Page 6

İzmir SMMMO

Hakemli

lecektir. İşletmelerin her hesap dönemi itibariyle net gerçekleşebilir değeri gözden geçirmesi ve gerekli olması durumunda da stoğun yeni tespit edilen net gerçekleşebilir değerinin yansıtılmasını sağlamak amacıyla ek değer düşüklüğü karşılığı ayırması yada daha önceki dönemlerde ayrılan karşılıkların tamamen veya kısmen iptal edilmesini sağlaması gerekmektedir. Stok değer düşüklüğü karşılıkları, mevcut sistemde gelir tablosundaki 62-Satışların Maliyeti Hesap Grubu’nun altında stok değer düşüklüğü karşılık gideri hesabı açılmak suretiyle takip edilebilecektir. Tablo-1Sf. VUK, TDHP, TMS-2 Standardı’nın Karşılaştırılması KARŞILAŞTIRMA ESASLARI

VUK

TDHP

TMS-2

İlk Kayıtta Değerleme Yöntemi

Maliyet Bedeli

Maliyet Bedeli

Maliyet ve Net Gerçekleşebilir Değerin Düşük Olanı ile

Stok Çıkışların- Fiili Maliyet, Ortala- Fiili Maliyet, Fiili Maliyet, Ortada Değerleme ma Maliyet, FİFO Ortalama lama Maliyet, Son Maliyet, Son Giren İlk Çıkar Yöntemi giren İlk Çıkar, İlk Giren İlk Çıkar Dönem Sonun- Maliyet Bedeli. da Değerleme Satış bedelinde Yöntemi %10 ve daha fazla düşüklük olması hâlinde emsal bedeli ile Borçlanma Maliyetleri

Maliyet ve Net Maliyet ve Net Gerçekleşe- Gerçekleşebilir bilir Değerin Değerin Düşük Düşük Olanı Olanı ile ile

Kur farkları EmÖzellikli varEdinme tianın işletme aşamasında lıklar dışında stoklarına girdiği maliyete gider olarak ana kadar mali- ilave edilir. muhasebeleştiriyete ilave edilir. lir Daha sonra ortaya çıkan kur farkları ile kredi faizleri ise maliyete ilave edilebileceği gibi gider olarak da muhasebeleştirilebilir.

Kaynak: Evci, 2008, Sf. 67

32

dayanışma

4. TMS-2 Stoklar Standardı ile Maliyetler ve Maliyet Muhasebesinin İlişkisi 4.1. Stok Maliyetleri Stokların maliyetleri, bütün satın alma maliyetleri, dönüştürme maliyetleri ve stokların mevcut durumuna ve konumuna getirilmesi için katlanılan diğer maliyetleri içermektedir (Sönmez, 2003b). Stoklarla ilgili maliyet kavramı, ilk elde etmeye ilişkin oluşan satın alma maliyetlerini ve elde edilmeyle ilgili olan diğer maliyetleri kapsamaktadır. Uluslararası muhasebe standartları içerisinde üretim maliyetleri ile en yakın ilişki içerisinde olan standart Stoklar Standardı’dır. Stokların maliyetleri, kendilerine yüklenen direk ilk madde ve malzeme maliyeti, direk işçilik maliyetleri ve genel üretim maliyetlerinden oluşmaktadır (Ekergil, 2008, Sf. 106-107). Özel amaçlı üretilen ve bu nedenle de piyasa ortamında kolaylıkla el değiştiremeyen stokların maliyetine bu stoklarla doğrudan doğruya ilişkisi olan özel maliyet unsurları ilave edilmektedir (Çil, 2002, Sf. 126128). Firmalar, kullanmak amacıyla işletmelerinde imal ve inşa ettikleri varlıklar için kullandıkları stokları bu varlıkların maliyetine yüklemekte ve varlığın hizmet süresi içerisinde gidere dönüştürmektedir ve belirtilen varlığın maliyet bedeline eklenmek suretiyle bu stokların aktifleştirilmesi gerçekleştirilmektedir. (TMS-2, Md. 35). Stokların satın alma maliyetleri; satın alma fiyatını, ithalat vergilerini, firma tarafından vergi idaresinden iade alınabilecekler hariç diğer vergileri, nakliye, yükleme, boşaltma maliyetlerini, mamul, malzeme ve hizmetlerin elde edilmesi ile doğrudan doğruya bağlantısı kurulabilen diğer maliyetleri kapsamaktadır. Ticari iskontolar ve benzeri diğer indirimler, stokların satın alma maliyetlerinden indirim konusu yapılabilmektedir (Ekergil, 2008, Sf. 107). Satın alma maliyetleri içerisinde alış ile ilgili olan faiz ve kur farkı gibi borçlanma maliyetleri yer almamaktadır. Ancak TMS-23 Borçlanma Maliyetleri standardı

27-40mahmut yardimcioglu hakemli.indd  
27-40mahmut yardimcioglu hakemli.indd  
Advertisement