Page 1

АҚПАРАТТАР аєыны №209 (28687) 31 ҚАЗАН СЕНБІ 2015 ЖЫЛ

Маѕызды мəселелер ќаралєан отырыс

Кеше Қазақстан Премьер-Министрі Кəрім Мəсімов Душанбе қаласында өткен ТМД Үкімет басшылары кеңесінің кезекті отырысына қатысты, деп хабарлады ПремьерМинистрдің баспасөз қызметі.

Кеңейтілген құрамдағы отырыста сөйлеген сөзінде Кəрім Мəсімов аталған іс-шарамен Қазақстан ТМД-ға төрағалығын аяқтайтынын атап өтті. «Жақында ғана ТМД Үкімет басшылары кеңесінің аясында төрағалық эстафетасы ресми түрде біздің қырғызстандық əріптестерімізге тапсырылған болатын. Осы орайда қазақстандық төрағалыққа қолдау көрсеткендері үшін, көп жақты ынтымақтастықты тереңдету бойынша сындарлы ұсыныстар жасағаны үшін Достастық бойынша əріптестеріміздің бəріне алғыс білдіремін», деді К.Мəсімов. Бұдан өзге, Үкімет басшысы Қырғызстанға 2016 жылы ТМДға төрағалық етудің құрметті міндетін атқаруда сəттілік тіледі. «Жалпы, бүгінгі отырыстың күн тəртібі көп қырлы болды, біздің ынтымақтастығымыздың түрлі салалары қозғалды жəне қабылданған құжаттарды жүзеге асыру Достастықты дамытуға қосымша серпін берері сөзсіз», деп атап көрсетті Кəрім Мəсімов. Отырысқа қатысушылар ТМДға мүше елдердің əлеуметтікэкономикалық, гуманитарлық жəне құқық қорғау салаларындағы өзара іс-қимылды одан əрі дамытуға қатысты шамамен 40 мəселені қарады.

Сол сияқты Душанбеде ТМД Үкімет басшылары кеңесі отырысының қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Кəрім Мəсімов баспасөз мəслихатын өткізді. Онда сөйлеген сөзінде К.Мəсімов Қазақстан Достастықтағы төрағалығын аяқтайтынын тағы бір еске салып өтті. «Біздің жұмысымыздың өзегі сабақтастықты сақтау жəне бұған дейін қабылданған шешімдерді жүйелі жүзеге асыру болды», деді Қазақстан Премьері. Ағымдағы жылдың айтулы оқиғаларының ішінде К.Мəсімов Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 70 жылдығын мерекелеу бойынша іс-шаралардың табысты жүзеге асырылғанын атап өтті. ТМД елдеріндегі Ардагерлер жылы аясында ондаған салтанатты іс-шаралар өткізілді. Мəде ниет саласындағы маңыз ды оқиға – Астанада ғылыми жəне шығармашылық интел ли генцияның Х мерейтойлық форумын өткізу болды. «Бұл іс-шаралардың барлығы өте пайдалы, себебі олар елдеріміздің арасындағы игі қарым-қатынасты сақтауға мүмкіндік береді», деп атап көрсетті К.Мəсімов. (Соңы 2-бетте).

Ўлттыќ музей жўмысымен танысты Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Гүлшара Əбдіқалықова Ұлттық музейде болды, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Мемлекеттік хатшы музейді аралау барысында «Археология», «Тарих», «Алтын», «Қазіргі заманғы өнер» залдарымен, сондай-ақ, Қазақ хандығының 550 жылдығына орай ұйымдастырылған «Тарихи жады жəне тағылым» жəне Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығына арналған «Ұлттық натюрморт» көрмелерімен танысты. Г.Əбдіқалықоваға, сондайақ, музейдің əлемдегі қазіргі заманғы музей ісін дамытудың жаһандық трендтеріне сай келетін Ұлттық музей қызметінің негіз гі бағыттары баяндалды. Қазіргі кезде музей Жорж Помпиду (Франция) атындағы Ұлттық өнер жəне мəдениет орталығымен, Амброзиана (Италия) кітапханасымен, Тан династиясы тұсындағы (Қытай) ежелгі Батыс базарының Сиань музейімен, Ресейдің Мемлекеттік Эрмитажымен жəне басқа да мұражай орталықтарымен ынтымақтастық туралы меморандумдар жасаған. Музейді аралап көргеннен кейін Мемлекеттік хатшы Ұлттық музейді одан əрі дамытуға қатысты бірнеше нақты тапсырма берді. Ұлттық музей Қазақстан

Президентінің тапсырмасы бойынша 2013 жылы құрылды. «Алтын Адамның» ғылыми реконструкциясы жəне ежелгі аң кейіптес стильде жасалған скиф-сібір алтын бұйымдары музейдің басты жəдігері болып саналады. Ұлттық музейдің басты ерекшелігі – мұнда бірегей имек экран, медиа еден, Астана қаласының қазіргі орталық бөлігінің макеті, бірнеше медиа экрандар, голограммалар, диод шамдар мен LEDтехника, сенсорлық киоскілер, мультимедиялық гид сияқты заманауи инновациялық музей технологиялары қолданылады. Бүгінгі таңда музей қорындағы жəдігерліктердің жалпы саны 188 мыңнан асады. Биыл Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығы, Қазақстан Конституциясының 20 жылдығы, Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 70 жылдығы жəне Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған 26 халықаралық жəне республикалық көрме, соның ішінде «Тарихи жады жəне тағылым», «Ортақ Жеңіс», «Қазақ құқығының тарихы», «Мəңгілік Ел» жəне басқа да көрмелер ұйымдастырылды.

Ынтымаќтастыќтыѕ басым баєыттары белгіленді

Кеше Үкімет үйінде Премьер-Министрдің бірінші орынбасары Бақытжан Сағынтаев Airbus Group компаниясының вице-президенті (ТМД) Сильвер Дэлонэмен кездесті, деп хабарлады Премьер-Министрдің баспасөз қызметі. Кездесу Қазақстан Рес публикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Францияға сапары қарсаңында өтіп отыр. Келіссөздер барысында тараптар Airbus Group-пен əріптестікте қазірдің өзінде бар жобаларды жүзеге асыру жолдарын талқылады, сондай-ақ, болашақ ынтымақтастықтың басым бағыттарын белгіледі. Airbus Group аэроғарыштық жəне қорғаныс салаларындағы, сондай-ақ, қызмет көрсетуге

қатысты саладағы əлемдік көшбасшы болып табылады. Қазақстанда Топ төмендегі жобалар бойынша жұмыс істейді: «Еурокоптер Қазақстан Инжиниринг» бірлескен кəсіпорны (ЕС145 тікұшақтарын құрастыру, қызмет көрсету жəне тікұшақ мамандарын қайта даярлау), «Қазақстан Ғарыш Сапарымен» ынтымақтастық (Құрастыру-сынақ кешенінің негізі жəне Жерді қашықтықтан зондтау жəне байланыс жер серіктерімен жұмыс).

 Өмірдің өзегі – өндіріс

«Ерінбеген етікші болады» Ќараєанды аяќ киім фабрикасы аяєынан тік тўра ала ма? «Балам деген ел болмаса, елім деген бала қайдан шығады» деген екен Алаштың Ахаңы – Ахмет Байтұрсынов... Біз бүгін отандық өнімді жаратайық деп жаһанға жар салып жатырмыз. Жөн. Ал енді, отандастарымыздың қолы нан шыққан өнім олақ б о л са , о н ы к і м г е а п а р ып тықпалап, жапсырғандайсың? Иə, отандық өнім «өзі құтты, өзі сүтті» дегендей, сапалы һəм əдемі болса, бағасы да көкейден шықса оны тұтынатын ел қашанда табылады. Яғни, Ахаңның сөзін сəл бұрмалап айтар болсақ «Сапа дейтін тауар болмаса, отандық өнім дейтұғын тұтынушы қайдан шықсын»... Қайрат ƏБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан».

Бір кездері жеңіл өнеркəсіп саласы дегенде Қарағанды аяқ киім фабрикасының тасы өрге домалаған заман болып еді. 1965 жылы фабриканың жылдық қуаттылығы 3 миллион жұп (!) аяқ киімге жеткен екен. Кəсіпорында екі жарым мыңнан астам адам еңбек етіпті. Сөйткен фабрика атышулы тоқсаныншы жылдардағы тоқыраудың қыспағына шыдас бере алмай, ақыры 1995 жылы жабылып тынған болатын... Қирату – оңай, қайтадан қалпына келтіру – қиямет-қайым. Аты бар да заты жоқ аяқ киім фабрикасын қайтадан аяғынан тік тұрғызам деген кəсіпкер Серік Ыдырысұлы Таласбековтің жүрегінің түгі бар екен. Өзі бұл кəсіптің отымен кіріп, күлімен шыққан адам. Досы Ғосман Арынғазинов екеуі сонау 1982 жылдан осы мамандықтың қыр соңынан келеді... 2011 жылы фабриканы қайта

түлетем деген ой келгенде алдымен кеңес заманынан келе жатқан байырғы мамандарды жатпай-тұрмай іздепті. «Іздеген жетер мұратқа» демеуші ме еді, жүгірген еңбегі зая кетпей, қол астына қолының ебі əлі кете қоймаған біраз маманды жинап алған. Бүгінгі күнде осы кəсіби етікшілер кəсіпорынның негізін құрайды. Оң қолы – цех бастығы Ғосман Арынғазинов, бас механик Владимир Терре, зертхана басшысы, модельер Морис Ахматханов, тігіншілер бригадирі Елена Шамшурина, пішушілер Нина Рунц, Ольга Буйло кезінде фабриканың мақтанышы болған. Ал бүгінгі күнде олар мол тəжірибесін жастармен бөлісіп жүрген тəлімгерлер. Айтқанға бəрі оңай. Фабриканың өшкенін жағам деп

жүргендегі алғашқы қадамын еске алса жүйке тамыры солқылдайды. Кəсіпорынға деп арнап алған үлкен цехтың қаңыраған төрт қабырғасы ғана болатын. Су, жарық дегенді

атай көрмеңіз, қыл аяғы істен шыққан тігін машинасының өзі жоқ-тын.

(Соңы 11-бетте).

● Еңбегімен еленген

Шаєын бизнестіѕ шапаєаты Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Былтырғы жартыжылдықта Бөкей ордасы ауданында 780 шағын кəсіпкерлік субъекті болса, ағымдағы жылдың осы кезеңінде ол 837-ге жетіп отыр. Бұл 2014 жылғы тиісті кезеңмен салыстырғанда 7,3%-ға көп. Олардың 445-і шаруа қожалығы, 349-ы жеке кəсіпкер, 43-і жауапкершілігі шектеулі жəне несие серіктестіктері. Бүгінгі таңда шағын бизнес субъектілері 1520,0 млн. теңгенің өнімін өндіріп, қызметін көрсетуде (ол өткен жылғыдан 16%-ға артық). 2014 жылы ауданда 23 адамды жұмыспен қамтыған 8 шағын цех жұмыс істесе, ағымдағы жылы қосымша 5 шағын цех (наубайхана, дəнекерлік, керамзитоблок жəне 2 пластикалық терезе өндірісі) іске қосылып, қосымша 11 жұмыс орны ашылған. Жалпы, шағын кəсіпкерлік саласында 1486 адам жұмыс істейді (өсім 9,1%). Былтыр «Жұмыспен қамтудың жол картасы-2020» бағдарламасы бойынша 32 адам

67 млн. 200 теңгенің, биыл 6 айда 18 адам 30 млн. теңгенің несиесін алуға қол жеткізіпті.

Аталған несиелер тұрмыстық қызмет жəне өндіріс орындарын ашуға бағытталған. Сауда саласын дамытуға арналған «Кəсіпкер» бағдарламасымен 2014 жылы 15 адам 64 млн. 750 мың теңге, 2015-те 9 адам 26 млн. 570 мың теңге несие иеленген. Бұл қаржылар «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ арқылы берілгенін де айта кетелік. Мемлекет тарапынан берілген осынау қаржылай көмекті иеленген Хан Ордасы ауылының тұрғыны Рахметолла Ғұмаров («Ғұмаров Р.Ш.» ЖК) 1 млн. теңгеге пластик терезе өндірісіне құрал-жабдықтар алса, оның ауылдасы Назымгүл Оразгелдиева («Нəзік» ЖК) кəдесый жасау үшін 870 мың теңгенің, сайқындық Асылғаным Молдашева тұшпара өндірісіне қажетті 500 мың теңгенің грант иегерлері атаныпты. Иə, қазіргі күні кəсіпкерлік саласы өміріміздің күре тамырына айналып отырса, бұл бағыттағы жұмыстар Бөкей ордасында көңіл қуантарлықтай. Батыс Қазақстан облысы. –––––––––– Суретте: ордалық ісмер Назымгүл Оразгелдиева жұмыс үстінде.

● Жыл басынан бері Қазақстанның ауылдық жерлерінде 18 дене шынықтырусауықтыру кешені салынды. Бұл жөнінде Мəдениет жə не спорт вице-министрі Сəкен Мұсайбеков мəлім етті. Оның айтуынша, 2017 жылға дейін осындай 42 кешен пайдалануға беріледі. Аталған жоба республикалық жəне жергілікті бюджеттен қаржыландырылады. ● Осы жылдың соңына дейін Алматыда 10 бірыңғай динамикалық ақпараттық навигациялық құрылғы орнатылады. Бүгінде жобаның тестілік үлгісі əл-Фараби мен Фурманов көшелерінің қиылысында жұмыс істеп тұр. «Billboardvideo LED Engineering» ЖШС директоры Жанат Мальбековтің сөзіне қарағанда, алдағы екі жылда осындай 150 құрылғы орнату жоспарда бар. ● Шымкентте кернеуі 220 жəне 500 кВт болатын электр трансформаторларын шығаратын зауыт салынады. «Alageum Electric» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы Еркебұлан Ілиясовтің мəлімдеуінше, жоба «Ұлттық чемпиондар» бағдарламасының шеңберінде жүзеге асады. ● Қызылорда облы сындағы Арал ауданының орталығы көгілдір отынға қосылды. Облыс əкімдігі мен «ҚазТрансГаз» АҚ арасында жасалған меморандумға сəйкес, биыл Жаңақорған, Шиелі, Қазалы жəне Арал аудандары мен Байқоңыр қаласын газдандыруға қаражат бөлінген. Келесі жылы Еуропалық қайта құру жəне даму банкінің қаржыландыруымен облыстың қалған аудандары газбен қамтылады. ● Ақтөбе облысындағы Хромтау моноқаласының жолдарын жөндеуге соңғы үш жылда 500 млн. теңге бөлінді. Қала əкімі Асқар Нұртазиннің сөзіне сүйенсек, бұл қаржы орталық көшелермен қатар, қосалқы тас жолдарды жөндеуге жұмсалған. Соның ішінде бірнеше көшенің жолына күрделі жөндеу жұмыстары жүргізіліп, ені бір метрге кеңейтілген. ● Солтүстік Қазақстан об лысында индустриялықинновациялық даму мемлекеттiк бағдарламасы аясында биыл 12 жоба жүзеге асып, 370 жұмыс орны ашылды. Облыс əкімдігі баспасөз қызметінің хабарлауынша, бұл жобалардың жалпы құны – 4,7 млрд. теңге. Жыл соңына дейiн 2,7 млрд. теңгені құрайтын тағы 4 жоба жүзеге асырылады. ● Тараздағы «Əулиеата» халықаралық əуежайының жаңа терминалы желтоқсанда пайдалануға беріледі. Əуежай басшысы Анатолий Нестеренко «SKAT» əуе компаниясы қалпына келтіру жұмыстарына шамамен 650 млн. теңге бөлгенін айтты. Енді ұзындығы 3,5 мың м, ені 60 м. болатын ұшу-қону жолағы кез келген ұшақты қабылдай алады. ● Павлодар облысында ауыл шаруашылығы өнімдерінің бағасы жыл басынан бері 2,3 пайызға төмендеді. Сондай-ақ, көкөніс – 16,3, мал шаруашылығы өнімдері 3,5 пайызға арзандаған. Керісінше азық-түлік бағасы 1,2 пайызға қымбаттады. Бүгінде өңірде ең төменгі күнкөріс деңгейінің көрсеткіші 18 289 теңгені құрайды. Хабарлар Үкімет, облыстық əкімдіктер сайттары, «ҚазАқпарат» агенттігі жəне «24kz» телеарнасының деректері бойынша дайындалды.


2

www.egemen.kz

31 қазан 2015 жыл

Маѕызды мəселелер ќаралєан отырыс (Соңы. Басы 1-бетте). «Біржақты құрамда біз Еркін сауда аймағы туралы келісім – сауда-экономикалық ынтымақтастық саласындағы посткеңестік кеңістіктегі басты құжатты жүзеге асыруды жете талқыладық. Кеңейтілген отырыс аясында ТМД-ның 2020 жылға дейінгі экономикалық даму стратегиясының үшінші кезеңін (2016-2020 жылдар) жүзеге асыру бойынша іс-шаралар жоспарын қабылдап, Мемлекетаралық қанатқақты инновациялық жобалар тізіміне қажетті нақтылаулар енгіздік», деді К.Мəсімов.

Бұдан өзге, Кеңес мəденигуманитарлық саладағы ынтымақтастық бойынша шешімдер кешенін, оның ішінде, ТМДның 25 жылдығына, жастар ынтымақтастығын, дене шынықтыру жəне спортты дамытуға арналған іс-шаралар жоспарын мақұлдады. Сондай-ақ, ТМД Үкімет басшылары мемлекетаралық іздестіруді жүзеге асыру бойынша құзыретті органдардың өзара іс-қимылы регламентін бекітіп, табиғи газды көлікке арналған мотор отыны ретінде пайдалануды дамыту жəне ынталандыру бойынша іс-шаралар кешенін қабылдады.

Сонымен бірге, Душанбеде өткен ТМД Үкімет басшылары кеңесінің отырысы аясында Қазақстан Премьер-Министрі Кəрім Мə сімов Тəжікстан Премьерминистрі Кохир Расулзодамен кездесті. Сұхбат барысында тараптар екіжақты сауда-экономикалық ынтымақтастықты кеңейтудің бір қатар өзекті мəселелерін талқылады. «Біз елдеріміздің арасында қалыптасқан достық қарымқатынас пен өзара түсіністіктің деңгейін жоғары бағалаймыз», деді К.Мəсімов. «Сонымен қатар, біз Астана

мен Душанбеде экономикалық қатынастарды одан əрі тереңдету мен кеңейтуде жүзеге асырылмаған əлеует барын білеміз», деп атап көрсетті. Өз кезегінде, К.Расулзода Қазақстан-Тəжікстан ынтымақтас тығының деңгейіне жоғары баға беріп, мемлекетаралық қатынастардың барлық спектрі бойынша өзара тиімді серіктестікті одан əрі дамытуды ұсынды. Бұдан өзге, Кəрім Мə сі мов ТМД делегациялары ба с шыларының Тəжікстан Президенті Эмомали Рахмонмен бірлескен кездесуіне қатысты.

Ел саясаттанушыларыныѕ еѕбегі елеулі Кеше Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде Қазақстан саясаттанушыларының VIII конгресінің қорытындысына байланысты брифинг өтті. Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

«Ұлт жоспары жəне ғылымиталдамалық жұмыстың жаңа сапасына ауысу: проблемалар мен перспективалар» тақырыбы бойынша өткен Қазақстан саясаттанушыларының VIII конгресінің қорытындысына арналған бұл жиынға «Саясаттанушылар конгресі» қоғамдық бірлестігінің төрайымы, Еуразиялық интеграция институтының директоры Жанаргүл Құсманғалиева, «Нұр Отан» партиясы жа нындағы Қоғамдық саясат институты директорының орынбасары Владимир Тельнов жəне «Қоғамдық келісім» республикалық мемлекеттік мекемесінің директоры Наталья Калашникова қатысты. Өз кезегінде Жанаргүл Құсманғалиева саясаттанушылардың аталған конгресінің маңыздылығына тоқталды. – Жоғары деңгейде ұйымдастырылған конгресс жұмысына Президент Əкімшілігінің қызметкері, Парламент

депутаттары, мемлекеттік органдар, саяси партиялар, үкіметтік емес ұйымдар отандық ғылымиакадемиялық жəне сарапшылықталдамалық қауымдастық өкілдері белсене қатысты. Шетелдерден келген қонақтар да болды. Жиын барысында «100 нақты қадам: баршаға арналған заманауи мемлекет» Ұлт жоспары жəне оны жүзеге асыруды ғылыми-талдамалық қамтамасыз етудің рөлі, сонымен қатар, саяси ғылымды дамытудың өзекті мəселелері кеңінен талқыланды, – деді Ж.Құсманғалиева. «Саясаттанушылар конгресі» қоғамдық бірлестігі төрайымының сөзіне қарағанда, Қазақстан Саясаттанушылар конгресі биыл саясаттану пəніне арналған оқулықтар, хрестоматиялар жəне еліміздің саясаттану энциклопедиясын жарыққа шығарған жəне арнайы веб-сайт құрған. – Саясаттану саласына қатысты оқу-əдістемелік кешенін əзірлеуге жетекші ғылыми қызметкерлер мен сарапшылар қатысты. Бүкіл ғылым докторлары осы процеске тартылды. Өңірлердегі біздің

филиалдардағы саясаттану кафедраларының мамандары да бұл жұмыстан тыс қалмады. Соңғы 15 жылда елімізде салаға қатысты мұндай еңбектер шығарылған жоқ», – деді Ж.Құсманғалиева. Ал «Қоғамдық келісім» республикалық мемлекеттік мекемесінің жетекшісі Наталья Калашникова Қазақстан Саясаттанушылар конгресінің жаңашылдықпен атқарып келе жатқан жұмыстарына назар аударды. – Жоғары мектепке арналған қазіргі заманғы саясаттану оқулығының болмауы осы күнге дейін мəселе болып келген еді.

Қазақстан Республикасының Швейцариядағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Мұхтар Тілеуберді Қасиетті Иерусалим Иоанны, Родос жəне Мальтаның Егемен əскери госпитальшылар орденінің князі жəне Ұлы магистрі Фра Мэтью Фестингке Сенім грамотасын тапсырды.

Сенім грамотасын тапсырды Салтанатты рəсімге Ұлы Командор Фра Людвиг Хоффман фон Румерштейн, Ұлы канцлер – Сыртқы істер министрі Альбрехт Фрайгер фон Бёзелагер жəне Мальта орденінің басқа да жоғары санатты лауазымды тұлғалары қатысты. Бұл Швейцариядағы елші М.Тілеуберді елшілік қызметті Мальтада қоса атқаратын болады дегенді білдіреді. Салтанаттан кейін өткен əңгіме барысында Қазақстан мен Мальта арасындағы ынтымақтастықтың келешегі талқыланды. Фра Мэтью Фестинг Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының съезін ұйымдастыру бойынша бастамасына жоғары баға беріп, бұл дінаралық үнқатысуды дамыту халықаралық қоғамдастықтың сұранысына жауап беретінін, Мальта орденінің мүдделеріне сай келетінін атап көрсетті, сондай-ақ, 2016 жылғы мамырда Ыстамбұлда

өтуі жоспарланған Халықаралық гуманитарлық саммит барысында Қазақстан басшысымен кездесетініне үміт білдірді. Сонымен қоса, князь Фра Мэтью Фестинг ЭКСПО-2017 үшін таңдап алынған «Болашақтың энергиясы» тақырыбының өзектілігін көлденең тартты. Ол Мальта орденінің Астанада өтетін көрмеге қатысуға қызығушылығын растады. Қазақстанның бітімгершілік саясаты мен əлемдік сахнадағы өсіп келе жатқан рөлін атап көрсеткен Мальта орденінің басшысы Ауғанстанда соғыстан зардап шеккендерге арнап бірлескен қайырымдылық жобасын жасауды ұсынды. Қазақстандағы əлеуметтік тұрақтылық пен этносаралық келісім жəне дінаралық үйлесімділік Мальта орденінің жоғары мо ральдық құндылықтары мен мақсаттарына сай келетінін мəлімдеді. «Егемен-ақпарат».

Ынтымаќтастыќтыѕ жаѕа кезеѕі

Жақында көрші мемлекеттің Сиань қаласында Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасының мəдениет министрліктері арасында тарих жəне мəдениет ескерткіштерін сақтау, жаңғырту жəне консервациялау бойынша ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды.

Бұл жұмыс сапарының маңыздылығы Астана қаласында өтетін ЭКСПО халықаралық көрмесі аясында 2017 жылы Қазақстанның Ұлттық музейінде «Терракот əскерлері» бірегей көрмесін өткізу туралы уағдаластықта болып отыр. Меморандумға Қытайдың тарихи бесігі саналатын Сиань қаласы Шаньси провинциясының тарихи құндылықтарды қорғау жөніндегі зерттеу институтында қол қойды. «Біздің елдер арасындағы мəдени ынтымақтастық саласындағы бұл келісім «Мəңгілік мұра» ұлттық стратегиялық жобасын жəне əлемнің дамыған 30 елінің қатарына кіру жөніндегі ұлттық жоспардың 100 қадамын іске асыру жолында маңызды кезең болып табылады» – деп атап өтті Мəдениет жəне өнер істері департаментінің директоры Ақтоты Райымқұлова.

Аймаќаралыќ ыќпалдастыќ жайы ќаралєан сапар Қазақстан елшісі Данияр Сарекеновтің Малайзияның Кедах штатына жұмыс сапары барысында аймақаралық ынтымақтастық мəселелері талқыланды. Əуелі елші Лангкави даму агенттігінің (LADA) бас директоры Халид бин Рамлимен (Khalid Bin Ramli) кездесті. Д.Сарекенов агенттік делегациясын Қазақстанға шақырды. Ол алдағы сапарды 2016 жылы 20-22 сəуір күндері Алматыда өтетін «Туризм жəне саяхат» атты халықаралық көрмеге қатысумен ұштастыруға болатынын жеткізді. Сонымен бірге, Қазақстан-Малайзия арасындағы Бірлескен сауда-экономикалық комитетінің жанындағы туризм саласы бойынша арнайы жұмыс істейтін топқа агенттіктің өкілін қосуға мүмкіндік бар екенін айтты. Сондай-ақ, Астана қаласында өтетін ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесіне агенттіктің Малайзия кешенінің бір бөлігі ретінде қатысудың сəті түсіп тұрғанына назар аударды.

Өз кезегінде, Х.Рамли ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі «2011-2015 жылдар аралығында Лангкавидің туризм саласын дамыту жоспарына», сондай-ақ, аталған жоспардың 2016-2020 жылдар аралығындағы басты басымдықтарына, оның ішінде Малайзия үкіметінің Лангкавиді 2030 жылға дейін елдегі алғашқы экологиялық таза «төмен көміртекті аралға» айналдыру стратегиясына сай келетінін айтты. Қазақстан елшісінің Кедах штаты Регенттік кеңесінің төрағасы Жоғары мəртебелі Саллехуддин Сұлтан Бадлишахпен де кездесуі өтті. Кездесу кезінде Д.Сарекенов еліміздің саяси,

Сондықтан осындай оқулық шығарылып отыр. Олардың мазмұны теориялық, əдістемелік жəне тəжірибелік тұрғыда терең талданған. Жас саясаттанушылар үшін бұл өте қажет, – деді Н.Калашникова. Өз кезегінде Владимир Тельнов еліміздегі тұрақтылық пен татулық жолында атқарылып жатқан жұмыстарды сөз ете отырып, конгресте Елбасы тапсырмаларынан туындаған ілкімді жобаларды жүзеге асыруда қол жеткізілген табыстар мен алда тұрған міндеттер жөнінде кеңінен сөз болғанын айтты.

экономикалық жағдайы мен басты халықаралық бастамалары туралы хабарлады. Екі мемлекеттің этноконфессиялық ұқсастығы туралы əңгімелей келіп, еліміздегі бірегей əлеуметтік-саяси институт – Қазақстан халқы Ассамблеясы туралы баяндап берді. Регенттік кеңесінің төрағасы Қазақстанның қол жеткізген əлеуметтік-экономикалық елеулі жетістіктерін ерекше атап өтіп, елшіге Кедахқа келгені үшін өзінің ризашылығын білдірді. Сонымен бірге, С.Бадлишах осындай сапарлар мемлекеттер арасындағы қарым-қатынастарға оң ықпал ететінін атап көрсетті. Елшінің Кедах штаты үкіметінің басшысы – бас министрі Мухриз Мохамадпен кездесу барысында екіжақты саяси, саудаэкономикалық жəне аймақаралық ынтымақтастықтың қазіргі ахуалы мен даму перспективалары талқыланды. М.Мохамад

Тарих, мəдениет ескерткіштерін сақтау, жаңғырту жəне консервациялау білім саласындағы ынтымақтастық туралы меморандумға біздің елден Мəдениет жəне спорт министрлігінің Мəдениет жəне өнер істері департаменті мен ҚХР мəдениет министрлігі Шаньси тарихи құндылықтары департаментінің басшылары қол қойды. Мəдениет жəне спорт министрлігінің Мəдениет жəне өнер істері департаментінің директоры Ақтоты Райымқұлова, өзге де жетекші мамандары кірген қазақстандық делегация сапар барысында Қытайдың жетекші мəдени нысандарында, атап айтқанда Цинь əулеті бірінші императорының Шаньси тарихи музейлерінде Шаньси провинциясы археология институтында, СУАР музейінде болды. «Егемен ақпарат».

Қазақстанның экономикалық, əлеуметтік жəне сыртқы саясатындағы жетістіктерін жоғары бағалай келіп, мемлекеттер арасындағы қарым-қатынастар деңгейінің əрі қарай да нығая беретініне кəміл сенетінін білдірді. Осы орайда, бас министр Кедах штатының индустриялық дамуына бағытталған «Кулим» Жоғары технологиялар паркінің сəтті тəжірибесі туралы түсінік берді. Тараптар ақпараттық технологиялар, энергетика, ауыл шаруашылығы жəне басқа салаларда ынтымақтастық орнату перспективалары жоғары деген ортақ пікірге келді. Жалпы, Д.Сарекеновтің Кедах штатына жұмыс сапарын Қазақстан-Малайзия арасындағы аймақаралық ынтымақтастықты одан əрі нығайту жəне екіжақты қарым-қатынастарды «əртарапты серіктестік» деңгейіне шығару бойынша маңызды оқиға ретінде қарастыруға болады. «Егемен-ақпарат».

Жаһандық қаржы дағдарысы, елдер арасында орын алып жатқан экономикалық келіспеушіліктер, санкциялар, бағаның тұрақсыздығы жəне басқа да осы салаға қатысты мəселелер бүгінгі таңда адамзатты толғандырып отыр. Проблемаларды шешудің, қиындықтан шығудың жолдары іздестірілуде. Əлемдік қоғамдастықта сөзі өтімді алпауыт мемлекеттер өз жобаларын ұсынуда. Солардың қатарында Қазақстанның да өзіндік ұсынысы бар.

Ізденістер заманы Серікбай НҰРҒИСАЕВ,

Парламент Мəжілісінің депутаты, экономика ғылымдарының докторы.

Адамзат дамуының тарихына көз жүгіртсек, экономикалық тиімділік тұрғысынан елдердің басын біріктіру қай заманда да болған. Əр ел өз ішінде «Бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығаруды» көздейтін болса, көрші елдермен сауда-саттық саласын, алыс-беріс дəстүрін жалғастыруды қалаған. Қазақ елі де ежелден Ұлы Жібек жолы бойында осындай ұстанымды ұстанғаны анық. Еске түсірер болсақ, біздің дəуірімізге дейінгі 570-520 жыл бұрын Мидия патшасы Кир «Азия билеушісі» деген атқа ие болып, Ұлы Даланы да басып алуға аттанған болатын. Соғыс қазіргі Сырдария өзенінің бойында Түркістан мен Отырардың арасында болыпты. Геродоттың айтуынша, бұл қақтығыс ең қырғын жəне ұлы соғыс болған. Ұлы Даланың Сақ патшайымы Тұмар ханымның массагеттер, тиграхаудтар жəне хаомавар халқын біріктіріп, қарсы тұрғанының арқасында жеңіске жеткен. Жер жүзі тарихындағы халық есінде қалған жарқын бейне – Сақ патшайымы Тұмар ханымның халықты біріктіріп, жауға қарсы жұмылдыра білуі де, бүгінгі тілмен айтсақ, бұл да интеграция. Ал екі мың жыл бұрын Азияда Ұлы Жібек жолы халықаралық дең гейге шыға бастады. Батыс елдері мен Шығыстың бір-біріне деген қызығушылығы мен өзара экономикалық сауда-саттық деңгейі арта бастады. Қытайдың жібек маталары, кептірілген өнімдері Батыс елдерінің халқын қатты қызықтырды. Сол кездерде Батыс елдерінде христиан діні таралып, олар бір орталыққа бағына бастады, ол ұлы Ватикан болатын. Міне, бұл да интеграция. Демек, адам баласы интеграцияны екі бағытта пайдалана бастады. Біріншіден, оның ықпалын ұлғайту, билеу, екіншіден, сауда-саттық қатынасты дамытып, ел экономикасын көтеру, іздену, даму əлемдегі тауарлардың барлық жаңа үлгісін еліне жеткізіп, қолжетімді ету мемлекеттің көтерілуіне тікелей ықпал жасау, халықты тауар өндірісіне ынталандыру. Сол тарихи жолдың сүрлеуі бүгінгі заманға да жетті. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев 1994 жылы Мəсеуде, Ломоносов атындағы университетте сөйлеген сөзінде Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) құру туралы ұсынысын жария еткен бола тын. Осы бастама бүгінде жүзеге асты. Экономикалық интеграциялық бірлестікті – Еуразиялық экономикалық одақты құру, тұтастай алғанда, осы бірлестіктің, сондай-ақ, оның барлық қатысушыларының экономикалық мүддесін қамтамасыз ету болып табылады. 2014 жылы 29 мамырда Астана қаласында Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің отырысында Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа қол қойылды. Бұл ұйым 2015 жылғы 1 қаңтардан бастап өз жұмысын бастағаны белгілі. Аталған Шарт аясында тауарлардың, көрсетілетін қызметтердің, капитал мен жұмыс күшінің еркін қозғалысы жəне экономика саласында үйлестірілген, келісілген немесе осы Шартта жəне Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда айқындалған бірыңғай саясаты қамтамасыз етіледі. Еуразиялық экономикалық одақ халықаралық құқық қағидаттарына негізделеді. Оның ішінде мүше мемлекеттердің егемендік тепе-теңдік, бірлестік қатысушыларының саяси құрылымдық ерекшеліктерін құрметтеу, өзара тиімді ынтымақтастықты қамтамасыз ету, нарық экономикасының заңдылықтарын сақтау қағидаттары маңызға ие. Бүгінгі таңда белгілі сарапшылар ЕАЭО-ның əлемдік экономикалық архитектураның маңызды бөлшегіне айналатынын айтып отыр. Шартқа сəйкес ЕАЭО өз құзыреті шегінде халықаралық

қызметті жүзеге асыра алады. Ол мемлекеттермен, халықаралық ұйымдармен жəне халықаралық интеграциялық бірлестіктермен ынтымақтастықта жұмыс істеу құқығына ие. Айталық, қазан айында Астанада «Еуразиялық экономикалық перспектива» атты халықаралық форум болып өтті. Бұл басқосуды Қазақстан Республикасы Парла ментінің Мəжілісі мен Ресей Федерациясы Федералды Жиналысының Мемлекеттік Дума сы бірлесіп ұйымдастырған болатын. Осы халықаралық форумға Армения, Беларусь, Қазақстан, Қытай, Қырғызстан, Ресей Федерациясы, Тəжікстан парламентшілері, сондай-ақ, шекаралас ай мақ тардың басшылары, мемле кеттік органдардың өкіл дері, беделді халықаралық ұйымдардың жəне Еуразиялық экономикалық комиссияның өкілдері, ғалымдар мен сарапшылар, БАҚ жəне елімізде аккредиттелген дипломатиялық корпустың өкілдері қатысуының өзі оның маңыздылығын көрсетіп отыр. Халықаралық форум аясында Еуразиялық экономикалық одақ пен Жібек жолы экономикалық бел деуін құру ісін ұштастыру, осындай өзара əрекеттестіктің əлеуетті болатынына байланысты ортақ айқындаманы қалыптастыру жөніндегі мəселелер жəне Еуразия құрлығында жан-жақты ынтымақтастықтың бағыттары талқыланды. Осы басқосуда өз ойын ортаға салған Парламент Мəжілісінің Төрағасы Қабиболла Жақыпов əлемдік экономиканың тұрақсыздығы мен қаржы дағдарыстарының теріс əсері жағдайында Еуразиялық экономикалық одақ өз жұмысын бастағанына тоғыз ай өтсе де, ол өзінің өміршеңдігін жəне болашағы бар екенін дəлелдей алғанын айтып өтті. Осы Одаққа биыл Армения мен Қырғыз Республикасы қосылды. ЕАЭО-ны қалыптастыру үшін көп жұмыс атқарылды, бірқатар маңызды құжаттар қабылданды. Мəжіліс Төрағасы жалпы экологиялық нормаларды жəне Еуразиялық экономикалық одақ кеңістігіндегі басқа да мəселелерді техникалық реттеуді стандарттау мен қабылдауды қоса алғанда, тарифтік емес кедергілерді алып тастау бойынша жұмыстардың жалғасып жатқанын алға тартты. Сонымен қатар, бүгінгі таңда басқа да интеграциялық даму жолдары айқындала бастады. Нақтырақ айтсақ, ЕАЭО-ның қамтып жатқан аумағын алып қарасақ, 20,2 млн. шаршы км-ні құрайды, халық саны 182,1 млн. болып отыр. Ендігі алға қойған мақсат Ұлы Жібек жолы экономикалық белдеуін құру болып табылады. Бұл дегеніміз жер аумағы 54 млн. шаршы кмні құрайтын болады, бұл Жер құрлығының үштен бір бөлігі. Адам саны, яғни тұтынушылар 4,5 млрд. көлемінде болмақ, ол əлем халқының төрттен үш бөлігі екені даусыз. Осы айтылған Жібек жолы белдеуіне кіретін елдердің саны 60-қа жетеді. Жібек жолы белдеуінің үш бағыттан тұратын халықаралық дəліздер болмақ. Атап айтқанда, бірінші – Қытай – Моңғолия – Қазақ стан – Ресей жəне одан əрі қарай Еуроодақ елдері; екінші – Қытай – Бангладеш – Үндістан – Мьян ма; үшінші – Қытай – Пəкістан жəне одан əрі ұлы теңіздер мен мұхиттарға шығатын күре жолға жалғасады. Демек, Қытайдан Қазақстанға

кірген көліктердің керуендері екі бағытпен жүретін болады. Яғни, біріншісі – Үрімжі – Қорғас – Жетіген – Шымкент – Қызылорда – Қандыағаш – Орынбор – Мəскеу – Минск жəне əрі қарай Еуроодақ елдері; екіншісі – Үрімжі – Шанькоу – Достық – Астана – Көкшетау – Петропавл – Түмен – Қазан – Мəскеу жəне одан əрі қарай Еуроодақ елдері. Осы жайттарды ескеретін болсақ, мол мүмкіндіктердің ашылатынын байқаймыз. Қазақстан Президенті Н.Ə.Назарбаев үстіміздегі жылғы 28 қыркүйекте өткен БҰҰ Бас Ассамблеясының 70-сессиясында сөйлеген сөзінде жаһандық мəселелерді көтергені белгілі. Халықтар мен елдер арасында ғаламдық үнқатысу орнату жəне экономикалық мүдделер интеграцияға қол жеткізу идеясын алға тартты, халықаралық құқықтар негізінде болашақты дамытудың жаңа стратегиясы мен трендін ұсынды. Мемлекет басшысы көптеген елдер үшін өзекті əрі ұтымды болатын жəне халықаралық ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеретін интеграциялық жобаларды алға тартты. «ХХІ ғасырда даму орталығы əлемнің ең үлкен континенті – ғаламшар тұрғындарының үштен екісі мекендейтін, ірі ресурстар шоғырланған Азияға қарай ойысады. Азияның дамып келе жатқан экономикаларының қуатты серпіні жаһандық үдерістердің жаңа сипатын танытып отыр. Осы үдерісті ескере отырып, мемлекеттердің өзара қарым-қатынасына жаңа серпін беру үшін бұл тарихи мүмкіндікті пайдаланудың маңызы зор», деді Н.Ə.Назарбаев Бас Ассамблеяның 70-сессиясында. Бүгінгі таңда осы бағытта жұмыстар жасалуда. Алайда, басқа елдер де қол қусырып қарап отырған жоқ. Əр ел «көрпені» өзіне қарай тартқысы келеді. Мысалы, ғаламторда АҚШ президенті Барак Обаманың сөзі жарияланды. Ол Транс-Тынық мұхиты сауда əріптестігі туралы 12 жақты келісім жасалғанын айта келіп, əлемдік сауда қағидасын басқа ел емес, Америка жазатынын мəлімдеді. АҚШ-тың шығаратын өнімінің 95 пайызын шетелдегі əлеуетті тұтынушылар пайдаланады екен. Сондықтан əлемдік сауда қағидасын біз жазамыз деген сөзді тартынбай айтып отыр. Аталған əріптестік шеңберінде Азия-Тынық мұхиты өңірінде ашық сауда аймағы құрылмақшы, оның құрамында 12 ел болмақ. Оның құрамында АҚШ, Канада, Мексика, Перу, Чили, Малайзия, Бруней, Сингапур, Вьетнам, Жапония, Австралия жəне Жаңа Зеландия бар. Олар да өз белдеулерін жасап жатыр. Тарихта талай рет орын алған Батыс пен Шығыстың жəне мемлекеттер бірігіп, интеграция жасап, өздерінің даму жолдарын ретке келтіріп отырғанын атап өткен жөн. Осы бағытта əлемде ізденістер жүріп жатыр. «Ұлы Жібек жолы экономи калық белдеуінің» жобасы бірыңғай еуразиялық сауда-экономикалық кеңістікті жəне трансқұрлықтық көлік дəлізін қалыптастыруға, өңіраралық келісімшарттарды нығайтуға жəне экономиканың көлікке, саудаға, туризмге, инвестицияларға қатысты саласындағы жəне Ұлы Жібек жолының экономикалық белдеуі аймағында орналасқан елдердің ынтымақтастығының басқа да салаларындағы өзара іс-қимылды тереңдетуге бағытталған. Жалпы, келешекте біздің еліміз Қытай, Еуропа, Таяу Шығыс жəне Оңтүстік Азияның нарықтарын бірік тіретін маңызды көліктіктранзиттік магистральдың байланыс тырушысы болтыны сөзсіз. Елбасының «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Жолдауының басты мақсаты да еліміздегі жол-көлік инфрақұрылымын дамыту, Шығыс пен Батыс ты жалғастыратын заманауи халықаралық көлік дəліздерін салу екені анық. Мемлекет басшысы жаһандық қоғамдастыққа «Үлкен Еуразия» идеясын жеткізді, яғ ни үш ірі сауда-экономикалық бірлестіктің: Еуразиялық экономикалық одақ, Ұлы Жібек жолының экономикалық белдеуі жəне Еуропалық одақтың ынтымақтастығы үлкен мүмкіндіктерге жол ашудың негізі екені даусыз. Еуразия елдері үшін Ұлы Жібек жолында экономиканы заманауи тұрғыда жаңғыртудың маңызы зор. Бұл көптеген елдерге мол табыс əкелетінін жəне Еуропаға АзиялықТынық мұхиты аймағынан келетін транзитті қысқарта түсетінін Елбасы өз сөзінде атап өткен болатын. Алдымызда үлкен жұмыстар күтіп тұр. Ендігі мақсат – Жібек жолы бойында жəне оған таяу орналасқан елдерді біріктіру, бір идеяға ынталандыру.


www.egemen.kz

31 қазан 2015 жыл

БЕС РЕФОРМА – ЎЛТ ЖОСПАРЫ

Мемлекет басшысы ұсынған «100 нақты қадам» Ұлт жоспарындағы «Жемқорлыққа қарсы күресті күшейту, сонымен бірге, жаңа заңнамалар əзірлеу» бөлігінде көрсетілген тапсырмаларды жүзеге асыру мақсатында Қазақстан Республикасының Парламенті «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заң қабылдады. Бүгінде сыбайлас жемқорлыққа жол бермеу мемлекеттің одан əрі табысты дамуы үшін сөзсіз басымдық болып табылады. Сыбайлас жемқорлықтың кез келген көріністері қоғамның мүддесіне зардабын тигізіп жəне мемлекеттің экономикалық өсуіне орасан кедергі келтіреді. Сондықтан да біздің еліміз сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелерінде халықаралық тəжірибелерге сүйеніп əртүрлі шаралар мен модельдерді үйлестіріп отырады. 2014 жылғы тамызда құрылған Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі бірегей орган болып табылады. Ол мемлекеттік қызмет саласындағы менеджмент, мемлекеттік қызмет көрсету сапасын бағалау жəне бақылау, сыбайлас жемқорлықты ескерту жəне оның алдын алу, құқық қорғау қызметі сияқты жұмыс бағыттарын үйлестіреді. Бұдан бұрын сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жүйесі жемқорлықтың салдарымен ғана күресуге жəне кінəлі адамдарды жазалауға бағытталған болатын. Қазір елдің сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатына елеулі түзетулер енгізілуде. Атап айтқанда, жемқорлыққа қарсы іс-қимылдағы басты назар оның алдын алуға, мемлекет пен қоғамның күшін сыбайлас жемқорлықты барынша азайту жолына ұштастыруға бағытталған. Осы бағыттағы кешенді іс-шара 2014 жылғы желтоқсанда қабылданған Қазақстан Республикасының 2015-2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясында көзделген. Стратегияның негізгі бағыттары: мемлекеттік қызмет саласындағы, квазимемлекеттік жəне жеке секторлардағы, соттардағы жəне құқық қорғау органдарындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жасау, қоғамдық бақылау институтын енгізу, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мəдениет деңгейін арттыру, халықаралық ынтымақтастықты дамыту. Оны əзірлеу кезінде жемқорлыққа қарсы іс-қимылда елеулі табыстарға қол жеткізген елдердің тəжірибелері зерделенді. 2015 жылғы сəуірде осы Стратегияны іске асыру жөніндегі Үкіметтің жоспары бекітілді. Онда алдағы үш жыл ішіндегі көлеңкелі экономика мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі шаралар анықталды. Сонымен қатар, Елбасымыз ұсынған «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын іске асыру мақсатында кəсіби мемлекеттік аппарат құру мен сыбайлас жемқорлықты барынша азайту басым бағыттардың бірі болып белгіленді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы ісқимыл мəселелеріндегі кешенді көзқарасқа «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы», «Қоғамдық кеңестер туралы», «Ақпаратқа қол жеткізу туралы», «Жалпыға бірдей декларациялау туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы», «Мемлекеттік аудит жəне қаржылық бақылау туралы», «Ақпараттандыру туралы», сондай-ақ, Кəсіпкерлік жəне Этика кодекстері сияқты бірқатар заңнамалық актілер арқылы қол жеткізілді. Мемлекеттік қызметті реформалаудың жаңа кезеңі мансаптық жолға ауысуды жəне мемлекеттік аппаратқа кадрларды іріктеу мен жылжыту үдерістерін кешенді өзгертуді қалайды. Сонымен қатар, жаңа тетіктер меритократия қағидаларын күшейтуге, мемлекеттік қызметте есеп беру мен сыбайлас жемқорлықтан тыс басқару аппаратын құруға бағытталған. Мемлекеттік қызметке іріктеу жəне мансаптық жоғарылау кезінде біліміне жəне жұмыс өтіліне қойылатын талаптармен қатар, маңызды талаптар – қызметшілердің атқарып отырған лауазымдары бойынша нақты міндеттерін тиімді атқаруға қажетті құзыреттерінің болуы. Мұндай тəсіл Қазақстанда бірінші рет қолданылатын болады.

Сонымен қатар, мемлекеттік қызмет ші лерге еңбекақы төлеу жүйесі де елеу лі өзгеріске ұшырады. Мемлекеттік органдардың стратегиялық мақсаттарына қол жеткізуі жұмыс нəтижесіндегі жетістіктеріне сай еңбекақы өсімі есебінен қамтамасыз етілетін бо лады. Бұл Парламент қабылдаған «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңда көрсетілген. Демек, бұл қабылдап жатқан

пен ЕҚЫҰ Орталығының өзара ісқимылы аясында ЕҚЫҰ елдерінің үздік тəжірибелері негізіне сай сыбайлас жемқорлық қатерлерін талдау жəне анықтау бойынша əдістемелік құрал əзірленуде. Жаңа Кəсіпкерлік кодекс мемлекет пен кəсіпкерлік субъектілерінің өзара қатынастарын нақты реттеуге, олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға бағытталған. Жемқорлыққа қарсы ісқимыл саласында жеке компаниялардың əрекеттеріне көзқарас айқындалды. «Ақпараттандыру туралы» Заңның жаңа нормаларымен мемлекеттік органдардың қызметін автоматтандыру есебінен жемқорлық қатері деңгейін төмендету қамтамасыз етіледі, ал «Мемлекеттік

туғызбайтын шаралар қамтылған. Сол сияқты мемлекеттік қызметте сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес тетіктері бойынша ынталандыру, яғни құқық қорғау органдарының қызметкерлері үшін жалақыны салыстырмалы түрде жеткен жетістігіне қарай төлеу жүйесі енгізіледі. Ал заң үстемдігі қадамына қарасты реформа аясында, сот төрелігінің бес сатыдан үш деңгейлі жүйеге ауысуы жоспарлануда, сондай-ақ, судьялыққа кандидаттар үшін талаптарды қатаңдату мен олар үшін жас мөлшерін арттыру көзделіп отыр. Осылайша бұл саладағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы амалдарын енгізу арқылы барлық сот процестерінде аудио, бейне жазбаларды жүргізу міндеттеледі

Cыбайлас жемќорлыќќа ќарсы саясатты іске асырудаєы жїйелі əрекеттер Алик ШПЕКБАЕВ, Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының орынбасары.

шаралар мемлекеттік аппараттың кадр құрамын кəсібилендіруге, сондай-ақ, өзара бəсекелестік пен өз құзыреттерін дұрыс пайдалануға ынталандыра түседі. Жалпы, меритократияны қорғау жəне жемқорлықты болдырмау бойынша қабылданып жатқан шараларды іске асыруда Этика кодексінің маңызы зор. Ол мемлекеттік қызметшілердің мінезқұлықтарына қойылатын талаптарды қатаң сақтауға бағытталған. Оның Арнамыс кодексінен ерекшелігі жаңа Этика кодексі мемлекеттік қызметшілердің қызметіндегі нақты этикалық стандарттарды белгілейді, жемқорлыққа қарсы шектеулерді қамтиды, нақты жағдайлардағы басқарушылық мінез-құлықтарды жүйелейді. Кодекске этика жөніндегі уəкіл институтын енгізу арқылы этика нормаларының сақталуын бақылау жүйесін анықтау, мемлекеттік органдардың басшыларына сыбайлас жемқорлыққа қарсы ахуалды қамтамасыз етпегені үшін дербес тəртіптік немесе əкімшілік жауаптылықты күшейту де қарастырылған. Ал соған сəйкес мүдделер қайшылығы мəселелері бойынша түзетулер де енгізіліп отыр. Аталған реформа шеңберінде сыбайлас жемқорлыққа жол бермеу мəселелеріне де үлкен мəн берілуде. Мемлекеттік қызмет көрсету сапасын арттыру бойынша жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Атап айтқанда, «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Заңға сай мемлекеттік органдар мемлекеттік қызметтердің бизнес пен халық қамы үшін бағытталуын қамтамасыз етеді, қызмет көрсету стандарттары бекітіледі. Бұл үшін қазіргі уақытта мемлекет көрсететін қызметтердің электронды форматына ауысуы бойынша белсенді жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде (2015 жылы электронды үкіметті дамытудың əлемдік рейтингісінің нəтижесі бойынша Қазақстан 28-орынды иеленді). Бұған қоса, мемлекеттік қызмет көрсетудің сапасын бағалау мен бақылау жүргізіліп, халық пен бизнестің қанағаттанушылық деңгейі қадағаланады. Міне, осы аталған шараларды жүзеге асыруға агенттік қызметінің жаңа нысаны бағытталған, яғни агенттік мемлекеттік органдардың қызметінде сыбайлас жемқорлық қатерлердің бар-жоғына талдау жасап, оларды жою туралы тиісті ұсынымдар енгізеді. Өйткені, агенттік бұл жұмыс форматын мемлекеттік аппарат қызметінің тиімділігін арттырудың пəрменді тетіктерінің бірі деп қарайды. Сондықтан да қазіргі уақытта агенттік

аудит жəне қаржылық бақылау туралы» заңмен бюджет қаражатын пайдаланудың тиімділігін арттыру мен мемлекеттік активтерді басқару қамтамасыз етіледі. Сонымен қатар, 2015 жылғы қазан айында қабылданған «Қоғамдық кеңестер туралы», «Ақпаратқа қол жеткізу туралы» заңдарды атап өту қажет, олар мемлекеттік органдар қызметінің тиімділігін арттыруға, қоғам алдында мемлекеттің есеп беруін қамтамасыз етудің нақты тетіктерін үйлестіруге бағытталған жəне осы арқылы халықтың азаматтық белсенділік деңгейін арттыру болып табылады. Бұған қоса, ағымдағы жылдың басынан бастап қолданыстағы төрт жаңа Қыл мыстық, Қылмыстық-процестік, Қылмыстық-атқарушылық жəне Əкімші лік құқық бұзушылық туралы кодекстер аясында мемлекеттік аппаратта сыбайлас жемқорлыққа жол бермеу жөніндегі кешенді шаралар қолға алынды. Парақорлықтың барлық түрлері бойынша жазаның балама шараларын енгізуді жаңалық ретінде атап өткен жөн, яғни алынған параның мөлшеріне сай еселеп айыппұл салу амалы халықаралық стандарттарға сəйкес келеді. Сонымен қатар, жазасыз қалдырмау қағидатына сүйеніп, жемқорлық қылмыс жасағаны үшін атағы мен лауазымына қарамастан кез келген адам жауапкершілікке тартылады. Сыбайлас жемқорлық қылмыс жасаған адам мемлекеттік қызметте жұмыс істеу құқығынан өмір бойы айырылады. Жалпы, бүгінгі күні Қазақстанда сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мен оның жолын кесуге бағытталған заңнамалық шаралар нақты жетілдіріле түсті. Осы көрсетілген шаралар қатарына құқық қорғау органдарының қызметін жетілдіру бойынша дайындалған заң жобалары ережелерін жатқызуға болады, оның ішінде кадрлық менеджменттің сапасын арттыру мен құқық қорғау органдарында сыбайлас жемқорлыққа жағдай

жəне де барлық тергеу əрекеттері бойынша өкілеттілікті тергеу судьясына кезеңкезеңмен өткізу жүзеге асырылады. Қылмыстық-атқару кодексінің жаңа нұсқасын қабылдаудың оң нəтижелері деп қылмыстық жазаны жүзеге асыру жүйесінің жетілуін, оның ішінде сыбайлас жемқорлық көріністеріне жағдай туғызатын жайлардың жойылуы, яғни сотталушыларға кездесуге рұқсат беру, оларды ұстау жағдайларын жəне түзеу мекемелерін өзгерту, сотталушыларды ұстау ережелерін біртіндеп камералық тəртіпке өзгерту барысын айтуға болады (1997 жылы Қазақстан түрмеде отырғандар саны бойынша 3-орында болса, 2015 жылы еліміз 47-орынға тұрақтады). Ал күні кеше Парламент қабылдаған «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы» Заңның жеке ережелерін талқылауға Гонконг, Сингапур, АҚШ, Корея Республикасы, Ұлыбритания жəне Италия сарапшылары қатысты. Халықаралық стандарттарды ескере отырып, қызметтік əдептіліктің қағидалары мен ережелерін бұзу деңгейлері мен сыбайлас жемқорлықтың аражігі ажыратылды. Ол құқық бұзушылық ретінде қылмыстық немесе əкімшілік жаза тағайындалатын сыбайлас жемқорлық белгілері бар іс-əрекет деп саналады. Демек, бұған, яғни заңмен енгізіліп отырған «сыбайлас жемқорлықтың» жаңа түсініктемесіне ерекше назар аудару қажет. Осыған орай, Қылмыстық кодекске де өзгертулер енгізіледі. Бұдан былай, мемлекеттік міндеттерді атқаруға өкілетті тұлғалар қатарына квазимемлекеттік сектор қызметкерлері де теңестірілді. Сонымен қатар, квазимемлекеттік мекемелер, оның ішінде өндіріс саласында да, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілері болып табылады. Мемлекеттік жəне жеке сектордағы жемқорлықты бағалау үшін алғаш рет сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін талдау ұғымы енгізілуде. Ол мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік сектор ұйымдары жəне субъектілеріне қатысты жүзеге асырылатын болады. Мұндай талдаулар орталық пен аймақтық деңгейде қазірдің өзінде жүргізілуде, ал осы бағыттағы агенттіктің өкілеттілігін заңды тұрғыдан бекіту олардың тиімділігін əлдеқайда арттыратын болады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы барлық субъектілер арасында сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін ішкі талдау ұғымы енгізілуде. Сонымен қатар, жаңа заңнамаларға сəйкес, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жасайтын субъектілер болып табылатын жекеменшік компаниялар да, жоғарыда аталған сыбайлас жемқорлыққа қарсы шараларды қабылдап, жүзеге асыра алады. Жаңа заңда, сонымен бірге, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатқа азаматтық қоғамды кеңінен тарту мəселесін қамтамасыз ету қарастырылған. Осыған

байланысты, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг ұғымы енгізіліп отыр, ол жемқорлыққа қарсы саясаттың тиімділігіне жүйелі негізде талдау жүргізуге жəне құ қық қолдану тəжірибесіне мүмкіндік береді. Мониторингке мемлекеттік органдардың нормативтікқұқықтық актілері мен ресми сайттарынан басқа, үкіметтік емес ұйымдардың мəліметтері де, БАҚ-тағы жарияланымдар да жəне əлеуметтік сау алда малардың мəліметтері де кіретін болады. Талдаудың, ғылыми-зерттеу жəне əлеуметтік зерттеулердің нəтижелері жыл сайын Мемлекет басшысының атына дайындалатын Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың ұлттық баяндамасына негіз болады. Ұлттық баяндама өмірдің түрлі салаларындағы сыбайлас жемқор лыққа мүмкіндік беретін себептер мен жағдайларды жоюға қатысты ұсыныстардан, сонымен қатар, жемқорлыққа қарсы күрес жағдайы мен үрдісіне талдау жасаудан тұрады. Сондай-ақ, алғаш рет «сыбайлас жемқорлыққа қарсы мəдениетті қалыптас тыру» ұғымы енгізіліп отыр, онда субъектілердің жемқорлыққа қарсы əрекет жасауы, қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзе алмауды білдіретін құндылық жүйесін сақтау мен оны нығайту қамтылады. Мұны іске асыру тетігі сыбайлас жемқорлыққа қарсы тəрбие мен білім беруді үздіксіз жүзеге асырудан көрініс табады. Сөйтіп, қоғамда сыбайластыққа төзбеу жүйесін дамыту мен сыбайластыққа қарсы əрекеттің заманауи моделдерін енгізу қарастырылуда. Қазірдің өзінде азаматтық қоғамның барынша тиімді институттарын бұл жұмысқа тарту жүзеге асырылуда. 2015 жылы сыбайластыққа қарсы бірлесіп əрекет жасау бойынша ашық келісімдер əзірленді, оған түрліше ұйымдар, бірлестіктер, оқу орындары жəне азаматтар атсалыса алады. Сонымен бірге, Агенттік пен Кəсіпкерлердің ұлттық палатасы арасында келісімге қол қойылды, соның арқасында кəсіпкерлік саласында сыбайластыққа қарсы мəдениет қалыптасып ұлттық бизнесті жүргізу барынша ашық бола түседі деген үміт зор. Сонымен қатар, мемлекеттік қызметкер лердің салық декларациясы мəліметтерін міндетті жариялау қарас тырылған. 2017 жылдан бастап мемлекеттік қызметшілерді жалпы бірыңғай декларациялауға (декларацияның екі түрі: кіріс пен мүлік жөнінде, міндеттемелер мен активтер жөнінде) міндеттейтін арнайы заң қабылданды. Ол шынайы кірістер мен мүлік туралы мəліметке негізделген салық салу саласында ашықтықты қамтамасыз ету мақсатында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл тетіктерінің бірі ретінде əзірленген. Бұл өз кезегінде жеке тұлғалардың, оның ішінде мемлекеттік қызметшілердің кіріс пен шығыстары арасындағы айырмашылықтарды айқындауға мүмкіндік береді. Жаңа заңда қарастырылған сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларының ішінен, мемлекеттік басқару жүйесіндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды қабылдауды атап өтуге болады. Жалпы айтқанда, Қазақстандағы сыбайлас жемқорлықтың алдын алудағы кешенді амал-тəсілдерге кадрлық саясат, қызметкерлердің əдептілігі пен уəждемесін жоғарылату, қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мəдениетті қалыптастыру, жұртшылықпен өзара əрекеттесуде кəсіпкерлік үдерістерді жетілдіру сияқты түйіндер кіреді. Осылайша мемлекеттік аппарат, халық жəне бизнестің өзара байланысқан салаларында сыбайлас жемқорлық көріністерін азайтуға бағытталған шаралар да жүзеге асырылуда. Осы мақсатта мемлекеттік қызмет көрсету барысында мемлекеттік қызметшілердің мінез-құлық ережелерін белгілейтін жаңа мемлекеттік қызмет көрсету стандарттары мен регламенттері де əзірленуде. Жаңа заңнамалық актілердің барлығы озық əлемдік үрдістерді ескере отырып құрастырылған жəне бұл өз кезегінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың жаңа кезеңіне өтуге септігін тигізеді. Ал сыбайлас жемқорлыққа қарсы ісқимыл мəселелері бойынша халықаралық ынтымақтастықты нығайту – агенттік қызметінің негізгі басымдықтарының бірі болып табылады. Осы аталғандардың негізінде, Қазақстан БҰҰ-ның сыбайлас жемқорлыққа қарсы Конвенциясының, Ыстамбұл сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жоспарының, ЭЫДҰ-ның (экономикалық ынтымақтастық пен даму ұйымы) жəне ЕҚЫҰ-ға толық құқықты мүшесі ретінде ГРЕКО – сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес бойынша мемлекеттер тобына кіру үшін сыбайлас жемқорлық пен қылмыстық жəне азаматтық-құқықтық жауапкершілік жөнінде еуропалық конвенцияларға қол қою іс-шаралары жүзеге асырылуда. Заң үстемділігі мен демократиялық институттарды нығайту арқылы жүзеге асырылған өзара əрекеттесудің осындай деңгейі Қазақстанның мемлекеттік басқару органдары мен азаматтық қоғам арасында тікелей диалог құруға ықпал етеді.

3 Əлемдік ўйым ќўру туралы əйелдер ўсынысы Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде Қазақстанның EXPO&WOMN əйелдер ұйымының төралқа төрайымы Салтанат Рақымбекова баспасөз мəслихатын өткізді. Ол əріптестерімен бірге Италияның Милан қаласында өтіп жатқан ЭКСПО-2015 халықаралық көрмесіне жасаған жеті күндік іссапары жөнінде əңгімелеп, Астанада өткізілетін халықаралық көрме туралы ой-пікірлерімен бөлісті. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Негізі, Италияда Қазақстандағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасының қолдауымен Президент жанындағы Əйелдер ісі жəне отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссиямен бірге Қазақстанның EXPO&WOMN халықаралық əйелдер ұйымы ұйымдастырған «Болашақ энергиясы: əйелдер, бизнес жəне жаһандық экономика» атты алғашқы форум өз мəресіне жетіпті. Форум аясында атқарылған жұмыстар жөнінде əңгіме өрбіткен төрайым, осынау шараны жүзеге асыруға қолдау көрсетіп, демеу жасаған Президент жанындағы Əйелдер ісі жəне отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияға алғыс сезімін білдірді. «Болашақ энергиясы: əйелдер, бизнес жəне жаһандық экономика» атты алғашқы іскерлік форумды өткіздік. Форумның жаһандық мақсаты – ЭКСПО көрмелеріне бірігіп қатысу үшін əйелдер ұйымдарымен серіктестікке қол жеткізу. Сондай-ақ, БҰҰ Бас Ассамблеясының 70-ші сессиясында қабылданған Жүзжылдықтың даму мақсаттарын қолдау үшін үнқатысу алаңын ұйымдастыру болып табылады. Осыған байланысты Миландағы қорытынды мəжілісте Ха лықаралық EXPO&WOMEN кеңесін құруды ұсындық» деген төрайым, аталған кеңеске Нобель сыйлығының лауреаттары, БҰҰ ерікті ел ші лері, халықаралық ұйымдардың басшылары, «Жасыл» қозғалыс көшбасшылары қатысатынын айтты. Оның сөзіне қарағанда, 7 күнге созылған форум жұмысына Халық аралық əйелдер ұйым дары, Италияның сауда-өнеркəсіп пала тасының басшылары, Кə сіпкерлер палатасының басқармасы, елдің агросектор өнімдері мен қолөнершілері жəне екі елдің бизнес-ледилері қатысып, тығыз ынтымақтастықта жұмыс істеу туралы ұсыныстарына жылы ықылас танытқан. Форум аясында өткізілген іс-шаралар өз нəтижесін беріп, келешекте ауқымды ісшаралардың ұйымдастырылуына мұрындық болатынын білдірді. Бұған қоса, Миландағы Қазақ елінің павильондары өте тартымды əрі қызықты болғанын зор мақтанышпен көргендерін айтты. Сөйтіп, бірқатар шығармашылық ұйымдарды елге шақырғандарын жеткізді. Олардың қатарында, əлем елдері режиссерлері ЭКСПОға арналған əлеуметтік роликтер түсіруге ықылас білдіргенін де атап өтті. «Əлемдік қоғамдастық біздің түрлі бастамаларды Италия алаңында өткізуді қолдауға дайын. Біз кинофестиваль өткізуді ұйымдастырған кезде Италияның алдыңғы қатарлы режиссерлерімен кездесіп, экология, инновациялар мен жасыл технологиялар туралы əлеуметтік роликтер байқауын өткізу туралы келістік. Бұл тұрғыда əлем елдері режиссерлері бізге осы тақырып бойынша өздерінің жұмыстарын жібере алады. Осы шара болашақ энергиясына негізделген ЭКСПО-2017 көрмесінің тақырыбын алға жылжытуға қолдау болмақ», деді ол. Баспасөз мəслихатында еліміздегі агротуризмді дамыту мақсатында Ақмола облысында экоүйлер салынатыны да айтылды. Бұл туралы жаңалықты Қазақстанның Туристік индустрия одағының мүшесі Гауһар Жеңісбек жеткізді. «Ақмола облысында еліміздің агротуризм саласын одан əрі дамыту мақсатында экоүйлер салынады. Ол тек шетелдік туристердің қызығушылығын туғызып қана қоймай, ауылдық жерлерде тұрғындарды жұмыспен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Біз осы форум аясында италиялық мамандармен келісімшарттарға қол қойдық. Сондай-ақ, бұл салаға италиялық мамандарды да тартпақ ниеттеміз», деді Г.Жеңісбек.


4

www.egemen.kz

31 қазан 2015 жыл

ПАРЛАМЕНТ ПАРЛАМЕНТ

 Əріптестік əлеуеті

 Фотокүнделік

Аймаќтыќ ґкілмен əѕгіме

 Депутат дауысы

Мəѕгілік даєдарыс болмайды

Парламент Сенаты Халықаралық қатынастар, қорғаныс жəне қауіпсіздік комитетінің төрағасы Икрам Адырбеков БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі Жоғарғы Комиссар басқармасы (АҚЖКБ) аймақтық өкілінің міндетін атқарушы Элизабет да Коштамен кездесті.

Қазіргі əлемде қалыптасқан геосаяси ахуал ешкімді бей-жай қалдырмақ емес. Жер шарының кейбір аймақтарында орын алып отырған шиеленістерге жекелеген ірі мемлекеттермен қоса, одақтардың да белсенді араласуы əлемдік геосаяси аренада өзара текетіреске де соқтыруда. Біз қазіргі əлемдегі жағдайлар мен елімізге қатысты бірер сұрақпен белгілі саясаттанушы, Мəжіліс депутаты Камал БҰРХАНОВҚА жолыққан едік.

Сенатор Қазақстан адам құқықтарын қолдау жəне қорғау саласындағы халықаралық ынтымақтастық қағидаларынан айнымайтынын атап өтті. Э. да Кошта АҚЖКБ-нің Орталық Азиядағы аймақтық өкілдігінің жұмысы туралы жан-жақты хабардар етті. Тараптар Қазақстанның мемлекеттік органдары мен АҚЖКБ-нің Орталық Азиядағы аймақтық өкілдігінің нəтижелі ынтымақтастығын атап өтті. И.Адырбеков адам құқықтары жөніндегі ұлттық институттар мен үкіметтік емес ұйымдарға көрсетілген техникалық жəне кеңестік тұрғыдағы көмегіне орай АҚЖКБ-ге ризашылық білдірді, деп хабарлады Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының баспасөз қызметі.

Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ.

 Депутат дидары

Ауыр жїктіѕ салмаєын тўлпар білер

Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты Серік Үмбетов жайлы əңгіме қозғасақ, оның ерекше қасиеттерінің бірі жанашырлығы екенін айтуға тиіспіз. Ол – қолынан келгенінше жетімді жебеп, жесірді қорғап, мүгедек-мүскіндерге қол ұшын берген, халықтың сырын, ақынның жырын тыңдап, жанымен, тəнімен оларға қызмет көрсету арқылы өзіндік ізін қалдырып жүрген азамат. Əкім болған кезінде, кіндік қаны тамған Жамбыл облысын ең алдымен Алла үйін – мешітті салудан бастап, облысты аяғынан тік тұрғызып, гүлдендіріп кеткен Серік Əбікенұлын халық əлі күнге дейін қастерлеуде. Халық айна, халық таразы, халық қазына деп бекер айтылмаған. Ендеше, «Əкім бол, халқыңа жақын бол» деген қағиданы басшылыққа алып, алты жыл бойы Алматы облысында əкім болған Серік Əбікенұлы Жетісу халқының көңілінен шығып қана қоймай, əрдайым олардың жүрегінде қалды. Осыдан шамалы уақыт бұрын Серік Үмбетов жайлы «2070 күннің абыройы» атты мақала шыққан болатын, өте жақсы жазылған мақаланың тақырыбы дəлме-дəл қойылған. Себебі, Алматы облысында 2070 күн еңбек терін төгіп, адал қызмет етті. Бүгінгі күні көздің жауын алатын Талдықорған қаласындағы сəулетті ғимараттар мен көпқабатты тұрғын үйлер шаһар сəулетіне көрік беріп, Қаратал өзенінің бойында ірге көтерген «Қаратал» шағын ауданы жайнап тұр. Достық үйі, Спорт сарайы, Тіл сарайы, тағысын тағылар жұртшылыққа қызмет етуде. Қаланың шығысындағы баһадүр бабамыз Қабанбай батырға, батысындағы Қабылиса, Ескелді, Балпық билерге, жыр алыбы Сүйінбайға, күй патшасы Нұрғисаға келер ұрпаққа ұлағат болатындай ескерткіштердің орнатылуына себепкер болған да Серік Əбікенұлы. Тіпті, ел аузында «Ескерткіш тұрғызғыш Үмбетов», «Қымызхана құрағыш Үмбетов» деген сөздер бар. Алматы облысы секілді еліміздегі іргелі аймаққа басшылық жасаған жыл дары жұртшылық сенімінен шыға білген Серік Əбікенұлына арналған Айдар Башбаев пен Сағыныш Намазшамова құрастырған «Жетісудағы жемісті жылдар» атты кітап жарық көрді. Бұл кітапты басшылық етудің əдістемесі десе де болады. «Қазақстанның болашағы – жастардың қолында», «Білімді жас – ел ертеңі» деп жастарға əрдайым сенім артатын Елбасының саясатын қолдап, білімді жас ұрпақты тəрбиелеуді іске асыру мақсатында балалар үйінде тəрбиеленген жəне жеткіліксіз қамтылған отбасыларындағы жастарға грант тағайындалғаны əлі есте. Бұл үрдіс

күні бүгінге дейін жалғасын тауып, талай-талай жас ұрпақ оқу орындарында білімін тəмамдап, үлкен өмірге нық қадам басуда. Сол жастардың бірі мен едім. Осыдан алты жыл бұрын, 2009 жылдың шілде айында Талдықорған қаласында өткен «Көксу ауданының мəдениет күндерінде» баяндама оқып, жақ сы қырыммен көзге түскендіктен, жастар арасында жігерлі де жалынды, өнер лі озат оқушы ретінде Серік ағам ның арқамнан қағып, батасын бергені бар. Сол кезде маған «қайда оқуға барсаң да, өзім грантпен оқытамын» деп бүкіл жиналған халықтың алдында уəде беріп, сол уəдені бұлжытпай орындағаны ешқашан есімнен кетпейді. Қақаған қыстың аязында полиция қызметкері болған əкем, қылмыскерді ұстап келе жатып, жол апатынан қаза тапты. 31 жастағы анам жесір, 9 жастағы інім мен 11 жастағы мен жартылай жетім қалдық. Соның барлығын ескере отырып, ақылы дария, жүрегі кең С.Үмбетов маған əкелік мейірім танытып, бауырына басып, басымнан сипап, «Бақытты бол, балам, қиналған сəтің болса, қанатымның астына аламын», деген еді. Шынымен, уəдесінен бір таймай, маған көмек қолын созған, қиналған сəтімде ең алғаш қоңырау шалған кісі Серік ағам болды. Алланың қалауымен, Серік Əбікенұлының қолдауымен асқар таудай арманым орындалып, бүгінгі күні еліміздің ең іргелі оқу орны – əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті заң факультетінің түлегі атандым. С.Үмбетовтің сенімін ақтау үшін бар күшімді салып, мақсатыма жеттім – қызыл дипломның иегері атандым. Қуанышым қойныма сыймай, «Мен сеніміңізді ақтадым, Серік аға!» деп Серік Əбікенұлына шексіз алғыс білдіру үшін араға бір-екі күн салып Астанаға тарттым, өкінішке қарай, депутаттық каникул кезіне түстім. Мен Серік Əбікенұлының шапағатына бөленген 10 000-ның бірі шығармын. «Ештен – кеш жақсы» демекші, Серік Əбікенұлына өзімнің атымнан жəне барлық жетісулықтардың атынан бас иіп, шын жүректен алғысымды білдіремін. Жан дүниесі таза, өресі биік, жүрегі халқым деп соғатын адамның еңбегін жұртының білгенінен, халқының мойындағанынан асқан бақыт жоқ шығар, сірə! Журналист те, жазушы да, тіпті, ақын да емеспін. Əйтсе де, жүректен шыққан сөз жүрекке жол табарына кəміл сенемін. Жүрегіне адамгершілік пен жақсылық дарыған Серік Əбікенұлымен танысу мен үшін өмірдің олжасы деп білемін. Толғанай ƏБЕН, заңгер.

 Сауал салмағы

Тўрєындар балаларын далаєа шыєаруєа ќорќады Палата Спикері Қабиболла Жақыповтың төрағалығымен өткен жалпы отырыста депутат Шалатай МЫРЗАХМЕТОВ Премьер-Министр Кəрім Мəсімовке депутаттық сауал жолдады. Онда былай делінеді:

«Осы депутаттық сауалға Оңтүстік Қазақстан облысы Шымкент қаласындағы қалалық туберкулезге қарсы емдеу диспансерінің кезінде қаланың сыртында болғанымен, бүгінгі күні қақ ортасында қалып, тұрмыстық қызмет объектілеріне жақын орналасуы себеп болуда. Аталған аурухана 1900 жылы салынған, ол кезде бұл жер қаланың шеті болатын. Қазіргі кезде, диспансер Орынбаев көшесі мен Жылқышиев көшелерінің қиылысында орналасқан, яғни қазіргі кезде қаланың дəл ортасында тұр. Осы аймақта тұратын тұрғындар мынадай түйінді мəселелерге назар аударады. Туберкулезге қарсы емдеу диспансерінде емделіп жатқан аурулар диспансердің аумағынан кедергісіз сыртқа шығып кетеді. Олардың арасында туберкулездің ашық түрімен ауыратындар да бар. Тіптен, тұрғындар балаларын далаға шығаруға қорқатын болды. Бұдан басқа, туберкулез диспансеріне балалар ауруханасының, мектепгимназияның жəне медицина колледжінің жақын орналасуы

тұрғындарды алаңдатып отыр. Сондықтан, жас балалардың туберкулез ауруын жұқтырып алмауына кім кепіл бола алады? Себебі, жүз жылдан бері жатқан туберкулез таяқшалары бар емес пе? Қазақстан Республикасының СанПИН ережесінде жазылғандай, туберкулез ауруханасы халық қоныстанған аумақтан кем дегенде 500 метр қашықтықта орналасуы тиіс. Емдеу-профилактика мекемелері туралы ережеде мамандандырылған, ерекше режімді қажет ететін психиатриялық, туберкулезді емдеу мекемелері қала сыртында, мүмкіндігінше жасыл желекті аумақтарда, халық қоныстанған аумақтан кемінде 500 метр қашықтықта орналасуы тиіс. Құрметті Кəрім Қажымқанұлы! Баяндалғанға байланысты сізден аталған жайтқа назар аударуды жəне Шымкент қаласындағы туберкулезге қарсы диспансерді эпидемиологиялық тұрғыдан қауіпсіз қала сыртына шығару мəселесін тез арада шешуге ықпал етуіңізді сұраймын».

 Достық дəнекері

Мажарстан елшісімен кездесті

Парламент Сенаты Конституциялық заңнама, сот жүйесі жəне құқық қорғау органдары комитетінің төрағасы Серік Ақылбай Мажарстанның Қазақстандағы елшісі Андраш Баранимен кездесті, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі.

Тараптар саяси, эконо микалық жəне мəдени екіжақты ынтымақтастықтың жағдайы мен келешегін талқылады. Кездесуде аталып өткендей, Қазақстан мен Мажарстан көптеген аймақтық жəне халықаралық өзекті мəселелерді шешуде ұқсас əдістерге ие. Екі елді ортақ тарихи жəне мəдени

тамырлар байланыстырып отыр. С.Ақылбай Қазақстанда Мажарстанмен қатынастар мəселесі біздің еліміздің ірі сауда-экономикалық жəне инвес тициялық əріптесі болып табылатын Еуропалық одақ пен стратегиялық əріптестік тұрғысында қарастырылатынын атап өтті.

– Камал Низамұлы, əлемдік экономика өсімінің бəсеңдеуіне байланысты шикізатқа деген сұраныс та кеміп келеді. Осы орайда, қазіргі жаһандық геосаяси жағдайға қысқаша шолу жасап кетсеңіз. – Əлемде қалыптасып отырған үрдістерге қатысты Елбасы өзінің соңғы Жолдауында нақты айтты. Сонымен қатар, бұл үдерістердің таяу бір-екі жылда шешіле қоймасына да ерекше назар аудартып кеткен-ді. Мемлекет ретінде тиісті шараларымызды қабылдап, дайындалу керектігімізді де ескертуі сондықтан. Мəселен, Ливияны алайықшы. Кезінде əлеуметтік, экономикалық жəне саяси жүйесі қалыптасқан, сондай-ақ, өндіріс ошақтары бар ел ретінде белгілі-тін. Қазір қарасаңыз, мемлекет деген атауы тек картада ғана бедерленген. Ал шынтуайтында, əр аумақты ешбір заңдық негізі жоқ топтар басқаруда. Қай күштердің артында кімдер тұрғаны белгісіз, үкіметі астанасынан ауып, басқа өңірден елді басқарған болып жатыр. Сириядағы жағдай да осыған ұқсас. Ирак кезінде қандай бай ел еді. Бұл елдердегі шиеленіскен жағдай бір-екі жылда шешіле салмайды. Өйткені, Ирак ел болғалы сонау Бағдад халифатынан бастап мұнда билік жүргізген сүнниттер еді. Саддам Хусейн басқарған Баас партиясы кезеңінде де, одан да бұрын сүнниттердің билігі жүріп келді. Солтүстік Иракта күрдтер тұратын, ал оңтүстігінде шииттер өмір сүрді. Осман империясынан бөлініп шыққаннан кейін ағылшындардың ықпалында болып келген елдер ғой. АҚШ Саддам Хусейнді орнынан тайдырғаннан кейін президентті күрд ұлтынан тағайындады, ал премьер-министрлікке шиитті əкеліп қойды. Демократия болғаннан кейін ондай теңгерімділік жүйесі болуы керек те шығар. Бірақ, бұл жерде сүнниттер далада қалды. Сол Иракта əскери жəне қаржы лық зиялы қауым өкілдері сүн ниттерден тұратындықтан, қоғамда олардың өз орны болатын. Сирияда азамат соғысы шиеленісіп жатқан тұста сүнниттер қарсы жақтың қатарына қосылды да «Ислам мемлекеті» деген ұйым өмірге келді. Ондай мемлекетті əлем танымайды. Сирия мен Ирактың белгілі бір аумақтарына ие болып отырған ұйымды əлемдік қоғамдастық мойындамайды. Бірақ, жақсы қаруланған, өзінің идеологиясы бар бұл ұйым айтарлықтай күшке ие... – Ресейге қолданылып жатқан экономикалық санкциялар тағы да жалғасын табуы мүмкін

деген ескертпелер қайта-қайта айтылып қалып жүр. Жалпы, көршімізге салынып жат қан санкциялардан еліміз қаншалықты зиян шегіп отыр? – Таяу Шығыстағы жағдайдың ушығуы Қазақстан экономикасына айтарлықтай əсер етті. Олар біздің тауарларымызды тұтынып келе жатқан экономикалық əріптестеріміз ғой. Соғыс қимылдары жүріп жатқан елдерге шикізат немесе тауар жеткізу мүмкін болмағандықтан, біз амалсыз кейбір өндірісімізді тоқтата тұруымызға немесе көлемін қысқартуымызға тура келеді. Сол сияқты Ресей де біздің басты экономикалық əріптесіміз. Елбасы белгілеп берген көпвекторлы саясатымыздың басымдық берілген елдерінің ішінде ең бірінші орында Ресей тұр. Сондықтан, экономикалық санкцияның жақсы жəне жаман жағы да бар екенін атап көрсеткен жөн. Мəселен, рубль құнының түсуімен көптеген тауарлар қарапайым тұрғындарға қолжетімді болып қалды. Алайда, көлік жасаушы компаниялар бұдан айтарлықтай қиындықтар көруде. Ресей нарығы да сырттан келетін кейбір тауарларға шектеулер қойып отыр. Əрине, ең бастысы, Ресей нарығы қазір біздерге ашық. Оның үстіне ресейлік тауарлардың келуімен қазақстандық тауарлар да арзандай бастады. Еуразиялық экономикалық одаққа кіргендегі біздің басты мақсатымыз да осы – Ресейдің 145 миллион халқы бар нарығына кіру. Бір нəрсе айқын: мəңгілік соғыс болмайтыны сияқты, мəңгілік дағдарыс та болмайды. Сондықтан, алдан тек жақсылықтар күтеміз. – Қазір əлемде нарық үшін, соның ішінде тұтынушылар үшін бəсекелі күрес жүріп жатқаны мəлім. Осы орайда сұрайын дегенім, Батыстың Ресейге қатысты санкциялары нені көздейді? – Соңғы жылдары Ресей айтарлықтай жоғары қарқынмен дамыды. Бұған мұнай бағасының қымбаттауы да өз əсерін тигізді. Ал Батыс қашанда Ресейдің өсіпөркендеп дамуын тəуір көрмейтін. Өйткені, бұл ел Батыстың басты бəсекелесі болып табылатыны белгілі. Оның үстіне, тарихи сабақ тастыққа салсақ, өркендеп дамып кеткен Ресей қандай саясат ұстанады екен деген үрей де жоқ емес. Соңғы кездері АҚШ барлық ықпалын салып, мұнай баға сының бір баррелін 120-дан 50 долларға дейін түсіруге қол жеткізді. Мұнайдан зардап ше гіп отырған елдер кімдер дегенде,

үш мемлекетті атауға болады. Олар: экономикасының негізін мұнай құрайтын, ядролық бағдарламасын дамытып келе жатқан Иран, Америкамен сəлемі түзу емес Венесэула жəне өркендеуге бет алған Ресей. Соның салқыны бізге де тиіп жатқанын несіне жасырайық. Елбасы Үкімет басшысын қабылдаған кезде жағдайды жасырмай ашық айтты, К.Мəсімовке нақты тапсырмалар берді. – Еуразиялық экономикалық одақ туралы қандай пікірдесіз? – Бұл Одақтың болашағы зор. Өйткені, қанша қысым жасалса да Ресей – əлемдегі ең бай, ең қуатты елдердің бірі. Басқасын айтпағанда, мына Сібір ағашының өзі Ресейді мың жыл бойы асырауға жетеді. Қазақстанды алып қарасақ, бізде де жерасты қазба байлық тарымыз баршылық. Беларусь те қатардан қалмай келе жатқан ел. Осы ретте айтарым, Одақ өзге ірі елдермен терезесі тең деңгейде сөйлесіп, мүдделерімізді қорғауға оң ықпал ете алады. Ал Армения мен Қырғызстанда күрделі жағдайларда өзіміздің экономикалық мүдделерімізді қорғауға жəне өзара саудамызды арттыруға оң ықпал етеді деуге негіз бар. – Қазақстанның əлемдік саясаттағы орны туралы не айтар едіңіз? – Əлемдік саясатта еліміз аман, жұртымыз тыныш. Елба сының салиқалы саясатының арқасында дамып, өсіп-өркендеп келе жатырмыз. Тəуелсіздік алған нан бергі уақытта елімізде 2 мың шақырымнан астам темір жол желісі тартылды. Ішкі желілерді айтпағанда, Қытайға, Иран ға шығатын жолдарымызды салып алдық. Қай мемлекет осыншама жол желісін тартып жатыр? «Нұрлы Жол» бағдарламасы арқылы автобандар салатынымыз өз алдына. Елба сы жол құрылыстарының тоқтамайтындығын ерекше атап кетті. Еуразия кеңістігінде өркендеу жолына түскен елдердің ішінде Қазақстанның алар орны ерекше. Біз «Қазақстан-2050» Стратегиясын қабылдадық. Өзгелерге үлгі болатындай жүйе құрған мемлекетпіз. Тəуелсіздік алған 24 жылдың ішінде көптеген кəсіпорындар ашылды, қазір де іске қосылуда. Мектептер, балабақшалар, ауруханалар мен емханалар, басқа да əлеуметтік мекемелер салынып жатыр. Осыдан екі-үш жыл бұрын Ашғабадқа Ташкент арқылы барған жайым бар. Өзім Ташкентте оқығандықтан, аралап көрдім. Бұл қалада 70-ші жылдары оқуымды бітіріп кеткенмін. Содан бері бір жаңа ғимараттың салынғанын байқамадым. Ал Астананы, қазіргі Алматыны, тіпті, облыс орталықтарын қараңыз. Қандай зəулім ғимараттар мен нысандар салынды. Соның барлығын ел көріп, бағалап отыр. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

 Сізді не толғандырады?

Ќазаќстан рухани тірекке айналуы тиіс Алдан СМАЙЫЛ,

Мəжіліс депутаты.

Қазақстан Республикасында ұлт өкілдерінің жан-жақты білім алып, дəстүрлі мəдениетін өркендетуіне барлық жағдай жасалған. Елімізде 1291 мектепте орыс тілінде, 208 мектепте өзбек, ұйғыр, тəжік тілдерінде білім беріледі. Жіліктеп айтсақ, 20 өзбек тілді жəне 114 аралас мектепте осы ұлттың 78 986 ұл-қызы оқиды. 14 694 ұйғыр баласы 13 таза тілді, 49 аралас тілді мектептің игілігін көруде. Тəжік тілінде 4 таза, 8 аралас мектеп жұмыс істейді. Осы білім ордаларына бюджеттен жыл сайын қомақты қаржы бөлінуде. Мəселен, ұйғыр тілінде білім беретін мектептерді бір жыл ұстауға жергілікті бюджеттен 2 млрд. 402 миллионнан астам, оқу кітаптарымен қамтамасыз етуге 70 миллионға жуық теңге жұмсалады екен. Қазақ жерін саялаған ұлт өкілдері дəстүрлі мəдениетін тарихи

отанында отырғандай дамытуда. Орыс драма театрлары мен түрлі деңгейдегі əн-би ансамбльдері əр облыс пен əр қалада бар. Ұйғыр, корей, неміс театрлары да ұзақ жылдар бойы қалыптасқан. Өзбек, украин, т.б. ұлт өкілдері сан алуан мəдени ұйымдарының қызығын көруде. Көптеген тілдерде газет-журнал, басқа да баспа өнімдері шығарылады, радиохабарлары таратылады. Ал шетелдердегі қазақтарға дəл осындай жағдай жасалған ба? Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің мəліметіне сүйенсек, соңғы кезде этностық қазақтар көп тұратын Қытай, Ресей, Өзбекстан, Түрікменстанда жəне ішінара Моңғолияда басқа ұлт өкілдерінің тілдеріндегі мектептерді жабу үрдісі белең алуда көрінеді. Мəселен, 2002 жылғы қыркүйектен бастап Түрікменстан Білім министрлігінің жаңа оқу бағдарламасы бойынша барлық қазақ мектептері əуелі аралас мектептерге айналдырылып, кейін

таза түрікмен мектептері болып қайта құрылған. Қазіргі күнде бұл елде бірде-бір қазақ мектебі жоқ. Өзбекстандағы жағдай да ойландырады. Осы елде 2 миллионға жуық қазақ болса, ана тілінде 56928 бала ғана білім алуда екен. Қазақ тілінде білім беретін 449 мектептің жартысынан астамы аралас мектептер көрінеді. Ресейде қазақ мектептері толық дерлік жабылған. Алтайдың Қосағаш ауданындағы екі бастауыш мектептен басқа таза қазақ тілінде білім беретін мектеп жоқ екенін білдік. Ал аталған елде 1,5 млн. қазақ өмір сүріп жатыр. Қытайдағы қазақ мектептері де бірте-бірте қытай тіліне көшірілуде көрінеді. Осындай жағдайда біздің тарапымыздан қандай жұмыс атқарылуы керек? Бұл сауал төңірегінде ойланып жүрген кім бар? Қазақстан Республикасының Үкіметі, Сыртқы істер министрлігі мен Білім жəне ғылым министрлігі шетелдердегі

қазақ мектептерінің жай-күйін терең талқылап, арнайы мемлекеттік бағдарлама қабылдауға тиіс еді. Алайда, осы құзырлы үш орын да үнсіз. Мұндай бағдарлама Еуразиялық экономикалық одақ шеңберінде де қарастырылмаған. Егер осындай нақты шаралар қолға алынса, 1,5 млн. қазақ тұратын Ресейде қазақ мектептерін ашу туралы келісімге қол жеткізе алар едік. Ашығын айтқанда, біз ел Үкіметінен осыны талап етеміз. Арнайы келісімдер арқылы жəне дипломатиялық жолмен Ресей, Өзбекстан, Түрікменстан, Қытайдағы қазақтарға өз тілінде білім алуы үшін қолайлы жағдайлар жасалуын екіжақты саяси, рухани байланыстардың тұрақты саласына айналдыру керек. Біздің талап-тілегіміз де осы. Еуразия аймағында елеулі беделі бар Қазақстан іргедегі елдерде тұрып жатқан ағайынның тұрақты жəне сенімді рухани тірегіне айналуы тиіс.


5

www.egemen.kz

31 қазан 2015 жыл

 Мəлік Ғабдуллин – 100 1943 жылдың жазында Калинин майданында соғысып жүрген ақын Дихан Əбілев командировкаға шығып, ойда жоқта өзінің Алматысына келді. Астаналық ақынжазушылар мен ғалымдар, əртістер ақынға сəлем беруге ағылып келіп жатты. Ол Алматыға жайдан-жай жəне құрқол келген жоқ-ты. Жақында жазып бітірген «Майданбек» поэмасының колжазбасын ала келіпті. Қалтасында сол туындыны жеке кітапша етіп бастырып, бір мың данасын соғыстағы қазақ жауынгерлеріне жіберуді сұрап Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті мен Қазақстан Жазушылар одағының басқармасына Калинин майданы саяси басқармасы бастығының жазған хаты жəне бар. Республика басшылары ақынды жылы қабылдады. Жазушылар одағының басқармасы поэманы талқылауды ұйымдастырды. Артық жерлерін қырып-жонып, кем-кетіктерін толықтыру жөнінде ұсыныстар жасалды. Қолжазбаны дайындап баспаханаға жіберу, гранка, версткаларды оқу жұмыстарының бəрі де шапшаң жүргізіліп жатты. Кітап басылып дайын болды. Екі айдай үйінде, ағайын-туыс, дос-жолдастарының арасында болған, «Майданбегі» басылып көңілі үлкен Алматы суындай тасыған ақын кітаптың бір мың данасын алып майданға қайта аттанды. Ал, мұның алдында ше? Мұның алдында Дихан ақынның аспанын қара бұлт торлап, күні мен айы қосыла тұтылып тұрған-ды. «Басқа пəле тілден» деген. Өзі жазған «Майданбек» поэмасы, оның армиялық газетте жарияланған үзінділері өзіне қара күйе болып жабыса кетті. Қатардағы жауынгерлер мен орта буын командирлер ризашылықпен оқып, мақтасып-ақ еді. Бірақ «қырағылық көрсеткісі» келген шені үлкен кейбір əскери бастықтар поэманың кем-кетігін шұқшия іздеп, «тапқандарын» жіпке тізе беріпті. Оны залалды шығарма деп тауып, авторын қатаң жазаға тарту жөнінде «қорытынды» дайындала бастаған. Ақын тағдыры жалғыз қылдың үстінде тұрған. Сол кезде ол жанұшырып Калинин майданы саяси басқармасының үгітшісі, Кеңес Одағының Батыры, майор Мəлік Ғабдуллинге барыпты. Майдан өмірінен дастан жазам деп пəлеге қалғанын айтып, қол ұшын беріп, көмектесуін сұраған. Мəлік поэманы қолжазба күйінде оқып, ұнатқан екен. Оны жаладан арашалауға батыл кіріскен. Газетте жарияланған үзінділерін орысшаға жолма-жол аудартып алған да, саяси басқарма бастығы генерал Дребедневке барған. Қазіргі қазақ поэзиясында соғыстағы жауынгерлер өмірін бейнелейтін сүбелі шығарма жоқ екенін, Дихан Əбілевтің «Майданбегі» сол олқылықтың орнын толтыру жолындағы үлкен істің бастамасы екенін түсіндірген. Сонда генерал осы поэма жəне оның авторы жөнінде қандай ұсынысыңыз бар деп сұраған ғой. Мəлік рұқсат алып орнынан тұрған да былай деген: – Əбілевтің поэмасы құнды жəне майданда соғысып жатқан жауынгерлерге қажет шығарма. Соғыста ерлік жасап жүрген қазақ жігіттерінің қаһармандығын суреттейтін баспа жүзінде шыққан туынды бізде жоқ деуге болады. Сондықтан менің ұсынысым – Əбілев поэмасын өң деп, баспаға дайындасын. Ол үшін ақынға командировка берілсін. Ол Алматыға барып, поэмасын кітапша етіп шығарып əкелетін болсын. Екіншіден, бұл туындыны жеке кітапша етіп шығару жөнінде Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті мен Қазақстан Жазушылар одағының басқармасына хат жазылсын. Сөйтіп, Мəліктің көмегі арқасында ақын жазадан құтылған. Құтылып қана қоймай, «Майданбегі» де, өзі де абыройға бөленген. Дихан ағамыз 1907 жылы туған, Мəліктен 8 жас үлкен. Белгілі əдебиетші, ғалым, академик Серік Қирабаев 1943 жылы сегізінші класты ғана бітірген 16 жастағы өрімтал екен. Қиын күндерде ағасына қол ұшын беріп, қара күйедей жабысқан пəледен құтқарған, ақындық бақытын ашқан Мəлік бейбіт күндерде өзінен мүшел кіші інінің талантын таныған да, оған ұстаз ғана емес пана болған. Ізгі жанды батыр аға сенімін, үмітін талантты іні адал ақтаған. Ғалым, ұстаз, азамат ретінде қазір оның орны шырқау биікте тұрғанын жұрттың бəрі біледі. Сол Серік 1973 жылғы 5 қаңтарда «Қазақ əдебиеті» газетінде жарияланған Мəлікпен қоштасу сөзінде былай деп жазды: «Соғыста жауын тітіреткен Батыр Мəлік бейбіт күндерде қандай жұмсақ мінезді, жайдары, мейірімді еді. Сен бір адамның көңілін қалдырды деп ешкім айта алар ма екен. Өзің үшін істегеніңнен жұрт үшін істегенің көп болушы еді. Кісі көңілін қалдыруды білмейтін сен əркімнің шаруасына жалықпай жүгіруші едің. Жетектеп жүріп жақсылармен жанастырған күндеріңді қалай ұмытармын! Осы күнгі жағдайым үшін қарыздар сезінуші ем саған». Мəліктің ең жас шəкірттерінің бірі, филология ғылымдарының кандидаты Серік Негимовтың қолында сақталып қалған бір папкада қаһарман ғалымның 1967-1969 жылдары жазған хаттары, сөйлеген сөздері, мақалалары, кандидаттық, докторлық диссертацияларға жазған пікірлері бар екен. Біздің назарымызды аударған Лұқпан Бəдəуамұлының тарих ғылымдарының кандидаты ғылыми дəрежесін алу үшін «Шығыс Түркістан қазақтарының гоминьдандық тобына қарсы ұлт-азаттық қозғалысы (1940 – 1949 жж.)» деген тақырыпта дайындаған диссертацияға жазған пікірі болды. Мəлік, Мəкең филология ғылымдарының докторы, профессор ғой. Ол əдебиеттану, фольклористика, педагогика ғылымдары бойынша аспиранттарға ғылыми жетекші, докторанттарға ғылыми кеңесші, оппонент бола беретін Жоғары аттестациялық

комиссияның эксперті ретінде де көптеген диссертациялар қолынан өтетін. Бəрі де филология мен педагогикаға қатысты, оның жұмысына, мамандығына тікелей байланысты дейік. Дегенмен, Мəкең тарихшы емес қой. Солай бола тұра ол диссертацияны үлкен ризашылықпен оқып шыққанын ашық айтқан да батыл қолдаған. Шығыс Түркістан қазақтарының азаттық жолындағы революциялық күресінің бір кезеңін бейнелейтін еңбектің құндылығын, кеңестік тарих ғылымына қосатын үлесін атап көрсеткен. Л.Бəдəуамұлына тарих ғылымдарының кандидаты ғылыми дəрежесін беруге болады деп ұсыныс жасаған. Содан кейін диссертацияға қарсылар үндемей қалған да оны жақтаушылардың жалдары күдірейіп шыға келген. «Қай жеңгені менікі» дейтін əрі-сəрілер соларға қосылған. Мəкең қолдаған диссертацияны ВАК бар болғаны екі апта ұстап, бекітіп беріпті. Лұқпан Бəдəуамұлы Қазақтың педагогикалық қыздар институтының доценті болып, талай жыл жемісті жұмыс істеді. 1985 жылдың көктемінде дүние салды. Мəкеңнің жақсылығын мен де көп көрген едім. Солардың бірін айтайын. Халық ақыны Нұрхан Ахметбеков творчествосы мені көптен қызықтырып жүруші еді. Оны зерттеу үшін үлкен бір ғалымның ақыл-кеңесі, жетекшілігі керек екен. Ғылыми атақ-дəрежелері, даңқы бар сондай ағаларымыздың бірін сырттай таңдадым да аңқалаңдап алдына жетіп бардым. Кім дейсіз ғой. Мұхамеджан Қаратаев. Бұл кісі жетекші болуға өзінің қолы тимейтінін көзімді жеткізе дəлелдеп шықты. Менің қабағым түсіп, жалым жығылып қалды. Сергек те, сезімтал аға соны аңғарып қалды ма, қалай: – Мəлік Ғабдуллинді білуші ме едің? – деп сұрады. – Білгенде қандай! Ол кісі... Мұхаң сəл ойланып алып үн қатты.

Үшінші күннің кешінде Мəкең үйіне телефон соқтым. – Алыстан келген ағайынбысыз, – деп ол менің сөзімді бөлді. – Жазатыныңызды жазып бітірдіңіз бе? – Бітіріп, машинкаға бастырып қойып едім. – Ертең сағат он бірде институтқа алып келіңіз. Ертесінде академияға жақындағанымда вестибюль жақ бұрыштан Мəкең шыға келді. Адымы ірі, жүрісі тым ширақ. Қоңыр костюмі денесіне құйып қойғандай жарасады. Бұл жастағылардың көбінде болатын томпиып, алдына өңгеріле қала-

сұқ саусақтарының арасына қыстырды да тұқыл жағымен қағазды түртіп-түртіп қойды. – Алматыда екі үлкен кітапхана бар. Бірі академияның орталық ғылыми кітапханасы. Астананың ғылыми кеңестерінде қорғалған кандидаттық, докторлық диссертациялардың рефераттары осыларда сақталады. Одақтың орталығында, одақ тас республикаларда жүргізіліп жат қан ғылыми жұмыстар жөніндегі деректер де бұларға түсіп жатады. Арнайы каталогтарда əрбір авторефераттың тақырыбы, авторы, оппоненттері, қай жерде қорғалғанына дейін көрсетілген

болам, академик болам», – деп жар салып жүрмеңіз. Манадан бері айтылып жатқан жұмыстарды қанша істесеңіз де істей беріңіз. Бірақ не істеп жүргеніңізді өзіңізден бөтен ешкімнің білмегені жақсы. Қолыңыздағы адрес бойынша хабарласып, түсінбеген мəселелеріңізді сұрап алып тұрыңыз. Айтқаным айтқан, қолыңыздан бірдеме келетін болса көмек көрсетуге мен əзірмін. Жұмысыңыз жарамаса өзіңізге өкпелерсіз. – О, не дегеніңіз, Мəке. Сізге алғыстан бөтен айтарым жоқ. Бүгінгі айтқандарыңыз маған адастырмас құбыланамадай болды... – Алғысты қорғағаннан кейін айтарсыз,

Аласармас асыл аєа Сапабек ƏСІПҰЛЫ.

– Кім жетекші болса да жұмысың Мəліктің бөліміне соқпай өте алмайды. Мəлікке бар, өзінен ақыл сұра. Ол жолы Мəкеңе жолығудың сəті түспеді. Жүрегім күпті болып, өзімнің Қостанайыма қайтып кеттім. 1968 жылы желтоқсанда Алматыда баспасөз жəне тіл мəдениеті мəселелеріне арналған ғылымипрактикалық конференция өткізілетін болды. Сол жиынға Қостанайдан шақырылған алты адамның бірі болып менің де қатысуыма тура келді. Қазақ КСР Ғылым академиясының үлкен мəжіліс залы. Конференция жұмысының екінші күні түстен кейін бұрынырақ келіп үшінші қатардың оң жақ шетіне отырып алғанмын. Өйткені, Мəлік аға осы жиналысқа қатысып отыр. Мақсат – жолығып қалу. Көп күткен үзіліс те жарияланды. Вестибюльге Мəкеңмен ере шықтым да озыңқырап барып қайта оралып алдына тұра қалдым. – Ассалаумағалайкүм, Мəке! – Уəғалайкүмассалам! Иə, аман-сау барсыз ба? Алыстан келген, ағайынның бірісіз ғой, шамасы. Қайдан келдіңіз? – Қостанайдан келіп едім, – дей бастадым да шапшаң аты-жөнімді айттым. – Сізде шаруам бар еді... – Ертең таңертеңгі сағат 11-де осы үйдің үшінші қабатындағы 76-шы бөлмеге келіңіз. Шаруаңызды сонда айтарсыз. Ертесінде ағамыз айтқан бөлмеге келдім. Мен кіргенде Мəкең қалың ақ папканы ашып қойып, қолжазба оқып отыр екен. Басын көтеріп сəлемімді алды да: – Алыстан келген ағайын, мына жерге отыр, – деп терезенің алдындағы екі орындықтың өз үстелі жағындағысын көрсетті. Даусы жұмсақ, құлаққа жағымды-ақ. – Енді əңгімеңізді айта отырыңыз. – Шаруам бар еді. Сізге қатысы болған соң келіп отырмын, Мəке. Топжарған ақын атанған Нұрхан Ахметбеков творчествосын зерттегім келеді. Соған белгілі себептермен кірісе алмай жүрмін. Енді сізден жəрдем болмаса бұл ойдан қайтқалы отырмын. – Бəрі жақсы. Бірақ бастамай жатып тастамақ болғаныңыз жаман екен. Нұрханды зерттеймін дегеніңізді өз басым құптаймын. Əзірге ғылым ол кісінің творчествосы былай тұрсын, өмір тарихын да жөнді білмейді. Мен қолымнан келген көмегімді көрсетейін. Керек десеңіз ғылыми жетекші болайын. Жұмысқа кірісіңіз.. – Рахмет, Мəке! Бүгіннен бастап кірісуге əзірмін. – Əзір болсаңыз тағы біраз тыңдап алыңыз. Мен Нұрханды білгенмен сізді əлі білмеймін. Ақын творчествосы жайында 10-11 беттік шолу жазып, алып келіңіз. Ғылыми-зерттеу жұмысына шамаңыз келе ме, жоқ па? Сонсоң айтайын. Жазғаныңызды ұнатпасам маған өкпелемессіз. – Қашан əкелейін? – Дайын болған күні əкеліңіз. Алдынала хабарласыңыз. Сонсоң үйінің адресін айтты. Қызмет жəне үй телефондарының нөмірлерін берді.

тын қарын жоқ. 30-35 жастағы спортшы жігіт сияқты мүсіні əлі сыптай екен. Өзі көңілді көрінді. Есікке тақай бере: – Амансың ба? Жүр, жазғаныңды оқиық, – деп бөлмеге мені ерте кірді. – Мына жерге отыр, – деді. Сонсоң үстелінің үстінде жатқан көзілдірігін алып киді де жайлап, ойлана оқи бастады. Көзімнің қиығын салып қоям. Қасқабағында көңіл күйін аңғартарлық бір белгі болсайшы. Қолына не қарындаш, не қалам алып белгі салу да əдетінде жоқ болса керек. Көзімді Мəкеңнің жүздер мен мыңдарды таңдандырған бейнесі тарта берді. Аздап бурыл тартқан ірі де қайратты шашын артына қайыра тараған. Қою қара қастары да жарты қарыс жазық маңдайына жараса қалған. Қырлы мұрыны түп-түзу. Жұқа да, қалың да емес, келісті біткен еріндері қандай. Беттің ажарын аша түскендей əдемі иегі де, əжімсіз күшті мойыны да қырынан қарағанда тым сұлу көрінеді екен. Ақылды да сабырлы көздері жанындағы адамға əрқашан ізгілік шуағын шашқандай əсер ететінін қайтерсің. – Оқып шықтым. Мен ұйқыдан оянғандай селк етіп басымды көтеріп алдым. Орындығымды қозғап, Мəкеңе жақындаңқырап отырдым. – Журналиссің. Саған жазу қиын болмас. Талдауларың да жаман емес екен. Енді іске кірісе беруіңізге болады. Сөйтті де: «Тақырыпты жан-жақты зерттеп, түбегейлі талдау үшін фольклористика аталатын ғылыммен мықтап қарулану керек, – деді. – Алдымен қазақ кеңес фольклористикасын, оның даму тарихын, қазіргі ізденістері мен бағытбағдарын бес саусақтай білмей тұрып зерттеу жұмысына кірісу əбестік болады. Белгілі бір проблеманы кандидаттық диссертация ауқымында шешу үшін бұл да аздық етеді. Ғалым болғысы келг ен ад амны ң мейі рі н қ а н дыр а сусындататын кəусар бұлақ бар – ол орыс совет фольклористикасы. Бұдан да əрі барып, орыс фольклористикасын, туысқан халықтар көрнекті фольклористерінің еңбектерін оқу да көптік қылмайды. Егер уақытыңыз болып Алматыға келіп тұра алсаңыз шетел фольклористикасына да көз салып қоюыңызға болады. Олай болмаған күнде кітапханааралық абонемент арқылы алдырып оқу да қиын емес. Мұның бəрі айтуға оңай, əрине. Оқи бастағанда көп адам шиырдан із шығара алмай қалады. Ғылым болған соң пікір, болжамдар айтылады, белгілі бір байламдар жасалады. Ғалымдардың бір тобы бір концепцияны ұсынса, екінші топ оған қарсы шығып жатады. Сіз бұл жолда талай талас-тартыстарға да тап боласыз. Солардың ішінен дұрысын таңдап алу ақыл-білім таразысына байланысты. Талапкердің ғылымға келер жолын қияметтің қыл көпіріндей тарылтатын қиыншылықтардың бірі осы». – Бұл жалпы міндеттеріңіз ғой, – деді одан əрі ғалым. Енді нақты іске көшейік. Зерттеу жұмысына кіріспес бұрын сіз Сəкен Сейфуллин мен Мұхтар Əуезовтің, Сəбит Мұқанов пен Қажым Жұмалиевтің, Есмағамбет Ысмайылов пен Нина Смирнованың қазақ ауыз əдебиетін зерттеуге арналған еңбектерін оқыңыз. Осылай деген Мəкең алдында жатқан қаламын қолына алды. Оны ортаңғы жəне

карточкалар болады. Қазақ кеңес фольклористикасы бойынша соғыстан кейінгі жылдарда отыз шақты диссертация қорғалды. Солардың авторефераттары да осы кітапхана қорына түскен. Бұл еңбектерді қаншалықты жақсы білсеңіз, жұмысыңыз соншалықты жемісті болуға тиіс. Ол авторефераттарды іздеп табуыңыз жеңіл болуы үшін авторларының атыжөндерін жазып алыңыз. – Жазайын, Мəке. – Əмина Мəметова, Əлкей Марғұлан, Манап Хасенов, Қасым Бисембиев, Мəлике Ғұмарова, Оразгүл Нұрмағамбетова, Ысқақ Дүйсембаев, Тұрлыбек Сыдықов, Балтабай Адамбаев, Мұқамедрақым Жармұхамедов, Сұлтанғали Садырбаев, Нысанбек Төреқұлов, Көбей Сейдеханов... Ұзын саны 29 адамның тізімін жазып алдым. Мəкең аздап тыныстағысы келгендей орындығына шалқайыңқырап отырды. – Енді негізгі шаруамыз – Нұрхан творчествосын қалай талдау жағына келейік. Мəкең ойын жинақтағысы келгендей біраз үндемей отырды да үстеліне еңкейіңкірей түсіп сөзін жалғады. – Диссертациялық жұмысыңыз кіріспе, қорытындысынан басқа төрт тараудан құрылуға тиіс. Бұлардың біріншісін ақынның творчестволық өмір жолын, тəрбие алған ақындық ортасын баяндауға арнаған дұрыс. Келесі тарауда өлеңтермелері мен толғауларына, олардың шығу тарихын айта отырып, саяси-идеялық мазмұнына, көркемдік ерекшеліктеріне талдау жасағайсыз. Ал үшінші тарауды дастандарға берерсіз. Жұмыстың жаманы болмаса керек. Сонда да солардың ішіндегі сүбелісі осы тарау болар-ақ. Нұрхан дастандарында революциядан бұрынғы қазақ халқының өміріндегі əлеуметтік қайшылықтар, теңсіздік пен зорлық-зомбылық, жастардың махаббат бостандығы жолындағы күресі, 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысы, Торғай даласында Кеңес өкіметін орнату жəне оны нығайту үшін жүргізілген қанды шайқастар тартымды баяндалған. Əсіресе, «Амангелді дастаны» поэмасының басты құндылығы – ұлттық батырымыздың бейнесін өлең тілімен сомдап соғуы ғой. Ақынның осы ерекшелігін көрсетуге күш салу керек-ақ. Соңғы тарау айтыстарға арналатынын өзіңіз де біліп отырған боларсыз. Айтыстар жайында жазылған мақалалар, зерттеулер аз емес. Ақындардың айтыс өнері біріне-бірі ұқсай бермейтін, сыры терең, өрелі өнер. Бізде айтыскер ақындар көп. Сонда Нұрханның олардан қандай айырмашылық, ерекшелігі бар? Əділ таразыға тартып, байыпты салыстыра отырып өнер сырын ашып көрсеткен дұрыс. Айтыс өлеңдері тілінің шұрайлы көркемдігімен, сахналық көріністерімен де тыңдаушы жұртшылыққа айрықша əсер ететін жауынгер поэзия. Осылардың бəрін терең талдап, көрсете алсаңыз ісім оңға басты дей беріңіз. – Енді жазуға болмайтын, бірақ жадыңызда қатты сақтайтын бір əңгіме айтайын, – деді Мəкең. – Соны жақсылап тыңдап алыңыз. Ертең еліңізге барғанда: «Мен Мəлік Ғабдуллиннің қабылдауында болдым. Ол кісі маған ғылыми жетекші болуға келісімін берді. Мен енді доктор

– деп күлді Мəкең. – Сұрағыңыз бар ма? – Жоқ. – Ендеше, іске кірісіңіз, – деп қолын ұсынды. Қия жолға түскеннің қысылған шағында ақылдасатын, қол ұшын беретін адамы жоғы да қиын екен. М.О.Əуезов атындағы Əдебиет жəне өнер институтында, оның фольклор бөлімінде Мəкеңнен бөтен «танысым» жоқ еді. Шала-шарпы білетінім филология ғылымдарының кандидаты Сейіт Асқарұлы Қасқабасов деген жас жігіт. Өткен 1969 жылғы күзде бір шаруамен Қостанайға келгенде аздап жүзтаныс болып қалғанбыз. Осыған дейін ешкімге сездірмеген, бірақ ішіме сыймай жүрген сырымды соған ақтарып салғам. Жұмыстың қаншасын «жəукемдеп» тастағанымды да айтқам. Сонсоң ол маған: – Мəкең бос сөзді ұнатпайды. Құрқол барып мазасын алмаңыз. Папкаларыңызды қолтықтап келіп сөйлесіңіз, – деген. Алматыға барғаннан кейін осы ойын қайталап хат жазған. Одан кейін де бір жыл өтті. 1970 жылғы 22 желтоқсанда Алматыға келдім. Екі жыл бойы апта сайын келетін екі күндік, жыл сайын берілетін бір айлық демалыстарымда күн сайын дерлік түн ортасы ауғанша отырып жаса ған шимайларымды машинкаға бастырғанымда 348 бет болды. Сонсоң нар тəуекел деп Мəкеңнің үйіне телефон соқтым. – Е, алыстағы ағайынбысыз, – деді Мəкең аты-жөнімді айтқаннан кейін көңілді тіл қатып. – Қалай, жұмысыңыз жүріп жатыр ма? – Ептеп жүріп жатыр. – Нобайын қашан бітіре аласыз? – Нобайы бітті. Машинкаға бастырып қойдым. – Бітіргеніңіз жақсы екен. Əкеліңіз, қарап шығайық. – Құп болады, Мəке. Апарайын. Келесі күні келгенімде Мəкең өзінің бөліміндегі орнында отыр екен. Əркімге əртүрлі тапсырма беріп жатса керек. Бұрын ғыша «алыстан келген ағайын, аман-сау жүрсің бе» деп жылы амандасты. Ол күні Мəкең мені көп ұстаған жоқ. Қолжазбаның бірінші, екінші даналары салынған папкаларды, қажетті документтерді алғаннан кейін алдындағы календарының беттерін аударып біреуіне белгі салды да: – 29 желтоқсан күні сағат 11-де келіңіз, – деді. Мен орнымнан тұра бергенімде қоңырауды басып қалып еді, ауызғы үйдегі əйел кіріп келді. Есіктің алдына бара бергенімде Мəкеңнің: – Фольклор бөлімінен Көбей Сейдехановты шақырыңыз, – дегенін құлағым шалып қалды. – Алыстан келген ағайын, – деді өзі айтқан күні келгенімде Мəкең жайдары күлімсіреп, – диссертацияңыздың нобайы жаман емес екен. – Рахмет, Мəке. Қуанғаннан отырған орнымнан ұшып тұрып ғалым ағаны құшақтай ала жаздадым. Төбем көкке төрт-ақ елі жетпей қалды. – Мынау сіздің жұмысыңыз жөніндегі пікіріміз. Үш данасын өзіңізде сақтаңыз. Талай жерде керек болады əлі. Сонсоң алдында жатқан менің ісімді алды да бірінші бетінде тұрған өтінішімнің бұрышына: «В приказ» деп жазып,

қолын қойды. Қоңырауды басты да: – Бейсенғали Наурызбаевты шақырыңыз, – деді. Ол кісі филология ғылымдарының кандидаты, институттың ғылыми хатшысы екен. Мəкең менің еңбегімді соған берді де бұйрық жазуды тапсырды. Бейсекеңнің шыққаны сол еді əлгідей болмай бұйрықтың жобасын машинкаға бастырып əкеліп Мəкеңе қол қойдырды. Маған қарап езу тартып: – Талабыңыз құтты болсын, – деп қолын ұсынды. Орнымнан атып тұрып: – Рахмет, рахмет, – деп қалбалақтап жатырмын. Бейсекең шығып кеткеннен кейін Мəкең креслосынан тұрып, менің қасыма келіп отырды: – Ғылым оңай жасалатын шаруа емес қой, – деді ол, – əсіресе, сіздер сияқты астанадан алыста тұратын ағайындарға қиын. Жұмысыңыз талай талқыға түсіп, талай жөнделеді. Қажет болған уақытта Алматыға келіп тұра аласыз ба, жоқ па? Ол жағы облыстық партия комитетіне, жұмыс істейтін мекемеңізге байланысты. Егер олар оң көздерімен қарап, жұмысыңыз қаралатын кездерде жіберіп тұрса белгіленген уақытта қорғап кетерсіз. Тағы да есіңізге салып қояйын: мынау біз қол қойып берген пікірді арқаланып өзіңіздің өзгелерден артылғалы тұрғаныңызды көрсете көрмеңіз. Алдын-ала мақтанғаннан сізге келер пайда жоқ, кейбіреулердің күндестігін қоздырғаннан тиер зияны көп. Ғалым болу – бұл жалғанның жұмағына кіру емес, мойнына ауыр жүк арту. Оны қалай көтересіз? Əуелі өзіңіз, сонсоң келешек көрсетер. Қазір Көбей Сейдеханов деген ғылыми қызметкерімізді шақырамын. Бұл жолы сол жігіттің ескертулерін тыңдаңыз да, қолжазбаңызға тиісті түзетулер енгізіңіз. Мен де пікірімді айтқанмын. Оны сол Көбейден білерсіз. Сонсоң Көбейді шақырып алып: – Алыстан келген мынау ағайынды екеуміздің ұсыныс-пікіріміз бойынша институт екі жылдық мерзіммен талапкерлікке қабылдады. Енді сол ұсынысты жазар алдында екеуміз келісіп, қорытқан пікірлерімізді жақсылап айтып беріңіз, – деді. – Құп болады, Мəке. Көбейге еріп фольклор бөліміне келе жатырмын. Жанымдағы жігіт сірə, кандидат болғанда да жай кандидат емес шығар. Салқындау қара торы жүзі бетті адам екенін аңғарт қандай. Оты бар қырағы көздері кісінің кем-кетігін көргіш те болар деп ойлаймын. Есіме жаңа түсті: «Лениншіл жас» жəне басқа да республикалық газеттерге жазып жүретін қаламы ұшқыр бір журналист болушы еді. Оның да аты Көбей, фамилиясы Сейдеханов болатын. Соны білгенше асығып: – Сіз бұрын газетте істеген жоқсыз ба? – деп сұрадым. – Мамандығым – журналист. Кейін ғылыми жұмысқа ауысып кеткем. – Онда əріптес ағайын екенбіз. – Сондықтан да Мəкең сіздің жұмысыңызды маған тапсырған. Бөлмеге кіргеннен кейін ол əңгімесін бастады. Кəдімгі жоғары оқу орындарының аудиторияларында лекция оқып жаттығып қалған профессорлар сияқты. Асықпай жазып алсыншы дегендей кейбір тұстарда жайлап айтады. Ойлары орамды, сөйлемдері жатық-ақ. Осы қалпында машинкаға бастырып, газетке берсең үтір, нүктелеріне дейін өзгермей, қаз-қалпында, жұтынып шыға келетіндей. Сөз арасында, Мəкең мыналарды алып тастасын, мына мəселелерге назар аударсын деген деп қояды. Екі сағаттай сөйлегеннен кейін: – Бұл айтылғандарды орындау үшін сізге ең кемі үш ай уақыт керек болар. Түзетіп болғаннан кейін Мəкеңмен хабарласыңыз. Кел десе келіп, тағы бір қаратып əкетерсіз, – деді де орнына отырды. – Сұрағыңыз бар ма? – Осы сын ескертпелеріңізді орындағанша сұрағым жоқ. – Ендеше, қош сау болыңыз! Көбейден шыққаннан кейін қонақүйге барғанша шыдамай, академия үйінің алдындағы Шоқан ескерткішінің қасына тұра қалып еңбегім жайлы жазылған пікірді оқыдым. Қысқартылған нұсқасы мынау: «Аса көрнекті халық ақыны Нұрхан Ахметбековтің (1903-1964) творчестволық мұрасы бай. Ол жасынан ел арасында өлең айтып, айтыстарға қатысып, ақындық өнердің үлкен мектебінен өткен. Бүкіл өмір бойы советтік өмір шындығын жырлап келген. Тарихи тақырыптарға бірнеше дастандар шығарған, айтыстарға қатысып жүлде алған, көптеген өлең-жырлар, толғау-термелер шығарған. Ақын творчествосы кандидаттық диссертация көлемінде зерттеуге əбден лайық екендігі дау туғызбайды. Қостанай облыстық газетінің қызметкері Сапабек Əсіпов жолдастың Нұрхан Ахметбековтің ақындық өнері туралы жазған зерттеу еңбегі көңіл аударарлық. Зерттеуде ақын творчествосының ерекшеліктері ғылыми тұрғыдан едəуір дұрыс баяндалған. Біздің ойымызша, Əсіповтің осы диссертациялық тақырыбын мақұлдау орынды. Əдебиет жəне өнер институтының фольклор бөлімінің меңгерушісі, филология ғылымдарының докторы, профессор, М.Ғабдуллин. Бөлім қызметкері, филология ғылымдарының кандидаты, К.Сейдеханов. 29.12.1970 ж». Кейін осы пікір диссертация тақырыбының институт ғылыми кеңесінде бекітілуіне де негіз болды. Жоғарыда айтқаным – Мəкеңнің жақсылығы. Кім-кімге де жаны жомарт жан еді. Сол себепті ұмытпай, осы естелікті жазып отырмын. АЛМАТЫ.


6

www.egemen.kz

31 қазан 2015 жыл

● Дүние жəне дағдарыс

АЛМАЄАЙЫП ƏЛЕМ АЛАСАПЫРАНЫ

Алып компаниялар шыєынєа батуда Мұнай бағасының төмендеуі əлемдік алып компанияларды да тығырыққа тіреуде. Дүниежүзіндегі мұнай өндіретін ең алып компаниялардың бірі – Shell үстіміздегі жылдың ІІІ тоқсанында 7,42 миллиард доллар шығын шекті. Bloomberg агенттігі сарапшыларының болжамы бойынша, Shell компаниясы осы мерзімде 2,92 миллиард доллар пайда табуға тиіс еді. Алайда, бұл көрсеткіш 1,77 миллиард долларға дейін құлдырады. Табыстың осындай деңгейге дейін құлдырауы бұл компанияда соңғы он жыл бойы болмаған оқиға еді. Штаб-пəтері Гаага қаласында орналасқан Shell компаниясының акциялары ІІІ тоқсанның көрсеткіштері жарияланғаннан кейін 1,8 пайызға төмендеді. Компанияның күрделі қиындықтарға ұшырауының бірқатар себебі бар. Оның ең бастысы, мұнай мен газдың əлемдік нарықтағы бағасының күрт төмендеуі болып отыр. Қаржы қиындығына байланысты Shell компаниясы өзінің ірі екі жобасынан бас тартуға мəжбүр болды. Оның біріншісі, жалпы құны 4,61 миллиард доллар тұратын Аляскада мұнай өндіру жобасы болса, екіншісі, жалпы құны 3,69 миллиард доллар тұратын Канададағы мұнай өндіру жобасы екен.

Аляскадағы мұнай кен орнын барлауға жəне барлау ұңғыларын орнатуға Shell компаниясы 7 миллиард доллар қаржы жұмсаған болатын. Барлау скважиналарының ешқайсысы мүмкіндігі мол кен орнын анықтай алмады. Соның салдарынан мұнай алыбы үстіміздегі жылдың қыркүйек айында бұл жобаны жабу туралы шешім қабылдады. Сол-ақ екен, компания акциялары 6 жыл бұрынғы ең төменгі деңгейге дейін құлдырады. Жақында Shell компаниясы Канаданың батыс бөлігіндегі мұнай қоры мол шөлейт жерлердегі Carmon Creek жобасын тоқтататындығын жариялады. Бұл жобаға компания 2 миллиард доллардан астам қаржы жұмсаған еді. Сонымен бірге, Shell компаниясы Украинаның Харьков жəне бұрынғы Донецк облыстарындағы Юзовский аумағынан тақтатас мұнайын өндіру туралы жобадан да бас тартты. Міне, осындай келеңсіздіктер салдарынан Shell компаниясы акцияларының бағасы 22

Отыз алты жыл їзілістен соѕ... Корея еңбек партиясының кезекті VII съезі 36 жыл үзілістен кейін шақырылып отыр. Съезд КХДРде 2016 жылдың мамыр айында өтеді. Осыған байланысты партияның орталық комитеті съезді «социалистік державаның өркендеген құрылысы» мақсатында өткізу туралы шешім қабылдаған.

Мəселе – Сирия жанжалын реттеу

пайызға дейін құлдырады. Компания капиталы 109,4 миллиард фунт (167 миллиард доллар) деңгейінде бағаланған. Еуропадағы ең ірі мұнай өндіру компаниясы көптен бері қиындықтарды бастан кешіруде. Компания соңғы уақытта бірнеше рет өзінің шығындарын жəне жұмысшыларын қысқартты. Shell компаниясының атқарушы директоры Бен ван Берденнің мəлімдеуінше, компания ұзақ уақыт осындай күрделі жағдайды

бастан кешіріп отыр. Мұнай бағасы 16 айдан бері құлдырап келеді. Соның салдарынан англоголландық мұнай алыбының табысы күннен-күнге төмендеп барады. Əлемдік рыноктағы мұнай бағасының ұзақ уақыттан бері күрт төмендеуі жалғыз ғана Shell компаниясына соққы болып отырған жоқ. Мəселен, Италияның ең ірі мұнай өндірушісі Eni SpA үстіміздегі жылдың ІІІ тоқсанында үлкен шығынға

Əлемдегі ең бай адам саналатын Билл Гейтс жақында 60 жасқа толуына байланысты Atlantic журналына сұхбат берді. Оның айтуынша, адамзаттың алдында бірнеше қауіпті апаттар тұр. Оның ең қауіптісі жəне адамзаттан шұғыл əрекеттерді қажет етіп отырғаны – жаһандық жылыну үрдісі. Адам баласы күш біріктіріп, шұғыл түрде əрекет жасамаса, бұл қатер Жер ананы өмір сүруге жарамсыз ететін қасіретке айналады. Алпауыттың айтуынша, 2050 жылға дейін əлемдегі ең ірі өнеркəсіптік державалар қоршаған ортаны ластауды күрт қысқартуы қажет. Ол үшін қазірден бастап адамдар жаңа энергиялық қуат көздеріне көшуі керек.

Қоршаған ортаға көмірқышқыл газын бөліп шығармайтын энергия көздерін табу – ең басты міндет. Қазіргі қолданылып жүрген көмірқышқыл газын бөліп шығармайтын энергия көздерінің пайдасы мен зияны бірдей. Мəселен, ең таза атом энергиясын алайық. Атом энергиясы қоршаған ортаға зиянды заттарды аз бөледі, оның есесіне энергияның бұл түрін өндіру өте қауіпті. Оған адамзатты қатты үрейлендірген Чернобыль жəне

Ўшаќ ґртенді

ұшырады. Ал француздың Total компаниясының үстіміздегі жылғы шілде-қыркүйек айларындағы табысының көлемі 2004 жылғы сəйкес мерзіммен салыстырғанда 69 пайызға дейін төмендеп, 1,08 долларды құрады. Ал британдық ВР компаниясының осы кезеңдегі табысы 40 пайызға төмендеп, 1,82 миллиард доллар болды. Exxon Mobil Corp., Chevron Corp сияқты мұнай өндіруші алып компаниялардың табысы да төмендеп кетті.

Фукусима атом энергетикалық стансаларындағы апат дəлел. Билл Гейтстің айтуынша, қауіпсіз электр қуаты көздерін табу үшін, қазірден бастап орасан зор қаржы бөлінуі керек. Бұл энергетика саласында төңкеріс жасаумен бірдей. Энергетикалық төңкеріс жасау үшін адамзат өте көп мөлшерде қаржы жұмсауы керек. Бұл қаржының бір көзі – қоршаған ортаға көмірқышқыл газын бөлетін барлық көздерге салынатын салық болуы тиіс. Адамзатты апаттан құтқаратын бір ғана жол – озық технология жəне инновация болуы тиіс. Инновацияға адамзат өте шұғыл бетбұрыс жасауы керек. Себебі, таза жəне қауіпсіз энергетикалық қуат көздерін ашу үшін адамзаттың 10-15 жыл ғана уақыты бар.

Уругвай президентініѕ азаматтыєы

АҚШ-тың Флорида штатындағы Форт-Лодердейл қаласының əуежайында Dynamic Airways компаниясының Boeing 767 ұшағы өртеніп, 15 адам зардап шекті. Жергілікті полиция өкілі Майк Джейхлестің айтуынша, өрт жергілікті уақыт бойынша 12-30-да орын алған. Əуежайдан Каракас қаласына ұшу үшін дайындалып жатқан Boeing 767 ұшағының сол жақ моторынан жанармай ағуына байланысты өрт тұтанған. Ұшақтың бортында 100-ге тарта жолаушы болған. Жанармай ағып, от тұтана бастағанын басқа бір ұшақтың ұшқыштары байқап қалған. Өрт басталғаннан кейін жолаушыларды шұғыл эвакуациялау шарасы басталды. Ауруханаға 15 жолаушы, оның біреуі бала, жеткізілген. Осы оқиға салдарынан əуежай 2,5 сағат жұмысын тоқтатты. Boeing 767 ұшағының өртену себептері тексерілуде.

Ұлыбритания үкіметі Лондондағы муниципалдық биліктің қалада «мега-мешіт» салуға тыйым салу туралы шешімін қолдады, деп жазады Evening standart газеті.

Əлем жаѕалыќтары

Форумның күн тəртібі кейіндеп анықталады. Партия саяси бюросының шешімінде: «Біз бүгін өркендеген социалистік құрылысты жасампаздықпен орындау барысында қиындықтарға тап келіп отырмыз. Алдағы уақытта партияны нығайтуға баса көңіл бөлетін боламыз», – деп көрсетіліпті. Қазан айының ішінде КХДР-де Корея еңбек партиясының 70 жылдығына арналған мерекелік шаралар өткен еді. Билік партиясының мерейтойы жалпыұлттық мереке ретінде тойланды. Партия жарғысында партия съезін бес жылда бір рет өткізу қажеттігі көрсетілген. Партияның бұған дейінгі форумы 1980 жылы Ким Ир Сеннің кезінде өткен екен.

Адамзатты алаѕдатќан апат

Їлкен мешіт салуєа тыйым салды

ШАРАЙНА

Уругвай президенті Табаре Васкес ресми сапармен Париж қаласына ұшып бара жатып, ұшақта ауыр жағдайға тап болған 17 жасар француздық жолаушыға медициналық көмек көрсетті, деп хабарлайды The Telegraph агенттігі.

Австрияның орталығы Вена қаласында бірнеше мемлекеттің сыртқы істер министрлерінің қатысуымен Сириядағы жанжалды реттеу мəселесіне арналған келіссөздер өтті. Кеше тараптардың кеңейтілген пішіндегі кездесулері болды. Осы жиынға тұңғыш рет қатысып отырған Иран елі Ресей сияқты Сирия президенті Башар Асадтың режіміне қолдау білдіруде. Ресми Мəскеу мен Теһран Сириядағы өтпелі кезеңде Башар Асад билікте қалуы тиіс деп санайды. Ал АҚШ пен Батыс елдері, сондайақ, бұлардың Таяу Шығыстағы одақтастары Башар Асадтың биліктен кетуін талап етеді. Айта кетейік, бейсенбі күні Иранның сыртқы істер министрі Жавад Зариф АҚШ-тың мемлекеттік хатшысы Джон Керримен жəне Ресейдің сыртқы істер министрі Сергей Лавровпен кездескен еді.

Ќысќа ќайырып айтќанда:

● Киев Ресейдің əуе көлігі федералдық агенттігінің Украинамен əуе қатынастарын қалпына келтіру туралы ұсынысынан бас тартты. Бұл Қырым түбегіне тікелей байланысты. ● Ауғанстанның Гормач аймағы полициясының өкілі С.Андаробидің мəлімдеуінше, ауған əскерлерінің «Талибан» қозғалысының содырларына қарсы жүргізген операциясы кезінде 140 содырдың көзі жойылған. ● БҰҰ Оңтүстік Судандағы көтерілісшілерден халықаралық ұйымның 12 қызметкерін босатуды талап етті. Көтерілісшілер оларды Ніл өзенімен жүзіп келе жатқанда қамауға алған екен.

Əуелден ќарастырыпты Иран өткен ғасырдың 80-жылдары Иракпен соғысқан кезде үрей тудыратын ядролық қару жасауды қарастырған екен. Бұл туралы Иранның бұрынғы президенті Акбар Хашеми Рафсанжани жергілікті «Nuclear Hope» журналына берген сұхбатында айтқан. Бірақ, Иран тарапының бұл идеясы жүзеге аспаған. «Біз енді бастаған кезде соғыс жағдайында едік жəне жау ядролық қару қолдана қалғанда, оған дайын болғымыз келген. Бұл ниетіміз іске асқан жоқ», – деп атап өтіпті Рафсанжани. Бүгінде Иран осы жылдың шілдесінде қол қойылған келісімді орындауға кірісті. Келісім Теһеран ядролық бағдарламасы арқылы қырыпжоятын қаруға ие болуы мүмкін деген Батыстың қаупін сейілтуді көздейді. «Біздің доктринамыздың негізі əрдайым бейбіт мақсаттарды ғана көздейді», – депті Рафсанжани. Ол 1989-1997 жылдары Иран президенті болған.

«Бір бала» саясатын жойды «Синьхуа» агенттігінің таратқан ақпаратына қарағанда, Қытай Коммунистік партиясы «бір отбасына – бір бала» саясатын тоқтату туралы шешім шығарған. Енді қытайлық отбасылар екі бала өсіре алатын болды. Осылайша, «бір бала» саясаты жойылып, партия ерлі-зайыптыларға бұдан былай екі бала тəрбиелеуге рұқсат берді. Қытай үкіметі 2013 жылы «бір бала» саясатын жеңілдетіп, отбасыларға арнайы шартпен екі баладан өсіруге мүмкіндік берген еді. 1979 жылы қабылданған «бір бала» саясатын қолдану арқылы Қытай билігі халық санының тез көбеюін тежемекші болған. Бірақ бұл саясаттың соңы ел тұрғындарының ішінде қарт адамдардың үлесі артуына соқтырды.

Їкімет аќыры отставкаєа кетті Ұлыбританияның Tablighi Jamaat атты мұсылмандар қозғалысы соңғы 10 жылдан бері Лондонда негізгі ғимараты 9300 адамға, қосымша ғимараты 2000 адамға арналған мешіт құрылысын салуға рұқсат ала алмай келеді. Жақында Лондон қаласының шығысында орналасқан Ньюэм муниципалдық округі ме шіт құрылысын бастауға тыйым салды. Содан кейін бұл жобаның авторлары Ұлыбритания үкіметіне шағымданып, үлкен мешіт салуға қарсылық білдірген болатын.

Молдованың жетекші оппозициялық партиялары үкіметке сенімсіздік білдірген соң, ел парламенті үкіметтің отставкаға кетуін қолдап дауыс берді. Премьер-министр Валерий Стрелец үкіметті үш айға жуық басқарды.

Оқиға 26 қазан күні орын алған. Трансатланттық бағыт бойынша ұшып келе жатқан ұшақ бортында бойжеткен қыз тұншыға бастаған. Қыздың анасы ұшақ командирінен шұғыл көмек көрсетуді талап еткен. Ұшақ командирі микрофон арқылы жолаушылар арасында дəрігерлердің бар-жоғын сұраған. Ұшақта ресми сапармен Францияға ұшып келе жатқан 75 жастағы Уругвай президенті Васкестің мамандығы дəрігер екен. Ол өзінің көмекшісімен бірге сырқаттанған қызға шұғыл медициналық көмек көрсете бастады. Табаре Васкес тəжірибелі дəрігер ретінде жолаушы қызға ұшақ бортында өте сапалы медициналық көмек көрсеткен. Соның нəтижесінде француздық бойжеткен есін жинап, қалыпты демалуға көшкен. Сөйтіп, Уругвай президентінің көмегінің арқасында ұшақ экипажы шұғыл қону шарасын қолданбай межеленген əуежайға уақытында жеткен. Жолаушы қыздың анасы Уругвай президентіне кəсіби шеберлігі үшін шынайы алғысын білдіруде.

Топтаманы дайындаған Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Бұдан біраз уақыт бұрын Валерий Стрелец өзінің отставкаға кетпейтінін мəлімдей келіп, егер отставкаға кететін болса, бұл өзіне жемқорлыққа қатысы бар деп тағылған айыпты мойындау болып саналатынын айтқан еді. Үкімет басшысы Парламент алдында сөйлеген сөзінде : «Ел тағдырына шынымен де алаңдап отырмын. Саясаткерлердің бір бөлігінің тұрақтылықты қолдауға ниеттері жоқ екеніне көзім жетті», – деді. Өткен аптада Кишинев соты Молдованың бұрынғы премьерминистрі В.Филатты қамауға алу мерзімін 30 күнге ұзартқан болатын. Оған 1 миллиард долларды құрайтын қаражаттың банктен жоғалғанына қатысы бар деген күдік келтіріліп отыр.

Адам шыєынына ўшыратќан жол-кґлік оќиєасы АҚШ-тың Оклахома штатындағы Стилуотер қаласында орын алған жол-көлік оқиғасы салдарынан кем дегенде 3 адам қаза тауып, 35 адам түрлі дене жарақаттарын алған. Олардың сегізінің жағдайы өте ауыр күйде. Оқиға Оклахома университеті ұйымдастырған мерекелік іс-шаралар кезінде болған. Рөлінде 25 жасар əйел отырған автокөлік жоғары жылдамдықпен көрермендер отырған топқа келіп соғылып, одан кейін шам ілінген бағананы барып соққан. Оқиғаға кінəлі əйелді полиция қамауға алды. Оған мас күйде автомобиль жүргізді деген айып тағылып отыр. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


Қазақстан Республикасының Заңы Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Қытай Халық Республикасының Үкіметі арасындағы Қазақстан-Қытай мемлекеттік шекарасының режимі туралы келісімді ратификациялау туралы 2006 жылғы 20 желтоқсанда Бейжіңде жасалған Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Қытай Халық Республикасының Үкіметі арасындағы Қазақстан-Қытай мемлекеттік шекарасының режимі туралы келісім ратификациялансын.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 29 қазан № 371-V ҚРЗ

Қазақстан Республикасының Заңы

Ауыл шаруашылығы кооперативтері туралы 1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР 1-бап. Осы Заңмен реттелетін қатынастар Осы Заң ауыл шаруашылығы кооперативтері мүшелерінің құқықтық жағдайын, құқықтары мен міндеттерін, сондайақ ауыл шаруашылығы кооперативтері мен олардың қауымдастықтарының (одақтарының) құқықтық жағдайын, олардың құрылуы, қызметі, қайта ұйымдастырылуы жəне таратылуы тəртібін айқындайды. 2-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негiзгi ұғымдар Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады: 1) ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қауымдастығы (одағы) – өз мүшелерінің қызметін үйлестіруді жəне олардың ортақ мүлiктiк жəне өзге де мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету үшін құрылатын ауыл шаруашылығы кооперативтерінің ерiктi түрде бiрiгуi; 2) ауыл шаруашылығы кооперативінің қауымдасқан мүшесі (бұдан əрі – кооперативтің қауымдасқан мүшесі) – осындай мүше үшін ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында көзделген ақша түрінде мүлік (пай) жарнасын енгізген, ол бойынша дивидендтер алатын, өзі енгізген мүлік (пай) жарнасы құнының шегінде ауыл шаруашылығы кооперативі қызметімен байланысты залалдар тəуекелін көтеретін, ауыл шаруашылығы кооперативінде кеңесші дауыс құқығы бар, сондай-ақ осы Заңда жəне ауыл шаруашылығы кооперативі жарғысында белгіленген шектеулер ескеріле отырып, басқа да құқықтар мен міндеттер берілген жеке немесе заңды тұлға; 3) ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтайшылары (бұдан əрі – кооператив құрылтайшылары) – құрылтай жиналысында ауыл шаруашылығы кооперативін құру туралы шешім қабылдайтын жеке жəне (немесе) заңды тұлғалар; 4) ауыл шаруашылығы кооперативінің мүшесi (бұдан əрі – кооператив мүшесі) – осы Заңның жəне ауыл шаруашылығы кооперативі жарғысының талаптарына сəйкес келетін, мүлік (пай) жəне кіру жарналарын енгізген немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен пай сатып алған, сондай-ақ осы Заңда жəне ауыл шаруашылығы кооперативі жарғысында белгіленген басқа да құқықтары мен міндеттері бар жеке (немесе) заңды тұлға; 5) ауыл шаруашылығы кооперативінің пай қоры (бұдан əрі – пай қоры) – кооператив құрылтайшылары оны құрған кезде, кооператив мүшелері, сондай-ақ кооперативтің қауымдасқан мүшелері енгізетін мүлік (пай) жарналарынан тұратын жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің мүлкін қалыптастыру көздерінің бірі болып табылатын қор, оны қалыптастыру жəне пайдалану тəртібі ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында айқындалады; 6) ауыл шаруашылығы кооперативінің резервтік қоры (бұдан əрі – резервтік қор) – ауыл шаруашылығы кооперативі қызметінің процесінде туындайтын, оның ішінде күтпеген мəн-жайлардың салдарынан келтірілген залалдарды жабуға жəне өзге шығыстарды қамтамасыз етуге арналған қор, оны қалыптастыру жəне пайдалану тəртібі ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында айқындалады; 7) ауыл шаруашылығы кооперациясы – ауыл шаруашылығы кооперативтері мен олардың қауымдастықтарының (одақтарының) жүйесі; 8) кіру жарнасы – мөлшерін кооперативтің құрылтайшылары айқындайтын жəне республикалық бюджет туралы заңмен тиісті қаржы жылына белгіленген айлық есептік көрсеткіштің бес еселенген мөлшерінен аспайтын, кооператив құрылтайшылары ауыл шаруашылығы кооперативін құрған кездегі не оған кооперативтің мүшелері кірген кездегі ұйымдастыру мəселелерімен байланысты шығыстарды жабуға арналған жəне кооператив мүшесі одан шыққан кезде қайтаруға жатпайтын ақша түріндегі бастапқы жарна; 9) қосымша жарна – өзінің пайын ұлғайту үшін не кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешімімен көзделген жағдайларда ерікті түрде өзі енгізетін кооператив мүшесінің мүліктік жарнасы; 10) мүлік (пай) жарнасы – кооператив құрылтайшысының жəне мүшесінің пай қорына мүлік түріндегі (ақша, бағалы қағаздар жəне басқа да қаржы құралдары, заттар, шығармашылық зияткерлік қызметтің объектілендірілген нəтижелері, фирмалық атаулар, тауарлық белгілер жəне бұйымдарды дараландырудың өзге де құралдары, мүлік жəне зат құқықтары жəне басқа да мүлік), сондай-ақ кооперативтің қауымдасқан мүшесiнiң пай қорына ақша түріндегі жарнасы; 11) пай – кооператив мүшесінің пай қорындағы үлесі. 3-бап. Қазақстан Республикасының ауыл шаруашылығы кооперативтері туралы заңнамасы 1. Қазақстан Республикасының ауыл шаруашылығы коопера тивтері туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді жəне Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінен, осы Заңнан жəне Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады. 2. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше қағидалар белгіленсе, онда халықаралық шарттың қағидалары қолданылады. 4-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің құрылуы мен қызметінің негізгі мақсаттары мен қағидаттары 1. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің құрылуы мен қызметінің негізгі мақсаттары: 1) кооператив мүшелерінің əлеуметтiк-экономикалық жəне басқа да қажеттіліктерін қанағаттандыру жəне олардың мүдделерін қорғау; 2) кооператив мүшелерінің кірістерін арттыру; 3) ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндіру, қайта өңдеу, өткізу, сақтау, өндіріс құралдарымен жəне материалдық-техникалық ресурстармен жабдықтау салаларында бəсекелестік ортаны құру; 4) инфрақұрылымды дамыту жəне ауыл шаруашылығы өнiмiн, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндiрушiден тұтынушыға тiкелей беруді қамтамасыз ету; 5) кооператив мүшелерінің қажетті ресурстарды тиімді шарттар бойынша сатып алуына жəрдемдесу жəне өздерiнiң өндірістік жəне өзге де шаруашылық қызметiн қаржыландыруға қол жеткiзе алу болып табылады. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің құрылуы мен қызметінің негізгі қағидаттары: 1) ауыл шаруашылығы кооперативіне кірудің жəне одан шығудың ерiктiлiгi, осы Заңның жəне ауыл шаруашылығы кооперативі жарғысының талаптарына сəйкес келетін кез келген тұлғалардың кіру мүмкіндігі; 2) кооперативтің қауымдасқан мүшелерін қоспағанда, кооператив мүшелерiнiң тең құқықтылығына негiзделген басқарудың демократиялылығы: мүлік (пай) жарналарының мөлшері мен санына қарамастан бiр мүше – бiр дауыс; 3) ауыл шаруашылығы кооперативін басқару органдарының сайланбалылығы жəне оның мүшелерінің жалпы жиналысына есеп берiп отыруы; 4) ауыл шаруашылығы кооперативтерінің дербестігі жəне қызметінің тəуелсіздігі; 5) ауыл шаруашылығы кооперативінің өз мүшелеріне тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өзіндік құны бойынша сатуы; 6) өзара көмек жəне кооператив мүшелері үшін экономикалық пайданы қамтамасыз ету; 7) ауыл шаруашылығы кооперативінің, ауыл шаруашылығы кооперативтері қауымдастығының (одағының) қызметi туралы ақпаратқа олардың барлық мүшелерiнiң қолжетiмдiлiгi болып табылады. 5-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативінің құқықтық жағдайы 1. Ауыл шаруашылығы кооперативі ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндіруде, қайта өңдеуде, өткізуде, сақтауда, өндіріс құралдарымен жəне материалдық-техникалық ресурстармен жабдықтауда, кредиттеуде, сумен қамтамасыз етуде немесе кооперативтің мүшелеріне, сондай-ақ кооперативтің қауымдасқан мүшелеріне басқа да сервистік қызмет көрсетуде олардың əлеуметтік-экономикалық қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында бірлескен өндірістік жəне (немесе) өзге де шаруашылық

7

www.egemen.kz

31 қазан 2015 жыл

қызметті жүзеге асыру үшін жеке жəне (немесе) заңды тұлғаларды ерікті түрде біріктіру жолымен мүшелік негізінде құрылатын өндірістік кооперативтің ұйымдастыру-құқықтық нысанындағы заңды тұлға болып табылады. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативі, егер құрылтай құжаттарында оның белгілі бір мерзімге немесе белгілі бір мақсатқа қол жеткізу үшін құрылатыны көзделмесе, белгіленбеген мерзімге құрылған болып есептеледі. 3. Ауыл шаруашылығы кооперативі коммерциялық ұйым болып табылады, оның азаматтық құқықтары болады жəне Қазақстан Республикасының заңнамасымен тыйым салынбаған қызметтің кез келген түрін жүзеге асыруға қажетті, оның қызметімен байланысты міндеттерді атқарады. 4. Ауыл шаруашылығы кооперативінің фирмалық атауы «Ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативі» деген сөздерді немесе «АӨК» деген аббревиатураны көрсете отырып, оның атауын қамтуға тиіс. Ауыл шаруашылығы кооперативі фирмалық атаудың қысқарған нысанын жəне оның шет тілдердегі баламаларын пайдалануға да құқылы. 5. Ауыл шаруашылығы кооперативіндегі еңбек қатынастары Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасымен реттеледі. Кооператив мүшелерінің ауыл шаруашылығы кооперативінің қызметіне жеке еңбегімен қатысуы міндетті болып табылмайды. 6-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативтері қызметінің негізгі түрлері 1. Ауыл шаруашылығы кооперативтері қызметінің негізгі түрлері ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндіру, қайта өңдеу, өткізу, сақтау, өндіріс құралдарымен жəне материалдық-техникалық ресурстармен жабдықтау жəне кооперативтің мүшелеріне, сондайақ кооперативтің қауымдасқан мүшелеріне сервистік қызмет көрсетудің басқа да түрлері болып табылады. Ауыл шаруашылығы кооперативі қызметтің бір жəне (немесе) бірнеше түрлерімен айналысуға құқылы, бұл оның жарғысында көрсетіледі. Ауыл шаруашылығы кооперативтері тиісті рұқсаттың (лицензияның) негізінде Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген қызметтің жекелеген түрлерімен айналысуға құқылы. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативі қызметінің негізгі түрі оның фирмалық атауында көрсетілуі мүмкін. 7-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндіру жөніндегі қызметі Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндіру жөніндегі қызметі ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы шикізатынан жасалатын кең тұтынылатын тауарларды өндіруге жəне қайта өңдеуге бағытталған. 8-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін қайта өңдеу жөніндегі қызметі Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін қайта өңдеу жөніндегі қызметі ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін қайта өңдеуге жəне көтерме жəне (немесе) бөлшек сауда жүйесі арқылы, сондайақ кооперативтің қауымдасқан мүшелерінің (мұндайлар болған кезде) сауда жүйесін пайдалану арқылы оларды одан əрі сатуға бағытталған. 9-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өткізу жөніндегі қызметі Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің кооператив мүшелерінің жəне (немесе) ауыл шаруашылығы кооперативінің өзі тікелей өндіретін ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өткізу жөніндегі қызметі кооператив мүшелерінің жəне басқа да тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өткізу жөніндегі қызметіне жас жəне (немесе) қайта өңделген түрінде шикізатты жинау, дайындау, сақтау, сұрыптау, кептіру, сату да, сондай-ақ маркетингтік қызметтер жəне кооператив мүшелері жəне (немесе) ауыл шаруашылығы кооперативінің өзі өндіретін ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін тасымалдау қызметтері жатады. 10-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің өндіріс құралдарымен жəне материалдық-техникалық ресурстармен жабдықтау жөніндегі қызметі Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің өндіріс құралдарымен жəне материалдық-техникалық ресурстармен жабдықтау жөніндегі қызметі кооператив мүшелерін өндіріс процесінде қажетті өндіріс құралдарымен жəне материалдықтехникалық ресурстармен: жанар-жағармай материалдарымен, тұқымдармен, тыңайтқыштармен, гербицидтермен, пестицидтермен (улы химикаттармен), ветеринариялық препараттармен, жемшөппен, ауыл шаруашылығы техникасымен жəне технологиялық жабдықтармен, қосалқы бөлшектермен, құрылыс жəне ауыл шаруашылығы өндiрiсiне арналған басқа да iлеспе материалдармен қамтамасыз етуге бағытталған. 11-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің сервистік қызмет көрсету жөніндегі қызметі Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің сервистiк қызмет көрсету жөніндегі қызметі кооператив мүшелеріне ауыл шаруашылығы өнiмiн, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндiруге, қайта өңдеуге жəне сатуға, сондай-ақ əртүрлі салада (материалдық-техникалық, агрохимиялық, көліктік қызмет көрсету, кредиттеу, сумен қамтамасыз ету, электрмен жабдықтау, техниканы жөндеу мен оған қызмет көрсету, телефондандыру, мал тұқымын асылдандыру жəне селекция қызметi, ветеринариялық қызмет көрсету, мал шаруашылығы мен өсiмдiк шаруашылығындағы, ормандар өсiрудегi зерттеулер, бухгалтерлік есеп жəне аудит, консультациялық қызмет көрсету жəне басқа салаларда) олардың қажеттіліктерін қанағаттандыруға байланысты көрсетілетін қызметтерді ұсынуға бағытталған. 2-тарау. АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ КООПЕРАЦИЯСЫН ДАМЫТУ САЛАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ 12-бап. Мемлекеттік органдар жəне ауыл шаруашылығы кооперативтері 1. Ауыл шаруашылығы кооперативтері өз қызметін Қазақстан Республикасының заңнамасына, ауыл шаруашылығы кооперативтерінің жарғысына, сондай-ақ кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешімдеріне сəйкес жүзеге асырады. Мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдары, Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, ауыл шаруашылығы кооперативінің, ауыл шаруашылығы кооперативтері қауымдастығының (одағының) шаруашылық, қаржылық жəне өзге де қызметіне араласуға құқығы жоқ. 2. Мемлекеттiк органдардың немесе жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарының ауыл шаруашылығы кооперативінің, ауыл шаруашылығы кооперативтері қауымдастығының (одағының) құқықтарын бұзатын актiлерi Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тəртiппен жарамсыз деп танылуы мүмкiн. 3. Мемлекеттiк органдардың, жергiлiктi өзiн-өзi басқару орган дарының жəне олардың лауазымды адамдарының заңсыз шешімдері, əрекеттерi (əрекетсіздігі) салдарынан ауыл шаруашылығы кооперативіне, ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қауымдастығына (одағына) келтiрiлген залалдар Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында көзделген тəртiппен өтеледi. 13-бап. Агроөнеркəсіп кешенін дамыту саласындағы уəкілетті органның құзыреті Агроөнеркəсіп кешенін дамыту саласындағы уəкілетті

орган агроөнеркəсіп кешенін жəне ауылдық аумақтарды дамытудың мемлекеттік саясатын іске асыру шеңберінде ауыл шаруашылығы кооперативтерін құруды ынталандыру мақсатында: 1) ауыл шаруашылығы кооперативтерінің құрылуының жəне қызметінің тəжірибесін, оның ішінде интернет-ресурстар арқылы тарату жəне енгізу жөніндегі іс-шараларды əзірлеуде жəне іске асыруда ақпараттық, консультациялық жəне əдістемелік көмек көрсетуді жүзеге асырады; 2) мыналар: ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қызметіне қатысты қолайлы салықтық, қаржы-кредиттік, инвестициялық саясатты құру; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ауыл шаруашылығы кооперативтерін мемлекеттік қолдау бойынша ұсыныстар əзірлейді; 3) ауыл шаруашылығы кооперациясы үшін кадрларды даярлауға, қайта даярлауға жəне біліктілігін арттыруға жəне ауыл шаруашылығы кооперациясы мəселелері бойынша ғылыми зерттеулер жүргізуге жəрдемдеседі; 4) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады. 14-бап. Жергілікті өкілді органдардың (мəслихаттардың) жəне жергілікті атқарушы органдардың (əкімдіктердің) құзыреті 1. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті өкілді органдары (мəслихаттары) агроөнеркəсіп кешенін жəне ауылдық аумақтарды дамытудың мемлекеттік саясатын іске асыру шеңберінде ауыл шаруашылығы кооперативтерін құруды ынталандыру мақсатында: 1) тиісті аумақтарды дамытудың жоспарларын, экономикалық жəне əлеуметтік бағдарламаларын бекіту, сондайақ тиісті қаржы жылына арналған жергілікті бюджетті бекіту кезінде көрсетілген құжаттарда, ақпараттық жəне қаржылық қолдауды қоса алғанда, ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің кооперациясын дамыту саласындағы ісшараларды қаржыландырудың қажетті көлемдерін көздейді; 2) Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады. 2. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдары (əкімдіктері) агроөнеркəсіп кешенін жəне ауылдық аумақтарды дамытудың мемлекеттік саясатын іске асыру шеңберінде ауыл шаруашылығы кооперативтерін құруды ынталандыру мақсатында: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ауыл шаруашылығы кооперативтерін мемлекеттік қолдау жөніндегі ұсыныстарды əзірлейді жəне іс-шараларды жүзеге асырады; 2) ауыл шаруашылығы кооперативтеріне жəне олардың мүшелеріне шығаратын өнімінің ассортименті бойынша сауда орындарын бере отырып, өңірлік көрмелер, жəрмеңкелер ұйымдастырады; 3) ауыл шаруашылығы кооперативтерінің өнімін сату үшін коммуналдық базарларда сауда орындарын жеңілдікті шарттармен ұсынады; 4) ауыл шаруашылығы кооперативтерінің құрылу жəне қызметінің тəжірибесін тарату жəне енгізу жөніндегі ісшараларды əзірлейді жəне іске асырады; 5) ауыл шаруашылығы кооперациясын дамыту үшін қаржы ұйымдарының инвестициялары мен кредиттерін тарту, сондай-ақ бəсекеге қабілетті өндірістерді қалыптастыру мен дамыту, оларды жаңғырту үшін жағдайлар жасау жəне сапа менеджментінің халықаралық жүйелеріне көшіру жөніндегі іс-шараларды əзірлейді; 6) ауыл шаруашылығы кооперациясының ақпараттықмаркетингтік жүйесінің жұмыс істеуі жəне дамуы үшін жағдайлар жасайды; 7) жергілікті мемлекеттік басқарудың мүдделерінде Қазақстан Республикасының заңнамасымен жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады. 3-тарау. АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ КООПЕРАТИВІН ҚҰРУ 15-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативін құру тəртібі 1. Ауыл шаруашылығы кооперативі құрылтай жиналысының шешімі бойынша, сондай-ақ заңды тұлғаларды ауыл шаруашылығы кооперативіне қайта құру жолымен құрылады. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативі кемінде үш құрылтайшының шешімі бойынша құрылады. 3. Құрылтай жиналысында құрылтайшылар ауыл шаруашылығы кооперативін құру туралы шешімді қабылдайды, оның жарғысын, кооператив құрылтайшыларының тізімін бекітеді, мемлекеттік тіркеу үшін ауыл шаруашылығы кооперативінің құжаттарына қол қоюға жəне оларды ұсынуға, кооперативтің құрылтайшылары мүлік (пай) жарнасы ретінде енгiзетiн мүлiктi, оның iшiнде мүлiктiк жəне заттық құқықты ақшамен бағалауды белгiленген тəртiппен жүргiзуге уəкiлеттiк берiлген адамдарды сайлайды, ауыл шаруашылығы кооперативінің фирмалық атауын жəне орналасқан жерін, қызмет түрлерін айқындайды, ауыл шаруашылығы кооперативін басқару органдарын сайлайды жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылуына жəне қызметінің басталуына қатысты басқа да мəселелерді шешеді. 4. Ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтай құжаттары ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтай шарты жəне жарғысы болып табылады. 5. Заңды тұлға ретінде ауыл шаруашылығы кооперативінің құқық қабілеттілігі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен оны мемлекеттік тіркеу сəтінен басталады. 6. Ауыл шаруашылығы кооперативін мемлекеттік тіркеуден кейін оның құрылтайшылары құқықтарға ие болады жəне кооперативтің қауымдасқан мүшелерін қоспағанда, осы Заңда, құрылтай шартында жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында оның мүшелері үшін белгіленген міндеттерді атқарады. 16-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтай шарты 1. Ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтай шарты кооператив құрылтайшыларының арасында жасалады. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтай шартында мыналар: 1) ауыл шаруашылығы кооперативін құру туралы шешім, оның қызметінің негізгі бағыттары мен түрлері, толық жəне қысқартылған атауы, оның орналасқан жері (атқарушы басқару органының орналасқан жері), басқару органдары; 2) кооператив құрылтайшыларының атауы, орналасқан жері, бизнес-сəйкестендіру нөмiрлерi (егер құрылтайшы заңды тұлға болса) немесе тегі, аты, əкесінің аты (егер ол жеке басын куəландыратын құжаттарда көрсетілген болса), тұрақты тұратын жері мен жеке сəйкестендіру нөмiрi (егер құрылтайшы жеке тұлға болса) көрсетілген кооператив құрылтайшыларының тізбесі; 3) ауыл шаруашылығы кооперативін құру бойынша қызметтің тəртібі; кооперативтің құрылуына байланысты оның құрылтайшыларының міндеттері, сондай-ақ кооператив құрылтайшыларының оны құру жөніндегі қызметті жүзеге асыруының өзге де шарттары; көрсетілген адамдардың, сондай-ақ кооперативті құру мен тіркеу процесінде құрылатын ауыл шаруашылығы кооперативінің тиісті мемлекеттік органдарда мүдделерін білдіру тапсырылатын басқа да адамдардың өкілеттіктерін айқындау; 4) кооперативтің əрбір құрылтайшысының мүлік (пай) жарнасының құрамы, мөлшері мен енгізу мерзімдері туралы мəліметтер, сондай-ақ мүлік (пай) жарналарының уақтылы енгізілмеуінің салдары; 5) кіру жарналарының мөлшері мен енгізу мерзімдері туралы мəліметтер; 6) ауыл шаруашылығы кооперативінен оның құрылтайшыларының шығу тəртібі; 7) ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысын бекіту тəртібі қамтылуға тиіс. 3. Құрылтай шарты коммерциялық құпия болып табылатын құжаттар құрамына кіреді жəне Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларда ұсынылады. 17-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысы 1. Ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысы оның заңды тұлға ретіндегі құқықтық жағдайын айқындайтын құжат болып табылады. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысы құрылтай жиналысында кооператив құрылтайшыларының айқын басым көпшiлiк даусымен (кемінде үштен екі бөлігі) бекітіледі жəне онда: 1) фирмалық атауы мен ұйымдастыру-құқықтық нысаны; 2) кəсіпкерлік субъектісінің мəртебесі; 3) орналасқан жері (атқарушы басқару органының орналасқан жері); 4) құру мақсаттары мен қызметінің түрлері; 5) ауыл шаруашылығы кооперативін басқару органдарын қалыптастыру тəртібі жəне олардың құзыреті, шешімдер қабылдау тəртібі; 6) кооператив мүшелерінің, оның ішінде сырттай, кезекті жəне кезектен тыс жалпы жиналысын шақыру жəне өткізу тəртібі; 7) ауыл шаруашылығы кооперативіне мүшелердің

кіру тəртібі мен шарттары, оның ішінде кооперативтің қауымдасқан мүшелерінің кіру тəртібі мен шарттары, ауыл шаруашылығы кооперативінен шығу тəртібі; 8) ауыл шаруашылығы кооперативінен шығарудың негіздері мен тəртібі; 9) ауыл шаруашылығы кооперативінде мүшелігін тоқтатқан кооператив мүшелеріне пай төлеу (беру) тəртібі; 10) ауыл шаруашылығы кооперативінің қызметінде пайда болатын құжаттардың нысандары мен түрлері, ауыл шаруашылығы кооперативінің құжаттамасын жүргізу тəртібі; 11) кооператив мүшелерінің, сондай-ақ кооперативтің қауымдасқан мүшелерінің құқықтары мен міндеттері; 12) ауыл шаруашылығы кооперативінің мүлкін қалыптастыру көздері; 13) кооператив мүшелерінің мүлік (пай) жəне кіру жарналарының мөлшері мен оларды енгізу тəртібі, кооперативтің қауымдасқан мүшелерінің мүлік (пай) жарналарын енгізу тəртібі мен шарттары, сондай-ақ мүлік (пай) жарналарын уақытында енгізбеу салдары; 14) кооператив мүшелерінің оның қызметіне қатысу сипаты мен тəртібі; 15) кооператив төлемдері мен кірісін бөлу тəртібі; 16) ауыл шаруашылығы кооперативінің залалдарын жабу тəртібі мен шарттары; 17) ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтай құжаттарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу тəртібі; 18) қорлардың (пай, резерв) түрлері, мөлшерлері, оларды қалыптастыру жəне пайдалану тəртібі; 19) ауыл шаруашылығы кооперативі қызметінің түрін өзгерту шарттары; 20) ауыл шаруашылығы кооперативін қайта ұйымдастыру жəне тарату шарттары міндетті түрде қамтылуға тиіс. 3. Кооператив құрылтайшылары жалпы жиналысының шешімі бойынша оның жарғысы өзге де, оның ішінде агроөнеркəсіп кешенін дамыту саласындағы уəкілетті орган əзірлейтін жəне бекітетін ауыл шаруашылығы кооперативінің үлгілік жарғысында қамтылатын, Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін мəліметтерді қамтуы мүмкін. 18-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысына өзгерістер жəне (немесе) толықтырулар енгізу, ауыл шаруашылығы кооперативінің жаңа редакциядағы жарғысын қабылдау Ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысына өзгерістер жəне (немесе) толықтырулар, ауыл шаруашылығы кооперативінің жаңа редакциядағы жарғысын қабылдау кооператив мүшелерінің жалпы жиналысында айқын басым көпшілік дауыспен немесе кооперативтің айқын басым көпшілік мүшелерінің жазбаша келісуімен (сырттай дауыс беру) қабылданады. Айқын басым көпшілік кооператив мүшелерінің жалпы санының үштен екісін құрайды. 19-бап. Филиалдар мен өкілдіктер 1. Ауыл шаруашылығы кооперативі Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес филиалдар мен өкiлдiктер құра алады. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативінің орналасқан жерiнен тыс жерде орналасқан жəне оның функцияларының бəрiн немесе бiр бөлiгiн, оның iшiнде өкiлдiк функцияларын жүзеге асыратын оның оқшауланған бөлiмшесi ауыл шаруашылығы кооперативінің филиалы болып табылады. 3. Ауыл шаруашылығы кооперативінің орналасқан жерiнен тыс жерде орналасқан жəне ауыл шаруашылығы кооперативін қорғауды жəне оның мүдделерiн білдiрудi жүзеге асыратын, оның атынан мəмiлелер жəне өзге де құқықтық iс-қимылдар жасайтын оның оқшауланған бөлiмшесi ауыл шаруашылығы кооперативінің өкiлдiгi болып табылады. 4. Ауыл шаруашылығы кооперативінің филиалдары мен өкiлдiктері заңды тұлға болып табылмайды. Оларға өздерiн құрған ауыл шаруашылығы кооперативі мүлiк бередi жəне олар кооператив бекiткен ереже негiзiнде жұмыс iстейдi. 5. Ауыл шаруашылығы кооперативінің филиалдары мен өкiлдiктерін есептік тiркеу Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен жүзеге асырылады. 4-тарау. АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ КООПЕРАТИВІНІҢ МҮЛКІ 20-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативінің мүлкін қалыптастыру көздері 1. Ауыл шаруашылығы кооперативінің мүлкі оның мүшелерiнiң мүлік (пай) жарналарының, кіру, қосымша жарналарының, кооперативтің қауымдасқан мүшелерінің мүлік (пай) жарналарының, өз қызметiнен алынатын табыстар есебiнен жəне Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен қалыптасады. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативінің мүлкi оған меншiк құқығымен тиесiлi болады. 3. Ауыл шаруашылығы кооперативінінің мүлкіне иелік етуді, оны пайдалануды жəне оған билік етуді оның басқару органдары өздеріне берілген өкілдіктер шегінде жүзеге асырады. Ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында көзделген жағдайларда оның мүлкіне билік ету бойынша өкілеттіктер кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешімі бойынша жүзеге асырылады. 4. Ауыл шаруашылығы кооперативі өз қызметiн жүзеге асыру үшiн қорлар (пайлық, резервтік) құруға құқылы. Бұл қорлардың түрлерi, мөлшерлерi, оларды қалыптастыру жəне пайдалану тəртiбi ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында кооператив мүшелерiнiң жалпы жиналысының шешіміне сəйкес көзделеді. 5. Ауыл шаруашылығы кооперативі таратылған жағдайда Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында белгіленген кезектілік тəртіппен жүргізілген төлемдерден, сондай-ақ пайлар төленгеннен (берілгеннен), кооперативтік төлемдер мен кірістер бөлінгеннен кейін қалған оның мүлкі кооператив мүшелерінің арасында енгізілген мүлік (пай) жарналарына пропорционалды түрде бөлінеді. 21-бап. Кооператив мүшелерінің пайлары мен жарналары 1. Пайдың мөлшері кооператив мүшесі енгізген мүлік (пай) жарнасына пропорционалды болады. Қосымша жарна енгізген кезде пайдың мөлшері тиісінше ұлғаяды. 2. Мүлік (пай) жарналарының есебі құндық мəнде жүргізіледі. Мүлік (пай) жарнасы есебiне заттай нысанда мүлiк енгiзiлген жағдайда осындай жарнаны ақшамен бағалауды ауыл шаруашылығы кооперативінің басқармасы кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы бекітетін əдістеме бойынша жүргiзедi. Егер мүліктің құны республикалық бюджет туралы заңмен тиісті қаржы жылына белгіленген айлық есептік көрсеткіштің жиырма мың есе мөлшеріне барабар сомадан асатын болса, оны бағалау Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен расталуға тиіс. Кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы Қазақстан Республикасының бағалау қызметі туралы заңнамасында белгіленген тəртіппен мүлік (пай) жарнасы ретінде заттай нысанда енгiзiлетін мүлiктің бағалауын ауыл шаруашылығы кооперативі қаражатының есебінен жүргізу туралы шешім қабылдауы мүмкін. Кооператив мүшесі кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы бекіткен əдістеме бойынша енгізілген мүлік (пай) жарнасының бағалануымен келіспеген жағдайда енгізілетін жарналарды бағалау Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен оның есебінен жүргізіледі. Ауыл шаруашылығы кооперативіне мүлік (пай) жарнасы ретінде мүлікті пайдалану құқығы берілген жағдайларда осындай жарнаның мөлшері құқық белгілейтін немесе құрылтай құжаттарында көрсетілген, бүкіл мерзімге есептелген пайдаланғаны үшін төлеммен айқындалады. Жерді пайдалану құқығын мүлік (пай) жарнасы ретінде беру Қазақстан Республикасының жер заңнамасына сəйкес жүргізіледі. 3. Қосымша жарналар енгізу туралы шешімді кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы қабылдайды. 22-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативі мен оның мүшелерінің мүліктік жауапкершілігі 1. Ауыл шаруашылығы кооперативі өзінің міндеттемелері бойынша өзіне тиесілі барлық мүлкімен жауап береді. Ауыл шаруашылығы кооперативі өзінің мүшелерінің міндеттемелері бойынша жауап бермейді. 2. Кооператив мүшелері ауыл шаруашылығы кооперативінің міндеттемелері бойынша жауап бермейді жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында өзгеше көзделмесе, өздері енгізген мүлік (пай) жарналарының құны шегінде ауыл шаруашылығы кооперативінің қызметімен байланысты залалдардың тəуекелін көтереді. 23-бап. Кооператив мүшелеріне кооперативтік төлемдер 1. Кооператив мүшелеріне кооперативтік төлемдер – кооператив мүшелеріне ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында белгіленген тəртіппен олардың ауыл шаруашылығы кооперативінің өндірістік жəне (немесе) өзге де шаруашылық қызметінде қатысуына пропорционалды түрде төленетін ауыл шаруашылығы кооперативі табысының бір бөлігі. 2. Кооперативтік төлемдерді бөлу туралы шешім ауыл шаруашылығы кооперативінің тиісті жылдағы қызметінің нəтижелерін бекіту бойынша кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешімі қабылданғанға дейін қабылданады. 24-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативінің таза табысын оның мүшелері арасында бөлу

1. Ауыл шаруашылығы кооперативінің бір жыл ішіндегі өз қызметінің нəтижелері бойынша алған таза табысын кооператив мүшелерінің арасында бөлу ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысына сəйкес кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешімі бойынша жүргізіледі. Кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы таза табысты немесе оның бір бөлігін кооператив мүшелерінің арасында бөлуден алып тастау туралы шешім қабылдауға құқылы. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативі кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының таза табысты бөлу туралы шешімі қабылданған күннен бастап бір ай ішінде таза табысты төлеуді ақшалай нысанда жүргізуге тиіс. 5-тарау. АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ КООПЕРАТИВІНДЕГІ МҮШЕЛІК 25-бап. Кооператив мүшелерінің, сондай-ақ кооперативтің қауымдасқан мүшелерінің құқықтық жағдайы 1. Осы Заңда жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында белгіленген тəртіппен ауыл шаруашылығы кооперативіне қабылданған жеке жəне (немесе) заңды тұлғалар кооперативтің мүшелерi бола алады. Жеке жəне заңды тұлғалар қызмет түрлері бойынша əртүрлі бірнеше ауыл шаруашылығы кооперативтерінің мүшелері бола алады. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативінде қауымдасқан мүшелікке жол беріледі. Бұл ретте кооперативтің қауымдасқан мүшелерінің жалпы саны кооператив мүшелерінің жалпы санының бестен бір бөлігінен аспауға тиіс. Ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін жəне басқа да өнімдерді өндірушілер болып табылатын жеке немесе заңды тұлғалар қауымдасқан мүшелер бола алады, олар ауыл шаруашылығы кооперативінің (сондай-ақ оның мүшелерінің) өндірісті, оның ішінде өз өндірісін ұйымдастыру жəне дамыту үшін аталған өнімді беруіне кепілдік ету мақсатында шикізат үшін алдын ала төлем ретінде ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында кооперативтің қауымдасқан мүшелері үшін көзделген мүлік (пай) жарнасын енгізеді. 3. Кооперативтің қауымдасқан мүшелері ауыл шаруашылығы кооперативінің өндірістік жəне (немесе) өзге де шаруашылық қызметіне қатысуға міндетті емес. 4. Кооперативтің қауымдасқан мүшелерінің мүлік (пай) жарналарының мөлшері жəне олар бойынша дивидендтер төлеу шарттары, қауымдасқан мүшені қабылдау жəне мүшелікті тоқтату тəртібі осы Заңға сəйкес ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысымен айқындалады жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің кооперативтің қауымдасқан мүшелерімен жасасатын шартының талаптарында көзделеді. Осындай шартта осы Заңға жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысына қайшы келмейтін басқа да ережелер көзделуі мүмкін. 26-бап. Кооператив мүшелерінің, сондай-ақ кооперативтің қауымдасқан мүшелерінің құқықтары 1. Кооператив мүшесі: 1) ауыл шаруашылығы кооперативінің істерін басқаруға, сондай-ақ, кооперативтің қауымдасқан мүшелерін қоспағанда, бір дауысқа ие құқығымен кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының жұмысына қатысуға құқылы. Бұл ретте осы құқығын кооперативтің басқа мүшелеріне беруге болмайды; 2) ауыл шаруашылығы кооперативін басқару органдарын сайлауға жəне оларға сайлануға, ауыл шаруашылығы кооперативінің қызметін жақсарту, оның органдарының жұмысындағы жəне кооперативтің қауымдасқан мүшелерін қоспағанда, лауазымды адамдарының жұмысындағы кемшіліктерді жою туралы ұсыныстар енгізуге; 3) ауыл шаруашылығы кооперативінің қызметі туралы толық ақпарат алуға, оның ішінде ауыл шаруашылығы кооперативінің жылдық қаржы есебімен, бухгалтерлік жəне басқа да құжаттамасымен танысуға; 4) кооперативтің қауымдасқан мүшелерін қоспағанда, кооператив мүшелерінің жалпы жиналысында кооперативтік төлемдерді, сондай-ақ ауыл шаруашылығы кооперативі алған таза табысты бөлуге қатысуға; 5) кооперативтік төлемдерді жəне кооперативтің қауымдасқан мүшелерін қоспағанда, кооператив мүшелерінің арасында бөлуге жататын таза табыстың үлесін алуға; 6) ауыл шаруашылығы кооперативіндегі өзінің еңбегі үшін төлем алуға; 7) ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында өз мүшелері үшін көзделген, оның ішінде ауыл шаруашылығы кооперативінің мүлкін пайдалану, ауыл шаруашылығы кооперативінен материалдық жəне өзге де көмек алу бөлігінде жеңілдіктер мен артықшылықтарды пайдалануға; 8) кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешімі бойынша ауыл шаруашылығы кооперативінің тауарларын (жұмыстарын, көрсетілетін қызметтерін) өзіндік құны бойынша жəне бірінші кезектегі тəртіппен сатып алуға; 9) осы Заңда белгіленген жағдайларда пайды төлеуге (беруге); 10) ауыл шаруашылығы кооперативінен осы Заңда жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында белгіленген тəртіппен шығуға құқылы. 2. Кооперативтің қауымдасқан мүшелерінің мыналарға: 1) кооператив мүшелерінің жалпы жиналысында оған кірген жəне мүлік (пай) жарнасын енгізген кезде айқындалған бағалар бойынша кооператив мүшелерімен қатар ауыл шаруашылығы өніміне, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өніміне қажеттіліктерін бірінші кезекте қанағаттандыруға; 2) өзі енгізген мүлік (пай) жарналары бойынша дивидендтер алуға; 3) ауыл шаруашылығы кооперативінен шыққан немесе ол таратылған кезде өзінің мүлік (пай) жарналары құнының төленуіне; 4) кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы шешімдер қабылдаған кезде кеңесші дауыс беруге; 5) ауыл шаруашылығы кооперативінен осы Заңда жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында белгіленген тəртіппен шығуға құқығы бар. 3. Кооператив мүшесінің осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтай құжаттарында көзделген басқа да құқықтары болуы мүмкін. 4. Осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтай құжаттарында көзделген кооператив мүшесінің құқықтарын, оның ішінде кооператив мүшелерінің келісімі бойынша кез келген нысанда шектеуге жол берілмейді. 27-бап. Кооператив мүшелерінің міндеттері 1. Кооператив мүшесі: 1) ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтай құжаттарында көзделген талаптарды сақтауға; 2) кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының, басқа да ауыл шаруашылығы кооперативін басқару органдарының өздерінің құзыретіне сəйкес қабылдаған шешімдерін орындауға; 3) ауыл шаруашылығы кооперативінің мүлкіне мүлік (пай) жəне кіру жарналарын, сондай-ақ қосымша жарналарды ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтай құжаттарында көзделген тəсілмен, тəртіппен жəне мөлшерде енгізуге; 4) ауыл шаруашылығы кооперативі өзінің коммерциялық құпиясы деп жариялаған мəліметтерді жария етпеуге міндетті. 2. Кооператив мүшесі осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтай құжаттарында көзделген басқа да міндеттерді атқаруы мүмкін. 28-бап. Кооператив мүшелерін, сондай-ақ кооперативтің қауымдасқан мүшелерін ауыл шаруашылығы кооперативіне қабылдау 1. Кооператив мүшелерін, сондай-ақ кооперативтің қауымдасқан мүшелерін ауыл шаруашылығы кооперативіне қабылдау осы Заңның жəне ауыл шаруашылығы кооперативі жарғысының нормалары сақтала отырып жүргізіледі жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысына сəйкес кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешімімен ресімделеді. Кооперативтің қауымдасқан мүшелерін қабылдау ауыл шаруашылығы кооперативінің кооперативтің қауымдасқан мүшелерімен жасасатын шарты негізінде жүзеге асырылады. 2. Кооперативтің мүшелiгiне қабылдау туралы өтiнiште ауыл шаруашылығы кооперативі жарғысының талаптарын сақтау, оның ішінде ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында көзделген мүлік (пай) жəне кіру жарналарын енгізу жөнiндегi мiндеттемелер қамтылуға тиіс. 3. Өтініш берушi мүлік (пай) жəне кіру жарналарын енгізген күннен бастап кооператив мүшелігiне қабылданған болып есептеледi. 4. Кооператив мүшесiне ауыл шаруашылығы кооперативіндегі мүшелiкті растайтын құжат болып табылатын мүше кiтапшасы берiледi, онда: кооператив мүшесі туралы деректер, сондай-ақ хронологиялық тəртіппен өзі енгізген мүлік (пай) жарнасының мөлшері жəне оны енгізу мерзімдері; кіру жарнасының мөлшері; қосымша жарналардың мөлшері мен саны, сондай-ақ олардың нысаны (ақшалай, мүліктік) туралы мəліметтер көрсетіледі. 29-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативіндегі мүшелікті тоқтату 1. Ауыл шаруашылығы кооперативіндегі мүшелік: (Соңы 8-бетте).


8

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 7-бетте). 1) ауыл шаруашылығы кооперативінен шыққан; 2) пай басқа тұлғалардың иелiгiне берілген; 3) кооператив мүшесi немесе кооперативтің қауымдасқан мүшесі болып табылатын жеке тұлғаның қызметі тоқтатылған немесе заңды тұлға таратылған; 4) ауыл шаруашылығы кооперативінен шығарылған; 5) кооператив мүшесi немесе кооперативтің қауымдасқан мүшесі болып табылатын жеке тұлға қайтыс болған, оны сот хабар-ошарсыз кеткен деп таныған немесе қайтыс болды деп жариялаған; 6) ауыл шаруашылығы кооперативі таратылған жағдайларда тоқтатылады. 2. Кооперативтің əрбiр мүшесiнің осы Заңда жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында белгiленген тəртiппен ауыл шаруашылығы кооперативіндегі өзiнiң мүшелiгiн өз еркiмен тоқтатуға құқығы бар. Өтініш берілген күннен бастап күнтізбелік отыз күн iшiнде ауыл шаруашылығы кооперативінен шығу туралы өтініш қаралуға тиiс. 30-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативіндегі мүшелік тоқтатылған кезде пайды сату, төлеу (беру) 1. Кооператив мүшесi өзiнiң пайын басқа тұлғаның иелiгiне беруге жəне ауыл шаруашылығы кооперативінен шығуға құқылы. Егер ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында өзгеше белгiленбесе, пайды кооперативтің мүшелерi болып табылмайтын тұлғалардың иелiгiне беруге болады. Пайды сату кезiнде кооперативтің басқа мүшелерi артықшылықпен сатып алу құқығын пайдаланады. 2. Осы Заңның 29-бабы 1-тармағының 1), 3 - 6) тармақшаларында көрсетiлген негiздер бойынша ауыл шаруашылығы кооперативіндегі мүшелiк тоқтатылған кезде кооператив мүшесiне немесе оның құқықтық мирасқорына оның пайы, сондай-ақ кооператив мүшесіне тиесілі кооперативтік төлемдер мен ауыл шаруашылығы кооперативінің таза табысының бір бөлігі төленедi (берiледi). Пай төлеу (беру) туралы шешiмдi ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысына сəйкес кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы қабылдайды. 3. Пайды төлеу (беру) ауыл шаруашылығы кооперативінің басқармасы белгiлеген мерзiмде жүзеге асырылады, бiрақ ауыл шаруашылығы кооперативіндегі мүшелiк тоқтатылған күннен бастап бiр жылдан аспауға тиiс. 4. Егер ауыл шаруашылығы кооперативінің кооперативтен шығатын мүшесiне оның пайын төлеуге (беруге) мүмкіндігі болмаса, кооперативтің жалпы жиналысы кооперативтің басқа мүшелерiнiң қосымша жарналар енгiзуi туралы шешiм шығарады, пай солардың есебiнен төленедi (берiледi). 5. Кооперативтің қауымдасқан мүшесі болып табылатын жеке тұлғаның қызметі тоқтатылған немесе заңды тұлға таратылған кезде оның енгізген мүлік (пай) жарнасын төлеу ауыл шаруашылығы өнімі, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімі есебінен, оның ішінде кооператив мүшелерінің қосымша жарналары есебінен ақшалай жəне (немесе) заттай нысанда жүзеге асырылуы мүмкін. Кооперативтің қауымдасқан мүшелері ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін үшінші тұлғаларға кепілдікті беруін талап ету құқығын иеліктен шығарған кезде міндеттемелерді орындауды ауыл шаруашылығы кооперативі кооперативтің қауымдасқан мүшесімен жасалған шарттың немесе өзге де құжаттың талаптарына сəйкес осындай тұлғалар жүзеге асырады. 6. Кооператив мүшелері ауыл шаруашылығы кооперативінен шыққан кезде оларға жер учаскелері немесе оларға заттық құқық түрінде пай төлеу (беру) ерекшеліктері Қазақстан Республикасының жер заңнамасында белгіленеді. 31-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативінен шығару 1. Ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында ауыл шаруашылығы кооперативінен шығару шарттары, сондай-ақ осындай шығару тəртібі көзделуі мүмкін. Ауыл шаруашылығы кооперативінен шығарылған тұлға кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы оны шығару туралы шешім қабылдаған күннен бастап он жұмыс күні iшiнде жазбаша түрде хабарлануға тиіс. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативінен шығарылған тұлға кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешiмiне Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен шағым жасауға құқылы. 32-бап. Кооператив мүшесiнiң борыштары бойынша өндiрiп алу жəне кооператив мүшесiнiң құқықтық мирасқорларының мұрагерлік жəне кооператив мүшесi болып табылатын заңды тұлғаны қайта ұйымдастыру кезiндегi құқықтары 1. Кооператив мүшесiнiң пайы осындай борыштарды жабу үшiн өзге мүлкi жеткiлiксiз болған кезде Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртiппен оның кредиторларының талаптары бойынша өндiрiп алу нысанасы болуы мүмкiн. 2. Кооператив мүшесінің мұрагерлерi, егер ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында өзгеше көзделмесе, өтініш негiзiнде кооператив мүшесінің құқығын иемденуге құқылы. 3. Кооператив мүшесі немесе кооперативтің қауымдасқан мүшесі болып табылатын заңды тұлғаны басқа ұйымдыққұқықтық нысандарға қайта құру жолымен оны қайта ұйымдастырған кезде, қайта кəсiби бейіндеуге байланысты мүшелiктi тоқтатуға негiздер болған жағдайларды қоспағанда, кооператив мүшесінің құқығына жаңадан құрылған заңды тұлға ие болады. 4. Кооператив мүшесі немесе кооперативтің қауымдасқан мүшесі болып табылатын заңды тұлғаны қосу жолымен қайта ұйымдастырған кезде қосылған заңды тұлғаның мүшелiгi тоқтатылады жəне оның үлесі өзi қосылған заңды тұлғаға ауысады. Егер өзiне қосылған заңды тұлға кооператив мүшесі болып табылмаса, оны кооператив мүшелігіне қабылдау жалпы тəртiппен жүзеге асырылады.

5. Кооператив мүшесі немесе кооперативтің қауымдасқан мүшесі болып табылатын заңды тұлғаны бөлу немесе біріктіру жолымен қайта ұйымдастырған кезде қайта ұйымдастырылған заңды тұлғаның мүшелiгі тоқтатылады. Мұндай мүшелердiң үлестерін алу құқығы бөлу балансына жəне тапсыру актiсiне сəйкес жаңадан құрылған заңды тұлғаларға ауысады. Мұндай адамдар кооператив мүшесiнің құқықтарын өтiнiш негiзiнде алады. 6. Кооператив мүшесiнiң мұрагерлерi кооператив мүшесінің құқықтарына ие болмаған жағдайда оларға Қазақстан Республикасының заңнамасында жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында белгіленген тəртіппен өздерінің пайы, сондай-ақ кооперативтің мүшесіне тиесілі кооперативтік төлемдер жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің таза табысының бір бөлігі төленуге (берілуге) тиіс. 6-тарау. АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ КООПЕРАТИВІН БАСҚАРУ 33-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативін басқару органдарының жүйесі 1. Ауыл шаруашылығы кооперативін басқару органдары: 1) жоғары орган – кооператив мүшелерiнiң жалпы жиналысы; 2) атқарушы орган – осы Заңда белгіленген жағдайларды қоспағанда, төраға басшылық ететiн басқарма; 3) бақылау органы – тексеру комиссиясы болып табылады. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативін басқару органдарының жүйесі жəне олардың өкілеттіктері, басқарма мүшелерін сайлау жəне кері шақыртып алу тəртібі, сондай-ақ кооператив мүшелерiнің жалпы жиналысын шақыру жəне өткізу тəртібі осы Заңға сəйкес ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында белгіленеді. 3. Кооператив мүшелері сот тəртiбiмен ауыл шаруашылығы кооперативін басқару органдарының шешiмдерi мен əрекеттерiне (əрекетсіздігіне) шағым жасай алады. 34-бап. Кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы 1. Кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы ауыл шаруашылығы кооперативін жоғары басқару органы болып табылады. 2. Кооперативтің қауымдасқан мүшелерін қоспағанда, кооперативтің əрбiр мүшесiнiң ауыл шаруашылығы кооперативі қызметiнiң барлық мəселелерi бойынша шешiмдер қабылдаған кезде өзiнiң мүлік (пай) жарналарының мөлшерiне жəне санына қарамастан бiр дауысқа ие құқығы болады. 3. Кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының ерекше құзыретi: 1) атқарушы органды жəне оның басшысын сайлау, сондайақ оларды қайта сайлау; 2) ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу, ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысын жаңа редакцияда қабылдау; 3) атқарушы органдардың қаржылық есеп беру тəртiбi мен кезеңдiлiгiн айқындау; 4) ауыл шаруашылығы кооперативінің жылдық есептерін жəне бухгалтерлік баланстарын бекіту, кооперативтік төлемдерді жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің табысын немесе залалын бөлу; 5) кооперативтің қауымдасқан мүшелерін қоспағанда, кооператив мүшелері жауапкершілігінің нысандарын айқындау; 6) кооператив мүшелерінің, сондай-ақ кооперативтің қауымдасқан мүшелерінің мүлік (пай) жарналарының жəне қосымша жарналардың мөлшерін белгілеу жəне өзгерту; 7) ауыл шаруашылығы кооперативі қорларының түрлерін, мөлшерін, оларды қалыптастыру жəне пайдалану тəртібін белгілеу; 8) ауыл шаруашылығы кооперативіне мүшелікке қабылдау жəне мүшелікті тоқтату; 9) ауыл шаруашылығы кооперативін қайта ұйымдастыру жəне тарату; 10) ауыл шаруашылығы кооперативінің басқа заңды тұлғаларды, сондай-ақ өзінің филиалдары мен өкілдіктерін құруға жəне (немесе) олардың қызметіне қатысуы туралы шешімдерді осы Заңда белгіленген шектерде қабылдау; 11) осы Заңда жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында көзделген басқа да мəселелер болып табылады. Кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы ауыл шаруашылығы кооперативінің қызметiне қатысты кез келген мəселені өзiнiң қарауына қабылдауға құқылы. 4. Кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы қажеттілігіне қарай, бірақ жылына бір реттен сиретпей шақырылады. Кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы атқарушы органның ұсынысы бойынша немесе кооператив мүшелерінің кемінде үштен бірінің талабы бойынша шақырылады. 5. Кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы, егер онда кооператив мүшелерінің айқын басым көпшілігі үштен екі бөлігі қатысса, шешім қабылдауға құқылы. Кооператив мүшелерінің жалпы жиналысында шешiм ашық дауыс беру арқылы қабылданады жəне осы Заңның 18-бабында көзделген жағдайларды қоспағанда, кооперативтің қатысып отырған мүшелерінің көпшілік дауысымен қабылданды деп есептеледі. Кооператив мүшелерінің жалпы жиналысында қатысып отырғандардың кемінде үштен бірінің талабы бойынша жасырын дауыс берiлуi мүмкiн. 6. Кооператив мүшесі кооператив мүшелерінің жалпы жиналысына өзi немесе өкiлi арқылы қатысуға құқылы. Осы ауыл шаруашылығы кооперативінің басқа мүшелерін, оның ішінде қауымдасқан мүшелерін қоспағанда, кооператив мүшесінен нотариат куəландырған сенімхаты бар, іс-əрекетке қабілетті жеке тұлға өкіл ретінде болуға құқылы. 35-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативінің басқармасы 1. Ауыл шаруашылығы кооперативінің атқарушы органы оның басқармасы болып табылады, оның мүшелерiн кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы сайлайды.

31 қазан 2015 жыл

2. Басқарманы кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы басқарма мүшелерінің арасынан сайлайтын басқарманың төрағасы басқарады. Мүшелерінің саны оннан аспайтын ауыл шаруашылығы кооперативтерінде басқарманың функцияларын ауыл шаруашылығы кооперативінің төрағасына (жеке-дара атқарушы орган) жүктеуге жол беріледі. Басқарма мүшелерінің саны, сондай-ақ басқарма (ауыл шаруашылығы кооперативінің төрағасы) сайланатын мерзім ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында айқындалады. Басқарма мүшесі (ауыл шаруашылығы кооперативінің төрағасы), кооператив мүшелерінің жалпы жиналысын қоспағанда, бір мезгілде ауыл шаруашылығы кооперативі басқармасының басқа органының мүшесі бола алмайды. 3. Басқарма мүшелері (ауыл шаруашылығы кооперативінің төрағасы) кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешімі бойынша кез келген уақытта міндеттерін атқарудан босатылуы мүмкін. Басқарманы (ауыл шаруашылығы кооперативінің төрағасын) кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы бақылайды жəне басқарма оған есеп береді. 4. Басқарманың (ауыл шаруашылығы кооперативі төрағасының) құзыретіне ауыл шаруашылығы кооперативі қызметінің осы Заңмен жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің құрылтай құжаттарымен кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының ерекше құзыретіне жатқызылмаған барлық ағымдағы мəселелерін шешу жатады. 5. Басқарма өзінің шешімдерін қажеттілігіне қарай, бірақ үш айда бір реттен сиретпей өткізілетін отырыстарда қабылдайды. Басқарманың отырысы, егер онда басқарма мүшелерінің үштен екісі қатысса, заңды болып есептеледі. Басқарма отырысындағы мəселелер ашық дауыс берумен шешіледі. Басқарманың шешімі, егер оған басқарма мүшелерінің отырысында қатысып отырғандардың үштен екісі дауыс берсе, қабылданған болып есептеледі. Ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында бірқатар мəселелер көзделуі мүмкін, олар бойынша шешімдер, басқарманың барлық мүшелері бірауыздан дауыс берсе, қабылданды деп есептеледі. 6. Басқарма төрағасы (ауыл шаруашылығы кооперативінің төрағасы) ауыл шаруашылығы кооперативінің атынан сенімхатсыз əрекет етеді; осы Заңда жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысында көзделген шектерде ауыл шаруашылығы кооперативінің мүлкіне билік етеді; ауыл шаруашылығы кооперативінің атынан сенімхаттар, оның ішінде сенімді басқа біреуге аудару құқығымен береді; екінші деңгейдегі банктерде жəне басқа да қаржы ұйымдарында ауыл шаруашылығы кооперативінің шоттарын ашады; ауыл шаруашылығы кооперативінің қызметкерлерін жұмысқа қабылдауды жəне жұмыстан босатуды жүзеге асырады; өз құзыреті шегінде кооператив мүшелерінің жəне оның жұмыскерлерінің орындауы үшін міндетті бұйрықтар шығарады жəне нұсқаулар береді. 36-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативінің қаржышаруашылық қызметін тексеру 1. Ауыл шаруашылығы кооперативі өзінің қаржы-шаруашылық қызметіне тексеруді кооператив мүшелерінің кемінде үштен бір бөлігінің бастамасымен (бастамашы тексеру тобы) дербес немесе кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешімімен бақылау органын – тексеру комиссиясын құру жолымен немесе осы Заңның 37-бабына сəйкес ауыл шаруашылығы кооперативтерінің тексеру одағына кіру арқылы жүзеге асыруға құқылы. 2. Бастамашы тексеру тобының немесе тексеру комиссиясының құрамында тексеру жүргізуге Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес аудиторлар, қаржы жəне бухгалтерлік есеп саласындағы мамандар жəне көрсетілетін қызметтері үшін төлем ауыл шаруашылығы кооперативінің есебінен жүзеге асырылатын басқа да адамдар тартылуы мүмкін. Басқарма мүшелері бастамашы тексеру тобының немесе тексеру комиссиясының мүшелері бола алмайды. Бастамашы тексеру тобы жəне тексеру комиссиясы кооператив мүшелерінің жалпы жиналысына есеп береді. 3. Бастамашы тексеру тобының немесе тексеру комиссиясының мүшелері ауыл шаруашылығы кооперативінің қаржы-шаруашылық қызметіне тексеру жүргізген кезде ауыл шаруашылығы кооперативінің барлық құжаттамасына кедергісіз қол жеткізу құқығына ие болады. Олардың талап етуі бойынша басқарма мүшелері (ауыл шаруашылығы кооперативінің төрағасы) ауызша немесе жазбаша нысанда қажетті түсіндірмелер беруге міндетті. Тексерудің нəтижелері кооператив мүшелерінің жалпы жиналысына тиісті шешімдер қабылдау үшін жолданады. 37-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің тексеру одағы 1. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің тексеру одағы (бұдан əрі – тексеру одағы) – коммерциялық емес ұйым нысанында құрылған жəне оған кіретін ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қаржы-шаруашылық қызметінің ішкі аудитін, осы қызметті үйлестіруді, тексеру одағының мүшелеріне ішкі аудитке ілеспе қызметтер көрсетуді, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін, тексеру одағының құрылтай құжаттарында көзделген өзге де қызметті жүзеге асыратын ауыл шаруашылығы кооперативтерінің ерікті бірлестігі. 2. Тексеру одағы оның құрылтайшылары болып табылатын кемінде он ауыл шаруашылығы кооперативінің бастамасы бойынша құрылады. 3. Ауыл шаруашылығы кооперативі өзінің таңдауы бойынша тексеру одақтарының біріне кіруге құқылы. Ауыл шаруашылығы кооперативінің бір мезгілде біреуден артық тексеру одағына мүше болуға құқығы жоқ.

4. Тексеру одағы өз қызметін осы Заңға, жарғыға жəне құрылтай шартына сəйкес жүзеге асырады. Тексеру одағы мүшелерінің жалпы жиналысы жəне тексеру одағы мүшелерінің жалпы жиналысы сайлайтын оның байқаушы кеңесі тексеру одағын басқарудың жоғары органдары болып табылады. Байқаушы кеңесі еңбек шарты негізінде жалдайтын атқарушы директоры тексеру одағының атқарушы органы болып табылады. 5. Тексеру одағы тексеру одағы мүшелерінің жалпы жиналысы бекітетін тексеру одағының қағидаларына сəйкес ішкі аудитті жүзеге асырады. 6. Тексеру одағының қаржылық қызметі оның құрылтай құжаттарына сəйкес тексеру одағы мүшелерінің жалпы жиналысында бекітілетін кірістер жəне шығыстар сметасы негізінде жүзеге асырылады. Тексеру одағының ішкі аудитті жүзеге асыруға жəне ішкі аудитке ілеспе қызметтерді көрсетуге жұмсалған шығыстары мүшелік жарналар есебінен өтеледі, олардың мөлшері Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес көрсетілген смета немесе өзге де көздер негізінде белгіленеді. 7. Тексеру одағы ішкі аудит нəтижелері бойынша жазбаша нысанда ішкі аудит қорытындысын жасайды, ол кооператив мүшелеріне жəне ауыл шаруашылығы кооперативінің бухгалтерлік есептілігін өзге де пайдаланушыларға арналған жəне тексеру одағының ауыл шаруашылығы кооперативінің бухгалтерлік есептілігінің дұрыстығы, ауыл шаруашылығы кооперативінің бухгалтерлік есептілікті жүргізу тəртібінің Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкестігі, ауыл шаруашылығы кооперативін басқарушы органдардың жарғының жəне Қазақстан Республикасы заңнамасының ережелерін сақтауы туралы белгіленген нысанда білдірген пікірін, сондай-ақ тексеру одағы мүшелерінің қаржышаруашылық қызметінің нəтижелерін нашарлатуға немесе олардың дəрменсіздігіне (банкроттығына) əкеп соғуы мүмкін анықталған бұзушылықтар туралы деректерді қамтитын ресми құжат болып табылады. 8. Ішкі аудит қорытындысының нысаны, мазмұны, оған қол қою жəне оны ұсыну тəртібі тексеру одағының қағидаларында айқындалады. 9. Тексеру одағы анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктерді жою туралы нұсқамалар беруге жəне олардың орындалуын бақылауды жүзеге асыруға құқылы. 10. Тексеру одағының байқаушы кеңесі мүшелері санының кемінде елу пайызын осы тексеру одағының мүшелері болып табылатын ауыл шаруашылығы кооперативтері тексеру комиссияларының мүшелері құрауға тиіс. 11. Тексеру одағының атауы «Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің тексеру одағы» деген сөздерді қамтуға тиіс. 38-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативінің қаржышаруашылық қызметінің аудитi 1. Ауыл шаруашылығы кооперативінің жылдық қаржылық есебiнiң, сондай-ақ оның iстерінің ағымдағы жай-күйiнiң дұрыстығын тексеру жəне растау үшiн кооператив мүшелерінің кемінде үштен бірінің бастамасы бойынша шақырылатын оның мүшелерінің жалпы жиналысы ауыл шаруашылығы кооперативінің қаржы-шаруашылық қызметіне тəуелсіз аудит ұйымын тарту арқылы аудит жүргізу туралы шешім қабылдауға құқылы. Аудит қорытындылары бойынша есепті кооператив мүшелерінің жалпы жиналысы ол аяқталғаннан кейін бір айдың ішінде қарайды жəне бекітеді. 2. Кооператив мүшелері ауыл шаруашылығы кооперативінің қаржы-шаруашылық қызметіне аудитті өз есебінен жүргізуді талап етуге құқылы. 3. Егер атқарушы орган ауыл шаруашылығы кооперативінің қаржы-шаруашылық қызметіне аудит жүргiзуден жалтарса жəне (немесе) өзгеше кедергі келтірсе, аудит мүдделі тұлғалардың өтiнiшi бойынша қабылданған соттың шешімі бойынша тағайындалуы мүмкiн. 39-бап.-Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қауымдастықтары (одақтары) 1. Ауыл шаруашылығы кооперативтері коммерциялық емес ұйымдар болып табылатын ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қауымдастықтарына (одақтарына) бiрiгуi мүмкiн. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қауымдастықтары (одақтары) ерiктi негiзде құрылады, олардың құрылтайшылары жүктеген функцияларды атқарады. 3. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қауымдастықтарын (одақтарын) ауыл шаруашылығы кооперативтері олардың қызметін үйлестіру, олардың ортақ мүліктік жəне өзге де құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету, мемлекеттік органдарда, жергілікті өзін-өзі басқару органдарында, мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарда, халықаралық ұйымдарда олардың мүдделерін білдіру, сондай-ақ ауыл шаруашылығы кооперативтері қауымдастығының (одағының) мүшелеріне құқықтық, ақпараттық, консультациялық жəне өзге де қызметтерді көрсету мақсатында кемінде екі ауыл шаруашылығы кооперативінің жалпы жиналысының шешімдері негізінде құрады. 4. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қауымдастығы (одағы) құрылтай шарты жəне жарғы негiзiнде əрекет етеді, бұл ретте оның мүшелері өзiнiң дербестігi мен заңды тұлға құқығын сақтайды. 5. Ауыл шаруашылығы кооперативтері қауымдастығының (одағының) негiзгi функциялары мыналар: 1) ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiнің бiрлестiктерiн дамытуда үйлестіру жəне оған жəрдемдесу, ауыл шаруашылығы кооперациясының идеялары мен қағидаттарын насихаттау; 2) ауыл шаруашылығы кооперативтерінің, олардың мүшелерінің құқықтарын, мүліктік жəне экономикалық мүдделерін қорғау, оларға құқықтық, əдістемелік жəне басқа да қажетті практикалық көмек көрсету, оның ішінде ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қызметінде пайда болатын құжаттарды əзірлеу;

3) мемлекеттік органдарда, жергілікті өзін-өзі басқару органдарында, мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарда ауыл шаруашылығы кооперативтерінің мүдделерін білдіру, сыртқы экономикалық байланыстарды, халықаралық өзара қатынастарды дамыту, инвестицияларды тартуға жəрдемдесу; 4) ауыл шаруашылығы кооперативтерін материалдықтехникалық қамтамасыз ету, салааралық алмасуды жəне ауыл шаруашылығы өніміне, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өніміне баға белгілеуді реттеу мəселелерінде жəрдемдесу; 5) мемлекеттік органдармен бірлесіп нарық инфрақұрылымын қалыптастыруға, ауыл шаруашылығы кооперативтері қауымдастығының (одағының) мүшелеріне ақпараттық жəне білім беру қызметтерін дамытуға қатысу; 6) жаңа техниканың, технологияның енгiзiлуiне жəрдемдесу, тəжiрибе, ғылыми-техникалық ақпарат алмасуды ұйымдастыру жəне патент-лицензия жұмысы мен лизингтi ұйымдастыру. 6. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қауымдастықтары (одақтары) Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтiн, құрылтай шартында немесе жарғыда көзделген басқа функцияларды жүзеге асыруға құқылы. 7. Ауыл шаруашылығы кооперативтері қауымдастықтарының (одақтарының) қызметiн қаржыландыру осы қауымдастыққа (одаққа) бiрiккен ауыл шаруашылығы кооперативтерінің жыл сайынғы шарттық аударымдары (мүшелік жарналары) арқылы жүзеге асырылады. 8. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қауымдастықтарын (одақтарын) қайта ұйымдастыру жəне тарату Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен жүзеге асырылады. 7-тарау. АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ КООПЕРАТИВІН ҚАЙТА ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖƏНЕ ТАРАТУ 40-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативін қайта ұйымдастыру 1. Ауыл шаруашылығы кооперативін қайта ұйымдастыру (біріктіру, қосу, бөлу, бөліп шығару, қайта құру) Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешімі бойынша немесе соттың шешімі бойынша жүзеге асырылады. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативі қайта ұйымдастырылған кезде ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысына өзгерістер жəне (немесе) толықтырулар немесе ауыл шаруашылығы кооперативінің жарғысын жаңа редакцияда қабылдау Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сəйкес жүзеге асырылады. 3. Ауыл шаруашылығы кооперативі қайта ұйымдастырылған кезде оның құқықтары мен мiндеттерi тапсыру актiсiне жəне (немесе) бөлу балансына сəйкес құқықтық мирасқорларына ауысады. Көрсетілген құжаттарда тараптар дауласып отырған мiндеттемелердi қоса алғанда, қайта ұйымдастырылатын ауыл шаруашылығы кооперативінің барлық кредиторлары мен борышкерлерiне қатысты барлық мiндеттемелерi бойынша құқықтық мирасқорлық туралы ережелер қамтылуға тиiс. 4. Тапсыру актісі жəне (немесе) бөлу балансы кооператив мүшелерiнiң жалпы жиналысында бекiтiледi жəне Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен мемлекеттiк тiркеу үшін ұсынылады. 41-бап. Ауыл шаруашылығы кооперативін тарату 1. Ауыл шаруашылығы кооперативі кооператив мүшелерінің жалпы жиналысының шешiмi бойынша (ерікті түрде тарау) немесе Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда сот шешiмiнiң негiзiнде таратылуы (мəжбүрлеп тарату) мүмкiн. 2. Ауыл шаруашылығы кооперативін тарату Қазақстан Республикасының оңалту жəне банкроттық туралы заңнамасының, сондай-ақ осы Заңның талаптары ескеріле отырып, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiне сəйкес жүзеге асырылады. 42-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тəртібі 1. Осы Заң 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі. 2. Мыналардың: 1) «Қазақстан Республикасындағы селолық тұтыну кооперациясы туралы» 1999 жылғы 21 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1999 ж., № 21, 770-құжат; 2006 ж., № 8, 45-құжат; 2007 ж., № 9, 67-құжат; 2012 ж., № 21-22, 124-құжат; 2014 ж., № 10, 52-құжат); 2) «Ауылшаруашылық серіктестіктері жəне олардың қауымдас тықтары (одақтары) туралы» 2000 жылғы 25 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Заңының (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2000 ж., № 23, 413-құжат; 2006 ж., № 8, 45-құжат; 2007 ж., № 9, 67-құжат; 2011 ж., № 6, 49-құжат; 2014 ж., № 10, 52-құжат); 3) «Су пайдаланушылардың селолық тұтыну кооперативi туралы» 2003 жылғы 8 сəуірдегі Қазақстан Республикасы Заңының (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2003 ж., № 6, 35-құжат; 2006 ж., № 1, 5-құжат; 2010 ж., № 5, 23-құжат; 2011 ж., № 6, 49-құжат; 2014 ж., № 2, 10-құжат; № 10, 52-құжат) күші жойылды деп танылсын. 3. Селолық тұтыну кооперативтері, су пайдаланушылардың селолық тұтыну кооперативтері, ауыл шаруашылығы серіктестіктері Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес қайта ұйымдастыру немесе тарату рəсімдерінен өтуге міндетті. Көрсетілген талаптар осы Заң күшіне енген сəттен бастап бір жыл ішінде орындалмаған кезде көрсетілген кооперативтер соттың шешімі бойынша таратылуға жатады.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 29 қазан № 372-V ҚРЗ

Қазақстан Республикасының Заңы Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне ауыл шаруашылығы кооперативтері мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы 1-бап. Қазақстан Республикасының мына заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: 1. 1994 жылғы 27 желтоқсанда Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесi қабылдаған Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiне (Жалпы бөлiм) (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Жаршысы, 1994 ж., №2324 (қосымша); 1995 ж., №15-16, 109-құжат; №20, 121-құжат; Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1996 ж., №2, 187-құжат; №14, 274-құжат; №19, 370-құжат; 1997 ж., №1-2, 8-құжат; №5, 55-құжат; №12, 183, 184-құжаттар; №13-14, 195, 205-құжаттар; 1998 ж., №2-3, 23-құжат; №5-6, 50-құжат; №11-12, 178-құжат; №17-18, 224, 225-құжаттар; №23, 429-құжат; 1999 ж., №20, 727, 731-құжаттар; №23, 916-құжат; 2000 ж., №18, 336-құжат; №22, 408-құжат; 2001 ж., №1, 7-құжат; №8, 52-құжат; №17-18, 240-құжат; №24, 338-құжат; 2002 ж., №2, 17-құжат; №10, 102-құжат; 2003 ж., №1-2, 3-құжат; №11, 56, 57, 66-құжаттар; №15, 139-құжат; №19-20, 146-құжат; 2004 ж., №6, 42-құжат; №10, 56-құжат; №16, 91-құжат; №23, 142-құжат; 2005 ж., №10, 31-құжат; №14, 58-құжат; №23, 104-құжат; 2006 ж., №1, 4-құжат; №3, 22-құжат; №4, 24-құжат; №8, 45-құжат; №10, 52-құжат; №11, 55-құжат; №13, 85-құжат; 2007 ж., №2, 18-құжат; №3, 20, 21-құжаттар; №4, 28-құжат; №16, 131-құжат; №18, 143-құжат; №20, 153-құжат; 2008 ж., №12, 52-құжат; №13-14, 58-құжат; №21, 97-құжат; №23, 114, 115-құжаттар; 2009 ж., №2-3, 7, 16, 18-құжаттар; №8, 44-құжат; №17, 81-құжат; №19, 88-құжат; №24, 125, 134-құжаттар; 2010 ж., №1-2, 2-құжат; №7, 28-құжат; №15, 71-құжат; №17-18, 112-құжат; 2011 ж., №2, 21, 28-құжаттар; №3, 32-құжат; №4, 37-құжат; №5, 43-құжат; №6, 50-құжат; №16, 129-құжат; №24, 196-құжат; 2012 ж., №1, 5-құжат; №2, 13, 15-құжаттар; №6, 43-құжат; №8, 64-құжат; №10, 77-құжат; №11, 80-құжат; №20, 121-құжат; №21-22, 124-құжат; №23-24, 125-құжат; 2013 ж., №7, 36-құжат; №1011, 56-құжат; №14, 72-құжат; №15, 76-құжат; 2014 ж., №45, 24-құжат; №10, 52-құжат; №11, 61, 63-құжаттар; №14, 84-құжат; №21, 122-құжат; №23, 143-құжат; 2015 ж., №7, 34-құжат; №8, 42, 45-құжаттар; №13, 68-құжат; №15, 78-құжат; №16, 79-құжат): 1) 96-бап мынадай мазмұндағы 5-тармақпен толықтырылсын: «5. «Ауыл шаруашылығы кооперативтері туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларды қоспағанда, өндірістік кооператив нысанында құрылатын ауыл шаруашылығы кооперативінің құқықтық жағдайы, сондайақ оның мүшелерінің құқықтық жағдайы, құқықтары мен міндеттері осы кодекспен жəне Қазақстан Республикасының өзге де заңдарымен айқындалады.»; 2) 108-баптың 7-тармағы алып тасталсын. 2. 2008 жылғы 10 желтоқсандағы «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының кодексіне (Салық кодексі) (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2008

ж., №22-I, 22-II, 112-құжат; 2009 ж., №2-3, 16, 18-құжаттар; №13-14, 63-құжат; №15-16, 74-құжат; №17, 82-құжат; №18, 84-құжат; №23, 100-құжат; №24, 134-құжат; 2010 ж., №1-2, 5-құжат; №5, 23-құжат; №7, 28, 29-құжаттар; №11, 58-құжат; №15, 71-құжат; №17-18, 112-құжат; №22, 130, 132-құжаттар; №24, 145, 146, 149-құжаттар; 2011 ж., №1, 2, 3-құжаттар; №2, 21, 25-құжаттар; №4, 37-құжат; №6, 50-құжат; №11, 102-құжат; №12, 111-құжат; №13, 116-құжат; №14, 117-құжат; №15, 120-құжат; №16, 128-құжат; №20, 151-құжат; №21, 161-құжат; №24, 196-құжат; 2012 ж., №1, 5-құжат; №2, 11, 15-құжаттар; №3, 21, 22, 25, 27-құжаттар; №4, 32-құжат; №5, 35-құжат; №6, 43, 44-құжаттар; №8, 64-құжат; №10, 77-құжат; №11, 80-құжат; №13, 91-құжат; №14, 92-құжат; №15, 97-құжат; №20, 121-құжат; №21-22, 124-құжат; №23-24, 125-құжат; 2013 ж., №1, 3-құжат; №2, 7, 10-құжаттар; №3, 15-құжат; №4, 21-құжат; №8, 50-құжат; №9, 51-құжат; №10-11, 56-құжат; №12, 57-құжат; №14, 72-құжат; №15, 76, 81, 82-құжаттар; №16, 83-құжат; №21-22, 114, 115-құжаттар; №23-24, 116-құжат; 2014 ж., №1, 9-құжат; №4-5, 24-құжат; №7, 37-құжат; №8, 44, 49-құжаттар; №10, 52-құжат; №11, 63, 64, 65, 69-құжаттар; №12, 82-құжат; №14, 84-құжат; №16, 90-құжат; №19-I, 19-II, 96-құжат; №21, 122-құжат; №22, 128, 131-құжаттар; №23, 143-құжат; №24, 145-құжат; 2015 ж., №7, 34-құжат; №8, 44, 45-құжаттар; №11, 52-құжат; №14, 72-құжат; №15, 78-құжат): 1) мазмұнындағы 63-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «63-тарау. Ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндірушілер жəне ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін арнаулы салық режимі»; 2) бүкіл мəтін бойынша «ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндіруші заңды тұлғалар жəне селолық тұтыну кооперативтері үшін арнаулы салық режимін», «ауыл шаруашылығы өнімін өндіруші заңды тұлғалар жəне селолық тұтыну кооперативтері үшін арнаулы салық режимінен» жəне «ауыл шаруашылығы өнiмдерiн, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндiрушi заңды тұлғалар жəне селолық тұтыну кооперативтері үшін арнаулы салық режимін» деген сөздер тиісінше «ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндірушілер жəне ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін арнаулы салық режимін», «ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілер жəне ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін арнаулы салық режимінен» жəне «ауыл шаруашылығы өнiмiн, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндiрушiлер жəне ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін арнаулы салық режимін» деген сөздермен ауыстырылсын; 3) 267-баптың 4-тармағының 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

«2) ауыл шаруашылығы кооперативтері мына қызмет түрлері: осы кооперативтердің мүшелері өндірген ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өткізу; осы кооперативтердің мүшелері өндірген ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін қайта өңдеу жəне осы өнімді қайта өңдеу нəтижесінде алынған өнімді өткізу бойынша осы баптың 3-тармағында белгіленген тəртіппен қосылған құн салығын төлеуді жүргізеді.»; 4) 273-баптың 5-тармағының 1) тармақшасының төртінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндірушілер жəне ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін белгіленген арнаулы салық режимдерінде бюджетпен есеп айырысуды жүзеге асыратын салық төлеушіге;»; 5) 356-баптың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «1) ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндірушілер жəне ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін – осы Кодекстің 451-бабында белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып;»; 6) 439-баптың 1-тармағы мынадай мазмұндағы 4) тармақшамен толықтырылсын: «4) ауыл шаруашылығы өнiмiн, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндiрушiлер жəне ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін арнаулы салық режимі.»; 7) 63-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «63-тарау. Ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндірушілер жəне ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін арнаулы салық режимі»; 8) 448-бапта: 1-тармақ жəне 2-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «1. Ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндірушілер болып табылатын шаруа немесе фермер қожалықтары жəне заңды тұлғалар (бұдан əрі – ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілер), сондай-ақ ауыл шаруашылығы кооперативтері мынадай салық салу режимдерінің бірін дербес таңдауға құқылы: 1) ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндірушілер жəне ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін арнаулы салық режимі (бұдан əрі - арнаулы салық режимі); 2) оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі; 3) жалпыға бірдей белгіленген тəртіп. Осы Кодекстің 450-бабында белгіленген жағдайларды қоспағанда, осы бапта белгіленген арнаулы салық режимін таңдау кезінде ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілер

жəне ауыл шаруашылығы кооперативтері осы режимді қолдану шарттарына сəйкес болған кезде осы режим кемінде күнтiзбелiк бір жыл мерзіммен қолданылады. Арнаулы салық режимі, төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда, корпоративтік табыс салығын немесе жеке табыс салығын, қосылған құн салығын, əлеуметтік салықты, мүлік салығын, көлік құралы салығын есептеудің ерекше тəртібін көздейді. Арнаулы салық режимі: 1) ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілердің: жерді пайдалана отырып ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндіру, өз өндірісінің көрсетілген өнімін қайта өңдеу жəне өткізу; мал шаруашылығы мен құс шаруашылығы (оның ішінде, асыл тұқымды), ара шаруашылығы, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндіру, сондай-ақ өз өндірісінің көрсетілген өнімін қайта өңдеу жəне өткізу жөніндегі қызметіне; 2) ауыл шаруашылығы кооперативтерінің: ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін өндіру жəне өткізу; өзі өндірген жəне (немесе) осындай кооператив мүшелері өндірген ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін қайта өңдеу, сондай-ақ осындай қайта өңдеу нəтижесінде алынған өнімді өткізу; өзі өндірген жəне (немесе) осындай кооперативтің мүшелері өндірген ауыл шаруашылығы өнімін, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) өнімін жəне осы тармақшаның үшінші абзацында көзделген қайта өңдеу нəтижесінде алынған өнімді сақтау; осындай кооперативтің мүшелері үшін ауыл шаруашылығы, акваөсіру (балық өсіру шаруашылығы) саласындағы қызметтің қосымша түрлерін орындау; агроөнеркəсіп кешенін дамыту саласындағы уəкілетті орган мемлекеттік жəне бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық уəкілетті органдармен келісу бойынша айқындаған тізбе бойынша жұмыстарды (қызметтерді) осындай кооперативтің мүшелеріне осы тармақшаның екінші, үшінші жəне төртінші абзацтарында көрсетілген қызмет түрлерін олардың жүзеге асыруы мақсатында орындау (көрсету); агроөнеркəсіп кешенін дамыту саласындағы уəкілетті орган мемлекеттік жəне бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық уəкілетті органдармен келісу бойынша айқындаған тізбе бойынша тауарларды осындай кооперативтің мүшелеріне осы тармақшаның екінші, үшінші, төртінші жəне бесінші абзацтарында көрсетілген қызмет түрлерін олардың жүзеге асыруы мақсатында өткізу жөніндегі қызметіне қолданылады. Ауыл шаруашылығы кооперативтерінің осы тармақшада көзделген тауарларды өткізуі, сондай-ақ осындай тауарларды пайдалануға, сенімгерлік басқаруға, жалға беруі мемлекеттік кірістер органдарына корпоративтік табыс салығы бойынша декларация тапсыру үшін белгіленген мерзімдерде ұсынылатын тізбеде көрсетіледі.»;

«2. Осы тараудың мақсатында ауыл шаруашылығы кооперативтеріне жылдық жиынтық табысының кемінде 90 пайызын осы баптың 1-тармағының төртінші бөлігінің 2) тармақшасында аталған қызметті жүзеге асыру нəтижесінде алуға жататын (алынған) табыстар құрайтын ауыл шаруашылығы кооперативтері жатады.»; 3-тармақта: бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «3. Мыналардың: 1) құрылымдық бөлімшелері бар заңды тұлғаның; 2) еншілес ұйымдары бар заңды тұлғаның; 3) арнаулы салық режимін қолданатын басқа заңды тұлғалардың үлестес тұлғасы болып табылатын заңды тұлғаның; 4) Қазақстан Республикасындағы қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын бейрезидент заңды тұлғаның арнаулы салық режимін қолдануға құқығы жоқ.»; мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын: «Осы тармақтың бірінші бөлігінің 1) жəне 3) тармақшаларының ережелері ауыл шаруашылығы кооперативтеріне қолданылмайды.»; 9) 450-баптың 1-тармағының үшінші бөлігіндегі «заңды тұлғалар» деген сөздер «салық төлеушілер» деген сөздермен ауыстырылсын. 3. «Өндiрiстiк кооператив туралы» 1995 жылғы 5 қазандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Жаршысы, 1995 ж., №20, 119-құжат; Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1996 ж., №14, 274-құжат; 1997 ж., №12, 183-құжат; №1314, 205-құжат; 2001 ж., №17-18, 242-құжат; 2003 ж., №24, 178-құжат; 2004 ж., №5, 30-құжат; 2006 ж., №8, 45-құжат; 2007 ж., №9, 67-құжат; №20, 153-құжат; 2008 ж., №12, 52-құжат; №13-14, 56-құжат; 2014 ж., №4-5, 24-құжат): 1) кіріспе алып тасталсын; 2) мынадай мазмұндағы 2-1-баппен толықтырылсын: «2-1-бап. Осы Заңның қолданылу аясы 1. Осы Заңның күші өндірістік кооперативтердің қызметін реттейтін қатынастарға, олардың құрылуының, қызметінің, қайта ұйымдастырылуының жəне таратылуының ұйымдастыру, экономикалық жəне əлеуметтік шарттарына, мүшелерінің құқықтары мен міндеттеріне, басқару жəне бақылау органдарының өкілеттіктері мен жауапкершілігіне қолданылады. 2. Осы Заңның күші «Ауыл шаруашылығы кооперативтері туралы» Қазақстан Республикасының Заңында айқындалатын өндірістік кооператив нысанында құрылатын ауыл шаруашылығы кооперативінің құқықтық жағдайын, сондай-ақ оның мүшелерінің құқықтық жағдайын, құқықтары мен міндеттерін реттеу жөніндегі қатынастарға қолданылмайды.». (Соңы 9-бетте).


(Соңы. Басы 8-бетте). 4. «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» 2001 жылғы 16 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2001 ж., №1, 8-құжат; №24, 338-құжат; 2003 ж., №11, 56-құжат; 2004 ж., №5, 30-құжат; №10, 56-құжат; 2005 ж., №13, 53-құжат; 2006 ж., №8, 45-құжат; №15, 95-құжат; 2007 ж., №2, 18-құжат; №9, 67-құжат; №17, 141-құжат; 2010 ж., №5, 23-құжат; №7, 28-құжат; 2011 ж., №2, 21-құжат; №5, 43-құжат; №17, 136-құжат; №23, 179-құжат; №24, 196-құжат; 2012 ж., №2, 13-құжат; №8, 64-құжат; №21-22, 124-құжат; 2013 ж., №1011, 56-құжат; №15, 81-құжат; 2014 ж., №11, 63, 67-құжаттар; №21, 122-құжат; №23, 143-құжат; 2015 ж., №16, 79-құжат): 1) 14-бапта: 2-тармақ алып тасталсын; 6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «6. Тұтыну кооперативтерін құқықтық реттеу ерекшеліктері арнаулы заңнамалық актілерде реттеледі.»;

9

www.egemen.kz

31 қазан 2015 жыл

2) 28-баптың 2-тармағының екінші бөлігі алып тасталсын. 5. «Тұтыну кооперативі туралы» 2001 жылғы 8 мамырдағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2001 ж., №10, 138-құжат; 2006 ж., №8, 45-құжат; №13, 85-құжат; 2007 ж., №9, 67-құжат; 2012 ж., №8, 64-құжат; №21-22, 124-құжат; 2014 ж., №4-5, 24-құжат; №10, 52-құжат): 2-баптың 2-тармағы алып тасталсын. 6. «Агроөнеркəсіптік кешенді жəне ауылдық аумақтарды дамытуды мемлекеттік реттеу туралы» 2005 жылғы 8 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2005 ж., №13, 52-құжат; 2007 ж., №5-6, 42-құжат; №18, 145-құжат; 2008 ж., №23, 124-құжат; 2009 ж., №17, 82-құжат; №24, 129-құжат; 2010 ж., №1-2, 5-құжат; №5, 23-құжат; №15, 71-құжат; 2011 ж., №1, 2, 7-құжаттар; №2, 26-құжат; №11, 102-құжат; 2012 ж., №2, 16-құжат; №14, 94-құжат; №15, 97-құжат; 2013 ж., №9, 51-құжат; №14, 72, 75-құжаттар; 2014 ж., №2, 10-құжат;

№19-I, 19-II, 96-құжат; №22, 131-құжат; №23, 143-құжат; 2015 ж., №11, 52-құжат): 1) 1-баптың 26) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «26) сервистік-дайындау орталығы – ауыл шаруашылығы кооперативіне не қатысушылары бір немесе бірнеше ауыл шаруашылығы кооперативтері болып табылатын заңды тұлғаға меншік құқығымен немесе өзге құқықтармен тиесілі жəне ауыл шаруашылығы жəне балық шаруашылығы өнімдерін өндіру, жабдықтау, дайындау, сақтау, тасымалдау жəне өткізу, ауыл шаруашылығы техникасы мен жабдықтарын жөндеу жəне оларға қызмет көрсету жөнінде қызметтер көрсетуге арналған объект;»; 2) 6-баптың 1-тармағы мынадай мазмұндағы 41-5) жəне 416) тармақшалармен толықтырылсын: «41-5) ауыл шаруашылығы кооперативтерінің тексеру одақтарының ауыл шаруашылығы кооперативтерінің ішкі аудитін жүргізуге арналған шығындарын субсидиялау қағидаларын əзірлеу жəне бекіту;

41-6) өз мүшелері үшін жұмыстарды (қызметтерді) орындау (көрсету) бойынша ауыл шаруашылығы кооперативтерінің қызметі түрлерінің тізбесін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы кооперативі өз мүшелеріне өткізетін тауарлардың тізбесін əзірлеу жəне бекіту;»; 3) 7-баптың 2-тармағы мынадай мазмұндағы 12-8) тармақшамен толықтырылсын: «12-8) ауыл шаруашылығы кооперативтерінің тексеру одақтарының ауыл шаруашылығы кооперативтерінің ішкі аудитін жүргізуге арналған шығындарын субсидиялау;»; 4) 11-баптың 2-тармағы мынадай мазмұндағы 8-8) тармақшамен толықтырылсын: «8-8) ауыл шаруашылығы кооперативтерінің тексеру одақтарының ауыл шаруашылығы кооперативтерінің ішкі аудитін жүргізуге арналған шығыстарын субсидиялау;». 7. «Мақта саласын дамыту туралы» 2007 жылғы 21 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы,

2007 ж., №16, 130-құжат; 2009 ж., №18, 84-құжат; №24, 129-құжат; 2010 ж., №5, 23-құжат; №15, 71-құжат; 2011 ж., №1, 2-құжат; №11, 102-құжат; №12, 111-құжат; 2012 ж., №15, 97-құжат; №21-22, 124-құжат; 2013 ж., №9, 51-құжат; 2014 ж., №4-5, 24-құжат; №19-І, 19-ІІ, 96-құжат; №23, 143-құжат; 2015 ж., №14, 71-құжат; №15, 78-құжат): 5-баптың 9) тармақшасындағы «су пайдаланушылардың селолық тұтыну кооперативтері» деген сөздер «ауыл шаруашылығы кооперативтері» деген сөздермен ауыстырылсын. 2-бап. Осы Заң 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 29 қазан №373-V ҚРЗ

Қазақстан Республикасының Заңы Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне құқық қорғау органдарының қызметін және құқық қорғау қызметін өткеру тәртібін жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

1-бап. Қазақстан Республикасының мына заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: 1. «Прокуратура туралы» 1995 жылғы 21 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Жаршысы, 1995 ж., №24, 156-құжат; Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1997 ж., №12, 184-құжат; 1998 ж., №15, 208-құжат; 1999 ж., №8, 247-құжат; №21, 774-құжат; 2000 ж., №3-4, 66-құжат; №6, 142-құжат; 2001 ж., №20, 257-құжат; 2002 ж., №17, 155-құжат; 2003 ж., №15, 139-құжат; 2004 ж., №23, 142-құжат; 2007 ж., №9, 67-құжат; №10, 69-құжат; №20, 152-құжат; 2008 ж., №15-16, 63-құжат; №23, 114-құжат; 2009 ж., №18, 84-құжат; №24, 121-құжат; 2010 ж., №5, 23-құжат; №7, 28-құжат; №24, 151-құжат; 2011 ж., №1, 3-құжат; №16, 128-құжат; №19, 145-құжат; 2012 ж., №8, 64-құжат; №13, 91-құжат; №15, 97-құжат; 2014 ж., №16, 90-құжат): 1) 3-баптың 1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «1. Қазақстан Республикасының прокуратурасы төменгi тұрған прокурорлар жоғары тұрған прокурорларға жəне Республиканың Бас Прокурорына бағынатын органдардың, ведомстволардың, мекемелердiң жəне білім беру ұйымының бiртұтас орталықтандырылған жүйесiн құрайды.»; 2) 4-бап мынадай мазмұндағы 14-1) жəне 14-2) тармақшалармен толықтырылсын: «14-1) Қазақстан Республикасы құқық қорғау органдары қызметкерлерінің, оның ішінде құқық қорғау органдары басшылығының президенттік резервінде тұрғандардың кəсіби деңгейін арттыруды жүзеге асырады; 14-2) құқық қорғау қызметі саласында ведомствоаралық ғылыми зерттеулерді үйлестіреді жəне жүргізеді;»; 3) 5-баптың 2-тармағының 3-1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «3-1) реттеуші мемлекеттік органдарға жəне жергілікті атқарушы органдарға тексерулер жүргізудің жартыжылдық жиынтық кестесіне;»; 4) 9-баптың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасының прокуратурасы жанынан прокуратура органдарының бірыңғай жүйесіне кіретін ведомстволар, мекемелер, білім беру ұйымы құрылуы мүмкін.»; 5) 11-бапта: 4), 5-1) жəне 7-1) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «4) Қазақстан Республикасы прокуратурасы органдарының, ведомстволарының, мекемелерiнiң жəне білім беру ұйымының барлық қызметкерлерi жəне жұмыскерлері орындауға мiндеттi, Қазақстан Республикасының прокуратурасын ұйымдастыру жəне оның қызметiнiң мəселелерi мен материалдық жəне əлеуметтiк қамсыздандыру шараларын іске асыру тəртiбiн реттейтiн бұйрықтар, нұсқаулар, өкiмдер, ережелер мен нұсқаулықтар шығарады;»; «5-1) Қазақстан Республикасының Президентіне Қазақстан Республикасының прокуратурасы жанынан ведомстволарды, мекемелерді жəне білім беру ұйымын құру, қайта ұйымдастыру жəне тарату, олардың басшыларын лауазымға тағайындау жəне лауазымынан босату туралы ұсыну енгізеді;»; «7-1) ведомстволар, мекемелер жəне білім беру ұйымы басшыларының орынбасарларын, облыстар прокурорларының жəне оларға теңестiрiлген прокурорлардың орынбасарларын, сондай-ақ, аудандар, қалалар прокурорларын жəне оларға теңестірілген прокурорларды лауазымға тағайындайды жəне лауазымынан босатады;»; мынадай мазмұндағы 11-2) тармақшамен толықтырылсын: «11-2) прокуратураның білім беру ұйымына оқуға қабылдаудың тəртібін айқындайды;»; 6) 12-баптың 6-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «6. Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы реттеуші мемлекеттік органдар мен жергілікті атқарушы органдарға тексерулер жүргізудің жартыжылдық жиынтық кестесін Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының ресми интернет-ресурсында ағымдағы күнтізбелік жылдың 25 желтоқсанына дейінгі жəне ағымдағы күнтізбелік жылдың 25 мамырына дейінгі мерзімде орналастырады.»; 7) 47-2-баптың 6) жəне 7) тармақшалары мынадай редакцияда жазылсын: «6) шет мемлекеттердің құзыретті мекемелерінің өтініші бойынша Қазақстан Республикасының басқа да құқық қорғау органдарының қатысуымен ұстап беру, қылмыстық қудалау, тергеу əрекеттерін жүргізу, сотталғандарды, мəжбүрлеп емдеуден өткізу үшін психикасының бұзылуынан зардап шегетін адамдарды ауыстыру мəселелері, қылмыстың алдын алуға, анықтауға жəне жолын кесуге, қылмыскерлерді іздестіруге, жазаларды орындауға бағытталған өзге де іс-қимылдарды орындау бойынша құқықтық көмек көрсетуге; 7) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен шет мемлекеттердің құзыретті мекемелеріне Қазақстан Республикасы құқық қорғау органдарының ұстап беру, қылмыстық қудалау, тергеу əрекеттерін жүргізу, сотталғандарды, мəжбүрлеп емдеуден өткізу үшін психикасының бұзылуынан зардап шегетін адамдарды ауыстыру мəселелері бойынша, қылмыстың алдын алуға, анықтауға жəне жолын кесуге, қылмыскерлерді іздестіруге, жазаларды орындауға бағытталған өзге де іс-қимылдарды орындау бойынша құқықтық көмек көрсету жөніндегі тапсырмаларын, өтінішхаттарын, өтініштерін жіберуге;»; 8) 47-4-бап алып тасталсын; 9) 52-баптың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «1) прокуратура органдары қызметкерлерінің еңбек қатынастары «Құқық қорғау қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделген ерекшелiктер ескерiле отырып, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексімен жəне «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен реттеледі;»; 10) 57-баптың 2 жəне 3-тармақтары мынадай редакцияда жазылсын: «2. Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры, прокуратура ведомстволарының, мекемелерінің жəне білім беру ұйымының басшылары, облыстардың прокурорлары жəне оларға теңестірілген прокурорлар бағынысындағы қызметкерлерге белгiленген үлгiдегi куəлiктердi бередi. 3. Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының, оған бағынысты прокуратуралардың жəне прокуратура ведомстволарының, мекемелерінің жəне білім беру ұйымының Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк Елтаңбасы бейнеленген жəне өз атауы қазақ жəне орыс тiлдерiнде жазылған мөрлерi, қазынашылық органдарында тиiстi шоттары болады.». 2. «Құқық қорғау қызметі туралы» 2011 жылғы 6 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2011 ж., №1, 4-құжат; №19, 145-құжат; 2012 ж., №3, 26-құжат; №5, 41-құжат; №8, 64-құжат; 2013 ж., №7, 34, 36-құжаттар; №14, 75-құжат; 2014 ж., №7, 37-құжат; №8, 49-құжат; №14, 84-құжат; №16, 90-құжат; №21, 122-құжат; №23, 143-құжат): 1) 1-бапта: 1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «1) аттестаттаудан кейінгі дамыту – құқық қорғау органы қызметкерінің аттестаттау нəтижелері бойынша дара кəсіби өзін-өзі даярлауын ұйымдастыру;»; мынадай мазмұндағы 1-1), 2-1), 3-1), 4-1), 4-2) жəне 4-3) тармақшалармен толықтырылсын: «1-1) ауыстыру – қызметкердің лауазымдық жағдайы мен функционалдық міндеттерінің өзгеруі;»; «2-1) басшы лауазым – өзіне бағынысты ұжымның немесе жекелеген қызметкерлердің қызметін ұйымдастыру жөніндегі өкілеттіктер берілген құқық қорғау органының құрылымдық бірлігі;»;

«3-1) бəсекеге қабілеттіліктің көрсеткіші – қызметке кандидаттың жəне қызметкердің кəсіби құзыреттеріне, сондай-ақ лауазым үшін негізгі көрсеткіштеріне жəне кəсіби жетістіктері туралы объективті деректеріне негізделген кəсіби əлеуетінің нысандық сандық мəні;»; «4-1) ведомстволық деректер банкі – құқық қорғау органының қызметке кандидаттар жəне кадр резервіне қойылған қызметкерлер туралы мəліметтер қамтылатын ақпараттық базасы; 4-2) жас қызметкерлер – құқық қорғау қызметіне алғаш тұрған жəне қызметке тұрған күнінен бастап бір жыл мерзім бойы оны өткеретін адамдар; 4-3) жас қызметкерлердің бейімделуі – жас қызметкердің кəсіби дағдыларды меңгеру, ұйымдық (корпоративтік) мəдениетке қосылу, құқық қорғау органындағы қызметке бейілділікті қалыптастыру процесі;»; 5) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «5) кадр резерві – басшы лауазымдарға тағайындау үшін қажетті кəсіби жəне жеке басы қасиеттері бар қызметкерлердің белгіленген тəртіппен қалыптастырылған тобы;»; мынадай мазмұндағы 5-1) жəне 5-2) тармақшалармен толықтырылсын: «5-1) кадрлық болжам – кадрларды дамыту бағыттары жəне олардың болашақ жай-күйі туралы дəлелді ұсынулар жүйесі; 5-2) кадрлық жоспарлау – кадрларға қажеттілікті жүйелі талдау жəне құқық қорғау органдарының тиісті лауазымдарында білікті мамандардың қажетті санымен қамтамасыз ету процесі;»; 6) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «6) құқық қорғау қызметі – құқық қорғау органдары лауазымдарындағы мемлекеттік қызметтің ерекше түрі, сондайақ, осы Заңның 44-бабында көзделген жағдайларда қызмет өткеру;»; мынадай мазмұндағы 7-2), 7-3), 10-1) жəне 10-2) тармақшалармен толықтырылсын: «7-2) құқық қорғау органының бөлімшелеріндегі моральдық-психологиялық ахуал – құқық қорғау органының алдында тұрған міндеттерді дұрыс түсінумен сипатталатын психологиялық күй; 7-3) құқық қорғау органының бөлімшелеріндегі моральдықпсихологиялық ахуалды əлеуметтік мониторингтеу – құқық қорғау органының бөлімшелеріндегі моральдықпсихологиялық ахуалдың жай-күйі туралы ақпарат алуға бағытталған əлеуметтік процестер мен құбылыстарды жүйелі зерделеу;»; «10-1) қызметтік тергеп-тексеру – қызметкердің тəртіптік теріс қылық жасауының мəн-жайын толық, жан-жақты жəне объективті анықтау мақсатында ол туралы материалдар мен мəліметтерді жинау жəне тексеру жөніндегі қызмет; 10-2) лауазым бойынша разряд – қызметкерлердің қол жеткізген нəтижелері негізінде айқындалатын жəне еңбекақысын саралауға əсер ететін кəсіби біліктілік дəрежесі;»; 11), 12) жəне 12-1) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «11) мансаптық өсу – лауазымдық ауыстырылу жəне кəсіби даму кезеңдеріне сəйкес қызметкерді қызмет бойынша жоғарылату;»; «12) ротация – қызмет мүддесіне орай кадрлық əлеуетті ұтымды пайдалану мақсатында жүзеге асырылатын, басшылық лауазымдарды атқаратын қызметкерлерді жоспарлы ауыстыру; 12-1) ротацияны жоспарлау – қызметкердің жоспарлы лауазымдық ауыстырылуы жəне кəсіби дамуы кезеңдерін айқындауға бағдарланған процесс;»; мынадай мазмұндағы 12-2) жəне 12-3) тармақшалармен толықтырылсын: «12-2) сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет – мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі органдардың сыбайлас жемқорлық қылмыстар мен құқық бұзушылықтардың алдын алуға, анықтауға, жолын кесуге, ашуға жəне тергеп-тексеруге бағытталған қызметті жүзеге асыратын жедел-тергеу бөлімшелері; 12-3) тəлімгер – жас қызметкер бекітіліп берілген, оның кəсіби даярлығы мен дамуына практикалық көмек көрсететін қызметкер;»; 2) 2-баптың 1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «1. Құқық қорғау органдарындағы қызметтің құқықтық негізі Қазақстан Республикасының Конституциясы, осы Заңда көзделген ерекшеліктермен қоса Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі мен «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, құқық қорғау органдарының қызметін реттейтін Қазақстан Республикасының заңдары жəне Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілері болып табылады.»; 3) 3-баптағы «, мемлекеттік өртке қарсы қызмет» деген сөздер алып тасталсын; 4) мынадай мазмұндағы 5-1-баппен толықтырылсын: «5-1-бап. Кадр қызметі Кадр қызметі өз құзыреті шегінде: 1) құқық қорғау органының кадрларға қажеттілігін талдайды жəне жоспарлайды; 2) құқық қорғау органы құрылымдық бөлімшелерінің Қазақстан Республикасының құқық қорғау қызметі туралы заңнамасын орындау жөніндегі қызметін үйлестіреді; 3) аттестаттауды жəне конкурстық іріктеуді жүргізу, қызмет бойынша жоғарылату, қызметкерлерді тəртіптік жауаптылыққа тарту, қызметкерлерді қызметтен босату рəсімдерінің сақталуын қамтамасыз етеді; 4) құқық қорғау қызметіне кандидаттарды алдын ала зерделеуді жəне іріктеуді, кадрларды іріктеуді ұйымдастырады, қызметкерлердің құқық қорғау қызметін өткеруімен байланысты құжаттарды ресімдейді; 5) құқық қорғау қызметінде болуына байланысты шектеулердің сақталуын қамтамасыз етеді; 6) қызметкерлердің тағылымдамасын, тəлімгерлігін, қызметін бағалауды, оқуын, қайта даярлығын (қайта мамандануын) жəне біліктілігін арттыруды ұйымдастырады, көтермелеулерді қолдану тəртібін əзірлейді; 7) қызметкерлердің дербес деректерін, бағалау, аттестаттау жəне оқудан өту нəтижелері туралы мəліметтерді есепке алуды жүзеге асырады; 8) құқық қорғау органының бөлімшелерінде қолайлы моральдық-психологиялық ахуалды қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды ұйымдастырады; 9) құқық қорғау органының басшысы бекітетін əдістемеге сəйкес кадрмен қамтамасыз ету жəне кадр саясаты субъектілерінің жұмыс сапасы нəтижелерін бағалайды; 10) ұйымдық-штаттық іс-шаралар өткізуді ұйымдастырады; 11) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.»; 5) 7-бапта: 1 жəне 2-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «1. Құқық қорғау органдарына қызметке (оқуға) қабылданатын кандидаттарды іріктеуді, оларды алдын ала зерделеуді құқық қорғау органдарының нормативтік құқықтық актілерінде айқындалатын тəртіппен кадр қызметтері жүзеге асырады. Кадрларға қажеттілікті қанағаттандыру үшін мамандықтардың тізбесін кадрлық жоспарлауды ескере отырып, құқық қорғау органының басшысы бекітеді. 2. Құқық қорғау органдарына қызметке тұру кандидаттың бəсекеге қабілеттілігінің көрсеткіші жəне оның кəсіби құзыреттерге сай келу дəрежесі ескеріле отырып, конкурстық негізде жүзеге асырылады. Бұрын құқық қорғау органдарының қызметкерлері болған адамдарды қоспағанда, қызметке кандидаттар тағылымдамадан өтуге міндетті.

Кəсіби құзыреттерді, негізгі көрсеткіштерді жəне бəсекеге қабілеттілік көрсеткішінің есебін айқындау тəртібі мен əдістерін құқық қорғау органының басшысы бекітеді. Конкурстық негізде орналасатын лауазымдар тізбесін, конкурс пен тағылымдама өткізу шарттары мен тəртібін мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уəкілетті органмен келісу бойынша құқық қорғау органының басшысы айқындайды. Құқық қорғау органдарының орталық аппараттарында, ведомстволарында конкурс өткізу кезінде хабарландырулар құқық қорғау органдарының интернет-ресурстарында, сондайақ Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында таратылатын мерзімді баспасөз басылымдарында жарияланады. Аумақтық бөлімшелерде конкурс өткізу туралы хабарландырулар құқық қорғау органдарының интернет-ресурстарында, сондай-ақ тиісті əкімшілік-аумақтық бірлік аумағында таратылатын мерзімді баспасөз басылымдарында жарияланады. Конкурстық іріктеуден өтпеген азаматтарды лауазымға қабылдаған лауазымды адамдар Қазақстан Республикасының заңында белгіленген тəртіппен тəртіптік жауаптылыққа тартылады.»; мынадай мазмұндағы 5 жəне 6-тармақтармен толықтырылсын: «5. Құқық қорғау органының кадр қызметі қызметке кандидаттардың ведомстволық деректер банкін олардың бəсекеге қабілеттілігінің көрсеткішін көрсете отырып жүргізеді. 6. Ведомстволық деректер банкін қалыптастырудың жəне онымен жұмыс істеудің тəртібін құқық қорғау органының басшысы айқындайды.»; 6) 9-баптың 6-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын: «Осы міндет қызметкер денсаулық жағдайы бойынша əскери-дəрігерлік комиссияның қызметке жарамсыздығы немесе шектеулі жарамдылығы туралы қорытындысы негізінде не құқық қорғау органы штаттарының қысқартылуына немесе оның қайта ұйымдастырылуына не таратылуына байланысты басқа лауазымға пайдаланудың, сондай-ақ оны басқа құқық қорғау органына не арнаулы мемлекеттік органға ауыстыру мүмкін болмаған жағдайларда қызметтен босатылған болса, оған қолданылмайды.»; 7) 12-баптың 1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «1. Құқық қорғау қызметіне алғаш тұратын адамдар үшiн тиiстi лауазымға тағайындала отырып, үш айға дейін сынақ мерзiмi белгіленеді. Сəйкестіліктің кезеңдік бақылауының нəтижелері бойынша сынақ мерзімі үш айға дейін ұзартылуы мүмкін. Прокуратура органдарына қызметке алғаш тұратын адамдар үшін Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры айқындайтын тəртіппен бір жылға дейін сынақ мерзімі белгіленеді. Жас қызметкерлерді бейімдеу жəне тəлімгерлікті жүзеге асыру тəртібін құқық қорғау органының басшысы айқындайды.»; 8) 13-баптың 3-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «3. Қызметкерлердің уақтылы Ант қабылдауы, қызметкерлердің Ант қабылдауын ұйымдастыру жəне оның есебін жүргізу құқық қорғау органдары кадр қызметтерінің басшыларына жүктеледі.»; 9) 15-бапта: 1-тармақта: 17) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «17) оқытушылық, ғылыми немесе өзге де шығармашылық қызметті жүзеге асыруға;»; мынадай мазмұндағы 18) жəне19) тармақшалармен толықтырылсын: «18) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тəртіппен тиісті уақытша ұстау изоляторларын, тергеу изоляторларын пайдалануға; 19) ұсталғандарды жəне күзетпен қамауға алынған адамдарды айдауылмен алып жүруге құқығы бар.»; 2-тармақтағы «Мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарының қызметкерлерін» деген сөздер «Табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою, халыққа шұғыл медициналық жəне психологиялық көмек көрсету жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын қызметкерлерді, мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарының қызметкерлерін» деген сөздермен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы 4-тармақпен толықтырылсын: «4. Ұсталғандарды жəне күзетпен қамауға алынған адамдарды айдауылмен алып жүрудің тəртібін құқық қорғау органының басшысы бекітеді.»; 10) 16-баптың 1-тармағының 7) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «7) Қазақстан Республикасының Президенті бекітетін Мемлекеттік қызметтің əдеп кодексінің талаптарын сақтауға;»; 11) 20-баптың 2-тармағының екінші бөлігіндегі «мемлекеттік өртке қарсы қызмет қызметкерін» деген сөздер «табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою, халыққа шұғыл медициналық жəне психологиялық көмек көрсету жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын қызметкерлерді, мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарының қызметкерлерін» деген сөздермен ауыстырылсын; 12) 22-бапта: 3-тармақта: 2) тармақша «, «азаматтық қорғау» деген сөздермен толықтырылсын; 5) тармақша алып тасталсын; 7-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «7. Құқық қорғау органдарында бұрын қызмет өткерген адамдар қызметке қайта қабылданған (оқуға түскен) кезде, басқа құқық қорғау органынан iссапарға жiберу тəртiбiмен қабылданған адамдар, сондай-ақ арнаулы мемлекеттік органдарда қызмет өткерген адамдар, əскери қызметшілер бұрынғы қызмет орны бойынша берілген немесе белгіленген өздерiнде бар сыныптық шенмен, арнаулы немесе əскери атақпен, біліктілік сыныбымен лауазымға тағайындалады (оқуға қабылданады), олар кейіннен жаңа қызмет (оқу) орны бойынша берілетін немесе белгіленетін арнаулы атаққа немесе сыныптық шенге теңестіріледі.»; 9-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «9. Бұрын «ішкі қызмет аға прапорщигі», «өртке қарсы қызмет аға прапорщигі», «ішкі қызмет прапорщигі», «өртке қарсы қызмет прапорщигі», «əділет аға прапорщигі», «əділет прапорщигі» əскери немесе арнаулы атақтары берілген адамдар осы Заңда көзделген негіздер бойынша өз қызметтерін тоқтатқанға дейін осы атақтарда қызметтерін жалғастыруға құқылы.»; 13) 22-1-бапта: мынадай мазмұндағы 1-1-тармақпен толықтырылсын: «1-1. Мемлекеттік органдарға жəне халықаралық ұйымдарға іссапарға жіберілген сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің жəне экономикалық тергеп-тексерулер қызметінің қызметкерлеріне кезекті біліктілік сыныптары білімі мен еңбек сіңірген жылдары ескеріліп, біліктілік сыныбында белгіленген еңбек сіңіру мерзімі өткеннен кейін реттілік тəртібімен белгіленеді.»; 2-тармақтың 2) тармақшасы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын: «Құқық қорғау органдарында бұрын қызмет өткерген адамдар қызметке қайта қабылданған кезде, басқа құқық қорғау органынан іссапарға жіберу тəртібімен қабылданған адамдар, сондай-ақ арнаулы мемлекеттік органдарда қызмет өткерген адамдар, əскери қызметшілер біліктілік сыныбы теңестірілгенге дейін бұрынғы қызмет орны бойынша берілген өздерінде бар сыныптық шенмен, арнаулы немесе əскери атақпен лауазымға тағайындалады.»; 4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«4. Бірінші біліктілік сыныптарын құқық қорғау органының басшысы белгілейді. Орта жəне аға басшылық құрамның кезекті біліктілік сыныптарын: 1) 4-санатты біліктілік сыныбына дейін қоса алғанда – уəкілетті басшы; 2) 1-санатты біліктілік сыныбына дейін қоса алғанда – құқық қорғау органының басшысы белгілейді.»; 14) 23-бап мынадай мазмұндағы 11-тармақпен толықтырылсын: «11. Мемлекеттік органдарға жəне халықаралық ұйымдарға іссапарға жіберілген қызметкерлерге кезекті арнаулы атақтар немесе сыныптық шендер білімі мен еңбек сіңірген жылдары ескеріліп, арнаулы атақта немесе сыныптық шенде еңбек сіңірудің белгіленген мерзімі өткеннен кейін реттілік тəртібімен беріледі.»; 15) 24-баптың 4-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «4. Арнаулы атақта немесе сыныптық шенде еңбек сіңіру мерзімі қызметкерге тиісті арнаулы немесе əскери атақ, сыныптық шен берілген күннен бастап есептеледі, бұл ретте еңбек сіңіру мерзіміне лауазымдардағы қызметтің нақты уақыты, сондай-ақ осы Заңның 44-бабында көзделген жағдайларда қызмет өткеруі жəне қызметкердің бала үш жасқа толғанға дейін оның күтіміне байланысты жалақы сақталмайтын демалыста болу кезеңі кіреді. Қызметкерді кезекті арнаулы атақ немесе сыныптық шен беруге ұсыну негізсіз кешіктірілген жағдайда, тиісті арнаулы атақ немесе сыныптық шен оның алдындағы арнаулы атақта немесе сыныптық шенде болу мерзімі өткеннен кейінгі келесі күннен бастап беріледі.»; 16) 26-баптың 4-тармағының екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Бұл ретте атқаратын лауазымы бойынша көзделген арнаулы атақтан, сыныптық шеннен немесе біліктілік сыныбынан мерзiмiнен бұрын немесе бiр саты жоғары арнаулы атақтар, сыныптық шендер немесе біліктілік сыныптарын беру (белгілеу) құқық қорғау органындағы қызметiнiң бүкіл кезеңi iшiнде əрбiр негiз бойынша екi реттен артық жүргiзiлмейдi.»; 17) 28 жəне 29-баптар мынадай редакцияда жазылсын: «28-бап. Соттың айыптау үкімімен арнаулы атақтардан, сыныптық шендерден немесе біліктілік сыныптарынан айыру 1. Қызметкерлерге қатысты арнаулы атақтардан, сыныптық шендерден немесе біліктілік сыныптарынан айыру туралы соттың заңды күшiне енген айыптау үкiмiн орындауды: 1) капитанға дейін, 1-сыныпты заңгерді, 4-санатты біліктілік сыныбын қоса алғанда – уəкілетті басшы жүзеге асырады; 2) полковникке дейін, аға кеңесшіні, 1-санатты біліктілік сыныбын қоса алғанда – құқық қорғау органының басшысы жүзеге асырады; 3) жоғары басшы құрамға қатысты Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес жүзеге асырылады. 2. Арнаулы атақтан, сыныптық шеннен немесе біліктілік сыныбынан заңсыз айырған жағдайларда, соттың шешіміне сəйкес бұрынғы атағын, біліктілік сыныбын қалпына келтiру туралы бұйрықты құқық қорғау органының басшысы немесе уəкiлеттi басшы шығарады. 3. Арнаулы атақтан, сыныптық шеннен немесе біліктілік сыныбынан заңсыз айырылған кезең қалпына келтiрiлген арнаулы атақта, сыныптық шенде немесе біліктілік сыныпта еңбек сiңiру мерзiмiне кiредi. Арнаулы атағынан, сыныптық шенінен немесе біліктілік сыныбынан заңсыз айырылған адамдарға материалдық залал толық көлемде өтеледi.»; «29-бап. Құқық қорғау органдарының қатардағы жəне басшы құрам лауазымдарына орналасудың жалпы қағидалары 1. Қатардағы, кiшi, орта, аға жəне жоғары басшы құрамдағы адамдар орналасуға жататын лауазымдарды жəне осы лауазымдарға сəйкес келетiн арнаулы атақтарды немесе сыныптық шендердi Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құқық қорғау органының басшысы айқындайды. 2. Орта, аға жəне жоғары басшы құрам лауазымдарына тағайындалатын адамдар оларға арнаулы атақ, сыныптық шен берiлгенге, біліктілік сыныбы белгіленгенге немесе құқық қорғау органдарының кадрларына қабылданғанға дейiн атқаратын лауазымы бойынша қызметтiк мiндеттерiн атқарады. 3. Адам мансаптық өсудің барлық кезеңдерінен міндетті түрде өтіп, қойылатын біліктілік талаптарына қатаң сəйкес келген жағдайда лауазымға тағайындауды, қызметi бойынша жоспарлы ауыстыруды құқық қорғау органының басшысы немесе уəкiлеттi басшы жүргiзедi. Мансаптық өсу жүйесі мен өлшемшартын құқық қорғау органының басшысы айқындайды. Конкурстық негiзде орналасатын құқық қорғау органдары лауазымдарының тiзбесiн, құқық қорғау органдарында конкурс жəне тағылымдама өткізу шарттары мен тəртiбiн, сондайақ құқық қорғау органдарының лауазымдары санаттарына қойылатын бiлiктiлiк талаптарын мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уəкілетті органмен келiсу бойынша құқық қорғау органының басшысы бекітеді. 4. Лауазымға тағайындау жəне қызмет бойынша ауыстыру қызметкердің кəсіби құзыреттері жəне бəсекеге қабілеттілігінің көрсеткіші ескеріле отырып жүзеге асырылады. 5. Орта жəне аға басшы құрамдағы адамдарды лауазымға тағайындау жəне қызметі бойынша ауыстыру кезiнде оларды негiзгi мамандығы бойынша не бар тəжiрибесiне сəйкес пайдалану қамтамасыз етiледi, ал олар үшін жаңа мамандықтағы лауазымдарға пайдалану қажет болған кезде олар тағайындау алдында тиiстi курстарда (жиындарда) қайта даярлықтан өтуге тиiс. 6. Бос басшылық лауазымдар туралы мəліметтер жəне оларға орналасуға кандидаттарға қойылатын талаптар құқық қорғау органының басшысы айқындайтын тəртіппен ведомстволық ақпараттық-анықтамалық жүйелерде орналастырылады. 7. Құқық қорғау органын уақтылы жəне толық жасақтау үшін кадр қызметі құқық қорғау органының басшысы бекітетін əдістемеге сəйкес кадрлық болжамды жүзеге асырады. 8. Құқық қорғау қызметінің учаскелерінде, бағыттарында ісқимылдарды ретке келтірудің ұтымды дəрежесіне қол жеткізу мақсатында құқық қорғау органының басшысы айқындайтын тəртіппен жұмыс стандарттары (қызметкердің нақты жұмыс учаскесіндегі қызмет нəтижелеріне қойылатын алгоритм, қағидалар жəне талаптар) белгіленеді.»; 18) 30-бапта: 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Орта, аға жəне жоғары басшы құрамдағы адамдар Қазақстан Республикасы құқық қорғау органдарының білім беру ұйымына басшылыққа жəне арнайы пəндер бойынша педагогтік қызметке тағайындалған кезде олардың білім беру ұйымына тағайындалғанға дейiнгi негiзгi соңғы лауазымы бойынша лауазымдық айлықақысы сақталады. Əрбiр нақты жағдайда лауазымдық айлықақыны сақтау туралы шешiмдi лауазымға тағайындалғанға дейiн білім беру ұйымы басшылығының ұсынуы жəне құқық қорғау органы орталық аппаратының кадр қызметінің қорытындысы бойынша құқық қорғау органының басшысы қабылдайды. Сақталған лауазымдық айлықақыны төлеу лауазымы төмендетiлген кезде тоқтатылады.»; мынадай мазмұндағы 4-1-тармақпен толықтырылсын: «4-1. Орта, аға жəне жоғары басшы құрамдағы адамдарды басқа лауазымдарға, сондай-ақ басқа жерге ауыстыру қажет болған кезде бұл туралы шешімді осы адамдардың даярлығы мен қызмет тəжірибесін, сондай-ақ олардың жəне олардың отбасы мүшелерінің денсаулық жағдайы бойынша

қарсы көрсетілімдердің болмауын ескере отырып, олардың келісімімен тиісті уəкілетті басшылар қабылдайды.»; 19) 31 жəне 33-1-баптар мынадай редакцияда жазылсын: «31-бап. Ротация 1. Құқық қорғау органдарында қызмет өткеру кезінде кəсіби əлеуетін анағұрлым тиімді пайдалануды қамтамасыз ету мақсатында құқық қорғау органының басшылық лауазымдарын атқаратын қызметкерлерін ротациялау жүзеге асырылады. Басшылық лауазымдардың тізбесін құқық қорғау органының басшысы айқындайды. Құқық қорғау органының басшылық лауазымдарын атқаратын, ротацияланатын қызметкерлерге лауазымдық міндеттерін атқару кезеңінде жекешелендіру құқығынсыз қызметтік тұрғын үй беріледі. 2. Ротация құқық қорғау органы басшысының шешімімен жоспарлы негізде бес жылда бір рет жүзеге асырылады. Қабылданған шешім бұйрықпен ресімделеді. Қызметке басқа жерге ротацияға – қызметкердің жазбаша келісімімен, ал қызмет мүддесі үшін – лауазымда болу мерзіміне қарамастан жəне қызметкердің келісімінсіз жол беріледі. Ротация мынадай схемалардың бірі бойынша жүргізіледі: 1) деңгейаралық («орталық-өңір», «өңір-орталық»); 2) өңіраралық («өңір-өңір»); 3) сектораралық («орталық-орталық»). 3. Мүгедек балалары, оның ішінде асырап алған балалары (қорғаншы болып табылатын) немесе асырауында қарт атаанасы не онымен тұрақты бірге тұратын жəне 1 жəне 2-топтағы мүгедектігі бар отбасы мүшелері бар лауазымды адамдар басқа жерге көшумен байланысты ротацияға жатпайды. Көрсетілген мəн-жайлар құжат түрінде расталуға тиіс. 4. Ротацияға жататын басшылық лауазымдардың тізбесін жəне оларды ауыстыру тəртібін құқық қорғау органының басшысы айқындайды.»; «33-1-бап. Құқық қорғау органдары басшылығының президенттік резерві 1. Құқық қорғау органдары басшылығының президенттік резерві құқық қорғау органдарының жоғары тұрған бос басшы лауазымдарына орналастыру үшін қызметкерлерді сапалы іріктеу мақсатында қалыптастырылады. Құқық қорғау органдары басшылығының президенттік резервін қалыптастыру тəртібін жəне оның лауазымдар тізбесін Қазақстан Республикасының Президенті айқындайды. 2. Құқық қорғау органдары басшылығының Президенттік резервінде тұратын қызметкерлер прокуратураның білім беру ұйымында кəсіби қайта даярлықтан өтеді жəне біліктілігін арттырады.»; 20) 34-баптың 2, 5, 6, 9 жəне 10-тармақтары мынадай редакцияда жазылсын: «2. Құқық қорғау органының кадр резерві кейіннен бос басшы лауазымдарға орналастыру үшін жоспарлы негізде қалыптастырылады.»; «5. Кадр резервін қалыптастыру жəне онымен жұмысты ұйымдастыру жауапкершілігі құқық қорғау органының басшысына немесе уəкiлеттi басшыға жəне кадр қызметіне жүктеледі. Құқық қорғау органдарында кадр резерві кадрлардың сапалық құрамы жəне тиісті лауазымдарға орналастыру қажеттілігі ескеріле отырып қалыптастырылады. 6. Кадр резервіне қоюды құқық қорғау органының басшысы немесе уəкiлеттi басшы қызметкердің бəсекеге қабілеттілігінің көрсеткішін ескере отырып жүзеге асырады.»; «9. Құқық қорғау органының кадр қызметі кадр резервіне қойылған қызметкерлердің тізімін жəне ведомстволық деректер банкін жүргізеді. 10. Кадр резервін қалыптастыру тəртібін, кадр резервіне қойылатын қызметкерлердің біліктілігіне қойылатын талаптарды жəне кадр резервіне қойылған қызметкерлердің ведомстволық деректер банкімен жұмысты құқық қорғау органының басшысы айқындайды.»; 21) 36-баптың 5-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «5. Қызметкерлерді кəсіби даярлау, қайта даярлау жəне олардың біліктілігін арттыру құқық қорғау органдарының білім беру ұйымдары мен ғылыми мекемелерінде, құқық қорғау органдарының қызметкерлерді қайта даярлау жəне біліктілігін арттыру жөніндегі мамандандырылған мекемелерінде, сондай-ақ, басқа да білім беру ұйымдары мен мекемелерінде жүзеге асырылады. Қызметкерлерді кəсіби даярлаудың, қайта даярлаудың жəне олардың біліктілігін арттырудың мазмұны жəне жүзеге асырылу тəртібі құқық қорғау органдарының нормативтік құқықтық актілерінде айқындалады.»; 22) 37-баптың 1 жəне 4-тармақтары мынадай редакцияда жазылсын: «1. Кадр резервіне қою үшін кандидаттарды іріктеу қызметкерлердің жеке басының жəне кəсіби қасиеттерін, олардың қызметінің нəтижелерін зерделеу жəне бағалау, сондай-ақ аттестаттау комиссиясының шешімі негізінде жүргізіледі. Кадр резервіне қою үшін кандидаттардың кəсіби қасиеттерін бағалау бəсекеге қабілеттіліктің көрсеткіші ескеріле отырып жүргізіледі.»; «4. Кадр резервіне қоюға кандидаттарды іріктеуді кадр қызметтері жүзеге асырады. Кадр резервіне қойылғандардың тізімін құқық қорғау органының басшысы немесе уəкiлеттi басшы бекітеді жəне ол ведомстволық деректер банкіне енгізіледі. Тиісті лауазымға ұсыну үшін кадр резервіне қойылатын қызметкерлердің саны екі адамнан кем болмауға тиіс.»; 23) 38-баптың 2-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «2. Қызметкерді қызметтік міндеттерін атқарудан уақытша шеттету туралы құқық қорғау органы басшысының немесе уəкiлеттi басшының бұйрығы шығарылады. Қызметкер қызметтік міндеттерін атқарудан уақытша шеттету туралы бұйрықпен шығарылған күнінен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірілмей таныстырылуға тиіс. Бұйрықпен танысуы қызметкердің қол қоюымен куəландырылады. Қызметкерді қызметтік міндеттерін атқарудан уақытша шеттету туралы бұйрықпен жеке таныстыру мүмкін болмаған жағдайда, құқық қорғау органының кадр қызметі оған тұрғылықты жері бойынша қызметтік міндеттерін атқарудан уақытша шеттету туралы бұйрықтың көшірмесін хабарламасы бар хатпен жіберуге міндетті.»; 24) 43-бапта: 1-тармақтың бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «1. Құқық қорғау органының штаты қысқартылған кезде қысқартылатын лауазымды атқарып отырған қызметкермен құқықтық қатынастар:»; мынадай мазмұндағы 1-1-тармақпен толықтырылсын: «1-1. Құқық қорғау органы қайта ұйымдастырылған жағдайда, жаңадан құрылған органның басшылығы қайта ұйымдастырылған органның қызметкеріне оның біліктілігіне сəйкес лауазымды ұсынады. Қызметкер ұсынылып отырған лауазымнан бас тартқан жағдайда, осы Заңда белгіленген тəртіппен қызметтен босатылады.»; 25) 46-1-баптың 8-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «8. Қызметкер ұсынылған лауазыммен келіспейтінін жазбаша баяндаудан бас тартқан кезде құқық қорғау органының кадр қызметі акт ресімдейді, ол қызметкердің жеке ісіне қоса тіркеледі. Қызметкер ұсынылатын лауазымға орналасудан бас тартқан жағдайда ол қызметтен босатылуға жатады.»; 26) мынадай мазмұндағы 46-2-баппен толықтырылсын: «46-2-бап. Қызметті бағалау (Соңы 10-бетте).


10

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 9-бетте). 1. Қызметкерлер жұмысының тиімділігі мен сапасын айқындау үшін олардың қызметіне жыл сайынғы бағалау жүргізіледі. 2. Қызметкерлердің қызметін жыл сайынғы бағалау нəтижелері сыйлықақы беру, көтермелеу, оқыту, мансаптық өсу, ротация, сондай-ақ сараланған еңбекақы белгілеу жөнінде шешімдер қабылдау үшін негіз болып табылады. Еңбекақы төлеуді саралау əрбір лауазым бойынша разрядтарға сəйкес жүргізіледі. Қызметкерлердің қызметін бағалау нəтижелері оларды аттестаттаудан өткізу жөнінде шешімдер қабылдау үшін үш жыл бойы негіз болып табылады. 3. Қызметкерлердің қызметін бағалау тəртібін, разрядтар беру тəртібі мен шарттарын Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді.»; 27) 47-баптың 2-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «2. Бəсекеге қабілеттіліктің көрсеткіші ескеріле отырып, қызметкердің кəсіби құзыреттерге сəйкестігі аттестаттау кезінде бағалаудың негізгі өлшемшарты болып табылады.»; 28) 48-баптың 1, 2, 3, 4, 5, 6, 9 жəне 10-тармақтары мынадай редакцияда жазылсын: «1. Аттестаттауды өткізу мерзімі келген кезде құқық қорғау органы басшысының немесе уəкiлеттi басшының тапсырмасы бойынша тиісті кадр қызметтері аттестаттау өткізуге дайындықты ұйымдастырады. 2. Дайындық: 1) аттестаттау өткізудің кестесін əзірлеуді; 2) аттестаттау өткізудің мақсаты мен тəртібі туралы түсіндіру жұмысын ұйымдастыруды; 3) тестен өткізу мерзімдерін жəне орнын айқындауды; 4) аттестатталушы қызметкерлердің қажетті құжаттарын дайындауды қамтиды. Тестен өтудің тəртібі мен шарттары, кəсіби жарамдылығын айқындау жөніндегі нормативтер, сондай-ақ лауазымдардың санаттары үшін шекті мəндер (бұдан əрі – шекті мəндер) құқық қорғау органдарының нормативтік құқықтық актілерінде белгіленеді. 3. Құқық қорғау органының кадр қызметі осы Заңға сəйкес аттестатталуға жататын қызметкерлерді алты ай ішінде бір рет айқындайды. 4. Басшы аттестатталуға жататын қызметкерлердің тізімін жəне оны өткізу мерзімдерін кадр қызметінің ұсынуы бойынша бекітеді. 5. Кадр қызметі аттестаттауды өткізу мерзімдері туралы өткізу басталардан кемінде бір ай бұрын қызметкерлерді жазбаша хабардар етеді. 6. Аттестатталуға жататын қызметкерге қызметтік мінездемесі ресімделеді жəне аттестаттау комиссиясының отырысына дейінгі үш аптадан кешіктірілмейтін мерзімде кадр қызметіне жіберіледі.»; «9. Қызметкер өзіне берілген қызметтік мінездемемен келіспейтіні туралы мəлімдеуге жəне кадр қызметіне өзін сипаттайтын қосымша ақпаратты беруге құқылы. 10. Кадр қызметі жиналған аттестаттау материалдарын аттестаттау комиссиясына оның отырысына дейінгі бір аптадан кешіктірілмейтін мерзімде жібереді.»; 29) 49-бапта: 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Басшы аттестаттау комиссиясының құрамын жəне оның жұмыс кестесін кадр қызметінің ұсынуы бойынша бекітеді.»; 3-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «3. Кадр қызметінің өкілі аттестаттау комиссиясының хатшысы болып табылады, оны комиссия басшысы айқындайды.»; 6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «6. Аттестаттау комиссиясының құрамына құрылымдық бөлімшелердің басшылары, кадр қызметтерінің өкілдері (не осы бөлімшелер есеп беретін адамдар), сондай-ақ аттестаттаудан өтетін қызметкерлерді қоспағанда, құқық қорғау органының, құқық қорғау органы білім беру ұйымының немесе құқық қорғау органы мемлекеттік мекемесінің өзге де қызметкерлері кіреді.»; 30) 50-баптың 8-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «8. Кадр қызметі аттестаттау комиссиясының шешімін қызметкердің аттестаттау парағына енгізеді, қызметкер шешіммен ол қабылданған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде қолын қоя отырып, танысады.»; 31) мынадай мазмұндағы 53-1-баппен толықтырылсын: «53-1-бап. Қызметкерді аттестаттаудан кейінгі кезеңде дамыту 1. Аттестаттаудан өткен қызметкерге қатысты қызметкердің кəсіби құзыретінің деңгейін арттыруға бағытталған аттестаттаудан кейінгі дамыту бағдарламасы жасалады. 2. Бағдарлама осы Заңда айқындалған мерзімдерге сəйкес қызметкерді келесі аттестаттауға дейін қолданыста болады жəне оны құқық қорғау органының басшысы немесе уəкілетті басшысы бекітеді.»; 32) 7-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «7-тарау. Құқық қорғау органының бөлімшелеріндегі қызметтік тəртіп жəне моральдық-психологиялық ахуал»; 33) 54-бап мынадай мазмұндағы 4-тармақпен толықтырылсын: «4. Тəртіптік теріс қылықтардың ауырлығын бағалау жүйесі мен тəртіптік жауаптылықты қалыптастыру тəртібін (тəртіптік практикадағы профилактикалық функцияларды күшейту) Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді.»; 34) мынадай мазмұндағы 54-1-баппен толықтырылсын: «54-1-бап. Құқық қорғау органының бөлімшелеріндегі моральдық-психологиялық ахуал 1. Құқық қорғау органының бөлімшелеріндегі моральдықпсихологиялық ахуалдың жай-күйін зерделеу мақсатында жыл сайынғы социологиялық мониторинг жүргізіледі. Құқық қорғау органының бөлімшелеріндегі моральдықпсихологиялық ахуалдың жай-күйіне жыл сайынғы социологиялық мониторинг жүргізудің тəртібі мен əдістемесін құқық қорғау органының басшысы айқындайды. 2. Құқық қорғау органының басшысы, құқық қорғау органының уəкілетті басшысы жəне басшылық лауазымдарды атқаратын қызметкерлер өздеріне сеніп тапсырылған бөлімшелердегі моральдық-психологиялық ахуалдың жай-күйіне дербес жауапты болады.»; 35) 55-баптың 1-тармағының екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Қызметкерге осы бапта көзделген көтермелеулерді қолдану тəртібі құқық қорғау органдарының нормативтік құқықтық актілерінде белгіленеді.»; 36) 57-баптың 9, 14 жəне 15-тармақтары мынадай редакцияда жазылсын: «9. Тəртiптiк жаза қолдану туралы бұйрықпен танысудан бас тарту құқық қорғау органының кадр қызметі жасайтын актiде ресiмделедi жəне арнайы журналда тiркеледi. Қызметкерді тəртіптік жаза қолдану туралы бұйрықпен жеке таныстыру мүмкін болмаған жағдайда, құқық қорғау органының кадр қызметі тəртіптік жаза қолдану туралы бұйрықтың көшірмесін қызметкерге хабарламасы бар хатпен жіберуге міндетті.»; «14. Қызметкер еңбекке уақытша жарамсыз, демалыста немесе iссапарда болған кезеңде, іссапарға жіберу оны тəртіптік жауаптылыққа тартуға байланысты болатын жағдайларды қоспағанда, сондай-ақ егер тəртіптік терiс қылық жасалған күннен бастап алты айдан астам уақыт өтсе, оған тəртiптiк жаза қолданылмайды. 15. Еңбекке уақытша жарамсыздық кезеңi, демалыста, iссапарда болу, уəкілетті органдардың жəне лауазымды адамдардың шешімдеріне, актілері мен ұсынымдарына, тəртіптік жаза қолдану үшін негіз болып табылатын қызметтік тексеру актілеріне (қорытындыларына, нəтижелеріне) шағым жасау кезеңінде, егер жасалған тəртіптік терiс қылық туралы осы кезеңде немесе ол басталғанға дейiн белгiлi болса, жаза қолдану мерзімі тоқтатыла тұрады. Сотқа дейінгі тергеп-тексерудің немесе арнайы зерттеулердің (сараптамалардың) нəтижелері болмаған кезде қызметтік тергеп-тексеру жəне жаза қолдану мерзімінің қолданысы тоқтатыла тұруы мүмкін.»; 37) 60-бапта: 1-тармақта: 7) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «7) егер бұл құқық бұзушылықтың жолын кесу, құқық бұзушының жеке басын анықтау, сондай-ақ егер хаттама жасау міндетті болып табылса, оны сол орында жасау мүмкін болмаған кезде əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау мақсатында қажет болса, құқық бұзушыларды жеткізу;»; мынадай мазмұндағы 8) тармақшамен толықтырылсын: «8) егер жүргізуші қызметкердің тоқтату жөніндегі заңды талаптарына бағынбаса, көлік құралдарына ақау келтіру арқылы оларды тоқтату үшін қолдануға құқығы бар.»; мынадай мазмұндағы 1-1 жəне 1-2-тармақтармен толықтырылсын: «1-1. Қызметкерлердің осы Заңда атыс қаруын жəне өзге де қаруды қолдану рұқсат етілген барлық жағдайларда дене күшін, оның ішінде жауынгерлік күрес тəсілдерін, сондай-ақ арнайы құралдарды қолдануға құқығы бар. 1-2. Арнайы құралдың түрі, оны қолдану уақытының басталуы мен қарқындылығы орын алған жағдай, құқық бұзушылықтың сипаты жəне құқық бұзушының жеке басы ескеріле отырып айқындалады.»; 38) 61-баптың 1-тармағында: мынадай мазмұндағы 2-1) тармақшамен толықтырылсын: «2-1) құқық қорғау органының атыс қаруын жəне өзге де қаруды, арнайы көлік құралын тартып алу əрекеттерінің жолын кесу;»; 7) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «7) қару қолдану ниеті туралы азаматтарға ескерту, дабыл сигналын беру немесе көмекке шақыру үшін;»; 39) 62-бап мынадай редакцияда жазылсын: «62-бап. Атыс қаруын жəне өзге де қаруды, арнайы құралдарды, дене күшін қолдану шарттары 1. Атыс қаруы жəне өзге де қару, арнайы құралдар, дене күші осы Заңда көзделген жағдайларда қалыптасқан жағдай негізге алына отырып қолданылады. 2. Қызметкерлер атыс қаруын жəне өзге де қаруды, арнайы

31 қазан 2015 жыл

құралдарды, дене күшін қолдануға байланысты жағдайларда əрекеттерге жарамдылығына арнайы даярлықтан, мерзімдік тексеруден өтуге міндетті. 3. Қажетті қорғаныс жəне аса қажеттілік жағдайларында немесе қылмыс жасаған адамды ұстаған кезде қызметкер өзінде қажетті арнайы құралдар немесе қару болмаған кезде қолда бар кез келген құралды пайдалануға, сондай-ақ осы Заңда белгіленген негіздер бойынша жəне тəртіппен жарақтандыруда тұрмаған өзге де қаруды қолдануға құқылы. 4. Атыс қаруын жəне өзге де қаруды, арнайы құралдарды, дене күшін қолданған кезде қызметкерлер: 1) атыс қаруын жəне өзге де қаруды, арнайы құралдарды, дене күшін қолдануды кешіктіру азаматтардың, қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына тікелей қауіп төндіретін, өзге де ауыр салдарларға əкеп соқтыруы мүмкін болатын немесе қалыптасқан жағдайда мұндай ескерту орынсыз немесе мүмкін емес болып табылатын жағдайларды қоспағанда, атыс қаруын жəне өзге де қаруды, арнайы құралдарды, дене күшін қолдану ниеті туралы ескертуге, бұл ретте оларды қолдану көзделіп отырған адамдарға өзінің талаптарын орындау үшін жеткілікті уақыт беруге міндетті. Атыс қаруын жəне өзге де қаруды, арнайы құралдарды жəне дене күшін бөлімшенің (топтың) құрамында қолданған жағдайда, көрсетілген ескертуді бөлімше (топ) басшысы немесе арнаулы атағы, сыныптық шені, біліктілік сыныбы жоғары қызметкер жасайды; 2) жеке тұлғалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, зардап шеккендерге шұғыл медициналық көмек көрсету үшін қажетті шаралар қолдануға; 3) атыс қаруын жəне өзге де қаруды, арнайы құралдарды, дене күшін қолданғаны туралы тікелей басшыға дереу баяндауға міндетті. 5. Адамдардың қаза табуына немесе өзге де ауыр салдарға əкеп соққан атыс қаруы жəне өзге де қару, арнайы құралдар, дене күші қолданылған əрбір оқиға туралы прокурорға дереу хабар беріледі. 6. Қызметкерлердің атыс қаруын жəне өзге де қаруды, арнайы құралдарды, дене күшін өз өкілеттіктерін асыра пайдалана отырып қолдануы заңда белгіленген жауаптылыққа əкеп соғады.»; 40) 65-баптың 3-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «3. Жиi жəне ұзақ ауыратын қызметкерлерді, егер еңбекке жарамсыз болған күндерiнiң саны он екі айда сол бiр ауру бойынша үзiлiссiз төрт айға дейiнгі немесе жыл iшiнде əртүрлi аурулар бойынша бес айға дейiнгi уақытты құрайтын болса, қызметтi одан əрi өткеруге жарамдылығын анықтау үшiн құқық қорғау органының кадр қызметі емдеу-профилактика мекемелерінiң ұсынулары бойынша əскери-дəрiгерлiк комиссияға медициналық куəландыруға жiбередi.»; 41) 66-баптың 4-тармағының бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «4. Қызметкерге қызметтiк мiндеттерiн атқару кезiнде жарақаттануы, жаралануы (контузия алуы), мертігуі, науқастануы салдарынан немесе қызметкер құқық қорғау қызметінен босатылған күнінен бір жыл өткенге дейін міндеттерін атқару кезінде жарақаттануы, жаралануы (контузия алуы), мертігуі, науқастануы салдарынан болған мүгедектік белгіленгенде біржолғы өтемақы:»; 42) 77-баптың 3-тармағы мынадай мазмұндағы екінші жəне үшінші бөліктермен толықтырылсын: «Қызметкердің бала үш жасқа толғанға дейін оның күтіміне байланысты жалақы сақталмайтын демалыста болған уақыты құқық қорғау қызметiндегi өтiлiне, арнаулы атақ, сыныптық шен немесе біліктілік сыныбын беру үшiн еңбек сiңiрген жылдарына есептеледi. Құқық қорғау органында атқаратын лауазымының қысқартылуымен ұйымдық-штаттық іс-шаралар жүргізілген жағдайда, қызметкерге біліктік талаптарына сəйкес келген кезде осы жергілікті жерде басқа бос лауазымға орналасуға мүмкіндік беріледі.»; 43) 80-баптың 1-тармағында: 17) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «17) ұсынылған лауазымға орналасудан бас тартуына жəне құқық қорғау органының қарамағында болу мерзімінің өтуіне байланысты;»; мынадай мазмұндағы 18) тармақшамен толықтырылсын: «18) құқық қорғау органының таратылуына байланысты жұмыстан шығарылады.». 3. «Азаматтық қорғау туралы» 2014 жылғы 11 сəуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2014 ж., №7, 36-құжат; №19-I, 19-II, 96-құжат; №21, 122-құжат; №23, 143-құжат; 2015 ж., №1, 2-құжат; №15, 78-құжат): 1) 12-баптың 1-тармағында: 6) тармақшадағы «мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдары қызметкерлерін» деген сөздер «табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою, халыққа шұғыл медициналық жəне психологиялық көмек көрсету жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын қызметкерлерді, мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарының қызметкерлерін» деген сөздермен ауыстырылсын; 70-22) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «70-22) табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою, халыққа шұғыл медициналық жəне психологиялық көмек көрсету жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын қызметкерлердің, мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдары қызметкерлерінің саны нормативтерін бекітеді;»; 70-26) тармақша «уəкілетті органымен келісу бойынша» деген сөздерден кейін «табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою, халыққа шұғыл медициналық жəне психологиялық көмек көрсету жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын қызметкерлердің,» деген сөздермен толықтырылсын; 2) 59-баптың 4-тармағы алып тасталсын; 3) 100-бапта: 1-тармақ «əскери қызметшілер,» деген сөздерден кейін «табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою, халыққа шұғыл медициналық жəне психологиялық көмек көрсету жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын қызметкерлер,» деген сөздермен толықтырылсын; 4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «4. Табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою, халыққа шұғыл медициналық жəне психологиялық көмек көрсету жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын адамдар, сондай-ақ мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында қызмет өткеріп жүрген, арнаулы атақтар берілген адамдар құқық қорғау органдарының қызметкерлері үшін Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген мəртебеге ие болады жəне құқықтар мен жеңілдіктерді пайдаланады. Лауазымға орналасуы азаматтық қорғау органдарының тікелей негізгі міндеттері мен функцияларын орындайтын лауазымды адамдарға арнаулы атақтар мен сыныптық шендер беру құқығын беретін азаматтық қорғау органдары лауазымдарының тізбесін Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.»; 5-тармақтағы «Мемлекеттік» деген сөз «Табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою, халыққа шұғыл медициналық жəне психологиялық көмек көрсету жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын қызметкерлердің, мемлекеттік» деген сөздермен ауыстырылсын; 7-тармақ «əскери қызметшілер,» деген сөздерден кейін «табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою, халыққа шұғыл медициналық жəне психологиялық көмек көрсету жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын қызметкерлер,» деген сөздермен толықтырылсын; 8-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «8. Азаматтық қорғау органдарының жəне уəкілетті органның ведомствосына ведомстволық бағынысты кəсіпорындардың қызметкерлері мен өзге де жұмыскерлері төтенше жағдайларды жою жөніндегі іс-шараларды жүргізген кезде, оқу-жаттығуларда, жауынгерлік жəне жедел кезекшіліктерде, оқу орталықтарындағы сабақтарда, жауынгерлік техника сабақтарында, арнайы міндеттерді орындаған кезде арнаулы киім киіп жүреді. Табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою, халыққа шұғыл медициналық жəне психологиялық көмек көрсету жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын қызметкерлерге, мемлекеттік өрте қарсы қызмет органдарының қызметкерлеріне төтенше немесе соғыс жағдайы қолданылатын кезеңде атыс қаруы мен арнайы құралдарды алып жүру, сақтау жəне қолдану құқығы беріледі. Атыс қаруы мен арнайы құралдарды қолдану тəртібі «Құқық қорғау қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңында айқындалады.»; 4) 101-баптың 3-тармағы «əскери қызметшілер,» деген сөздерден кейін «табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою, халыққа шұғыл медициналық жəне психологиялық көмек көрсету жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын қызметкерлер,» деген сөздермен толықтырылсын. 4. «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне ішкі істер органдарының қызметі мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2014 жылғы 23 сəуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2014 ж., №8, 49-құжат): 2-баптың 3-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын: «Техникалық жағынан ақаусыз жəне одан əрі пайдалануға жарамды ерікті түрде өтеулі негізде тапсырылған ұңғысыз атыс қаруы, сондай-ақ жарақат салатын патрондармен ату мүмкіндігі бар газды қару Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тəртіппен құқық қорғау органдарына берілуі мүмкін.». 2-бап. Осы Заң алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ

Астана, Ақорда, 2015 жылғы 29 қазан №374-V ҚРЗ

 Тіл тілекшісі

ЗОР ЌАЗАЌ Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Қазақта «Ауылдаста болса – ауызға тиер» деген сөз бар. Бұл ауқатты бір тайпа елдің жетімін жылатпай, жесірін тентіретпей, өрісін кеңейтіп, қонысын құтайтып, дала заңдылығын бекем сақтап отырған бақуатты тұлғалардың берекелі тірлігін көргенде шыққан сөз болу керек. Бүгінгінің дəулеттілерінің арасында да қоғамның қисайған тұсын түзеуге, үңірейген жерін толтыруға атсалысып жүрген марғасқа жігіттері баршылық. Сондай атанжілікті азамат, арда мінездің иесі көпке кеңінен танымал, белгілі бизнесмен, руханият пен өнердің түрлі саласын қолдап жүрген меценат Бауыржан Оспанов – қазір де ұлт руханиятына қан құйып, жиған-тергенін қазақ тілі мен балалар əдебиетінің дамуына аянбай жол салып келе жатқан азамат. Бауыржан Оспанов басқаратын «ZHERSU» корпорациясы мен Қазақстан Жазушылар одағы тұрақты түрде ұйымдастырып келе жатқан жасөспірімдер мен балаларға арналған үздік шығармаларды екшейтін «Дарабоз» бəйгесі ұлт əдебиетінің ізгі дəстүріне айналғаны рас. Қалталы жұрт ұлт руханиятына қырын қарап, шеттен келген дайын өнім байлықтың, тоқшылықтың белгісі саналған, оқу тұрмақ, тіпті, кітап жинауға желке жар бермей, жазушы қауым, əсіресе, балалар əдебиеті кең заманның тар қыспағына қалған тұста бастау алып, балалар əдебиетінің көкжиегін кеңейте түскен бұл бəйге бүгінде халықаралық дəрежеге жетіп, алыс-жақын шетелдегі балалар жазушысы шығарма қосатын, бəйге жарияланған сəтте қоржынға мыңдап шығарма жинайтын көлемді аламанға айналды. Осыдан тура 10 жыл бұрын ұлт əдебиетінің тізгінін ұстаған 27 қаламгер қол қойып,

балалар əдебиетінің мүшкіл хəлін жеріне жеткізе айтып, қазақ кəсіпкерлеріне үндеу жариялағанды. Ол «Қазақ əдебиеті» газетінде басылып, тек жазушы қауым арасында қозғалғаны болмаса, сол кезде дəулеті тасыған бірде-бір бизнесмен шырылдаған жазушылардың үніне селт етпеген де еді. Қоғам жаппай табыс табуға бет алғанда, рухани əлемімізді сырттан келген сүдіні бөлек, пиғылы өзге шығармалар мен бала психологиясына кері əсер ететін «герой» кейіпкерлер билеп-төстеп, ұрпақ тəрбиелеу ісі қолдан сусығаны да рас-тын. Міне, кеңірдектен суда тұрса да кенезесі кепкендей күй кешкен балалар əдебиетіне сол кезде кəсіпкер Бауыржан Оспанов демеушілік танытып, ғасыр басындағы жас оқырманға ғана емес, бұдан былайғы да келешек ұрпаққа құнарлы нəр бере білді. «Дарабоз» бəйгесінің алғашқы жария етілу тарихы мен оған Бауыржан Оспановтың қолдау көрсетуін сол кезде шара сыздықтан тал қармағандай болып бəйге ұйымдастырған жазушы ағаларымыз жыр қылып айтады. Балалар қаламгері Шəкен Күмісбайұлы қазақ боксына жан ашырлық танытып жүрген Бауыржанды теледидардан көреді де, «түсі игіден түңілме» деген сөзді тиек етіп, қазақ балалар əдебиетіне көмек болсын деп тай сұрағандай болып алдына барған екен. Сонда кəсіпкер жігіт өзінің де осы мəселеге жаны ауырып жүргенін, қандай көмек болса да аянбайтынын айтып, жазушы ағасына тай жетектетіп емес, алдына үйірлі жылқы салып бергендей риза қылып шығарып салыпты. «Бұл бір сəттік бəйге болмасын, дəстүрлі аламанға айналсын» деген бизнесменнің тілегі де қабыл болып, Құдайға шүкір, қазірде «Дарабоз» қалың жазушы қауымының бар ниетін салып, қалам қауқарын сарқа жұмсайтын құбыласына айналып отыр. Ə дегенде жүзден аса

жазушының еңбегі түссе, бұл күнде «Дарабоздың» қоржынына мыңға жуық шығармадан бөлек, күллі қазақ даласынан Бауыржан Оспановқа зор алғыс арқалаған тілекші хаттар да толастар емес. «Жақсының жақсылығын айт – нұры тасысын» демекші, ел экономикасының əлеуетіне үлес қосқан «ZHERSU» корпорациясы мен оның басшысы, белгілі бизнесмен əрі меценат Бауыржан Оспановтың қоғамда саламатты өмір салтын жандандыру мақсатында демеушілік көрсетпеген саласы жоқ деп айтсақ, аса қателеспеген болар едік. Ең алғаш қазақ спортына көңіл бөлуді 1997-1998 жылдары өзінің туған ауылында бокс, дзюдо өнерінің спорт секцияларын ашудан бастаған ол, кейінірек қаладан жырақ жатқан аймақтың спортын дамыту ниетімен 10 жыл бойына тұрақты түрде «Ауыл спартакиадасын» ұйымдастырып, бұла күшін бойға сыйдыра алмай жүрген қазақтың талай қара көз ұл-қыздарынан əлемдік деңгейдегі дəулескер спортшы тəрбиелеп шығарды. Кəсіпқой бокстан Қазақтың туын сан мəрте желбіреткен əйгілі боксшы Марат Мəзімбаевтың барлық шығынын «ZHERSU» корпорациясы жымын білдірмей жайғастырып тұрды. Ал ол дегеніңіз, аз қаражат емес. Мəзімбаевқа шетелден мықты тəжірибесі бар жаттықтырушылар

шақырту керек. Мықты дəрігер керек, дəрі-дəрмек, киім-кешек, алыс-жақын елдерге жасайтын спорттық кездесу сапарларын қаржыландыру керек. Тізе берсеңіз, көзге көрінбейтін шығындары бар, едəуір қаржыны тəуекел етуге тура келеді. Міне, сырт көз біле бермейтін əлемдік бокста «Ұлттық жұлдыз» қалыптастырудағы ұшан-теңіз еңбек пен жүйке жұқартар халықаралық келіссөздердің де басы-қасында Бауыржан Оспанов жүрді. Күні бүгінге дейін Алматы облысы, Алакөл ауданына қарасты Ойжайлау ауылында Ұлттық ат спортының ойындары тұрақты өткізіліп тұрады. Өткен жылы тұсауы кесіліп, көпшіліктің пайдалануына б ерілген спорт кешені заманға сай барлық спорттық құрал-жабдықтармен жарақталған. Корпорация сол спорт кешенінде қызмет ететін спорт мамандарына жалақы төлеп қана қоймай, ғимараттың барлық шығыны мен түрлі жарыстарға қатысу мəселелерін қамтамасыз етіп отыр. Одан өзге, Алматыда болашақта бой көтеретін Бокс академиясының құрылысына да атсалысу кəсіпкердің ниетінде бар. Талдықорған қаласында Əзербайжан, Куба, Қазақстан құрамасы қатысқан халықаралық жарысқа елге сыйлы меценаттың үкілеп Алматы облысының боксшыларын қосқанын жəне сол жарысқа тікелей демеушілік көрсеткенін де ел ұмыта қойған жоқ. Біз сөз еткен Бауыржан Оспанов – осындай зор қазақ. Жаңа заманға бет алған Қазақ керуенінің жүгі аумаса екен дейтін халықшыл ұл. Əзірше тек руханиятқа, ұлт денсаулығына дем берген көп көмегінің бір жібін ғана тарқаттық, ал оның көпшілік ел біле бермейтін азаматтығы мен дала көңіл дарқандығы талай сөздің басын қосар үлкен əңгіме. Мақаламыздың соңын Атымтай-пейіл азаматтарға арнап айтқан халқымыздың «Өзін ғана ойлаған, жамандықтың белгісі. Өзгені де ойлаған, адамдықтың белгісі» деген керемет мəтелімен түйіндей тұрсақ. АЛМАТЫ.

Жастар ынтымаќтастыєыныѕ тетігі – їнќатысу «Нұр Отан» партиясының Орталық аппаратында үстіміздегі жылдың 29 қазанында бастау алған «Үлкен Еуразия: жастардың үнқатысу алаңы» атты шара аясында жетекші жастар ұйымдарының халықаралық кездесуі болып өтті. Оған Ресей Федерациясынан, Қырғыз Республикасы мен Моңғолиядан «Жас Отан» жастар қанатының серіктестері келіп қатысты. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Бұл басқосу жастардың Қазақ станның жаңа елордасы – Астананы тамашалауға мүмкіндік беріп қана қоймай, олардың арасындағы байланыстарды да мығым ете түсетіні белгілі. Сондай-ақ, халықаралық кездесу аясында шетелдік қонақтарға «Жас Отан» жастар қанатының негізгі жұмыс бағыттары кеңінен сөз етілді. Бұдан басқа, алыстан ат арытып келген қонақтарға 2020 жылға дейінгі «Жастар – Отанға! Жастардың жетістік жолы» атты бағдарламасы таныстырылды. Шетелдік серіктестер «Нұр Отан» партиясы басшылығымен

де кездесу өткізді. Партияның жанындағы «Жас Отан» жастар қанатының төрағасы Шахмардан Байманов мұндай кездесулердің мақсаты халықаралық деңгейде жастар мəселелеріне қатысты Үкімет пен қоғам тарапынан ұсы нылатын жобаларды қалай жүзеге асыру жайын жан-жақты талқыдан өткізу екендігімен бөлісті. Оның айтуынша, мұндай жобаларды халықаралық деңгейде жəне ішкі жағдайда қалай іске асыруға болатыны да назардан тыс қалмақ емес. Жалпы, бұл шараға Ресейден, Қырғызстан мен Моңғолиядан он шақты жас келген болатын. Бұл ретте, халықаралық жетекші жастар ұйымдары өкілдерімен мəдени-көпшілік

шаралар өткізілетінін, сая си бағытта жастардың азамат тық белсенділігін дамыту, спорт, ден саулық сақтау жə не өзге де салалар бойынша екі жақты мемо рандумдарға қол қойылатынын айта кету керек. Бұл құжаттар халықаралық жастар ұйымдары арасындағы қарымқатынастарды арттырып, өзара барыс-келісті жандандырады деп күтілуде. Біз «Молодая гвардия единой России» Бүкілресейлік қоғамдық-саяси жастар ұйымы үйлестіру кеңесінің тең төрағасы Александр Галкинді сөзге тартқан едік. Ресейлік жастар ұйымын басқаратын ол «Жас Отан» мен «Молодая гвардия единой России» арасында достық əрі əріптестік қарым-қатынастар орнағанын айтты. Ендігі міндет – сол байланыстарды əрі қарай тереңдете түсіп, тəжірибе алмасу үдерістерін жолға қою, деді ол. Ол, сондайақ, Ұлы Жеңістің 70 жылдығын серіктестерімен бірге атап өткендіктеріне де назар аудартты. Əсіресе, «Дневник ветерана»

жобасы сəтімен іске асса, ҰОС жылдарындағы оқиғалар мен соғыс ардагерлерінің жазбаларынан құрастырылған «Наследники непридуманной истории» кітабы Еуропа мен ТМД басшыларына таратып беріліпті. Жалпы, халықаралық жастар ұйымдары өкілдерімен тəжірибе алмасылып, бірқатар танымдық экскурсия жүргізіледі екен. Шараның басты мақсаты – жастардың басындағы түйткілді мəселелерді шешуде жетекші деген жастар ұйымдарымен тəжірибе алмасу жəне халықаралық жастар қауымдастығы арасында еліміздің оң имиджін қалыптастыру болып табылады. Бұдан басқа, ша ра барысында халықаралық серіктестер мемлекеттік жастар саясатының іске асырылу ба рысы мен жастар мен үкімет арасындағы үнқатысуды ұйымдастырудың жайынан да хабардар болды. Сондай-ақ, жас тардың арасындағы өзекті мəселелер кеңінен талқыланып, патриоттық тəрбие беру жөніндегі ойлар ортаға салынды.

 Туыстық туы

Тїркі халыќтары бас ќосќан конгресс Əзербайжанның астанасы – Баку қаласында Түркітілдес халықтардың конгресі өтті. Жиынға барлығы 250-ге жуық түркі халықтарының өкілдері мен 10 шетелдік жоғары оқу орындарының ректорлары қатысты. Талғат РАЙЫМБЕК, «Егемен Қазақстан».

Шараның негізгі мақсаты – бүгінгі жас ұрпаққа сапалы білім беруді қарастыру, оқу орындарының ынтымағын арттыру, əріптестік орнату, сондай-ақ, түбі бір түркі халықтарының бауырмалдылығын көрсету. Конгреске Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің басшылығы да қатысты. Сыр бойындағы қасиетті қарашаңырақ саналатын оқу орнының ректоры, техника

ғылымдарының докторы, профессор Қылышбай Бисенов жиында өзге елдерден келген əріптестерімен бірнеше кездесу өткізіп, түрлі деңгейдегі меморандумдарға қол қойды. Сонымен қатар, Қ.Бисенов «Түркі əлемі» қорының төрағасы Тұран Язганның ұлы Козхан Язганмен өткізген кездесуінде Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінде аталған қормен бірлесе атқарған жұмыстары үшін алғысын білдірді. Форумның ашылуында сөз алған Əзербайжан мемлекеттік

экономикалық университетінің ректоры, профессор Адалят Мурадов университеттің қызметі мен жетістіктерін айта келе, түркітілдес мемлекеттерден келген ғалымдар мен ректорлардың қатысуымен өтіп жатқан кездесудің түркі халықтарының бірлігін қалыптастыруда жəне əр саладағы жетістіктерді бөлісу арқылы өзара тəжірибе алмасуда маңызы ерекше екендігіне тоқталды. Өз кезегінде Қ.Бисенев университеттің түркітілдес мемлекеттердің жоғары оқу орындарымен байланысы, қазақ-түрік лицейі жайлы айтып өтті. Ол: «Біздің университет ұлы абыз, түркілердің бабасы қасиетті Қорқыт атаның есімімен аталады. Соңғы жылдары университетіміз

үлкен жетістіктерге жетіп, халықаралық жоғары оқу орындарымен əріптестік байланыстарымызды нығайтып келеміз. Бүгінгі басқосу біздің жас ұрпақтарымыз үшін, олардың болашағы үшін үлкен пайда əкеледі деп ойлаймын. Өйткені, конгреске қаты сушылар өздерінің уни верситеттеріне қа жетті мемо рандум дарға қол қойып, əріп тестік терін нығайтты. Бар лықтарыңызға сəттілік ті леймін», – деді. Сондай-ақ, Қылышбай Алдабергенұлы Баку мемлекеттік университетінің басшысымен өзара əріптестік жөніндегі меморандумға қол жеткізді. Шараны «Түркі əлемі» қоры мен Əзербайжан мемлекеттік экономикалық университеті ұйымдастырды.


31 қазан 2015 жыл

www.egemen.kz

 Құқықтық реформа қадамдары Қазіргі мына алмағайып заманда адам баласы өзінің күнбе-күнгі тіршілігінің күйімен жүріп жатқаны бар. Айнала қайнап жатқан өмір. Сол қайнап жатқан өмірдің күнгейі мен көлеңкесіне зер салар болсақ, ойланар да, ойлантар да тұстардың аз еместігін сезесің. Əсіресе, бүгінгі күні қылмыс əлемінің не бір жан түршігерлік көріністері саналы көңілді селт еткізсе етті. Көшеде жүрген қылмыскерді былай қойғанда, өз анасын өзі өлтіріп кету, өзі туған баласын өзі əлдебіреулерге сатып жіберу, аузындағы ана сүті кеуіп үлгермеген сəбилерді зорлау сияқты əрекеттер бой алуда. Əрине, кез келген қылмыспен күресу жəне оған қарсы тұру – құқық қорғау органдарының міндеті. Бұл орайда полиция қызметкерлеріне үлкен əрі жауапты міндеттер жүктелгендігі де айқын.

 Өнер тарауы бойынша елімізде заңның үстемдігін қамтамасыз етуге бағытталған 19 қадам бар. Сол қадамның бірі негізінде қазіргі уақытта жергілікті атқарушы органдар мен қоғамдастыққа есеп беретін жергілікті полиция қызметін құру көзделіп отыр. Парламент ендігі арада Ішкі істер министрлігінің құрамына елеулі өзгерістер енгізетін заң жобасын қабылдады. Бұл қазақстандықтардың құқықтарын қорғауға жасалған тың қадам жəне де елімізде қоғамдық тəртіпті одан əрі нығайтуға, қылмысқа қарсы тұрудың ықпалын күшейтуге, ұсақ

Тəртіп – тəрбиеден Жайлаубек ХАЛЫҚҰЛЫ,

Ақмола облыстық ішкі істер департаментінің бастығы, полиция генерал-майоры.

Қылмысқа қарсы заңдық тұрғыдан күресумен бірге біздің де кейкейде түрлі адамдармен де сөйлесіп, пікір алысып, ойланысар кездеріміз аз болмайды. Қылмыс неге азаймай отыр, жастар неге қатал болып барады деген мəселелер төңірегінде ойласулар кезінде көбінесе «тұрмыс ауыр», «жұмыссыздық» деген сөздер көбірек ауызға алына бастады. Əрине, бұл пікірлердің де жаны бар екендігін жоққа шығармас едім. Алайда, қазіргі уақытта отбасылық тəрбиенің əлсіреп кеткендігін ешкімнің де айтқысы келмейді. Əр бала ең əуелі өз ата-анасының құндылығы. Сол құнды дүниесін əркім мəпелеп өсірумен бірге, оған жан-жақты адами тəрбие беруге, еңбекке баулуға міндетті. Бұл мен ашып отырған жаңалық емес. Əлмисақтан келе жатқан қағидат осы. Алайда, бүгінгі күні қылмыс жасап жатқандардың арасында «тойып секіріп жүргендер» де, «тоңып секіріп жүргендер» де кездесетіндігі тағы да жасырын емес. Осы «тойып секіріп» қылмыс жасағандар тобына қарай отырып, талдау жасағанда, солардың бəрі де бала кезінде еркелік пен емен жарлықтың арқасында, былайша айтқанда, «əй деп» ешкімнің де бетінен қақпай өсірген жалқылары болып келеді. Бала кезінде өз үйінде өзін еркін сезінген солар, енді келіп қоғамда да өздерін еркінбіз деп кей-кейде ойларына келгендерін істеп жатады. Олар əлі де өз атааналарының ықпалына сенеді. Бəрін де ақшаға сатып ала аламыз деген жаман бір пиғыл бар саналарында. Міне, осы тұрғыдан келгенде, баланың санасына сен үйде жалғыз болғаныңмен, айналаңда өзге де адамдар бар, қоғам бар дегенді айтпайтындығымыз аңғарылады. Баяғыда үлкендеріміз «үй сыртында кісі бар» дегенді бекерге айтпаған болар. Сол үй сыртындағы кісінің, яғни қоғамның алдындағы жауапкершілік жайын баланың санасына ең əуелі өз ата-анасы сіңіріп, айта білулері керек. Мен бұл жайды, яғни бала тəрбиесін қылмыстың алдын алу шарасының ең бір маңызды буыны деп танимын. Əрине, кез келген ата-ана өз баласын адам болсын, жақсы болсын деп тəрбиелеріне күмəнім де жоқ. Дегенмен, қоғам мен мемлекет алдындағы жауапкершілік жайын əр отбасында да өз бала шағасымен ойласып отыру қажет осы күндері. Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев «Біздің болашағымыз – жастар. Біз жастарды жаңа өмірге бейімдей білуіміз керек», – дегенді айта отырып, əр қазақстандыққа үлкен ой салған болатын. Ал сол жастарды Елбасы айтып отырған «жаңа қоғамға бейімдеу» ең əуелі отбасының міндеті болса керек. Өйткені, халқымызда «тəрбие бесіктен басталады» деген ұғым бар. Сол бесіктен басталар тəрбиенің түпкі мəні отаншылдық болуға тиісті. Ол үшін əркім, ең бастысы, өз еліміздің тəуелсіздігінің қадірі мен қасиетін толық сезіне алуға тиісті. Өз еліңнің тарихын, халқыңның тілі мен салт-дəстүрін, əдепғұрпын тереңірек білуге барынша көңіл бөлінгені жөн. Өйткені, əр халықтың мұратты мүддесіне қол жеткізу, ол көбінесе, өзінің рухани байлығын игеруге байланысты болмақ. Қазақ хандығының 550 жылдығына байланысты Тараз қаласында өткізілген ұлы жиында Елбасы «Ұлан-ғайыр жері бар, ұлы мұраты бар, елі бар, бабалары жазған ұлы тарихы мен ұрпағы бар, көз

тіккен ұлы болашағы бар менің халқым – ұлы халық. Сол халықтың тұңғыш басшысы болу бақыты маған тигеніне тəубе деймін», – деп айтқан толғамды ой-пікірі біздің əрқайсымыздың санамызды жаңғыртуға тиісті деп білемін. Өйткені, Елбасы айтып отыр ған ұлы халықтың бүгін гі ұлы мұраты Мəңгілік Ел болуды ойлай жүру бүгінгі де, келер ұрпақтың да борышы болуға тиісті. Мəңгілік Ел болу сияқты ұлы мұрат жауапкершілігі əр отбасылық құндылықтардың біріне айналуы керек. Тəрбие өзегі де осы болуы қажет. Міне, біз өз ұрпағымыздың тəрбиесін осы негізде үйлестіре білсек, жас ұрпақтың бойында отан шыл дық, ел мен халық алдындағы жауапкершілік қасиеттердің дари түсетіндігіне күмəн болмауға тиісті. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев еліміз өз тəуелсіздігін алған кезеңдерден бері құқық қорғау жүйесін жетілдіру мəселесін ұдайы өз назарында ұстап келеді. Олай болатыны, құқық тық мемлекет құрудағы жəне оны орнықтырудағы біздің басты мақсатымыз еліміздің тəуелсіздігін одан əрі нығайту мүддесімен байланысып жатыр. Адамдардың бостандықтары мен құқығын қорғау, қылмысқа жəне құқық бұзушылыққа қарсы күресу құқықтық мемлекеттің басты міндеті болса, сол құқық қорғауға міндетті органдардың өздерін заңдық тұрғыдан қаруландыру жағы да жыл сайын жетілдіріп отырғандығы қуантады. Бұл орайда, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің «Қазақстан-2050» Стратегиясында құқық қорғау жүйесін жаңғыртудың арнайы бағдарламасы бойынша одан əрі реформалар жүргізудің қажеттілігін алға тартқан болатын. Соған сəйкес, Қазақстан Республикасының құқық қорғау жүйесін реформалаудың 2014-2020 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасы қабылданып, қазір ол ойдағыдай жүзеге асырыла бастады. Еліміздің құқық қорғаушылық заңнамасын жетілдіру аясында ең əуелі «Қылмыстық кодекс», «Қылмыстық-атқару кодексі», «Қылмыстық іс жүргізу кодексі», «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі» жаңадан жасалды. Сонымен бірге, «Ішкі істер органдары туралы» жəне «Жол жүрісі туралы» заңдар да қабылданып, бұлардың барлығы да құқық қорғау жүйесін одан əрі сапалық жаңа деңгейге көтеруге оң ықпал ете бастады. Құқық қорғаушылар өздерінің қоғам мен мемлекет алдын дағы жауапкершіліктерін де, өздерінің міндеттерін де айқын сезінулеріне əсер етті. Заманның бүгінгі даму үрдісіне заңның да қабілеттілігі сай болуы керек. Бұл тұрғыдан алғанда, біздің еліміздің құқықтық жүйесі заңдық тұрғыдағы нормалармен өте жақсы қамтамасыз етілген. Бұған сүйеу, дəлел бола алатын Елбасының 100 қадамнан тұратын Ұлт жоспары аясындағы «Халыққа есеп беретін қазіргі заманғы мемлекет»

11

құқық бұзушылықты жоюдағы жергілікті полиция қызметінің рөлін арттыруға зор ықпалын тигізері анық. Біз заңның үстемдігін қамта ма сыз етуге бағытталған ендігі жұ мыстарымызды ұрпақ тəрбиесімен бірге ұштастыра жүргізуге тиістіміз. Жас ұрпақ саналы болып жетілсін деген ой мен мүдде өзегінде əркімнің өз елінің заңына құрметпен жəне сеніммен қарау қағидаты жатуы керек. Еліңнің заңын құрметтеу сол еліңді құрметтеу екендігін айтар едім. Əрине, қоғам болғаннан кейін қылмыс болмай тұрмасы анық. Қазіргі уақытта ішкі істер органдары қылмыстың алдын алуға қажетті не бір озық үлгідегі техникалық жабдықтармен қам тама сыз етіле бастады. Мысалы, біздің облысымыздың орталығы Көкшетау қаласындағы көшелерге 1403 бақылау камерасы орнатылды. Бұл камералар жедел басқару орталығы арқылы бақыланады. Осы бақылау камераларының көмегімен 90 қылмыс ашылып, 12423 құқық бұзушылықтың алды алынды. Кез келген шендегі полиция қызметкері сол өзі қызмет ететін ел мен жердің халқымен біте қайнасып, солардың жөн сілтер бір ақылшысына, қолұшын берер көмекшісіне айналып, сенімдерін ақтауға тиісті. Ол үшін біз жергілікті тұрғындармен жиі кездесіп, пікірлесіп, азамат тарды жеке мəселелерімен қабылдауды ұдайы ұйымдастырып оты руға тиістіміз. Жыл басынан бері менің өзім халықпен отызшақты кездесу өткіздім. Азаматтарды жеке мəселелерімен қабылдау жүргізуімнің барысын да айтылған 72 өтініш бойынша нақтылы жұмыстар қолға алынды. Сондай-ақ, қоғамдық ұйымдардың, жергілікті өкілетті орындардың өкілдерімен, мəселен, облыстық, аудандық жəне қалалық мəс ли хаттардың депуттарымен пікірлесуге де айрықша мəн беріп жүрміз. Мұндай кездесулер өткізіп тұруды ішкі істер департаментінің түрлі қызметтер басшыларынан да, қалалық жəне аудандық деңгейдегі полиция басшыларынан да талап етудеміз. Бұл полиция қызметкерлерінің халықтың заңдық мүдделеріне қызмет етуге деген жауапкершілігін күшейте түседі. Бүгінгі Қазақстан дамыған, əлем таныған өркениетті мемлекеттің бірі болып отыр. Алдымызда əлемнің дамыған 30 мемлекетінің қатарына ену жəне де Мəң гілік Ел болу міндеті тұр. Өз басым осыны ойлаймын да, Елбасының: «Табысқа тоқмейілсімей, кейінгі ұрпаққа кемел Қазақ станды табыс тау – біздің ұрпақтың парызы. ХХІ ғасырдың сын-қатеріне төтеп беріп, ең дамыған елдердің біріне айналу біздің ортақ жауапкершілігіміз. Біз халқымыздың қаһармандық тарихын жасампаздық тарихына ұластырдық. Əлемдегі дамыған 50 елдің сапына еніп, қазіргі күні ең қуатты 30 елмен иық тіресуге бет алдық. Рухы биік, еңсесі тік, еңбегі ерен, бірлігі мығым Мəңгілік Елдің мəртебесі асқақ болуы үшін бізде бəрі де бар. Ендеше, барды бағалап, дамыта білейік», – деген аталы сөзін əрдайым санамызда сақтасақ деймін. Шынында да, барды бағалай білейік те, қазақстандық қоғамның беріктігі мен тыныштығын, еліміздің бірлігі мен ынтымағын көзіміздің қарашығындай сақтайық. Біз сол тыныштықты қорғауға да, сақтауға да əрдайым əзірміз. Ел тыныштығы – əр шаңырақтың тыныштығы. Бұл – баршамызды толғандыратын жай. Ақмола облысы.

КЇЙШІ

Ќалиолла Молдаєалиев елу жыл сахна тґрінде Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Бүгінде азуы алты қарыс əлемдік жаһандану үдерісінің жұтқыншағына жұтылып кетпеудің басты жолдарының бірі – халықтық өнердің бəсін одан əрі көтеру десек, қателеспейтін шығармыз. Əлбетте, халықтық өнер дегенде бұл ұғымның төрінде халқымыздың бас музыка аспабын серік еткен домбырашылар мен күйшілер тұрады. «Екі шектің бірін қатты, бірін сəл-пəл оң бұра, Нағыз қазақ қазақ емес, нағыз қазақ домбыра», деп кешегі өткен ойшыл ақынымыз Қадыр Мырза Əлі тектен-тек айтпаған шығар. Құдайға шүкір республикамыздың қай түкпірінде болмасын домбыраны жанына жақын санайтын, тіпті, оны өз өмірінің мəні мен сəніндей көретін тума таланттар жеткілікті. Солардың бірі – табаны күректей жарты ғасырдан астам уақыт бойы сахна төрінен түспей келе жатқан саңлақ, күйшідомбырашы, Ақжайықтың күй десе делебесі қозып қоя беретін арқалы ұлдарының бірі Қалиолла Молдағалиев екені анық. Оның өнердегі жолын екі қырынан қарастыруға болатын секілді. Яғни, Қалекеңнің бірінші қыры жоғарыда айтып өткеніміздей елу жыл бойы сахнада қажымай-талмай, жоғары кəсіби шеберлігі мен орындау мəнерін жоғалтпай, тіпті, жасы жетпіске жақындаса да осы шеберлігін ұдайы жетілдірумен, шыңдауымен келе жатқаны дей аламыз. Ал оның екінші қыры кейінгі толқын мен буынға домбыра үйрету, халқымыздың көне музыка аспабының құдіретін ұғындыру, домбырашылар ансамбльдері мен шағын оркестрлер ұйымдастыру ісінің бел ортасында болуы деп білеміз. Осындай бағыт-бағдар мен мақсатмүдделер бойынша бұрынғы Орал педагогика институтында, бүгінгі Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінде, бұрынғы ауыл шаруашылығы институтында, бүгінгі Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінде, облыс орталығындағы бірқатар кəсіптік-техникалық колледждерде жəне дарынды балаларға арналған мектеп-интернатта əлгіндей тəлімі мен тағылымы мол іске бастамашы бола білуі – домбыраны жиырма бірінші ғасырға мұқият табыстағандай əсер қалдырады. Соның нəтижесінде аталған жоғары оқу орындары жəне білім мен кəсіптік оқу жүйелерінде қаз басқан оркестрлер бүгінде жан-жақты қалыптасып үлгерді. Оның мүшелері елордамыз Астанада жəне таяу жəне алыс шетелдерде өнер көрсетіп,

облыстық, республикалық жəне халықаралық байқауларда топ жарып, осы конкурстардың лауреаттары атанып жүр. Қалиолла Молдағалиев – кəсіби музыкант. Ол Алматыдағы П.И.Чайковский атындағы музыка училищесінің түлегі. Сонау алпысыншыжетпісінші жылдардағы қалыптасқан тəртіп бойынша осындай кəсіби оқу орындарын бітірген жас мамандар оқу министрлігінің жолдамасы бойынша ел ішіне жіберіледі екен. Соған сəйкес республикалық маңызы бар музыка училищесінің түлегі бірден Батыс Қазақстан облысының шалғайдағы Тайпақ аудандық музыка мектебінің директоры қызметіне жолданады. Кейін ол осы қызметін Фурманов ауданында жалғастырады. Өзіне жүктелген жауапты жұмыстарды атқара жүріп біздің бүгінгі кейіпкеріміз аудан орталықтарындағы мəдениет үйлерімен тығыз байланыс ұстады. Онда өткізілетін концерттерге белсенді түрде қатысып, домбыра оркестрінің құрылуына үлкен көмегін тигізеді. Өнер жолының қызығы да, қиындығы да жетерлік. Оның құпия тылсым сырларын меңгеру үшін тек бір ғана арнаулы немесе жоғары оқу орнын аяқтау аздық етері анық. Өйткені, өнер мен шығармашылық жолда жас талантқа жөн мен жол көрсететін, парасат-пайымы биік жан кездеспесе, тек жалаң, құрғақ теориялық біліммен ол алысқа ұзай алмасы кəміл. Бұл тұрғыда да Б.Мəмбетұлының жұлдызы жоғары, мерейі үстем. Ол сонау 1965 жылы Қазталов аудандық халық аспаптар оркестрінің мүшесі болып қабылданады. Сол кезде Қ.Молдағалиев сегіз қырлы, бір сырлы өнер иесі, халық арасынан шыққан дара талант «нағыз самородок», Қазақ КСРінің еңбек сіңірген мəдениет қызметкері Сағит Садықовқа кез келгенін өз өмірі мен өнеріндегі бақыттың бастауы деп түсінеді. Майдангер ағамыз Қалиолланың бойындағы

домбыраға деген құштарлықтың құлашын кеңге жайдыртып, сəл кейінірек оны үлкен сахнаға алып шығады. Сөйтіп, көп кешікпей жас дарын аудандық мəдениет үйінің жанынан құрылған «Қарлығаш» əн-би ансамблінің құрамында Алматы, Мəскеу, Саратов, Таллин қалаларында өнер көрсетеді. Ол жылдарда Кремльдің съездер сарайында би билеп, əн шырқап, күй шерту мүмкіндігі Қазақстанның шалғай аудандарындағы халықтық өнер ұжымдарына тие бермейтін. Өз талантымен елін ерте мойындатқан Қалиолла Молдағалиев мұндай дəрежеге де ие болып, СОКП съезінің делегаттарына қол соқтыртқаны өз алдына бір бөлек əңгіме. Бұдан тұп-тура он бес жыл бұрын Орал қаласында Батыс Қазақстан облыстық филармониясының жанынан кəсіби сипаттағы халық аспаптар оркестрі құрылды. Кейін оған дəулескер күйші-композитор Дəулеткерейдің есімі берілді. Міне, сол кезден бері Қалекең осы оркестрдің белді де белсенді мүшесі. Ол мұнда контрабас-домбыра аспабында ойнайды. Əрқайсысы бес саусақтың ортан терегіндей жуан үш ішектен тұратын контрабасты алып домбыра десе де болғандай. «Аяқты жерге нық тіреп тұрып, тартпасаң – бұл аспап екінің біріне бас ие бермейді. Контрабас оркестрдің алдыңғы жағына қарай ұмтылмайтын, оның артқы жағында тұратын, алайда, мың сан үндер тоғысқан топтағы өз орнын білетін айрықша аспап», дейді Қалекең. Музыка тілімен тербегенде бас, тенор жəне альт делінетін дауыстар бар. Солардың бірінің үні шықпаса немесе жетіспесе кезкелген оркестрде толық үйлесім мен гармония бола қоюы екіталай. Контрабастың өлшемі – бас. Бас болмаған жағдайда оркестрде жіңішке, шіңкілдек үндер басым түседі де концерттік нөмірлер мен орындалған күйлер өз тұтастығынан жəне қажетті бояуы мен бедерінен айырылады. Қысқасы контрабас оркестрге қоңыр үн қосады. Ал қоңыр үнсіз халық аспаптар оркестрінің мəні де, сəні де келіспейді. Міне, өз өнерімен республика жұртшылығын рухани тұрғыдан сусындата білген Қалиолла Мəмбетұлы дəл бүгінгі күні де сахна төрінде жүр. Қандай мемлекеттік марапатыңыз бен атағыңыз бар деген сауалға ағамыз сəл кідіріп, мүдіріп қалғандай болды. «Атақ алуды ешқашан басты мақсатым деп санаған емеспін. Өнерімді бағалай білетін халқым бар кезде атақ пен марапаттың қажеті бола қояр ма екен. Əрине, елу жылдан асып жығылатын өнердегі жолым марапатпен аталып жатса оның да артықшылығы жоқ шығар. Дегенмен, мұны жоқтағым келмейді», деп ағынан жарылды ақсұңқар тектес асыл ағамыз. Қалай дегенде де жарты ғасырдан астам уақыт бойы сахнадан түспей келе жатқан кəсіби домбырашының өнер əлеміндегі мəнді де маңызды ұзақ жолы қандай құрмет пен атаққа да лайықты еді ғой деген ой қалды көкейде. ОРАЛ.

 Өмірдің өзегі – өндіріс

«Ерінбеген етікші болады» Ќараєанды аяќ киім фабрикасы аяєынан тік тўра ала ма? (Соңы. Басы 1-бетте). Қазір ғой, жүзге тарта адам жұмыс істейтін ұжымның қолында италиялық Dalong mashine фирмасының заманауи станоктары. Аяқ киім үлгісін пішуге лазерлі станокты пайдаланады. Əлбетте, бұл құрал-жабдықтың арзаны жоқ. Мысалы, Desma фирмасының тікелей табан құю станогының құны шамамен 1 млн. 200 мың еуро тұрады екен. Бүгінгі таңда өндіріске жұмысшылар аяқ киімінің 30-ға тарта түрі енгізілген. Бұдан бөлек, күнделікті киетін туфли мен бəтеңкенің жиырмашақты моделі əзірленген. Бір қызығы, фабриканың əзірге тігетіні – ерлердің аяқ киімі. Бірақ, болашақта талғамы кірпияз əйелдер жəне балаларға арналған аяқ киім түрлерін де шығару жоспарда бар. Ал əзірге өнімнің басым бөлігі қыс мезгіліне арналған, аяғыңды сұқсаң жаның рахат табар жып-жылы етіктер... Бүгінгі күнде кəсіпорынның бір ауысымда 800 жұп аяқ киімді жасап шығаруға мүмкіндігі бар. Бірақ, тапсырыстың аздығынан күніне 250-300 жұп аяқ киім тұтынушыға жол тартады. Шотқа қағып есептер болсақ, бұл дегеніңіз аса ірі өндірістік өңір үшін түкке де тұрмайтын көрсеткіш. Қазіргі уақытта арнайы жұмыс киімдері мен аяқ киімдерге деген сұраныстың жоғары екені рас. Бірақ, бұл жерде бір кілтипан бар: қазіргі алпауыт кəсіпорындардың көпшілігі əлі күнге дейін ескі дағдымен өзгенің арзан өніміне жүгіреді. Зер салып қарар болсаңыз, мемлекеттің қыруар қаржысы қыр асып жатыр. Ал өзіміздің өндірушілер тапсырыстың жоқтығынан зар илейді. Фабрика директоры Серік Таласбековтің «Біз біреуден көмек сұрап отырған жоқпыз, бізге жұмыс керек», деуінің астарында талай əңгіме жатыр. Ал біз болсақ, отандық өндірісті қолдайық деп өңеш жыртып ұрандатқанда алдымызға жан салмаймыз. Дегенмен, «Шешінген судан тайынбас» деген бар. Қазір қарағандылық аяқ киім шеберлері тұтыну рыногын сапалы өніммен мойындатуды алдына мақсат етіп қойған. «Бүгінгі күні біз модельді аяқ киім үлгілерін əзірлеп қойдық. Бəсекеге қабілеттілігін шотқа қағып, есебін шығардық, – дейді Серік Ыдырысұлы. – Біз негізінен сапаға мəн береміз жəне табиғи материалдарды ғана пайдаланамыз. Біздегі бір жұп туфлидің бағасы 7-8 мың теңгенің шамасында болады. Ал басқаның дəл осындай аяқ киімі дүкендерде 18-25 мың теңгеден тұрады».

Ең бастысы, фабриканың басшысы Серік Таласбеков тұтынушы қауымның түптіңтүбінде сапалыға жүгіретінін жақсы біледі. Қытай мен Беларусьтің, Ресей мен Украинаның бір киіп тастайтын арзан өнімін өзімізде тігілген былғары аяқ киімнің ерте ме, кеш пе сөрелерден ығыстырып шығаратынына да сенімді. Өйткені, ол басқарған кəсіпорын үнемі ізденіс үстінде. Əрбір аяқ киім моделі арнайы зертханада жасалады. Сəннен қалмау бір басқа, оның ортопедиялық, технологиялық жəне басқа ерекшеліктеріне де баса мəн беріледі. Өндіруші кəсіпорын үшін шикізаттың маңызы өте зор. Жеткізушілерге тəуелді болмау үшін фабрика өндірістік қуаты айына 500 мың дециметр тері өңдеуге жететін жекеменшік зауыт салып алды. Бұл дегеніңіз, кəсіпорын ірі қараның 15 тоннадан 25 тоннаға дейін терісін қабылдап, илеуге шамасы келеді деген сөз. Сонымен қатар, бұл жерде дайын өнімдерге арналған құрамдас бөлшектер де əзірленеді. Фабриканың уақыттың талабына сай тынбай ізденуге деген құлшынысы қуантады. Бүгінде олар таза қолмен тігілетін аяқ киім өндірісін өрістетуді қолға алған. Сұраныстың көптігі сондай, кейде тапсырыстардан бас тартуға тура келіп жатады. Себебі, қолы алтын шеберлер аз, көбіне үлгере бермейді. Кейде өткенге орынсыз топырақ шашып жатамыз. Мəселен, кеңес заманында осы фабриканың жанында аяқ киім шеберлерін даярлайтын училище болды. Кадр тапшылығы деген ол кезде атымен жоқ еді. Ал қазір ше? Қарағанды тұрмақ, еліміз бойынша аяқ киім ісі шеберлерін даярлайтын басқа оқу орны

бар ма екен, өзі? Егер жастарға өзінің білгенін үйретіп жүрген тəжірибелі мамандар болмаса, жеңіл өнеркəсіптің аяқ киім тігу сынды саласын дамыту жайындағы əңгімені жылы жауып қоюға болар еді... Биыл «Қарағанды аяқ киім фабрикасы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі «Қазақстанның үздік тауары» өңірлік байқауында «Тұрғындарға арналған үздік тауарлар» аталымы бойынша жүлделі екінші орынды жеңіп алды. Қол жеткен табысқа тоқмейілсуге əсте болмайды. Сондықтан, сапаға жəне заманауи менеджментке иек артқан кəсіпорын енді жыл соңында республикалық деңгейде өтетін дəл осындай байқауда бақ сынап көрмек. Ең бастысы, бұл жерде жұмысшылар 70100 мың теңгенің аралығындағы еңбекақысын уақытылы жəне тұрақты түрде алып тұрады. Қазіргі қалыптасқан жағдайдың биігінен қарайтын болсақ, жекеменшік сектор үшін бұл дегеніңіз үлкен жетістік. Иə, «Ерінбеген етікші болады» деген атам қазақ. Талғамы өсіп кеткен тұтынушы тұрғанда жұрттың көңілінен шығатын кебіс тігу оңай шаруа емес. Өнімің сапалы жəне бағасы қолжетімді болмаса – сөрелерде сіресіп тұрған шетелдің «жылтырағы» жұтып қоюға əзір. Бəсекенің заманы, əлдімен алысып, кеудеңді бастырмасаң ғана нарықтан өріс аласың. Қарағандылық аяқ киім шеберлері мұны жақсы біледі. Əзірге адымы аршынды емес шығар, бірақ құлшынысы – зор, мақсаты – айқын, арманы – асқақ. ҚАРАҒАНДЫ.


12

www.egemen.kz

 Өңір өнері

Аќмешітте «Ант» сахналанды Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Қызылорда облыстық Нартай Бекежанов атындағы қазақ драма театрында Тахауи Ахтановтың шығармасы желісінде Қазақстанның халық əртісі, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Тұңғышбай əл-Таразидің сахналауымен «Ант» спектаклінің премьерасы болды. Айта кету керек, бұл туынды дəл осы сахнада 1973 жылы режиссер Хұсейн Теміровтың сахналауымен көрерменге ұсынылған болатын. Ал бүгінгі қойылым заманның өзгеруіне, көрерменнің талғам-талабына сай қайта жаңғыртылып отыр. Аталмыш спектакль Қазақ хандығының 550 жылдығына арнайы сахналанды. Шығарма елдік пен бірлік тақырыбын ту етіп, қазақ халқының атүстінен түспеген тарлан тарихының ең бір шеменді де шешуші кезеңдерін қамтиды. Басты мақсат – ел мен жер тұтастығын сақтау. Спектакльде осы тізгінді берік, дəйекті ұстанатын бөлек тұлға – Сауран сұлтан. Ол ел бірлігін сақтау жолында тіпті сүйген қызы Бопайды басқаға қияды. Əбілқайырды хан ету үшін əлім тайпасымен сүйек жаңғырту қажеттігі туады да, ол ғашығы Бəтиманы Əбілқайырға əйелдікке беруге келіседі. Спектакльде сонымен қатар, үш жүздің арасындағы билік бедері, бір-бірімен қырқысқан, таласқан тақ дауы да көрсетіледі. Əрі қарай тартыс дүрбелеңі Қоңтəжі бастаған қалмақтармен үдей түседі. Спектакльде Əбілқайыр рөлін – Ұғым Баймаханов, Сауран сұлтанды – Сырым Əбдіразақов, Бопайды – Ақтолқын Төлеуова, Төле бидің тау тұлғасын Бақытбек Темірбеков, Мыртық бидің образын Бақытбек Алпысбай сомдады. ҚЫЗЫЛОРДА.

Кґрме кґркі ертегілер əлеміне саяхат

Жақында Астанадағы Тұңғыш Президенті Музейінде Ресей Суретшілер одағының мүшесі Латиф Қазбековтің «Ертегілер əлеміне саяхат» атты суреттемелер көрмесінің салтанатты ашылуы өтті. Көрме музейдің «Мəдениет арқылы үнқатысу» халықаралық жобасының аясында, «Петербордың еркін суретшілері» жобасының өкілдігімен жəне Ресей Федерациясының Қазақстандағы елшілігімен бірлесіп ұйымдастырылған. Латиф Казбеков – кескіндемеші, СанктПетербург Заманауи өнер академиясы тобының мүшесі, Ресейдің Еңбек сіңірген суретшісі. Жүзден астам кітапқа сурет салған. Бейнелеу өнері жəне кітап өнері бойынша көптеген халықаралық жəне отандық конкурстардың лауреаты. Латиф Қожахметұлы 1954 жылы Алматы облысының Ақсу ауылында дүниеге келген. 1975 жылы Н.В.Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесін жəне Ленинград қаласындағы Ресей көркемсурет академиясын (қазіргі уақытта И.Е.Репин атындағы Санкт-Петербург мемлекеттік академиялық кескіндеме, мүсін жəне сəулет институты) тəмамдаған. Танымал өнер иесі литография, бейнелеу, офорт жəне кітап графикасы техникаларында орындалған туындылары жұрт көңілінен шыққан. Қазіргі уақытта СанктПетербург мемлекеттік университетінде кино өнері кафедрасының анимация жəне мультипликация бөлімінде оқытушылық қызмет атқарады. Журналистермен дидарласқанда ол: «Мынадай əсем ғимаратқа іштей масаттанып, бойымды мақтаныш сезімі кернеп тұрған жайым бар. Негізі жұмыстарымды көрмелерге көп қойғанмын. Алайда, мынандай көрме алаңы мені қатты қызықтырады. Мемлекеттің мəдениеттің дамуы үшін айрықша көңіл бөліп жатқаны қуантады. Бұл менің тарихи Отаным. Мен – қазақпын. Бүгінгі ашылып отырған көрме мəдени дəстүрлермен алмасуға арналып отыр. Осыны пайдаланып, барша ұйымдастырушылар мен өнер жанашырларына алғыс айтайын», – деді өнер иесі. Ол Ресей, АҚШ, Германия, Франция, Ұлыбритания, Жапония, Финляндия, Италия, ТМД мемлекеттерінде т.б. ұйымдастырылған 22 жеке көрменің жəне 300-ден астам шаралардың авторы болып табылады. Ресей тарихшысы жəне көркемсурет сыншысы Дмитрий Северюхин: «...Латиф Қазбеков – əртүрлі əдістемелер мен техникалық құралдарды ұтымды пайдалана білетін əмбебап суретші. Оның еңбектерінде терең шынайылық жəне қайталанбас құбылыстар көп. Жануарлар əлемінің анатомиясынан тамаша білімі бар. Оның орыс, қытай, үнді, скандинав, жапон жəне араб ертегілеріне арналған жетпіске жуық еңбектері Ресейдің жəне шетелдің бірқатар беделді марапаттарына ие болуына септігін тигізді» деді. «Ертегілер əлеміне саяхат» – Латиф Қаз бековтің Қазақстандағы алғашқы жеке көрмесі. Көрме қонақтары автордың əлем халықтарының 15 ертегісінің суреттемелерімен танысу мүмкіндігіне ие болады. Атап айтқанда, көрмеден оның Италия, Кения, Америка, Жапония, Ресей ертегілеріне, ежелгі Грекия аңыздары, астарлы əңгімелер мен өлеңдеріне арналған суреттері орын алған. Жалпы, көрмеде автордың 98 туындысы көрермен назарына ұсынылды. Аталмыш көрме қараша айының 22-не дейін жалғасатын болады. Раушан ТƏУІРХАНҚЫЗЫ, журналист.

31 қазан 2015 жыл

Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: С-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. С-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; жоғары немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. С-5 санаты үшін: жоғары білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. С-О-2 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-О-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы; сот орындаушысына жұмыс тəжірибесі талаптары қолданылмайды; C-O-5 санаты үшін: жоғары білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-O-6 санаты үшін: жоғары немесе ортадан кейінгі білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. C-R-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-R-4 санаты үшін: жоғары білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-R-5 санаты үшін: жоғары немесе ортадан кейінгі білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасы бірінші орынбасарының 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 02-0102/5 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2008 жылы 10 қаңтарда № 5084 тіркелген). Мемлекеттік əкімшілік қызметшілердің лауазымдық жалақысы Еңбек сіңірген Еңбек сіңірген жылдарына жылдарына Санат Санат байланысты байланысты min max min max C-3 118516 160157 C-O-5 64063 86485 C-4 106344 143501 C-O-6 57656 78157 С-5 80078 108266 C-R-3 74313 99938 С-О-2 125564 169767 C-R-4 56375 76235 С-О-4 84563 114032 C-R-5 49969 67906 І. Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) Алматы қалалық сотының кеңсесі, 050021, Алматы қаласы, Қазыбек би көшесі, 66-үй, анықтама телефоны: 8(7273) 30-91-23, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Алматы қалалық сотының кеңсесі бойынша: 1. Қаржы бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есеп пен есеп беруді жүзеге асыруға басшылық. Бухгалтерлік есеп, бақылау, есеп беру жəне экономикалық талдау мəселелері бойынша кəсіпорын бөлімшелері қызметкерлеріне əдістемелік көмек көрсету. Экономикалық негізделген өнімнің өзіндік құнының есеп беру калькуляциясын, еңбек ақы, түрлі деңгейдегі бюджеттерге салықтар, алымдарды есептеулер мен жіберулер, банк мекемелеріне төлемдер бойынша есеп айырысуларды жасауды қамтамасыз ету. Шаруашылық іші резервтерді анықтау, зияндарды жəне өндірістік емес шығындарды жою. Шаруашылық-қаржылық қызметтің бухгалтерлік есебін ұйымдастыруды жүзеге асыру жəне материалдық, еңбек жəне қаржылық ресурстарды тиімді үнемді пайдалануға, кəсіпорын меншігінің сақталуына бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар немесе экономика жəне бизнес (экономика немесе қаржы немесе есеп жəне аудит) саласындағы жоғары білім. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 2. Ақпараттық қамтамасыз ету бөлімнің басшысы, С-О4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: БАҚ-пен өзара əрекеттесу, қоғамдық жəне мемлекеттік мекемелермен, оған қоса, соттардың қызметін баяндау бойынша жеке тұлғалармен жұмыс істеу бойынша, БАҚ-та мақалалар мен жарияланымдарды жариялау, лауазымды тұлғалардан сұхбат алу, теледидардан көрсетуді ұйымдастыру. Ұйымдастырушылық-талдау жұмыстарын жүргізу жəне анықтамалар мен ақпараттарды құрай отырып, талдау жасау. Жұмысты жетілдіру бойынша тиісті ұсыныстар енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (журналистика) саласындағы жоғары білім. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 3. Соттардың орталық мұрағат бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне – 01.10.2013 ж. – 01.10.2016 ж.). Функционалды міндеттері: Алматы қаласының соттарынан келіп түскен құжаттарды реттеу, ресімдеу, есепке алу. Сараптамаға құжаттарды алу. Ғылыми-техникалық өңдеу жасау. Заңды жəне жеке тұлғалардан келіп түскен сұрауларға жауап дайындау. Аталмыш жұмыстарды жетілдіру бойынша, анықтамаларды, ақпараттарды құрастыру бойынша тиісті ұсыныстарды енгізу. Жергілікті соттардың қызметін ұйымдастыру мəселелері бойынша мемлекеттік жəне басқа да органдармен өзара əрекет ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік жəне гуманитарлық ғылымдар, экономика жəне бизнес (мемлекеттік жəне жергілікті басқару) саласында, мұрағаттану, құжаттандыру, құжаттармен қамту немесе құқық саласындағы жоғары білім немесе гуманитарлық ғылымдар, мұрағаттану, құжаттандыру, құжаттармен қамту немесе құқық саласындағы ортадан кейінгі орта білім. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу.

4. Қаржы бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есеп пен есеп беруді жүзеге асыруға басшылық. Бухгалтерлік есеп, бақылау, есеп беру жəне экономикалық талдау мəселелері бойынша кəсіпорын бөлімшелері қызметкерлеріне əдістемелік көмек көрсету. Экономикалық негізделген өнімнің өзіндік құнының есеп беру калькуляциясын, еңбек ақы, түрлі деңгейдегі бюджеттерге салықтар, алымдарды есептеулер мен жіберулер, банк мекемелеріне төлемдер бойынша есеп айырысуларды жасауды қамтамасыз ету. Шаруашылық ішкі резервтерді анықтау, зияндарды жəне өндірістік емес шығындарды жою. Шаруашылық-қаржылық қызметтің бухгалтерлік есебін ұйымдастыруды жүзеге асыру жəне материалды, еңбек жəне қаржылық ресурстарды тиімді үнемді пайдалануға, кəсіпорын меншігінің сақталуына бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе қаржы немесе есеп жəне аудит) саласында. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 5. Соттардың инфрақұрылымын қамтамасыз ету жəне дамыту бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: материалдық-техникалық құндылықтар жəне басқа мүліктер бойынша мəліметтердің ақпараттық базасын жасау бойынша жұмыстарды жүзеге асыру, бөлімнің іс қағаздарын жүргізу, ұйымдастыру техникасының дұрыстығына бақылауды жүзеге асыру, іс корреспонденциясын, ұсыныстарды дайындау, кеңсе тауарларына сұранысты зерделеу жəне талдау, шарт жобаларын, конкурстық құжаттаманы дайындау, құрылыс, мекеменің құрылыс нысандарын жөндеу мерзімдеріне, автомашиналар мен механизмдердің дұрыстығына ағымдағы бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес немесе құқық, технология, техникалық ғылымдар саласындағы жоғары білім немесе экономика жəне бизнес, құқық, технология, техникалық ғылымдар саласындағы ортадан кейінгі орта білім. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 6. Ақпараттық технологиялар жəне ақпараттық ресурстарды қорғау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ақпараттық жүйені техникалық жəне бағдарламалық қамтамасыз ету бойынша жұмысты ұйымдастыру, моноторинг жүргізу; сот органдарының автоматтандырылған ақпараттық жүйесін ендіру жəне пайдалану бойынша практикалық көмек көрсету; ақпараттық жүйелердің үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету, ақпараттықталдау жұмысы мен мониторингтің нысандары мен əдістерін меңгеру. Компьютерде жұмыс істей білу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (мемлекеттік жəне жергілікті басқару) немесе техникалық ғылымдар жəне технология (ақпараттық жүйе немесе биотехнология немесе автоматтандыру жəне басқару немесе есептеу техникасы мен бағдарламалық қамту) саласындағы жоғары білім немесе құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технология (ақпараттық жүйе немесе биотехнология немесе автоматтандыру жəне басқару немесе есептеу техникасы мен бағдарламалық қамту) саласындағы ортадан кейінгі білім. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 7. Ішкі қауіпсіздік жəне соттардың сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бөлімінің сот приставы, С-О-6 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: сот мəжілісі кезінде залда қоғамдық тəртіпті сақтау, процессуалдық əрекеттерді орындауда сотқа жəрдем беру, судьяны жəне процестің басқа қатысушыларын жəне ғимаратты күзетпен қамтамасыз ету. Құқық бұзушыларды ішкі істер органдарына жеткізу. Атқарушы əрекеттерді мəжбүрлеп орындалуына қатысу. Сотқа келуден жалтарушы тұлғаларды жеткізуді жүзеге асыру жəне осы бағытта құқық қорғау органдарымен жұмысты үйлестіру. Жұмысты жетілдіру бойынша сəйкес ұсыныстарды енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: гуманитарлық ғылымдар немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе экономика немесе қаржы немесе есеп жəне аудит) немесе техникалық ғылымдар жəне технология саласындағы жоғары білім немесе гуманитарлық ғылымдар немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе қаржы немесе есеп жəне аудит) немесе техникалық ғылымдар жəне технология саласындағы ортадан кейінгі білім. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. Аудандық жəне оған теңестірілген соттар бойынша: 1. Бас маман, С-R-4 санаты, 6 бірлік: Алмалы ауданының №2 аудандық соты – 1 бірлік; Əуезов ауданының № 2 аудандық соты – 1 бірлік; мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 2 бірлік (оның ішінде 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне 08.09.2014 ж. 25.06.2017 ж.); Бостандық аудандық соты – 1 бірлік; Наурызбай аудандық соты – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: арыздар мен өтініш терді қарау, анықтамалар мен ақпаратты жасап, сот қорытындыларына талдау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару, техникалық немесе гуманитарлық білім. Заңгерлік, гуманитарлық немесе техникалық орта білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 2. Бас маман-сот мəжілісінің хатшысы, С-R-4 санаты, 17 бірлік: Жетісу аудандық соты – 2 бірлік; Жетісу ауданының № 2 аудандық соты – 1 бірлік; Наурызбай аудандық соты – 8 бірлік; қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты – 1 бірлік; мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 2 бірлік (оның ішінде 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне 30.01.2015 ж. – 14.12.2017 ж.); Медеу аудандық соты – 2 бірлік; Бостандық аудандық соты – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот мəжілістерінің хаттамаларын жүргізу, қылмыстық, азаматтық істерді ресімдеу, процессуалдық құжаттарды (сауалдар, хаттар, шақыртуларды, атқару парақтарын) дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару білімі, заңгерлік орта білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 3. Жетекші маман, С-R-5 санаты, 25 бірлік: Медеу аудандық соты – 2 бірлік (оның ішінде 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне 25.05.2015 ж. – 23.03.2018 ж.); Медеу ауданының №2 аудандық соты – 2 бірлік; Бостандық ауданының №2 аудандық соты – 1 бірлік; мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 4 бірлік; Жетісу ауданының №2 аудандық соты – 2 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне 1 бірлігі 23.12.2013 ж. – 30.04.2016 ж., 1 бірлігі 18.03.2015 ж. – 17.09.2016 ж.); Бостандық аудандық соты – 4 бірлік (оның ішінде 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне 1 бірлік 20.09.2013 ж. – 23.07.2016 ж.); Жетісу аудандық соты – 2 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне 27.05.2013ж. – 14.01.2016 ж., 1 бірлігі 04.11.2013 ж. – 29.08.2016 ж.); Алмалы ауданының № 2 аудандық соты – 3 бірлік; Əуезов ауданының № 2 аудандық соты – 1 бірлік; мамандандырылған ауданаралық əкімшілік соты – 1 бірлік; Алмалы аудандық соты – 2 бірлік; Алатау аудандық соты – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: анықтамалар мен ақпараттарды жасау, сот қорытындыларына талдау жасау, жеке ұйғарымдарды есепке алу жəне оның орындалуын бақылау, мұрағат істерін жүргізу, қолданыстағы заңнаманы жүйелеу мен кодификациялау, сот статистикасын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім немесе гуманитарлық немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару, техникалық білім немесе орта заңгерлік, гуманитарлық немесе техникалық білім. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 4. Аға сот приставы, С-R-4 санаты, 2 бірлік: Медеу аудандық соты; Наурызбай аудандық соты. Функционалды міндеттері: ұйымдастыру жəне жалпы басшылық, сот приставтарының жұмысын бақылау. Сот приставтарына жүктелген міндеттерді орындау жеке жауаптылықты мойнына алу. Сот приставтары жұмысының қызметіне қатысты есеп берулер мен ақпараттарды жасау. Жұмысты жетілдіру бойынша сəйкес ұсыныстарды енгізу. Компьютерде жұмыс істей білу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы жоғары білім (мемлекеттік жəне жергілікті басқару). Құқық саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 5. Сот приставы, С-R-5 санаты, 13 бірлік: мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 6 бірлік;

Алмалы ауданының № 2 аудандық соты – 1 бірлік; Медеу ауданының №2 аудандық соты – 1 бірлік; Бостандық аудандық соты – 1 бірлік; Медеу аудандық соты – 2 бірлік; Жетісу аудандық соты – 1 бірлік; қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот мəжілісі залында қоғамдық тəртіпті сақтауға жəрдем беру, сотқа процессуалдық əрекеттерді орындауға көмектесу, судьялардың жəне басқа да сот процесіне қатысушылардың жəне сот ғимаратының сақтығын қамтамасыз ету. Құқық бұзушыларды ішкі істер органдарына жеткізу. Атқарушы əрекеттерді мəжбүрлеп орындалуына қатысу. Сотқа келуден бас тартқандарды сотқа мəжбүрлеп əкелуді жүзеге асыру жəне бұл бағытта құқық қорғау органдарымен ынтымақтастықты жүзеге асыру. Жұмысты жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: гуманитарлық ғылымдар немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе экономика немесе қаржы немесе есеп жəне аудит) немесе техникалық ғылымдар жəне технология саласындағы жоғары білім немесе гуманитарлық ғылымдар немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе қаржы немесе есеп жəне аудит) немесе техникалық ғылымдар жəне технология саласындағы ортадан кейінгі білім. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. ІІ. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің «Ақтөбе облысы бойынша департаменті» РММ, 030000, Ақтөбе қаласы, М.Оспанов көшесі 52/2, анықтама үшін телефондары: 8 (7132) 55-6783, 8 (7132) 55-68-10, факс: 8 (7132) 55-67-89, электронды пошта: d.dkomuaktobe@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлеміне ақы төлеу бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыста – 2016 жылғы 20 мамырға дейін болу мерзіміне). Функционалды міндеттері: бөлімнің іс-əрекетін жалпы басқару; тегін медициналық көмектің кепілдік көлемінде медициналық көмек көрсету үшін медициналық қызметті сатып алу конкурстарын ұйымдастыру жəне өткізу; медициналық қызметті жеткізушілермен келісім жасау үшін іс-шараларды жүзеге асыру; тегін медициналық көмектің кепілді көлемі бойынша бюджетті уақтылы меңгеруді болжау; медициналық қызметті жеткізушілер арасында қаржыландыру көлемін қайта бөлуге қатысу; медициналық ұйымдарға экономикалық шара қолдану; тегін медициналық көмектің кепілді көлемін қаржыландыру нəтижелері бойынша медициналық-экономикалық талдау жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы; компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Exspress, Internet Explorer бағдарламаларымен жұмыс істеуді білу. 2 Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін көрсету көлемін бақылау бөлімінің бас маманы, С-О5 санаты, 2 бірлік (негізгі қызметшілердің бала күтіміне байланысты демалыста – 2015 жылғы 31 желтоқсанға дейін жəне 2016 жылғы 1 мамырға дейін болу мерізіміне). Функционалды міндеттері: тегін медициналық көмектің кепілдік көлемін сараптауға қатысу, емделген аурулардың мəліметтері базасының сарапталуын үйлестіру, тегін медициналық көмектің кепілдік көлемінің ақаулары құрылымын талдау; тегін медициналық көмектің кепілді көлемін сараптау əдістемесін əзірлеу, медициналық ұйымдардың іс-əрекеті бойынша қорытынды нəтижелерінің статистистикалық көрсеткіштері мен медициналық қызметтің сапасын бағалау индикаторларына мониторинг жүргізу арқылы бағалау, құзыреті шегінде денсаулық сақтау субъектісін сараптау нəтижелері бойынша актілерді құрастыру, нормативтікқұқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары медициналық білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі медициналық білімі барларға рұқсат етіледі. Microsoft Office компьютерлік бағдарламасын білу, Outlook Exspress. Internet Exsplorer электронды поштасымен жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің «Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ, 150008, Солтүстік Қазақстан облысы, Петропавл қаласы, Қазақстан Конституциясы к-сі, 36, 4-қабат, 4-кабинет, анықтама үшін телефоны: 8 (7152) 46-59-36, электронды пошта: k.komusko@mzsr. gov.kz, a.zhussupova@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін көрсету көлемін бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемінің көлеміне сараптама өткізуге қатысу, жүргізу. ТМККБК көлеміне сапа құрылымына талдама жəне мəліметтер қорындағы емделіп шыққан науқастарға сараптама жүргізу. Мəліметтер қорындағы емделіп шыққан науқастарға жəне бірінші медициналық құжаттарға сараптама жүргізу барысында медициналық қызмет сапасының əлеуеттік ақауларын анықтау. ТМККБК кезінде медициналық қызмет көлеміне əдістемелік сараптаманы дайындауға қатысу. Медициналық қызмет сапасына баға беру индикаторлары мен статистикалық көрсеткішінің мониторингі жолымен медициналық ұйымдардың жұмыс қорытындысына соңғы баға беру. Құзыреті шегінде денсаулық сақтау субъектілеріне сараптама жүргізу қорытындысы туралы актілерді құру. Ақпараттық-талдамалық материалдарды, есептерді дайындау жəне қалыптастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) бейіні бойынша. Ортадан кейінгі білімі: медицина, фармацевтика бейіні бойынша рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» Конституциялық заңын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жергілікті басқару жəне өзінөзі басқару туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлеміне ақы төлеу бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің төлемдері мен міндеттемелері бойынша қаржыландыру жоспарын дайындау жəне қатысу; департаменттің қаржылық-шаруашылық қызметіне талдама жүргізуге қатысу. Республикалық бюджет бағдарламаларына келісім беруге (жоспарлауға) қатысу. Департамент қызметін қамтамасыз ету үшін қажетті қызметтер мен жұмыстар, тауарларды мемлекеттік сатып алу арқылы өткізу. Барлық дербес компьютерлерді жəне ұйымдастыру техникаларын жинақтаушы қондырғылармен техникалық қамтамасыз етуді жүргізеді; дербес компьютерлерді бағдарламалық қамтамасыз етеді; бөлімдерде жергілікті желілерді техникалық қамтамасыз етуді жүргізеді; электронды поштамен жұмыс істеу. Барлық бекітілген есеп беру нысандарын жоғары тұрған ұйымдарға ұсыну. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, статистика) немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (ақпараттық жүйелер) бейіндері бойынша. Ортадан кейінгі білім: сервис, экономика жəне басқару (экономика (салалар бойынша), қаржы (салалар бойынша), есеп жəне аудит (салалар бойынша), статистика, менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша)) немесе байланыс, телекоммуникациялар жəне ақпараттық технологиялар (ақпараттық жүйелер (қолдану аясы бойынша)) бейіндері бойынша рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті

туралы» Конституциялық заңын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жергілікті басқару жəне өзінөзі басқару туралы» Заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. ІІІ. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі, 010000, Астана қаласы, Қабанбай батыр көшесі, 19, анықтама үшін телефон: 97-68-88, 97-68-92, 97-68-91 факс (7172) 97-69-43, электронды мекенжай: zh.nurbayeva@ energo.gov.kz, b.duzkeeva@energo.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі Атомдық жəне энергетикалық қадағалау мен бақылау комитетінің Алматы қаласы бойынша аумақтық департамент басшысының орынбасары, С-О-2 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: өңір бойынша бақылауқадағалау жұмысын жүргізу жоспарын жүзеге асыру. Электр станциялары, электр жəне жылу желілері, сондай-ақ тұтынушылардың электр жəне жылу пайдалану қондырғылары энергетикалық жабдығының пайдаланылуына жəне техникалық жағдайына бақылауды жүзеге асыру. Электр энергетикасы объектілеріндегі авариялық технологиялық бұзушылықтарды талдау. Электр жəне жылу энергиясының сапасы бойынша техникалық шарттардың сақталуына, электр станцияларының, электр жəне жылу желілерінің қысқы жағдайдағы жұмысқа дайындығына, электр энергетикасы саласындағы заңнамаларды жетілдіру бойынша ұсыныстар дайындауға бақылауды жүзеге асыру. Қазақстан Республикасының электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілердің техникалық талаптарының орындалуына бақылауды жүзеге асыру. Аварияларды, жазатайым оқиғаларды жəне электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілердің техникалық талаптарының өзге де өрескел бұзушылықтарын жіберген кінəлі жауапты адамдарды тəртіптік жауапкершілікке тарту туралы ұйымдардың меншік иелеріне ұсыныстар енгізу немесе электр энергетикасы саласындағы заңнамаларды бұзуға кінəлі адамдарды əкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілікке тарту туралы тиісті мемлекеттік органдарға материалдар жіберу. Электр жəне жылу энергиясын өндіруді, беруді жəне тұтынуды жүзеге асыратын ұйым басшыларының электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді білуіне біліктілік тексеруді ұйымдастыру. Тəуекелдерді бағалау жүйесіне сəйкес аумақтық бөлімшенің жұмыс жоспарын жасау жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру. Электр энергетикасы саласындағы талдау материалдарын, шолуларды, анықтамаларды, өңірлер шеңберіндегі электр энергиясын өндіру теңгерімін дайындау. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштерді қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар мен технологиялар (электр энергетикасы, жылу энергетикасы). IV. Қазақстан Республикасы Иивестициялар жəне даму министрлігі Геология жəне жер қойнауын пайдалану комитеті, 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, «Министрліктер үйі» ғимараты, анықтама үшін телефоны: (8-7172) 74-34-77, факс 7434-77, a.tuyakova@mid.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қатты пайдалы қазбалар геологиясы басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарма қызметіне жалпы басшылық етуді жүзеге асыру;жер қойнауын мемлекеттік геологиялық зерделеу саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды қамтамасыз ету; мемлекеттік мұқтаждықтар үшін геологиялық зерттеулерді жүргізуді ұйымдастыру; жер қойнауын мемлекеттік геологиялық зерттеуды жүзеге асыру үшін қажетті мемлекеттік бюджеттік қаржы бөлу көлемдерін негіздеу; құзыреті саласында мемлекеттік жəне салалық бағдарламаларды əзірлеуге жəне іске асыруға қатысу; əдістемелік нұсқауларды, салалық нұсқаулықтарды жəне басқа да нормативтік құжаттарды əзірлеуге жалпы басшылыққа алу; өңірлік геологиялық, ғылыми-қолданбалы зерттеулерді, іздестіру жəне іздестіру-бағалау жұмыстарын өткізуге мемлекеттік тапсырысты конкурс негізінде қалыптастыру жəне орналастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар (тау-кен инженер-геолог, геологиялық түсіру, қатты пайдалы қазба кен орындарын іздеу жəне барлау). V. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті Қарағанды облыстық сотының кеңсесі, 100000, Қарағанды қаласы, Кривогуз көшесі, 7-үй, 110-кабинет, анықтама үшін телефон: (7212) 55-94-25, электронды мекенжай: 721-0202@sud.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Аудандық (қалалық) сот кеңсесінің бас маманы, С-R-4 санаты, 9 бірлік: Осакаров аудандық сотына – 1 бірлік; Нұра аудандық сотына – 1 бірлік; Абай аудандық сотына – 1 бірлік; Абай ауданының №2 аудандық сотына – 1 бірлік; Жезқазған қалалық сотына – 1 бірлік; Қаражал қалалық сотына – 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Балқаш қалалық сотына – 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына – 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Шет ауданының №2 аудандық сотына – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: келіп түскен ұсыныстар, өтініш, шағымдарды тіркеу жəне есепке алу, олардың қаралу мерзімдерінің сақталуын бақылау; сот төрағасы қабылдайтын азаматтарды тіркеу жəне есепке алу; заңнамаларды іріктеу жəне жүйелеу; сот істерін автоматты түрде бөлу; кодификацияны жүргізу жəне сот тəжірибесін зерделеуге қатысу; БАҚ-пен өзара байланысты ұйымдастыру; электронды нарядтарды, журналдарды жүргізу; сот істері мен материалдары бойынша статистикалық есептерді жасау; жеке ұйғарулар, қаулыларды есепке алу жəне олардың орындалуын бақылау; заттай айғақтарға қатысты сот актілерінің сақталуы мен орындалуын тіркеу жəне есепке алу; халықаралық келісімдерге сəйкес республиканың басқа соттары мен шет ел мемлекеттері соттарынан түскен сот тапсырмалары есебін жүргізу; істердің мұрағатқа уақытында тапсырылуын бақылау; аяқталған істер мен журналдарды мұрағатқа тапсыруға дайындау; құқық білімін насихаттауды ұйымдастыру; семинар-сабақтарын өткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы (құқықтану, халықаралық құқық) жоғары білім. Тəжірибесі болған жағдайда құқық саласында (құқықтану, халықаралық құқық) ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, қазіргі заманғы ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. 2. Аудандық (қалалық) сот кеңсесінің бас маманы – сот мəжілісінің хатшысы, С-R-4 санаты, 8 бірлік: Қарағанды қаласының Октябрь аудандық сотына – 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының Октябрь ауданының №3 аудандық сотына – 1 бірлік; Шахтинск қалалық сотына – 1 бірлік; Жезқазған қалалық сотына – 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қаражал қалалық сотына – 1 бірлік; Балқаш қалалық сотына – 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Приозерск қалалық сотына – 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Шет ауданының №2 аудандық сотына – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: істі сот талқылауына дайындауда қажетті жұмыстарды атқару; сот отырысының хаттамаларын жүргізу; журналдарды нұсқаулыққа сəйкес толтыру жəне жүргізу; атқару құжаттарының көшірмесін дайындау; қаулылар мен үкімдердің көшірмелерін тапсыру; сұранымдар мен хаттар дайындау, шақыру қағаздарын жіберу; сотқа қатысушыларды шақыру; сотталушылардың жеткізілуін қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы (құқықтану, халықаралық құқық) жоғары білім. Тəжірибесі болған жағдайда құқық саласында (құқықтану, халықаралық құқық) ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, қазіргі заманғы ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. 3. Аудандық (қалалық) сот кеңсесінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 21 бірлік: Қарағанды қаласының Қазыбек би ауданының №2 аудандық сотына – 6 бірлік (оның ішінде 3 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала (Жалғасы 13-бетте).


31 қазан 2015 жыл

(Жалғасы. Басы 12-бетте). күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының Октябрь ауданының №3 аудандық сотына – 4 бірлік (оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Шахтинск қалалық сотына -1 бірлік; Балқаш қалалық сотына – 4 бірлік (оның ішінде 2 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Жаңаарқа аудандық сотына – 1 бірлік; Қарағанды облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотына – 2 бірлік (оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына – 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының мамандандырылған ауданаралық əкімшілік сотына – 1 бірлік; Жезқазған қаласының мамандандырылған əкімшілік сотына – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қызметтік хат алмасуды жүргізу; ағымдағы құжаттарды ресімдеу, кіріс жəне шығыс жөнелтілімдерді журналда, реестрде, электронды түрде тіркеу; мұрағатты жүргізу, сұранымдар бойынша істерді жіберу жəне есепке алу, мұрағат құжаттарының көшірмелерін беру; нарядтар мен істерді жоюға іріктеу жəне дайындау; сот жөнелтілімдерін тиісті жеріне уақытында жеткізу. Сауаттылық, жеделдік, адамдармен тіл табыса білу, жұмысты ұйымдастыра білу, қарым-қатынас жасай алу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласында (құқықтану, халықаралық құқық) жоғары білім немесе құқық саласындағы (құқықтану, халықаралық құқық), ортдвн кейінгі білім, қазіргі заманғы ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. 4. Аудандық (қалалық) сот кеңсесінің аға сот приставы, С-R-4 санаты, 2 бірлік: Қарқаралы аудандық сотына – 1 бірлік; Шет ауданының №2 аудандық сотына – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот приставтарының бөлімдерінде жұмысты ұйымдастыру жəне бақылау; сот отырысы кезінде залдағы қоғамдық тəртіптің сақталуын қадағалау; сот ғимараттарын,кеңесу бөлмелерін күзетуді қамтамасыз ету; судьялар мен процеске басқа да қатысушыларды күзету; тұтқындағы тұлғаларды күзету мен олардың қауіпсіздігіне қатысты сұрақтар бойынша айдауыл қызметіндегілермен өзара əрекеттесу; судьяның тапсырмасы бойынша қылмыстық іс пен заттай айғақтарды жеткізуді жəне оның сақталуын қамтамасыз ету; оқ ататын қаруды, электр қаруларын, арнаулы құралдарды жəне ұрыс тəсілдерін білу; жұмысты жоспарлап, талдай білу, денешынықтыру бойынша арнаулы сабақтар өткізе білу; азаматтармен жұмыс істей білу; сот приставтарының əрекеттеріне түскен шағымдарды шеше білу; соттың қызметімен байланысты төтенше жағдайларды болдырмау жəне болжай білу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы (құқықтану, халықаралық құқық) жоғары білім. Тəжірибесі болған жағдайда құқық саласында (құқықтану, халықаралық құқық) ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, қазіргі заманғы ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. 5. Аудандық (қалалық) сот кеңсесінің сот приставы, С-R-5 санаты, 7 бірлік: Қарағанды қаласының Қазыбек би ауданының №2 аудандық сотына – 1 бірлік; Қарағанды қаласының Октябрь аудандық сотына – 3 бірлік; Жезқазған қалалық сотына – 1 бірлік; Балқаш қалалық сотына – 1 бірлік; Қарағанды облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот отырысы кезінде залдағы қоғамдық тəртіптің сақталуын қадағалау; сот ғимараттарын, кеңесу бөлмелерін күзетуді қамтамасыз ету; судьялар мен процеске басқа да қатысушыларды күзету; тұтқындағы тұлғаларды күзету мен олардың қауіпсіздігіне қатысты сұрақтар бойынша айдауыл қызметіндегілермен өзара əрекеттесу, судьяның тапсырмасы бойынша қылмыстық іс пен заттай айғақтарды жеткізуді жəне оның сақталуын қамтамасыз ету; оқ ататын қаруды, электр қаруларын, арнаулы құралдарды жəне ұрыс тəсілдерін білу; жұмысты жоспарлап, талдай білу, денешынықтыру бойынша арнаулы сабақтар өткізе білу; азаматтармен жұмыс істей білу; сот приставтарының əрекеттеріне түскен шағымдарды шеше білу, соттың қызметімен байланысты төтенше жағдайларды болдырмау жəне болжай білу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім, орта білімі барларға рұқсат етіледі, қазіргі заманғы ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. VI. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитетінің Ақмола облыстық аумақтық инспекциясы, 020000, Ақмола облысы, Көкшетау қаласы, Абай көшесі, 89-үй, анықтама үшін телефондар: 8 (7162) 25-09-36, 25-09-00, электронды мекенжайы: apkadm_otdel @mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Жарқайың аудандық аумақтық инспекциясының бас маман-өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ҚР өсімдіктер карантині жөніндегі қолданысты нормалары мен стандарттарын сақталуын бақылау; өсімдіктер карантині саласындағы заңдар мен белгіленген ережелердің сақталуына жəне аудан аумағында өсімдіктер карантині жөніндегі шаралардың орындалуына мемлекеттік бақылауды іске асыру; ҚР заңнамалық актілеріне сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық жөніндегі істер қарауға бақылауды іске асыру; ҚР АШМ АӨК МИК əзірлеген нысандар бойынша есептер жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылық ғылымдары саласында жоғары білім немесе мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Есіл аудандық аумақтық инспекциясының бас маманөсімдіктерді қорғау жөніндегі мемлекеттік инспекторы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: аса қауіпті зиянкестермен, өсімдіктердің ауруларымен, арамшөптермен күресу бойынша қорғаныс шаралардың өткізілуін бақылауды іске асыру, ауданда осы шараларды өткізуді бақылау; барлық меншік түріндегі заңды жəне жеке тұлғалармен өсімдіктерді қорғау жөніндегі ҚР нормативтік-құқықтық актілерінің сақталуына бақылауды іске асыру; ҚР өсімдіктерді зиянкестерден, өсімдіктер ауруларынан жəне арамшөптерден қорғау жөніндегі қолданыстағы нормалары мен стандарттарының сақталуын бақылау; ҚР АШМ АӨК МИК əзірлеген нысандар бойынша есептер беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы ғылымдары саласында жоғары білім немесе мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Аршалы аудандық аумақтық инспекциясының жетекші маман-өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ҚР өсімдіктер карантині жөніндегі қолданыстағы нормалары мен стандарттарын сақталуын бақылау; өсімдіктер карантині саласындағы заңдар мен белгіленген ережелердің сақталуына жəне аудан аумағында өсімдіктер карантині жөніндегі шаралардың орындалуына мемлекеттік бақылауды іске асыру; ҚР заңнамалық актілеріне сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық жөніндегі істерді қарауға бақылауды іске асыру; ҚР АШМ АӨК МИК əзірлеген нысандар бойынша есептер жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы ғылымдары саласында жоғары немесе ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитетінің «Атырау облыстық аумақтық инспекциясы» ММ, 060009, Атырау облысы, Атырау қаласы, Лесхоз шағын ауданы-49 А, анықтама үшін телефон: 8(7122) 28-29-37, факс: 8(7122) 28-29-40, электронды мекенжайы: kumasheva.i@minagri.gov.kz, kaiyrgaliev.a@minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Бухгалтерлік есеп жəне мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалыс кезеңіне – 2017 жылғы 24 шілдеге дейін), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сатып алынған мүліктерді, ұйымдастыру техникасын, басқа да материалдық заттарды есепке ала отырып, бұйымдардың инвентарлық нөмірлерін жасақтайды. Мүліктерге материалдық түгендеу жүргізеді жəне есептерін жүргізеді. Мүліктер мен материалдардың есепке шығару жөніндегі нормативтерінің сақталуын қадағалайды. Автокөліктерге берілетін жанар-жағармайдың жəне улы химикаттардың есебін жүргізеді қазынашылық департаментіне төлемдер есебі бойынша қаржы аударады. Апта сайын қаржы игерлуі бойынша есеп жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: есепші, қаржы жəне несие, есеп жəне аудит, қаржы. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі.

13

www.egemen.kz

2. Мақат аудандық аумақтық инспекциясының бас маман-өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының қолданыстағы өсімдіктер карантині жөніндегі нормативтікқұқықтық актілерінің сақталуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: ауыл шаруашылығы (агрономия, агрохимия жəне топырақтану, ауыл шаруашылығы өнімдерін стандарттау жəне сертификаттау, агроэкология мамандықтары бойынша), білім беру (биология жəне химия мамандықтары бойынша). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда аталған мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. ҚР «Өсімдіктер карантині туралы» Заңын, компьютермен жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. 3. Исатай аудандық аумақтық инспекциясының бас маман-өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының қолданыстағы өсімдіктер карантині жөніндегі нормативтікқұқықтық актілерінің сақталуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: ауыл шаруашылығы (агрономия, агрохимия жəне топырақтану, ауыл шаруашылығы өнімдерін стандарттау жəне сертификаттау, агроэкология мамандықтары бойынша), білім беру (биология жəне химия мамандықтары бойынша). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда аталған мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. ҚР «Өсімдіктер карантині туралы» Заңын, компьютермен жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. 4. Қызылқоға аудандық аумақтық инспекциясының бас маман-өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының қолданыстағы өсімдіктер карантині жөніндегі нормативтікқұқықтық актілерінің сақталуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: ауыл шаруашылығы (агрономия, агрохимия жəне топырақтану, ауыл шаруашылығы өнімдерін стандарттау жəне сертификаттау, агроэкология мамандықтары бойынша), білім беру (биология жəне химия мамандықтары бойынша). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда аталған мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. ҚР «Өсімдіктер карантині туралы» Заңын, компьютермен жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитетінің Жамбыл облыстық аумақтық инспекциясы, 080011, Жамбыл облысы, Тараз қаласы, Пушкин көшесі, 140 б, анықтама үшін телефон: 8 (7262) 45-24-46, факс: 4329-63, seitova.m@minagri.gov.kz, kurmanalieva.a@ minagri. gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Бухгалтерлік есеп жəне мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалыс кезеңіне – 20.08.2017 ж. дейін), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: еңбекақы бойынша бухгалтерлік есеп регистрлерін жүргізу (бұйрықтарға жəне жұмыс уақытын есептеу табельдеріне сəйкес еңбек демалыстарын, еңбекке жарамсыздық парағы бойынша төлемдер есептеу), салық комитетіне есептер жасау, статистикалық есептер жасау, аванстық есептерді қабылдау. Аумақтық инспекциялардың тоқсандық жəне жылдық есептерін қорытындылау. Бюджеттік қаржының тиімді, əрі мақсатты жұмсалуына бақылау жасау. Əр аумақтық инспекциялар бойынша дебиторлық жəне кредиторлық қарыздар жөнінде жедел ақпараттар жинау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе қаржы немесе есеп жəне аудит). Əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы (экономика немесе қаржы немесе есеп жəне аудит) ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Өсімдіктер карантині жəне фитосанитариялық бақылау бекеттері жөніндегі мемлекеттік инспекция бөлімінің жетекші маман-фитосанитариялық бақылау бекетіндегі өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторы, С-О-6 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік шекара аймағында орналасқан фитосанитариялық бақылау бекеттерінде өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік бақылауды тікелей жүзеге асыру жəне Қазақстан Республикасының өсімдіктер карантині саласындағы заңнаманың бұзылуына жол берген лауазымды адамдарды, жеке жəне заңды тұлғаларды əкiмшiлiк жауапкершiлiкке тарту. Қазақстан Республикасының заң талаптарына сəйкес, өсімдіктер карантині саласында мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: ауыл шаруашылығы ғылымдары саласында (агрономия немесе өсімдік қорғау жəне карантин немесе агроэкология немесе топырақтану жəне агрохимия немесе жеміс-көкөніс жəне жүзім шаруашылығы). Ауыл шаруашылығы ғылымы саласында (агрономия немесе өсімдік қорғау жəне карантин немесе агроэкология немесе топырақтану жəне агрохимия немесе жеміс көкөніс жəне жүзім шаруашылығы) ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Талас аудандық аумақтық инспекциясының бас маман-асыл тұқымды мал шаруашылығы жөніндегі мемлекеттік инспекторы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: республикалық асыл тұқымды мал шаруашылығы бағдарламасын мал шаруашылығының құндылығы барысында жүзеге асыру. Асыл тұқымды мал шаруашылығы саласындағы субъектілердің ауыл шаруашылығы министрлігі бекіткен талаптарын орындауын бақылау, асылдандыру ісін қолдауға бөлінген қаржының мақсатты пайдалануына бақылау жасау; асыл тұқымды мал шаруашылығы саласындағы субъектілерді, заңнамалық тəртіпте белгіленген олардың талаптарына сəйкестігін, өзінше немесе басқа да органдарды тарта отырып кешенді тексеруді ұйымдастыру жəне жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: ауыл шаруашылығы ғылымдары саласында (зоотехния немесе зооинженерия немесе мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы немесе мал шаруашылығының селекциясы жəне биотехнологиясы). Ауыл шаруашылығы ғылымдары саласында (зоотехния немесе зооинженерия немесе мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы немесе мал шаруашылығының селекциясы жəне биотехнологиясы) ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитетінің Қарағанды облыстық аумақтық инспекциясы, 100015, Қарағанды қаласы, Əлиханов көшесі, 11 А, анықтама үшін телефондар: 8(7212) 42-30-34, 42-08-00, факс: 41-21-79, karaganda.oti.kgi@minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Ақтоғай аудандық аумақтық инспекциясының бас маман-өсімдіктер карантині жөніндегі инспекторы, C-R4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: карантиндік объектілердің енуі мен таралуының алдын алу бойынша мемлекеттік шаралар жүйесін жоспарлау жəне ұйымдастыра білу, олардың жеке жəне заңды тұлғаларымен орындалуын бақылау, заң талаптарына сəйкес жұмыстарды жоспарлау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, агроинженерия мамандықтары бойынша ауыл шаруашылығы, биология мамандығы бойынша ғылыми-жаратылыстану немесе биология мамандығы бойынша жоғары педагогикалық білімі. Іс-тəжірибесі болған жағдайда агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, агроинженерия мамандықтары бойынша ауыл шаруашылығы, биология мамандығы бойынша ғылыми-жаратылыстану немесе биология мамандығы бойынша ортадан кейінгі педагогикалық білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Шет аудандық аумақтық инспекциясының бас маман-өсімдіктер карантині жөніндегі инспекторы, C-R4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: карантиндік объектілердің енуі мен таралуының алдын алу бойынша мемлекеттік шаралар жүйесін жоспарлау жəне ұйымдастыра білу, олардың жеке жəне заңды тұлғаларымен орындалуын бақылау, заң талаптарына сəйкес жұмыстарды жоспарлау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, агроинженерия мамандықтары бойынша ауыл шаруашылығы, биология мамандығы бойынша ғылыми-жаратылыстану

немесе биология мамандығы бойынша жоғары педагогикалық білімі. Іс-тəжірибесі болған жағдайда агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, агроинженерия мамандықтары бойынша ауыл шаруашылығы, биология мамандығы бойынша ғылыми-жаратылыстану немесе биология мамандығы бойынша ортадан кейінгі педагогикалық білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Саран қалалық аумақтық инспекциясының бас маман-өсімдіктер карантині жөніндегі инспекторы, C-R4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: карантиндік объектілердің енуі мен таралуының алдын алу бойынша мемлекеттік шаралар жүйесін жоспарлау жəне ұйымдастыра білу, олардың жеке жəне заңды тұлғаларымен орындалуын бақылау, заң талаптарына сəйкес жұмыстарды жоспарлау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, агроинженерия мамандықтары бойынша ауыл шаруашылығы, биология мамандығы бойынша ғылыми-жаратылыстану немесе биология мамандығы бойынша педагогикалық білімі. Іс-тəжірибесі болған жағдайда агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, агроинженерия мамандықтары бойынша ауыл шаруашылығы, биология мамандығы бойынша ғылымижаратылыстану немесе биология мамандығы бойынша ортадан кейінгі педагогикалық білімі барларға рұқсат етіледі. 4. Бұқар жырау аудандық аумақтық инспекциясының бас маман-асыл тұқымды мал шаруашылығы жөніндегі инспекторы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: асыл тұқымды мал шаруашылығы саласындағы субъектілер мен асыл тұқымды мал шаруашылығын дамыту бағдарламаларының негізінде бюджет қаражаты есебінен субсидия алған жеке жəне заңды тұлғалардағы селекциялық жəне асыл тұқымды жұмыстың жай-күйіне, оны есепке алуға жəне оның есептілігіне мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: мал шаруашылығы өнімдерін өндеу технологиясы (зоотехния) мамандығы бойынша жоғары ауыл шаруашылығы білімі. Істəжірибесі болған жағдайда зоотехния мамандығы бойынша ортадан кейінгі ауыл шаруашылығы білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитетінің Қостанай облыстық аумақтық инспекциясы, 110000, Қостанай облысы, Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 79 «А», анықтама үшін телефон: 8(7142) 53-00-23, факс 8(7142) 50-29-41, электронды мекенжай: kostanai_p-out@minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Бухгалтерлік есеп жəне мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалыс кезеңіне – 11.06.2016 ж. дейін), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есеп жəне қаржыландыру мəселелері бойынша қызметті жүзеге асырады; банк құжаттарының жүйеленуін жүзеге асырады; облыстың ҚР АШМ АӨК МИК орталық аппарат пен аудандық жəне қалалық аумақтық инспекциялар бойынша балансты құрастыру; шығындалған бюджеттік қаражаттарға, улы химикаттар мен пестицидтердің қозғалысына есеп жəне бақылау жүргізеді; дебиторлар мен кредиторлармен есептер жүргізу; мемлекеттік сатып алудың жылдық есебін əзірлеу; мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу; ҚР АШМ АӨК МИК облыстық, қалалық жəне аудандық аумақтық инспекциялардың қызметкерлерінің жалақысын есептеу жəне аудару; қаржыландыру жоспарын орындау үрдісінде туындайтын есептердің уақтылы жүргізілуіне бақылау істейды; сенімхат пен есептерді ұйымдастырады; түгендеудің нəтижелерін уақтылы жəне дұрыс анықтауды, есепте көрсетілуін жүзеге асырады; статистикалық есептерді, есептерді əзірлеу жəне ҚР АШМ Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитетіне жəне басқа да мемлекеттік органдарға тапсыру; бөлім басшысымен белгіленген басқа да міндеттерді орындау. «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР Заңының нормаларын қолданбай тауарлардың, қызметтердің жəне жұмыстардың жеткізушілерімен келісімшарттарды əзірлеу; мемлекеттік сатып алулардың жоспарының əзірленуіне қатысады; бөлімнің іс қағаздарын жүргізеді; ҚР ҚМ Қазынашылық комитетінде келісімшарттарды тіркеуге өтінімдерді құрастырады. Іс-қағаздар номенклатурасын, бөлімнің жұмыс жоспарын əзірлейді. Бөлім басшысымен белгілеген басқа міндеттерді орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік, экономика жəне бизнес ғылымдары саласындағы есеп жəне аудит, экономика, қаржы мамандықтары бойынша жоғары білім. Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Практикалық тəжірибесі: мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Қарасу аудандық аумақтық инспекциясының бас маман-асыл тұқымды мал шаруашылығы жөніндегі мемлекеттік инспекторы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: реттелетін салада мемлекеттік бақылауды қамтамасыз ету. Облыстың асыл тұқым мал шаруашылығын дамыту бағдарламаларын жүргізу; асыл тұқым мал шаруашылығын қалпына келтірудің əдістемелерін жəне нормативтік құжаттарды жасау; статистикалық есептерді жүргізу; «Асыл тұқымды мал шаруашылығы туралы» Қазақстан Республикасы Заңының сақталуына бақылау жасау; қолданыстағы заңнамамен қарастырылған өкілеттіктерді жəне басқа да функцияларды жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы ғылымдары (мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы, зоотехния) саласындағы жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Практикалық тəжірибесі: мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Меңдіқара аудандық аумақтық инспекциясының бас маман-өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: реттелетін салада мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Шаруашылық жүргізетін субъектілерге карантиндік бақылауды ұйымдастыруды жəне жүргізуді қамтамасыз ету; карантин ісі мəселелері бойынша арыз-шағымдарды қарастыру; статистикалық есептерді, жұмыс жоспарын құрастыру, жеке құжаттаманы жүргізу; даулы мəселелер туындаған жағдайда сарапшы болу. Ішкі сауда нысандарына шығарылатын жəне транзиттік өнімдердің карантиндік құжаттарының барын жəне оның дұрыс ресімделуін қарайды. Өсімдіктер карантині жөніндегі ҚР заңнамасымен анықталған бұзушылықтарды жою бойынша, өсімдіктер карантині жөніндегі іс-шаралардың орындалуы бойынша нұсқамаларды береді жəне олардың орындалуына бақылау істейды. Қолданыстағы заңнамамен қарастырылған өкілеттіктерді жəне басқа да функцияларды жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия немесе өсімдіктерді қорғау жəне олардың карантині), техникалық ғылымдар жəне технология (ауыл шаруашылығы өнімдерін стандарттау, сертификаттау) саласындағы жоғары білімі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған

жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», Конституциялық заңын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттік ќызмет туралы», «Ќазаќстан Республикасындасы жергілікті мемлекеттік басќару жəне өзін-өзі басќару туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Практикалық тəжірибесі: мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 4. Лисаков қалалық аумақтық инспекциясының жетекші маман-өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалыс кезеңіне – 17.05.2017 ж. дейін), С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: реттелетін салада мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Шаруашылық жүргізетін субъектілерге карантиндік бақылауды ұйымдастыруды жəне жүргізуді қамтамасыз ету; карантин ісі мəселелері бойынша арыз-шағымдарды қарастыру; статистикалық есептерді, жұмыс жоспарын құрастыру, жеке құжаттаманы жүргізу; даулы мəселелері туындаған жағдайда сарапшы болу. Ішкі сауда нысандарына шығарылатын жəне транзиттік өнімдердің карантиндік құжаттарының барын жəне оның дұрыс ресімделуін қарайды. Өсімдіктер карантині жөніндегі ҚР заңнамасымен анықталған бұзушылықтарды жою бойынша, өсімдіктер карантині жөніндегі іс-шаралардың орындалуы бойынша нұсқамаларды береді жəне олардың орындалуына бақылау істейды. Қолданыстағы заңнамамен қарастырылған өкілеттіктерді жəне басқа да функцияларды жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне олардың карантині) саласында. Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» Конституциялық заңын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттік қызмет туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. VII. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің Көлік комитеті, 010000, Астана қаласы, Қабанбай батыр даңғылы, 32/1, анықтама үшін телефоны: 8(7172)75-47-79, 75-45-96, электронды мекенжай: d.mussaeva@mid.gov.kz, k.urmantaev@mid.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Теміржол көлігі басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: халықаралық келісімдердің жобасын жасау; халықаралық ұйымдар шеңберінде жəне екіжақты негізде теміржол көлігі саласындағы ынтымақтастық бойынша ұсыныстарды жəне ақпараттарды дайындау; теміржол көлігі сұрақтары бойынша халықаралық шарттар, келісімдердің жобаларын əзірлеу бойынша ұсыныстарды дайындауға қатысу; теміржол көлігі саласындағы халықаралық ынтымақтастық бойынша кеңес өткізуді ұйымдастыруға қатысу. Басқарманың құзыретіне кіретін басқа да міндеттерін орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе тасымалдау қызметтерін көрсету (тасымалдауды ұйымдастыру, көлік қозғалысы жəне пайдалану) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, маркетинг, жергілікті жəне мемлекеттік басқару). VIII. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Табиғи монополияларды реттеу жəне бəсекелестікті қорғау комитетінің Батыс Қазақстан облысы бойынша департаменті, 090000, Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласы, Достық-Дружба даңғылы, 215-үй, № 302-кабинет, анықтама телефоны: 8(7112) 50-72-88, факс: 50-95-44, электронды мекенжайы:DKREMZK_ZKO@economy.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тергеу жəне құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бəсекелестікті қорғау жəне монополистік қызметті шектеу саласында мемлекеттік саясатты берілген өкілеттіктер шегінде іске асыру. Экономикалық шоғырлануға бақылауды жүзеге асыру; Қазақстан Республикасының монополияға қарсы заңнамасының сақталуына мемлекеттiк бақылауды жүзеге асыру; жергілікті атқарушы жəне мемлекеттiк органдардың бəсекелестiктi шектеуге жəне (немесе) жоюға бағытталған актiлерiнiң, iсəрекеттерiнiң (əрекетсiздiгiнiң) жолын кесу; тиісті тауар нарығында үстем немесе монополиялық жағдайды теріс пайдаланудың алдын алу жəне жою; нарық субъектілерінің бəсекелестікке қарсы келісімдерін жəне келісілген ісəрекеттерін, жосықсыз бəсекелестікті болдырмау жəне олардың жолын кесу; тауарларын реттелетiн нарықтарда өткiзетiн нарық субъектiлерiн қоспағанда, үстем немесе монополиялық жағдайдағы нарық субъектiсi белгiлеген монополиялық жоғары (төмен), монополиялық төмен бағаларды айқындау; нарық субъектiлерi мен мемлекеттiк органдардың Қазақстан Республикасының монополияға қарсы заңнамасын бұзушылық фактiлерi бойынша Қазақстан Республикасының бəсекелестік туралы заңнамасында белгiленген тəртiппен тергеулер жүргiзу; Қазақстан Республикасының монополияға қарсы заңнамасында көзделген өкiлеттiгiн жүзеге асыруға қажетті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тəртiппен мемлекеттiк органдардан, оның iшiнде мемлекеттiк статистика саласындағы уəкiлеттi органнан, салық жəне кеден органдарынан, нарық субъектiлерiнен, сондай-ақ лауазымды жəне өзге де жеке жəне заңды тұлғалардан ақпаратты, оның iшiнде коммерциялық жəне өзге де заңмен қорғалатын құпия болып табылатын мəлiметтердi сұрату жəне алу; нарық субъектiлерi орындауға мiндеттi: а) Қазақстан Республикасының монополияға қарсы заңнамасын бұзушылықтарды жəне олардың салдарларын жою; б) бастапқы жағдайды қалпына келтiру; в) Қазақстан Республикасының монополияға қарсы заңнамасына қайшы келетiн шарттарды бұзу немесе өзгерту; г) егер белгiлi бiр сатушылармен (өнiм берушiлермен) не сатып алушылармен шарт жасасудан негiзсiз бас тарту не жалтару бұзушылық болып табылса, нарықтың өзге субъектiсiмен шарт жасасу туралы нұсқамаларын шығаруды дайындау; акциялары үлестерінің елу пайызынан астамы мемлекетке жəне олармен аффилирленген тұлғаларға тиесілі мемлекеттік кəсіпорындарды, заңды тұлғаларды құру Қазақстан Республикасы заңында тікелей көзделген жағдайда құруға алдын ала келісу; мемлекеттiк органдарға өздерi қабылдаған актiлердi жою немесе оларды өзгерту туралы, бұзушылықтарды тоқтату, сондай-ақ өздерi жасаған Қазақстан Республикасының монополияға қарсы заңнамасына қайшы келетiн келiсiмдердi бұзу немесе өзгерту туралы орындалуға мiндеттi нұсқамалар енгiзу; əкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қозғау жəне əкімшілік істерді қарауға арналған материалдар мен құжаттарды дайындау; Қазақстан Республикасының монополияға қарсы заңнамасында белгiленген жағдайларда нарық субъектiсiн мəжбүрлеп бөлу немесе оның құрамынан құрылымдық бөлiмшелерi базасындағы бiр немесе бiрнеше заңды тұлғаларды бөлiп шығару туралы талап-арызбен, сондай-ақ бəсекелестiкке қарсы келiсiмдер мен келiсiлген iс-əрекеттер жасау салдарынан монополиялық кірісін алып қоюдан нарық субъектісін босату туралы қолдаухатпен сотқа жүгiну; тiркеушi органдарға тиiстi тауар нарығында үстем немесе монополиялық жағдайға ие нарық субъектiлерiнiң тiзiлiмiн жəне монополияға қарсы органның келiсiмi бойынша құрылған мемлекеттiк кəсiпорындардың акцияларының (үлестерiнiң) елу пайызынан астамы мемлекетке тиесiлi заңды тұлғалардың жəне олармен үлестес тұлғалардың тiзбесiн ұсыну; нарық субъектілеріне Қазақстан Республикасының монополияға қарсы заңнамасында көзделген жағдайларда мəмiлелердi (iс-əрекеттердi) жүзеге асыруға, нарық субъектiлерiн, сондай-ақ жылжымайтын мүлiкке құқықтарды мемлекеттiк тiркеуге, қайта тiркеуге алдын ала жазбаша келiсiм ұсыну; сот процестеріне департамент атынан, сондай-ақ комитеттің атынан қатысу; өкілеттігіне жататын мəселелер бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау; сот процестеріне департамент атынан, сондай-ақ комитеттің атынан қатысу; бөлім басшысының тапсырмаларын орындау.

Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі) немесе əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес (экономика, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару) мамандықтары бойынша жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Компьютерде Word, Excel бағдарламаларымен жұмыс істей білуі. IX. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Павлодар мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті, 140000, Павлодар қаласы, Академик Сəтбаев көшесі, 136, анықтамалар үшін телефон 8 (7182) 61-82-78, факс 8 (7182) 32-10-60, E-mail: r.omerbaeva@minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржылық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қаржыландыру жоспарын орындау бойынша бухгалтерлік есепті бухгалтерлік есептеуді жəне құрастыруды жүргізу; қаржылық, бюджеттік жəне басқа да пішіндегі есептерді бекітілген ретте құрастыру жəне оларды Қазақстан Республикасының мемлекеттік мекемелеріне сəйкес жіберу; коммуналдық қызметтерді төлеу бойынша банктік операцияларды жүргізу; «Бухгалтерлік есеп» ИАИС «е-Минфин» бағдарламаларында деректерді енгізу жəне өңдеу жұмыстарын жүргізу; бөлімнің құзыреттілігіне кіретін жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру; департамент басшысымен анықталатын басқа міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару) саласында немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (автоматтандыру жəне басқару) саласында немесе құқық (құқықтану) саласындағы жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару) саласында немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (автоматтандыру жəне басқару) саласында немесе құқық (құқықтану) саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. X. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің «Ақмола облысы бойынша департаменті», РММ, Көкшетау қаласы, Əуелбеков көшесі, 98-үй, байланыс телефондары: 8 (7162) 40-18-86, 25-37-91, электронды пошта мекенжайы: p.kkmfdakmola@mzsr.gov.kz, «Б» корпу сындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Медициналық қызметті бақылау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жалпы бөлімнің қызметін үйлестіру жəне басқару;жеке жəне заңды тұлғалардың медициналық жəне фармацевтикалық қызмет мəселелері жөніндегі өтініштерін құзыреті шегінде қарау; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде тексерулерді іске қарау; құзыреті шегінде денсаулық сақтау субъектісінің денсаулық сақтау саласындағы нормативтікқұқықтық актілерді орындауын тексеру нəтижелері туралы акт құрастыру; медицина ұйымдарының ішкі сараптама қызметтерінің медициналық қызмет көрсету сапасын үйлестіру жəне мониторингілеу; ауруларды жəне өлімді азайту бойынша шұғыл шаралар қабылдау жөніндегі жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулердің жəне бақылаудың басқа нысандарының нəтижелерін ұсыну; қоғамдық кеңестердің кызметіне мониторинг жүргізу; қолданыстағы заңнамалық актілермен көзделген өзге де міндеттерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: денсаулық сақтау саласында жоғары медициналық білім. Компьютерде Word, Excel, Internet бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігінің Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің «Алматы облысы бойынша департаменті» РММ, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр көшесі 26үй, байланыс телефон: 8(7282) 32-90-74, электронды мекенжайы: taldy.kkmfd@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Аттестаттау, аккредиттеу жəне лицензиялау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шегінде медициналық қызмет саласында мемлекеттік, соның ішінде электрондық қызмет көрсету. Денсаулық сақтау субъектілеріндегі аттестаттау, аккредиттеу талаптарының сақталуын бақылау. Медициналық жəне фармацевтикалық білімі бар мамандарды аттестаттауды ұйымдастыруға қатысу; бiлiктiлiк санатын бермей маман сертификатын беру жəне бiлiктiлiк санатын бере отырып, маман сертификатын беру» мемлекеттік қызмет көрсетулерді іске асыруға қатысу; Денсаулық сақтау саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Бөлімнің жұмысына қатысты есептер мен ақпараттарды құзырлы органдарға уақтылы жəне дұрыс беру. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарлар, конференциялар, алқа мəжілістерін өткізуге қатысу. Атқарушылық жəне еңбек тəртібін сақтау. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі медициналық немесе құқықтық білім, мемлекеттік тілді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, Outlook Express, Internet Explorer электронды құжат айналымы жүйелерінде жұмыс істей алу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің «Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ, Өскемен қаласы, Тəуелсіздік даңғылы, 9/1-үй, байланыс телефон: 8 (7232) 76-54-44, электронды мекенжайы: k.kkmfdvko@ mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Фармацевтикалық қызметті бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: медициналық техника, медициналық бұйымдар жəне дəрілік заттар айналымы саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асыру. Дəрілік заттардың, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканың айналысы саласындағы, сондайақ денсаулық сақтау саласындағы есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлардың айналымына жəне де құрамында этил спирті бар дəрілік заттардың, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканың айналысына, соның ішінде фармацевтикалық қызметті лицензиялау ережесі мен біліктілік талабының орындалуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Фармацевтикалық қызмет саласында, соның ішінде, құзыреті шегінде, электрондық мемлекеттік қызмет көрсету. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес, əкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғау. Тиісті фармацевтикалық практика стандарттары сəйкестігіне инспекциялау жүргізу мен енгізуді бақылау. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жалған дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы өткізуге жол бермеу бойынша жұмыс атқару. Дəрілік заттар мен медициналық мақсаттағы бұйымдарды пайдалануға жəне дəрілік заттар мен медициналық мақсаттағы бұйымдардың бағасына мониторинг жүргізу. Фармацевтика саласының дамуы стратегиясын, заңнамалық жəне басқа да нормативтікқұқықтық актілерді жасау жəне оған қатысу. Дүниежүзілік сауда ұйымы жəне Бірыңғай экономикалық кеңістік, Кеден одағының шеңберінде өзара іс-қимыл жасауды қамтамасыз ету бойынша шараларға қатысу. Денсаулық сақтау саласындағы есірткі құрал-жабдықтары, психотроптық заттар мен прекурсорлардың жəне этил спіртінің айналымын, зияткерлік меншігі мен тауар таңбаларын, тіркелген дəрілік заттардың, медициналық тұрғыдағы бұйымдардың сапасы мен қауіпсіздігін бағалауды үйлестіру. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша алқалар, конференциялар, семинарлар жүргізуге қатысу жəне ұйымдастыру. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес, өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (фармация). Мемлекеттік тілді білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің «Астана қаласы бойынша департаменті» РММ, Астана қаласы, (Жалғасы 14-бетте).


14

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 12-13-беттерде). А.Иманов көшесі 19-үй, 1104-кабинеті, анықтама үшін телефон/факс: 8(7172) 787463, электронды мекенжай: p.kkmfdastana@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Медициналық қызметті бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: медициналық қызмет көрсету саласындағы, сондай-ақ сот-медициналық, сотпсихиатриялық жəне сот-наркологиялық сараптамаларды жүргізуді мемлекеттік бақылау бойынша мемлекеттік саясатты іске асыру. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді қозғау. Денсаулық сақтау саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Салалық бағдарламаларды іске асыруға мониторинг жүргізу жөніндегі іс-шараларды, емделушінің құқығы мəселелері бойынша халық арасында түсіндірме жұмыстарын жүргізуді ұйымдастыру. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша қоғамдық бірлестіктермен өзара ісқимылды жүзеге асыру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарлар, конференциялар, алқа мəжілістерін өткізуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (медицина, стоматология, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда жоғарда аталған мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. XI. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі, 010000, Астана қ., Жеңіс даңғылы, 11, Министрліктер үйі, анықтама үшін телефон: 8 (7172) 71-75-31, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Құжат айналымы департаменті құжаттамалық қамтамасыз ету басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: министрліктің құжат айналымы бойынша есептілікті жасау, министрліктің іс жүргізу бұйрықтарын тіркеуді жəне есепке алуды жүзеге асыру, қызметтік хат-хабарды жедел тіркеуді қамтамасыз ету, материалдар таратуды есепке алу, құжаттарды орындаушыларға дейін жеткізуді жүзеге асыру, құжаттарды қайта бағыттау, көшірмесін жасау жəне карточкаларды қалыптастыру, тармақтар бойынша деректеме құжаттарды есепке алу жəне бақылау, министрліктің құрылымдық бөлімшелерінде атқарушылық тəртіпке жауапты тұлғалармен атқарушылық тəртіп мəселелері бойынша кеңеске материалдар дайындау жəне өткізу, министрліктің істер номенклатурасын қалыптастыру жəне бекіту, министрліктің ведомстволық мұрағатына қабылданған құжаттаманы қабылдау жəне тіркеу, министрліктің электрондық мұрағат базасын қалыптастыру жəне толтыру, мұрағат құжаттарын жүйелендіру, құжаттарды есептен шығаруға жəне Орталық мемлекеттік мұрағатқа беруге дайындау, басқарманың құзыретіне кіретін мəселелер бойынша есептілік жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе заңгерлік немесе гуманитарлық (филолог, оқытушы) немесе педагогикалық; əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында немесе құқық саласында немесе гуманитарлық ғылымдар саласында немесе білім саласында. XII. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі, 010000, Астана қаласы, Қабанбай батыр көшесі, 19, анықтама үшін телефон: 97-68-92, 97-68-91, электронды мекенжай: zh.nurbayeva@energo.gov.kz, b.duzkeeva@energo.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Министр аппаратының сарапшысы, С-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: басшының телефон арқылы тілдесуін ұйымдастыру, факстерді, телефонограммаларды қабылдау жəне жөнелту, басшының жұмыс орнын қажетті ұйымдастыру техникасымен жəне кеңсе жабдықтарымен қамтамасыз ету, оңтайлы жұмыс атқаруына барлық жағдайды жасау. Іс қағаздарды жүргізу, қарым-қатынас этикасын сақтай отырып, басшының жеке тұлғаларды қабылдауын ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: гуманитарлық ғылымдар, құқық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, жаратылыстану ғылымдары, техникалық ғылымдар жəне технологиялар. 2. Жер қойнауын пайдалану департаменті мониторингтеу басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарма жұмысына жалпы басшылық жасау, жер қойнауын пайдалануды, оның ішінде жергілікті қамту бөлігінде мониторинг жүйесін ұйымдастыру, жер қойнауын пайдалану жағдайын сараптау, келісімшарттарды тоқтату бойынша шешім жобасын дайындау, жер қойнауын пайдалану саласында басқару жүйесінің шешім жобасын дайындауға қатысу, мониторинг мəселелері бойынша министрліктер мен ведомстволардың арасында өзара қарым-қатынастарды орнату, арнайы жұмыс топтарының құрамында жер қойнауын пайдаланушы қызметін тексеруге қатысу, басқарма құзыреті шегінде мемлекеттік жəне салааралық бағдарламалардың орындалуына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, қаржы, есеп жəне аудит), техникалық ғылымдар жəне технологиялар (мұнай-газ ісі, пайдалы қазбаларды барлау жəне геология, тау-кен ісі), құқық (құқықтану, халықаралық құқық). 3. Жер қойнауын пайдалану департаменті мониторингтеу басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: лицензияларды кері қайтарып алу, келісімшарттарды бұзу бойынша шешім жобаларын дайындау, жергілікті қамтуды қоса алғанда жер қойнауын пайдаланушы-компаниялардың қызметін талдау, лицензиялық жəне келісімшарттық міндеттемелерді жер қойнауын пайдаланушы-компаниялардың орындауы бойынша талдау жүргізу, жер қойнауын пайдаланушылардың қызметі туралы барлық ақпаратты жүйелеу,талдамалық құжаттар əзірлеу. Үкімет тапсырмаларымен жəне жер қойнауын пайдаланушылардың жазбаша өтініштерімен жұмыс жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, қаржы, есеп жəне аудит), техникалық ғылымдар жəне технологиялар (мұнай-газ ісі, пайдалы қазбаларды барлау жəне геология, тау-кен ісі), құқық (құқықтану, халықаралық құқық). 4. Электр энергетикасы департаменті электр энергетикасына инвестициялар басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: заңнамалық актілерді əзірлеуге қатысу, электр энергетикасы кешенін дамыту, электр энергетикасындағы тарифтік жəне бағалық саясатты жетілдіру мəселелері бойынша нормативтік-құқытық актілер жəне нормативтік техникалық құжаттарды əзірлеу, одан əрі электр энергетикасы кешені объектілерін қайта құрылымдау жəне жекешелендіру саласында нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру бойынша бағдарламалар мен ұсыныстарды əзірлеу, мемлекеттік кəсіпорындар мен акционерлік қоғамдардың жұмыс істеуі электр станциялардың инвестициялық міндеттемелерін орындау бойынша келісімдерді əзірлеу, олардың орындалуын талдау жене мониторигтеу, табиғи монополиялар саласында жəне реттелетін нарыққа басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органмен берлесіп тарифтік (баға, алым ставкасын жинақтау) немесе олардың шекті деңгейін, тарифті сметаны бекіту кезінде ескеретін, электржелілік компаниялардың инвестициялық бағдарламаларын бекітуге дайындау, электр стнацияларының жəне энергия беруші ұйымдардың тиімді қызметінің техникалық-экономикалық көрсеткішіне мониторинг жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық. 5. Экологиялық мониторинг жəне ақпарат департаменті экологиялық мониторинг басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: құзыреті шеңберінде қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты анықтау жəне іске асыру; құзыреті шеңберінде қоршаған ортаны қалпына келтіруге жəне сақтауға бағытталған жобалардың іске асырылуын үйлестіруді жүзеге асыру жəне саясатты анықтау; құзыреті шеңберінде аумақтың экологиялық ахуалын бағалау критерийін əзірлеуге қатысу; Қазақстан Республикасындағы қоршаған ортаның жай-күйі туралы ұлттық баяндаманы дайындауды ұйымдастыру; қоршаған ортаның жай-күйіне мемлекеттік мониторингті жəне мониторингтің жекелеген арнайы түрлерін жүргізуді ұйымдастыру, сондай-ақ ақпараттық технологиялар департаментімен бірге қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингінің бірыңғай

мемлекеттік жүйесін үйлестіруді жүргізу; қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингінің бірыңғай мемлекеттік жүйесі шеңберінде қадағалау желілерін жəне тізбелерін құруды келісу; Ұлттық экологиялық атластың əзірлеуін жəне басылымға шығуын ұйымдастыру; метеорологиялық жəне гидрологиялық мониторингті жүргізу үшін əдістемелік нұсқау құжаттарын əзірлеуді жəне бекітуді ұйымдастыру; қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру бойынша салааралық үйлестіруді жүзеге асыру жəне құзыреті шеңберінде қоршаған ортаның сапасын тұрақтандыру бойынша ұсыныстар əзірлеу; құзыреті шегінде қоршаған ортаны қорғау саласындағы халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру; стационарлық жəне көшпелі бақылау пункттерінің қызметін ұйымдастыру, олардың орналасқан жерін анықтау (дислокациялау) жəне олардың қызметін тоқтату туралы шешім қабылдау; құзыреті шегінде қоршаған орта саласындағы келісімдер, меморандумдар жобаларын əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар, жаратылыстану ғылымдары, гуманитарлық ғылымдар, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық. 6. Экологиялық мониторинг жəне ақпарат департаменті экологиялық мониторинг басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: құзыреті шеңберінде қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты анықтау жəне іске асыру; құзыреті шеңберінде қоршаған ортаны қалпына келтіруге жəне сақтауға бағытталған жобаларды іске асыру саясатын анықтау жəне үйлестіруді жүзеге асыру; құзыреті шеңберінде аумақтың экологиялық ахуалын бағалау критерийлерін дайындауға қатысу; Қазақстан Республикасының қоршаған орта жағдайы туралы ұлттық баяндаманы дайындауды ұйымдастыру; құзыреті шегінде қоршаған ортаның жай-күйіне мемлекеттік мониторингті жəне мониторингтің жекелеген арнайы түрлерін жүргізуді ұйымдастыру; сондай-ақ қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингінің бірыңғай мемлекеттік жүйесін жүргізуді үйлестіруді жүзеге асыру; қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингінің бірыңғай мемлекеттік жүйесі шеңберінде қадағалау желілерін құру жəне ақпарат алмасудың тізбесін құруды келісу; Ұлттық экологиялық атластың əзірленуін жəне басылымға шығуын ұйымдастыру; метеорологиялық жəне гидрологиялық мониторинг жүргізу үшін əдістемелік нұсқаулық құжаттарын əзірлеуді ұйымдастыру жəне бекіту; қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырудың салааралық үйлестіруді жүзеге асыру жəне құзыреті шегінде қоршаған ортаның сапасын тұрақтандыру бойынша ұсыныстар əзірлеу; құзыреті шегінде қоршаған ортаны қорғау саласындағы халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру; стационарлық жəне көшпелі бақылау пункттерінің қызметін ұйымдастыру, олардың орналасқан жерін анықтау (дислокациялау) жəне олардың қызметін тоқтату туралы шешім қабылдау; құзыреті шегінде қоршаған орта саласындағы келісімдер, меморандумдар жобаларын əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар, жаратылыстану ғылымдары, гуманитарлық ғылымдар, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық. 7. Климаттың өзгеруі жөніндегі департаменті бейімделу жəне климаттық тəуекел басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: климаттың өзгеруі мен озон қабатын қорғау, төмен көміртекті даму жəне парниктік газдар шығарындылары мен сіңірулерін жəне озонды бұзатын заттарды тұтынуды реттеу саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясатты дайындау; БҰҰ КӨНК жəне Киото хаттамасы, Озон қабатын қорғау жөніндегі Вена конвенциясы жəне Озон қабатын бұзатын заттар бойынша Монреаль хаттамасының ережелерін іске асыруды жүзеге асыру; климаттың өзгеруін қорғау жəне климаттың, озон қабатының өзгеруіне бейімделу, парниктік газдардың антропогендік шығарындылары мен сіңірулері мен озонды бұзатын заттарды реттеу саласында бағдарламалық құжаттарды, əдістемелерді, нұсқаулықтарды əзірлеу жəне орындалуын ұйымдастыру; жаһандық жылыну, климаттың жəне озон қабатының өзгеру салдарларының алдын алу жəне процестеріне бейімделу саласындағы ғылыми зерттеулерді, жарияланымдарды шолуды жүзеге асыру; климатты жəне озон қабатын қорғау саласындағы келісімдер мен меморандумдарды келісу; құзыреті шеңберінде заңнамалық жəне өзге де нормативттік құқықтық актілерді əзірлеу; министрлік қызметінің тиімділігін бағалау бойынша іс-шаралар жүргізуге қатысу; парниктік газдардың шығу көздерінен антропогендік шығарындыларға жəне сіңіргіштермен абсорбциялаудың ұлттық бағалау жүйесін жүргізуді ұйымдастыру, сондай-ақ институционалдық, құқықтық жəне рəсімдік тетіктерді ескере отырып, оны жүргізу тəртібін əзірлеу; парниктік газдар шығарындылары мен сіңірулері мен озонды бұзатын заттарды тұтынудың жылсайынғы ұлттық түгендеуін жүргізуді қамтамасыз ету; парниктік газдар шығарындыларын түгендеу бойынша есептілік сапасын қамтамасыз ету/сапасын бақылау жоспарын əзірлеуді қоса алғанда, парниктік газдарды түгендеу мониторингі мен бақылау тəртібін əзірлеу; парниктік газдар шығарындыларын, шығарындыларын азайтуды жəне сіңіруді есептеу əдістемелерін бекітуді қамтамасыз ету; БҰҰ КӨНК ережелерін жəне климаттың өзгеруі саласындағы өзге де халықаралық шарттар мен хаттамаларды іске асыру бойынша Уəкілетті ұлттық орган үшін жұмыс органын анықтау; заңнамамен бекітілген тəртіпте экологиялық ақпаратқа құзыреті шегінде рұқсатты қамтамасыз ету; мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтерді құзыреті шегінде сақтауды қамтамасыз ету; БҰҰ КӨНК шеңберінде халықаралық келіссөз процесіне, сондай-ақ климаттың өзгеруі жəне Жердің озон қабатын қорғау бойынша халықаралық жəне мемлекетішілік іс-шараларға қатысу; Біріккен Ұлттар Ұйымының Климаттың өзгеруі жөніндегі негіздемелік конвенциясының органдарына қажетті ақпаратты ұсыну; парниктік газдардың мемлекеттік кадастрын жəне озон қабатын бұзатын заттарды тұтынудың мемлекеттік кадастрын жүргізуді жəне оны жүргізу тəртібін əзірлеуді ұйымдастыру; климатты жəне озон қабатын қорғау саласындағы статистикалық бақылауларды белгіленген тəртіпте тиісті аумақтарда жүзеге асыратын ұйымдар тізбесін статистика саласындағы уəкілетті органмен келісу бойынша анықтау; Қазақстан Республикасының аумағында іске асырылатын парниктік газдар шығарындылары мен сіңірулерін азайту бойынша жобаларды қарау жəне мақұлдау; парниктік газдар шығарындылары мен сіңірулерін азайту бойынша ішкі жобаларды іске асыру туралы есептерді қарау; Қазақстан Республикасының заңнамасымен жүктелген өзге де функцияларды құзыреті шегінде жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экологиялық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, педагогикалық, инженер-техникалық, энергетикалық. 8. Қалдықтарды басқару департаменті өнеркəсіптік қалдықтар басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қауіпті қалдықтар паспорттарының тізілімін, қалдықтарды орналастыру объектілерінің кадастрлық істерін есепке алуды жүргізу, қауіпті қалдықтар бойынша есептерді, кəсіпорындардың қалдықтарын түгендеу материалдарын жинақтау; экология департаментінің мəліметтері бойынша зиянды заттарды, радиоактивті қалдықтарды көмудің жəне жер қойнауына сарқынды суларды төгудің мемлекеттік кадастрын жүргізуді ұйымдастыру; қауіпті қалдықтар бойынша есеп беру; сот шешімімен республикалық меншікке түскен иесіз қауіпті қалдықтарды басқаруды ұйымдастыру; республикалық меншікке түскен қалдықтарды есептеуді жүргізу; өнеркəсіптік жəне қауіпті қалдықтар жөнінде есеп жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар, құқық, жаратылыстану ғылымдары, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, ауыл шаруашылығы ғылымдары. 9. Стратегиялық жоспарлау жəне талдау департаменті стратегиялық жоспарлау басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басшылықтың тапсырмаларын уақтылы жəне сапалы орындау; бағдарламалық құжаттарды əзірлеуге қатысу жəне оларды іске асыру, баяндамалар, талдамалық жазбалар жəне ақпарат дайындау, басқарманың құзыреті шегінде кеңестерге материалдарды əзірлеу бойынша жұмысты ұйымдастыру; министрлікке орталық жəне жергілікті атқарушы органдардан келіп түскен НҚА басқарманың құзыреті шегінде келісу; статистикалық ақпаратты талдау; құзыреті шегінде семинарлар мен конференцияларға, жиналыстарға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, қоғамдық ғылымдар, жаратылыстану ғылымдары, ауыл шаруашылығы ғылымдары, техникалық ғылымдар мен технологиялар, құқық, көрсетілетін қызметтер, білім. 10. Халықаралық ынтымақтастық жəне экономикалық интеграциялық үдерістер департаменті халықаралық ынтымақтастық басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің оқу демалысы мерзіміне).

31 қазан 2015 жыл

Функционалды міндеттері: басшылық тапсырмаларын уақтылы жəне сапалы орындау; нормативтік-құқықтық актілердің, халықаралық келісімдер мен шарттардың жобаларын əзірлеу жəне келісу; департаменттің алдына қойылған міндеттерін жүзеге асыру мақсатында Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігімен жəне шетелдерде аккредиттелген Қазақстан Республикасының дипломатиялық өкілдіктерімен ынтымақтастық; министрлік тарапынан өткізілетін мемлекетішілік жəне халықаралық іс-шаралардың хаттамалық ұйымдастырылуын қамтамасыз ету; шетелдермен ынтымақтастық жөніндегі бірлескен үкіметаралық комиссияларды (шағын комиссияларды, шағын комитеттерді, жұмыс топтарын), халықаралық форумдарды, шетел делегацияларымен, халықаралық ұйымдардың өкілдерімен келіссөздерді ұйымдастыру жəне өткізу; министрлік басшылығының шет елдер мен халықаралық ұйымдардың өкілдерімен кездесуін өткізу бойынша министрліктің құрылымдық бөлімшелерімен бірге материалдарды дайындау; министрлік басшылығына анықтамалық жəне ақпараттық материалдарды, баяндамаларды дайындау; министрліктің құзыреті шеңберінде халықаралық құжаттар мен халықаралық ынтымақтастық мəселелері бойынша мемлекеттік саясаттың жүзеге асырылуына мониторинг жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес, құқық, гуманитарлық ғылым, əлеуметтік ғылым, техникалық ғылым жəне технология, қызмет көрсету. 11. Халықаралық ынтымақтастық жəне экономикалық интеграциялық үдерістер департаменті экономикалық интеграциялық үдеріс басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің оқу демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: басшылық тапсырмаларын уақтылы жəне сапалы орындау; экономикалық интеграциялық үдеріс шеңберінде нормативтік-құқықтық актілердің, халықаралық келісімдер мен шарттардың жобаларын əзірлеу жəне келісу (ЕАЭҚ, КО, БЭК, ЕурАзЭҚ, ТМД,ДСҰ); департаменттің алдына қойылған міндеттерін жүзеге асыру мақсатында Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігімен жəне шетелдерде аккредиттелген Қазақстан Республикасының дипломатиялық өкілдіктерімен ынтымақтастық; министрлік тарапынан экономикалық интеграциялық үдеріс шеңберінде өткізілетін мемлекетішілік жəне халықаралық іс-шараларды хаттамалық ұйымдастыру; халықаралық форумдарды, шетел делегацияларымен жəне халықаралық экономикалық интеграциялық ұйымдардың өкілдерімен келіссөздерді ұйымдастыру жəне өткізу; министрлік басшылығының шет елдер мен халықаралық экономикалық интеграциялық ұйымдардың өкілдерімен кездесуін өткізуге министрліктің құрылымдық бөлімшелерімен бірге материалдарды дайындау: министрлік басшылығына анықтамалық жəне ақпараттық материалдарды, баяндамаларды дайындау; министрліктің құзыреті шеңберінде халықаралық құжаттар мен халықаралық экономикалық интеграциялық үдерістер мəселелері бойынша мемлекеттік саясаттың жүзеге асырылуына мониторинг жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес, құқық, гуманитарлық ғылым, əлеуметтік ғылым, техникалық ғылым жəне технология, қызмет көрсету. 12. Халықаралық ынтымақтастық жəне экономикалық интеграциялық үдерістер департаменті экологиялық конвенциялар жəне халықаралық ұйымдар басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің оқу демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: басшылық тапсырмаларын уақтылы жəне сапалы орындау; министрлік өткізетін мемлекетішілік жəне халықаралық іс-шаралардың хаттамалық ұйымдастырылуын қамтамасыз ету; шетелдік делегациялармен жəне халықаралық ұйымдардың өкілдерімен келіссөздерді, халықаралық форумдарды ұйымдастыру; министрлік басшылығына анықтамалық жəне ақпараттық материалдарын, баяндамаларын дайындау; халықаралық экологиялық конвенцияларға қосылу, ратификациялау жөніндегі нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу жəне келісу, министрлік іске асыратын халықаралық конвенцияларға мониторинг жəне талдау жүргізу; қоршаған орта саласындағы халықаралық конвенциялар бойынша міндеттемелерді орындауды қамтамасыз ету бойынша жұмыстарды ұйымдастыру; Қазақстанның халықаралық конвенциялар мен өзге келісімдерге қатысу қажеттілігіне талдауды жүзеге асыру; халықаралық ынтымақтастыққа қатысты нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу жəне келісу, министрлік іске асыратын халықаралық конвенцияларға мониторинг жəне талдау жүргізу; қоршаған ортаны қорғау саласындағы қолданыстағы жəне əзірленіп жатқан жобалар жөнінде байланысты жəне байланыссыз гранттар бойынша мониторингті жүзеге асыру; халықаралық экологиялық конвенциялар жөнінде ұлттық баяндамаларды дайындау бойынша техникалық ерекшеліктерді дайындау жұмысын жүргізу; байланысты гранттарды ұсыну ережелері бойынша халықаралық жобаларды республикалық бюджеттен қосымша қаржыландыру жөнінде бюджеттік өтініміне ұсыныстарды əзірлеу; жобаларды дайындау жəне қаржыландыру үшін халықаралық донорлық ұйымдарды тарту тəжірибесіне талдау жүргізу, министрлік басшылығына анықтамалық жəне ақпараттық материалдарын, баяндамаларын дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес, құқық, гуманитарлық ғылым, əлеуметтік ғылым, техникалық ғылым жəне технология, қызмет көрсету. 13. Лингвистикалық сараптама басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарма жұмысына жалпы басшылық ету; ҚР заң жобаларының, нормативтікқұқықтық актілерінің, заңға тəуелді актілер жобаларының, ҚР Президенті Жарлығының, ҚР Үкіметі қаулыларының, министрдің бұйрықтары жобаларының, сондай-ақ екіжақты жəне көпжақты, оның ішінде халықаралық мəмілелер, келісімдер, конвенциялар, меморандумдар, тұжырымдамалар жобаларының, министрліктің стратегиялық жəне операциялық жоспарларының, мемлекеттік, салалық бағдарламалар жобаларының мемлекеттік жəне орыс тілдеріндегі құжаттарының түпнұсқалық дəлме-дəлдігіне сапалы əрі уақтылы сараптама жүргізуді қамтамасыз ету, Қазақстан Республикасы Парламентінің Сенаты аппаратының Редакциялық-баспа бөлімімен, Қазақстан Республикасы Парламентінің Мəжілісі аппаратының Редакциялау жəне аударма бөлімімен, Қазақстан Республикасы Президентінің Əкімшілігі Жалпы бөлімінің редакциялық сараптама жəне актілерді шығару секторымен, ҚР Əділет министрлігі жанындағы Заңнама институтының Лингвистикалық орталығымен, ҚР Премьер-Министрі Кеңсесінің редакциялық сараптама жəне шешімдер қабылдау секторымен терминология жəне т.б. мəселелер бойынша тығыз өзара байланысты жұмыс жасау; құрылымдық бөлімшелерден лингвистикалық сараптама мəселелері бойынша келіп түсетін ұсыныстарды зерделеу; басшылықтың тапсырмасы бойынша келіп түсетін хаттар мен сұрауларға ақпарат дайындау; басқарма қызметшілерінің еңбек жəне орындаушылық тəртіпті сақтауларын қамтамасыз ету; басшылықтың тапсырмалары бойынша өзге де функцияларды жүзеге асыру, басқарманың міндеттеріне сəйкес өзге де функцияларды орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: гуманитарлық ғылымдар, білім беру, əлеуметтік ғылымдар. XIII. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Қылмыстық-атқару жүйесі комитетінің Атырау облысы бойынша қылмыстық-атқару жүйесі департаменті, 060003, Атырау қаласы Азаттық даңғылы, 181, анықтама телефондары, факс (8-7122) 45-68-88, 45-62-41, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Құжатпен қамтамасыз ету тобының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: кеңсенің жұмысын істейды. Түскен жəне жіберілген құжаттардың уақтылы өңделуін, оның тиісті мекенжайларға жеткізілуін қамтамасыз ету. Құжаттың орындалу мерзімдерімен жəне оның дұрыс ресімделіп жасақталуын қадағалайды. Ағымдағы іс құжаттарын тіркеуді, есепке алуды, сақтауды жəне тиісті құрылымдық бөлімшелерге жолдауды, соның ішінде басшылықтың бұйрықтарымен өкімдерін, іс құжаттарын сақтауға тапсыру жұмыстарын атқарады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқықтану, құқық қорғау қызметі, мұрағаттану, құжаттандыру жəне құжаттамамен қамтамасыз ету, əлеуметтік жұмыс. Жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. 2. Заң тобының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің жəне департаментке бағынысты мекемелердің құрылымын құқықпен қамтамасыз ету. Сотта жəне басқа да мемлекеттік органдарда департаменттің мүліктік жəне өзге құқықтық жəне департаменттің мүдделеріне құқықтық қорғау көрсету. Департаменттің жəне құрылымдық бөлімшелерінің қызметкерлерін құқықтық жүйесінде оқыту, Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамаларын түсіндіруді қамтамасыз ету.

Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану, құқық қорғау қызметі, халықаралық құқық. Жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Қаржымен қамтамасыз ету тобының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық жəне статистикалық есепті жасақтайды, төлем тапсырыстарын жасақтайды жəне аударады, қызметкерлердің еңбекақысын есептейді жəне аударады, мүліктерге түгендеу жүргізеді, талдамалық есеп жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: экономикалық, есеп жəне аудит, қаржы, экономика. Жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Қылмыстық-атқару жүйесі комитетінің Маңғыстау облысы бойынша қылмыстық-атқару жүйесі департаменті, 130000, Маңғыстау облысы, Ақтау қаласы, № 2 өнеркəсіптік аймақ, № 79-ғимарат, анықтама телефон: факс (8-7292) 54-46-26, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржымен қамтамасыз ету бөлімшесінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есептің жүргізілуін, жиынтық бухгалтерлік баланстарды, мемориалдық ордерлерді жəне субесеп шоттары бойынша талдамалық есеп карточкаларды, кіріс-шығыс құжаттарын, 1С бухгалтерия бағдарламасы бойынша жұмысты қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім (есеп жəне аудит, экономист, қаржы), арнайы орта білім (бухгалтер, бухгалтер-ревизор, қаржы жұмысы жөніндегі экономист), мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істеу. Жұмыс өтілі қаржы саласында 3 жылдан кем болмауы тиіс. 2. Құжаттармен қамтамасыз ету тобының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ҚАЖД Бірыңғай электрондық құжат айналымы жүйесін (бұдан əрі – БЭҚАЖ) жəне цифрлық қолжазбаларын басқару бойынша жұмыстардың орындалуына тікелей жауап береді, ҚАЖД қызметтеріндегі құжаттардың уақтылы өткізілуіне тікелей жауап береді, кіріс хат-хабарларын электрондық жəне қағаз түрінде тіркелуін жүзеге асырады, ҚАЖД басшылығының азаматтарды қабылдау жұмыстарын ұйымдастырады, шығыс құжаттардың тіркелуін жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім (құқықтану, құқық қорғау қызметі), арнайы орта білім (заңгер), мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 3. Заң тобының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басшылықтың тапсырған тапсырмасын, құжаттардың сапалы жəне уақтылы орындалуын бақылайды, ҚАЖД жұмысындағы даулы талаптарды ұйымдастыру бойынша жалпы бақылауды жүзеге асырады, ҚАЖД қарсы талап жұмыстарын жүзеге асырады, формаларды жəне тəжірибелерді ҚАЖД қызметіне жеткізуге көмек көрсетеді, мекемелер қызметкерлеріне құқықтық сауалдар бойынша кеңес береді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім (құқықтану, құқық қорғау қызметі), арнайы орта білім (заңгер), мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істеу. Жұмыс өтілі қаржы саласында 3 жылдан кем болмауы тиіс. XIV. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Ақмола облысының ішкі істер департаменті, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мемлекеттік тіл жəне ақпарат тобының бөлім басшысы-ІІД бастығының баспасөз хатшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тіл саясаты аясындағы жоспарларды, іс жүргізу тілі сапасында мемлекеттік тілдің функциялануын қамтамасыз ету. Мемлекеттік тілді оқыту бойынша жұмысты талдау мен жүргізілуін ұйымдастыру. Ішкі істер органдары қызметкерлерінің жұмыс қызметіне арналған сөз тіркестері мен терминдерді қолдану бойынша сөздіктерді, анықтамаларды, оқу құралын, əдістемелік ұсыныстарды жетілдіру. Ішкі істер органдарының қызметіне тиісті, құзыреті шегінде бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара əрекеттесу, БАҚ-та жарияланымдар мониторингін ұйымдастыру, брифингтер, баспасөз конференциялар, интернет-конференцияларды өткізу мен оны ұйымдастыру, ақпараттық хабарландырулар мен баспасөз парақшаларын тарату. Ішкі істер органдары интернет-сайтының аясында ақпараттық материалдарын толықтыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе білім беру немесе гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар немесе экономика жəне бизнес саласында жоғары білім. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 2. Əкімшілік полиция басқармасы кеңсесінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ағымдағы мұрағаттың құжаттық материалдарын тіркеу, есепке алу жəне сақтау бойынша жұмыстарды ұйымдастыру. Іс номенклатурасын əзірлеу, істердің дұрыс құрылуына бақылау жасауды жүзеге асыру. Құжаттардың орындалу мерзімдеріне бақылау жасауды жүзеге асыру. Құпиялылық режімі жөніндегі комиссияның жұмысына қатысу. Келіп түсетін жəне жолданатын хат-хабарды өңдеу, белгіленген жеріне жеткізу. Іс жүргізу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстарды əзірлеу жəне енгізу. Азаматтарды қабылдау бойынша жұмыс тəжірибесінің болуы. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе білім беру немесе гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар немесе экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 3. Кадр жұмысы басқармасы қызмет өткеруді ұйымдастыру бөлімінің атақтарды, наградаларды беру жəне кадрларды есепке алу тобының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жазалау жəне марапаттау туралы бұйрықта көрсетілген полиция қызметкерлері туралы мəліметтердің толықтығын жəне сапасын тексереді. Тəртіптік жазаны беру кейінділігін сақтайды. Алғашқы жəне кезекті арнайы атақтарды беру туралы, жазалау жəне марапаттау туралы бұйрықтарды ІІД қызметкерлердің жеке істеріне енгізеді, келіп түсетін бұйрықтарға талдау істейды. Облыс ІІД барлық қызметтері мен аумақтық құрылымдар бойынша тəртіптік жазаларды есепке алу журналын жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе білім беру немесе гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар немесе экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 4. Кадр жұмысы басқармасы тəрбие жұмысын ұйымдастыру бөлімшесінің тұрғын-үй комиссиясының жетекші маман-хатшысы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тұрғын үйге мұқтаж жəне тұрғын үйді жалдауға өтемақы төлеуді алатындар болып танылған қызметкерлер мен олардың отбасы мүшелерін тіркейді жəне есебін жүргізеді. Ұсынылған құжаттарды белгіленген талаптарға сəйкес келуіне тексеріс жүргізеді. Тұрғын үй комиссиясының отырыстарына қатысады, хаттама жүргізеді, тұрғын үйге мұқтаждарды есепке қойғаны жөнінде қабылданған шешім туралы хабарлама жібереді. Тұрғын үй комиссиясы шешімінің негізінде тұрғын үйді жалдауға өтемақы төлеуге бұйрықтарды ай сайын дайындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе білім беру немесе гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар немесе экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 5. Құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: қызметтік құжаттардың уақтылы өтуі мен сақталынуы, есептеу, тіркеу бойынша жұмысты ұйымдастыру, ағымдағы мұрағаттағы құжаттамалық материалдарды сақтау. Іс номенклатурасын əзірлеу, істердің дұрыс құрылуына бақылау жасауды жүзеге асыру. Кіріс жəне шығыс хат-хабарын өңдеу. Іссапар құжаттарын даярлау, іссапарға келген қызметкерлерді тіркеу. Құпиялылық режімі жөніндегі комиссияның жұмысына қатысу. Іс жүргізу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстарды

əзірлеу жəне енгізу. Азаматтарды қабылдау бойынша жұмыс тəжірибесінің болуы. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе білім беру немесе гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар немесе экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 6. Қаржымен қамтамасыз ету басқармасы бухгалтерлік есеп жəне есептілік бөлімінің есеп тобының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: еңбекақыны есептейді. Жетілдірілген кестені құрастырады. Қызметкерлерге ақша аттестаттарын толтырады. Ай сайынғы есептілікті құрастырады, зейнетақы қоры мен өтемақы төлемдері бойынша айналымдағы тізімдерді енгізу бақылауды жүзеге асырады. Жеке шоттардың сақталынуы мен оларды мұрағатқа тапсыруды қамтамасыз етеді. Біржолғы өтемақыны, жəрдемақыны есептеуді жүзеге асырады. ІІД аппаратының барлық құрылымдарының штаттық тəртібін сақтау бойынша бақылау жасайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 7. Қаржымен қамтамасыз ету басқармасы еңбекақы төлеу жəне зейнетақы тағайындау тобының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: зейнетақы төлемдерін тағайындау үшін құжаттарды ресімдеудің дұрыстығын тексеру. Зейнеткерлердің зейнеткерлік істерінен үзінді бойынша ЗТМО жəрдемақысын, зейнетақыны төлеудің дұрыстығын тексеру. Зейнетақы қамтамасыз ету бойынша қарастырылған есептілікті құрастыру. Жəрдемақылар мен зейнетақыны тағайындау үшін еңбек сіңірген жылдарының есеп беруіне кадр жұмыскерлерімен бірлесіп тексерісті жүргізу. Зейнеткерлік туралы заңнаманы түсіндіруді қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес еңбек өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 8. Қаржымен қамтамасыз ету басқармасы жобалау мен қаржыландыру тобының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бағдарлама мен бюджет мөлшерінде шығыстар мен сметасын дайындау. Облыс ІІД аппараты мен ІІД құрылымдары бойынша қаржыландыруды үлестіру. Бюджеттік қаржыны бағытты уақытында қолдану. Банк құжаттарын өңдеу. Бюджет бойынша ордерлердің журналын құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес еңбек өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 9. Қаржымен қамтамасыз ету басқармасы жобалау мен қаржыландыру тобының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бағдарлама мен бюджет мөлшерінде шығыстар сметасын дайындау. Облыс ІІД аппараты мен ІІД құрылымдары бойынша қаржыландыруды үлестіру. Бюджеттік қаржыны бағытты уақытында қолдану. Банк құжаттарын өңдеу. Бюджет бойынша ордерлердің журналын құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес еңбек өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 10. Тылмен қамтамасыз ету басқармасы мемлекеттік сатып алу тобының бас маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: əлеуетті жеткізіп берушілер үшін конкурстық құжаттаманың бекітілуіне ұсыныс жəне оны жетілдіру. Мемлекеттік сатып алу бойынша өткізілген ашық конкурс пен өткізуге дайындық туралы ақпаратты жариялау. Өткізілген ашық конкурс қорытындылары бойынша хаттамаларды ресімдеу, жұмыс пен қызметті, тауарларды сатып алу бойынша өткізілген ашық конкурсты өткізу мен ұйымдастыру. ІІД бойынша өткізілген мемлекеттік сатып алу туралы мемлекеттік статистикалық есеп беруді құрастыру. Сатып алынатын тауарлар, жұмыс пен қызмет көлемін жəне номенклатураны талдау. Мемлекеттік сатып алудың веб-порталы арқылы есеп беруді енгізу. Мемлекеттік сатып алу бойынша ҚАІІББ-ке тəжірибелік жəне консультациялық көмек көрсету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес немесе құқық саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 11. Тылмен қамтамасыз ету басқармасы ғимараттар мен құрылыстарды пайдалану тобының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: коммуналдық қызмет бойынша есеп жəне есеп беру, жоспарлау, келісімдерді жасау. ІІД əкімшілік ғимараттарында техникалық паспорттарды енгізу. Күрделі жəне ағымдағы жөндеу жұмыстарын есептен шығаруға қатысу. Ғимараттарды күзгі-қысқы кезеңдерге дайындау. ІІД əкімшілік ғимараттарында рұқсаттамалық режимін ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технология мамандықтары саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 12. Медициналық топтағы санитарлық-эпиде миологиялық бақылау тобының эпидемиолог дəрігер-жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: инфекциялық аурулардың, жарақаттардың алдын алу, төмендету жəне жою жөніндегі іс-шаралардың ұйымдастырылуына жəне өткізілуіне санитарлық бақылауды жүзеге асыру. Санитарлықгигиеналық мəселелер бойынша заңнамалық, нормативтік актілердің ұйымдастырылуына жəне əзірленуіне бақылау жасау. ІІД, ҚАІІББ арнайы мекемелерінде санитарлықсауықтыру іс-шаралары бойынша ұсыныстарды əзірлеу жəне енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: медицина саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 13. Заң бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шегінде басқа да мемлекеттік органдары мен соттарда, белгіленген тəртіпте департаменттің мүддесін ұсынады. Қадағалау мен аппеляциялық шағымдарының пікірлерін дайындауды жүзеге асырады. Сотқа дейінгі таластарды реттеу бойынша ұсыныстар енгізеді. Қызметкерлерді ІІО-дан шығару, тəртіптік жазаларды салу туралы келістіру үшін келіп түсетін ІІД бұйрық жобаларын талқылауын жүзеге асырады. Талап жұмысының жағдайына бақылау мен талдауды қамтамасыз етіп, оны жетілдіру бойынша ұсыныстарын енгізеді. Сотқа дейінгі шешімдерді біржолата қабылдау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласында жоғары білім. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 14. Ақкөл, Есіл, Зеренді аудандық ішкі істер бөлімдерінің қаржымен қамтамасыз ету тобының бас маманы, С-R-4 санаты, 3-бірлік. Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есепті жүргізу, басқарманың бухгалтерлік есептілігін құрастыру; бюджеттік емес қорлар мен əртүрлі деңгейдегі бюджетке салықтарды аудару мен жинау жəне аударымдарды жүргізу; қаржы қызметін жетілдіру бойынша ұсыныстарды енгізу мен əзірлеу, ЗЖҚ салынымдарды, аударымдарды жүзеге асыру, қазынашылық органдарына тіркелуге сатып алу хаттамаларын жəне келісімшарттарды ресімдеу. Ішкі істер бөлімдерінің қаржылық қызметін басшылыққа алу жəне ұйымдастыру. (Соңы 15-бетте).


31 қазан 2015 жыл

(Соңы. Басы 12-14-беттерде). Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес мамандықтары саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі бар кезде ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 15. Атбасар (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне – 2018 жылдың 7 қантарына дейін), Аршалы, Есіл, Жақсы, Зеренді, Еңбекшілдер, Сандықтау аудандық ішкі істер бөлімдерінің, Степногор қ., Көкшетау қ., ішкі істер басқармалырының мемлекеттік тіл жəне ақпарат тобының жетекші маманы, С-R-5 санаты, 9 бірлік. Функционалды міндеттері: тіл саясаты аясындағы жоспарларды, іс жүргізу тілі сапасында мемлекеттік тілдің функциялануын қамтамасыз ету. Мемлекеттік тілді оқыту бойынша жұмысты талдау мен жүргізуді ұйымдастыру. Ішкі істер органдары қызметкерлерінің жұмыс қызметіне арналған сөз тіркестері мен терминдерді қолдану бойынша сөздіктерді, анықтамаларды, оқу құралын, əдістемелік ұсыныстарды жетілдіру. Ішкі істер органдарының қызметіне тиісті, құзыреті шегінде бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара əрекеттесу, БАҚ-та жарияланымдар мониторингін ұйымдастыру, брифингтер, баспасөз конференциялар, интернет-конференцияларды өткізу мен оны ұйымдастыру, ақпараттық хабарландырулар мен баспасөз парақшаларын тарату. Ішкі істер органдары интернет-сайтына ақпараттық материалдарын толықтыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе білім беру немесе гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар немесе экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 16. Бұланды (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне – 2018 жылдың 1 наурызына дейін) Аршалы, Есіл, Зеренді, Целиноград аудандық ішкі істер бөлімдері кеңсесінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 5 бірлік. Функционалды міндеттері: ағымдағы мұрағаттың құжаттық материалдарын тіркеу, есепке алу жəне сақтау бойынша жұмыстарды ұйымдастыру. Іс номенклатурасын əзірлеу, істердің дұрыс құрылуына бақылау жасауды жүзеге асыру. Құжаттардың орындалу мерзімдеріне бақылау жасауды жүзеге асыру. Кіріс жəне шығыс құжаттарын өңдеу, оларды белгіленген орынға жеткізу. Құпиялық режімі жөніндегі комиссияның жұмысына қатысу. Іс жүргізу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстарды əзірлеу жəне енгізу. Азаматтарды қабылдау бойынша жұмыс тəжірибесінің болуы. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе білім беру немесе гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар немесе экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 17. Атбасар, Степногор қ. ішкі істер басқармасы кадр жұмысы тобының жетекші маман-психологы, С-R-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: қызметкерлермен психодиагностикалық зерттеу жүргізеді жəне ұсыныстар дайындайды, психологиялық көмек көрсетеді, ІІО қызметкерлері жеке тұлғалардың деформациялауының психологиялық алдын алу бойынша іс-шараларды ұйымдастырады. Қызметкерлерді кəсіби міндеттерін орындауға дайындау, жұмысқа деген қабілеттерін қалпына келтіру жəне денсаулықтарын сақтау, психологиялық релаксация кабинетінің жұмысын ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету бойынша іс-шараларды жүзеге асырады. Төтенше жағдайларда жедел-қызметтік міндеттерді орындағаннан кейін жеке құрамға психологиялық көмек көрсетеді. Іс жүзінде психологиялық көмек жəне оңалтудың жеке бағдарламаларын əзірлейді жəне жүзеге асырады. Еңбек ұжымдарының бірыңғай болуы психологиялық əдістерін, кəсіби міндеттерді орындауға жұмылдыру бойынша бастықтармен жəне ұжымдармен əлеуметтік-психологиялық тренингтер ұйымдастырады жəне жүргізеді Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білім беру немесе əлеуметтік ғылымдар саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 18. Ақкөл аудандық ішкі істер бөлімі көші-қон полициясы тобының бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: азаматтарды құжаттандыру, тұрғылықты жері бойынша тіркеу жəне тіркеуден шығару мəселелері бойынша жұмысты ұйымдастыру. Дайын құжаттарды беру, жоғалту бойынша істерді жүргізу, уақытша куəліктерді беру. Ф-1 арызын толтыру сапасын, негізділігі мен заңдылығын тексеру. Жұмыс жоспарын, бөлім жұмысы бойынша ай сайынғы есептерді құрастырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білім беру немесе əлеуметтік ғылымдар саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 19. Аршалы аудандық ішкі істер бөлімі көші-қон полициясы тобының жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: азаматтарды құжаттандыру, тұрғылықты жері бойынша тіркеу жəне тіркеуден шығару мəселелері бойынша жұмысты ұйымдастыру. Дайын құжаттарды беру, жоғалту бойынша істерді жүргізу, уақытша куəліктерді беру. Ф-1 арызын толтыру сапасын, негізділігі мен заңдылығын тексеру. Жұмыс жоспарын, бөлім жұмысы бойынша ай сайынғы есептерді құрастырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе білім беру немесе гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 20. Көкшетау қ. ІІБ қаржымен қамтамасыз ету бөлімінің басшысы, С-R-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есепті жүргізу, басқарманың бухгалтерлік есептілігін құрастыру; бюджеттік емес қорлар мен əртүрлі деңгейдегі бюджетке салықтарды аудару мен жинау жəне аударымдарды жүргізу; қаржы қызметін жетілдіру бойынша ұсыныстарды енгізу мен əзірлеу, ЗЖҚ салынымдарды, аударымдарды жүзеге асыру, қазынашылық органдарына тіркеліп сатып алу хаттамаларын жəне келісімшарттарды ресімдеу. Ішкі істер бөлімдерінің қаржылық қызметін басшылыққа алу жəне ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 21. Көкшетау қ. ішкі істер басқармасы құжаттармен қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ағымдағы мұрағаттың құжаттық материалдарын тіркеу, есепке алу жəне сақтау бойынша жұмыстарды ұйымдастыру. Іс номенклатурасын əзірлеу, істердің дұрыс құрылуына бақылау жасауды жүзеге асыру. Құжаттардың орындалу мерзімдеріне бақылау жасауды жүзеге асыру. Кіріс жəне шығыс құжаттарын өңдеу, оларды белгіленген орынға жеткізу. Қызметтік құжаттарды басып, көбейту. Іссапар құжаттарын əзірлеу, іссапарға келген қызметкерлерді тіркеу. Құпиялық режімі жөніндегі комиссияның жұмысына қатысу. Іс жүргізу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстарды əзірлеу жəне енгізу. Азаматтарды қабылдау бойынша жұмыс тəжірибесінің болуы. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе білім беру немесе гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 22. Көкшетау қ. ішкі істер басқармасы тылмен қамтамасыз ету бөлімшесі мемлекеттік сатып алу тобының жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: əлеуетті жеткізіп берушілер үшін конкурстық құжаттаманың бекітілуіне ұсыныс жəне оны жетілдіру. Мемлекеттік сатып алу бойынша өткізілген ашық конкурс пен өткізілуге дайындық туралы ақпаратты жариялау. Өткізілген ашық конкурстың қорытындылары бойынша хаттамаларды ресімдеу, жұмыс пен қызмет, тауарлар

www.egemen.kz

сатып алу бойынша өткізілген ашық конкурс өткізу жəне ұйымдастыру. ІІБ бойынша өткізілген мемлекеттік сатып алу туралы мемлекеттік статистикалық есеп беруді құрастыру. Сатып алынатын тауарларды, жұмыс пен қызмет көлемін жəне номенклатураны талдау. Мемлекеттік сатып алудың веб-порталы арқылы есеп беруді енгізу. Мемлекеттік сатып алу бойынша ұсыныстарды енгізу жəне əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес немесе құқық саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 23. Көкшетау қ. ішкі істер басқармасы заң тобының жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шегінде басқа да мемлекеттік органдары мен соттарда белгіленген тəртіпте құрылымның мүддесін ұсынады. Қадағалау мен аппеляциялық шағымдарының пікірлерін дайындауды жүзеге асырады. Сотқа дейінгі таластарды реттеу бойынша ұсыныстар енгізеді. Қызметкерлерді ІІО-дан шығару, тəртіптік жаза салу туралы келіп түсетін құрылымның бұйрық жобаларын талқылауды жүзеге асырады. Талап жұмысының жағдайына бақылау мен талдауды қамтамасыз етіп, оны жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізеді. Сотқа дейінгі шешімдерді біржолата қабылдау үшін талаптарды атқарады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе білім беру немесе гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін саладағы жұмыста екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. 24. Көкшетау қ. ішкі істер басқармасы криминалдық полиция бөлімі кеңсесінің жетекші маманы (негізгі жұмыскердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне – 2017 жылдың 30 қазанына дейін), С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мұрағаттың ағымдағы құжаттық материалдарын сақтау жəне есепке алу, тіркеу бойынша жұмыстарды ұйымдастыру. Номенклатуралық істерді əзірлеу, істердің дұрыс қалыптастырылуына бақылауды жүзеге асыру. Құжаттардың орындалу мерзіміне бақылауды жүзеге асыру. Құпиялық режімі бойынша жұмысқа қатысу. Іс қағаздарының жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізу жəне əзірлеу. Азаматтарды қабылдау бойынша тəжірибесінің болуы. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе білім беру немесе гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салада екі жылдан кем емес еңбек өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істеу. «Алматы облысының ішкі істер департаменті» мемлекеттік мекемесі, 040000, Алматы облысы, Талдықорған қаласы, Жансүгіров көшесі, 91/95-үй, анықтамалар үшін телефон: 8 (7282) 60-70-57, факс 8 (7282) 24-22-48, электронды мекенжайы: dvd_almobl@mail. ru, zhetysu-police.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мемлекеттік тіл жəне ақпарат бөлімінің басшысы-ІІД бастығының баспасөз хатшысы, С-О-4 санаты 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлім жұмысын ұйымдастыру жəне оған жетекшілік ету, сондай-ақ ішкі істер департаменті бастығының хатшысы қызметін атқару; бөлімге жүктелген міндеттерді орындау, өз функцияларын жүзеге асыру, заңдылықты, құпиялылық режімді, жеке құрамның қызметтік тəртібінің жай-күйі мен кəсіби дайындығы үшін жеке жауапты болу; бөлім қызметкерлерінің функционалды қызметтік міндеттерін жəне өкілеттіктерін белгілеу, сондай-ақ бөлімнің жұмысын жоспарлау; мемлекеттік тілді дамыту жəне БАҚ жұмысын жалпылап қорыту жəне талдау; Алматы облысы ІІД-нің WEB-сайтына ақпараттарды орналастыру; интернетсайттардағы мақалалардың, түсініктемелердің ресми контентталдауын өткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік, журналистика, педагогикалық білімі, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Word, Excel, Е-mail, Internet компьютерлік бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Мемлекеттік тілді білуі қажет. 2. ІІД кадр жұмысы басқармасы тəрбие жұмысын ұйымдастыру тобының-тұрғын үй комиссиясының маманы, С-О-5 санаты 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қызметкерлердің тұрғын үй жөніндегі өтініштерін қабылдау, ұсынған құжаттарды тексеру, құжаттарды қарау, мемлекеттік органдардан жəне өзге де ұйымдардан қызметкерлер жəне олардың жылжымайтын мүліктері туралы ақпарат сұрау, қызметкерлердің құжаттарын (материалдарын) сақтау жəне жүргізу, Алматы облысы ішкі істер департаменті тұрғын үй комиссиясының қызметкердің баянаттарын қанағаттандырғаны туралы немесе қызметкерге дəлелді бас тарту туралы шешім шығарғандығы туралы хаттамаларын толтыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім жəне осы салаға сəйкес арнайы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі: заңгерлік, педагогикалық, экономикалық, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Word, Excel, Е-mail, Internet компьютерлік бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Мемлекеттік тілді білуі құпталады. 3. ІІД-ге қарасты медицина бөлімінің жетекші мамандəрігері, С-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: шағын арнаулы мекемелердің медициналық пункттерінің, ІІД-нің емханасы мен госпитальдың жартыжылдық жəне жылдық статистикалық мəліметтерін сараптау, салыстыру мəліметтерін жинастыруға қатысу; диагностика, емдеу, аурудың алдын алудың жаңа əдістемелерін енгізуге, медициналық көмекті ұйымдастыруға, бұйрықтарды жобалауға атсалысу; медициналық бөлімше басшысының тапсырмасы бойынша ІІД бөлімшелерімен, аумақтық денсаулық сақтау органдарымен байланыста болу; төтенше жағдайларда медициналық ұйымдастыру мен санитарлық-эпидемиологиялық көмек көрсету мəселелеріне қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім немесе ортадан кейінгі медициналық білімі болу керек, медицина саласында тəжірибесі болу, мемлекеттік тілді білу, Word, Excel, Е-mail, Internet компьютерлік бағдарламаларымен жұмыс істей білу. 4. ІІД мемлекеттік тіл жəне ақпарат бөлімі баспасөз қызметінің (топ құқығында) жетекші маманы, С-О-6 санаты 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бұқаралық ақпараттық құралдармен (БАҚ) жəне жұртшылықпен сындарлы өзара ісқимыл жасауды ұйымдастыру; құқық бұзушылықтың алдын алу жəне қылмысты ескерту мəселелері бойынша талдау материалдарын əзірлеуде БАҚ-пен өзара қарым-қатынасты орнату; БАҚ-та ішкі істер органдарының қызметін насихаттау жөнінде іс-шараларды əзірлеу; ІІД-нің қызметі туралы қоғамдық пікір мониторингін өткізу бойынша сауалнамалық материалдарды дайындау; ІІД-нің бұқаралық ақпарат құралдары жəне қоғамдық байланыс жөніндегі тобы дайындайтын телеарна бағдарламаларына бейнематериалдарды сапалы жинауды қамтамасыз ету; департаменттің іс-шараларын суретке жəне бейнетаспаға түсіруді жүзеге асыру; БАҚ-қа жариялау үшін бейнематериалдарды өңдеу. Облыс ҚАІІББ-не БАҚ-пен өзара байланыс бойынша тексерулерді ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік, журналистика,

педагогикалық, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салаларындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Word, Excel, Е-mail, Internet компьютерлік бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Мемлекеттік тілді білуі қажет. 5. Көксу ауданы ІІБ қаржымен қамтамасыз ету тобының жетекші маманы, С-R-5 санаты 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ай сайынғы еңбекақыны, еңбек демалысына біржолғы жəрдемақыны есептеу (жергілікті, республикалық бюджет); депозиттік сомалар бойынша талдамалық есеп жүргізу, алименттерді, табыс салығын аудару жəне əлеуметтік қамсыздандыруға аудару; қатаң есептік бланкілердің жұмсалуы туралы есептер жəне əзірлейтін кестелер жасау; атқарушы парақтар бойынша ұсталынған сомаларды аудару кезіндегі пошталық аударымдардың көшірмелерін шығару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі экономикалық білімі, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі, 1С Бухгалтерлік бағдарламасын білу. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Word, Excel, Е-mail, Internet компьютерлік бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Мемлекеттік тілді білуі құпталады. 6. Талғар ауданының ІІБ кеңсесінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ІІД, АІІБ бастығының немесе оның орынбасарларының тапсыруымен берілген құжаттардың мерзімінде орындалуын бақылауды жүзеге асыру, құпия жəне құпия емес құжат айналымды жүргізу (бұйрықтар, шешімдер), жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қабылдау, тіркеу, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы қаралуын қадағалау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін, сондайақ азаматтарды қабылдау бойынша талдау жəне есеп жүргізу, көбейту техникасымен жұмыс істеу, Электронды құжаттар айналымының бірыңғай жүйесімен кіріс жəне шығыс хатхабарларды қабылдау жəне тіркеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі экономикалық білімі, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Word, Excel, Е-mail, Internet компьютерлік бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Мемлекеттік тілді білуі құпталады. 7. Іле ауданының ІІБ кеңсесінің жетекші маманы (негізгі қызметкердің бала күтімі үшін алған демалысының уақытында – 2016 жылдың 28 маусымына дейін), С-R-5 санаты 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ІІД, АІІБ бастығының немесе оның орынбасарларының тапсыруымен берілген құжаттардың мерзімінде орындалуын бақылауды жүзеге асыру, құпия жəне құпия емес құжат айналымды жүргізу (бұйрықтар, шешімдер), жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қабылдау, тіркеу, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы қаралуын қадағалау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін, сондайақ азаматтарды қабылдау бойынша талдау жəне есеп беру; электронды құжаттар айналымының бірыңғай жүйесімен кіріс жəне шығыс хат-хабарларды қабылдау жəне тіркеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі заңгерлік, педагогикалық, экономикалық білімі, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Word, Excel, Е-mail, Internet компьютерлік бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Мемлекеттік тілді білуі құпталады. 8. Қапшағай қалалық ІІБ кеңсесінің жетекші маманы (негізгі қызметкердің бала күтімі үшін алған демалысының уақытында 2017 жылдың 16 қаңтарына дейін), С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ІІД, АІІБ бастығының немесе оның орынбасарларының тапсыруымен берілген құжаттардың мерзімінде орындалуын бақылауды жүзеге асыру, құпия жəне құпия емес құжат айналымды жүргізу (бұйрықтар, шешімдер), жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қабылдау, тіркеу, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы қаралуын қадағалау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін, сондайақ азаматтарды қабылдау бойынша талдау жəне есеп беру; электронды құжаттар айналымының бірыңғай жүйесімен кіріс жəне шығыс хат-хабарларды қабылдау жəне тіркеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі заңгерлік, педагогикалық, экономикалық білімі, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Word, Excel, Е-mail, Internet компьютерлік бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Мемлекеттік тілді білуі құптарлық. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Атырау облысының ішкі істер департаменті, 060005 Атырау қаласы, Азаттық даңғылы, 85, анықтама үшін телефон: 98-21-09, bsp_aturay2013@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Атырау облысы ішкі істер департаменті мемлекеттік тіл жəне ақпарат бөлімінің басшысы-ІІД бастығының хатшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімнің қызметін ұйымдастырады жəне оның жұмысына басшылық етеді, сондай-ақ, бөлімге жүктелген міндеттердің орындалуына жауап береді, мемлекеттік тілді дамыту жəне БАҚ-пен өзара іс-қимыл жасасу жөніндегі жұмысты қорытындылайды жəне талдайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары кəсіптік білім: заңгерлік, педагогикалық, журналистика, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 2. Атырау облысы ішкі істер департаменті мемлекеттік тіл жəне ақпарат бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 2 бірлік.

Функционалды міндеттері: мемлекеттік тілдің ІІД-де іс жүргізу тілі ретінде қолданылуын қамтамасыз етеді. ІІД-нің жеке құрамына мемлекеттік тілді оқыту жөніндегі жұмысты ұйымдастырып өткізеді жəне талдайды. ІІД-нің бөліністері мен мемлекеттік тілде əзірлейтін немесе орыс тілінен мемлекеттік тілге аударған құжаттардың мəтіндерін редакциялайды жəне түзетеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік, педагогикалық, журналистика, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 3. Атырау облысы ішкі істер департаменті қаржымен қамтамасыз ету басқармасы материалдық есептеу тобының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: 011, 010, 013, 014, 015, 016, 017, 018, 019, 020, 061 есепшоттары бойынша есеп жүргізеді. Бағалы материалдық-заттардың қозғалысына материалды-жауапты адамдардың есебін қабылдайды. Бухгалтерлік құжаттардың сақталуына жəне есеп құжаттарының дұрыстығына, есептен шыққан заттардың заңдылығына, дұрыстығына жауапты. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: экономикалық, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 4. Атырау облысы ішкі істер департаменті қаржымен қамтамасыз ету басқармасы жоспарлау жəне қаржыландыру тобының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: облыс бойынша қаржыландыру жоспарын есептеуге қатысады, міндеттемелерді тіркеуге сұраныстарды ресімдейді жəне т.б. төлеу құжаттарын, қаржы департаментіне ай сайынғы есепті дайындайды, жоспарлы қаржыландырудың есебін қадағалайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары кəсіптік білім: экономикалық,мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 5. Атырау облысы ішкі істер департаменті қаржымен қамтамасыз ету басқармасы есептеу тобының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: жеке құрамның еңбекақысын есептейді. Жинақтаушы зейнетақы қорының төлемақыларын есептеу жəне аудару есебін жүргізеді. Алимент алушыларға аударым істейды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік, экономикалық, техникалық, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 6. Атырау облысы ішкі істер департаменті қаржымен қамтамасыз ету басқармасы кеңсесінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқармаға түскен корреспонденцияны хатшылық бөлімі арқылы алады жəне кіріс журналына тіркейді. Қаржымен қамту басқармасының номенклатурасын жүргізеді. Журналдардың сақталуын жəне есебін жүргізеді. Құжаттардың орындалу мерзімін бақылайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік, экономикалық, педагогикалық, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 7. Атырау облысы ішкі істер департаменті ішкі бақылау тобының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қаржы саласы қызметін реттейтін нормативтік кесімдер мен бұйрықтарды, заңдылықтар мен нұсқауларды қадағалап, күнделікті қызметінде қолданады. Қолданыстағы заңнамаларға сəйкес ҚР Ішкі істер министрлігі органдары мен бөліністерінің қаржышаруашылық қызметіне ішкі бақылау жүргізуді, сонымен қатар ІІД-нің бөліністеріне тақырыптық тексерулер жүргізуді қамтамасыз етеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік, экономикалық, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес, ҚР ІІО мен мемлекеттік қызмет саласы бойынша нормативтік-құқықтық актілерді меңгеру, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білуі. 8. Атырау облысы ішкі істер департаменті құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құпия жəне құпия емес кіріс жəне шығыс құжаттарының есебін жүргізеді. Жіберілетін құжаттардың мекенжайының дұрыстығын, оларға реестрлерді белгілеп, дұрыстығын тексереді. Қабылдап алған пакеттердің дұрыстығын тексереді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік, педагогикалық, техникалық, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 9. Атырау облысы ішкі істер департаменті кадр жұмысы басқармасы тəрбие жұмысын ұйымдастыру тобының жетекші маман-тұрғын үй комиссиясының хатшысы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тұрғын үй комиссиясының отырысын дайындауды, өткізуді жəне оның шешімдерін ресімдеуді жүзеге асырады. Тұрғын үй комиссиясының іс қағаздарын мемлекеттік жəне орыс тілдерінде жүргізеді. Номенклатуралық істерді жүргізіеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім:заңгерлік, филологиялық, гуманитарлық, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 10. Атырау облысы ішкі істер департаменті тылдық қамтамасыз ету бөлімі күрделі құрылыс тобының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құрылыс материалдарына, механизмдерге жəне жабдықтарға тапсырыстарды дайындайды. Құрылыс объектілерін материалдармен жəне жабдықтармен қамтамасыз етеді. Жұмыс бабында қауіпсіздік техникасын сақтауды қадағалайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары кəсіптік білім: заңгерлік, экономикалық, кəсіптік (құрылысшы), техникалық, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 11. Атырау қаласы ішкі істер басқармасы кадр жұмысы бөлімшесінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: өткізілетін жиналыстардың құжаттарын уақтылы əзірлеп, тіркейді. Келіп түскен арыздардың орындалу уақытын қадағалап, орындайды. ІІО-ға үміткерлерді қабылдау конкурсына конкурстық құжаттарды дайындайды. Номенклатуралық істерді жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік, құқық саласы, экономикалық, педагогикалық мемлекеттік тілді білу, компьютерде Word, Excel, Internet бағдарламаларымен жұмыс істей білу. 12. Атырау қаласы ішкі істер басқармасы заң тобының жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ІІБ-ның, оның құрылымдық бөлімшелерінің қызметін құқықтық қамтамасыз етуді, заңнамаға сəйкес нормативтік-құқықтық актілер болып табылмайтын ІІБ-ның құқықтық актілерін дайындауға қатысады, ІІБ-ның заңды құқықтары мен мүдделерін сотта жəне басқа да мемлекеттік органдарда белгіленген тəртіппен қорғайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік, құқық саласы, мемлекеттік тілді білу, компьютерде Word, Excel, Internet бағдарламаларымен жұмыс істей білу. 13. Атырау қаласы ішкі істер басқармасы кеңсесінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: іс жүргізу (кіріс, шығыс хат хабарларын, азаматтардың хаттарын, арыздары мен шағымдарын, өтініштерін тіркеу). Реестрлі кіріс жəне шығыс хат-хабарлардың номенклатуралық істерін құру жəне жүргізу. Бөлімшенің өндіріспен аяқталған өкімдік құжаттарын номенклатуралық істерді түгендеу есебіне қоюды іске асыру. Бөлімшенің құпиялылық режімін сақтау бойынша ішкі тексеріс жұмыстарына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік, педогогикалық, кітапханалық іс, мемлекеттік тілді білу, компьютерде Word, Excel, Internet бағдарламаларымен жұмыс істей білу. 14. Атырау қаласы ішкі істер басқармасы тылдық қамтамасыз ету тобының жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жергілікті бюджет есебінен алынған нысандық киім-кешек сатып алу жөнінде келісімшарттарды қадағалайды. Ішкі істер органдарынан босатылған қызметкерлердің нысандық киім-кешектері бойынша кету парақтарына есеп айырысуды тексереді. Жеке құрамды жəне ішкі істер органдарына жаңадан қабылданған қызметкерлерді белгіленген үлгідегі нысандық киім-кешекпен уақтылы қамтамасыз ету жұмыстарын жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік, педагогикалық, экономикалық, техникалық, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 15. Атырау облысы ішкі істер департаменті Исатай ауданы ішкі істер бөлімі көші-қон полициясы тобының бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: халықты құжаттандыру жұмысын ұйымдастыру, тіркеу, есепке алу, азаматтардың өтініштерін қабылдау,есеп беру жұмысын жүргізу.

15

Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары кəсіптік білім: құқық саласы, гуманитарлық, экономикалық, педагогикалық, шетел тілі; мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 16. Атырау облысы ішкі істер департаменті Махамбет ауданы ішкі істер бөлімі көші-қон полициясы тобының бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: халықты құжаттандыру жұмысын ұйымдастыру, тіркеу, есепке алу, азаматтардың өтініштерін қабылдау, есеп беру жұмысын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары кəсіптік білім: құқық саласы,гуманитарлық, экономикалық, педагогикалық, шетел тілі: мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 17. Атырау облысы ішкі істер департаменті Мақат ауданы ішкі істер бөлімі кеңсесінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімге түскен құжаттарды қарап, оларды кіріс журналдарына тіркейді. Кіріс жəне шығыс құжаттарымен қолданыстағы істерді жүргізіп, олардың есебі мен сақталуына жауап береді. Номенклатуралық істерді жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік, педагогикалық, техникалық, мемлекеттік тілді, компьютерде жұмыс істей білу. 18. Атырау облысы ішкі істер департаменті Индер ауданы ішкі істер бөлімі кеңсесінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімге түскен құжаттарды қарап, оларды кіріс журналдарына тіркейді. Кіріс жəне шығыс құжаттарымен қолданыстағы істерді жүргізіп, олардың есебі мен сақталуына жауап береді. Номенклатуралық істерді жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік, педагогикалық, техникалық, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен нысанға сəйкес толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік-құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат (немесе куəландырылған нотариалды көшiрмесi). Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда 4) тармақшада көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе почта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электронды почта мекенжайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін жоғарыда көрсетілген құжаттарды электронды почта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталғанға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірілмей береді. Жоғарыда аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. Құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде, көрсетілген мекенжай бойынша тиісті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Астана, Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Мемлекеттiк органның басшысының (жауапты хатшысының) келісімі бойынша конкурс комиссиясының отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасының Парламент жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: С-3, С-О-2 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтікқұқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. С-4, С-5, С-О-4, C-O-5, С-О-6, C-R-3, С-R-4, cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. C-R-5 cанаты үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің сайты: www.anticorruption.gov.kz


16

www.egemen.kz

31 қазан 2015 жыл

 Зерде

Ќўрметті салымшылар!

Осы жўрт Мўќановты біле ме екен?

Ұлы Отан соғысының алдындағы жылдарда Оралда қазақ драма театры ашылған деген дерек театр өнері десе құлағы түрік жүретін қалың жұртшылық пен зиялы қауымға таныс болса керек. Тіпті, осы театрдың тұңғыш режиссері əрі көркемдік жетекшісі Жұмат Шанин болғаны да баспасөз беттері арқылы көпшілікке жақсы мəлім. Бұл арада айтайын дегеніміз, белгілі бір ұжымды басшы, яғни директор басқаратыны ежелден белгілі. Осындайда Орал театрының тұңғыш директоры кім болды екен деген сауал көлденеңдей береді. Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Міне, дəл осы сауал мені алыста қалған балалық шағыма қайтадан кері жетелеп əкеткендей күй кештім. Өйткені, бала кезімде қарт апа-жездем Есенғали мен Кəмиланың қолында өсіп, тəрбиеленген болатынмын. Ол кісілер өзінен біраз кішілігі бар, тіпті баласы құралпы Уəш атты ел ағасымен араласып тұрушы еді. Үлкен кісілердің қасында жүргендіктен олардың əңгімелерін құлағым шалып қалатын. Сондай сəттердің бірінде Уəш аға Оралда қазақ драма театрының директоры болып істегенін айтып еді. Бала кезде естіген əңгіме ұмытылмайды. 1993 жылы Батыс Қазақстан облыстық қазақ драма театры қайта ашылған кезде Уəш ақсақалдың сол əңгімесі есіме түсті. Одан бері де табаны күректей 22 жыл сынаптай сырғып өте шығыпты. Əлбетте, шығармашылықпен айналысатын кез келген адамның өзіне алдын ала белгілеп қоятын шығармашылық жоспары болады. Тіпті мұндай тəртіп пен үрдіс өзім қызмет жасайтын «Еге мен Қазақстан» газетінің қызметкерлеріне де тəн. Биылғы жылдың соңғы тоқсанына жоспар құрған кезімде Орал театрының тұңғыш директоры Уəш Мұқанов жөніндегі деректерді одан əрі тереңдете түсуді ойлаған едім. Осындай мақсатпен Батыс Қазақстан облыстық мемлекеттік мұрағатында бірнеше күн бойы отырып, қажетті деректерді жинақтауға тырыстым. Бір жоқты, бір жоқ табады, немесе мұрағаттан бір жоғыңды іздеп жүріп, рухани-моральдық құны мен бағасы алдыңғысынан əлдеқайда асып түспесе бір мысқал кем емес екінші бір дерекке тап болуың ғажап емес. Біз де дəл осындай күй кештік. Мұқанов жөніндегі деректерді іздейміз деп жүріп, Орал театрына қатысты бұған дейін айтылмай келген, бүгінгі қауымға мүлдем бейтаныс тарихи деректердің үстінен түстік. Айталық облыстық «Прикаспийская правда» газетінің 1936 жылғы нөмірлерінің бірінде «Қазақ театры» деген тақырыппен жарияланған материалдың мазмұнына қарағанда, сонау 30-жылдардың басында Оралда облыстық қазақ театры-студиясы құрылып үлгергеніне көз жеткіземіз. Құрыла сала студия құрамына қабылданғандар екі жылдық оқу курсынан өткізілген. Одан кейін практикалық-шығармашылық қызметтерін жалғастырған. Ал 1934 жылы облыстық көркемөнер олимпиадасы өткізілген кезде олар музыка жəне театр өнері бағыттары бойынша үздік орындау шеберліктерін танытқан. Олардың аты-жөндері аталған газетте Құлманов, Оразғалиев, Сəткеева, Қуанышəлиев, Оразғалиева жəне Хамзин екені жазылған. Ал есімдері, тіпті, оның бас əрпі көрсетілмеген. Бұдан əрі осы «Қазақ театры» деген мақалада 1936 жылдың 1-қазаны күні бұған дейінгі қазақ студиясы музыка жəне драма бағытында жұмыс жасайтын қазақ театрына айналдырылғаны айтылған. Əрі театрдың шығармашылық қызметі үшін қажетті жағдай туғызылуы керек. Студия кезінде кеткен кемшіліктер шұғыл түзетіліп, облыс еңбекшілері арасында қазақ театрының кең танымалдыққа ие болуы қажет делінген «Прикаспийская правда» газетінде. Əрине, студия негізінде ашылған театрдың дербес əрі тұрақты баспанасы болмаған. Əсіресе, қысқы маусымда спектакль қою мүмкіндігі мүлдем тарылған. Сондықтан да жергілікті билік қазақ театры ұжымына Киров атындағы

театрдың сахнасында айына он қойылым қою жөнінде шешім шығарған. Сондай-ақ, мұрағат материалдарында облыстық білім басқармасы театрды ешқандай кідіріссіз қаржыландыруға міндетті екендігі де көрсетіліпті. Тіпті, қажет болған жағдайды əсіресе, театр қызметінің бастапқы кезеңінде қосымша қаражат бөлу керектігі де айқын айтылған. Соған қарағанда, сол кездегі облыс басшылары, соның ішінде ВКП(б) Батыс Қазақстан облыстық комитетінің бірінші хатшысы Ізмұқан Құрамысовтың тарапынан қазақ театрына деген ықылас, қолдау мен қамқорлық айрықша болғанын аңғару қиын емес. Бұл жөнінде сəл кейінірек тоқталмақпыз. Сөйтіп, Оралда қазақ театры құрылғаннан кейін дəлірек айт қанда, 1936 жылдың 27 мамыры күні обком бюросының ортақ шешімі бойынша Уəш Мұ қанов оның директоры болып бекітілген. Бұл тағайындау жөнінде Батыс Қазақстан облыстық мемлекеттік мұрағатында дəл осы күні толтырылған қаулының №34 хаттамасы сақталған. Оның бұрыштамасына «қатаң түрде құпия» деген белгі соғылған. Аталған бюрода Мұқановты директор етіп тағайындаудан өзге де көптеген мəселелер қаралған екен. Сірə, «қатаң құпия» деудің бір мəнісі осында жатса керек. Көп кешікпей «Прикаспийская правда» газеті «За дальнейший рост Уральского казахского театра» деген тақырыпта үлкен мақала жариялап, қазақ театрының көркемдік жағына жетекшілік жасау үшін Қазақ КСР-нің халық əртісі Жұмат Шаниннің Алматыдан келгенін көрсеткен. Қазақ театры ұжымы арасында өткізілген жиынға сол кездегі обком мен атқару комитеті басшылары төрт көздері түгел қатысқан. Осы басқосуда сөз алған қазақтың тұңғыш режиссері Жұмат Шанин төмендегіше толғаныпты. – Мен Оралдағы қазақ театрының режиссері болып бекітілгенім үшін өзімді бақытты санаймын. Осы арқылы менің шығармашылық қызметімнің кең перспективалары ашылып отыр. Талантты жастар тобынан құрылған труппа мүшелерімен бірлесіп қызмет жасауға ықыласым айрықша. Театр ұжымы жұдырықтай жұмылып жұмыс жасайды деп сенемін, – деген. Ол театр алдында тұрған міндеттерге тоқтала келіп, қазақ халқы өзінің музыкасын, əндері мен билерін жəне күмбірлеген күйлерін шексіз сүйетінін мəлімдеген. – Сондықтан да біз халқымыздың өнерге деген осындай өскелең талаптарын толықтай қанағаттандыра білуіміз керек, – деген екен одан əрі тарихи тұлға. Осы жиында ВКП (б) Батыс Қазақстан облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы Ізмұқан Құрамысов сөз алып, түрі ұлттық, мазмұны социалистік қазақ өнерінің жаңа көкжиегі ашылып келе жатқанын айтыпты. Содан кейін өлке басшысы облыстық қазақ драма театрының ұжымы театр директоры Уəш Мұқанов пен көркемдік жетекші əрі режиссер Жұмат Шаниннің жетекшілігімен таяудағы уақытта Қазақстандағы озық театрлардың қатарына еніп, жаңа табыстарға жететініне сенім білдірген. Өз кезегінде бұған жауап ретінде театр əртістері Ерғалиев пен Хамзин ұжым атынан осы сенімді ақтайтындарын жеткізген. Мұрағат материалдарына сүйенсек, студиядан музыкалық драма театры болып ашылған кезде осы табиғатына сай мұнда «АйманШолпан» жəне «Қыз Жібек» секілді опералық жəне ариялық сипаттағы туындылар сахналанғанын көреміз. Бұған қоса, көркемдік жетекші Жұмат Шанин алдағы кезде

сценарийін өзі жазған «Арқалық батыр», украин драматургы Корнейчуктың «Платон Кречет» жəне Н.В.Гогольдің «Үйлену» секілді күрделі қойылымдары бойынша жұмысты жолға қою көзделгенін көрсеткен. Əлбетте, бүгінгі əңгімеміз негізінен Орал театрының тұңғыш директоры Уəш Мұқанов жөнінде болғандықтан, осы кісі туралы деректерді сəл тарқатыңқырап айтқанымыз жөн болмақ. Мұрағатта сақталған өмірбаянда оның 1909 жылы Батыс Қазақстан облысындағы Орда ауданы, Бөрлі ауылдық кеңесінде дүниеге келгені өз қолымен жазылған. 1930 жылы Орал қаласында жоғары оқу орнына дайындайтын алты айлық курсты бітірген. Сол жылдың қазан айында Ташкент жоспарлауэко номикалық институтына түседі. Алайда екі жылдан кейін ағзасында өкпе ауруы пайда болуына байланысты институтпен қоштасуына тура келеді. Дегенмен, осы аяқталмаған жоғары біліміне сəйкес ол дайындау-шаруашылық органдары мен тұтыну кооперациясы жүйесінде басшылық қызметтер атқарған. Əрине, бұл салалардың өнер мен шығармашылық қызметке қатысы шамалы. Əйтсе де Уəш Мұқановтың өзі қызмет жасаған ортада халықтық өнерге өте жақын жүретіні, оған жанашырлықпен қарайтыны белгілі болып қалады. Ол домбыра, қобыз, скрипка, мандолин, гитара жəне балалайка секілді ішекті музыкалық аспаптардың бəрінде шебер ойнай білген. Мұның шет жағасына бала кезімізде өзіміз де куə болғанбыз. Бұл жөнінде бізге Уəкеңнің баласы, Қазталов ауданының тұрғыны, ел азаматы Тауфиқ Уəшұлы да əкесін елжірей, сағына отырып əңгімелеп беріп еді. Міне, оның осындай музыка табиғатын терең түсіне білу қасиеті сол кездегі обком басшыларының құлағына да жетіп, мұның соңы Уəш Жармағамбетұлының студия негізінде ашылған музыкалық-драмалық бағыттағы қазақ театрының директоры қызметіне тағайындалуына ықпал жасаса керек. Бұған қосарымыз Батыс Қазақстан облыстық мемлекеттік мұрағатында тіркелген мінездеме мəтінінде Уəш Мұқановтың тапсырылған іске жауапкершілікпен жəне жоғары сана-сезім биігінен қарай білетіні жазылған. Жоғарыда айтылғандай, Уəкеңнің ел алдындағы абыройы мен беделінің биіктігін, кішілігі мен кісілігін бала кезімізде, одан кейінгі ержеткен шақтарымызда да көріп, танып біле алғанбыз. Ел ішінен шыққан осындай бүгінгі тілмен айтқанда, менеджерлік қарымқабілеті мол айрықша азамат, өз заманының кемел басшысы бола білген жайдары жан жөнінде жазу көптен ойымызда жүретін. Соның реті бүгін келіп отырғандай. Біз бүгінгі материалымызда мұрағаттық дүниелерге сүйене отырып, кейіпкеріміздің сонау 1936 жылдың мамыр айында 27 жасында Батыс Қазақстан облыстық музыкалық қазақ драма театрының директоры болып бекітілген кезеңін ғана оқырмандарға жеткізгенді жөн көрдік. Өйткені, бұған дейін айтылмай, жазылмай келген осы тың дерек Орал театрының тарихын білгісі келетіндер мен барша өнерқұмар қауым үшін қажет деп таптық. Уəкең бұдан кейін де облыс көлемінде əртүрлі жауапты жұмыстарды абыроймен атқарып, құрметті еңбек демалысына шықты. Уəш Мұқанов 1977 жылдың 27 тамызы күні 68 жасында дүниеден озды. Батыс Қазақстан облысы.

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ 2015 жылғы 1 қарашадан бастап 31 желтоқсанға дейін «2020 жылға дейін өңірлерді дамыту» бағдарламасы аясында салынатын Алматы қаласы, Түрксіб ауданы, Жас-Қанат шағын ауданында орналаскан «таза» əрлеудегі бағасы 1 шаршы метрі үшін 120 000 теңге тұратын «Жас-Қанат» көппəтерлі тұрғын кешеніне (барлығы 223 пəтер) «2020 жылға дейін өңірлерді дамыту» бағдарламасының «Барлық санаттағы тұрғындарға баспана» аталатын бағыты бойынша 2 тобының талаптарына сəйкес келетін тұлғалардың тізімінен құрылатын тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулына қатысуға өтініш қабылданатынын хабарлайды. Құрылыстың аяқталу мерзімі: 2016 жылдың ақпан айы. Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсындағы «Жеке кабинетте» өтініш беруге болады. Өтініш тек Банк салымшыларынан ғана қабылданады. Банктің төмендегі мекенжайларда орналасқан филиалында немесе Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулын құру тəртібімен жəне құрылыс нысанының сипаттамасымен егжей-тегжейлі танысуға, сонымен қатар, ғимарат қасбетін жəне пəтерлердің жоспарлануын көруге де болады. 1. Алматы қ., Сейфуллин д-лы, 498. 2. Алматы қ., Жетісу-2 ш/а, 70 «Б»-үй (Абай д-лы, Сайын жəне Б.Момышұлы к-сі аралығында) 3. Алматы қ., Спартак к-сі, 30-үй (Сейфуллин д-лы, Шолохов к-сі қиылысы). 4. Алматы қ., Абылай хан д-лы (Қазыбек би к-сі қиылысы). Сонымен қатар 300 қысқа нөмірге хабарласу арқылы білуге болады.

Ќўрметті салымшылар!

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ 2015 жылғы 17 қыркүйектен бастап 2015 жылғы 2 қазанға дейін тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулына қатысуға өтініш қабылдайтындығын хабарлайды. Пул «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасының» «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша ІІ топтың талаптарына сəйкес келетін тұлғалардың ішінен құрылады. Нысан – «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» шеңберінде құрылысы жоспарланып жатқан Атырау қаласы, Алмагүл шағын ауданы, 15,39 га учаске, бес қабатты 30,45,60 пəтерлі тұрғын үй/кешені (барлығы 2 пəтер). Бағасы «таза» əрлеумен 1 шаршы метрге 111 502 теңге. Қатысушыларға қойылатын талаптармен Банктің www.hcsbk.kz интернетресурсындағы «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» бөлімінде танысуға болады. Банктің барлық филиалдарында, сондай-ақ Банктің www.hcsbk.kz интернетресурсындағы «Клиенттің жеке кабинетінде» өтініш беруге болады. Өтініш тек Банк салымшыларынан ғана қабылданады. Банктің Атырау қаласы, Абай к-сі,15А/1 мекенжайында орналасқан филиалында немесе Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулын құру тəртібімен жəне құрылыс нысанының сипаттамасымен (соның ішінде ғимарат қасбетін жəне пəтерлердің жоспарлануын көру де бар) егжей-тегжейлі танысуға болады.

Ќўрметті салымшылар!

Қарағанды облысының əкімдігі мен «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ Ынтымақтастық туралы келісімшартқа қол қойғандығын хабарлаймыз. Нысан – «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» шеңберіндегі тұрғын үй құрылысы. Мекенжайы: «Қарағанды қ., «Панель Центр» шағын ауданы, №1, №2, №3 үйлер, барлығы 753 пəтер, оның ішінде «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ бойынша 377 пəтер, бағасы 1 шаршы метр үшін 100 000 теңге. Құрылыстың аяқталу мерзімі 2017 жылдың қараша айы. Тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулына қатысуға өтініш қабылдау жорамал бойынша 2017 жылдың 1 тамызынан басталады. Банктің Қарағанды қаласы, Ермеков к-сі, №54 мекенжайында орналасқан филиалында немесе Қарағанды қ. Шахтерлар даңғылы, №82 үй (ЦО №1), немесе Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулын құру тəртібімен жəне құрылыс нысананың сипаттамасымен (соның ішінде ғимарат қасбетін жəне пəтерлердің жоспарлануын көру де бар) егжей-тегжейлі танысуға болады.

Ќўрметті салымшылар!

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ 2015 жылдың 24 қарашасына дейін тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулына қатысуға өтініш қабылдауды ұзартатындығын хабарлайды. Пул Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасының «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша ІІ топтың талаптарына сəйкес келетін тұлғалардың ішінен құрылады. Нысан – «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» шеңберінде құрылысы жоспарланып жатқан (мекенжайы) Ақмола облысы, Щучинск қаласы Магнитная жəне Школьная көшесінде орналасқан, 75 пəтерлі тұрғын үйлер құрылысы шеңберінде (барлығы 38 пəтер). Бағасы «таза» əрлеумен 1 шаршы метрге 90000 теңге. Құрылыстың аяқталу мерзімі: 2015 жылғы қазан айы. Қатысушыларға қойылатын талаптармен Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» бөлімінде танысуға болады. Банктің барлық филиалдарында, сондай-ақ Банктің www.hcsbk.kz интернетресурсындағы «Клиенттің жеке кабинетінде» өтініш беруге болады. Өтініш тек Банк салымшыларынан ғана қабылданады. Банктің Көкшетау қаласы, 8 март көшесі, 51-үй мекенжайында орналасқан филиалында немесе Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулын құру тəртібімен жəне құрылыс нысанының сипаттамасымен (соның ішінде ғимарат қасбетін жəне пəтерлердің жоспарлануын көру де бар) егжей-тегжейлі танысуға болады.

Ќўрметті салымшылар!

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ 2015 жылғы 1 желтоқсаннан бастап 2016 жылғы 1 ақпанға дейін тұрғын үйді сатып алушылар пулына қатысуға өтініш қабылдауының болжалды күнін хабарлайды. Пул объектісі ШҚО-да тұрғын үй құрылысын жүзеге асыру туралы ынтымақтастық келісім аясында салынып жатқан «ШҚО, Семей қаласы, Театр көшесінде орналасқан 9 қабатты көппəтерлі тұрғын үй құрылысы», «таза» əрлеумен 1 шаршы метрі 135 000 теңге тұрады, пəтерлер саны - 72 (бір бөлмелі – 18 пəтер, екі бөлмелі – 36 пəтер, үш бөлмелі – 18 пəтер). Құрылыстың аяқталу мерзімі: 2016 жылдың сəуір айы. Банктің ШҚО, Семей қ., Ж.Шайжүнісов көшесі, 152 а-үй, телефон: 8 (7222) 56 66 35; 8 (7222) 52 28 36; 8 (7222) 56 96 77; тел. факс: 8 (7222) 56 66 35, мекенжайында орналасқан филиалында немесе Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы тұрғын үйді сатып алушылар пулын құру тəртібімен жəне құрылыс нысанының сипаттамасымен (соның ішінде ғимарат қасбетін жəне пəтерлердің жоспарлануын көру де бар) егжей-тегжейлі танысуға болады. Өтініш тек Банк филиалында ғана қабылданады. Өтініш берушілер тек Қазақстан Республикасының азаматтары немесе оралман мəртебесі бар азаматтардан қабылданады.Тұрғын үйлерді жалға алудан кейін сатып алуға рұқсат етілмейді. Өтініш берудің күні мен уақыты өтініш берушінің күні мен алынған балына əсер етпейді.

Ќўрметтi салымшылар!

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкi» АҚ Шығыс Қазақстан облысы əкiмдiгімен 2015 жылғы 16 қаңтардан бері тоқтамда тұрғын үй құрылысын өткiзуге меморандумға қол қою туралы хабарлайды, «Ертіс» ƏКК» ҰК» АҚ жəне «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкi» АҚ Шығыс Қазақстан облысы əкiмдiгімен ынтымақтастық туралы келiсiмге қол қойды. ШҚО, Семей қаласы, Театр көшесі мекенжайындағы барлығы 72 пəтер желiсі, оның iшiнен 72 пəтер 1 ш.м. үшін 135 000 (жүз отыз бес мың) теңге. Құрылыстың аяқталу мерзiмі: 2016 жылғы мамыр айы. Сатып алушылардың пулға қатысуға болжалды күнi 2016 жылғы ақпан айы. Сатып алушылардың пулдарын қалыптастыру тəртiбімен танысу жəне құрылыс объектiсiнiң сипаттамасымен, ғимараттың қасбетiн қарау мына мекенжай бойынша: ШҚО, Семей қаласы, Ж.Шайжүнісов көшесі, 152А, немесе Банктiң интернет-ресурсы бойынша: www.hcsbk.kz

Ќўрметті салымшылар!

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» аясында салынып жатқан «таза» əрленген тұрғын үй сатып алушылар пулына қатысуға өтініштердің 2015 жылдың 31 тамызынан бастап 31 қазанын қоса алғандағы мерзім аралығында қабылданатындығы туралы хабарлайды. Нысан – Алматы облысы, Талдықорған қаласы, Оңтүстік Батыс тұрғын ауданындағы 60 пəтерлік жəне екі 40 пəтерлік тұрғын үй (1, 2, 3, 4 бөлмелі пəтерлер). Өтініштер Банктің www.hcsbk.kz сайтындағы «Жеке кабинет» бөлімінде онлайн түрде қабылданады. Толығырақ ақпаратты мына мекенжайдан алуға болады: Алматы облысы, Талдықорған қ., Төлебаев к-сі, 86-үй, байланыс телефондары: 8 (7282) 244048, 241-446; Қарасай ауданы, Қаскелең қаласы, Байғазиев көшесі, 35/58, байланыс телефондары: 8(727) 2983288, 2983287, 8(72771) 21407.

Ќўрметті салымшылар!

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ 2015 жылғы 1 қазаннан бастап 30 қарашаға дейін тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулына қатысуға өтініш қабылдайтынын хабарлайды. Пул «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасының» «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша ІІ топтың талаптарына сəйкес келетін тұлғалардың ішінен құрылады. Нысан – «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» шеңберінде құрылысы жоспарланып жатқан Атырау қаласы, Нұрсая шағын ауданы, 15,39 га учаске, бес қабатты 45 пəтерлі тұрғын үй/кешені (барлығы 48 пəтер). Бағасы «таза» əрлеумен 1 шаршы метрге 112 500 теңге. Құрылыстың аяқталу мерзімі: 2015 жылдың 4 тоқсаны. Қатысушыларға қойылатын талаптармен Банктің www.hcsbk.kz интернетресурсындағы «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» бөлімінде танысуға болады. Банктің барлық филиалдарында, сондай-ақ Банктің www.hcsbk.kz интернетресурсындағы «Клиенттің жеке кабинетінде» өтініш беруге болады. Өтініш тек Банк салымшыларынан ғана қабылданады. Банктің Атырау қаласы, Абай к-сі, 15А/1 мекенжайында орналасқан филиалында немесе Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулын құру тəртібімен жəне құрылыс нысанының сипаттамасымен (соның ішінде ғимарат қасбетін жəне пəтерлердің жоспарлануын көру де бар) егжей-тегжейлі танысуға болады.

Ќўрметті салымшылар!

Ќўрметті салымшылар!

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ 2015 жылдың 7 қазанынан бастап 2015 жылғы 13 қазанға дейін тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулына қатысуға қосымша өтініш қабылдайтынын хабарлайды, ЖАО-ның тұрғын үй бөлу нəтижесі бойынша бөлінбей қалған пəтерлерді жүзеге асыру үшін, пул «2020 жылға дейін өңірлерді дамыту» бағдарламасының «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша ІІ топтың талаптарына сəйкес келетін тұлғалардың ішінен құрылады. Нысан – «2020 жылға дейін өңірлерді дамыту» бағдарламасы шеңберінде салынып жатқан ШҚО, Өскемен қаласы, 19-тұрғын ауданда орналасқан «Төрт қабатты тұрғын үй (қосымша мансардалық қабатпен), 47 айқындама» көппəтерлі тұрғын үй (барлығы 3 пəтер). Бағасы «таза» əрлеумен 1 шаршы метрге 112 500 теңге. Құрылыстың аяқталу мерзімі: 2015 жылғы тамыз айы. Қатысушыларға қойылатын талаптармен Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында «2020 жылға дейін өңірлерді дамыту бағдарламасы» бөлімінде танысуға болады. Банктің барлық филиалдарында, сондай-ақ Банктің www.hcsbk.kz интернетресурсындағы «Клиенттің жеке кабинетінде» өтініш беруге болады. Өтініш тек Банк салымшыларынан ғана қабылданады. Банктің Шығыс Қазақстан облысы, Өскемен қаласы, Головков көшесі, 25/1 мекенжайында орналасқан филиалында немесе Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулын құру тəртібімен жəне құрылыс нысанының сипаттамасымен (соның ішінде ғимарат қасбетін жəне пəтерлердің жоспарлануын көру де бар) егжейтегжейлі танысуға болады.

Ќўрметті салымшылар!

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ 2015 жылдың 1 қазанынан бастап 10 қазанына дейін тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулына қатысуға қосымша өтініш қабылдайтынын хабарлайды, ЖАО-ның тұрғын үй бөлу нəтижесі бойынша бөлінбей қалған пəтерлерді жүзеге асыру үшін пул «Өңірлерді дамыту-2020 жыл» бағдарламасының «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша ІІ топтың талаптарына сəйкес келетін тұлғалардың ішінен құрылады. Нысан – «Өңірлерді дамыту-2020 жыл» бағдарламасы шеңберінде құрылысы жоспарланып жатқан (мекенжайы) Шымкент, қаласы, Нұрсат шағын ауданы көппəтерлі тұрғын үй/кешені (барлығы 2-пəтер) 3 қабат 10 пəтер, 9 қабат 48 пəтер. Бағасы «таза» əрлеумен 1 шаршы метрге 90 000 теңге. Құрылыстың аяқталу мерзімі: 2015 жылғы қыркүйек айы. Қатысушыларға қойылатын талаптармен Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында «Өңірлерді дамыту-2020 жыл» бөлімінде танысуға болады. Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсындағы «Клиенттің жеке кабинетінде» өтініш беруге болады. Өтініш тек Банк салымшыларынан ғана қабылданады. Банктің Шымкент қ., Рысқұлбеков көшесі, 3 Г мекенжайында орналасқан филиалында немесе Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында Тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулын құру тəртібімен жəне құрылыс нысанының сипаттамасымен (соның ішінде ғимарат қасбетін жəне пəтерлердің жоспарлануын көру де бар) егжей-тегжейлі танысуға болады.

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ 2015 жылдың 26 қазанынан бастап 2015 жылдың 6 қарашасына дейін ЖАО-ның тұрғын үй бөлу нəтижесі бойынша бөлінбей қалған пəтерлерді өткізу үшін тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулына қатысуға қосымша өтініш қабылдайтынын хабарлайды. Пул «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» бағдарламасының «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша ІІ топтың талаптарына сəйкес келетін тұлғалардың ішінен құрылады. Пул нысаны – «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» бағдарламасы шеңберінде құрылысы жүргізіліп жатқан ШҚО, Семей қаласы, Байсалықов көшесінде орналасқан, «таза» əрлеумен 1 шаршы метр бағасы 90 000 теңге тұратын көппəтерлі тұрғын үй. Құрылыстың аяқталу мерзімі: 2015 жылдың қараша айы. Қатысушыларға қойылатын талаптармен Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» бөлімінде танысуға болады. Банктің барлық филиалдарында, сондай-ақ Банктің www.hcsbk.kz интернетресурсындағы «Клиенттің жеке кабинетінде» өтініш беруге болады. Өтініш тек Банк салымшыларынан ғана қабылданады. Банктің ШҚО, Семей қ., Ж.Шайжүнісов көшесі, 152 а-үй, телефон: 8 (7222) 56 66 35; 8 (7222) 52 28 36; 8 (7222) 56 96 77; тел. факс: 8 (7222) 56 66 35, мекенжайында орналасқан филиалында немесе Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулын құру тəртібімен жəне құрылыс нысанының сипаттамасымен (соның ішінде ғимарат қасбетін жəне пəтерлердің жоспарлануын көру де бар) егжейтегжейлі танысуға болады.

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ 2015 жылғы 16 қазаннан бастап 2015 жылғы 15 қарашаны қоса алғандағы күнге дейін тұрғын үйді сатып алушылар пулына қатысуға өтініш қабылдайтынын хабарлайды. Пул ШҚО-да тұрғын үй құрылысын жүзеге асыру жөніндегі ынтымақтастық туралы келісімшарт аясында салынып жатқан «ШҚО, Семей қаласы, №10 позициядағы Халықтық көшесі бұрышындағы, Əміре Қашаубаев көшесінде орналасқан 9 қабатты көппəтерлі тұрғын үй құрылысы» объектісіне «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша ІІ топтың талаптарына сəйкес келетін тұлғалардың ішінен құрылады. Пəтерлердің бағасы «таза» əрлеумен 1 шаршы метрі 135 000 теңге тұрады, пəтерлер саны - 36 (бір бөлмелі – 9 пəтер, екі бөлмелі – 18 пəтер, үш бөлмелі – 9 пəтер). Құрылыстың аяқталу мерзімі: 2015 жылдың қараша айы. Банктің ШҚО, Семей қ., Ж.Шайжүнісов көшесі, 152 а-үй, телефон: 8 (7222) 56 66 35; 8 (7222) 52 28 36; 8 (7222) 56 96 77; тел. факс: 8 (7222) 56 66 35, мекенжайында орналасқан филиалында немесе Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында құрылыс нысанының сипаттамасымен, сондай-ақ, ғимарат қасбеті мен пəтерлердің жоспарлануымен егжей-тегжейлі танысуға болады. Өтінішті Банктің барлық филиалдарында беруге болады. Өтініш тек Қазақстан Республикасының азаматтары немесе оралман мəртебесіне ие Банк салымшыларынан ғана қабылданады. Тұрғын үйді одан əрі сатып алу мақсатында жалға алуға рұқсат етіледі. Өтінішті беру мерзімі мен уақыты жиналған балл саны мен өтініш берушілердің кезектілігіне əсер етпейді.

Ќўрметті салымшылар!

«Көкшетау» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі» республикалық мемлекеттік мекемесі туристік жəне рекреациялық қызметті жүзеге асыру үшін ұлттық парктің ұзақ мерзімді пайдалануға берілген учаскесіне құрылыс объектілерін салуға №6 лот бойынша «ARDI» ЖШС тендер жеңімпазы болып танылғанын хабарлайды.


17

www.egemen.kz

31 қазан 2015 жыл

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті аумақтық департаменттер жəне филиалдардың республикалық меншік объектілерін сату бойынша аукцион өткізетіндігін хабарлайды, аукцион 2015 жылғы 17 қарашада сағат 10.00-ден 17.00-ге дейін www. gosreestr. kz Мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында өткізіледі Республикалық меншік объектілерін сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру объектілерін сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Алматы қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті бойынша (Алматы қаласы, Достық даңғылы, 134, 206-кабинет): Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті «Алматы қалалық сотының кеңсесі» ММ, Алматы қ., Қазыбек би к-сі, 66. 1. Skoda Octavia автокөлігі, 2007 ж.ш., м.н. 049CS02. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 471 800 теңге, кепілді жарна – 70 770 теңге. 2. Skoda superb B5 автокөлігі, 2007 ж.ш., м.н. 024CS02. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 878 000 теңге, кепілді жарна – 131 700 теңге. 3.Volkswagen Passat автокөлігі, 2005 ж.ш., м.н. 017CS02. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 538 400 теңге, кепілді жарна – 80 760 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Спорттық медицина жəне оңалту орталығы» РМҚК, Алматы қ., Абай д-лы, 44. 4. Mercedes Benz 280 автокөлігі, 1994 ж.ш., м.н. A006DM. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 535 400 теңге, кепілді жарна – 80 310 теңге. 5. Уаз-39629-016 автокөлігі, 2003 ж.ш., м.н. А284AS. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 353 000 теңге, кепілді жарна – 52 950 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Алматы қаласы бойынша монополияға қарсы инспекциясы» ММ, Алматы қ., Мақатаев к-сі, 117. 6. Mersedes-Benz 280 автокөлігі, 2000 ж.ш., м.н. 704BM02. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 103 000 теңге, кепілді жарна – 15 450 теңге. Теңгерім ұстаушы – «А.Х. Марғұлан атындағы Археология институты» РМҚК, Алматы қ., Шевченко к-сі, 28. 7. Chevrolet Niva автокөлігі, 2005 ж.ш., м.н. A805DK. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 98 500 теңге, кепілді жарна – 14 775 теңге. Теңгерім ұстаушы – «ҚР Бас прокуратурасының жанындағы шаруашылық басқармасы» ММ, Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 189. 8. Ford Focus автокөлігі, 2006 ж.ш., м.н. А022PA. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 76 100 теңге, кепілді жарна – 11 415 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Сот сараптама орталығы» ШЖҚ РМК, Алматы қ., Байзақов к-сі, 287 А. 9. Газ-2705 34 автокөлігі, 2006 ж.ш., м.н. А921FW. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 582 600 теңге, кепілді жарна – 87 390 теңге. 10. Volkswagen Passat автокөлігі, 2007 ж.ш., м.н. 323AR02. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 1 024 500 теңге, кепілді жарна – 153 675 теңге. 11. Mercedes-Benz Sprinter 324 автокөлігі, 2007 ж.ш., м.н. А060НР. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 1 973 400 теңге, кепілді жарна – 296 010 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университеті» ШЖҚ РМК, Алматы қ., Əйтеке би к-сі, 99. 12. Lexus Es 350 автокөлігі, 2006 ж.ш., м.н. А205АА. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 1 181 400 теңге, кепілді жарна – 177 210 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қазақ онкология жəне радиология ғылыми-зерттеу институты» ШЖҚ РМК, Алматы қ., Абай д-лы, 91. 13. Hyundai H 100 автокөлігі, 1996 ж.ш., м.н. А427АH. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 793 000 теңге, кепілді жарна – 118 210 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Орталық мемлекеттік мұрағат» РММ, Алматы қ., Абай д-лы, 39. 14. Газ-3110 автокөлігі, 1999 ж.ш., м.н. А485FW. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 185 300 теңге, кепілді жарна – 27 795 теңге. Tеңгерім ұстаушы – «Алматы қаласы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті» ММ, Алматы қ., Абылай хан д-лы, 93/95. 15. Газ-3102 автокөлігі, 1997 ж.ш., м.н. А810АW. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 30 400 теңге, кепілді жарна – 4 560 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Алматы қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ, Алматы қ., Достық д-лы, 134. 16. Toyota camry автокөлігі, 2006 ж.ш., м.н. А027АA. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 847 200 теңге, кепілді жарна – 127 080 теңге. 17. Тұрғын емес үй-жайдың 1 қабатындағы бөлігі, Литер А, жалпы көлемі 371,3 ш.м., Алматы қ., Райымбек д-лы, 221 Е, мекенжайында орналасқан. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 6 658 700 теңге, кепілді жарна – 998 805 теңге. 18. Тұрғын емес үй-жайдың жертөле қа баты, жалпы көлемі 39 ш.м., Алматы қ., Сейфуллин д-лы, 434, мекенжайында орналасқан. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 4 918 252 теңге, кепілді жарна – 737 738 теңге. Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – «ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитеті Үкіметтік байланыс қызметінің Алматы қаласы бойынша басқармасы» ММ, Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 123. 19. Kia pride автокөлігі, 1997 ж.ш., м.н. А334NS. Бастапқы бағасы – 561 000 теңге, алғашқы баға – 2 805 000 теңге, кепілді жарна – 84 150 теңге, ең төменгі баға – 306 920 теңге. 20. Газ-3110-101 автокөлігі, 2002 ж.ш., м.н. А341NS. Бастапқы бағасы – 185 000 теңге, алғашқы баға – 925 000 теңге, кепілді жарна – 27 750 теңге, ең төменгі баға – 101 213 теңге. 21. Газ-66-14 автокөлігі, 1988 ж.ш., м.н. А201NS. Бастапқы бағасы – 303 000 теңге, алғашқы баға – 1 515 000 теңге, кепілді

жарна – 45 450 теңге, ең төменгі баға – 165 770 теңге. 22. Kia pride автокөлігі, 1997 ж.ш., м.н. А304NS. Бастапқы бағасы – 217 000 теңге, алғашқы баға – 1 085 000 теңге, кепілді жарна – 32 550 теңге, ең төменгі баға – 118 720 теңге. 23. Газ-2705 автокөлігі, 1998 ж.ш., м.н. А333NS. Бастапқы бағасы – 115 000 теңге, алғашқы баға – 575 000 теңге, кепілді жарна – 17 250 теңге, ең төменгі баға – 62 916 теңге. 24. Газ-322132-224 автокөлігі, 2002 ж.ш., м.н. Z209RB. Бастапқы бағасы – 256 000 теңге, алғашқы баға – 1 280 000 теңге, кепілді жарна – 38 400 теңге, ең төменгі баға – 140 056 теңге. 25. Ваз-212133 автокөлігі, 2002 ж.ш., м.н. A180CH. Бастапқы бағасы – 116 000 теңге, алғашқы баға – 580 000 теңге, кепілді жарна – 17 400 теңге, ең төменгі баға – 63 463 теңге. 26. Ваз-21070 автокөлігі, 1997 ж.ш., м.н. А303NS. Бастапқы бағасы – 86 000 теңге, алғашқы баға – 430 000 теңге, кепілді жарна – 12 900 теңге, ең төменгі баға – 47 050 теңге. Теңгерім ұстаушы – «ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша «Арыстан қызметі» ММ, Алматы қ., Сəтбаев к-сі, 7. 27. Уаз-3153 автокөлігі, 2003 ж.ш., м.н. Z499NS. Бастапқы бағасы – 663 000 теңге, алғашқы баға – 3 315 000 теңге, кепілді жарна – 99 450 теңге, ең төменгі баға – 362 724 теңге. 28. Уаз-390992 автокөлігі, 2003 ж.ш., м.н. Z463NS. Бастапқы бағасы – 231 200 теңге, алғашқы баға – 1 156 000 теңге, кепілді жарна – 34 680 теңге, ең төменгі баға – 126 488 теңге. 29. Shevrolet Saburban автокөлігі, 1997 ж.ш., м.н. А454NS. Бастапқы бағасы – 1 472 500 теңге, алғашқы баға – 7 362 500 теңге, кепілді жарна – 220 875 теңге, ең төменгі баға – 805 597 теңге. 30. Лиаз-5256-25-11 автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. А455NS. Бастапқы бағасы – 622 000 теңге, алғашқы баға – 3 110 000 теңге, кепілді жарна – 93 300 теңге, ең төменгі баға – 340 293 теңге. 31. Паз-32053 R 07 автокөлігі, 2003 ж.ш., м.н. А465NS. Бастапқы бағасы – 226 000 теңге, алғашқы баға – 1 130 000 теңге, кепілді жарна – 33 900 теңге, ең төменгі баға – 123 643 теңге. 32. Газ-3110-101 автокөлігі, 2003 ж.ш., м.н. Z468NS. Бастапқы бағасы – 157 000 теңге, алғашқы баға – 785 000 теңге, кепілді жарна – 23 550 теңге, ең төменгі баға – 85 894 теңге. 33. Mitsubishi Pajero Sport автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. Z002KP. Бастапқы бағасы – 1 108 000 теңге, алғашқы баға – 5 540 000 теңге, кепілді жарна – 166 200 теңге, ең төменгі баға – 606 181 теңге. Теңгерім ұстаушы – «ҚР Мемлекеттік күзет қызметі» ММ, Алматы қ., Достық д-лы, 117/6. 34. Вис-2345 автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. 495RC01. Бастапқы бағасы – 370 000 теңге, алғашқы баға – 1 850 000 теңге, кепілді жарна – 55 550 теңге, ең төменгі баға – 202 425 теңге. 35. Газ-322132-24 автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. 487RC01. Бастапқы бағасы – 192 000 теңге, алғашқы баға – 960 000 теңге, кепілді жарна – 28 800 теңге, ең төменгі баға – 105 042 теңге. 36. Зил-131 автокөлігі, 1987 ж.ш., м.н. 380RC01. Бастапқы бағасы – 726 000 теңге, алғашқы баға – 3 630 000 теңге, кепілді жарна – 108 900 теңге, ең төменгі баға – 397 191 теңге. 37. Камаз-5320 автокөлігі, 1983 ж.ш., м.н. 126RC01. Бастапқы бағасы – 750 000 теңге, алғашқы баға – 3 750 000 теңге, кепілді жарна – 112 500 теңге, ең төменгі баға – 410 321 теңге. 38. Ваз-21060 автокөлігі, 2005 ж.ш., м.н. 491RC01. Бастапқы бағасы – 265 000 теңге, алғашқы баға – 1 325 000 теңге, кепілді жарна – 39 750 теңге, ең төменгі баға – 144 980 теңге. 39. Toyota Hi Ace автокөлігі, 1998 ж.ш., м.н. 456RC01. Бастапқы бағасы – 659 000 теңге, алғашқы баға – 3 295 000 теңге, кепілді жарна – 98 850 теңге, ең төменгі баға – 360 536 теңге. 40. Газ-66 автокөлігі, 1988 ж.ш., м.н. 320RC01. Бастапқы бағасы – 535 000 теңге, алғашқы баға – 2 675 000 теңге, кепілді жарна – 80 250 теңге, ең төменгі баға – 292 696 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қ.И. Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті» ШЖҚ РМК, Алматы қ., Сəтбаев к-сі, 22. 41. Газ-330214 автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. A799СА. Бастапқы бағасы – 373 000 теңге, алғашқы баға – 1 865 000 теңге, кепілді жарна – 55 950 теңге, ең төменгі баға – 204 066 теңге. Теңгерім ұстаушы – «ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті» ММ, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. 42. Volkswagen Polo Classic автокөлігі, 1998 ж.ш., м.н. A023NS. Бастапқы бағасы – 238 000 теңге, алғашқы баға – 1 190 000 теңге, кепілді жарна – 35 700 теңге, ең төменгі баға – 130 209 теңге. Tеңгерім ұстаушы – «Алматы қаласы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті» ММ, Алматы қ., Абылай хан д-лы, 93/95. 43. Газ-3110 автокөлігі, 2001 ж.ш., м/н А208ТС. Бастапқы бағасы – 162 000 теңге, алғашқы баға – 810 000 теңге, кепілді жарна – 24 300 теңге, ең төменгі баға – 25 032 теңге. Теңгерім ұстаушы – «ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитеті» ММ, Алматы қ., Шевченко к-сі, 84. 44. Kia pride автокөлігі, 1997 ж.ш., м/н

Осымен «ҚазТрансОйл» АҚ бас директорының (Басқарма төрағасының) міндетін атқарушы 2015 жылғы 30 қазандағы №114 бұйрығымен электр энергиясын беру жəне тарату жөніндегі реттеліп көрсетілетін қызметіне арналған тарифтер бекітілгенін хабарлаймыз: 1) Батыс филиалы «ҚазТрансОйл» АҚ «Атырау» мұнай құбыры басқармасы үшін – 0,57 теңге/кВтс мөлшерінде (ҚҚС-сыз); 2) Батыс филиалы «ҚазТрансОйл» АҚ Маңғыстау мұнай құбыры басқармасы үшін – 0,78 теңге/кВтс мөлшерінде (ҚҚС-сыз); 3) Батыс филиалы «ҚазТрансОйл» АҚ Орал мұнай құбыры басқармасы үшін – 1,22 теңге/кВтс мөлшерінде (ҚҚС-сыз); 4) Батыс филиалы «ҚазТрансОйл» АҚ «Қиғаш» желілік өндірістік диспетчерлік станциясының басқармасы үшін – 0,33 теңге/кВтс мөлшерінде (ҚҚС-сыз); 5) Шығыс филиалы «ҚазТрансОйл» АҚ Шымкент мұнай құбыры басқармасы үшін – 0,14 теңге/кВтс мөлшерінде (ҚҚС-сыз); 6) Шығыс филиалы «ҚазТрансОйл» АҚ Павлодар мұнай құбыры басқармасы үшін – 1,74 теңге/кВтс мөлшерінде (ҚҚС-сыз). Көрсетілген тарифтер 2015 жылғы 1 желтоқсаннан бастап күшіне енеді. «Каспий Құбыр Консорциумы-Қ» АҚ объектілеріндегі резервуарларда мұнай көлемін өлшеу жəне сынамалық үлгі алу, автоматтандырылған қолмен үлгі алғыштан сынамалық үлгі алу 01.01.2016 – 31.12.2018 ж. кезеңінде қызмет көрсету шартын жасау құқығына ашылған тендерге № 2171-OD қатысу үшін алдын ала біліктілік анықтау өткізу туралы хабарлайды. Алдын ала біліктілік анықтау тəртібі мен өткізілетін мерзімі туралы нақты ақпарат КҚК сайтында www.cpc.ru («Тендерлер» тарауында) орналастырылған.

А576NS. Бастапқы бағасы – 199 800 теңге, алғашқы баға – 999 000 теңге, кепілді жарна – 29 970 теңге, ең төменгі баға – 30 872 теңге. Теңгерім ұстаушы – «ҚР Ішкі істер министрлігі Оқу орталығы» ММ, Алматы қ., Земнухов к-сі, 1. 45. Ваз-21093 автокөлігі, 2004 ж.ш., м.н. А795КР, Бастапқы бағасы – 184 700 теңге, алғашқы баға – 923 500 теңге, кепілді жарна – 27705 теңге, ең төменгі баға – 59 668 теңге. Анықтама үшін телефон: 8 (727) 31307-85. Батыс Қазақстан мемлекеттiк мүлiк жəне жекешелендiру департаменті бойынша (Орал қ., Достық-Дружба даңғылы, 208): Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің «БҚО бойынша департаменті» РММ. БҚО, Орал қ., Құрманғазы к-сі, 89/1. 1. Daewoo Nexia автокөлігі, 2005 ж.ш., м/н 576AF07. Алғашқы бағасы – 400 000 теңге. Бастапқы бағасы – 2 000 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 300 000 теңге. Кепілді жарна – 60 000 теңге. Теңгерім ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жер ресурстарын басқару агенттігінің «Жер кадастры ғылыми-өндірістік орталығы» ШЖҚ РМК БҚО филиалы. БҚО, Орал қ., Молдағұлова к-сі, 22. 2. Уаз-390902 автокөлігі, 2002 ж.ш., м/н 751AА07. Алғашқы бағасы – 118 200 теңге. Бастапқы бағасы – 591 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 70 000 теңге. Кепілді жарна – 17 730 теңге. 3. Газ-3102 311 автокөлігі, 2004 ж.ш., м/н 781AА07. Алғашқы бағасы – 71 000 теңге. Бастапқы бағасы – 355 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 50 000 теңге. Кепілді жарна – 10 650 теңге. Теңгерім ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің «БҚО бойынша департаменті» РММ. БҚО, Орал қ., Достық-Дружба д-лы, 215. 4. Газ-31105 100 автокөлігі, 2006 ж.ш., м/н L614BA. Алғашқы бағасы – 265 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 325 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 150 000 теңге. Кепілді жарна – 39 750 теңге. 5. Газель 2705-7090 автокөлігі, 2004 ж.ш., м/н L117AY. Алғашқы бағасы – 339 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 695 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 250 000 теңге. Кепілді жарна – 50 850 теңге. Теңгерім ұстаушы – Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі «М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті» ШЖҚ РМК». БҚО, Орал қ., Достық-Дружба д-лы, 162. 6. Volkswagen Passat автокөлігі, 2001 ж.ш., м/н 374AA07. Алғашқы бағасы – 756 000 теңге. Бастапқы бағасы – 3 780 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 400 000 теңге. Кепілді жарна – 113 400 теңге. Теңгерім ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті «Батыс Қазақстан облысы төтенше жағдайлар департаментінің жедел-құтқару жасағы (Орал қаласы)» ММ. БҚО, Орал қ., Гагарин к-сі, 25/2. 7. Газ-32213 224 автокөлігі, 2001 ж.ш., м/н L019KS. Алғашқы бағасы – 245 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 225 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 130 000 теңге. Кепілді жарна – 36 750 теңге. 8. Уаз-396252 03 автокөлігі, 2002 ж.ш., м/н L629АР. Алғашқы бағасы – 137 900 теңге. Бастапқы бағасы – 689 500 теңге. Ең төменгі бағасы – 80 000 теңге. Кепілді жарна – 20 685 теңге. Теңгерім ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика жөніндегі комитетінің «Ақпараттық-есептеу орталығы» ШЖК РМҚ Батыс Қазақстан облысы бойынша филиалы». БҚО, Орал қ., Мұхит к-сі, 50/1. 9. Газ-3110 411 автокөлігі, 2002 ж.ш., м/н 549АА07. Алғашқы бағасы – 278 700 теңге. Бастапқы бағасы – 1 393 500 теңге. Ең төменгі бағасы – 55 000 теңге. Кепілді жарна – 41 805 теңге; Анықтама үшін телефон: 8 (7112) 534211, 504753. Жамбыл мемлекеттiк мүлiк жəне жекешелендiру департаменті бойынша (Тараз қаласы, Əл-Фараби көшесі, 11, 5-шағын аудан, 3-бөлме): Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – «Жамбыл облысының əділет департаменті» ММ, Тараз қ., Төле би к-сі, 53. 1. Ваз-21310 автокөлігі, м/н Н314BD, 2007 ж.ш. Бастапқы баға – 2 831 000 теңге, алғашқы баға – 566200 теңге, ең төменгі баға – 309 765 теңге, кепілді жарна – 84 930 теңге. 2. Ваз-21310-10 автокөлігі, м/н Н313BD, 2007 ж.ш. Бастапқы баға – 1 973 500 теңге, алғашқы баға – 394700 теңге, ең төменгі баға – 215 938 теңге, кепілді жарна – 59 205 теңге. 3. Ваз-21310 автокөлігі, м/н Н470BD, 2007 ж.ш. Бастапқы баға – 2 737 000 теңге, алғашқы баға – 547400 теңге, ең төменгі баға – 299 480 теңге, кепілді жарна – 82 110 теңге. 4. Ваз-21310 автокөлігі, м/н Н343BD, 2007 ж.ш. Бастапқы баға – 1 961 500 теңге, алғашқы баға – 392300 теңге, ең төменгі баға – 214 625 теңге, кепілді жарна – 58 845 теңге. 5. Ваз-21310 автокөлігі, м/н Н384BD, 2007 ж.ш. Бастапқы баға – 1 903 000 теңге, алғашқы баға – 380600 теңге, ең төменгі баға – 208 224 теңге, кепілді жарна – 57 090 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Жамбыл облысының мамандандырылған күзет қызметі басқармасы» ММ, Тараз қ., Пушкин көшесі, 28. 6. Ваз-21213 автокөлігі, м/н Н435КР, 2006 ж.ш. Бастапқы баға – 998 500 теңге, алғашқы баға – 199 700 теңге, ең төменгі баға – 109

255 теңге, кепілді жарна – 29 955 теңге. 7. Ваз-21070 автокөлігі, м/н Н436КР, 1998 ж.ш. Бастапқы баға – 446 500 теңге, алғашқы баға – 89 300 теңге, ең төменгі баға – 48 856 теңге, кепілді жарна – 13 395 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қазгеодезия» РМҚК, Тараз қ., Желтоқсан көшесі, 30А. 8. Газ-53 12 автокөлігі, м/н 548АВ08, 1985 ж.ш. Бастапқы баға – 2 149 500 теңге, алғашқы баға – 429900 теңге, ең төменгі баға – 235 196 теңге, кепілді жарна – 64 485 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Жамбыл облысы бойынша экология департаменті» ММ, Тараз қ., Төле би д-лы, 42а. 9. Газ-3110 автокөлігі, м/н 511AD08, 1998 ж.ш. Бастапқы баға – 669 500 теңге, алғашқы баға – 133 900 теңге, ең төменгі баға – 73 256 теңге, кепілді жарна – 20 085 теңге. 10. Газ-3110 автокөлігі, м/н 188AD08, 2000 ж.ш. Бастапқы баға – 693 000 теңге, алғашқы баға – 138 600 теңге, ең төменгі баға – 75 827 теңге, кепілді жарна – 20 790 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Жамбыл обаға қарсы күрес станциясы» ММ, Тараз қ., Жібек жолы көшесі, 64Б. 11. Chevrolet Niva автокөлігі, м/н H477BC, 2005 ж.ш. Бастапқы баға – 1 045500 теңге, алғашқы баға – 209 100 теңге, ең төменгі баға – 114 398 теңге, кепілді жарна – 31 365 теңге. 12. Mahindra Scorplo автокөлігі, м/н H046BD, 2006 ж.ш. Бастапқы баға – 2 702 000 теңге, алғашқы баға – 540 400 теңге, ең төменгі баға – 295 650 теңге, кепілді жарна – 81 060 теңге. Анықтама үшін телефон: 8(7262) 34-9985 (факс). Қызылорда мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті бойынша (Қызылорда қаласы, Д.Қонаев көшесі, 7А): Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – «Жер кадастры ғылыми-өндірістік орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК Қызылорда филиалы. Қызылорда қаласы, Жеңіс көшесі, №31. 1. «Audi 100 C4» автокөлігі, м/н 117АА11, 1992 ж.ш. Алғашқы бағасы – 249 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 245 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 136 227 теңге. Кепілді жарна –37 350 теңге. 2. «Уаз-3962» автокөлігі, м/н 114АА11, 2001 ж.ш. Алғашқы бағасы – 12 000 теңге. Бастапқы бағасы – 60 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 6565 теңге. Кепілді жарна – 1800 теңге. 3. «Газ-3110» автокөлігі, м/н 120АА11, 1999 ж.ш. Алғашқы бағасы – 199 000 теңге. Бастапқы бағасы – 995 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 108 872 теңге. Кепілді жарна – 29 850 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қызылорда облысы мамандандырылған күзет қызметі» ММ. Қызылорда қаласы, Төлебаев көшесі, №39. 4. «Ваз-21060» автокөлігі, м/н 018КР11, 2005 ж.ш. Алғашқы бағасы – 309 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 545 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 169 082 теңге. Кепілді жарна – 46 350 теңге. 5. «Daimler Chrysler» автокөлігі, м/н 016КР11, 2000 ж.ш. Алғашқы бағасы – 1 025 868 теңге. Бастапқы бағасы – 5 129 340 теңге. Ең төменгі бағасы – 561 247 теңге. Кепілді жарна – 153 881 теңге. Теңгерім ұстаушы – ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитетінің «Қызылорда облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Қызылорда қаласы, Бейбарыс Сұлтан к-сі, 34. 6. «Ваз-21213» автокөлігі, м/н N273ВВ, 2006 ж.ш. Алғашқы бағасы – 256 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 280 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 140 056 теңге. Кепілді жарна – 38 400 теңге. 7. «Ваз-21213» автокөлігі, м/н N274ВВ, 2006 ж.ш. Алғашқы бағасы – 11 000 теңге. Бастапқы бағасы – 55 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 6 018 теңге. Кепілді жарна – 1650 теңге. 8. «Ваз-21213» автокөлігі, м/н 718АА11, 2006 ж.ш. Алғашқы бағасы – 12 000 теңге. Бастапқы бағасы – 60 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 6 565 теңге. Кепілді жарна – 1 800 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қызылорда облыстық орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі аумақтық иснпекциясы» ММ. Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Əйтеке би кенті, Əбілқайыр хан көшесі, №117. 9. «Газ-33021-212» автокөлігі, м/н N298ВЕ, 2004 ж.ш. Алғашқы бағасы – 13 000 теңге. Бастапқы бағасы – 65 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 7 112 теңге. Кепілді жарна – 1 950 теңге. 10. «Газ-33021-212» автокөлігі, м/н N382ВЕ, 2004 ж.ш. Алғашқы бағасы – 13 000 теңге. Бастапқы бағасы – 65 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 7 112 теңге. Кепілді жарна – 1950 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қызылорда облыстық орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі аумақтық иснпекциясы» ММ. Қызылорда қаласы, Абай даңғылы, №60А. 11. «Kia Sportage» автокөлігі, м/н N274ВВ, 2007 ж.ш. Алғашқы бағасы – 936 000 теңге. Бастапқы бағасы – 4 680 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 512 081 теңге. Кепілді жарна – 140 400 теңге. Анықтама үшін телефон (87242) 30 11 64. Маңғыстау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті бойынша (Ақтау қ., 9-шағын аудан, №23 ғимарат): Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – «Маңғыстау облыстық сотының кеңсесі» ММ. Ақтау қ., 3-шағын аудан, №101 үй. 1. Ваз-21214 автокөлігі, 2008 ж.ш. м/н 065CS12. Алғашқы бағасы – 470 000 теңге.

ТОО «Сочинское» извещает своих участников о том, что 13.11.2015 года в 10 часов 00 минут по адресу: Акмолинская область, Атбасарский район, с. Сочинское, ул.Бейбитшилик, д.21, состоится собрание со следующей повесткой дня: 1. Получение займов, гарантий либо кредитных линий в АО «DeltaBank». 2. Предоставление имущества ТОО «Сочинское», а именно движимое и недвижимое в количестве, достаточном для покрытия обязательств, в залог АО «DeltaBank» в обеспечение своих обязательств. 3. Предоставление согласия на внесудебную реализацию залогового имущества в случае неисполнения либо ненадлежащего исполнения своих обязательств перед АО «DeltaBank». 4. Одобрить участие товарищества в Программе развития агропромышленного комплекса в Республике Казахстан на 2013-2020 годы (Агробизнес-2020) в рамках реализации Правил субсидирования ставок вознаграждения по кредитным и лизинговым обязательствам субъектов агропромышленного комплекса для финансового оздоровления (далее – Программа), утвержденных приказом Министра сельского хозяйства № 9-1/320 от 09.04.2015 г., по получаемому банковскому займу. 5. Предоставление всех полномочий на совершение сделки по получению банковского займа либо кредитных линий, предоставления в залог на вышеуказанных условиях исполнительному органу ТОО «Сочинское».

Бастапқы баға – 2 350 000 теңге. Ең төменгі баға – 257 135 теңге. Кепілді жарна – 70 500 теңге. 2. Ваз-21214 автокөлігі, 2007 ж.ш. м/н 018CS12. Алғашқы бағасы – 455 00 теңге. Бастапқы баға – 2 275 000 теңге. Ең төменгі баға – 248 928 теңге. Кепілді жарна – 68 250 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Маңғыстау облыстық орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы» ММ. Ақтау қ., ТЭЦ-1М сорғы станциясының алаңында. 3. Уаз-31519 017 автокөлігі, 2007 ж.ш. м/н R904BH. Алғашқы бағасы – 482 000 теңге. Бастапқы баға – 2 410 000 теңге. Ең төменгі баға – 263 700 теңге. Кепілді жарна – 72 300 теңге. 4. Ваз-21213 автокөлігі, 2003 ж.ш. м/н E131BC. Алғашқы бағасы – 224 000 теңге. Бастапқы баға – 1 120 000 теңге. Ең төменгі баға – 122 549 теңге. Кепілді жарна – 33 600 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Маңғыстаужолзертханасы» РММ. Ақтау қ., 22-шағын аудан, «Қазавтожол» ғимараты. 5. Газ-38473а автокөлігі, 2006 ж.ш. м/н R495BF. Алғашқы бағасы – 551 000 теңге. Бастапқы баға – 2 755 000 теңге. Ең төменгі баға – 301 449 теңге. Кепілді жарна – 82 650 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Маңғыстау облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті» ММ. Ақтау қ., 3 «б»-шағын аудан, №46 үй. 6. Газ-3102 121 автокөлігі, 2003 ж.ш. м/н 848АК12. Алғашқы бағасы – 214 000 теңге. Бастапқы баға – 1 070 000 теңге. Ең төменгі баға – 117 078 теңге. Кепілді жарна – 32 100 теңге. 7. Уаз-31512 автокөлігі, 2004 ж.ш. м/н 806АК12. Алғашқы бағасы – 287 000 теңге. Бастапқы баға – 1 435 000 теңге. Ең төменгі баға – 157 016 теңге. Кепілді жарна – 43 050 теңге. 8. Уаз-31512 автокөлігі, 2004 ж.ш. м/н 831АК12. Алғашқы бағасы – 503 000 теңге. Бастапқы баға – 2 515 000 теңге. Ең төменгі баға – 275 189 теңге. Кепілді жарна – 75 450 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Маңғыстау облысының статистика департаменті» РММ. Ақтау қ., 23-шағын аудан, №100 үй. 9. Ваз-21214 автокөлігі, 2008 ж.ш. м/н R522BР. Алғашқы бағасы – 470 000 теңге. Бастапқы баға – 2 350 000 теңге. Ең төменгі баға – 257 135 теңге. Кепілді жарна – 70 500 теңге. Анықтама үшін телефон: 8(7292) 421657. Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті бойынша (ОҚО, Шымкент қаласы, Ғ.Иляев көшесі, 24): Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – ҚР Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Еңбек, əлеуметтік қорғау жəне көші-қон комитетінің «Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті» ММ. ОҚО, Шымкент қ., Диваев к-сі, 148. 1. Уаз-396259 автокөлігі, м/н Х334BS, 2005 ж.ш. Алғашқы бағасы – 426000 теңге, бастапқы бағасы – 2130000 теңге, ең төменгі бағасы – 233062 теңге, кепілді жарнасы – 63900 теңге. 2. Ваз-21213 автокөлігі, м/н Х960СМ, 2007 ж.ш. Алғашқы бағасы – 304000 теңге, бастапқы бағасы – 1520000 теңге, ең төменгі бағасы – 166317 теңге, кепілді жарнасы – 45600 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қазгеодезия» РМҚК «Шымкентгеодезия» филиалы. ОҚО, Шымкент қ., Жолдасбеков к-сі, 73. 3. Уаз-2206 автокөлігі, м/н 269 АЕ 13, 1998 ж.ш. Алғашқы бағасы – 262000 теңге, бастапқы бағасы – 1310000 теңге, ең төменгі бағасы – 143339 теңге, кепілді жарнасы – 39300 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Оңтүстік Қазақстан гидрогеологиялық-мелиоративтік экспедициясы» ММ. ОҚО, Шымкент қаласы, Қатын көпір ш/а, Спатаев к-сі, н/з. 4. ИЖ-2717-230 автокөлігі, м/н Х324AW, 2001 ж.ш. Алғашқы бағасы – 137000 теңге, бастапқы бағасы – 685000 теңге, ең төменгі бағасы – 74952 теңге, кепілді жарнасы – 20550 теңге. 5. АТЗ-2,7-5201 23823 автокөлігі, м/н Х278AR, 1990 ж.ш. Алғашқы бағасы – 251000 теңге, бастапқы бағасы – 1255000 теңге, ең төменгі бағасы – 137321 теңге, кепілді жарнасы – 37650 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ. Шымкент қ., Түркістан к-сі, 87. 6. Ваз-21214 автокөлігі, м/н 029CS13, 2008 ж.ш. Алғашқы бағасы – 225000 теңге, бастапқы бағасы – 1125000 теңге, ең төменгі бағасы – 65418 теңге, кепілді жарнасы – 33750 теңге. 7. Skoda Octavia A4 автокөлігі, м/н 057CS13, 2008 ж.ш. Алғашқы бағасы – 545000 теңге, бастапқы бағасы – 2725000 теңге, ең төменгі бағасы – 158458 теңге, кепілді жарнасы – 81750 теңге. Анықтама үшін телефон: 8 (7252) 210159; 8 (7252) 212922. Павлодар мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті бойынша (Павлодар қ., Академик Сəтбаев к-сі, 136): Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – ҚР Əділет министрлігі «Сот сараптама орталығы» ММ, Павлодар қ., Лермонтов к-сі, 53: 1. Ваз-2111 автокөлігі, 2005 ж.ш. м/н 442АЕ14. Алғашқы баға – 513 000 теңге, бастапқы баға – 2 565 000 теңге, ең төменгі баға – 280 660 теңге. Кепілді жарна – 76 950 теңге. 2. Газ-2705-34 автокөлігі, 2005 ж.ш. м/н 880 AF14. Алғашқы баға – 557 000 теңге, бастапқы баға – 2 785 000 теңге, ең төменгі

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

баға – 304 732 теңге. Кепілді жарна – 83 550 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қазаэронавигация» ШЖҚ РМК, Павлодар қ., Əуежай. 3. Hyundai Accent автокөлігі, 2003 ж.ш. м/н 414AB14. Алғашқы баға – 767 000 теңге, бастапқы баға – 3 835 000 теңге, ең төменгі баға – 419 622 теңге. Кепілді жарна – 115 050 теңге. Теңгерім ұстаушы – ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің «Павлодар облысы бойынша департаменті» ММ, Павлодар қ., Бектұров к-сі, 24. 4. Ваз-21061 автокөлігі, 2000ж.ш. м/н S404AK. Алғашқы баға – 168 000 теңге, бастапқы баға – 840 000 теңге, ең төменгі баға – 91 912 теңге. Кепілді жарна – 25 200 теңге. Теңгерім ұстаушы – ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитеті Үкіметтік байланыс қызметі, Павлодар қ., Урицкий к-сі, 1. 5. Уаз-452а автокөлігі, 1979 ж.ш. м/н S102NS. Алғашқы баға – 231 000 теңге, бастапқы баға – 1 155 000 теңге, ең төменгі баға – 126 379 теңге. Кепілді жарна – 34 650 теңге. 6. Газ-3110, автокөлігі, 1998 ж.ш. м/н S101NS. Алғашқы баға – 79 000 теңге, бастапқы баға – 395 000 теңге, ең төменгі баға – 43 221 теңге. Кепілді жарна – 11 850 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Жер кадастры ғылыми-өндірістік орталығы» ШЖҚ РМК, Павлодар қ., Жеңіс алаңы,17. 7. Газ-3221 автокөлігі, 1999 ж.ш. м/н 852АF14. Алғашқы баға – 219 000 теңге, бастапқы баға – 1 095 000 теңге, ең төменгі баға – 119 814 теңге. Кепілді жарна – 32 850 теңге. 8. Nissan Maxima автокөлігі, 1995 ж.ш. м/н S151VP. Алғашқы баға – 430 000 теңге, бастапқы баға – 2 150 000 теңге, ең төменгі баға – 235 251 теңге. Кепілді жарна – 64 500 теңге. 9. Ваз-21060 автокөлігі, 2004 ж.ш. м/н S409BU. Алғашқы баға – 251 000 теңге, бастапқы баға – 1 255 000 теңге, ең төменгі баға – 137 321 теңге. Кепілді жарна – 37 650 теңге. 10. ЮМЗ-6 доңғалақты тракторы, 1991 ж.ш. м/н S470ASD. Алғашқы баға – 152 000 теңге, бастапқы баға – 760 000 теңге, ең төменгі баға – 83 159 теңге. Кепілді жарна – 22 800 теңге. Теңгерім ұстаушы – ҚР Ішкі істер министрлігі «Оқу орталығы» РММ. Павлодар қ., Қатаев к-сі, 40. 11. Nissan Maxima автокөлігі, 1998 ж.ш. м/н 025КР14, Алғашқы баға – 443 000 теңге, бастапқы баға – 2 215 000 теңге, ең төменгі баға – 242 363 теңге. Кепілді жарна – 66 450 теңге. 12. Ваз-21061 автокөлігі, 1993 ж.ш. м/н 024КР14. Алғашқы баға – 77 000 теңге, бастапқы баға – 385 000 теңге, ең төменгі баға – 42 127 теңге. Кепілді жарна – 11 550 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Павлодар облысының мамандандырылған күзет қызметі басқармасы» ММ. Павлодар қ., Қамзин к-сі, 35. 13. Ваз-21043 автокөлігі, 2003 ж.ш. м/н S522KP. Алғашқы баға – 204 000 теңге, бастапқы баға – 1 020 000 теңге, ең төменгі баға – 111 608 теңге. Кепілді жарна – 30 600 теңге. Теңгерім ұстаушы – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің «Павлодар облысы статистика департаменті» РММ, Павлодар қ., Дүйсенов к-сі, 9. 14. Газ-31105 автокөлігі, 2005 ж.ш. м/н S585VU. Алғашқы баға – 394 000 теңге, бастапқы баға – 1 970 000 теңге, ең төменгі баға – 215 556 теңге. Кепілді жарна – 59 100 теңге. 15. Ваз-21214 автокөлігі, 2008 ж.ш. м/н S625VT. Алғашқы баға – 572 000 теңге, бастапқы баға – 2 860 000 теңге, ең төменгі баға – 312 939 теңге. Кепілді жарна – 85 800 теңге. 16. Ваз-21214 автокөлігі, 2008 ж.ш. м/н S657VT. Алғашқы баға – 572 000 теңге, бастапқы баға – 2 860 000 теңге, ең төменгі баға – 312 939 теңге. Кепілді жарна – 85 800 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қазгидромет» ШЖҚ РМК, Павлодар қ., Естай к-сі, 54. 17. Газ-31029 автокөлігі, 1995 ж.ш. м/н S008KS. Алғашқы баға – 118 000 теңге, бастапқы баға – 590 000 теңге, ең төменгі баға – 64 557 теңге. Кепілді жарна – 17 700 теңге. Анықтама телефоны: 8 (7182) 325094. Сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталғанға дейін екі сағат бұрын аяқталады. Сауда-сатыққа қатысу үшін кепілді жарналар мемлекеттік мүлікті есепке алу саласындағы бірыңғай оператордың шотына төленеді: кепілді жарнаны алушы – «Ақпараттық-есептеу орталығы» АҚ; банк – «Қазкоммерцбанк» АҚ; ИИК КZ529261501102032004; БИК: KZKOKZKX; БИН:050540004455; КНП: 171; Кбе:167 (кепілді жарна мөлшеріне банктік қызмет төлемі кірмейді). Назар аударыңыз! Қатысушының хабарламада көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ бірыңғай оператордың арнайы транзиттік шотына сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның сауда-саттық басталғанға дейін екі сағат бұрын түспеуі тізілім веб-порталының өтінімді қабылдаудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Аукционға немесе коммерциялық тендерге қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшiн: жеке сəйкестендiру нөмiрiн (бұдан əрi – ЖСН), тегiн, атын, əкесiнiң атын (бар болған жағдайда);

2) заңды тұлғалар үшiн: бизнес сəйкестендiру нөмiрiн (бұдан əрi – БСН), толық атауын, бiрiншi басшының тегiн, атын, əкесiнiң атын (бар болған жағдайда); 3) кепiлдi жарнаны қайтару үшiн екiншi деңгейдегi банктегi есеп айырысу шотының деректемелерiн; 4) байланыс деректерiн (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail). Жоғарыда көрсетiлген деректер өзгерген кезде қатысушы бiр жұмыс күнi iшiнде тiзiлiмнiң веб-порталына енгiзiлген деректердi өзгертедi. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді тізілімнің вебпорталында тіркеу қажет. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру объектісінің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион ережесі: 1) егер аукцион залында аукцион бас талған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі қағидаға сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі осы қағидаға сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растайтын болса, бастапқы баға белгіленген қадамға артады. 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру объектісінің ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады. Жекешелендіру объектісі бойынша саудасаттықтың ағылшын əдісімен аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасы бағаны ұлғайтудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру объектісі бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион өткізілді деп танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион ережесі: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап екі минут iшiнде қатысушылардың бiрде-бiреуi аукционда жекешелендiру объектiсiн сатып алу ниетiн растамайтын болса, жекешелендiру объектiсiнiң бастапқы бағасы осы қағиданың сəйкес белгiленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейiн екі минут iшiнде қатысушылардың бiрде-бiреуi жекешелендiру объектiсiн сатып алуға ниетiн растамайтын болса, жекешелендiру объектiсiнiң соңғы жарияланған бағасы белгiленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендiру объектiсiн сатып алуға ниетiн бiрiншi болып растаған қатысушы саудасаттықтың голланд əдiсi бойынша аукцион жеңiмпазы болып танылады жəне осы жекешелендiру объектiсi бойынша аукцион өткiзiлді деп танылады; 3) егер жекешелендiру объектiсiнiң бағасы белгiленген ең төменгi мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бiрде-бiреуi жекешелендiру объектiсiн сатып алу ниетiн растамаса, онда аукцион өткiзiлді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру объектісі бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне женімпаз ЭЦҚ-ны пайдаланып сауда-саттық өткiзiлген күнi тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру объектісін сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Жеңімпазбен сатып алусату шартына сатушының орналасқан жері бойынша аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстырып тексеру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырып тексерілгеннен кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады.

Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының ұжымы Мемлекеттік қызметшілерге қосымша білім беру институтының сектор меңгерушісі Қатира Шүлембайқызы Құдайқұловаға анасы АРЗЫХАННЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақ ұлттық аграрлық университетінің ұжымы Батыс Қазақстан облысы əкімінің орынбасары Бақтияр Макенұлы Макенге анасы Раухан Дүкенқызы АБУЗОВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан инновациялық жəне телекоммуникациялық жүйелер университеті ғылыми-білім кешенінің ректораты, профессор-оқытушылар жəне ғылыми кеңес құрамы Батыс Қазақстан облысы əкімінің орынбасары Бақтияр Макенұлы Макенге анасы Раухан Дүкенқызы АБУЗОВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «Қазақ мал шаруашылығы жəне жемшөп өндірісі ғылыми-зерттеу институты» ЖШС «Қой шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» филиалының басшылығы мен ұжымы ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, профессор Төлеубек Қасымжанұлы ҚАСЕНОВТІҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туған-туысқандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


18

www.egemen.kz www.egemen.kz

31 қазан 2015 жыл

 Еркін елдің ертеңі

 Міне, қызық!

Телекґпірде – Кембридж

Ўшќышсыз ўшаќ

Жақында Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша департаментінің ұйытқы болуымен «Отанға қызмет – абыройлы міндет» атты форум аясында жас мемлекеттік қызметшілер үшін Кембридж университетімен телекөпір өткізілді.

О дїниелік «їміткердіѕ» жеѕісі Украинаның Сарненск ауданындағы жергілікті сайлауда аудандық кеңес тің депутаттығына өлген адам сайланған. Ол «Батькивщина» партия сына кандидат Иван Тото вицкий деген екен. Аталған «үміт кер» сайлау дан 5 күн бұрын қайтыс болса да, бюллетеньдегі аты-жөні өшірілмепті. «И.Тотовицкий сайлауға 3 күн қалғанда жерленген екен. Ал дауыс беріліп, сайлау хаттамасы есептелген кезде, оның жеңіске жеткені белгілі болып отыр», дейді аудандық сайлау штабының басшысы Анатолий Ивашкевич. Енді дау-дамай туғызбай-ақ, И.Тотовицкийдің орнына аталған партиядан тірі біреуді сайлаған жөн саналып отыр.

Ќулыєы іске аспаєан ќылмыскер Есірткі саудасымен айналысқаны үшін 36 жылға сотталған бразилиялық Антонио Фелипе түрмеден кексе əйелдің кейпіне еніп қашпақшы болған. Кəсіби тұрғыда жасалған гримнен кейін қылмыскер шын мəнінде кəдімгі кемпірден бір де аумай қалған. Бірақ түрме күзетшілері мұндай кемпірдің ішке енбегенін білгендіктен, шыға берісте оны тоқтатып, құжатын көрсетуді сұраған. Бұған қоса, кейуананың аса ұзын бойы күдік туғызыпты. Тексере келгенде, кемпірдің ер адам екені анықталған. Енді түзеу мекемесінде қылмыскердің əйелдің киімі мен құны 1 285 АҚШ доллары тұратын кəсіби актерлік бетпердеге қалай қол жеткізгені тексеріліп жатыр.

Бақтияр ТАЙЖАН,

«Егемен Қазақстан».

Түркістандағы Халықаралық Қазақ-түрік университетінде алыс қашықтықтан əлемдегі таңдаулы ғалымдардың дəрістерін тыңдай алатын дəстүр қалыптасқан. Студенттерге де, ғалымға да қолайлы. Сұрақ-жауап түрінде өрілетін дəрістен болашақ маманның білім көкжиегі кеңейеді. Ақпарат ағынының осындай игіліктерін мемлекеттік қызметшілер де толығымен пайдаланып келеді. Мұндағы мақсат – Мемлекет басшысының бірінші институционалды реформасы негізінде жас мемлекеттік қызметшілердің кəсіби деңгейін жоғарылату, шетел мемлекеттерінің сыбайлас жемқорлықпен күресудегі негізгі ба ғыттары бойынша тəжірибе алмасу, халыққа мемлекеттік қызмет сапасын жақсартуға арналған мемлекеттік аппараттың тиімділігін арттыру болып табылады. Форумға қатысушы жас мемлекеттік қызметшілер үшін Кембридж университетінің профессоры Лаймулин Чокан, Экономикалық Лондон мектебінің магистрі, Қазақстан Білім жəне ғылым министрлігінің жастар саясаты департаментінің директоры Ғ.Оспанқұлов

жəне Санкт-Петербург қаласының Парламент протоколының маманы Б.Ескендірова телекөпірдің тікелей желісі арқылы дəрістер оқыды. Мемлекеттік қызметшілер – елдің айнасы. Олар өз ісіне адал, кəсіби біліктілігі жоғары болса мемлекетке үлкен пайда əкеледі. Алайда, бес саусақтың бірдей еместігіндей, сыбайлас жемқорлық сияқты жегі құрттың осы абыройлы қызметке көлеңкесін түсіріп жүрген оқиғалары аз емес. Профессор Лаумулин Чокан өз дəрісінде сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, тəуекелдерін анықтау барысындағы мəселелерге көбірек назар аудартты. Лондон мектебінің магистрі Ғ.Оспанқұлов Қазақстан мен шетел мемлекеттік қызметшілерінің қызметтік əдеп-этика қағидаттары бойынша ерекшеліктеріне көбірек тоқталды. Бүгінде облыста мемлекеттік қызметшілердің саны 8229 бірлікті құрайды. Олардың біліктілігін арттыру мақсатында департамент тарапынан жүйелі жұмыс жүріп жатыр. Мəселен, бүгінге дейін 570 мемлекеттік қызметші қайта даярлаудан өтсе, 853 қызметкер арнаулы курстарда біліктілігін арттырған. ШЫМКЕНТ.

Шымкентте жерден басқарылатын ұшқышсыз ұшақ құрастыру 2014 жылдан бері қолға алынған. Бір жылдың ішінде оның 10-нан астамы пайдалануға берілді. Бақтияр ТАЙЖАН,

«Егемен Қазақстан».

Ресейден арнайы шақыртылған мамандардың көмегімен іске асырылып жатқан «Роб АВИА» компаниясының құрылтайшысы Александр Велесек: «Бұл аппаратты көбіне ауыл шаруашылығына пайдалануға болады», – дейді. Мəселен, бау-бақша, егістік ал қаптарын əуе ден дəрілеуге, газ құ бырлары жұ мысын бақылауда тап тырмайтын көмекші екен. Биыл оң түстікте орманды алқаптар мен шабындықтарда жиі өрт болды. Уақы тында өрт сөндірушілерге хабар тимегендіктен табиғатқа орасан залал келтірілді. Ұшақсыз ұшақтың тиімділігі сол, ұшу аппаратында өрт болғанын хабарлайтын дыбыстық белгісі бар, тө тенше жағдай басқар масына тез жеткізе алады. Шағын ұшақтың салмағы 20-30 кило ғана. Компьютерлік жүйе арқылы қондырғы орнатылған. Ұшу ұзақтығы екі сағаттан тоғыз сағатқа дейін жететін ол 6-10 килоға дейін жүк таси алады. Орташа жылдамдығы 70-150 шақырым,

тапсырмаға сəйкес 100 метрден 7000 метрге дейін биікке көтеріле алады. Ұшқышсыз ұшақтың пайдасы көп. Мəселен, Шардара су қоймасынан қыста Сырдария арқылы су көбірек жіберілгенде кейбір бұрылыс иіндерін мұз буып, қызыл су жағаға шығып кететін. Сыр жағасындағы шағын ауылдар су тұтқыны болып, мал қырылып қалатын. Жиналған мұзды дер кезінде байқап, жарып жіберуге, ағысты реттеуге енді осындай ұшақты пайдалануға əбден болады. Оңтүстік Қазақстан облысы.

 Оқиға

2,5 мыѕ теѕгеніѕ затын 62 мыѕєа баєалапты

Мигранттардыѕ тапќырлыєы Көпқабатты үйлердің астында үстіңгі қабаттардан жуан құбыр арқылы тасталған қоқыс келіп түсетін арнайы жабық орын болатыны белгілі. Əдетте, 2-3 жылдан соң мұндай орындар жұмыс істемейді. Мəскеулік полицейлер «Мигрант-2015» жедел-алдын алу рейді барысында сол қоқыс жиналатын орынды үйге айналдырып тұрып жатқан шетел азаматтарын анықтаған.

Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Төрт кіреберісі бар үйдің əрқайсысында осындай орын болса, Орталық Азиядан келген келімсектер біреуін асхана, екіншісін жуынатын жер, үшіншісін қойма, ал төртіншісін ұйықтайтын жерге айналдырып алыпты. Тексере келгенде, мигранттардың құжаттары да болмай шыққан. Енді олар елден аластатылатын болады.

Облыс орталығындағы қария полицияға арызданып келді. Оның айтуынша, таяуда есікті бір жігіт қағып, өзін қалалық емхананың дəрі герімін деп таныстырады. Ол жасы ұлғайған ерлі-зайыпты кісілермен сыпайы əңгімелесіп, денсаулық жағдайларын сұрастырған. Сол арада «дə рігер» қарт адамдардың сырқатын қолма-қол анықтап, ең қолайлы əрі арзан ем массажёрды (механикалық массаж құралы) пайдалануды ұсынады. Əлгі құралды əрі-бері жүргізіп, кереметтігіне көз жеткізеді. Құны 62 мың теңге тұрады екен. Қымбаттау, əрине. Бірақ, денсаулығын күйттеп отырған қария лар өзара ақыл дасып, тосыннан келе қалған жарылқаушысына əлгі ақшаны ұстата салады. Артынан аңғал қариялар бұл массажёрдың дүкендер мен дəріханаларда бар болғаны 2,5 мың теңге тұратынын анықтаған. Алданғанын білген олар жыларман күйде поли цияға мəн-жайды айтып, шағым жазады. Облыстық ішкі істер департаменті баспасөз қызметінің хабарлауынша, жедел іздестіру шаралары барысында 26 жастағы жігіт ұсталып, айыбын толық мойнына алған. Оның үстінен «Алаяқтық» бабы бойынша қылмыстық іс қозғалып, «дəрігердің» басқа да істерге қатысы барлығы анықталуда.

Ґлігі де аќша табатын ґнерпаз «Форбс» журналының нұсқасы бойынша, 2009 жылы көз жұмған атақты əнші Майкл Джексон өлген ең бай атақтылар тізімінде үшінші рет қатарынан ең көп табыс тапқан өлі өнерпаз ретінде бірінші орын алыпты. Басылымның бағалауынша, соңғы жылы əншінің табысы 115 миллион АҚШ долларын құраған. М.Джексон көз жұмғалы алты жыл өтсе де, оның күйтабақтары бұрынғысынша үлкен табыс əкелуде екен. Рейтингте екінші орында 1977 жылы қайтқан Элвис Пресли тұр. Рок-н-ролл королінің табысы 55 миллион доллар құрайды. Үшінші орындағы америкалық карикатурашы Чарльз Шульцтың табысы 40 миллион доллар көрінеді.

Ќўмнан салынєан еѕ биік ќорєан АҚШ-тың Майами жағажайында құмнан биіктігі 13,7 метр болатын қорған тұрғызылды. Гиннесстің рекордтар кітабының өкілдері оның əлемдегі ең биік қорған екенін мойындап отыр. Қорғанды салу үшін 20 адам 3 апта бойы күн-түн демей жұмыс істесе, оған 1 800 тонна құм жұмсалған. Құм құрылыс «Түрік əуе жолдары» авиакомпаниясының тапсырысы бойынша салыныпты. Түріктер осы тəсілмен Майами мен Ыстамбұл арасындағы əуе қатынасын жарнамаламақ болған. Бұл əуе қатынасы 25 қазанда ашылыпты. Ал бұрынғы рекордты 2014 жылы Бразилияда салынған құм-қорған иеленіп келіпті. Оның биіктігі 12,5 метр екен.

Саудия заѕы ќашанда ќатал Танымал актер жəне тележүргізуші Абдул Əзиз əлКассар Сауд Арабиясының астанасы – Эр-Риядтағы сауда орталығында оны ондаған қыз қоршап алып, селфи жасамақшы болған кезде қамауға алынды.

КӨКШЕТАУ.

Əл-Кассар Эр-Риядқа жұмыс сапарымен келсе керек. Сапарының алдында ол өзінің аталған сауда орталығына баратынын əлеуметтік желіде жариялап жіберіпті. Соны білген фанат қыздар бірге суретке түсу үшін жиналған ғой... Тележүргізуші бостандыққа кепіл ақша төлеп шығарылған. Енді оған тергеудің қалай аяқталатынын күтуге тура келеді. Əл-Кассарға қоғамдық тəртіпті бұзды, əйелдермен кездесіп, суретке түсу үшін əлеуметтік желіні пайдаланды деген айыптар тағылған. Интернет материалдарының негізінде əзірленді.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-07-87.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz. Интернет-редакция: ekazakhstan@mail.ru Алматыда: факс (727) – 273-07-87, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-54-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-69-31; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (775) 336-47-57;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 54-31-56; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-07-26, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-Полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Достық-Дружба даң., 215 А, «WESTA» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 203 394 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Жолдыбай БАЗАР.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 17 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №682 ek


19

www.egemen.kz

31 қазан 2015 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының қаулысы 2015 жылғы 30 сәуір

№ 71

8) сот орындаушысының ұсынуы негізінде сот борышкер көрсетілетін қызметті алушыға лицензия алуға уақытша тыйым салған жағдайларда, мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тартуға негіз болып табылады.

Алматы қаласы

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарын бекіту туралы (Жалғасы. Басы 202, 204, 207-нөмірде). Заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы мәліметтерді көрсетілетін қызметті беруші «электрондық үкімет» шлюзі арқылы тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден алады. 10. Мыналар: 1) қайта ұйымдастырылатын банктің (банк холдингтерінің) жоғары органдарының тиісті шешiмдерінің болмауы; 2) болжанатын қайта ұйымдастыру нәтижесінде депозиторлар мүдделерінің бұзылуы; 3) болжанатын қайта ұйымдастыру нәтижесінде пруденциялық нормативтердің және сақталуға міндетті өзге де нормалар мен лимиттердің бұзылуы; 4) болжанатын қайта ұйымдастыру нәтижесінде монополияға қарсы заңнамасы талаптарының бұзылуы мемлекеттік көрсетілетін қызмет көрсетуден бас тартуға негіз болып табылады. 3. Көрсетілетін қызметті берушінің және (немесе) оның лауазымды тұлғаларының мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері бойынша шешімдеріне, әрекеттеріне (әрекетсіздіктеріне) шағымдану тәртібі 11. Көрсетілетін қызметті берушінің және (немесе) оның лауазымды адамдарының мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері бойынша шешімдеріне, әрекеттеріне (әрекетсіздіктеріне) шағымдану көрсетілетін қызметті беруші басшысының атына осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 13-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша жазбаша түрде жүргізіледі. Мыналардың: 1) жеке тұлғаның шағымында оның тегі, аты, сондай-ақ қалауына қарай әкесінің аты (ол болған кезде), пошталық мекенжайы көрсетіледі; 2) заңды тұлғаның шағымында оның атауы, пошталық мекенжайы, жіберілген нөмірі мен күні көрсетіледі. Өтінішке көрсетілетін қызметті алушы қол қояды. Көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде шағымды қабылдаған адамның тегі және аты-жөні, берілген шағымға алынатын жауаптың мерзімі мен орнын көрсете отырып тіркеу (мөртабан, кіріс нөмірі және күні) шағымның қабылданғанын растау болып табылады. Көрсетілетін қызметті берушінің атына келіп түскен мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері бойынша көрсетілетін қызметті алушының шағымы оны тіркеген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қаралады. Портал арқылы өтініш берген жағдайда шағымдану тәртібі туралы ақпаратты бірыңғай байланыс орталығының 8-800-080-7777 немесе 1414 телефоны арқылы алуға болады. Шағым портал арқылы жіберілген жағдайда көрсетілетін қызметті алушыға «жеке кабинеттен» шағым туралы ақпарат қолжетімді болады, ол көрсетілетін қызметті берушінің шағымды өңдеу (жеткізу, тіркеу, орындалуы туралы белгілер, қарау немесе қараудан бас тарту туралы жауап) барысында жаңартылып отырады. Көрсетілетін қызметті алушы көрсетілген мемлекеттік қызметтің нәтижелерімен келіспеген жағдайда, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бағалау және бақылау жөніндегі уәкілетті органға шағымдана алады. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бағалау және бақылау жөніндегі уәкілетті органның атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы оны тіркеген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қаралады. 12. Көрсетілетін қызметті алушының көрсетілген мемлекеттік қызметтің нәтижелерімен келіспеген жағдайда, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сотқа жүгінуге құқығы бар. 4. Мемлекеттік қызмет көрсетудің, оның ішінде электрондық нысанда көрсетілетін мемлекеттік қызметтің ерекшеліктерін ескере отырып қойылатын өзге талаптар 13. Мемлекеттік қызметтер көрсету орындарының мекенжайлары Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің www. nationalbank.kz ресми интернет-ресурсында «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер» бөлімінде орналастырылған. 14. Көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызмет көрсетудің тәртібі мен мәртебесі туралы ақпаратты порталдағы «жеке кабинеті» арқылы қашықтықтан қол жеткізу режимінде, сондай-ақ Мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы арқылы алуға мүмкіндігі бар. 15. Мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері жөніндегі анықтама қызметтерінің байланыс телефондары Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің www.nationalbank.kz ресми интернет-ресурсында «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер» бөлімінде орналастырылған. Мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы: 8-800-080-7777, 1414. «Банкті (банк холдингін) ерікті түрде қайта ұйымдастыруға рұқсат беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартына қосымша № ___ күні ____________

Нысан Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасына

Банкті (банк холдингін) ерікті қайта ұйымдастыруға рұқсат беруге арналған қолдаухат ____________________________________________________________________ (көрсетілетін қызметті алушының атауы) банк (банк холдингі) акционерлерінің жалпы жиналысының __________________________ ____ жылғы «__» ________________ № ________ шешіміне сәйкес (өткізілетін орны) ______________________________________ банкті (банк холдингін) қайта ұйымдастыру нәтижесінде құрылған ____________________________________________________________________ (заңды тұлғаға (тұлғаларға) (бірігу, қосу, бөлу, бөлініп шығу, қайта құру) (керегінің асты сызылсын) арқылы банкті (банк холдингін) ерікті қайта ұйымдастыруға рұқсат беруді сұрайды. Банк (банк холдингі) өтінішке қоса берілген құжаттар мен мәліметтердің дұрыстығына, сондай-ақ өтінішті қарауға байланысты сұралатын қосымша ақпараттың және құжаттардың көрсетілетін қызметті берушіге дер кезінде берілуіне толығымен жауап береді. Қоса берілетін құжаттар (жіберілетін құжаттардың атаулы тізбесін, әрқайсысы бойынша дана және бет санын көрсету керек): Банк акционерлерінің атынан уәкілетті адам (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде), аталған өкілеттіктерді алуға негіз болып табылатын құжатқа сілтеме)________________________________________________________. «Банкті (банк холдингін) ерікті түрде қайта ұйымдастыруға рұқсат беру» мемлекеттік қызметін көрсету үшін қажетті дербес деректерімді жинауға және өңдеуге келісім беремін. Ақпарат жүйелеріндегі заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәліметтердің пайдаланылуына келісемін. __________________________ __________________ (қолы) мөр (ол болған кезде) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 30 сәуірдегі № 71 қаулысына 30-қосымша «Актуарлық қызметті жүзеге асыруға лицензия беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Актуарлық қызметті жүзеге асыруға лицензия беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметі (бұдан әрі – мемлекеттік көрсетілетін қызмет). 2. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі әзірледі. 3. Мемлекеттік қызметті Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі (бұдан әрі – көрсетілетін қызметті беруші) көрсетеді. Өтініштерді қабылдау және мемлекеттік қызметті көрсету нәтижесін беру: 1) көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі; 2) «электрондық үкіметтің» www.egov.kz веб-порталы (бұдан әрі – портал) арқылы жүзеге асырылады. 2. Мемлекеттік қызмет көрсетудің тәртібі 4. Мемлекеттік қызмет көрсетудің мерзімдері: 1) көрсетілетін қызметті берушіге құжаттар топтамасын тапсырған сәттен бастап, сондай-ақ порталға өтініш бергенде: лицензияны бергенде – 30 (отыз) жұмыс күні ішінде; лицензияны қайта ресімдегенде – 3 (үш) жұмыс күні ішінде; көрсетілетін қызметті алушы бөліп шығару немесе бөліну нысанында қайта ұйымдастырылған жағдайда лицензияны қайта ресімдегенде – 30 (отыз) жұмыс күнінен кешіктірмей; лицензияның телнұсқаларын бергенде – 2 (екі) жұмыс күні ішінде; 2) көрсетілетін қызметті алушыға қызмет көрсетудің рұқсат етілген ең ұзақ уақыты – 15 (он бес) минут. Көрсетілетін қызметті беруші көрсетілетін қызметті алушыдан құжаттарды алған сәттен бастап 2 (екі) жұмыс күні ішінде ұсынылған құжаттардың толықтығын тексереді. Ұсынылған құжаттардың толық болмау фактісі анықталған жағдайда көрсетілетін қызметті беруші көрсетілетін қызметті алушыдан құжаттарды алған сәттен бастап 2 (екі) жұмыс күні ішінде өтінішті одан әрі қараудан жазбаша дәлелді бас тартуды береді. 5. Мемлекеттік қызмет көрсетудің нысаны: электрондық (ішінара автоматтандырылған) және қағаз түрінде. 6. Мемлекеттік қызмет көрсетудің нәтижесі – лицензия беру, лицензияны қайта ресімдеу, телнұсқаларын беру не осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 10-тармағында көзделген жағдайларда және негіздер бойынша мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дәлелді жауап. Мемлекеттік қызмет көрсетудің нәтижесін ұсыну нысаны: электрондық. Көрсетілетін қызметті алушы лицензияны қағаз жеткізгіште алуға өтініш берген жағдайда лицензия электрондық нысанда ресімделеді және қағазға басылады. Порталда мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесі көрсетілетін қызметті алушының «жеке кабинетіне» көрсетілетін қызметті берушінің уәкілетті адамының электрондық цифрлық қолтаңбасы (бұдан әрі – ЭЦҚ) қойылған электрондық құжат нысанында жіберіледі. 7. Мемлекеттік қызмет жеке тұлғаларға (бұдан әрі – көрсетілетін қызметті алушы) ақылы негізде көрсетіледі. Мемлекеттік қызметті көрсету кезінде қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алым төленеді: аталған қызмет түрімен айналысу құқығына лицензия беру кезіндегі лицензиялық алым 5 айлық есептік көрсеткішті (бұдан әрі – АЕК) құрайды; лицензияны қайта ресімдеу үшін лицензиялық алым лицензия беру кезіндегі мөлшерлеменің 10 пайызын құрайды, бірақ 4 АЕК-тен артық емес; лицензияның телнұсқасын беру үшін лицензиялық алым – лицензия беру кезіндегі мөлшерлеменің 100 пайызы болады. Лицензиялық алымды төлеу қолма-қол ақшамен немесе қолма-қол ақшасыз нысанда екінші деңгейдегі банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар арқылы жүзеге асырылады. Лицензияны алуға немесе қайта ресімдеуге, лицензияның телнұсқасын портал арқылы алуға электрондық сұрау салынған жағдайда төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылады. 8. Жұмыс кестесі: 1) көрсетілетін қызметті берушінікі – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес демалыс және мереке күндерінен басқа күндері сағат 13.00-ден 14.00-ге дейінгі түскі үзіліспен дүйсенбі – жұма аралығында сағат 9.00-ден 18.00-ге дейін. өтініштерді қабылдау және мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесін беру кестесі – сағат 13.00-ден 14.30-ға дейінгі түскі үзіліспен сағат 9.00-ден 17.30-ға дейін; 2) порталдікі – жөндеу жұмыстарының жүргізілуіне байланысты техникалық үзілістерді қоспағанда, тәулік бойы (көрсетілетін қызметті алушы жұмыс уақыты аяқталғаннан кейін, демалыс және мереке күндері өтініш жасаған кезде Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес өтініштерді қабылдау және мемлекеттік қызметті көрсету нәтижесін беру келесі жұмыс күні жүзеге асырылады). Мемлекеттік қызмет кезек күтпестен, алдын ала жазылусыз және жеделдетілген қызмет көрсетусіз ұсынылады; 9. Көрсетілетін қызметті алушы өтініш берген кезде мемлекеттік қызмет көрсету үшін қажетті құжаттар тізбесі: көрсетілетін қызметті берушіге: лицензия алу үшін: 1) осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 1-қосымшасына сәйкес нысан бойынша актуарлық қызметтi жүзеге асыруға лицензия беру туралы өтініш; 2) «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы ақы төлеген жағдайларды қоспағанда, жекелеген қызмет түрлерiмен айналысу құқығы үшiн лицензиялық алымның төленгенiн растайтын құжаттың көшірмесі; 3) осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 2-қосымшасына сәйкес нысан бойынша лицензияны алуға көрсетілетін қызметті алушы туралы мәлімет; 4) жоғары білімі туралы дипломның нотариат куәландырған көшірмесі; 5) көрсетілетін қызметті алушының лицензия алуға оқудан өткендігін және осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 3-қосымшасында көрсетілген тақырыптар тізбесін қамтитын Актуарийлерді оқытудың мiндеттi ең төменгі бағдарламасы бойынша тиісті емтихандарды ойдағыдай тапсырғандығын куәландыратын құжаттардың көшірмелері (жоғары білімi бар және көрсетiлген бағдарлама бойынша оқудан өткен жеке тұлғалар үшін); 6) осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 3-қосымшасына сәйкес Актуарийлерді оқытудың мiндеттi ең төменгі бағдарламасына қатысты әрбір курс бойынша 80%-дан кем емес рейтингі бар «Актуарий» мамандануы бойынша іскерлік әкімшілік магистрі дипломының немесе «Қаржы» мамандығы, «Актуарий» мамандануы бойынша экономика және бизнес магистрі дипломының көшірмесі; 7) актуарийлердің (актуарий мәртебесі бар және (Актуарийлердің Халықаралық Қауымдастығының толық мүшесі мәртебесі бар актуарийлердің қоғамының (қоғамның немесе өзге де бірлестіктің) мүшесі (толық мүшесі) болып табылатын жеке тұлға үшін тиісті қауымдастығының (қоғамның немесе өзге де бірлестіктің) ұсынымхаты. 8) актуарийдің мәртебесін, актуарийлер қауымдастығына мүшелігін (толық мүшелігін) және осы қауымдастықтың Халықаралық актуарлық қауымдастықтың толық мүшесі ретіндегі мәртебесін (актуарий мәртебесі бар және Халықаралық актуарлық қауымдастықтың толық мүшесі мәртебесіне ие актуарийлер қауымдастығының мүшесі (толық мүшесі) болып табылатын жеке тұлғалар үшін) растайтын құжаттардың көшірмелері. Лицензияның телнұсқасын алу үшін (егер бұдан бұрын берілген лицензия қағаз нысанында ресімделген болса): 1) еркін нысанда жазылған өтініш; 2) лицензияның телнұсқасын беру кезінде «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы ақы төлеген жағдайларды қоспағанда, жекелеген қызмет түрлерiмен айналысу құқығы үшiн лицензиялық алымның төленгенiн растайтын құжаттың көшірмесі. Лицензияны қайта ресімдеу үшін: 1) еркін нысанда жазылған өтініш; 2) лицензияны қайта ресімдеу кезінде «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы ақы төлеген жағдайларды қоспағанда, жекелеген қызмет түрлерiмен айналысу құқығы үшiн лицензиялық алымның төленгенiн растайтын құжаттың көшірмесі; 3) ақпараты мемлекеттік ақпараттық жүйелерде қамтылған құжаттарды қоспағанда, лицензияны қайта ресімдеу үшін негіз болған өзгерістер туралы ақпараты бар құжаттардың көшірмелері (құжаттардың электрондық көшірмелері түрінде) ұсынылады. Порталда: лицензия алу үшін: 1) көрсетілетін қызметті алушының ЭЦҚ-сымен куәландырылған электрондық құжат нысанындағы сұрау салу; 2) «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы ақы төлеген жағдайларды қоспағанда, лицензиялық алымды төлеу туралы құжат (құжаттың электрондық көшірмесі түрінде); 3) осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 9-тармағы бірінші бөлігінің 3) (осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 2-қосымшасына сәйкес мәліметтердің электрондық түріндегі), 4) 5), 6), 7) және 8) (құжаттардың электрондық көшірмелері түріндегі) тармақшаларында көрсетілген құжаттар, олар электрондық сұрау салуға қоса тіркеледі. Лицензияның телнұсқасын алу үшін (егер бұдан бұрын берілген лицензия қағаз нысанында ресімделген болса): 1) көрсетілетін қызметті алушының ЭЦҚ-сымен куәландырылған электрондық құжат нысанындағы сұрау салу; 2) «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы ақы төлеген жағдайларды қоспағанда, лицензияның телнұсқасын беру кезінде жекелеген қызмет түрлерiмен айналысу құқығына лицензиялық алымды төлеу туралы құжат (құжаттың электрондық көшірмесі түрінде). Лицензияны қайта ресімдеу үшін: 1) көрсетілетін қызметті алушының ЭЦҚ-сымен куәландырылған электрондық құжат нысанындағы сұрау салу; 2) «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы ақы төлеген жағдайларды қоспағанда, лицензияны қайта ресімдеген кезде жекелеген қызмет түрлерiмен айналысу құқығына лицензиялық алымды төлеу туралы құжат (құжаттың электрондық көшірмесі түрінде). 3) ақпараты мемлекеттік ақпараттық жүйелерде қамтылған құжаттарды қоспағанда, лицензияны қайта ресімдеу үшін негіз болған өзгерістер туралы ақпараты бар құжаттардың көшірмелері (құжаттардың электрондық көшірмелері түрінде) ұсынылады. Жеке басын куәландыратын құжаттар, лицензия туралы мәліметтерді көрсетілетін қызметті беруші «электрондық үкімет» шлюзі арқылы тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден алады. 10. Мыналар: 1) егер көрсетілетін қызметті алушы осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 9-тармағында белгіленген лицензия алуға құжаттарды толық емес ұсынған; 2) мына негіздер бойынша лицензиядан айыру туралы деректер болғанда: лицензияның қолданылуын бірнеше мәрте тоқтата тұру (соңғы он екі айдың ішінде екі рет); актуарлық есеп айырысулар жүргізген, сондай-ақ тәуелсіз актуарий ретінде қызметті жүзеге асыру барысында алынған мәліметтерді, және сақтандыру құпиясының немесе коммерциялық құпияның мәнін құрайтын мәліметтерді үшінші тұлғаларға (уәкілетті органды қоспағанда) жария еткен немесе берген; актуарийдің өздері анықтаған сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының сақтандыру резервтерін қалыптастыру жөніндегі талаптарды сақтамау фактілерін кешіктірмей Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкіне хабарлау жөніндегі талаптарды орындамаған; 3) көрсетілетін қызметті беруші жүргізген тестілеудің нәтижесі теріс болған; 4) жеке тұлғалардың осы санаты үшін қызметтің осы түрімен айналысуға Қазақстан Республикасының заңдарында тыйым салынған; 5) қызмет түріне лицензия беруге өтініш берілген жағдайда жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым енгізілмеген; 6) көрсетілетін қызметті алушы біліктілік талаптарына сай келмеген; 7) көрсетілетін қызметті алушыға қатысты лицензиялануға тиісті қызметті немесе жекелеген қызмет түрін тоқтата тұру немесе тыйым салу туралы заңды күшіне енген сот шешімі (үкімі) болған;

3. Көрсетілетін қызметті берушінің және (немесе) оның лауазымды тұлғаларының мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері бойынша шешімдеріне, әрекеттеріне (әрекетсіздіктеріне) шағымдану тәртібі 11. Көрсетілетін қызметті берушінің және (немесе) оның лауазымды адамдарының мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері бойынша шешімдеріне, әрекеттеріне (әрекетсіздіктеріне) шағымдану көрсетілетін қызметті беруші басшысының атына осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 13-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша жазбаша түрде жүргізіледі. Мыналардың: 1) жеке тұлғаның шағымында оның тегі, аты, сондай-ақ қалауына қарай әкесінің аты (ол болған кезде), пошталық мекенжайы көрсетіледі; 2) заңды тұлғаның шағымында оның атауы, пошталық менкенжайы, жіберілген нөмірі мен күні көрсетіледі. Өтінішке көрсетілетін қызметті алушы қол қояды. Көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде шағымды қабылдаған адамның тегі және аты-жөні, берілген шағымға алынатын жауаптың мерзімі мен орнын көрсете отырып тіркеу (мөртабан, кіріс нөмірі және күні) шағымның қабылданғанын растау болып табылады. Көрсетілетін қызметті берушінің атына келіп түскен мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері бойынша көрсетілетін қызметті алушының шағымы оны тіркеген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қаралады. Портал арқылы өтініш берген жағдайда шағымдану тәртібі туралы ақпаратты бірыңғай байланыс орталығының 8-800-080-7777 немесе 1414 телефоны арқылы алуға болады. Шағым портал арқылы жіберілген жағдайда көрсетілетін қызметті алушыға «жеке кабинеттен» шағым туралы ақпарат қолжетімді болады, ол көрсетілетін қызметті беруші шағымды өңдеу (жеткізу, тіркеу, орындалуы туралы белгілер, қарау немесе қараудан бас тарту туралы жауап) барысында жаңартылып отырады. Көрсетілетін қызметті алушы көрсетілген мемлекеттік қызметтің нәтижелерімен келіспеген жағдайда, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бағалау және бақылау жөніндегі уәкілетті органға шағымдана алады. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бағалау және бақылау жөніндегі уәкілетті органның атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы оны тіркеген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қаралады. 12. Көрсетілетін қызметті алушы көрсетілген мемлекеттік қызметтің нәтижелерімен келіспеген жағдайда, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сотқа жүгінуге құқығы бар. 4. Мемлекеттік қызмет көрсетудің, оның ішінде электрондық нысанда көрсетілетін мемлекеттік қызметтің ерекшеліктерін ескере отырып қойылатын өзге талаптар 13. Мемлекеттік қызметтер көрсету орындарының мекенжайлары Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің www. nationalbank.kz ресми интернет-ресурсында «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер» бөлімінде орналастырылған. 14. Көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызмет көрсетудің тәртібі мен мәртебесі туралы ақпаратты порталдағы «жеке кабинеті» арқылы қашықтықтан қол жеткізу режимінде, сондай-ақ Мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы арқылы алуға мүмкіндігі бар. 15. Мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері жөніндегі анықтама қызметтерінің байланыс телефондары Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің www.nationalbank.kz ресми интернет-ресурсында «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер» бөлімінде орналастырылған. Мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы: 8-800-080-7777, 1414. «Актуарлық қызметті жүзеге асыруға лицензия беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартына 1-қосымша Актуарлық қызметтi жүзеге асыруға лицензия беру туралы өтініш ____________________________________________________________________ (уәкілетті мемлекеттік органның толық атауы) ____________________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) және ЖСН) Сақтандыру нарығында актуарлық қызметті жүзеге асыруға лицензия беруіңізді сұраймын. «Актуарлық қызметті жүзеге асыруға лицензия беру» мемлекеттік қызметін көрсету үшін қажетті дербес деректерімді жинауға және өңдеуге келісім беремін. Ақпараттық жүйелердегі заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәліметтердің пайдаланылуына келісемін. Жеке тұлға туралы мәліметтер: 1. Туған жылы _______________________________________________________ 2. Жеке басын куәландыратын құжаттың деректері ____________________________________________________________________ (сериясы, нөмірі, берілген күні, құжатты берген органның атауы) 3. Білімі _____________________________________________________________ (бітірген жылы, мамандығы) ____________________________________________________________________ оқу орнының атауы) 4. Тұрғылықты жері ___________________________________________________ 5. Жұмыс орны, қызметі________________________________________________ 6. Телефон нөмірі (қаланың коды, жұмысының және үйінің) ____________________________________________________________________ 7. Ұсынылатын құжаттар: ____________________________________________________________________ Актуарий өтінішке қоса берілетін құжаттардың (ақпарат) дұрыстығына толық жауап береді. ______________ ___________________________________________________ (қолы) (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) 20____ жылғы «____»________________________ «Актуарлық қызметті жүзеге асыруға лицензия беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартына 2-қосымша көрсетілетін қызметті алушының суреті Актуарлық қызметті жүзеге асыруға лицензия алу үшін көрсетілетін қызметті алушы туралы мәліметтер 1. Жалпы мәліметтер Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) Туған күні мен жері Тұрақты тұратын жері, телефон нөмірлері Азаматтығы Жеке басын куәландыратын құжаттың толық деректемелері

___________________________________________________ ___________________________________________________ (жеке куәлігімен (төлқұжатымен) толық сәйкестігі, тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) өзгерген жағдайда, көрсетілсін: қашан және қандай себеппен олар өзгертілді) ___________________________________________________ ___________________________________________________ (елді мекеннің кодын қоса алғанда, толық мекенжайы, қызметтік, үй, байланыс телефондарының нөмірлері көрсетілсін)

Сақтандыру ұйымдарында немесе олармен үлестес ұйымдарда жұмыс істейтін жақын туысқандары, туыстары туралы мәліметтер: № Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) 1 2 3

Туған жылы

Туыстық немесе жақындық Жұмыс орны және түрі көрсетілсін лауазымы

Заңды тұлғалардың жарғылық капиталына тікелей немесе жанама қатысуы: № Атауы және орналасқан жері

1 2 3

Заңды тұлға қызметінің жарғылық түрлері

Сіздің қатысу сомаңыз бен үлесіңіз

2. Кәсіби деректері Білімі

___________________________________________________ ___________________________________________________ ___________________________________________________ (оқу орнының, факультеттің немесе бөлімнің атауы мен орналасқан жері, оқу кезеңі, берілген біліктілігі, білімі туралы дипломның деректемелері (күні, нөмірі) көрсетілсін) Актуарийдің біліктілік емти- Емтихан тапсырған күні, емтихан тапсырғандығын растайтын құжат хандарын тапсырғандығы туралы мәліметтер Қосымша білімі, ___________________________________________________ оның ішінде жұмыс ___________________________________________________ істейтін саласында (оқу орнының атауы мен орналасқан жері, оқу кезеңі, білімі туралы дипломның, біліктілігін көтеру сертификаттың, куәліктің деректемелері) курстары, ғылыми дәрежелері Қаржылық қызмет көрсету ___________________________________________________ саласындағы, ___________________________________________________ оның ішінде жұмыс (қаржы ұйымдарында істеген, аудитор, қызмет түрі бойынша бухгалтер қызметін істеуге ниетті атқарған жылдардың саны көрсетілсін) саласындағы жұмыс тәжірибесі Жетістіктері ___________________________________________________ ___________________________________________________ (осы мәселе бойынша ақпарат, мысалы, ғылыми жарияланымдарының атауы, ғылыми әзірлемелерге, заң жобаларына қатысуы көрсетілсін) Кәсіби ұйымдарға ___________________________________________________ мүшелігі ___________________________________________________ (Осы мәселе бойынша ақпарат, мысалы, Актуарийлер қоғамы, Аудиторлар палатасы көрсетілсін) Осы мәселеге қатысы ___________________________________________________ бар басқа ақпарат ___________________________________________________ (көрсетілетін қызметті алушының кәсіби құзыреттігін сипаттайтын ақпарат көрсетіледі) Еңбек жолы туралы мәліметтер: № Жұмыс істеген кезеңі 1 2 3

Ұйымның атауы, атқаратын лауазымы және лауазымдық міндеттері, ұйымның байланыс деректері

Мен (көрсетілетін қызметті алушының тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде), __________________________ __________________________________________, осы ақпаратты мұқият тексергенімді және дұрыс әрі толық болып табылатындығын растаймын және мен берген мәліметтердің арасында күмәнді мәліметтердің болуы актуарлық қызметті жүзеге асыруға берілген лицензиядан айырылуға негіз болып табылатындығын мойындаймын. __________________ (қолы, күні) «Актуарлық қызметті жүзеге асыруға лицензия беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартына 3-қосымша Актуарийлерді оқытудың міндетті ең төменгі бағдарламасы Актуарийлерді оқытудың ең төменгі бағдарламасы алты курстан тұрады, олардың әрқайсысы бойынша жеке емтиханы болады. Алғашқы екі курсы базалық болып табылады және 2001 жылдың 1 маусымынан бастап, ал кейінгі төртеуі - арнайы және міндетті: үшінші және төртінші курстар - 2004 жылғы 1 қаңтардан бастап, бесінші және алтыншы курстар - 2012 жылғы 1 қаңтардан бастап міндетті болады. Курстардың тақырыбы және курстардың мазмұнында қосылған бөлімдердің ең аз тізбелеріне мыналар кіреді: 1-курс. Өмірді сақтандырудағы пайыздық мөлшерлемелер және кездейсоқ процестер теориясы 1) Жай және күрделі пайыздар негіздері 2) Аннуитеттер құрудың қағидаттары 3) Қарыздар және оларды өтеу кестелері 4) Борыштық бағалы қағаздар 5) Өмір ұзақтығының кестесі 6) Өмірді сақтандыру бойынша аннуитеттер 7) Бірнеше адамның өмірін сақтандыру теориясы 8) Зейнетақылар 2-курс. Актуарлық қағидаттар және олардың қосымшалары 1) Бір адамның өмірі мен денсаулығын сақтандыру 2) Өмірді және денсаулықты топтық сақтандыру 3) Мүгедектікті сақтандыру 4) Жалпы сақтандыру 5) Қайта сақтандыру 6) Зейнетақы 7) Әлеуметтік сақтандыру 8) Инвестициялар 3-курс. Жалпы сақтандыру және қайта сақтандыру 1) Жалпы сақтандыру қағидаттары 2) Сақтандыру өнімдерін жасау 3) Андеррайтинг 4) Сақтандырудағы баға белгілеу 5) Сақтандыру резервтері 6) Пайда функциялары 7) Дәйектілік теориясы 8) Қайта сақтандыру және оның түрлері 4-курс. Өмірді және денсаулықты сақтандыру 1) Бiр адамның өмiрiн сақтандыру 2) Сақтандыру өнiмдерiн жасау және андеррайтинг 3) Баға белгiлеу: сақтандыру сыйлықақыларын есептеудiң түрлi әдiстерi 4) Сақтандыру резервтерiн қалыптастыру әдiстерi 5) Медициналық сақтандыру 6) Медициналық сақтандыруда баға белгiлеу және сақтандыру резервтерiн қалыптастыру 7) Өмірді және денсаулықты топтық сақтандыру 8) Шағымдар бойынша шығыстарды бағалау және сақтандыру сыйлықақыларын есептеу 9) Өмірді және денсаулықты топтық сақтандыру кезіндегі сақтандыру резервтерi 5-курс. Зейнетақымен қамсыздандыру және әлеуметтiк сақтандыру 1) Зейнетақы жинақтарының қағидаттары 2) Зейнетақы бағдарламалары: мемлекеттік және жеке 3) Жарналары мен төлемдерi белгiленген зейнетақы жоспарлары 4) Төлемдерi белгiленген зейнетақы жоспарларының түрлерi 5) Төлемдерi белгiленген зейнетақы жоспарларын қаржыландыру 6) Жарналары белгiленген зейнетақы жоспарларының түрлерi 7) Жарналары белгiленген зейнетақы жоспарлары бойынша төлемдер 8) Жарналары мен төлемдерi белгiленген зейнетақы жоспарларындағы тәуекелдердi бағалау 9) Әлеуметтiк сақтандыру қағидаттары 10) Әлеуметтiк сақтандыру жүйелерiнiң түрлерi 11) Әлеуметтiк сақтандыруды қаржыландыру әдiстерi 12) Әлеуметтiк сақтандырудың артықшылықтарын салыстырмалы талдау және оны қаржыландырудың әртүрлі әдістерінің құнын бағалау 6-курс. Сақтандыру ұйымдары және зейнетақы қорлары: қаржыландыру және инвестициялау 1) Инвестиция түрлерi: акциялар, кiрiсi белгiленген бағалы қағаздар, валюта нарықтарының құралдары және туынды құралдар

2) Тәуекел және табыстылық 3) Сақтандыру ұйымдарының, зейнетақы қорларының, трастық әлеуметтiк сақтандыру қорларының активтерi мен инвестициялары 4) Сақтандыру ұйымдарының инвестициялық тәуекелдерi 5) Сақтандыру ұйымдарына арналған қаржылық жоспарлау: активтер мен мiндеттемелердiң арақатынасы 6) Сақтандыру ұйымдарын капиталдандыруға қойылатын талаптар 7) Сақтандыру және сақтандыру қызметi, салық салу, сақтандыру нарығындағы бухгалтерлiк есеп бойынша заңнама. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 30 сәуірдегі № 71 қаулысына 31-қосымша «Өмірді сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыруға лицензия беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Өмірді сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыруға лицензия беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметі (бұдан әрі – мемлекеттік көрсетілетін қызмет). 2. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі әзірледі. 3. Мемлекеттік қызметті Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі (бұдан әрі – көрсетілетін қызметті беруші) көрсетеді. Өтініштерді қабылдау және мемлекеттік қызметті көрсетудің нәтижелерін беру: 1) көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі; 2) «электрондық үкіметтің» www.egov.kz веб-порталы (бұдан әрі – портал) арқылы жүзеге асырылады. 2. Мемлекеттік қызмет көрсетудің тәртібі 4. Мемлекеттік қызмет көрсетудің мерзімдері: 1) көрсетілетін қызметті берушіге құжаттар топтамасын тапсырған сәттен бастап, сондай-ақ порталға өтініш бергенде: лицензия берген кезде – 30 (отыз) жұмыс күні ішінде; лицензияны қайта ресімдеген кезде – 3 (үш) жұмыс күні ішінде; көрсетілетін қызметті алушыны бөлініп шығу немесе бөлу нысанында қайта ұйымдастырған жағдайда, лицензияны қайта ресімдегенде – 30 (отыз) жұмыс күнінен кешіктірмей; лицензияның телнұсқаларын бергенде – 2 (екі) жұмыс күні ішінде; 2) көрсетілетін қызметті алушыға қызмет көрсетудің рұқсат етілген ең ұзақ уақыты – 15 (он бес) минут. Көрсетілетін қызметті беруші көрсетілетін қызметті алушыдан құжаттарды алған сәттен бастап 2 (екі) жұмыс күні ішінде ұсынылған құжаттардың толықтығын тексереді. Ұсынылған құжаттардың толық болмау фактісі анықталған жағдайда, көрсетілетін қызметті беруші көрсетілетін қызметті алушының құжаттарын алған кезден бастап 2 (екі) жұмыс күні ішінде өтінішті одан әрі қараудан жазбаша дәлелді бас тартуды береді. 5. Мемлекеттік қызмет көрсетудің нысаны: электрондық (ішінара автоматтандырылған) және қағаз түрінде. 6. Мемлекеттік қызмет көрсетудің нәтижесі – лицензия беру, лицензияны қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру не осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 10-тармағында көзделген жағдайларда және негіздер бойынша мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дәлелді жауап. Мемлекеттік қызмет көрсетудің нәтижесін ұсыну нысаны: электрондық. Көрсетілетін қызметті алушы лицензияны қағаз жеткізгіште алуға өтініш берген жағдайда, лицензия электрондық нысанда ресімделеді және қағазға басылады. Порталда мемлекеттік қызмет көрсетудің нәтижесі көрсетілетін қызметті алушының «жеке кабинетіне» көрсетілетін қызметті берушінің уәкілетті адамының электрондық цифрлық қолтаңбасы (бұдан әрі – ЭЦҚ) қойылған электрондық құжат нысанында жіберіледі. 7. Мемлекеттік қызмет заңды тұлғаларға (бұдан әрі – көрсетілетін қызметті алушы) ақылы негізде көрсетіледі. Мемлекеттік қызметті көрсету кезінде қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алым төленеді: аталған қызмет түрімен айналысу құқығына лицензия беру кезіндегі лицензиялық алым 50 айлық есептік көрсеткішті (бұдан әрі – АЕК) құрайды; лицензияны қайта ресімдеу үшін лицензиялық алым лицензия беру кезіндегі мөлшерлеменің 10 пайызын құрайды, бірақ 4 АЕК-тен артық емес емес; лицензияның телнұсқасын беру үшін лицензиялық алым – лицензия беру кезіндегі мөлшерлеменің 100 пайызы болады. Лицензиялық алымды төлеу қолма-қол ақшамен немесе қолма-қол ақшасыз нысанда екінші деңгейдегі банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар арқылы жүзеге асырылады. Лицензияны алуға немесе қайта ресімдеуге, лицензияның телнұсқасын портал арқылы алуға электрондық сұрау салу берілген жағдайда, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылады. 8. Жұмыс кестесі: 1) көрсетілетін қызметті берушінікі – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес демалыс және мереке күндерінен басқа, 13.00-ден 14.00-ге дейінгі түскі үзіліспен дүйсенбі – жұма аралығында сағат 9.00-ден 18.00-ге дейін. Өтініштерді қабылдау және мемлекеттік қызметті көрсету нәтижесін беру кестесі – сағат 13.00-ден 14.30-ға дейінгі түскі үзіліспен сағат 9.00-ден 17.30-ға дейін; 2) порталдікі – тәулік бойы (жөндеу жұмыстарын жүргізуге байланысты техникалық үзілістерді қоспағанда); өтініштерді қабылдау және мемлекеттік қызметті көрсету нәтижелерін беру кестесі тәулік бойы (көрсетілетін қызметті алушы жұмыс уақыты аяқталғаннан кейін, демалыс және мереке күндері Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес өтініш жасаған кезде өтініштерді қабылдау және мемлекеттік қызметті көрсету нәтижесін беру келесі жұмыс күні жүзеге асырылады). Мемлекеттік қызмет кезек күтпестен, алдын ала жазылусыз және жеделдетілген қызмет көрсетусіз көрсетіледі. 9. Көрсетілетін қызметті алушы өтініш жасаған кезде мемлекеттік қызмет көрсету үшін қажетті құжаттар тізбесі: көрсетілетін қызметті берушіге: лицензия алу үшін: 1) осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 1-қосымшасына сәйкес нысан бойынша сақтандыру ұйымын құруға не қайта сақтандыру жөніндегі қызметті жүзеге асыру құқығына рұқсат алу кезінде табыс етілген бизнес-жоспарда көзделген сақтандыру сыныптары шегінде лицензия беру туралы өтініш; 2) «электрондық үкімет» төлем шлюзі арқылы төлем жасау жағдайларын қоспағанда, жекелеген қызмет түрлерiмен айналысу құқығы үшiн лицензиялық алымның төленгенiн растайтын құжаттың көшірмесі; 3) барлық ұйымдастыру-техникалық іс-шаралардың, оның ішінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына сәйкес келетін бухгалтерлік есеп және бухгалтерлік есепті жүргізуді автоматтандыру мәселелері бойынша іс-шаралардың орындалғаны туралы куәландыратын құжаттар; 4) барлық өзгерістерімен және толықтыруларымен бірге (бар болса) жарғының көшірмесі, салыстырып тексеру үшін түпнұсқаларын ұсынбаған жағдайда, жарғының нотариат куәландырған көшірмесі; 5) «Сақтандыру қызметі туралы» 2000 жылғы 18 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан әрі – Заң) 34-бабының талаптарына сәйкес сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының басшы қызметкерлері лауазымдарына ұсынылатын адамдардың құжаттары; 6) ең аз мөлшері Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде белгіленген жарғылық капиталдың төленгенін растайтын құжаттардың көшірмелері. Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының жарғылық капиталының ең төменгі мөлшерін құрылтайшылардың, акционерлердің төлегенін растайтын төлем құжаттары (төлем тапсырмасы, кіріс касса ордерлері), сондай-ақ бағалы қағаздар шығарылымын мемлекеттік тіркеу туралы куәлік оның толық төленгендігін растайтын құжаттар болып табылады; 7) сақтандыру қызметін жүзеге асырудың ішкі қағидалары, олар мыналарды айқындауға тиіс: шаруашылық қызметті жүзеге асыратын бөлімшелерді қоспағанда, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары бөлімшелерінің құрылымын, міндетін, функцияларын және өкілеттігін; ішкі аудит қызметінің және басқа да тұрақты жұмыс істейтін органдардың құрылымын, мүшелер санын, міндеттерін, функцияларын және өкілеттіктерін; сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының техникалық (сақтандыру), инвестициялық, кредиттік, операциялық, нарықтық және басқа да тәуекелдерді басқару бойынша саясатын ашатын тәуекелдерді басқару жүйесін; шаруашылық қызметті жүзеге асыратын бөлімшелерді қоспағанда, құрылымдық бөлімшелер басшыларының құқығы мен міндеттерін; сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының лауазымды тұлғалары мен қызметкерлерінің оның атынан және оның есебінен мәмілелерді жүзеге асырған кезде өкілеттіктерін; 8) сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымын ашуға рұқсат алу кезінде ұсынылған бизнес-жоспарға сәйкес жүргізілген ұйымдастыру іс-шаралары туралы есеп; 9) осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 2-қосымшасына сәйкес нысан бойынша көрсетілетін қызметті алушының штатында актуарийдің болуы туралы мәліметтер; 10) мынадай мәліметтер қамтылуға тиіс сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ішкі аудит қызметі туралы ереже: ішкі аудит қызметінің құрылымы туралы ақпарат; ішкі аудит қызметінің міндеттері мен функциялары; ішкі аудит қызметінің құқықтары мен міндеттері; ішкі аудит қызметінің басқа құрылымдық бөлімшелерімен өзара іс-әрекет жасау тәртібі туралы ақпарат; өзі жүзеге асыратын қызметтің сипаты мен ауқымдарын ескере отырып, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының бүкіл қызметін немесе бөлігін аудиторлық тексеру кезеңділігі; 11) егер Қазақстан Республикасының сақтандырудың міндетті түрлері бойынша заңнамалық актiлерiнде сақтандыру ұйымдарын мәжбүрлеп тарату кезінде сақтанушыларға (сақтандырылушыларға, пайда алушыларға) сақтандыру төлемдерiн жүзеге асыруға кепiлдiк беретін ұйымға сақтандыру ұйымының мiндеттi қатысуы белгiленген болса, осындай ұйымға қатысу шартының нотариат куәландырған көшірмесі; 12) Заңның және Қазақстан Республикасының сақтандырудың міндетті түрлері бойынша заңнамалық актілерінің талаптарына сәйкес дерекқорға қатысуын растайтын құжаттар. Осы тармақтың бірінші бөлігінде жазылған талаптар жұмыс істеп тұрған сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына қолданылмайды. Сақтандырудың қосымша сыныптары бойынша сақтандыру қызметін жүзеге асыру құқығына лицензия алу үшін көрсетілетін қызметті алушы көрсетілетін қызметті берушіге мынадай құжаттарды ұсынады: 1) өтініш; 2) «электрондық үкімет» төлем шлюзі арқылы төлем жасау жағдайларын қоспағанда, қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшiрмесi; 3) актуарий қол қойған сақтандырудың сыныбы (сыныптары) бойынша бизнес-жоспар. Сақтандыру сыныбы бойынша бизнес-жоспарда мынадай ақпарат: сақтандыру сыныбы бойынша жабылатын тәуекелдердің негізгі сипаттамалары; сақтандыру портфелінің құрылымындағы сақтандыру сыныбы үлесінің; сақтандыру сыныбы бойынша қызметтер көрсету нарығы сегментінің (нарық көлемінің, әлеуетті сақтанушылардың, географиялық орнының) негізгі сипаттамалары; сақтандыру өнімдерін сақтандыру сыныбы шеңберінде сату тәсілдерінің негізгі сипаттамалары; сақтандыру тарифтерін есептеу тәртібіне және олардың экономикалық негіздемесіне қойылатын талаптар; осы сақтандыру сыныбы бойынша таяудағы екі жылға арналған, пайдалар, шығындар, сақтандыру резервтерінің есептері туралы болжам, шығындылық болжамы, ең нашар және ең жақсы жағдайдағы тәуекелдерді бағалау, пруденциялық нормативтердің сақталу болжамы; қайта сақтандыру саясаты (қайта сақтандыру нысандары мен әдістері, қайта сақтандыру ұйымдарын бағалау өлшемдері); инвестициялық саясат қамтылуға тиіс. Инвестициялық саясат бойынша ақпаратта мынадай мәліметтерді: инвестициялау мақсатын; инвестиция түрлері бойынша әртараптандыруды және активтердің сапасын бағалауды қоса алғанда, инвестициялық портфельді және оның кірістілігін қалыптастыруды; активтердің түріне, сондай-ақ сырттан активтер тартуға қарай инвестициялық шектеулерді; инвестициялық саясатқа жауапты ұйымның тұлғаларын ашып көрсету қажет. Актуарий қол қойған сақтандыру сыныбы бойынша бизнес-жоспарда көрсетілетін қызметті берушіге тігілген және нөмірленген бір данада беріледі. Сақтандыру сыныбы бойынша бизнес-жоспардың алғашқы бетінде жоғары оң бұрышында мынадай айқындама болуы тиіс: «Директорлар кеңесі бекітті (сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымның атауы). 20__жылғы «__»_____________ № ______ хаттамасы». Сақтандыру сыныбы бойынша бизнес-жоспардың соңғы беттің екінші жағына сақтандыру ұйымының мөрі басылады. Сақтандырудың бірнеше сыныптары бойынша сақтандыру қызметін жүзеге асыру құқығына лицензия алуға өтініш берген кезде сақтандыру сыныбы бойынша бір бизнес-жоспар ұсынылады; 4) егер Қазақстан Республикасының сақтандырудың міндетті түрлері бойынша заңнамалық актiлерiнде сақтандыру ұйымдарын мәжбүрлеп тарату кезінде сақтанушыларға (сақтандырылушыларға, пайда алушыларға) сақтандыру төлемдерiн жүзеге асыруға кепiлдiк беретін ұйымға сақтандыру ұйымының мiндеттi қатысуы белгiленген болса, осындай ұйымға қатысу шартының нотариат куәландырған көшірмесі; 5) Заңның және Қазақстан Республикасының сақтандырудың міндетті түрлері бойынша заңнамалық актілерінің талаптарына сәйкес дерекқорға қатысуын растайтын құжаттар; 6) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйелерінің болуы бөлігіндегі талаптардың орындалуын растайтын құжаттар. Лицензияның телнұсқасын алу үшін (егер бұдан бұрын берілген лицензия қағаз нысанда ресімделген болса): 1) еркін нысанда жазылған өтініш; 2) «электрондық үкімет» төлем шлюзі бойынша төлем жасалған жағдайларды қоспағанда, лицензияның телнұсқасын беру кезінде қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алымның төленгенiн растайтын құжаттың көшірмесі. Лицензияны қайта ресімдеу үшін: 1) еркін нысанда жазылған өтініш; 2) «электрондық үкімет» төлем шлюзі бойынша төлем жасалған жағдайларды қоспағанда, лицензия қайта ресімделген кезде қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі; 3) лицензияланатын қызмет түрінен сақтандыру қызметінің бір немесе бірнеше сыныбы алынып тасталған жағдайда, лицензияның түпнұсқасы (егер бұдан бұрын берілген лицензия қағаз нысанда ресімделген болса); 4) Заңның 37-1-бабында көзделген тәртіппен сақтандыру портфелін беруді растайтын құжаттар (лицензиядан сақтандырудың жекелеген сыныптары алынып тасталған жағдайда); 5) ақпараты мемлекеттік ақпараттық жүйелерде қамтылған құжаттарды қоспағанда, лицензияны қайта ресімдеу үшін негіз болған өзгерістер туралы ақпараты бар құжаттардың көшірмелері ұсынылады. Порталда: лицензия алу үшін: 1) көрсетілетін қызметті алушының ЭЦҚ-сымен куәландырылған электрондық құжат нысанындағы сұрау салу; 2) «электрондық үкімет» төлем шлюзі бойынша төлем жасалған жағдайларды қоспағанда, лицензиялық алым төлеу туралы құжат (құжаттың электрондық көшірмесі түрінде); 3) осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 9-тармағы бірінші бөлігінің 4), 5), 6), 7), 8), 10), 11) және 12) тармақшаларында (құжаттардың электрондық көшірмелері түрінде), 3) тармақшасында (осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 3-қосымшасына сәйкес нысан бойынша мәліметтердің электрондық нысаны түрінде), 9) тармақшасында (осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 2-қосымшасына сәйкес нысан бойынша мәліметтердің электрондық нысаны түрінде), екінші бөлігінің 3), 4), 5) және 6) тармақшаларында (құжаттардың электрондық көшірмелері түрінде) көрсетілген құжаттар, олар электрондық сұрау салуға қоса тіркеледі. Лицензияның телнұсқасын алу үшін (егер бұдан бұрын берілген лицензия қағаз нысанда ресімделген болса): 1) көрсетілетін қызметті алушының ЭЦҚ-сымен куәландырылған электрондық құжат нысанындағы сұрау салу; 2) «электрондық үкімет» төлем шлюзі бойынша төлем жасалған жағдайларды қоспағанда, лицензияның телнұсқасын беру кезінде қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алымды төлеу туралы құжат (құжаттың элект