Issuu on Google+

Бүгін Астанада Қазақстан, Ресей жəне Беларусь мемлекеттерінің басшылары Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы шартқа қол қояды.

№104 (28328) 29 МАМЫР БЕЙСЕНБІ 2014 ЖЫЛ

ЕЛДЕР ХАЛЫҚ ИГІЛІГІ ҮШІН ЫНТЫМАҚТАСАДЫ

Ресей, Беларусь пен Қазақстан интеграция жолымен табанды түрде алға жылжып келеді, мұның өзі қазірден-ақ барынша нақты нəтижелер мен қайтарым беріп отыр. Владимир ПУТИН, Ресей Федерациясының Президенті.

Егер біз Біртұтас экономикалық кеңістік көздеген мақсаттарды жүзеге асырсақ, онда Еуразиялық одақты құруға кірісе аламыз. Беларусь оны қалыптастыруға барынша белсенді қатысатын болады. Александр ЛУКАШЕНКО, Беларусь Республикасының Президенті.

Біз дамыған 30 елдің тобына кірудің маңызды тетігі арқылы экономикамыздың өңірлік, жаһандық экономикалық жүйемен терең ықпалдасуын айқын көріп отырмыз. Бұл, ең алдымен, Еуразиялық экономикалық одақ қалыптастыруға қатысуымызға, Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруімізге байланысты. Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ, Қазақстан Республикасының Президенті.

Ізгілікті ќоєам кґрінісі Мəжіліс Төрағасы Қабиболла Жақыповтың жетекшілігімен өткен палатаның кешегі жалпы отырысында депутаттар назарына мүлікті жария етуге байланысты рақымшылық жасау, сақтандыру мен исламдық қаржыландыру, денешынықтыру, сонымен қатар, мұнай жəне мұнай өнімдерін жеткізудің заңдық құжаттары ұсынылды. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Алдымен палата Мəжіліс депутаты Ə.Рахымжановты Экономикалық реформа жəне өңірлік даму комитетінің құрамына сайлау мəселесін шешіп алды. Содан соң бастамашысы Д.Назарбаева мен Н.Кузьмин болып табылатын «Қайырымдылық, демеушілік жəне меценаттық қызмет туралы» жəне оған ілеспе заң жобаларына қорытынды əзірлеу мерзімін белгіледі. Қорытынды əзірлеу үшін «Қазақстан Республикасы мен Халықаралық Қайта құру жəне даму банкі арасындағы Қарыз туралы келісімді (Сот төрелігінің секторын институттық нығайту жобасы) ратификациялау туралы» заң жобасына да нақты мерзім белгіленді. Жəне де Қаржы жəне бюджет коми те тінің төрайымы Гүлжан Қара құсо ваның ұсынысымен «Қазақ стан Республикасының кей бір заңнамалық актілеріне инвестициялық ахуалды жетілдіру мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы күн тəртібіне енгізіліп, қорытынды əзірленетін болып шешілді.

Бұдан кейін депутаттар «Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар тұлғаларға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау туралы» заң жобасын бірінші оқылымда талқыға салды. Ол бойынша Премьер-Министрдің орынбасары – Қаржы министрі Бақыт Сұлтанов баяндама жасады. Оның мəлімдеуінше, аталған заңдық құжатты Үкімет Мемлекет басшысының тапсырмасына сəйкес əзірлеген. Вице-премьер жария ету нысандарына ақша, бағалы қағаздар мен заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысу үлесі жататындығын ерекше атап кетті. Бұл тізімге тиісті нормалар мен қағидаттарға сай құрылыстар (ғимараттар) енгізілсе, олар орналасқан жер учаскелері жария ету субъектілерінің меншігінде болуы тиіс. Жəне де заңдық құжатта тиесілі емес тұлғаға ресімделген құры лыстар (ғимараттар) мен Қазақ стан Республикасының шегiнен тыс орналасқан жылжымайтын мүліктер де енгізіліпті. (Соңы 9-бетте).

Елшімен əѕгіме

Мемлекеттік хатшы Əділбек Жақсыбеков Француз Республикасының Қазақстандағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Франсис Етьенмен кездесті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Тараптар Қазақстан мен Франция арасындағы екіжақты ынтымақтастықтың бірқатар мəселелерін талқылап, оның орнықты жəне оң сипатта дамып келе жатқанын атап өтті.

Кездесу барысында Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталғанына 100 жыл толуына байланысты 2014 жылы 14 шілдеде Парижде өтетін шараларға қазақстандық делегацияның қатысу мəселесі талқыланды.

Ықпалдастық – ынтымақ ырысы Виктор ХРИСТЕНКО:

Бўл – жиырма жылдыќ жолдыѕ биік белесі

Еуразиялыќ экономикалыќ комиссия коллегиясыныѕ Тґраєасы В.Б.Христенкомен сўхбат Бүгін – тарихи күн. Бүгін Еуразия сынды алып құрлықтың орта белдеуін мекен еткен үш үлкен мемлекет өз тарихының жаңа парағын ашады: елордамыз Астанада Беларусь, Ресей жəне Қазақстан президенттері Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы Шартқа қол қояды. Осы оқиғаның қарсаңында біз үш мемлекеттің үкіметтеріндегі интеграция мəселелерімен айналысатын, Шарт жобасын жасауға тікелей қатысқан адамдармен – Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің бірінші орынбасары Бақытжан Сағынтаевпен (25 сəуір), Беларусь Республикасының Еуразиялық экономикалық комиссиядағы мүшесі Сергей Румаспен (27 мамыр) жəне Ресей Федерациясы Үкіметі Төрағасының бірінші орынбасары Игорь Шуваловпен (28 мамыр)

сұхбаттар жариялаған болатынбыз. Ендігі кезек Еуразиялық экономикалық комиссия коллегиясының Төрағасы В.Б.Христенкоға келіп отыр. Сұхбат мəтінін оқырман назарына ұсынардың алдында Еуразиялық экономикалық комиссия туралы азкем мағлұмат бере кеткен артық болмайды деп ойлаймыз. ЕЭК – Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңістіктің тұрақты түрде жұмыс істейтін ұлтүстілік реттеуші органы. Ресей Федерациясы, Беларусь Республикасы жəне Қазақстан Республикасы президенттерінің шешімімен құрылған бұл орган 2011 жылғы 18 қарашадағы «Еуразиялық экономикалық комиссия туралы» жəне «Еуразиялық экономикалық комиссияның жұмысын реттеу туралы» Шарттардың негізінде жұмыс істейді. Жоғары

Еуразиялық экономикалық кеңеске бағыныстағы ұлтүстілік басқару органы мəртебесіне ие. ЕЭК-нің басты міндеті – Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңістіктің жұмыс істеуі мен дамуына қажетті жағдайларды қамтамасыз ету, осы бірлестіктер аясындағы ықпалдастық жөнінде ұсыныстар əзірлеу, 2015 жылы Еуразиялық экономикалық одақты құруға қажетті макроэкономикалық жəне сыртқы экономикалық жағдайларды жасау. Комиссия бұл міндеттің үдесінен шықты дей аламыз. Оның нақты дəлелі – Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы Шарттың алдын ала белгіленген уақытқа дайын болуы. Кеше, 28 мамырдағы түс əлетінде Еуразиялық экономикалық комиссия коллегиясының төрағасы В.Б.Христенко Мəскеудің «Россия

24» телеарнасына сұхбат берді. Сұхбатта Қазақстан тауарларының Кеден одағы елдеріне экспорты еселеп артқаны нақты сан көрсеткіштерімен айтылды. Ресей телеарнасындағы əңгімеде бүгін қол қойылатын Шарттың жалпы көлемі қосымшаларымен бірге есептегенде 1000 беттен асып кететіндігі де еске салынды. Əрине, оның əр парағына елдердің талай жылдар бойғы тағдырын айқындайтын қағидалар қосылып, мол мəліметтер қамтылғаны күмəнсіз. Газеттің 3-ші бетінде осы жұмысты үйлестірудің соңғы белесінде алқаға басшылық жасаған В.Б.Христенконың сұхбаты жарияланып отыр. Сұхбатты ұйымдастыруға көрсеткен көмегі үшін Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы Елшілігіне алғысымызды айтамыз.

Бəсекелестіктіѕ тетігі – еуразиялыќ интеграция Кеше Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде «Нұр Отан» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек осы университеттің профессорлық-оқытушылар құрамымен жəне студенттермен кездесті. Шараға университет ректоры Ерлан Сыдықов, Білім жəне ғылым вице-министрі Тахир Балықбаев, Ұлттық кəсіпкерлер палатасы басқарма төрағасының бірінші орынбасары Рахым Ошақбаев жəне Еуразиялық ықпалдастық институтының директоры Жанаргүл Құсманғалиева қатысты. Кездесу тақырыбы Еуразиялық экономикалық интеграция болды. Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Жиында сөз алған Б.Байбек 1994 жылы еуразиялық ықпалдастық идеясын тұңғыш рет Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев көтергеніне, сол

уақыттан бұл стратегиялық бастама 20 жыл бойы кезең-кезеңмен жүзеге асырылып келе жатқанына тоқталды. Оның айтуынша, бұл идея 2000 жылы – Еуразиялық экономикалық қауымдастықты, 2010 жылы – Кеден одағын, 2012 жылы – Біртұтас экономикалық кеңістікті құру аясында іске

асырылған. «Ал бүгінгі таңда еуразиялық ықпалдасу жаңа меженің – ЕАЭО құрудың алдында тұр», дей келе, Б.Байбек Еуразия кеңістігіндегі ықпалдасу барысының даму сипатын атап өтті. Өз дəрісінде ол үдеп келе жатқан жаһандық экономикалық бəсеке жағдайындағы елдердің аймақтық қауымдасуының маңыздылығына тоқталды. Бұл туралы ол былай деді: «Қазақстан тəуелсіздік алғаннан бері еліміздің Президенті Н.Назарбаевтың басшылығымен тұрғындардың əлауқаты мен мемлекетіміздің өркендеуіне бағытталған жүйелі реформалар жүргізілді. Соның арқасында бүгін Қазақстан біздің əріптестерімізбен белсенді экономикалық

ықпалдасуға дайын. ЕАЭО құру қазақстандық бизнес үшін ауқымы 170 млн. адамдық нарыққа жол ашады, бұл өз кезегінде отандық өндірісті дамыту мен экономиканы əртараптандыруға қосымша ынта береді. «Қазақстан - 2050» Стратегиясында Мемлекет басшысы əрқайсысы түрлі сауда-экономикалық бірлестіктің мүшесі болып табылатын, əлемдегі ең дамыған 30 елдің қатарына қосылу туралы мақсат қойды. Бүгінгі таңда экономикалық ықпалдастық нарықтық экономикасы бар кез келген елдің табысты дамуының міндетті шартына айналды». (Соңы 9-бетте).


2

www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың бұдан тұп-тура жиырма жыл бұр��н Мəскеу мемлекеттік университетінде айтқан Еуразиялық одақ идеясына тұңғыш қолдау көрсеткендер негізінен Ресей мен Қазақстандағы қалың жұртшылық пен ғылыми қоғамдастық жəне шығармашылық өкілдері болды. Егер бүгінгі күні бұл идея нақтылы іс-қимылдардың егжейтегжейлі бағдарламасына айналды деп есептесек оған зиялы қауымның да қосқан қомақты үлесін айтпай кету бері салғанда қиянат. Халқымыздың ұғымы мен түсінігінде игілік деген мəнді де мағыналы сөз бар. Бұған қатысты айтылатын нақылдар мен қағидаттар да жетерлік. Соның бірі – игіліктің ерте-кеші жоқ делінеді. Ендеше, Еуразиялық экономикалық одақ құру мəселесіне де осындай халықтық философия тұрғысынан келсек шындықтан алшақ кетпейміз. Бұл шын мəнінде ұлттық экономикалар үшін ғана емес, осы одаққа кіргелі отырған елдердің қарапайым тұрғындарына да игілік əкелуі тиіс. Бүгінгі қазақ поэзиясының көрнекті өкілі Ақұштап БАҚТЫГЕРЕЕВАМЕН əңгіме осындай бағытта өрбіді.

Тиімділігі талассыз Халыќаралыќ Алаш сыйлыєыныѕ лауреаты, аќын Аќўштап БАЌТЫГЕРЕЕВАМЕН əѕгіме – Ақұштап апа, таяуда қол қойылғалы отырған Еуразиялық экономикалық одақ жөніндегі ойпікірді өзіңіздей қазақтың тамаша ақын қызының аузынан есту газет оқырмандары үшін қызықты да тартымды əрі қажетті болар деп ойлаймыз. – Рахмет, қарағым. Бүгінгі кезде іргеңді қымтап, тас бүркеніп алып өмір сүру еш мүмкін болмай қалды ғой. Өмірдің мəні де, сəні де көршілермен аралас-құраластық екеніне көзіміз айқын жетіп келеді. Бұл о бастан тату-тəтті тіршілікті мұрат тұтқан, осы арқылы өзінің ырысы мен несібесін ешкімнен кем қылмаған халқымыздың қанында бұрыннан бар қасиеттер. Бүгінгі интеграция ұғымы бұрынғы халықтық дипломатия жөніндегі түсініктер мен дəстүрлерден қашыққа кете қоймайды. Экономикалық интеграция осы халықтық түсініктер мен қағидалардың бүгінгі заман талабына сай тереңдетілген, мазмұны мен мағынасы түбегейлі жаңғыртылған үлгісі мен түрі деуге де болады. Бүгінгі интеграцияның мүмкіндік тері орасан мол. Бұл белгілі бір шектеулер мен бірқалыпты стандарттардың шеңберіне сыя алмайды. Иə, мұның өзі бізге бұрынсоңды берілмеген тың əрі жаңа мүмкіндіктер. Міне, қазір осыны толық іске асыру кезеңі де есік қағып тұр. Елбасымыз атап көрсеткендей, бұл біздің мемлекеттеріміздің қазіргі жəне болашақ буын азаматтарының алдындағы ортақ парызы. Егер бүгін біздің қоғам өзіне жүктелген осы парызды уақытында орындамаса, ертеңгі ұрпақ бұған кешіріммен қарай алатынына ешкім кепілдік бере алмайды. – Сіздің ойыңызша еуразиялық мемлекеттер интеграциясы қарапайым адамдардың əлеуметтік-тұрмыстық деңгейін одан əрі жақсарту үшін нендей жақсылықтары мен игіліктерін əкелмек? – Əрине, Еуразиялық экономикалық одақ құрудағы басты мақсат елдер экономикасының серпінді дамуын қамтамасыз ету екендігі белгілі. Міне, осы түпқазықтан халықтың əл-ауқатын көтеру жөніндегі мəнді де маңызды мəселені еш бөлек, оқшау қарай алмаймыз. Бұл екеуі ұдайы бірін-бірі толықтырып, бірін-бірі байытып тұрған қоғамдық құндылықтар. Қане, осы мəселенің арғы əлеу мет тік астарына көз жүгіртіп көрейікші. Нені байқар едік? КСРО тарағаннан кейінгі кезеңде ТМД құрамына кірген кейбір Орталық Азия елдері өздерінің стратегиялық даму жолдарын айқын белгілей алмағандықтан ондағы тұрғындар болмашы тиын-тебен үшін бұрынғы кеңестік кеңістіктің əр қиырына жұмыс, нəпақа іздеп тарыдай шашырап кеткені белгілі. Əрбір отбасы үшін өмірдің қызығы да, бақыты да жатжұртта емес, өз еліңде, өз топырағыңда еңбек етіп, өмірдің қызығына кенелу емес пе. Осындай мүмкіндіктен айырылып қалу да бақытсыздықтың бір түрі екенімен келісетін шығарсыз. Шүкір, Қазақстанда тəуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы сындарлы кезеңнің өзінде мұндай көріністер кездескен жоқ. Əрі мұның өзін кездейсоқтық емес, заңды қоғамдық құбылыс деп қарастырғанымыз жөн. Өйткені, тəуелсіздік таңы атқаннан кейін біз енді қайтіп күн көреміз, алдағы бағыт-бағдарымыз қандай деген сауалға кезіккен жоқпыз. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың сөзімен айтқанда, Тəуелсіздіктің алғашқы күндерінен бастап еліміз бұралаңсыз жəне түсініксіз қимылдарсыз, əлеуметтік сілкіністерсіз жəне ішкі жанжалдарсыз дамып келеді. Біз қашанда лайықты əріптес болып қалудамыз. Флюгер секілді өзіміздің сыртқы саяси басымдықтарын ауыстырмаймыз. Қарапайым адамдардың тұрмыс деңгейін көтерудің басты кепілі шағын жəне орта бизнес құру. Сондай-ақ, бұл жалпы еуразиялық экономиканың да негізі. Еуразиялық

одақ құру жолында небір күрделі сын-қатерлер де кездесетінін Мемле кет басшысы Мəскеу мемлекет тік университетінде оқыған лекциясында ашық айтты. Оған төтеп бере білудің де басты жолы шағын жəне орта бизнес бола алады. Талас жоқ, табиғатында біздің қазақ халқы талантты да дарынды халық. Дегенмен кей кездерде ұстап қалатын жалқаулығы мен еріншектігі де бар. Бүгінде ниет қойған адамға жұмыс та, қызмет те табылады. Кəсіпкерлікті қолдау жөнінде мемлекет тарапынан белгіленген қолдаулар мен жеңілдіктер де жетерлік. Тек кез келген іске икемділік пен елгезектік таныта білсең болғаны. Осындай өміршең көзқарас орныққан жағдайда əрбір отандасымыз Еуразиялық экономикалық одақтың ғұмыры ұзақ болуына өз үлесін қоса алады. – Жаңа тəуелсіздіктің қадірқасиеті жөнінде жақсы мысалдар келтірдіңіз. Кейде ел ішінде аталған интеграциялық құрылым осы тəуелсіздіктің аспанына ала бұлт үйіреді екен-мыс деген алыпқашпа əңгімелер де естіліп қалып жүр. Бұған не дейсіз? – Менің ойымша, бұл түбірімен қате түсінік. Жаңадан құрылатын Еуразиялық экономикалық одақ тəуелсіздігіміздің баянды болуына ешқандай нұқсан келтірмейді дер едім. Керісінше, мұнда бірінші кезекте əр елдің ұлттық-мемлекеттік мүддесі тұрғанын айтқым келеді. Бұл тайға таңба басқандай айқын мəселе. Интеграцияға қатысушы елдердің ешқайсысына үстемдік пен озбырлық жүрмейді. Бұл бағытта олардың бəрінің құқықтары тең болуға тиіс. Еуразиялық одаққа мүше елдердің ішкі ісі мен мемлекеттік құрылым тəртібіне ешкім қол сұға алмайды деп санаймын. Əр халықтың өз құқы мен ежелден қалыптасқан салт-дəстүрлері бар. Оған құрметпен қарау ахуалы қалыптасатынына сенімім мол. Бұл ретте Нұрсұлтан Əбішұлы ның Еуразия халқы бəсе ке лестер емес, одақтастар деген түсі нік-пайымында да нақты шын дық бар екені анық. Ал одақтас болу деген ұғым қызғанушы лықтан, күндестіктен жəне көреалмаушылықтан биік тұрған, керісінше, бір-біріне ұдайы ниеттес, тілектес болу қам-қарекетінен өрістейтін аса құнды қоғамдық игілік. Əрине бəсеке де керек. Алайда, оның арғы түкпірінде «өзімнің шығар тауым биік болсын» деген табиғи тілек тұрады. Мұны

да түсінуге болады. Дегенмен, елдердің ортақ экономикалық мүдделері жағдайында мұндай өзімшілдік өзінен өзі ығысып, тең əріптестікке жол береді. Өйткені, ЕЭО-ның өзегін өзара сенім мен тең құқықтылық, ынтымақтастық пен одақтастық құрайды. Бұл құндылықтарды тек бүгінгі күнмен шектей салуға болмайды. Мұндай сабақтастық ұрпақтан ұрпаққа əрі қарай жалғаса беруін қалар едік. Тек сонда ғана бұл интеграциялық бірлестіктің аясы мен шеңбері одан əрі кеңейіп құлашын кеңге жая түседі. – Тəуелсіздіктің басты бір нышаны – ұлттық валюта. Осы төл теңгемізге қауіп төндіріп қоятындар да кездеседі. Мұндай теріс пікірді тықпалайтындар Еуразиялық экономикалық одақ құру жөніндегі шартқа қол қойылғаннан кейін ортақ қаржылық жəне валюталық кеңістік құру қажеттілігі туындайды да, теңгеміз өзінен өзі құрып кетеді екен деген қауіп айтады. Сіз мұндай алыпқашпа əңгімелерді естіген жоқсыз ба? – Естімеппін. Ел іші болған соң əртүрлі əңгімелер айтыла береді ғой. Бұл сауалға қатысты айтарым, Еуразиялық одақ жөніндегі шарт талаптарында ортақ валютаны айналысқа енгізу мəселелері қарастырылмапты. Менің қолымдағы ресми дерек көздері осындай түйін жасауға негіз қалайды. – Ақұштап Бақтыгерейқызы, əлем елдері экономикасының даму сатыларына көз сал сақ, олар интеграциялық бірлестіктер арқылы алға қойған мақсаттарына жеткенін көреміз. Осындай интеграцияланған құрылымдардың бастауында Еуроодақ тұрғаны мəлім. Қалай ойлайсыз, өз уақыты келгенде Еуразиялық одақ Еуроодаққа балама бола алады деп есептейсіз бе? – Бұған осы бастан бал ашып берудің қажеті бола қоймас. Бəрі де уақыттың еншісі мен төрелігінде емес пе. Бұл ретте ең алдымен одақтың геоэкономикалық жəне геосаяси сұлбасы айқындалуы керек деген ойдамын. Дəл осы арада жоғарыда айтылған бəсекелестік деген ұғымға басқа бір қырынан ой жүгіртудің реті келіп тұрғандай. Қазіргі бүкіл əлемге ортақ жаһандану жағдайы Еуразиялық одаққа мүше мемлекеттерге де үлкен міндеттер жүктейді. Осы тұрғы да олар экономикалық жəне өркениетті дамудың ортақ шешімі мен кілтін таба алған жағдайда ғана

жаһандық бəсекеге төтеп бере алады. Сондықтан да бəсекелестікке қабілет мəселелерін алда құрылатын одақ жанашырлары осы бастан көтергені ерте болмайды. Əлемдік экономикада, жоғарыда айтып өткенімдей, түрлі дағдарыстар мен күрделі құбылыстар болмай тұрмайды. Жаңа құрылатын одаққа осындай сыни жағдайлармен бетпе-бет келетін сəттер де кездесері кəміл. Бұл жөнінде Елбасымыз осы бастан елеулі ескерту жасауы тектентек емес. Кейде тəжірибесіздіктің ��зі де мүлт кетуге əкеліп соқтырады. Сондықтан, дəл қазіргі күні бізді Еуроодаққа балама тұрғысындағы ойдан гөрі, оның бұған дейінгі істəжірибесінен үйрену, сабақ алу қажеттілігі жөніндегі мəселе көбірек толғандырғаны жөн секілді. Негізінен алғанда Еуропалық жəне Еуразиялық экономикалық одақтар бір-бірімен үндес, ыңғайлас деуге болады. Бұларды бір-бірінен ажыратып, бөліп қарастыруға, бір-бірімен салыстыруға болмайды деген ойдамын. Олар бірін-бірі қашықтатпай, керісінше, түсінісіп, жақындасып жатса тіптен ғанибет. Ал мұндай перспективаның болу мүмкіндігі жоғары. Бəріне де уақыт төреші деп отырғаным сондықтан. – Еуразиялық интеграцияның негізінде оған мүше мемлекеттердің жиынтық экономикасының өсімін қам тамасыз ету мақсаты тұрғанымен бұл бірлестік əлеуметтік-гуманитарлық кеңістік құру жолымен жүзеге асатыны да белгілі болып отыр. Оның осы астарына ой жүгіртіп көрдіңіз бе? – Иə, болашақ Еуразиялық одақтың қызметін құр, жалаң сауда-экономикалық жəне кедендік қызмет тұрғысынан қарастырсақ үстірттікке ұрынарымыз анық. Айталық, Қазақстанның да, Ресейдің де, Белоруссияның да өз тарихы, əдебиеті мен мəдениеті бар. Интеграциялық бірлестік мысалында осындай тарихи-рухани жəне мəдени байланыс тарды орнықтырудың берері өте мол. Бұл Еуразиялық одаққа мүше мемлекеттер тұрғындарын одан əрі жақындастыра алатын құдіретті феномен. Мұның өзі Елбасымыз атап көрсеткендей, біздің халықтарымызға көпқырлы мемлекетаралық байланыстардың жаңа үлгісін құруға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, əлеуметтік-гуманитарлық сипаттағы қарым-қатынастар белгілі бір елдің мəдениеті мен əдебиетіне жəне тарихына құрметпен қарау сезімін қалыптастыра алады. Мұндай іс-қимылдың көріністері қазірдің өзінде жеткілікті. Бұған Ақжайық өңірінен де жарқын мысалдар келтіруге болады. Жоғары гуманитарлық жəне техникалық білім беру саласында Батыс Қазақстан мемлекеттік жəне Қазақстан ақпараттық жəне телекоммуникациялық жүйелер университеті мен көршілес Ресей жоғары оқу орындары арасындағы байланыстарды жоғары бағалай аламын. Сонымен бірге, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттер арасындағы мəдени-гуманитарлық байланыстарға жанжақты əрі ғылыми тұрғыдан терең ой жүгірту қажет деген ойдамын. Айталық, еуразиялық кеңістіктегі рухани-мəдени құндылықтардың сан алуандығы мен айрықша бітім-болмысы оған аса сақ, парасаттылық тұрғысынан қарауды қажетсінеді. Егер бұлай істей алмасақ аталған құндылықтарды өз қолымызбен жойып алуымыз əбден мүмкін. Кез келген елдегі мəдениеттің түптөркінінде ұлттық түр мен мазмұн, елеулі елдік ерекшелік тұрады. Ал оның эрозиясына жол берер болсақ, мəдениеттер байланысы деп жүргеніміздің өзі əшейін құр бос сөз болып шығады. Егер Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердегі мектептер мен жоғары оқу орындарында бір-бірінің тарихы мен тілін, əдебиеті мен мəдени мұраларын оқып-үйренуге көңіл аударылса – бұл интеграциялық бірлестіктің мазмұнын одан əрі байытады. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев бұған дейін де көп этносты Қазақстан мемлекеті жағдайында тілдерді үйренуді күштеу жəне мəжбүрлеу жолымен емес, керісінше, еріктілік жəне ынталандыру жолымен жүргізу саясатын ұстанғандығы белгілі. Тілдерді үйренудің ең өркениетті, тəлімді де тағылымды, тəжірибеде өзін ақтай алған жолы да осы екені талассыз. Бұл бағытпен бүгінде қазақстандықтардың қалың тобы əжептəуір жетістіктерге жеткені де жағымды жайт. Елбасының Мəскеу университетінде сөйлеген сөзінде дəл осы үрдісті Еуразиялық одаққа мүше мемлекеттерге ұсынуы да олардың тарапынан қолдау таба алады деген сенімдемін. Міне, осының бəрі игілік емес пе? – Ақұштап апа, ашылып айтқан əңгімеңіз үшін сізге көп рахмет. Əңгімелескен Темір ҚҰСАЙЫН, «Егемен Қазақстан».

Батыс Қазақстан облысы.

Єылыми бірлесу ґріс кеѕітеді Болат МҰҚАНОВ,

Қазақ орман шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының директоры, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, профессор.

Халықаралық ынтымақтастықты дамыту заманалық интеграция аясындағы маңызды мəселелерді шешуде елеулі серпін туғызады. Бұл орман шаруашылығы саласына да тікелей қатысты. Өйткені, бүгінгі күні орман экожүйесінің экологиялық міндеттерге қатысты қызметі, сондай-ақ, оның тұрғындар тұрмысының жақсаруына байланысты рөлі ұдайы ұлғая түсуде. Қазақстанның орман алабы ел аумағының 4,5 пайызын ғана құрайды. Сондықтан, қолда бар орманымызды сақтау жəне жаңа өскіндер отырғызу жолымен оның көлемін ұлғайту басым міндеттер қатарында тұр. Аталған міндеттерді жүзеге асыру өндіріске уақыт ағымындағы ғылыми талдамаларды кеңінен енгізуді талап етеді. Бұл ретте қазақстандық ғалымдардың талдамалық жетістіктерін пайдаланумен қатар шетелдік жетекші ғылыми орталықтардың тəжіри белерін іске жарату, оның ішінде, маңызды салаларға озық тех нологиялар трансфертіне жол ашу маңызды болмақ. Əйткен мен, экономиканың орман шаруашылығы сияқты саласында шетелдік технологияны қолданудың өзіндік ерекшеліктері бар. Яғни шетелдік технология еліміздің топырақ-климаттық жағдайында жерсіндіру тəжірибесінің оң нəтижелеріне тəуелді. Бұл орайда, Қазақ орман шаруа шылығы ғылыми-зерттеу институтының ғалымдары көптеген шетелдік ғылыми орталықтармен ынтымақты əрі əріптестік байланыста екендігін айтқан жөн. Əрқашан жұмыстың тиімділігі бірінші кезекте тұратындықтан, табиғи факторлары ұқсас жəне негізгі бағыттары бірегей ТМД мемлекеттерімен қарым-қатынасқа басымдық берілетіні түсінікті жəне бұл жеміссіз де емес. Институтымызда 2010-2013 жылдар ішінде Бүкілресейлік орманшылық жəне механизация ҒЗИ (Пушкино қаласы), Ресей Ғылым академиясының орман шаруашылығын жүргізу институтымен (Успенск), Бүкілресейлік

агломерация ҒЗИ (Волгоград), Орман генетикасы мен селекциясы ҒЗИ (Воронеж), РҒА Орал бөлімшесі (Орынбор), Нижний Новгород мемлекеттік ауыл шаруашылығы академиясы, Орал мемлекеттік орман-техникалық институтымен (Ека теринбург) жəне басқа ғылыми ордалармен келісімшарттар жасалды. Сондай-ақ, Беларусь Республикасы ҰҒА Орман институтымен, Өзбекстан Республикасы Ғылымиөндірістік орталығымен əріптестік байланыстар орнатылған. Қазіргі таңда белоруссиялық ғалымдармен бірге қарағайдың селекциялықгенетикалық ерекшеліктеріне, орман зиянкестерімен күреске жəне Арал фитомелиорациясына байланысты зерттеулер жүргізілуде. Аралға қатысты орын алған мəселелер Өзбекстан ғалымдарымен дəстүрлі ынтымақтастықты нығайта түсті. Ресей мен Беларусьтің жетекші ғалымдары «Республика аумағындағы орманды сақ тау мен оны ұлғайту» жобасы шеңберіндегі орман шаруашылығы қызметкерлерінің білік тілігін арттыру курстарында оқу-ағарту істеріне белсенділікпен қатысуда. Алыс шетелдермен байланысқа келетін болсақ, Иерусалим университетімен (Израиль), Литва аграрлық жəне орман ғылымы орталығымен, Қытай Ғылым академиясының Экология жəне география институтымен келісімдер мен меморандумдарға қол қойылған. Сондай-ақ, Израильдің Волкани қорымен, Германияның Фрайбург университетімен, Варшава аграрлық университетімен, Куба, Чехия, Португалия жəне басқа да елдердің белгілі ғылыми ордаларымен байланыстар орнатылған. Қол қойылған келісімдер маңызды ғылыми ақпараттар алмасуға, орман экожүйесіне, орман ағаштарының құнды түрлік қорын сақтауға, орман алабын қолдан көркейтуге, қорғаныштық орман алабын құруға, карантиндік жүйемен зиянкестерге қарсы күрестің тиімділігін арттыруға жəне орман өрттеріне жол бермеуге ықпалын тигізгенін айтқым келеді. Институтымыз халықаралық байланыстар аясында жұмыс барысындағы кездесулер мен кеңестер шарасын ұйымдастырып, ғалымдарымыздың кəсіби

біліктілігін арттыруға қатысты тəжірибелерден өтуіне айрықша назар аударады. Мəселен, соңғы үш жылда ғалымдарымыз шетелдік ғылыми ұйымдарда 22 рет тəжірибелік тəлім алса, соның 15-і алыс шетелдерде ағылшын тілінде жүргізілді. Жолсапарларды қаржыландыру негізінен келісімшарттық жобалар мен гранттар арқылы іске асырылды. Ал, Қазақстан Республикасы Президентінің Халықаралық «Болашақ» шəкіртақысына ие болған біздің жас ғалымымыз PNH Education Ltd.бағдарламасымен Қытайда тəжірибеден өтті. Бұған қосымша, «МАШАВ» бағ дар ламасы бойынша үш жас ғалымы мыз шетелдік тəжірибелік сынақтарға қатысуға мүмкіндік алды. Сондай-ақ, Үндістанмен техникалық жəне экономикалық ықпалдастық бағдарламасының шəкіртақысымен екі қызметкері міз Үндістандағы «Орман түр лерінің биотехнологиясы» тақырыбындағы оқуларға қатысты. Халықаралық байланыстар жөніндегі жұмыстарымызға берілген жоғары баға ретінде институтымыздың бас ғылыми қызметкері А.Кавериннің 2013 жылы Бүкілресейлік агломерация ҒЗИ ғы лыми кеңесінің шешімімен А.В.Альбенский атындағы медальмен марапатталуын атап өткіміз келеді. Қазақ орман шаруашылығы ҒЗИ ғалымдары былтыр 7 халықара лық ғылыми форумдарға қатысып, баяндамалар жасады. Біздің өзіміз де 2013 жылдың қазанында осындай халықаралық ғылыми-практикалық конференция өткіздік. Онда «жасыл экономикаға» көшу, инновациялық технологияларды пайдалану арқылы орман ресурстарын жəне экожүйенің биоəркелкілігін сақтау сияқты маңызды мəсе лелер қаралды. Мұндай дəс түрлі кон ференция��ардың қорытындысымен арнайы жинақтар құрастырылып отырады. Алдағы кезде өзара тиімді халықаралық ынтымақтастықты нығайтып, əріптестер ауқымын кеңейту, қолда бар ғылыми əлеуетті күшейту жəне өндіріске енгізу бағытындағы жұмыстар жалғаса түсетіні анық. Ақмола облысы, Бурабай ауданы.

ЕУРАЗИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ОДАҚ: БƏСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІКТІҢ ЖАҢА БИІКТЕРІНЕ!

БЕЛАРУСЬ, ҚАЗАҚСТАН ЖƏНЕ РЕСЕЙ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ИНТЕГРАЦИЯСЫНЫҢ МАҚСАТТАРЫ

Экономиканы нығайту арқылы даму тұрақтылығын арттыру Ұлттық экономикаларды дамыту үшін жаңа мүмкіндіктер ашу Ұлттық мемлекеттілікті нығайту

БЕЛАРУСЬ, ҚАЗАҚСТАН ЖƏНЕ РЕСЕЙ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ИНТЕГРАЦИЯСЫНЫҢ ҚАҒИДАТТАРЫ

Экономикалық прагматизм Егемендікті сыйлау

Еуразиялық кеңістіктің ашықтығы

Дамудың эволюциялылығы

Еріктілік

Барлық шешімдерді қабылдаудағы тең құқықтылық Еуразиялық интеграция институты дайындаған.


www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

3

Бўл – жиырма жылдыќ жолдыѕ биік белесі

(Соңы. Басы 1-бетте).

– Құрметті Виктор Борисович! Еура зиялық эко номикалық одақ құру туралы Шартқа Астанада қол қойылатыны заңдылық деп білеміз. Қазақстан Президенті Нұрсұл тан Назарбаевтың еуразияшылдық идеясын жаңаша негіздеудің авторы болып табылатыны баршаға белгілі. Нұрсұлтан Əбішұлы 1994 жылы Мəскеу мемлекеттік университетінде осы ұсынысты ортаға салған кезде оны жүзеге асыруға ондаған жылдар кететінін айтқан еді. Əу бастағы мақсатқа айналасы 20 жылдың ішінде қол жетті. Ең бастысы, еуразияшылдық теориясы нақты іске ұласа бастады. Бұл қалай жүзеге асырылды? – Иə, көптен күткен күнге де келіп қалдық. Президенттер саммитінде талайдан ойластырылған істің заңдық тұрғыдан ресімделуі жасалады. Бұл – жиырма жылдық жолдың биік белесі. Аяқ астынан қолға алынған шаруа емес. Жиырма жыл бұрын бұл идеяны алғаш рет Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев ұсынған болатын. Осы жылдар ішінде біздің елдеріміздің бірігу үдерісі біресе баяу, біресе жылдам жүріп жатты. Енді бұл одақ өте маңызды пішінге ауысқалы отыр. Бұл одақ – экономикалық одақ. Мұның өзі өте мəнді жай. Ол тек экономикалық салаларды ғана қамтиды. Оның біз біраз жылдан бері қарқынды түрде жүргізіп келе жатқан жұмыстың негізінде құрылатыны өте жақсы. Үш жылдан бері Кеден одағы жұмыс істеп тұр. Содан бері біздің елдеріміздің арасындағы кеден шекаралары

жойылған, тауарлар қозғалысына енді ешқандай кедергі жоқ. 2012 жылдың 1 қаңтарынан біз Біртұтас экономикалық кеңістік үшін жағдай жасауды бастаған едік. Яғни, оның шеңберінде тауарлардың, қызметтердің, капиталдың жəне жұмыс күшінің қозғалыс еркіндігіне қол жеткізілген. Еуразиялық экономикалық одақ осы арқауды негізге ала отырып құрылуда. Яғни, ЕЭО бұған дейін Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңістік шеңберіндегі жетістіктерге арқа сүйейді. Бұдан былай адамдар ешқандай квотасыз-ақ қалаған

ашады. Қысқасы, Еуразиялық экономикалық одақтың жобасы өзінің қисынды кезеңіне келді дей аламыз. Əрине, бұл интеграцияның ең биік пішіні болмас, бірақ едəуір жоғары пішіні. Осы бағытта біздің бəріміз əлі талай іс тындыруымыз керек, бірақ осы белестің өзі өте үлкен белес болып тарихымызға енеді. – Сіз кейінгі кезде басқарған Коллегия Еуразиялық экономикалық одақты құру жөніндегі Шарттың жобасын дайындау бойынша қыруар жұмыс атқарды. Осы жұмыстың қандай белестерін бөле айтуға болар еді?

құжат. Оны жасау барысында əр ел өзінің ұстанымдарын барынша қорғады. Құжатты дайындау барысында енді бес, он, он бес жылдан кейін не болады, біз неге қол жеткіземіз деген сұрақтарға жауап ізделді. Шартта қуат рыногы, мұнай, мұнай өнімдері, газ сияқты күрделі мəселелер қамтылды. 2025 жылға дейін осы салалар бойынша ортақ рынок құрылатыны көзделді, сол кезде елдер бір-бірінің рыногына емін-еркін ене беретін болады. 2019 жылдан кешіктірмей энергетиканың ортақ рыногы да құрылуға тиіс. Мұның өзі қазақстандық энергетиктер үшін

Болашақтың келбеті негізінен ықпалдасу үдерістерінің қалай жүретініне байланысты қалыптасады. Еуразиялық экономикалық одақты құрудың түпкі мақсатына келетін болсақ, бүгінгі əлемде көп нəрсе, орын алып отырған барлық қарама-қайшылықтарды ескеріп айтқанда, өңірлік интеграциялық бірлестіктердің өзара үнқатысуына қатысты. Бұл тұрғыдан қарағанда Еуразиялық экономикалық одақты құрудың уақыт талабы екендігі сөзсіз. елінде жұмыс істей алатын болады. Сонымен бірге, бірқатар жаңа салалар да қосылды. Бұл энергетика, көлік, фармацевтика, медицина жабдықтары сияқтылар. Бұрын мұның бəріне арнайы рұқсат қажет болатын. Соған орай өзара келісілген өнеркəсіп саясаты деген ұғым да орныға бастады. Демек, біз өз дамуының стратегиясын айқын көре алатын экономикалық одаққа қол жеткізгелі отырмыз. Ол одақ ұлттық стратегияларды, мысалы, «Қазақстан – 2050» Стратегиясын дамытады, оны жүзеге асыруға мол мүмкіндіктер

– Экономикалық одақты құру мəселелерін талқылауда ең негізгі пікір иелері үш елдің басшылары болғанын басын ашып айту керек. Барлық басты, қағидатты мəселелерді үш президент бірлесе шешіп отырды. Ал енді Шарт жобасын жасау жөніндегі жұмыстың көлеміне келейік. Жалпы, Еуразиялық экономикалық одақты құру туралы Шарт дегеніміз не? Шарт дегеніміз шамамен мың беттей құжат, онда 32 қосымша бар. Бұл өз-өзінен дүниеге келе қалған құжат емес, пікір алыса, айтыса, таласа-тартыса жүріп жасалған

өте пайдалы. Айталық, сол кезде Екібастұз энергетиктері Ресей жəне Беларусь рыноктарында өз өнімдерін қазіргіден əлдеқайда еркін сата алады. Мұның бəріне ұзақ уақыт ақылдасудың, керек жерінде таласып алудың арқасында қол жетті. Сондықтан бұл жұмыстың барлық белестері маңызды деп айта аламын. – Шартта қамтылмай қалған мəселелер де бар ғой? – Мүмкін болғанынша кең аядағы мəселелер қамтылды. Сонымен бірге, «кадрдан тыс» қалып қойған жайлар да бар, əрине. Олар да маңызды. Бірақ

оларға кейінірек қайта оралуға тура келеді. Мысалы, алкоголь мен темекі өнімдері сондай болып шықты. Бұған дейін ортақ рынок құру пішімінде бұл жөніндегі мəселелердің шешімін табудың сəті түскен жоқ. Акциз саясатын, салықтың көлемін келісу керек болды. Мəселенің күрделілігіне байланысты оларды қарастыру елдердің үкіметтеріне тапсырылды. Реттелгеннен кейін қайтадан қаралады. Əуел баста Шарттың аясында қамтылуға тиісті деп ойластырылған, бірақ «борттың сыртында» қалып қойған мəселелер де жеткілікті. Мемлекеттер басшылары экономикалық одақ туралы құжаттың аясында гуманитарлық жайлар, мысалы, білім беруге, медициналық қызмет көрсетуге, зейнетақымен қамтуға қатысты мəселелер еңбек миграциясының еркіндігіне байланысты тұстарда ғана қалдырылғаны жөн деп шешті. Ондағы ой, мысалы, жұмысқа Қазақстаннан Ресейге, Беларусьқа барған немесе Ресейден, Беларусьтан Қазақстанға барған адамдардың дипломдары қабылданатындай, мойындалатындай болуы, медициналық көмекке еркін қол жеткізуі қамтамасыз етілсін дегендік еді. Зейнетақы мəселелері де осылайша шешіледі. Мұның өзі Еуразиялық экономикалық одақ ең алдымен

экономикалық бірлестік ретінде құрылғалы отырғанын айқын аңғарта түседі. Егер біз жекелеген көрсет кіштер бойынша, айталық, Қазақстанның экспорты жөніндегі позицияларға қарайтын бол сақ, онда соңғы екі-үш жылдың ішінде сіздердің елдеріңіз ден шығарылатын цемент пен кондитер өнімдерінің экспорты бірнеше есе артқанын көреміз. Мысалы, кондитер экспорты 5 есе, цемент экспорты 11 есе өскен. Салалардың ықпалдасуға дайындық деңгейі бірдей емес. Қызмет көрсету секторы, капи талдың қозғалыс секторы интеграцияның бастапқы белесінде тұр. Орташа стратегиялық міндеттер бойынша, 2025 жылға қарай қаржылық қызмет көрсетудің ортақ рыногын құруымыз керек. Оның жалпы реттеушілік тетіктері жасалып, орталығы Алматыда болуға тиіс. Бұл тұрғыдан қарағанда, осы мақсатқа деп ойластырылған он жылдық кезең, едəуір ұзақ уақыт сияқты көрінгенімен, мұндайлық үлкен секторларды бір ізге түсіру үшін қажетті кезең. – Президент Назарбаев жақында Еуразиялық экономикалық одақтың тек экономикалық мүдделерді көздейтінін тағы да айтты. Соның өзін де де осы мəселені

саяси саудаға салушылар əлі де табылады. Сіз оларға не дер едіңіз? – КСРО-ны қалпына келтіру жөнінде неше түрлі қиялғажайып əңгімелер, қорқынышты хикаялар талай айтылған. Бұл тақырыпқа сұмдықтар туралы фильмдер жанрында ленталар түсіруге де болар еді. Бірақ мұның ақиқатқа ешқандай қатысы жоқ. Уақыт басқа, заман басқа, қоғам басқа. Мəселе тек тең əріптестік негіздегі экономикалық интеграция туралы ғана болып отыр. Əлдебір ел өзінің осы экономикалық одаққа мүшелігі арқылы егемендігінен айырылуы мүмкін деген əңгімеге келсек, мен қайта керісінше əрбір ел өз егемендігін күшейте түседі дер едім. Одан да өткізіп айтайын. Қайта шағындау елдер Ресеймен салыстырғанда көбірек егемендікке ие болады деудің де жөні бар. Ендігі жерде олардың ықпалы он еседей кеңейе түскен рынокқа тарайтын болады. Əрине, бұл егемендікті тереңдете түсетін, мүмкіндікті кеңейте беретін олжа. Бұған ең жақсы дəлел – өздерінің табысты бизнесін өркендетуге жолы ашылған, жасампаздыққа бет алып, нақты нəтижелерге жеткен адамдардың табыстылығы. Ол жағын былай қойғанда, қарапайым адамдар үшін ең басты пайда тыныштық, тұр��қтылық пен болашағын айқын көру екенін де ұмытпаған жөн. Адамдарға түбегейлі өзгерістердің тым жылдам жүзеге асы рылмағаны керек. Келер күнге сенімді болуға дəл осы Шарт кең көкжиек ашады. Астанада қол қойылатын Шарт белгілі бір дəрежеде Еуропа Одағын құру туралы шартқа, белгілі бір дəрежеде кезіндегі Рим шартына ұқсастау келеді. Бірақ, белгілі бір дəрежеде ғана. Неге десеңіз, уақыт өзгеріп кетті. Еуразиялық экономикалық одақ құрамына үш елді – Қазақстан, Беларусь пен Ресейді біріктіретін халықаралық өңірлік интеграцияның халықаралық ұйымы болып табылады жəне, тиісінше, ортақ экономикалық кеңістікте осы үш мемлекетке қатысты нəрсенің бəрінің басын қосады. Қарапайым адамдар тұрғысынан қарағанда бұл экономикалық одақ елдер экономикаларының кедергісіз ортаға толықтай қол жеткізуіне есептелген. Ол төрт еркіндікке – тауарлардың, қызметтердің, капиталдың жəне жұмыс күшінің қозғалыс еркіндігіне негізделген. Жұмыс күшінің көзі болып табылатын адамдар үшін бұл өз мүмкіндігін экономикалық одақтың бүкіл кеңістігінде ешбір шектеусіз таныта алуға жол ашу деген сөз. Осы арқылы 170 миллионнан астам адамдық алып рынок құрылып отыр. Бұл рынокта бəсекелесті бизнесті дамытуға бар күш-жігерді жұмсауға жағдай жасалады. Мұның өзі ішкі драйвер, біздің елдеріміз үшін дамудың бастау көзі, ол қазірдің өзінде нақты нəтиже беріп, жақсы жетістікке ие етіп отыр. Болашақтың келбеті негізінен ықпалдасу үдерістерінің қалай жүретініне байланыс ты қалыптасады. Еуразиялық экономикалық одақты құрудың түпкі мақсатына келетін болсақ, бүгінгі əлемде көп нəрсе, орын алып отырған барлық қарамақайшылықтарды ескеріп айтқанда, өңірлік интеграциялық бірлестіктердің өзара үнқатысуына қатысты. Бұл тұрғыдан қарағанда Еуразиялық экономикалық одақты құрудың уақыт талабы екендігі сөзсіз. Сұхбаттасқан Сауытбек АБДРАХМАНОВ.


4

www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

ИНТЕГРАЦИЯ – ИГІЛІК

«Ќазаќстан-2050» коалициясы мїшелерініѕ ортаќ ойы осындай

Іргелі кїш Нина ҚАЮПОВА,

«Республикалық əйелдер кеңесі» қоғамдық бірлестігінің төрайымы.

Мен Мемлекет басшысы Н.Ə.Назарбаевтың биылғы жылғы 28 сəуірде сөйлеген сөзінен үзінді келтіргім келеді: «2050 жылға қарай Еуразиялық экономикалық одақ бойынша əріптестер үшін жоғары меже – бұл əлемнің ықпалдастық ұйымы көшбасшыларының алғашқы үштігіне ену». Əрине, ықпалдастық сан қырлы болады. Ал, жалпы ықпалдастықтың табысты болуы оның гуманитарлық бағытына байланысты, яғни ол халықтың əл-ауқатының, мəдени, білім беру салаларындағы байланыстардың, халықтың тарихи мұрасының өсуінен көрініс беруі тиіс. Біздің білім беру, ғылымда ұзақ жылдардан үзілмей келе жатқан байланысымыз бар. Дегенмен, ынтымақтастық жетілдіруді, жаңа əдіс пен бағдарламалық мақсаттардағы іс-қимылды талап етеді. Байланыстарды кеңейту, бірлескен іс-шаралар өткізу – тəжірибе алмасып, өзара іс-қимыл жасаудың төте жолы. Мұның барлығы ықпалдастық ресурстарын жəне беріктік қорын айқындайды. Қоғамның моральдық бейнесі – дені сау əрі білімді отбасы, ал тəрбиелі бала – кез келген ықпалдастық үдерістерін шешуді қамтамасыз ететін сенімді күш.

Ыќпалдастыќ – уаќыт талабы Серік СҰЛТАНҒАЛИ, «Бірлік» партиясының төрағасы.

Ресеймен арамызда экономикада немесе ұжымдық қауіпсіздікте болсын мызғымас достық орнаған. Біз ЕАЭО – жаңа экономикалық одаққа енуді көздеп отырмыз. Бұл бүгінгі күннің қажеттілігінен туындаған жаңа кезең болып табылады. Ықпалдастық – уақыт талабы. Бүгінде қоғамда Еуразиялық экономикалық одаққа күмəнмен қарайтындар да жоқ емес. Мұның барлығы да бос əңгіме, біз мəселеге тереңнен қарауға тиіспіз. Мені адамдар арасында қауіп пен қорқынышты тарату мақсатында айтылатын түрлі дақпырттар алаңдатады. Олардың еш негізі жоқ дегім келеді. Дəлел-дəйексіз сөздермен қоғамның қолтығына су бүркудің қажеті жоқ.

Транзит – еліміз їшін тиімді баєыт

Сұлтан ƏКІМБЕКОВ,

Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті қоры жанындағы Əлемдік экономика жəне саясат институтының директоры.

Басты стратегиялық мəселенің мəнісі сол, ұтымды географиялық аумақта орналасқандықтан, шикізат секторынан өзгені де дамыту туралы ойланатын болсақ, ол транзит мəселесі болуы тиіс. Болашақта əлемдік қоғам дастықтың беделді де белсенді бір мүшесіне, оның үстіне қандай да бір транзиттік əлеуеті бар бір мүшесіне айналу үшін Ресей Федерациясымен байланыс орнату қағидатты тұрғыдан маңызды болмақ. Ол үшін жақын уақыт аралығында біз ДСҰ-ға енуіміз қажет. Ол – əлем дік экономикалық қауым дастыққа апаратын бағыт.

2009 жылы «Нұр Отан» партиясының бастамасымен 7 саяси партия еліміздің əлеуметтік жəне саяси тұрақтылығын қамтамасыз ету, саяси институттардың орнықтылығын сақтау үшін Партияаралық Кеңес құрды. 2010 жылға дейін – 13 отырыс өткізді.

ЕУРАЗИЯЛЫЌ ЭКОНОМИКАЛЫЌ ЫЌПАЛДАСТЫЄЫ ДАМУЫНЫЅ ХРОНОЛОГИЯСЫ

Беларусь, Қазақстан, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей Қырғызжəне Тəжікстан – Еуразиялық экономикалық стан, Беларусь, қауымдастығын құру туралы шарт (ЕурАзЭҚ) Ресей – Ресей кеден одағы туралы ЭкономиБеларусь, Қазақстан, калық келісім Ресей, Украина – жəне Біртұтас экономикалық гуманикеңістік құру туралы тарлық келісім салалардағы Қазақстан, ықпалдас- Беларусь, Қазақстан, тықты Қырғызстан, Ресей, Ресей – нығайту Тəжікстан – Кеден Кеден туралы одағы жəне тұтас одағы шарт экономикалық туралы кеңістік туралы шарт келісім

Бəрі де ґзімізге байланысты Жаннат ЕРТІЛЕСОВА,

Қазақстан Республикасы Салық төлеушілер қауымдастығы басқарушы кеңесінің төрайымы.

Ықпалдастық қазақстандықтардың одан да мықты болуына мүмкіндік береді. Танымал экономист, бəсекеге қабілеттілік теориясының авторы Портер өз зерттеулерінде мемлекеттің бə се кеге қабілеттілігі табиғи ресурстары на, халқының саны мен аумағының көлеміне байланысты емес екенін дəлелдеген. Бір мысал келтірейін, 1995 жылы Германия халық саны жағынан Австриядан 10,4 есе көп, ал ІЖӨ көлемі бойынша Австриядан 10,6 есе жоғары болды. 2013 жылы бұл айырмашылық 9,5 есені көрсетіп, ІЖӨ көлеміндегі айырма 8,8 есеге өзгерген. Яғни, кішкентай ғана Австрия Германияны жылдам қуып жеткен. Бұл – ықпалдастықтың пайдасы. Ал Австрияның жан басына шаққандағы ІЖӨ-сі Германиядан 2,2% ілгерілеп кеткен. Австрия үш жыл қатарынан əлемдегі бизнес жүргізуге қолайлы ел ретінде танылып келеді. Қазақстанның да дəл осындай мүмкіндігі бар. Біз бүгінгі күнгі артықшылықтарымызбен алға қарай ілгерілей аламыз. Оның барлығы да өзімізге байланысты.

Қазақстан іскер əйелдер қауымдастығының президенті.

2011 жылғы 7 қыркүйек – Қазақстан Тəуелсіздігінің 20 жылдығына орай барша қазақстандықтарға, саяси партиялар мен қоғамдық бірлестіктерге үндеу қабылданды.

«ҚАЗАҚСТАН-2050».

2012 жылғы 20 желтоқсан – Президент Н.Ə.Назарбаевтың «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауынан туындаған коалиция міндеттері талқыланды. Барша қазақстандықтарды Жолдауды қолдауға шақырған үндеу қабылданып, коалиция атауы «Қазақстан-2050» болып өзгертілді.

2014 жылғы 23 қаңтар – ДКЖК мүшелері ҚР Президенті Н.Ə.Назарбаевтың «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Қазақстан халқына Жолдауын талқылады.

2014 жылғы 19 наурыз – Қазақстан экономикасының түрлі салаларына арнап білікті жұмысшы кадрлар даярлау үшін дуальді техникалық жəне кəсіптік білім беруді дамыту жəне жетілдіру мəселелері талқыланды.

«ҚАЗАҚСТАН-2050».

Тўраќты аќпараттыќ кеѕістік ќалыптастыру ќажет «Қазақстан Азаматтық альянсы» заңды тұлғалар бірлестігі президенті.

Ең алдымен айтарым, аталған одақ шең бе ріндегі шешімдердің еліміз мүддесіне қызмет жасауын қамтамасыз етуіміз керек. Екіншіден, меніңше, біз Еу ра зия лық эконо ми калық одаққа құбыжық ретінде қарайтын

Біз интеграцияның қажет екендігін түсінетін жəне оны қос қолдап қолдайтын халықтың сапында жүргенімізді білеміз. Еуразиялық ықпалдастықтың басталуы жөнінде хабар тарасымен, біз, нарығымыздың шағын екендігін ескере отырып, дереу əрекетке көштік. Əсіресе, шағын бизнес мүдделерін ескердік. Біздің өніміміз сол шақта да бəсекеге қабілетті емес еді жəне ресейлік кəсіпкер əйелдердің төл нарығымызға өз тəртіптерін басшылыққа ала отырып, асқан екпінмен дендей енетінін болжамдай алдық. Сол себепті де, 2006 жылы Еуразиялық əйелдер саммитін өткіздік. Содан бері əр екі жыл сайын осындай форумдар өткізіп, экономикалық қана емес, əлеуметтік мəселелерді де талқылап келеміз. Кадрлық əлеует те осы қатарда назарға алынуда. Қысқасы, интеграция аясындағы қызығушылығымызды туғызған барлық тақырыптарды қамтуға тырысудамыз. Бұған дейін төрт рет Еуразиялық əйелдер саммитін өткізіп үлгердік. Шекаралық өңірлерде де дөңгелек үстелдер, конференциялар ұйымдастырдық. Ең бастысы, біздің іскер əйелдер кəсіпкерліктің түрлі саласында жұмыс істейміз деп шештік. Мұны негізінен шекаралық аймақтарда жүзеге асыру басты міндет болып отыр. Біз, шағын бизнестің өкілдері, интеграцияны толықтай қолдаймыз жəне қажетті іс-қимылдарды қазірдің өзінде іске асыра бастадық.

сияқтымыз. Шектен тыс үрей ленеміз. Де ген мен, бұл – қалыпты жағдай. Кезінде мұны бүгінде түрлі одақтарға біріккен көптеген елдер дəл осылай ба��ынан кешірген. Бастысы – ЕАЭО аясында тұрақты ақпараттық кеңістік жұмыс істеп, кəсіпкерлеріміз қай жерде не болып жатқанын газет, журнал, телеарналар арқылы 3 тілде мəлімет алып тұратындай жағдай жасау керек.

Бўл – тиімді жїйеге бірігудіѕ жолы Жамбыл АХМЕТБЕКОВ,

Қазақстан Коммунистік халықтық партиясы (ҚКХП) Орталық комитеті аппаратының жетекшісі, Парламент Мəжілісінің депутаты.

Раушан СƏРСЕМБАЕВА,

2010 жылғы желтоқсанда Кеңес қоғамдық бірлестіктерді біріктіріп, Демократиялық күштердің «Қазақстан-2050» жалпыұлттық коалициясын құрды. Олардың қатарында Қазақстан кəсіподақтары федерациясы, «Атамекен» ҚҰЭП, «Қазақстан Азаматтық Альянсы» ЗТБ жəне басқалар бар.

Беларусь, Қазақстан, Ресей – Еуразиялық экономикалық комиссиясы туралы шарт ЕУРАЗИЯЛЫҚ Беларусь, Қазақстан, ЭКОНОМИКАЛЫҚ Ресей – Біртұтас ОДАҚ ТУРАЛЫ ШАРТ Беларусь, экономикалық Қазақстан, Ресей кеңістікті қалыптасЕУРАЗИЯЛЫҚ – Біртұтас кеден тыратын халықаралық ЭКОНОМИКАЛЫҚ аумағын жəне шарттардың күшіне ОДАҚТЫҢ ҚҰРЫЛУЫ Кеден одағын енуі туралы Еуразия қалыптастыру Жоғары экономикалық туралы шарт кеңесінің шешімі Беларусь, Қазақстан, Ресей – Еуразиялық Беларусь, экономи- Беларусь, Қазақстан, Ресей – Біртұтас экономикалық кеңістіктің Қазақстан, калық ықпалдас- жұмыс істей бастауы Ресей – тығы тураКеден лы деклаодағын рация құру

Нұрлан ЕРІМБЕТОВ,

Тез бейімделе білуіміз керек 2013 жылғы 19 желтоқсан – саяси партиялар, қоғамдық ұйымдар мен мемлекеттік органдар жетекшілері ҚР еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігі əзірлеген кəсіптік одақтар туралы заң жобасын талқылады.

Беларусь, Қазақстан, Ресей – Кеден одағы комиссиясы туралы шарт

Бүгінгі таңда «Қазақстан – 2050» Стратегиясында белгіленген мақсаттарға экономикалық ықпалдасусыз қол жеткізу мүмкін еместігіне байланысты қоғамда түсінушілік бар. Бізге жаңа үлгілер мен экономикалық дамудың жаңа сатылары керек. Мемлекет басшысы да өз баяндамаларында оған тоқталып, ықпалдасу –біздің жалғыз жолымыз екенін атап өтті. Сондықтан да біздің партия оны қолдайды жəне біз əрі қарай да Қазақстанның Еуразиялық экономикалық одаққа ықпалдасуын насихаттайтын боламыз. Біздің түсінігімізде Еуразиялық ықпалдасу – қысқа мерзімдік емес, ұзақ мерзімдік сипаттағы келешектің идеясы. Кез келген мемлекет ықпалдасу идеясын қарастыра отырып, нарыққа тең құқықтық мүмкіндік алуды жоспарлайды, сондай-ақ, біріге отырып экономикалық сипаттағы мəселелерді шешуді көздейді.

Қазақстан, Ресей, Беларусьтің одақ құруға ұмтылысы үзіліп қалған мемлекетаралық өндіріс – экономикалық байланыстарды қалпына келтіруге бағытталған. Қазақстан үшін посткеңестік нарық шикізаттық жəне шикізаттық емес бағыттағы тауарларын өткізе алатын жалғыз жақын жəне түсінікті орын болып табылады. Өз кезегінде Ресей мен Беларусь үшін де қазақстандық нарық əріптестік жəне сауда-өнеркəсіптік байланысы қалыптасқан таныс мекен. ЕАЭО-ға кіргеннен бастап бірлескен кəсіпорындар құру мен өндіріс кооперациясын күшейту үшін жаңа мүмкіндіктер ашылады. Бұл – біздің партия қолдайтын зор жетістік. Еуразиялық одаққа қарай қозғалыс – біздің елдеріміздің жан-жақты табиғи, экономикалық, əлеуметтік ресурстарын оңтайлы үлгіде бірыңғай жүйеге біріктірудің жолы. Жəне, мүмкін, бүгінгі таңда осыдан басқа ілгерілуге апаратын жол жоқ та шығар. Осыған байланысты біздің партия Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы одақтық келісімге қол қойылуын қолдайды.

Экономикалыќ одаќтыѕ ертеѕіне сенеміз Ермек МАҚАШЕВ,

«Болашақ» қауымдастығының атқарушы директоры.

Президенттік «Болашақ» бағдарламасының қауымдастығы Еуразиялық экономикалық одағын қолдайды. Біздің көбіміз АҚШ-та, Еуропа мен Азияның дамыған елдерінде оқи жүріп, экономикалық интеграцияның пайдалы екендігіне көз жеткіздік. Қоғамда талқыланып жатқан бұл мəселені, яғни Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа қол қою мəселесін біздер, болашақтықтар да өз арамызда кеңінен сөз еттік. Біздің арамызда Еуропа, АҚШ, Азия мен Тынық мұхиты өңірлеріндегі ықпалдастық үрдістерін зерттеп, зерделеген жəне бұл үдерісті ішінен білетін түлектер де аз емес. Мысал үшін айтсақ, 1952 жылы құрылған Еуропалық көмір мен болат қорыту бірлестігі болашақ Еуропалық одақтың негізін қалады.

Тіпті, ол елдердің экономикалық өсіп-өркендеуіне гүлденуіне жол ашып қана қоймай, Батыс Еуропаның заманауи қауіпсіздік жүйесінің сұлбасын да сомдады. Ортақ нарық, тауарлардың, қызметтердің, капитал мен еңбек ресурстарының еркін айналымы Еуропа елдерін бірнеше онжылдықтың ішінде адам танымастай етіп өзгертті, əлемдік экономикадағы жетекші орынға шығуларына жол ашты. Бүгінде экономикалық ықпалдастықтың арқасында орнаған өзара тығыз қарым-қатынас Еуропадағы бейбітшілік пен тұрақтылықтың бірден-бір кепілі болып табылады. Еуроодақ, Солтүстік Америкадағы еркін сауда аймағы, Азия-Тынық мұхиты өңірлері əлемдегі ең ірі экономикалық орталықтарға жатады. Ал еуропалықтардың басым бөлігі тығыз экономикалық қарым-қатынас жасау керектігін

ертеден жақсы түсінеді. Аталған өңірлердің халқы экономикалық ықпалдастықтың жақсы жақтарына күн сайын куə болып, игіліктерін көру үстінде. Біз үшін Елбасының еуразиялық ықпалдастық жөніндегі идеясының 1994 жылы, яғни, болашақтықтардың алғашқы толқынының шетелге шығуы үдерісімен тұспа-тұс жария етілуінің үлкен нышандық мəні бар. 20 жылдың ішінде Мемлекет басшысының бастамасы өмірлік қажеттілігі мен тиімділігін көрсетті. Біз, болашақтықтар 10 мыңға жеттік жəне «Қазақстан-2050» Стратегиясын іске асыруға жəне Қазақстанның дамыған елдердің қатарына қосылуына жауапты екендігімізді терең сезінеміз. Осы мақсатта бізге стратегиялық əріптестерімізбен экономикалық интеграцияға түсу керек. Бұл – ілкімді қадам. Осы себепті Еуразиялық экономикалық одақтың мықты экономикалық институт ретінде елімізді əлемдегі озық отыз елдің қатарына жақындата түсетініне сенімдіміз.


www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

Еларалыќ ыќпалдастыќ аграрлыќ сектордыѕ əлеуетін ашады Қазақстан өз тəуелсіздігіне ие болғаннан кейінгі əлемдік экономикаға интеграциялану үдерістері жерге бай Қазақстан ауыл шаруашылығы саласының əлеуетін ашуға үлкен көмегін тигізіп келе жатқандай. Осы үрдістің нəтижесінде біз əлемдегі астықты державалардың біріне айналсақ, ендігі кезекте мал шаруашылығының дамытылуына екпін түсірілуде. Салаға мемлекет тарапынан көрсетіліп жатқан қолдау шаралары жыл өткен сайын нығайып, нақты бағдарламалар мен заңдар аясындағы болжамды негізде алдыңғы қатарлы елдерге тəн өркениетті даму мүмкіндігін қалыптастыруда. Төменде Ауыл шаруашылығы министрі Асылжан МАМЫТБЕКОВПЕН əңгіме де осы тұжырымды одан əрі қуаттай түскендей болды. – Асылжан Сарыбайұлы, өткен жылдың басында Үкімет «Агробизнес-2020» бағдарламасын қабылдаған болатын. Аграрлық сектордың таяудағы жылдар ішіндегі болашағын айқындауда бұл бағдарламаның үлкен рөл атқаратындығы белгілі. Қазіргі күні бағдарлама қалай жүзеге асу үстінде? Оның қандай жаңашыл тұстары бар? Осы туралы айта кетсеңіз. – Жалпы, 2013 жылды ауыл шаруашылығы саласы үшін «Агробизнес-2020» бағдарламасын іске асыруды ұйымдастыру жылы болды деуге келеді. Біз бағдарламаны əзірлеу, оның басымдықтарын айқындау бағытында көптеген жұмыстар жүргіздік. Солардың нəтижесінде 2014 жылғы 17 қаңтарда «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне агроөнеркəсіптік кешен мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң қабылданды. Бұл заң бағдарламаны мемлекеттік қолдау шараларын, яғни осы мақсатта жұмсалатын қаржыны заңдастыратын болады. Сонымен қатар, бағдарламаны іске асыру мақсатында 15 шеберлікжоспар əзірленді. Бұл жоспарлар ауыл шаруашылығының əрбір саласы жəне əрбір облыс бойынша қолдауды іске асыру тетіктері мен көрсеткіштерді нақты анықтайды. Енді бағдарламаны іске асырудың 2013 жылғы негізгі қорытындыларына келсек, аталған жылы ауыл шаруашылығындағы ішкі жалпы өнімінің көлемі 10,8 пайызға ұлғайып, 2,4 триллион теңгені құрады. Соның ішінде өсімдік шаруашылығындағы өнім көлемі бір жылдың ішінде 20,8 пайызға ұлғайса, мал шаруашылығы өнім көлемі 1,1 пайызға артты. Күрделі ауа райы жағдайына қарамастан, таза салмақпен алғанда еліміз бойынша 18,2 млн. тонна астық жиналды. Əрбір гектар берекесі 11,6 цент нерден айналып, 2012 жылмен салыстырғанда өнімділік деңгейі 3 центнерге жоғарылады. Жиналған астық елдің ішкі қажеттілігін толық қамтамасыз етіп қоймай, сонымен қатар, экспортқа 9 млн. тоннаға дейін астық шығару мүмкіндігін береді. Мал шаруашылығында да өндірістің өсуі мен мал басының артуы байқалып отыр. Мəселен, 2012 жылмен салыстырғанда ет өндірісі 1,0 пайызға, сүт көлемі 1,5 пайызға, жұмыртқа 6,3 пайызға артты. Ірі қара малдың саны 2012 жылмен салыстырғанда 1,2 пайызға өсіп, 5,8 млн. басты құраса, жылқы саны 1 пайызға (1,7 млн. бас), құстар саны 2,8 пайызға (34,4 млн.) артты. Ал қой мен ешкі санының 0,6 пайызға (17,5 млн. бас), шошқа санының 10,5 пайызға (0,9 млн. бас) төмендеуі байқалды. Сөйтіп, 2013 жылдың қорытындысында еліміздегі ірі қара малдың 31 пайызы аграрлық ұйымдастырылған құрылымдарда, ал 69 пайызы жеке қосалқы шаруашылықтарда шоғырланып отыр. Салыстыру үшін айтатын б��лсақ, 2010 жылдың басында республика бойынша ұйымдастырылған шаруашылықтардағы мал басының үлесі 18 пайызды, жеке қосалқы шаруашылықтарда 82 пайызды құраған болатын. Міне, осы жүріп жатқан оң өзгерістердің барлығы «Агробизнес-2020» бағдарламасында алға қойылған міндеттерге сəйкес келеді. – Ауыл шаруашылығындағы маңызды саланың бірі мал шаруашылығы екендігі белгілі. Осы саланы дамытудың қандай жолдары мен мүмкіндіктері бар. Салаға қолдау көрсету мақсатында қандай шаралар мен тетіктер қолға алынуда? – Бұл саланы дамыту ісі əлемде соңғы кездері байқалған біраз үдерістерге, атап айтқанда, əлем бойынша азық-түлік бағаларының көтерілуіне байланысты өте өзекті бола түсуде. Оның үстіне жерге бай мемлекеттердің қатарындағы Қазақстандағы ауыл шаруашылығы жерінің басым көпшілігін мал жаятын жерлер құрайды. Осы ресурстарды іске қосу жыл өткен сайын маңызды бола түсуде. Осыған орай мал шаруашылығы өнімдерінің көлемі мен сапасын, осы салада еңбек етуші кəсіпорындар мен шаруа қожалықтарының, ірі ауыл шаруашылығы құрылымдарының бəсекелестік қабілетін арттыру мақсатында қазіргі уақыттары бірнеше қолдау шаралары қарастырылуда. Олардың қатарында асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуға бағытталған шаралар бар. Мəселен, еліміздегі ірі қара мал мен қойдың асыл тұқымдарын жетілдіру, осы бағыттағы селекциялық жұмыстарды жүргізу, ірі

қара малдың асыл тұқымдарын елімізге импорттау, асыл тұқымды төл сатып алу секілді жұмыстарға субсидия төлеу мəселесі шешімін тапқан. Сонымен қатар, өгізшелерді бордақылау алаңдарына өткізу, сиыр, жылқы, қой, түйе, шошқа, бройлерлік құс жəне күркетауық еттерін, тауық жұмыртқасын, сүт, қымыз, шұбат, биязы жүнді қой жүнін өндіру үшін пайдаланылатын мал мен құстарға берілетін азықтың құнын арзандату үшін осыны субсидиялау көзделуде. Мемлекет, сонымен қоса, қазір гі уақытта жеке қосалқы шаруашылықтардағы мал басын сапалық жағынан жақсарту ісіне де көңіл бөлуде. Мəселен, осылардың жалпы табынындағы ет бағытындағы тұқымдық бұқаларды күтіпбағу жұмысы субсидияланатын болды. Атап айтсақ, бір бұқаны күтуге 104 мың теңгеге дейін субсидия беріледі. – Жоғарыда өзіңіз айтып кеткендей, бүкіл əлем бойынша алғанда азық-түлік қауіпсіздігі мəселесі өте өзек ті бола түсуде. Бұл проблема қазір гі уақытта адамзатқа төнген жаһандық қатерлердің бірі ретінде алдыңғы қатарға шығарылып отыр. Осы тұрғыдан алғанда біздегі азық-түлік қауіпсіздігі мəселесі қалай шешілуде? Біз өзімізді өзіміз азық-түлікпен қамтамасыз ете алып отырмыз ба? – Елбасының тапсырмасына сəйкес бұл мəселемен Үкімет, соның ішінде, біздің министрлік жүйелі түрде шұғылданып келеді. Оның нəтижесі жоқ емес. Мəселен, 2013 жылдың қорытындысында негізгі азық-түлік өнімдері бойынша өзімізді қамту көрсеткішіміз 80 пайыздан асып түсті. Яғни, еліміздің ішкі рыногындағы отандық азық-түлік өнімдерінің үлесі осы деңгейге дейін көтерілді. Соның

ішінде отандық күріш, қызылша, бидай ұны, ас тұзы сияқты өнімдермен ішкі рынокты қамтамасыз ету деңгейі 100 пайызға дейін жетті. Ірі қара, шошқа, қой жəне жылқы еттерімен қамтамасыз ету дең гейіміз тиісінше 94,3 пайыз, 90,1 пайыз, 99,5 жəне 94,9 пайызды құрады. Біз өзімізді өңделген сүтпен 95,7 пайызға, тауық жұмыртқасымен 97,6 пайызға, картоппен 97 пайызға, қызанақпен 94,7 пайызға, қиярмен 86,8 пайызға, орамжапырақпен 86,4 пайызға, пиязбен 83 па йызға, қантпен 78,4 пайызға, өсімдік майымен 77,3 пайызға қамтамасыз ете алдық. Жалпы, Елбасының тапсыр ма сы бойынша əзірленген «Агробизнес-2020» бағдар ла ма сы ның басты бағыттары да еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатына арналған. Бағдарлама жүзеге асқан жағдайда ауыл шаруашылығындағы отандық өндірістің көлемі артып, экспорттық мүм кіндіктері айта қаларлықтай көтерілетін болады. Жоғарыда айтып өткеніміздей, бағдарлама ауыл шаруашылығын мемлекеттік тұрғыдан қолдаудың жаңа тетіктері мен оларды қаржыландыру көздерін айқындады. Соның нəтижесінде, агроөнеркəсіпті қолдаудың көлемі 4,5 есеге дейін артатын болады. Міне, осылардың барлығы ақырында келіп, еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мəселесін шешеді. – Осы уақытқа дейін еліміздің ішкі рыногында шетелдік тауық еттерінің үлесі мол болып келген болатын. Сіз жоғарыда ішкі рыноктағы отандық өнімдер үлесінің өскендігі туралы бірқатар нақты деректер келтірдіңіз. Ал енді осы ішкі рынокты тауық етімен қамтамасыз ету мəселесі қалай шешілуде?

– Нарықтағы ең арзан ет тауық еті екендігі мəлім. Сондықтан оны тұтыну үлесі де басқа өнім түрлеріне қарағанда неғұрлым жоғары болып келеді де осы жағдай ішкі рынокта проблеманың пайда болуына əкеліп соғады. Осындай жағдай біздің Қазақстанда да орын алып, бұл мəселе еліміздің азық-түлік қауіпсіздігіне əсер етіп келген болатын. Дегенмен, соңғы жылдары қолға алынған шаралардың нəтижесінде бұл істе де айта қаларлықтай алға басулар байқалды. Мəселен, егер көрсеткіштерге көз салатын болсақ, соңғы жеті жылда ішкі рыноктағы тауық етін тұтыну көлемі 208 мың тоннадан 305 мың тоннаға дейін, яғни 47 пайызға артқан екен. Бірақ, соған қарамастан, соңғы жылдары ішкі рынокқа импорттық тауық етінің келуі азая түскендігін атап көрсетпекпін. Атап айтқанда, 2012 жылы республикамызға 192,2 мың тонна тауық еті импортталса, 2013 жылы статистика агенттігінің мəліметі бойынша, оның көлемі 169,9 мың тоннаға дейін төмендеген. Яғни, құс еті импортының көлемі 11,6 пайызға дейін азайған. Соның ішінде америкалық тауық етінің импорты 2012 жылы 140 мың тоннаны құраса, өткен жылы 119 мың тоннаға төмендеген. Ал Ресей Федерациясы мен Беларусь Республикасынан келетін тауық

ЕУРАЗИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ОДАҚ: БƏСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІКТІҢ ЖАҢА БИІКТЕРІНЕ!

24,2 млрд. $

Қазақстандық экспорт

Қазақстанның Ресеймен жəне Беларусьпен 2013 жылғы тауар айналымы 2009 жылмен салыстырғанда

87,6%-ға

64%-ға

артты

Шетелдік инвестициялардың жалпы көлемі

34%-ға

артты

Қазақстанның өңдеу өнеркəсібіне шетел инвестицияларының көлемі 2009 жылдан 2012 жылға дейін

88%-ға

1,8-ден 3,14 млрд. $ ұлғайды

,

21,4-тен 28,3 млрд. $ ұлғайды ҚАЗАҚСТАННЫҢ КО – БЭК ШЕҢБЕРІНДЕГІ 4 ЖЫЛДАҒЫ ІС ЖҮЗІНДЕГІ ЖЕТІСТІКТЕРІ

Қазақстандық экспорттағы өңделген тауарлар үлесі

44,9%-дан 54,3%-ға дейін

өсті

ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ЭКСПОРТТЫҢ 4 ЖЫЛДА ӨСУІ

БІРНЕШЕ ЕСЕ

шырындар, автомобиль техникасы, құбырлар, трансформаторлар, конденсаторлар жəне басқа тауарлар

кондитер бұйымдары

9 есе жəне 35 млн. $ құрады макарон бұйымдары

60%

күріш

5 есе

Еуразиялық интеграция институты дайындаған.

5 Бүгін Астанада Қазақстан, Ресей жəне Беларусь мемлекеттерінің басшылары Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы шартқа қол қояды. Осыған орай, біз профессор Мұратбек МҰХАНБЕКОВ пен Еуразиялық экономикалық қауымдастығы Кеден одағының жұмыс мəселелері жөніндегі басқарма басшысы Айдын МЕЙРАМБЕКҰЛЫН əңгімеге тартқан едік.

етінің көлемі 2012 жылы 26,9 мың тонна болса, 2013 жылы 27,1 мың тоннаны құраған. Бұл аздаған өсімге түсіністікпен қарауға болады. Өйткені, біз соңғы жылдары Кеден одағының аясында өмір сүре бастадық. Мұндай жағдайда ауыстүйістің арта түсетіндігі түсінікті. – Ендігі сұрағымыз осы Кеден одағына қатысты болып отыр. Бұл одақтың аясында ауылшаруашылық өнімдерін 170 мил лион адамды құраған үлкен рынокқа экспорттау жəне им порт тау мəселелері қалай шешілмек? – Кеден одағы құрылғанға дейін оған мүше елдердің əрқайсысында шикізатты жеткізу, өндіру, сақтау, тасымалдау, сату, жою үдерістерінде осы мəселелерге қойылатын талап тар ды анықтайтын ұлттық тех ни ка лық регламенттер əрекет етіп келген еді. Бұл ретте Қазақстан, Ресей жəне Беларусь елдерінде тамақ өнімдерінің өмірлік циклінің үдерістеріне белгіленген талаптар əртүрлі болды. Осының əсерінен қазақстандық техникалық регламент талаптарына сай əзірленген өнім Ресей жəне Беларусь елдерінің техникалық регламент талаптарына сəйкес келмеген жағдайда олардың ішкі рыноктарына жіберілмейтін еді. Енді осы жағдайға орай Кеден одағы аясында үш елге бірдей ортақ бірыңғай талаптарды іске асыратын техникалық регламенттер əзірленуде. Бұл үдеріс аяқталғаннан кейін осы үш елде сол техникалық регламент талаптарына сəйкес əзірленген өнімді өткізу ісі ешбір шектеусіз, құжаттарды қосымша растаусыз жəне қайта ресімдеусіз жүзеге асырылатын болады. Міне, осының əсерінен өзара сауда арта түсетіндігі анық. – Еуразиялық экономикалық одақ құрылғаннан кейін қазақстандық астық өсірушілерге əлемдегі дамыған елдерден техника жеткізу ісі қиындай түседі деген қауесет бар. Бұған не дейсіз? – Бұған жауап ретінде Еуразиялық экономикалық комиссия алқасының 2013 жылғы 15 қазандағы №223-ші ше ші мін келтірер едім. Міне, осы шешім бойынша республикамыздағы ірі жер иеленушілеріне алыс шетелдерден жоғары өнімді астық жинау комбайндарын сатып алу жəне оны ішке енгізуде мүмкіндіктер жасалынған. Ол мүмкіндіктер импорттық квота белгілеу жолымен шешілген. Соның ішінде Қазақстан Республикасы үшін жоғары өнімді шетелдік комбайндардың импорттық квотасының көлемі 2014 жылға 300 комбайн, 2015 жылға 309 комбайн, 2016 жылға 300 комбайн деп қарастырып отыр. Демек, отандық ауылшаруашылық тауарларын өндірушілер үшін өздеріне қажетті техниканы таңдап алуында еріктілік мəселесі қарастырылған. – Ет��ің кейбір түрлерін импорттауға тарифтік квоталардың болуы ет өңдеушілерді арзан шикізатпен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді деген пікірлер бар. Осы туралы не айтқан болар едіңіз? – Бүгінгі күні ішкі рыногымыздың қажеттілігін құс етінен басқа барлық отандық ауылшаруашылық өнімдерімен қамтамасыз етіп отырмыз. Біздің ойымызша, отандық тауар өндірушілерді жосықсыз бəсекелестіктен қорғаудың қолайлы жəне заңды жолы – бұл тарифтік квоталарды қолдану шарасы болып табылады. Тарифтік квоталардың сауданы реттеудегі мəні – кедендік төмен тарифпен əкелінетін тауардың нақты көлемін бекіту. Бұл ретте өндіріс пен тұтынудың теңгеріміне негізделген ішкі нарық қажеттілігін айқындап алудың маңызы зор. Осылайша алғанда, тарифтік квотаны бекіту бір жағынан, ішкі рыноктан келетін импортты тежесе, екінші жағынан алғанда, отандық өндірісті ынталандырады. Сонымен қатар, белгілі бір өнімге деген қажеттілікті қамтамасыз етуге мүмкіндік беретіндіктен, сол өнім бағасының өсуінің алдын алуға жəрдемдеседі. Қазақстанда тарифтік квоталар еттің үш түрін əкелуге қолданылады. Олар – сиыр еті (мұздатылған жəне тоңазытылған), шошқа жəне құс еттері. 2014 жылға осы өнімдер бойынша квотаның көлемі сиыр етіне – 15,3 мың тонна, шошқа етіне – 9,7 мың тонна, құс етіне 110 мың тонна деп белгіленді. Осы ретте құс еті импортына қатысты тарифтік квотаның қолданылуы Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына қосылу жөніндегі келіссөздер жүргізу барысында қозғалған мəселе екендігін айта кетсек, артық болмас. Жалпы, аталған жағдаяттар бойынша, тарифтік квотаның қолдану тетіктері отандық тауар өндірушілер үшін қауіп төндірмейтіндей деңгейде белгіленген. Оның үстіне, құс етіне қатысты арнайы қорғау шараларын қолдану Ресей Федерациясы мен Беларусь Республикасында да кеңінен қолға алынып отыр. – Əңгімеңізге рахмет.

Айдын Мейрамбекұлы: – 1994 жылы Елбасымыз М.В.Ломоносов атындағы Мəскеу мемлекеттік университетінде сөйлеген сөзінде осы идеяны алғаш көтерген болатын. Бұл идеяға биыл 20 жыл толып отыр. Осы аралықта көптеген істер атқарылды. Тарихи тұрғыдан қарасақ, ең бастысы – 2000 жылы Еуразиялық экономикалық қоғамдастық құрылды. Қоғамдастыққа Қазақстан, Ресей, Беларуссия, Қырғызстан жəне Тəжікстан кірді. Кейін Кеден одағы дүниеге келді. Кеден одағы оңтайлы серпінін бергеннен кейін, Біртұтас экономикалық кеңістік жұмыс істей бастады. Бүгінде Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңістік аясында қол қойылған келісімдер 100-ден асып отыр. Осы атқарылған жұмыстың ең ауқымдысы Еуразиялық экономикалық одақ болып табылады. Бұл одақ еліміздің экономикасының нығаюына ерекше ықпал етеді. Сонымен қатар, Қазақстан, Ресей, Беларуссия бірлесіп əлемнің дамыған, экономикасы мықты елдерімен экономикалық байланыстар орнатуға зор мүмкіндік береді. Қазақстан 50 мемлекеттің қатарына қосылды, Ресей сол көрсеткіш бойынша 92-орында, Беларуссия 63-орында тұр. Екінші артықшылығы – бизнесті дамыту Кеден одағы құрылмай тұрғанда біздің кəсіпкерлер шетелдерге тауарларын тасымалдау үшін біраз уақыт кетіретін. Қазір кедендік бақылау алынды, бизнес жүргізу үшін оңтайлы сəт туды. Уақыт үнемдеуімізге жəне тауарларды сыртқы нарыққа шығаруға зор мүмкіндік алып отырмыз. Мұратбек Мұханбеков: – Ескі технологиялармен де жақсы тауар өндіруге болады. Жақсы технологиямен де затты сапасыз етіп шығаруға болады. Ұтатынымыз – бəсекелестік орта пайда болады. Бұрыннан біз Ресейге бидайымызды, ұнымызды сататынбыз. Қазір бұл тауарларға сұраныс көбейіп отыр. Иран да, Қытай да Қазақстан астығына сұраныс танытуда. Бұдан біз ұтпасақ, ұтылмаймыз. Айдын Мейрамбекұлы: – Одақтың құрылуы адам капиталының еркін орналасуына көптеген мүмкіндіктер ашады. Сонымен қатар, тағы бір жаңалық ол – біздің еліміздің ЖОО-сын бітіріп, диплом алған азаматтар енді Ресейде немесе Белоруссияда жұмысқа орналасу мүмкіндігіне ие болады. Бұл мəселеде азаматтар тең құқылы. Бүгінгі күні еліміз Белорусьпен бірлесіп комбайндар шығаруда. Өйткені, мұның шеттен импортталатын комбайндарға қарағанда бағасы төмен жəне қолжетімді. Екіншіден, ортақ нарық болған соң, үш ел арасында адам капиталы алмасады, адаммен бірге жаңа техникалар келеді. Бұл салада белорусьтар бұрыннан басым болып келе жатыр. Олардың экономикасындағы басты сала ауыл шаруашылығы болып табылады. Белорусьтардың тəжірибесін пайдалануымызға мүмкіншілік алып отырмыз. Ал көлік инфрақұрылымындағы теміржол саласын алатын болсақ, Еуропаға кең көлемде тауарлар экспорттауға жол ашылады. Себебі, тасымалдау құны төмен болғандықтан, өніміміз шетелдерде үлкен бəсекелестік тудыратын болады. Мұратбек Мұханбеков: – Мен жақында Астана экономикалық форумы аясында өткен «Қазақстанның инновациялық экономикасы: жаһандану жағдайындағы тұрақты даму факторы» деген конференцияға қатысқан едім. Бағаның қымбаттауы немесе арзандауы – саясатқа байланысты. Өйткені, доллардың қазіргі құны нақты тауардың құнына сəйкес келмейді деген пікір айтылды... Айдын Мейрамбекұлы: – Шетелден импортталатын тауарлар көбінесе доллардың құнымен есептелетіндіктен, тауар бағасы орташа есеппен 15-20 пайызға қымбаттайды. Бірақ, екінші жағынан, біздің экспортталатын тауарларымыз да доллармен есептеледі. Ал ішкі нарықта өзіміздің ұлттық капиталымыздың көбеюіне оң серпін береді. Біздің ең басты мақсатымыз, Одақ аясында бəсекелестікті тудыру арқылы тұтынушыға сапалы өнім жеткізу. Бəсекелестік болған жерде тауардың құны төмендейді. Сол арқылы біз импортқа тəуелді болмай, ішкі нарықта өзімізді өзіміз қамтамасыз ете алу мүмкіндігіне ие бола аламыз. Еуразиялық экономикалық одақтың тағы бір маңыздылығы əлемдік кеңістікте еліміздің беделінің өсуі болып табылады. Бұл, келешекте бізге жаңадан инвестициялар тартуға мүмкіндік береді. Инвестициялар арқылы жаңа жұмыс орындары ашылады. Жаңа техника келеді, көлік инфрақұрылымы дамиды. Ол – қазынамызға түсетін салық көзі.

Əңгімелескен Сұңғат ƏЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Жазып алған Эльмира САБЫРҚЫЗЫ, журналист.

Ўтылмаймыз


6

www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

Маќсат – ілкімділікпен ілгері басу Алексей СИДОРЕНКО

«АгромашХолдинг» акционерлік қоғамының басқарма төрағасы.

Экономиканың қай саласы болса да жеке-дара дамымайды. Нақтырақ айтсақ, əрқайсысы оқшауланып дами алмайды. Ауыл шаруашылығы өндіріспен тамырласа үйлескенде ғана экономика, ол арқылы əлеуметтік сала дамудың даңғыл жолына түседі. Қостанай облысының бұрыннан алтын астығымен даңқы шыққан еді. Егін шаруашылығы жаңа технологиялармен, озық тəжірибелермен байи түсіп, бұл өңір еліміздің астық державасына айналды. Қазір Қостанай Қазақстандағы барлық астықтың төрттен бірін береді. Сыртқа сатқан ұнның да төрттен бірі

Қостанайдағы ұқсату кəсіпорындарына тиесілі. Мұнымен құнарлы өлке тек ауыл шаруашылығымен шектеліп қалған жоқ. Жаңа ғасырдың басында Қостанай экономикасы жаңа леппен дамыды. Кеңес одағы дəуірінде аяқталмай қалған дизельді қозғалтқыштар зауытының қаңқасы қазір «АгромашХолдинг» алып кəсіпорнына айналды. Нақ осы « А г р о ма ш Х о л д и н г » а кц и о н ер л і к қоғамында жүргізіліп жатқан жұмыстар Қостанайды тек астықты, кенді өлке ғана емес, еліміздегі машина жасау ісінің ірі орталығына айналдырды. Машина жасау саласының дамуында біздің кəсіпорын интеграция үдерісіне қарыздар. Өйткені, «АгромашХолдинг» кəсіпорны алдымен Ресейде өндірілетін ауыл шаруашылығына қажетті техникаларды құрастыруды қолға алған еді. Бұл күнде астық жинайтын «ESSIL КЗС-760», «ESSIL КЗС-740» жəне жемазықтық шөп жинайтын КСК-600 комбайндарын шығарамыз. Бұлардың барлығына Қазақстанға қарағанда, машина жасау ісінде ысылып қалған Ресей жəне Беларусь Республикасымен ықпалдаса жұмыс істеу арқылы қолымыз жетті. 2007

жылы Ресейдің Красноярск зауытының «Енисей» астық комбайнын құрастыра бастап едік, ал 2009 жылы Беларусь Республикасындағы «Гомсельмаш» зауытымен бірлесіп, ауылшаруашылық техникаларының түрлерін шығаруды одан əрі дамыта түстік. Əріптестік келісімдер жыл өткен сайын жаңа келісімдермен толығып отырады. Қазір «АгромашХолдинг» пен беларусьтық «Гомсельмаш» ашық акционерлік қоғамы арасында бірлескен кəсіпорын құру жөнінде жұмыстар жүргізіліп жатыр. Болашақ кəсіпорын техника модельдерінің түрлерін көбейтуге жəне өнімнің көлемін арттыруға мүмкіндік туғызатын болады. Ал бұл Отанымыздың машина жасау жəне агарарлық қуатын арттырары анық. Мысалы, 2013 жылы біздің кəсіпорын 390 ауылшаруашылық техникасын құрастырды. Үстіміздегі жылы бірлескен кəсіпорын іске қосылады да, соның арқасында 420 техника сапқа қойылатын болады. Ал 2018 жылы техника қатарын 530-ға жеткізетін боламыз. Біз отандық ауылшаруашылық өнімдерін өндірушілерді астық жəне жемазықтық шөп жинайтын комбайндармен толық

Байтаќ нарыќты баєындыру – міндетіміз Таяуда еуразиялық экономикалық интеграцияның тиімділігі мен тартымдылығы туралы «Азия Авто» АҚ президенті Ерік САҒЫМБАЕВПЕН əңгімелескен едік. Кəсіпорын жетекшісі отандық өнеркəсіптердің өз өндірісін өрістетуі үшін аталған экономикалық құрылымның пайдасы туралы сөз қозғады. – Ерік Ерлесұлы, сіз жетекшілік етіп отырған «Азия Авто» АҚ Ресеймен бірлескен кəсіпорын ретінде құрылғаны белгілі. Осы уақытқа дейін кəсіпорын Кеден одағы шеңберінде жұмыс істеді. Алдағы уақытта Еуразиялық экономикалық одаққа жалғасатын бұл құрылым кəсіпорынның кеңейе түсуіне қаншалықты ықпал етті? – 2010 жылы Кеден одағының құрылуы қазақстандық автоөнеркəсіптің дамуына үлкен ықпалын тигізді. Айталық, бірінші кезекте, автонарықтағы бағаны реттеу жүйесінде үйлесімділік пайда болды. «Азия Авто» кəсіпорны қазақстандық зауыттардың ішінде алғашқылардың бірі болып, Ресей Федерациясы мен Беларусь Республикасының территориясына кедендік алымдарсыз еркін кіруге мүмкіндік алды. Аталған елдер арасындағы əріптестіктің Кеден одағынан Еуразиялық экономикалық одақ форматына көшуі – ТМД кеңістігіндегі қуатты автоөнеркəсіп өндірісі жүйесін қайта жандандырып, зауыттарымызға тың интеграциялық мүмкіндіктер береді деп ойлаймын. 2013 жылы біз өнім өндіруді 88 пайызға, биыл алғашқы тоқсанда төрттен бір бөлігіне ұлғайттық. Ендігі уақытта еліміздің ішкі тұтынуына арналған өндіріс көлемін өсіруді жалғастыратын боламыз. Алайда, өндіріс үдерісін жетілдіре түсу жоспарын жүзеге асыру үшін өнімдерімізді Кеден одағы елдерінің нарығына шығаруымыз керек. Онсыз алға қарай басу мүмкін емес. Сондықтан, отандық автоөнеркəсіптегі барлық жобаларымыз Еуразиялық экономикалық одаққа мүше болатын елдердің сауда нарығын бағындыруға негізделетін болады. Осыған орай ресейлік əріптестерімізбен бірге жылына 120 мың автокөлік шығару қуатына ие жаңа автозауыт құрылысы жобасын жүзеге

асырып жатырмыз. Бұл зауытта шығарылатын автокөліктердің көптігі соншалық, бізге бұл өнімді өткізу үшін еуразиялық экономикалық интеграция кеңістігімен бірге ТМД елдерінің нарығын да игеру керек болады. Сол себепті, кез келген экономикалық интеграциялық құрылым отандық тауар өндірушілер үшін пайдалы болатынына сенеміз. Жаңа зауыт 2017 жылы пайдалануға беріледі. Бұл уақытқа дейін «Азия Авто» зауыты өндірістік қуатын жылына 60 мың көлікке дейін ұлғайтуды көздеп отыр. – Өскеменде шығарылып жатқан көліктер бүгінде Ресей нарығына шығарылып жатыр ма? Зауыт өндіретін өнімдердің ішінде ресейлік көлік маркалары ғана емес, шетелдік көлік түрлері де бар. Олардың сапасы мен бағасында қандай да бір айырмашылық бар ма? – Өткен жылы біздің зауыт ресейлік нарықтағы көлік түрлері жүйесін мақұлдау үдерістерінен өтті. Біз ресейлік тұтынушыларға автокөліктердің алғашқы буынын сəтімен жөнелттік. Осымен ресейлік территорияға қазақстандық автоөнеркəсіп өнімдерін тасымалдау тоқтады. Қазақстан Үкіметінің

күш салуымен Ресейге тұрақты көлік тасымалдауға қойылған кедергілер мəселесін алу туралы оң шешімге қол жеткізіледі деп ойлаймын. Қазір біздің автокөліктерге жекелеген жəне шекаралық аудандардың тұтынушылары арасында тұрақты сұраныс бар. «Азия Авто» АҚ өз өндірісінде түрлі модельдерді кеңінен шығаруымен танымал десек болады. Қазақстанда Ресеймен салыстырғанда, көптеген көлік түрлерін шығару əлдеқашан жолға қойылған. Біздің зауытта шығарылған кейбір модельдер көрші нарықта таныстырылып үлгерген жоқ. Логистика мен өндірістегі шығындарды оңтайландыру нəтижесінде мүмкін болып отырған жоғары сапа мен оңтайлы баға өнімдеріміздің Ресейдегі өтімділігіне алдағы уақытта жол ашады деп ойлаймыз. – Зауыттың жылдық тауар айналымы қанша? Қазақстандық автокөлік терге өзге елдерде сұраныс қаншалықты? – «Азия Авто» кəсіпорнының үлесіне Қазақстанда шығарылатын автокөліктердің 80 пайызы тиесілі. Былтыр 31 мың автокөлік шығардық. Барлығы ішкі нарықта сатылып кетті. Ал өндірістің жылдық көлемін ақшаға салып есептесек, 100 миллиард теңгеден асады. Бұл – əлемнің ең үздік жүздігіне енуге, сондай-ақ, Қазақстандағы машина құрастыру компанияларының үздік үштігінің қатарынан табылуға мүмкіндік беріп отыр. – Зауытта қанша адам жұмыс істейді жəне олардың орташа еңбекақысы туралы айтсаңыз? – Қазіргі уақытта зауыттың Өскемендегі өндірістік алаңында мыңға жуық адам жұмыспен қамтылған. Олардың орташа жалақысы 150 мың теңгені құрайды. Бұл – өңір бойынша ғана емес, республика бойынша орташа еңбекақы көлемінен жоғары. Одан өзге, Қазақстанның ірі жəне шағын қалаларында автокөліктерді сату орталықтары жұмыс істейді. Онда да бірқатар адамдар жұмыспен қамтылып отыр. Əңгімелескен Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан».

ӨСКЕМЕН.

қамтамасыз етпекпіз. Өндіріс көлемінің кеңеюі жұмыс орнының көбеюіне ықпал етері хақ. Өндірістегі тек ауылшаруашылық техникаларын шығару цехтарына 500 адам тартылады. Қатар жатқан жəне машина жасау ісі дамыған елдермен бұл саланы ықпалдаса дамытуда қазақстандық мазмұн үлесін молайтуды басты міндеттің бірі деп санаймыз. Мысалы, 2013 жылы шығарған өнімдегі қазақстандық мазмұн үлесі 35 пайызды құраса, осы жылы оны тағы да 5 пайызға арттырамыз. Биыл Лисаков қаласындағы «ДонМар» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі «Агромаш Холдингте» шығарылған астық комбайнына тіркейтін жатка өндіруді жүзеге асырды. Сонымен бірге, Екатеринбург қаласындағы «Пневмостроймашина» ашық акционерлік қоғамымен бірлесіп, осы кəсіпорын шығарған қондырғылар арқылы астық комбайндарын икемдеу жұмыстары жүргізілді. Қазақстан диқандарының өтініш-тілегін ескере отырып, «Гомсельмаш» кəсіпорны Essil КЗС-740 астық комбайндарын жаңғырту, түрлендіруді жүзеге асырды. Комбайндарға бұрын пайдаланып келген Минск мотор зауыты шығарған қозғалтқыштар орнына одан да қуатты Ярослав мотор зауыты қозғалтқыштарын салатын болды. Мұның барлығы да елдер арасындағы интеграция арқасында мүмкін болып отыр. Беларусь Республикасындағы ірі машина жасау кəсіпорнымен ықпалдастығымыз жұмысшы кадрларын дайындауда да жақсы нəтижесін беріп келеді. Машина жасау ісіне білікті мамандар ауадай қажет. Оларды бірлескен кəсіпорында оқытамыз. Ал технолог-конструкторлар «Гомсельмаш» кəсіпорнында біліктілігін көтереді. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасы, Ресей жəне Беларусь Республикасы президенттерінің қолдауы арқасында құрылған Кеден одағы көптеген экономикалық үдерістерді, рəсімдерді жеңілдетті. Əсіресе, кедендік рəсімдер, құжаттарды дайындау, толтыру, тіркеу секілді үдерістер жеңілдеді əрі жеделдетілді. Осының əсерімен республикалардан тауар тасуда кедендік бекеттерден өту үдерісінің уақыты қысқартылды. Сырт елдермен таза экономикалық қарым-қатынастар қазақстандық өнеркəсіп өнімдерінің сапасын көтереді, бəсекеге итермелейді. «АгромашХолдинг» кəсіпорны

ауылшаруашылық техникаларының сыртында Оңтүстік Кореяның SsangYong, Украинаның Chance, ресейлік IVECO, УАЗ машиналарын құрастырады. Еуразиялық экономикалық одақ Қазақстанның машина жасау өндірісін кеңейте түсуге, өнім түрін көбейтіп əрі сапасын көтеруге қамшылайды. «АгромашХолдингтің» өндіріс алаңынан шыққан машиналар тек Қазақстанды қамтамасыз етіп қоймайды, Еуразиялық экономикалық одақ нарығын да қамтитын болады. Біздің компания осы бағытта жұмыс жүргізіп отыр. Қазір біз машина жасау өндірісінің жаңа деңгейіне көтеріліп келеміз. Ол өндірген өнімде қазақстандық мазмұн үлесін молайтудан тұрады. «АгромашХолдинг» автомобильдер қораптарын дəнекерлеу, бояу секілді ұсақ желілік құрастыруды қолға алған Қазақстандағы алғашқы кəсіпорын десек артық айтқандық емес. Компанияда экспортқа бағытталған жобалар бар. Ол үшін алдымен отандық нарықты игеріп алуымыз керек екенін де білеміз. Мұның барлығы алдымен сапаға байланысты. «АгромашХолдингтің» өндіріс алаңында «САРЫАРКААВТОПРОМ» кəсіпорны шығаратын SsangYong Nomad автомобилі Кеден одағы елдерінің нарығын бағындырады деген сеніміміз зор. 2013 жылы Қазақстан Республикасы

Президентінің «Алтын сапа» сыйлығына «Индустрияландыру көшбасшысы» аталымы бойынша компанияның «SsangYong Nomad автомобилін ұсақ желілік əдіспен құрастыру» жобасы ие болды. Сонымен қатар, «АгромашХолдингті» жақында Женевада өткен 84-ші халықаралық автосалонда Оңтүстік Кореядан сырт жерде сатылатын SsangYong автомобилін ұсақ желілік əдіспен құрастыру жобасын (CKD) жүзеге асырып отырған дүниежүзіндегі жалғыз зауыт ретінде атап өтті. Бұл күнде отандық SsangYong Nomad автомобилін тек Ресейге ғана емес, Беларусь Республикасы мен Əзербайжанға да экспорттауға келіссөз жүргізілуде. Біз ресейлік нарықтың сенімін жаулауды келесі жылдан бастаймыз. Биыл өндірілген машинаның барлығы да Қазақстанда сатылатын болады. Міне, интеграция болмаса Қазақстандағы машина жасау өндірісі осылай шапшаң дамымас еді, тіпті тұл болар еді. Еуразиялық экономикалық одақ осы үдерісті одан əрі ілгері сүйрейтін болады. Бұл одақ ішкі нарықты сырттан келетін, Кеден одағы елдерінің мазмұндық үлесі аз автомобильдерге ауып кетпеуінен сақтайды. Алда осы саладағы талай ілкімді, ел үшін игілікті істер күтіп тұр. ҚОСТАНАЙ.

ЕУРАЗИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ОДАҚ: БƏСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІКТІҢ ЖАҢА БИІКТЕРІНЕ!

ЕАЭО-ҒА ЕНУДЕН ҚАЗАҚСТАН ҮШІН ТИІМДІЛІКТЕР

Əлемдік дағдарыстарға тұрақтылықты арттыру

2030 жылға дейін ІЖӨ-ні 25%-ға өсіру

Бəсекелестіктің артуынан бағаны төмендету Бірлескен кəсіпорындарда жаңа жұмыс орындарын құру

Тарифтік жəне тарифтік емес кедергілерсіз 170 млн.адам үшін біртұтас рынок

Өндіріс пен технологияны жаңарту жəне өндірістік қуатты ұлғайту

Экономиканың шикіза��тық емес секторының айтарлықтай дамуы

Инвестициялық ахуалды жақсарту Қызмет көрсету рыноктарын, адам ресурстарын дамытудың жаңа деңгейіне шығу

Сыртқы сауданың өсуі Жаңа капитал жəне ғылымды қажетсінетін салаларды ашу Неғұрлым жоғары талаптар есебінен өнім сапасын арттыру Еуразиялық интеграция институты дайындаған.


Интеграция – латын сөзі. Қазақша түсінікте бірігу, толықтыру сынды мағынаға саяды. Ал енді осы тарих өткелдерінде ынтымақтаса, қоғамдаса, бірін-бірі толықтыру мақсатында тұтастай елдердің бірігуі ешқашан тым ұзақ мерзімді құрап көрмепті. Егер ойша шолсақ, біріге қимылдау көбіне-көп ортақ жауға қарсы соғыстардағы əскери одақ шеңберінен аса алмаған екен. Интеграция терминінің саяси, экономикалық негіздері туралы алғашқы ойларды айналымға енгізген ғалымдардың қатарына Р.Шмед, Х.Кельзен, Д.Шиндлер сынды неміс ғалымдарын жатқызуға болады.

Nations — Оңтүстiк-Шығыс Азия елдерiнің ассоциациясы) — Оңтүстiк-шығыс Азияның 10 елi кіретін өңірлік саяси, мəдени əрі экономикалық ұйым. 1967 жылы 8 тамызда қабылданған Бангкок декларациясында Индонезия, Малайзия, Филиппиндер, Сингапур жəне Таиланд мемлекеттері негізін қалаған ассоциация экономикалық өсуді, əлеуметтік, мəдени дамуды жаңғыртуды, аймақта бейбітшілікті қамтамасыз етуді мақсат тұтады деп көрсетілген.

Елдер їшін береке бастауы Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

БЕНИЛЮКС. Жалпы, адамзат баласының бірігуге ұмтылысы оның есеюіне қатысты десе болғандай. Қоғам неғұрлым жетілген сайын əрі ғылымитехникалық жетістіктердің адымы аршындаған сайын арадағы байланыстар да қарқын ала түседі. Ол, тіптен қолдан тоқтатамын десеңіз де өздігімен жүріп, егер оны реттеп отырмасаңыз жабайы қалыпта да дами беретінін уақыт көрсеткен. Ал экономикалық мақсаттарда бірігудің алғашқы қадамдарының мысалына Бенилюкс елдерінің (Бельгия, Нидерланд, Люксембург мемлекеттерінің алғашқы буындарынан алынған сөз, 1921 жылдың 21 шілдесінде өмірге келген одағын жатқызуға болады. Үш елдің бұлайша бірігуінің бірнеше ортақ астары болатын. Біріншіден, үшеуі де конституциялық монархиялы мемлекет, яғни корольдік, екіншіден, бір кездері бұлар Бургунд герцогтігінің құрамында болған, үшіншіден, орта ғасырлардан бері жалғасып келе жатқан экономикалық, оның ішінде, əсіресе, сауда бойынша тереңде жатқан байланыстар мен үш корольдік үндессек Еуропадағы саясатқа əсер етуде ықпалымыз күшейеді деген түсініктің өз əсерін тигізгені анық. Араларындағы кеден салықтарын алып тастап, ортақ кедендік тариф қойып, экономикалық мақсатта біріккен бұл одақтың адымы екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда тым қысқарып кеткен еді. 1943 жылы Лондонда эмиграцияда жүрген үш елдің үкіметі соғыстан кейін өзара жүргізілетін төлемдерді реттеу жəне экономикалық қатынастарды тереңдету мақсатында валюталық келісімге келіп, ол 1946 жылдың 24 мамырында күшіне енді. Эмиграцияда жүріп үкімет бұдан да өзге «Кедендік конвенцияға» қол қояды. 1948 жылы күшіне енген бұл конвенция бойынша Бенилюкс елдері баж салығынан түгелдей босатылып, ал одақтан тыс елдер үшін Батыс Еуропадағы ең төмен бірыңғай тариф енгізіледі. Бұл жағдай соғыстан кейін тұралап жатқан, басқыншылықтан зардап шеккен елдердің тезірек айығуына жол ашты. Алайда, 1950-53 жылдарда осы елдер ішінде жүрген дағдарысқа байланысты бұл интеграциялық үдерістер қарқыны баяулай берді. Соған қарамастан, 1953 жылы Гаагада үш ел экономикалық жəне əлеуметтік үдерістерді жеделдету жөнінде Хаттамаға қол қояды. Артынан бұл хаттаманың толық мəтіні Бенилюкс елдері арасындағы Экономикалық одақ жайындағы келісімнің негізі болғанын айта кеткен жөн. Жалпы алғанда, кəрі құрлықта интеграциялық үдерістерге ұмтылу бірінші дүниежүзілік соғыстан соң байқалғанымен, оның нақтылануы екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жүре бастады. 1950 жылы Франция Сыртқы істер министрі Роберт Шуман Еуропада көмір жəне болат одағын құру туралы декларациясын жария етті. Осыдан бастау алып, 1951 жылы Италия, Франция, Германия Федеративтік Республикасы мен Бенилюкс елдерін біріктірген Еуропалық көмір жəне болат бірлестігі дүниеге келген. Ал арада 6 жыл өткен соң аталған елдер Еуропалық эконо микалық қауымдастықты, яғни «ортақ нарықты» өмірге əкелді. Біршама жылдан кейін бұл қауымдастыққа Ұлыбритания, Дания, Ирландия, Грекия, Португалия, Испания, Австрия, Швеция, Финляндия тартылып, оның соңы 1992 жылдан Еуропалық одаққа ұласқан. Игі ниет, оң бастама болғаны мен де Бенилюкстің толық интеграцияға қол жеткізуі оңайлықпен келген жоқ. Тек 1974 жылдың 1 қаңтарында барып қана арадағы тауар, капитал айналымы мен қызмет көрсету нағыз еркін қалыпқа

7

www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

түскен. 1958 жылғы Бенилюкс елдерінің Экономикалық одағына қол қойған жоғары мəртебелілер – Бельгия королі Бодуэн I, Люксем бургтің ұлы герцогинясы Шарлотта жəне Нидерланд патшайымы Юлиана одақтың басты мақсаттарын нақты көрсеткен. Онда еркін тауар айналымы мен азаматтардың бір елден бір елге еш кедергісіз, визасыз өтуі, қызмет түрлерін көрсету, капиталдың еркін айналымда жүруі, экономикалыққаржылық кедергілердің болмауы, адамдардың жұмысқа тұрып, əлеуметтік сақтандыру жүйесінің қызметін қай елде де еркін пайдалануы, салық заңдылықтарында айырмалардың болмауы сынды жеке тұлғаларға қатысты көптеген жеңілдіктермен қатар, мемлекетте экономика, қаржы жəне əлеуметтік саясат жүргізуді үйлестіру, үш елге бірдей сыртқы сауда жəне сырт қы экономикалық саясат жүргізумен өзге елдерге қатысты бірыңғай кеден салығын салу сынды реттеулер жүзеге асырылды. Бұл мақсаттардың толығымен жүзеге асырылып қана қоймай, күні бүгінге дейін өзінің бастапқы маңызын жоймай отырғанын айта кету лəзім. Бенилюкс елдері арасындағы қарым-қатынастарды кім реттеп отырды десек, онда алдымен мықты басқару инфрақұрылымының дүниеге келгенін айтуға тиіспіз. Ең жоғары орган–үш елдің сыртқы істер министрлерінен тұратын Министрлер комитеті, олар жыл сайын бірнеше рет кездесіп, арада туындаған мəселелерді шешіп, алдағы міндеттерді талқылап отырды. Жəне комитет шешімді тек бірауыздан ұйғарса ғана шығарып, ал оның орындалуы əр мемлекет үшін бұлтартпас міндет саналды. Комитетке үш елдің министрліктері мен ведомстволарының басшыларынан құралған Экономикалық одақ кеңесі қарады. Олар өз кезеңінде салалық арнайы комиссия лардың жұмысына жауап берді. Бенилюкстің əкімшілік жəне ұйымдастыру қызметін Бас хатшылық атқарды. Оның басшылығында Хатшылар алқасы тұрды. Жоғары мəртебелі монархтар қол қойған келісімге сəйкес, Бас хатшы – Нидерланд азаматы, ал екі орынбасар– Бельгия мен Люксембург азаматтары болуы тиіс. Парламент бойынша да үш елдің арасынан депутаттар сайланды. Бельгия мен Нидерланд үшін 21 депутат, ал Люксембургтен 7 депутат болуы тиіс, сондай-ақ, ортақ Сот палатасы, Арбитраж алқасы да құрылды. Асылында, осылайша Еуропадағы осы үш шағын мемлекеттің ұжымдасып қимылдауынан қарапайым азаматтар өмірінің жеңілдеуі кəрі құрлықтың интеграцияға бейімделуге деген ынтасын арттыра түскен. Бұл негіздер Еуроодақ құрылуының алғышарттары болды десек артық айтқандық емес. ЕУРООДАҚ. Жоғарыда айтылған Көмір жəне болат бірлестігі мен Еуропалық эконо микалық қауымдастық жəне Еуропадағы Атом энергиясы жөніндегі қауымдастықтың негізінде 1957 жылы Рим келісімі жасалса, ал 1967 жылы осы үш қауымдастық Еуропалық қауымдастыққа бірікті. 1985 жылдың 14 маусымы – ЕО үшін айтулы датаның бірі. Дəл осы күні Шенген келісімі дүниеге келді. Ол бойынша барлық ЕО аумағында кеден дік тосқауылдар алынып, сыртқы шекаралардағы бақылау күшейтілетін болды (Келісім 1995 жылы 26 наурызда күшіне енді). Нидерландының Маастрихат қаласындағы 1992 жылғы ЕО құру жөніндегі шарт кəрі құрлықтағы қазіргі саяси жəне қаржылық жүйе картинасын алып келді. Жылдар бойына тынбай жүргізілген интеграциялану үдерісінің еуропалық үлгісі тарихтың жаңа беттерін жаза бастады. Жаңа ортақ валюта– еуро өмірге келіп, ол 1999 жылдың 1 қаңтарынан ЕО аймағында қолма-қол ақшасыз түрінде айналымға түссе, 2002 жылдың

басынан кəдімгі қағаз жəне тиын ақша түрінде жұртшылықтың қолына тиді. Осылайша Еуропа мемлекеттерінің валюталарды біріктіру саласындағы көп жылғы күш-жігері текке кетпеді. Бір ерекшелігі, мұнда еуро аймағына күштеп ендіру болған жоқ, кейбір елдер мəселен, Ұлыбритания, Дания, Швеция өз валюталарын сақтап қалды. Норвегия мен Исландия ЕО-ға мүше болмаса да Шенген аймағына енуге рұқсат алды, Черногория ЕО-ға да, Шенгенге де мүше болмаса да еуроны негізгі төлем түрі етіп қабылдады. Бір кездері Еуропа Құрама Штаттарын құру қажеттігі туралы ұсынылған идея ЕО тəрізді танымал халықаралық құрылымға айналды. 2000 жылы қабылданған Ницце Шарты бойынша ЕО компетенциясы саясаттың төмендегі бағыттарын қамтыды. Атап айтқанда, сауда, ауыл шаруашылығы, миграция, көлік, бəсекелестік, салық, экономика, валюта, кеден, өнеркəсіп, əлеуметтік сала, мəдениет жəне денсаулық сақтау салалары, экономикалық жəне əлеуметтік кірігу, тұтынушылар құқығын қорғау, трансеуропалық көлік жəне энергетика желілерін дамыту, зерттеулер мен технологияны дамыту, үшінші елдерге экономикалық, қаржылық жəне техникалық жəрдемдесу, сонымен бірге, ортақ қауіпсіздік пен ішкі істер мен құқық қорғау саласында интеграциялану бекітілді. Жалпы алғанда, осылардың бар лығын маңызды үш топқа бөлуге болатындай. Оның алғашқысы – Экономикалық жəне валюталық одақ, екіншісі–ортақ сыртқы саясат жəне қауіпсіздік, үшіншісі– мүше елдердің ішкі істер мен құқық қорғау саласындағы əріптестіктері. 373 млн. тұрғын бір одақ аясына біріктіріп, ішкі нарықты қалыптастырып, саудаэкономикалық əрі саяси тұрғыда үндестікке жеткен бірден-бір құрылым – ЕО-ның штаб-пəтері Бельгияның астанасы Брюссельде орын тепкен. Қазіргі уақытта əлемдегі əлеуметтік саясат дамуының ғаламдық үрдістері, ең алдымен, аймақтық деңгейде қалыптасуда. Бұл ретте ЕОдағы əлеуметтік саясатты ең үздік үлгінің қатарына жатқызуға болады. Мұндағы əлеуметтік саясаттың ең басты ұйымдастырушы əрі бір ыңғайландырушы факторы – үздіксіз ықпалдасушы халықаралық бірлестікте, яғни кəрі құрлықта бүгінде əлемдегі ең жетілген əлеуметтік қамту жүйесі орнықты. Ал оның негізі XX ғасырдың алғашқы жартысында жоғарыда айтылған Еуропалық экономикалық қауымдастық құрғанда, мүше мемлекеттер қабылдаған келісім-шарт та «Жұмысшылардың еңбек жағ дайын, өмірлік стандарттарын жақсартуға жəрдем көрсету» туралы ортақ келісімнен туындаған болатын. Бенилюкс елдері одағындағы əкімшілік жағынан басқарудың құрылымы тəрізді ЕО да интеграцияны басты ұстаным еткен өз құрылымдарын түзген. Ол– Еуропалық комиссия, Еуропалық парламент, Еуропалық одақтың кеңесі, Еуропалық сот, Аудиторлар палатасы, т.б. сынды іс-əрекеттерімен əлем санасып, пікірлеріне құлақ асатын, тұтас қарамай-ақ əрқайсысын жеке алғанның өзінде салмағы жоғары халықаралық беделді ұйымдар. Еуропалық одақ əлемдегі ең ірі сауда қауымдастығы болып табылады. 1995 жылдың қаңтарында Еуропалық одақ комиссиясының штаб-пəтері орналасқан Брюссель қаласында Қазақстан Республикасы мен Еуропалық одақ жəне оның мүше мемлекеттерінің арасында серіктестік пен ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды. ЕО – еліміздің сыртқы саясаттағы басты əріптестерінің бірі. AСЕАН (ағылш. The Association of Southeast Asian

Ал АСЕАН-ның құжат бойынша шарт жасасуы 1976 жылы Бали аралында жүзеге асырылды. 500 миллион тұрғын мен жоғарыдағы ұйымды құрушы мемлекеттерден өзге Бруней (1984), Вьетнам (1995), Лаос жəне Мьянма (1997), Камбоджа (1999) мемлекеттерін қамтыған ассоциацияға бақылаушы мəртебесімен Папуа-Жаңа Гвинея мен Шығыс Тимор жəне екі кеңесшілік серіктес елдер – Қытай мен Ресей кірді. Құрылғанынан бастап саяси ынтымақтастық саласында келісімдер жасауға баса көңіл бөлген АСЕАН елдерінің алғашқы екі кездесуі (1976 жəне 1977 жылдары) осы ұйым қызметінің негізгі қағидаттарын жария етіп, адам ресурстарын дамыту, кедейшілік пен сауатсыздықты жою, есірткі саудасына жол бермеу, т.б. салада ынтымақтастықты кеңейтуге көңіл бөлетіндіктерін жеткізген. Сондай-ақ, ұйым аймақта экономикалық өсімді, əлеуметтік жəне мəдени дамуды жеделдету, аталған салаларда белсенді ынтымақтастық пен өзара көмек көрсету мақсатында ғылым мен технология, қоршаған орта, мəдениет пен ақпарат, əлеуметтік даму ынтымақтастығын үйлестіреді. 1995 жылы АСЕАН елдері Оңтүстік-Шығыс Азияда ядролық қарусыз аймақ құру туралы шартқа қол қойды. АСЕАН-ның жоғары органы – мемлекет жəне үкімет басшыларының саммиті. Бұл саммит əр 3 жыл сайын өткізіледі, ал олардың аралығында бейресми кездесулер де өтіп тұрады. Ұйымда 11 арнайы комитет жұмыс істейді, ал ағымдағы басшылықты тұрақты комитет жүзеге асырады. Бес жыл мерзімге тағайындалатын АСЕАНның Бас хатшысы жетекшілік ететін Хатшылық Филиппиннің астанасы Джакарта қаласында орналасқан. 2008 жылы АСЕАН елдері Азия еркін сауда аймағын (АФТА) құру туралы шешім қабылдады. 1993 жылы шілде айында АСЕАН елдерінің сыртқы істер министрлері басқа елдерге қатысты жалпы мүдделерді үйлестіру мақсатында жаңа тұғырнама құру туралы шешім қабылдады. Бұл шешім батыстағы өнеркəсібі дамыған мемлекеттер – Австралия, Жаңа Зеландия, Жапония, Канада жəне бəрінен бұрын АҚШ-қа тəуелді болуға қарсы бағытталды. 1994 жылы Богорда Ұйым экономикалық ынтымақтастықты күшейту жəне 2020 жылға қарай барлық сауда жəне инвестициялық кедергілерді жою туралы да шешім қабылдады. Аймақтың қауіпсіздігі, дамуы мен экономикалық тұрақтылыққа қол жеткізуді басты ұстаным еткен бұл Ұйымға мүше мемлекеттердегі халықтар сан тілде сөйлеп, сан түрлі діни сенімді ұстанғандарымен, оларда ортақ құндылықтар, тұрмыстіршіліктеріндегі ұқсастықтар өте көп. Азия-Тынық мұхиты елдерi ассоциациясының елтаңбасындағы 10 күріш масағының оған мүше елдердің санын бейнелеуінің өзі біраз жайды аңғартқандай. Халқы өте тығыз орналасқан, егер бақылаушы ретіндегі елдермен арадағы жолға қойылған қарымқатынасты ескерсек, 2,5 млрд.-тан асатын адамдарды экономикалық тұрғыдан байланыстырған Ұйымның əлемдік саясатта қандай маңызға ие екендігін аңдай беруге болатындай. Көп векторлы саясат ұстанған Қазақ елі жоғарыдағы одақтардың қай-қайсымен де жақсы қарымқатынас орнатқан. «Жаяудың шаңы шықпас, жалғыздың үні шықпас» дейді дана халық. Қай кезде де топтаса, жұдырықтай жұмыла қимылдаса, жалғыз талдай оңай сынбайды, біріккеннің артында береке бар деп əлемдік интеграциялану үдерісінен қалыс қалғысы келмейтін біздің еліміздің алда талай жоспарлары бар. Солардың барлығының ел игілігіне қызмет ететіні күмəн туғызбайды.

ЕУРАЗИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ОДАҚ: БƏСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІКТІҢ ЖАҢА БИІКТЕРІНЕ!

Бірегей интеграцияланған экономикалық блок құру халықаралық қатынастарда ЕАЭОға қатысушы-елдердің ұлттық экономикаларын күшейтеді

Əлемнің ірі экономикаларының КО-мен еркін сауда аймағы туралы келіссөздері (Үндістан, Вьетнам жəне басқалар)

Ауқымды тұтыну рыногы инвестициялық тартымдылықты арттырады

ЕУРАЗИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ИНТЕГРАЦИЯНЫҢ ҚАЗАҚСТАН КƏСІПКЕРЛЕРІ ҮШІН АРТЫҚШЫЛЫҚТАРЫ МЕН МҮМКІНДІКТЕРІ

Блоктық ынтымақтастықтың сəтті үлгісі: Еуроодақ – ЭЫДҰ (біртұтас экономикалық ұстаным)

Қазақстандық бизнестің үшінші елдермен экономикалық қарымқатынастардағы келіссөздік ұстанымдары мен бəсекелестік артықшылықтарын күшейту

ЕАЭО ШЕҢБЕРІНДЕГІ КООПЕРАЦИЯДАН ДАМУ ҮШІН СЕРПІН АЛАТЫН ҚАРҚЫНДЫ САЛАЛАР

Қара жəне түсті металлургия Көліктік машина жасау Атом өнеркəсібі Аэроғарыш саласы Құрылыс Көлік инфрақұрылымы Электр энергетикасы Құбырлы өткізу көлігі Мұнай-газ секторы Мұнай-химия өнеркəсібі Агроөнеркəсіп кешені Ақпараттық технологиялар саласы Техникалық білім беру жəне кадрлар даярлау Еуразиялық интеграция институты дайындаған.

Əріптестік екі жаќќа да тиімді Қазақстан мен Ресей арасындағы интеграциялық байланыстар орта жəне жоғары білім беру ісінен де кең көрініс тауып отыр. М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті ресейлік жоғары оқу орындарымен бірлескен жобаларды іске асыруға мүдделі. Рита СҰЛТАНҒАЛИЕВА,

М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің баспасөз хатшысы.

Осы мақсатта Орал қаласында Ресейдің Ульянов қаласынан келген ғалымдар өздері жасақтаған озық жобаларды ортаға салды. Улья нов мемлекеттік педагогикалық университетін жылына мыңдаған түлек тəмамдайтын болса, соның 75 пайызы – педагог-мамандар. Кездесу барысында екі оқу орны бірлескен оқу бағдарламасын жасау, қазақстандық магистранттардың Ресейде ғылыми іс-тəжірибеден өтуін қамтамасыз ету, студенттердің əлеуметтік жағдайын жақсарту секілді бірнеше инновациялық жобаларды талқылады. Кездесу барысында халықаралық

ынтымақтастық аясында екі жақты байланысты нығайту үшін меморандумға қол қойылды. – Ресейлік жоғары оқу орны мамандары шағын мектептердегі жұмыс тə жі рибесімен бөлісті. Бұл – еліміздегі білім беру саласындағы күрделі мəселелердің бірі. Осыған орай шағын мектептерге мұғалімдер дайындауда Ульянов мемлекеттік педагогикалық университетінің мол тəжірибесі бар жəне бұл жағынан да болашақта жиі тəжірибе алмасатын боламыз, – дейді М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің бірінші проректоры Əсет Тасмағамбетов. Ал Ульянов мемлекеттік педагогикалық университетінің ғылыми жұмыстар жөніндегі проректоры Наталья Ильинаның айтуынша, екі жаққа да өте тиімді əріптестік байланыс тек педагог мамандарды ғана емес, жалпы əлеуметтік-гуманитарлық саладағы кадрларды даярлау бойынша да айқын көрініс тауып отыр. Білім беру бағдарламасы аясында даярлықтан өткен мамандар бірден Ресейдің жəне Қазақстанның дипломын иеленеді. Тағы бір басымдығы, академиялық ұтқырлық негізінде білім алатын жас ізденуші ғалымдармен бірге магистранттар мен профессорлық-оқытушылар құрамының қатары да арта түседі. ОРАЛ.


8

Егер Еуразияның, оның ішінде, əсіресе, Қазақстан мен оның көршілес жатқан мемлекеттерінің геосаяси тарихына назар аударатын болсақ, онда кең-байтақ аумақтағы аса ірі өркениетті байланыстырушы елдерді көреміз. Олар Қытай,

www.egemen.kz

жұмысының алғашқы жылдарының нəтижесі-ақ осы бірлестіктің өзара тиімді екенін көрсетіп берді. Еуразиялық экономикалық одақ құрумен байланысты өзара тиімді ынтымақтастықтың арта түсетіні сөзсіз. Біздің өндірісіміз, бизнесіміз тек жылыжайлық жағдайларда дами алмайтыны түсінікті. Ол əлемдік экономиканың бəсекеге қабілетті ортасына мүмкіндігінше жылдам кірігуі тиіс. Осындай қатаң бəсекелі күрессіз біз қазіргі өркениеттің күреңдісінде қаламыз. Кей кездері біз Қазақстанда өндіріс жоқ деген сөзді естіп қаламыз. Бір жағынан алып қарағанда, мұндай ұстаным дағылардыкі ішінара дұрыс, бірақ басты себептердің бірі өнімдерді өткізу рыноктарының жоқтығы болып табылады. Барлық мемлекеттер үшін басты, тіпті, ең басты деуге бола-

29 мамыр 2014 жыл

Экономикалыќ одаќ: бїгіні мен ертеѕі

ауыл шаруашылығымыз үшін орасан мүмкіндік. Алайда, біздің аграршыларымыз ондаған мың бас ірі қара сатып алу базасында Ресейге 60 мың тонна ет экспортын жолға қоюға ұмтылыс танытып отырған жəйт басқа мəселенің ұшығын шығарды. Сиырдыкі болса да жаңадан ондаған, тіпті, одан да көп ауыз пайда болды. Бұған жем-азық базасы дайын емес болып шықты. Оңтүстікте өндірілетін жем-азық жаппай сатып алына бастаса, өз кезегінде бұл оның қымбаттауына алып келді. Іс жүзінде бұл жем-азық өндірушілер үшін өз өнімдерін ұлғайтуға жаңа мүмкіндіктер береді. Тұтынушылар мен сатып алушылар саны артқан сайын қосымша жұмыс орындары ашылатыны табиғи жайт. Сөйтіп, тізбек жалғаса түседі. Мəселен, 2020 жылға қарай

Еуразияшылық идеясы 1994 жылы Қазақстан Президенті Н.Ə.Назарбаев тарапынан М.В.Ломоносов атындағы Мəскеу мемлекеттік университетінде болашағы зор үлкен мəселе ретінде жария етілгені белгілі. Əр ел өзінің тəуелсіздігін барынша алып қалуға ұмтылып жатқан сол кезде Елбасының мұндай ұсынысына күдікпен қараушылардың болғанын да несіне жасырайық. Алайда араға жылдар салып, бір одақтың қажет екенін барлығы да түсінді. Бұрынғы кеңестік кейбір елдер Еуропалық одаққа барып қосылса, екіншілері əлі өз бағытын таңдай алмай дағдарып тұрып қалды. Ал Қазақстан Беларусь жəне Ресеймен бірге Кеден одағын құрды. Басты мақсат – өзара саудадағы кедергілерді болдырмау, тауарларға, қызмет көрсетулерге, капиталға жəне жұмыс күшіне ортақ нарық жасау, сондай-ақ, келісілген валюта саясатын жүргізу. Əрине, мұның барлығы да үшінші интеграциялық үдеріс болып табылатын Біртұтас экономикалық кеңістік аясында жүзеге асуы тиіс. Алда Еуразиялық экономикалық одақ күтіп тұр.

Таѕдаєан жолымыз таєылымды Камал БҰРХАНОВ,

саяси ғылымдар докторы, профессор, Парламент Мəжілісінің депутаты.

Үндістан, Таяу Шығыс пен Еуропа елдері, т.б. Бұл жерде біздің еліміз арқылы өткен Жібек жолының маңызы зор. Жібек жолы – бұл тек қана жібек матасын артқан шұбатылған керуендер, түрлі елдердің көпестері ғана емес. Шын мəнінде жібектің осы жолдағы аса басты тауарлардың бірі болғаны да рас. Бірақ бұл жолда түрлі елдерде өндірілген түрлі тауарлар саудасы да қызып тұрған. Сонымен бір мезгілде, осы жол төңірегінде түрлі халықтар арасында білімдер, идеялар, ақпараттар алмасылып отырған. Осы жолмен діни оқулар, философия кең таралған, бұл жол арқылы саяхатшылар, зерттеушілер, сондай-ақ, сол уақыттағы жансыздар мен барлаушылар жүріп тұрған. Бүгінде тəуелсіздік алған Қазақстан Республикасы мен оның негізін қалаушы Нұрсұлтан Назарбаев елімізді Шығыс пен Батыс, Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы

тын экономиканың қозғалтқышы өнім өткізу рыногының, яғни тұтынушылардың жеткіліктілігі десек, қателеспейміз. Еуразиялық экономикалық одақ құра отырып, біз 170 миллион адамға арналған ортақ рынокқа шығамыз. Міне, біздің өнімдеріміз үшін өткізу рыногы дегеніміз осы, яғни еліміздің экономикасын өрге шығаратын

Біздің өндірісшілеріміз бен кәсіпкерлеріміз үш басты міндетті шешулері тиіс: бірінші – бұл өндірілетін өнімнің сапасын айтарлықтай жақсарту. Бұл бағытта ғылыми тұрғыдан атқарылатын жұмыстар шашетектен. Екінші – бағаны барынша төмендету. Үшінші – біздің бизнес 100 және одан да көп пайыздық табыстан бас тартып, 10 пайыздық табысты қанағат тұтуы тиіс. Өйткені, бүкіл әлемде осындай үрдіс қалыптасқан. алтын көпір етуге ұмтылыс танытып отыр. Яғни, бұл өңірдің бұрынғы қызметін тарихи тұрғыдан қалпына келтіру деген сөз. Осыдан 20 жыл бұрын мемлекетіміздің негізін қалаушы Нұрсұлтан Назарбаев М.В. Ломоносов атындағы ММУдің профессорлық-оқытушылар құрамының алдында жария етілген Еуразиялық экономикалық одақ тұжырымдамасы қалыптасқан тарихи өмір шындығына, демек, біздің тарихымызға, уақытымыз бен болашағымызға толықтай сəйкес келеді. Тіпті, Кеден одағына кіре отырып Қазақстан Қара жəне Балтық теңіздеріне баж салығынсыз шығуға мүмкіндік алды. Қазіргі кезде Владивосток арқылы Тынық мұхитына да еркін өткел тауып отырмыз, теміржол жəне автомобиль магистралі құрылыстарының аяқталуы елімізді Еуропа мен Азия арасындағы аса қуатты көлік дəлізіне айналдырса, бұл өз кезегінде Азия-Тынық мұхиты өңірімен байланыстарымызды одан əрі қарай да дамытуға оң ықпал ететін болады. Өткен ғасырдың 70-ші жылдарының тарихшылары XIX ғасыр – Еуропа ғасыры (фунт стерлинг тің, франктің, мəдениеттің, техникалардың үстемдік құруы, бүкіл əлемді дерлік жаулап алу, т.б.), ХХ ғасыр – Америка ғасыры (əлемдік валютағ а ай н алғ ан доллардың үстемдік құруы, идеологияның, құндылықтардың, экономиканың, əскери əлеуеттің, т.б. артықшылықтары), ХХІ ғасыр Азия-Тынық мұхиты өңірінің ғасыры деген тұжырым жасағантын. Қазіргі даму барысы бұл ұстанымдардың ақиқат екенін айғақтап отыр. Заман талабына жауап беретін əлемдегі екінші жəне үшінші экономикалық державалар, аса жаңа технологиялар, əскери əлеует, саяси салмақ, идеология мен құндылықтар, бəрі-бəрі осы өңірде орналасқан. Егер біздің таяудағы, яғни КСРО кезеңіндегі тарихқа қайта оралар болсақ, онда Қазақстан мен Орталық Азия Республикалары РСФСР аумағында өте қуатты рынокқа иелік етті жəне Еуразиялық экономикалық одақ құру, шын мəнінде, əлемдегі аса ұзын шекарасы бар көрші елдердің өзара тиімді сауда-саттық үдерісін қалпына келтіреді. Кеден одағы

қозғалтқыш – тұтынушы-сатып алушы. Бірақ бұл бос кеңістік емес, бұл жеткілікті түрде толысқан рынок. Сол жерден біздің өндірушілеріміз лайықты орнын таба білуі, яғни бəсекеге қабілетті болуы тиіс. Əрі қарай да дамығылары жəне байығылары келетін Беларусь жəне Ресей өндірісшілерімен арадағы бəсекелестік қатаң болады. Дегенмен, қазіргі қолда бар барлық оң нəтижелерге қарамастан, біз өз экономикамыздың шынайы сұлбасын көз алдымызға елестете аламыз. Біздің өндірісшілеріміз, шағын жəне орта кəсіпкерлеріміз өздерінің бəсекелестерімен күресте белгілі бір деңгейде жеңіліс табады. Мұның бірнеше себептері болса, солардың бірі Беларусь пен Ресейде қалыптасқан өндірістік базаның болуы. Жеңіске жету үшін біздің өндірісшілеріміз бен кəсіпкерлеріміз үш басты міндетті шешулері тиіс: бірінші – бұл өндірілетін өнімнің сапасын айтарлықтай жақсарту. Бұл бағытта ғылыми тұрғыдан атқарылатын жұмыстар шашетектен. Екінші – бағаны барынша төмендету. Үшінші – біздің бизнес 100 жəне одан да көп пайыздық табыстан бас тартып, 10 пайыздық табысты қанағат тұтуы тиіс. Өйткені, бүкіл əлемде осындай үрдіс қалыптасқан. Міне, осындай жағдайда біздің өндірісшілеріміз бен кəсіпкерлеріміздің Беларусь пен Ресей рыноктарынан лайықты орындарын табатындарына мен сенімдімін. Сонымен бірге, біздің кəсіпкерлеріміздің сөздеріне қарағанда, түрлі себептер мен желеулерді көлденең тартатын ресейлік шенеуніктер мен бюрократтар Қазақстан тауарларын Ресей рыноктарына шығаруға тосқауыл қояды екен. Мұнымен Еуразиялық экономикалық комиссия айналысуы тиіс. Əріптестік, мен айтар едім, достық қарым-қатынастар тек адал да əділетті бола алады. Алдау мен арбаудың кез келген əрекеті еуразиялық интеграцияның қарсыластар санын ұлғайтып, оны банкроттық пен ыдырауға алып келуі ықтимал. Енді бүгінгі күн шындығына тоқталайық. Мысал ретінде Ресей ұсынған жылына 60 мың тонна ет квотасын алуға болады. Бұл біздің

эко номикалық одақты таңдауы дұрыс емес дей алмайсыз. Əрине, еліміз үшін интеграциялық үдерістердегі маңызды мақсаттардың бірі Біртұтас экономикалық кеңістік шеңберінде ірі жоғары технологиялық өндірістерді, өнер кəсіптік, агроөнеркəсіптік жəне инфрақұрылымдық жобаларды құру. Бұл ретте Қазақстан Президенті Н.Ə.Назарбаев Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің саммитінде бірлескен кəсіпорындар құрудың тиімділігіне ерекше ден қойған-ды. «Соңғы уақытта Қазақстан мен Беларусьтің Ресейге экспорты, Ресейдің бізге экспортына қарағанда бірнеше есеге аз. Бұл – саудадағы тепетеңсіздік (дисбаланс). Сондықтан аталған бағытта жұмыс істеп, бірлескен кəсіпорындар құру керек», деген еді сонда Қазақстан басшысы. Өкініштісі сол, Кеден одағына мүше қалған екі ел əлі де өз технологияларын Қазақстанға əкелуге асығар емес. Мəселен, Қазақстанда ресейлік капиталдың қатысуымен 5 мыңнан аса кəсіпорын болса, солардың ірілері («РусАл», «Газпром», «Лукойл», «ИнтерРАО ЕЭС» жəне басқалары) негізінен шикізатты өндіру мен өңдеу жұмыстарын ғана жалғастырып келеді. Ал ресейлік «АвтоВАЗ» отандық кəсіпорындармен бірлесіп, құны 500 миллион долларлық жоба бойынша елімізде «Лада» автокөліктерін шығара бастайды. Бұған дейін Ресейде шығарылуы тоқтатылған «Нива» автокөлігін құрастырғанымыз əлі есімізде. Оған қанша қаржы кетті, ол өзін ақтай алды ма, жоқ па, өкінішке қарай оны сұрап жатқан ешкім жоқ. Соған қараға��да, бұл технологиясы ескірген автокөліктерді шығаруды елімізге итере салумен

Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ,

Ресейге жылына 100 мың автомобиль экспортын жолға қоюды да тізбекті реакция деуіміз керек. Өйткені, көліктердің доңғалағы мен қосалқы бөлшектері, басқа да керек-жарақтары Қазақстанда жасалатын болады. Ресей жəне Беларусь рыноктары жаңа жұмыс орындарын талап етсе, жем-азыққа сұраныс та күрт артады. Бұл – қосымша еңбекақы, тұрғындар табысының артуы деген сөз. Халық табысының артуы оның сатып алу қабілетін жоғарылатса, ол өз кезегінде экономика өсімінің локомотивіне айналады. Мұндай мысалдарды басқа салалар бойынша да келтіруге болады. Соңғы мəліметтерге иек артсақ, біздің өнімдеріміздің Кеден одағы елдеріне экспорты 3 пайызға ғана қысқарыпты, бұл жаман көрсеткіш емес. Енді осы мəселені жіліктеп көрелік. Бəрінен бұрын, біз қай жерде ұтқанымызды, қай жерде ұтылғанымызды анықтап аламыз. Мəселен, шикізат экспорты 12 пайызға қысқарса, кондитер өнімдерінің экспорты 3 есеге артқан, яғни өсім 200 пайыз деген сөз. Сондай-ақ, цемент 17 есе, яғни 1600 пайыз, трансформаторлар 16 есе, яғни 1500 пайыз өскен. Бірақ, жалпы дайын өнім экспорттың пайдасына емес, сондықтан 3 пайыз төмендегенін көрсетеді. Өзіміз білетіндей, біздің стратегиялық міндет – əртараптандыру, шикізат экспортынан дайын өнім экспортына көшу. Жоғарыдағы сандар осы бағытта жұмыс істеліп жатқанын көрсетсе керек. Демек, Еуразиялық экономикалық одақ құру біздің дұрыс жолмен келе жатқанымызды айғақтайды жəне мен осы стратегиялық бағытқа күмəнмен қарауға еш негіз жоқ екенін анық аңғарамын.

«Егемен Қазақстан».

Қазақта «Алыстағы ағайыннан жақындағы көршің артық» деген сөз бар. Егер осы тəмсілге салар болсақ, елімізге технологиялар мен инновацияларды əкеле алатын ел болса, олар Ресей мен Беларусь деп қабылданып отыр. Негізінен, діні мен ділі бір саналатын Өзбекстан жəне Орталық Азияның өзге де елдерімен одақ құру дұрыс бағыт болар еді. Алайда, Өзбекстан президенті Ислам Каримов атап кеткендей, əзірге аймақтағы елдердің экономикалары əртүрлі деңгейде, сондықтан да интеграциялауды айту əлі ертерек. Оның үстіне қаржылық мүмкіндіктері мол Ресей мен Қытай аймақтың экономикасына ерекше ықпал етіп келеді. Олар үшін бұл аймақта күшті одақтың пайда болуы тиімсіз. Мəселен, Қытай Қазақстан экономикасына 30 миллиард доллар инвестиция салатын болып шешсе, Өзбекстанға құйылатын қаржы көзі 15 миллиард доллар. Ала тақиялы көршіміз үшін бұл өте үлкен қаржы көзі. Қырғызстан мен Тəжікстан экономикасына Ресейдің қаржы құятынын ескерсек, орталықазиялық одақ туралы сөз қозғаудың өзі артық. Оның үстіне, өңірге Еуропалық одақ пен АҚШ өзінің ықпалын жүргізуге ынталы. Оны өздері де жасырмайды. Соңғы кезде экономикалық өсімге бет алған Түркия да түркілік туысқандарын бауырына басқысы келеді. Бұл жерде Үндістан, Пəкістан жəне Иран сияқты елдердің өз тауарларын өткізетін рынок іздестіріп отырғандығы өз алдына бөлек əңгіме. Міне, осындай жағдайда Қазақстанның Еуразиялық

ЕУРАЗИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ОДАҚ: БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІКТІҢ ЖАҢА БИІКТЕРІНЕ!

ЕАЭО-ДАҒЫ

4 ҚОЗҒАЛЫС ЕРКІНДІГІ

Бизнес ашуда ЕАЭО-ға қатысушы-елдер азаматтары үшін көптеген кедергілердің болмауы

Көші-қонды жеңілдету және ЕАЭО-ға қатысушыелдер мигранттарына бірдей еңбек, әлеуметтік құқықтар

КАПИТАЛДАР

АДАМ РЕСУРСТАРЫ

ТАУАРЛАР

ҚЫЗМЕТТЕР

Тауардың сапасы мен шығу тегіне бірегей сертификат, ішкі шекараларда кедендік, фито-санитарлық малдәрігерлік және басқа да бақылау түрлерінің болмауы (шекаралықтан өзге), өзара саудадағы көптеген өзге де кедергілердің болмауы

Еуразиялық интеграция институты дайындаған.

бірдей емес пе? Біз Беларусьпен бірлескен кəсіпорын құрып, Семейде трактор құрастырып келеміз. Ол да өзінің өндірістік қуатына толық жетті дей алмаймыз. Осы елмен ауыл шаруашылығында бірлескен кəсіпорындар құру туралы ұсыныстар айтылғанымен, оның жүзеге аса қояры күмəн туғызады. Оның үстіне қазақстандық сауда орындарында ресейлік жəне беларусьтік өнімдердің қаптап кеткенін күнделікті көріп жүрміз. Тіпті, кейбір ауылшаруашылық тауарлары (денсаулыққа зиянды деп танылған тауық еттері мен сүт өнімдері) сапасыз əрі тұтынушыларға қауіпті деп табылып, сөрелерден алынып тасталуда. Есесіне КО-ға кіргеннен бергі уақытта Қазақстанда тұтыну тауарларына деген баға 40 пайызға артса, қазақстандық тауарлардың Ресей нарығына өте алмайтыны туралы жиі айтылып қалып жүр. Белгілі сарапшы Досым Сəтпаев еліміздің КО-дағы үлесі 2012 жылы 17 пайыз екенін, ал ол көрсеткіш 2011 жылы 20 пайыз деңгейінде болғанын айта келіп, Ресей мен Беларуське тек шикізат сатып отырғанымызды сынға алған-ды. Кемшіліктерді қанша тізбелесек те, елімізді дағдарудан алып шығатын тек интеграция болмақ. Посткеңестік кеңістіктегі елдердің интеграциясы туралы сөзінде Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев былай дейді: «Бұл қуатты бірлестік болады. Үш елдің ІЖӨ-сі 2 триллион доллар, өнеркəсіп əлеуеті 600 миллиард долларға бағаланса, ауыл шаруашылығы өнімін шығару көлемі – 112 миллиард доллар. ХХІ ғасырда Еуразиялық одақ жаһандық даму трендінің көрінісі айқын болмағанымен, жаһандық күштің жемісті орталығы ретінде құрылды». Шынында да, интеграцияның алғашқы сатысы болып табылатын Кеден одағы құрылғаннан кейін үш елдің (Қазақстан, Беларусь жəне Ресей) өзара экспорты 29 пайызға артса, 2011 жылы ол 33 пайызға өсіпті. Жəне де 2012 жылы оның 8,7 пайызға артқанын тағы байқап отырмыз. Ресейдің Қазақстандағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Михаил Бочарниковтің айтуынша, Еуразиялық экономикалық комиссияның мəліметтері соңғы үш жылда Қазақстанның өз тауарларын Ресей рыногына шығаруы 10 пайызға, ал Белоруссия 20 пайызға арттырғанын көрсеткен. Жалпы, қазір Беларусь үшін де Кеден одағы барлық жағынан тиімді. Өйткені, бұл ел құрылтайшысы Қазақстан мен Ресей болып табылатын Еуразиялық банк арқылы кейбір жобаларына тиімді несиелендіруге қол жеткізсе, екінші жағынан, өз тауарларын осы елдерге барынша кедергісіз өткізуге мүмкіндік алып отыр. Сондай-ақ, Беларусь мұнай жəне мұнай өнімдері рыногын реттеу мəселесі бойынша Ресеймен өзара тиімді келісім жасап алуға əрекеттенуде. Бұл ретте Беларусь президенті Александр Лукашенко Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес отырысында ТМД шеңберінде бос əңгімеге жол берілгендігін тілге тиек ете келіп, «сондықтан да, шартқа белгіленген уақытта қол қойылуы тиістігін» ерекше айтқаны есімізде. Ресей тарабы Кеден одағы аясында Қазақстанмен жəне Беларусьпен өзара тиімді жұмыс істеуге əзір екенін байқатып келеді. «Астанада кездескенде келіскеніміздей, əртүрлі алып қоюлар мен қайсыбір жеңілдіктерді беруді болдырмау үшін жұмыс істеуіміз керек. Бірдей жағдай туғызуымыз орынды. Бұл – үлкен жұмыс, біз түсінеміз, бірақ бұл жол екіжақты қозғалысты болғаны жөн, бұл барлығын қанағаттандыратын келісім болуы тиіс», деп атап кеткен-ді Ресей президенті Владимир Путин.

Ал енді Кеден одағына мүше елдердің экономикаларына көз жүгіртіп көрсек. Кейбір мəліметтерге сүйенсек, 2014-2018 жылдары əлемдік экономиканың баяу дамуы орын алып, шамамен 3,84,3 пайыздық қарқынмен өсуі болжанып отыр. Оның бедерінде Қазақ стан 2014-2018 жылдары 6,0-7,1 пайыздық деңгейді көрсетеді деп күтілуде. Германия сыртқы саясат қоғамы жанындағы Бертольд Бейтс атындағы қордың жетекшісі Эвальд Бельке Қазақстан Президентінің «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Қазақстан халқына Жолдауы ел дамуының бағытын нақты айқындағанымен бөлісіп, ТМД-ның ешбір елінде мұндай ұзақ мерзімді, бастамашыл əрі ең жоғары нақтылықты даму жоспары жоқтығы тұрғысындағы ойын жеткізген. Мұны Қазақстан ның болашағына үлкен сенім білдіргендіктің белгісі деп қабылдауға болар. 2014 жылы Беларусь экономикасы біртіндеп қалпына келе бастаған сыңайлы. Ал 2015 жылы елдің кірісі 4 миллиард долларды құрайды деген болжам бар. Оның үстіне Ресей 2 миллиард доллар кредит берсе, екінші жағынан ресейлік мұнайдан шығарылатын мұнай өнімдері экспортына салынатын алымды алып тастауға уəде беріп отыр. Тиісінше, Ресейдегі жағдай əзірше көңіл көншітерлік деңгейде емес. Осы елдің билігі экономика өсімі 2014-2030 жылдары 2,5 пайыз деңгейінде болады деп болжауда. Бұл 2030 жылға қарай Ресейдің əлемдік ІЖӨ-дегі үлесі 3,4 пайызға төмендейтіндігін білдіреді. HSBC банкі Ресей экономикасының 2015 жылы 2 пайыздан аспайтынын алға тартады. Мұнай бағасының төмендеуіне байланысты бюджеттік шығындарды қысқартуға тура келмек. Мұндай жағдайда капитал сыртқа қашып, ағымдағы операцияларды жабу үшін рубльге жүк түсіп, оның құны біртіндеп болса да кеми береді деген күдік те жоқ емес. Қоғам болған соң интеграцияны сынға алмай қоймайтындар баршылық. «Стратегия» əлеуметтік жəне саяси зерттеулер орталы ғының президенті Гүлми ра Илеуова өткен жылы Қазақстанның Кеден одағына кіру ін сынайтын күштердің бар еке нін айтқан-ды. Жалпы оның мəлімдеуінше, Қазақстанның интеграциялық бастамасын, соның ішінде КО-ға кіруін тұрғындардың 72 пайызы қолдайды. Тіпті, АҚШ Мемлекеттік хатшысының Оңтүстік жəне Орталық Азия елдері бойынша көмекшісі Роберт Блейк интеграция туралы оң пікір білдіргені бар. Ол өз сөзінде былай дейді: «Түркиядан Каспий теңізі арқылы Орталық жəне Оңтүстік Азияға дейін созылған динамикалық дамудағы аймақта тығыз ынтымақтастық пен интеграция өркендеу мен тұрақтылыққа алып келеді». Интеграцияның жемісті екені Кеден одағындағы сауда айналымының 30 пайызға өскендігінен көрінсе керек. Былтыр Қазақстан мен Беларусь Ресейдің сыртқы сауда теңгерімінде ЕО мен Қытайдан кейінгі үшінші орынға тұрақтағандығы ерекше аталды. Қорыта айтқанда, Кеден одағы əзірше елімізге күткендегідей нəтиже бере қоймаса да Біртұтас экономикалық кеңістік аясында олқылықтардың орны біртіндеп толуы тиіс. Қазіргі таңда бұл бағытта заңнамалық тетіктер қабылданып, бірқатар жұмыстар атқарылуда. Ең бастысы – мүше елдер экономикаларының бəсекеге қабілеттілігін арттыру үшін өзара сенім аса қажет. Одақта ортақ құндылықтар болмаса, онда елдер тұрғындары арасындағы көзқарас қайшылығы орын аларын айналамыздағы жағдайлар көрсетіп отыр.


Ізгілікті ќоєам кґрінісі (Соңы. Басы 1-бетте). Сөз орайы келгенде, жария ету ге же келеген қылмыстарды жасау нəтижесінде табылған мүлік жатқызылмайтынын айта кету керек. Оған жеке адамға қарсы, адамның жəне азаматтың конституциялық жəне өзге құқықтары мен бостандықтарына, конс титуциялық құрылыс негiздерi мен мемлекет қауiпсiздiгiне, сондайақ, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар мен қылмыстарды, мемлекеттiк қызмет мүдделерiне қарсы өзге де қылмыстарды жасау нəтижесінде алған мүліктер кіріп отыр. Жария етілген ақша мен мүлік салық салу мақсатында табыс ретінде танылмайды жəне олардан жеке табыс салығы алынбайды. Жария етудің ұсынылып отырған рəсімі бойынша ақша екiншi деңгейлi банктерде ашылған арнайы жинақ шоттарында есептелуі қажеттігін алға тартқан Б.Сұлтанов ақшаны бес жыл ішінде банктердің есепшоттарында ұсталатын ақшаға нарық мөлшерлемелері бойынша сыйлықақы есептелетінін де ескерте кетті. Ал ақшаны иесі белгіленген мерзімінен бұрын пайдаланғысы келсе, оны мемлекеттік бағалы қағаздарды, екiншi деңгейлі банктердiң, ұлттық басқарушы холдингтер мен компаниялардың, даму институттарының облигациялары мен «Халықтық IPO» бағдарламасының шеңберінде шығарылатын акцияларды, сондайақ, Қазақстан қор биржасында орналастыратын өзге де бағалы қағаздарды сатып алу жолымен инвестиция жасауларына болады немесе объектілерді сатып ала алады. Егер олай істегісі келмеген жағдайда сол ақшаның 10 пайызын бюджетке төлемақы ретінде төлеп, өз ырқына қарай жаратады. Мүлiктi жария ету əкімдіктер жанындағы комиссияларға жария ету субъектілері жөніндегі өтініштер мен тиісті құжаттарды табыс ету жолымен жүргізіледі. Ал еліміз аумағының шегiнен тыс жерлердегi мүлiкті жария ету үшін 10 пайыз мөлшерінде алым төлеу қажет. Егер иесі бес жылдық мерзімі өткенге дейін арнайы шоттан жария етілген ақшаны алса, екінші деңгейлі банктер жария ету субъектісі ақшасынан 10 пайыз алым ұстап қалады. Жалпы, заң жобасы бойынша мүлiктi жария ету мерзiмi 2014 жылдың 1 қыркүйегі

9

www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

мен 2015 жылдың 31 желтоқсаны аралығы деп белгіленіп отыр. Талқылана келіп, екі заң жобасы да бірінші оқылымда қолдау тапты. Кешегі отырыста «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне сақтандыру жə не исламдық қаржыландыру мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы да (бірінші оқылым) мақұлданғанын айта кету керек. Мəжіліс депутаты Нұртай Сабильянов заң жобасы қаржы секторын дағдарыстан кейінгі кезеңде дамыту тұжырымдамасын орындау үшін əзірленгендігін атап кетті. Сондай-ақ, күн тəртібінде қаралған «Денешынықтыру жəне спорт туралы» заң жобасы мен оған ілеспе заң жобасы да бірінші оқылымда мақұлданды. Заң жобасының мақсаты денешынықтыру мен спорт саласындағы заңнаманы жетілдіру, денешынықтыру мен спорттың тұрлаулы жүйесін құру. Заң жобасы спортшыларға еліміздің Мемлекеттік əнұранын білуді міндеттейтін, спорт түрлері бойынша спорттық іс-шараларды спортшылармен қамтамасыз етуге, даярлауға жəне қатысуға байланысты қызмет көрсетуге, оның ішінде мемлекеттік кəсіпорындарда мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманы қолданбай спорттық іс-шараларды ұйымдастыруға жəне өткізуге рұқсат ететін нормалармен толықтырылыпты. Сонымен бірге, талқылау барысын да «2010 жылғы 9 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Ресей Федерациясының Үкіметі арасындағы Қазақстан Республикасына мұнай жəне мұнай өнімдерін жеткізу саласындағы сауда-экономикалық ынтымақтастық туралы келісімге өзгерістер енгізу туралы хаттаманы ратификациялау туралы» заң жобасы да қолдау тапты. Хаттаманың мақсаты Қазақстан Республикасының 2012-2013 жылдардағы Ресей Федерациясына мұнайды қарсы жеткізу жөніндегі міндеттемелерін орындауды аяқтау, Павлодар мұнай-химия зауытын ресейлік мұнаймен қамтамасыз ету, сондайақ, Қазақстан Республикасының ішкі нарығын тұтынуды жабуға қажетті көлемдерде Ресейде өндірілген жоғары октанды бензиндермен жəне авиакеросинмен үздіксіз қамтамасыз ету болып табылады.

Ќарым-ќатынас жайы талќыланды

Мəжіліс Төрағасының орынбасары Дариға Назарбаева Парламентте Малайзияның жəне Иорданияның Қазақстандағы елшілері Дато Хидайат Абдул Хамидпен жəне Слайман Арабиатпен кездесті, деп хабарлады Мəжілістің баспасөз қызметі.

Бəсекелестіктіѕ тетігі – еуразиялыќ интеграция (Соңы. Басы 1-бетте). Ал Р.Ошақбаев «Еуразиялық экономикалық одақ шеңберінде үш ел бизнес жүргізу үшін, оған ең қолайлы жағдайлар жасау үшін, дұрыс орта қалыптастыру үшін тиімді бəсекеге түсетінін жеткізді. «Бұл жолда Қазақстанның өз бағыты бар. Демек, бұл – кəсіпкерлік қызмет субъектілерін тарту үшін біздің осы бəсекеде озық болуымызға мүмкіндіктер бар деген сөз», деді ол бұл ретте. Оның айтуынша, бүгінде əріптес елдердің мемлекеттік сатып алу көлемі – 198 млрд. АҚШ долларын құраса, бұл Қазақстанның мемлекеттік сатып алу көлемінен 26 есе көп екен. Ал Ресей мен Беларусь импортының жиынтық көлемі 360 млрд. АҚШ долларын құрайтын көрінеді, бұл сəйкесінше, Қазақстанның ішкі жалпы өнімінен 1,6 есе көп. Сондай-ақ, кездесу барысында Кеден одағы елдерінде өңделген тауарлар экспорты 2009 жылмен салыстырғанда, өткен жылы 2 есеге, яғни 1,6 млрд. АҚШ долларына дейін өсіп, 3,2 млрд. АҚШ долларын құрағаны, ал қазақстандық өнімнің экспортында өңделген тауарлар үлесі 44,9%-дан 54,6%ға дейін өскендігі де айтылды. Мамандар өз кезегінде Кеден одағы құрылған кезден бастап Қазақстанның өңдеуші өнеркəсібінде тікелей шетел инвестициясы 88%-ға өскеніне,

Балалар – байлыєымыз

Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінде БҰҰ-ның Бала құқықтары туралы конвенциясын Қазақстанның ратификациялағанына 20 жыл толуына арналған халықаралық конференция өтті.

Бала құқықтары туралы конвенция – Тəуелсіз Қазақстанның Президенті Нұрсұлтан Назарбаев 1994 жылғы 16 ақпанда Нью-Йоркте қол қойған жəне Қазақстан Республикасының Парламенті ратификациялаған алғашқы халықаралық шарттардың бірі. Сол кезден бері еліміздегі білім, денсаулық сақтау салаларына жəне əлеуметтік бағдарламаларға мемлекеттік инвестициялаудың артуы нəтижесінде миллиондаған қазақстандық балалар оның нəтижелерін көріп келеді. Қазақстандағы көптеген ұлттық құқықтық құжаттар мен бағдар ла малар осы халықаралық шартқа сəйкес келу үшін жақсартылды. Қазақстанның Бала құқықтары туралы конвенцияға қол қоюының 20 жылдығын атап өту еліміздегі бала құқығын іске асыру прогресіндегі басты кезең болып табылады. Бала құқықтарын қорғау, ана мен баланы қорғау əрдайым, тіпті, тəуелсіз Қазақстанның қалыптасуындағы ең қиын жылдары да мемлекетіміз саясатының ең маңызды басымдықтарының бірі болды. Бүгінгі халықаралық басқосуды Мəжілістің Əлеуметтік-мəдени даму комитетінің төрайымы Г.Ықсанова жүргізіп, Парламент Мəжілісі Төрағасының орынбасары Д.Назарбаева, Парламент Сенатының Əлеуметтік-мəдени даму жəне ғылым комитетінің төрағасы А.Бижанов, Қазақстан Президенті жанындағы Əйелдер істері жəне отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия төрайымы М.Бекбосынова, Еуропа Одағының Қазақстандағы Өкілдігінің басшысы, елші А.Бушез, Норвегия елшісінің орынбасары В.Енцен, ЮНИСЕФ-тің өкілі Д.Кукита құттықтау сөз сөйледі. Бала құқықтары туралы конвенция əлемдегі елдердің басым көпшілігі ратификациялаған халықаралық құжат болып табылады. Ол балалардың ұғымтүсінігін жəне балалар мəселесін қалай шешу қажеттігі жөніндегі көзқарасты толығымен өзгертті – Конвенция бойынша балалар қамқорлық пен ілтипат білдіру объектілері болып қана қоймай, сонымен қатар, кез келген елдің жəне қоғамның толық құқықты мүшесі

болады. Əлемдегі елдердің абсолютті көпшілігінің Конвенцияны қабылдауы олардың бала құқығын ілгерілетуге деген шынайы ұстанымын растап отыр. «Бүгінгі күні осы жиырма жылда Қазақстан бала құқықтарын, оның экономикалық жəне əлеуметтік саламаттылығын қамтамасыз ету саласында елеулі прогреске қол жеткізді деп айтуға толық негіз бар, – деді өз сөзінде Д.Назарбаева. – Біздің елімізде 18 жасқа дейінгі балалар 5 миллионнан астам жəне олар шамамен бүкіл халықтың үштен бірін құрайды. Жыл сайын елімізде 300 мыңнан астам бала дүниеге келеді, ал өткен жылы 387 мың бала туды. Бұл жыл сайын біздің еліміз орта есеппен бір облыс орталығы – қала халқының санына өсіп отырады деген сөз. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев атап өткендей, «біздің жерімізде туған əрбір бала – қазақстандық. Мемлекет оған қамқорлық жасауға тиіс». Балалар мүддесіне орай ауқымды мемлекеттік бағдарламалар – білім беруді дамыту бағдарламасы, «Саламатты Қазақстан», «Балапан» бағдарламалары, Мемлекеттік жастар саясатының тұжырымдамасы іске асырылып жатыр. Бала тəрбиелеп отырған отбасыларға берілетін мемлекеттік жəрдемақылар жүйесі 1 миллионнан астам адамды қамтып отыр, деді Вице-спикер конференцияда сөйлеген сөзінде. Бір ай бұрын біз депутаттар бастамашы болған заң жобасын талқыладық, мұның мəні «Əрбір балаға – отбасы қажет» деп қарапайым тұжырымдауға болады. Осы заң жобасымен жетім балаларды асырап алу рəсімінің ашық болуын арттыру, ықтимал асырап алушыларды, патронат отбасыларды жəне қорғаншыларды материалдық тұрғыдан ынталандыру жəне т.б. бойынша бірқатар шаралар ұсынылып отыр. Бұл құжаттың нақты балалардың тағдыры үшін қаншалықты маңызды екенін осы залда отырғандардың барлығы да түсінеді, дей келіп, сол проблема бойынша конференцияға қатысушылардың пікірін сұрады. «Президентіміз – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев ұсынған «Қазақстан-2050» Стратегиясы алға үлкен мақсат қойып

мəселен, 2009 жылы ол 1,8 млрд. АҚШ долларын құраса, 2012 жылы 3,4 млрд. АҚШ долларына дейін ұлғайғанына тоқталды. Яғни, тікелей шетел инвестициясының көлемі осы кезеңде 33%-ға көтеріліп, 21,4 млрд. АҚШ долларынан 28,3 млрд. АҚШ долларына дейін артқан екен. Ж.Құсманғалиеваның ойы да елдер арасындағы интеграциялық үдерістердің экономиканың алға жылжуына сеп болады дегенге сайды. «Егер, əлемнің саяси картасына қарайтын болсақ, бəріміз де оның интеграциялық бірлестіктерден тұратынына көз жеткіземіз. Қазіргі таң да дүниежүзінде мұндай бірлестіктердің саны 200-ге жуықтайды. Əрине, олардың кейбірі ірі, кейбірі ұсақ. Бірақ, мəселе он да емес. Мəселе, осындай инте грациялық үдерістердің бүкіл əлемге тəн, жалпыға ортақ үдеріс екендігі. Бұл – қажеттілік. Бұл – тиімділік. Себебі, қандай да бір дамыған ел өзгелерден алшақ, томаға-тұйық өмір сүре алмайды. Сондықтан, мұндай интеграциялық үдерістер экономикалық тұрғыдан келгенде, шетелден инвестицияның көптеп ағылуын, ішкі нарықтың кеңеюін, экономикалық бəсекелестіктің артуын, тауар мен қызмет көрсету түрлерінің, капитал мен жұмыс күшінің еркін қозғалысы мен айналымын қамтамасыз етеді», деді өз сөзінде Ж. Құсманғалиева.

отыр – 2050 жылға қарай Қазақстан əлем елдерінің неғұрлым дамыған отыз елінің бірі болуы тиіс. Еліміздің осы жолда үлкен мүмкіндіктері бар екеніне біз сенімдіміз. Біз балаларымыздың болашағы қандай болуы керек екенін жəне осы мақсатта қандай əрекет жасау керек екенін білеміз. Балаларымыздың бақытқа қол жеткізіп, денсау лықтары мықты болуы үшін қолдан келгенін аянбауымыз қажет. Бұл қолымыздан келеді», деп сенім білдірді Д.Назарбаева. Конференцияның «Конвенцияның 20 жылдығы жəне жаңа жоспарлар» атты бөлімінде Сенат депутаты Бірғаным Əйтімова «Бала құқықтары туралы БҰҰ Конвенциясын ратификациялау кезіндегі Қазақстан Республикасының негізгі міндеттемелері», Мəжіліс депутаты Зағипа Балиева «Бала құқықтары туралы БҰҰ Конвенциясы аспектінде жетімдіктің алдын алуды жетілдіру перспективалары», Білім жəне ғылым министрінің орынбасары Есенғазы Иманғалиев «Бала құқықтары туралы БҰҰ Конвенцияның инклюзивтік білім берудің дамуы мен балаларға қатысты қаты гездіктің алдын алу ережелерін жүзеге асырудағы прогресс туралы» деген тақырыптарда баяндама жасады. «Балалық шақты қорғаудағы біріктірілген тəсіл» бөлімінде Денсаулық сақтау министрі Салидат Қайырбекова «Ана мен баланың денсаулығын қорғау жүйесі дамуының прогресі туралы», Бала құқықтары мен заңнама жөніндегі ЮНИСЕФтің эксперті Каролин Гамильтон (Ұлыбритания) «Балалық шақты қорғау саласындағы заңнаманы жетілдірудегі халықаралық тəсілдер туралы», Денсаулық сақтау саласы бойынша экономикалық талдау жөніндегі ЮНИСЕФ-тің эксперті Джеймс Черконе (АҚШ) «Ана мен баланың денсаулығын қорғау жүйесіндегі қызметтердің дамуына шыққан шығындардың тиімділігі туралы», ЮНИСЕФ-тің эксперті Александр Ковалевский (Ресей) «0-3 жастағы балалардан бас тартудың алдын алу бағдарламаларының тиімділігі туралы» деген тақырыптарда ой бөлісті. Шара Мəжілістің Əлеуметтікмəдени даму комитетінің бастамасымен Қазақстан Республикасының Парламенті, Норвегия Үкіметінің, Еуропа Одағы делегациясының жəне Қазақстандағы БҰҰ Балалар қорының (ЮНИСЕФ) қолдауымен ұйымдастырылды.

Ал Т.Балықбаев тарихи оқиғаның қарсаңында осындай дəріс өткізіп, қоғамды толғандырған өзекті мəселені талқылауға, сан түрлі сауалдарға жауап іздеуге мүмкіндік бергені үшін Б.Байбекке алғысын білдірді. «Бүгін біз еуразиялық интеграция жөнінде маң ызды мəселелерді талқыладық. Елбасының 1994 жылы Мəскеу мемлекеттік университетіндегі дəрісінен бастау алған еуразиялық интеграция идеясы бүгінде əлемдегі озық үлгілердің қатарына еніп отыр. Себебі, үлкен келісімге қол қойылғаннан кейін бұл мəселе тарихи жылнамаға жазылса, ал біз интеграцияның үдерісіне қадам басатын боламыз. Бұл келісімнің өзегінде экономикалық шарттар жатса да, онда білімге қатысты да мəселелер қозғалған. Мəселен, елі міздің жоғары оқу орындарын бітірген түлектердің Ресейдің, Беларусьтің жетекші мекемелеріне барып, жұмыс істеуіне толық мүмкіндіктері болады. Бұл – біздің жастарымыздың «қызмет ету геогра фиясының» да кеңейіп жат қанының белгісі. Жалпы алғанда, бұл шарттың ең негізгі идеясы – экономика саласындағы мүмкіндіктер», деді Т.Балықбаев. Шара соңында оған қатысқан азаматтар университеттің профессорлық-оқытушылар құрамымен жəне студенттермен еуразиялық интеграция төңірегінде өзара пікір алмасты.

Шетелдік дипломаттармен əңгіме барысында екіжақты қарым-қатынастың бүгіні мен болашағы талқыға түсті. Вицеспикер малайзиялық елшіні қ ы з м ет к е т ағ а й ы н да л у ы ме н құттықтай отырып, Малайзия Премьер-министрі Разактың Астана экономикалық форумы аясында Қазақстанға жасаған ресми сапары екіжақты қатынастың дамуына, сонымен бірге, халықаралық ұйымдардағы бірлескен ынтымақтастыққа тың серпін беретінін атап өтті. Кездесу барысында «Болашақ энергиясы» тақырыбымен Астанада өтетін ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі жайына да назар аударылды.

Кəсіпкерлердіѕ ќўќын ќорєауда оѕды істер бар

Парламент Мəжілісінің депутаты Қуаныш Сұлтановтың төрағалығымен Бас прокуратураның Заңдылықты қамтамасыз ету мəселелері жөніндегі қоғамдық кеңесінің кезекті отырысы болып өтті, онда кəсіпкерлердің құқықтарын қорғау мəселелері талқыланды.

Жиналыс жұмысына Ұлттық кəсіпкерлер палатасы жəне Өңірлік даму министрлігінің өкілдері қатысты. Кеңес төрағасы Қ.Сұлтанов атап өткендей, əкімшілік кедергілерді азайту жəне бизнесті заңсыз араласудан қорғаудың кепілдігін қамтамасыз ету бойынша мақсатқа бағытталған шаралар қабылдануда. Мемлекет басшысы «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» тақырыбындағы өз Жолдауында бизнесті дамытуға барынша қолайлы жағдай жасауға тағы да назар аударды. Кəсіпкерлік қызмет үшін жағдайды түбегейлі жақсарту дегеніміз, мемлекет пен бизнестің серіктестік қарымқатынасын, қолайлы бизнес-климатты қалыптастыру, анықтау жəне жазалау саясатынан адал ниетті кəсіпкерлерді ескерту жəне көтермелеуге өту бойынша реформалар жасауды білдіреді. Мемлекет басшысының «Қазақстан Республикасында кəсіпкерлік қызмет үшін жағдайды жақсарту жөніндегі түбегейлі

Мəскеудегі дґѕгелек їстел «Россия сегодня» Халықаралық ақпарат агенттігінде Қазақстанның Ресейдегі елшілігінің бастамасымен «Еуразиялық экономикалық одақ: ықпалдастықтың жаңа мүмкіндіктері» атты тақырыппен дөңгелек үстел өтті, деп хабарлады Қазақстанның Ресейдегі елшілігі. Іс-шара барысында ресейлік жəне отандық сарапшылар Еуразиялық экономикалық одақ қызметінің негізгі бағыттары мен оның болашақ мүмкіндіктері бойынша пікірлесті. Дөңгелек үстелде отандық саясаттанушы Нұрлан Ерімбетов, «АиФ-Қазақстан» газетінің бас редакторы Сергей Кузовников жəне белгілі ресейлік сарапшы Юлия Якушева, Максим Шевченко, Дмитрий Журавлев, Алексей Пилько, Аркадий Дубнов, Кирилл Привалов, сонымен қатар, БАҚ өкілдері қатысты.

Іс-шараның жүргізушісі ретінде атақты Ресей тілшісі əрі көсемсөзші Виталий Дымарский қызмет етсе, елшіліктің кеңесші-уəкілі Марат Сыздықов арнайы сөз сөйлеп ашып, Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Еуразия ықпалдастық ойын алғашқы рет жариялағаннан бері өткен 20 жылда аймақтағы елдердің өзара қарым-қатынастарын жаңа деңгейге көтеруге барлық негізгі жағдайлар қалыптасқанын атап көрсетті. «Солтүстік-Оңтүстік» орталығының басшысы Юлия Якушева М.ВЛомоносов атындағы Мəскеу мемлекеттік университетінде Н.Назарбаев өткен сəуірде оқыған дəрісінің негізгі ойларына назар аударды. «1994 жылы Нұрсұлтан Назарбаев өзара табысты ықпалдастық жобасының үрдісін өзі белгілеген болатын. Жақында Қазақстан Президентінің еура зиялық жобасы біртұтас кеден

Мїмкіндіктер молаймаќ Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде «Экономикалық зерттеулер институты» АҚ-тың пре зи денті Мақсат Мұқанов пен оның орынбасары Əсет Ерғалиевтің қатысуымен баспасөз мəслихаты өтті. Онда Еуразиялық экономикалық одақтың тиімді тұстары əңгіме арқауына айналды. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Еуразия аймағындағы үш елдің экономикасын өрлетіп, халқының əл-ауқатын көтеруге, қарапайым тұтынушылардың тұрмыс-тіршілігін жақсартуға бағытталған экономикалық одақ туралы əлем сарапшылары санқилы пікірлер білдіріп отыр. Əйтсе де, «Тонның жылуын киген ғана біледі» демекші, Қазақстанға не жақсы екенін де өз еліміздің экономика, интеграция бойынша сарапшылары сырт ел мамандарынан біршама дұрыс білер. Олардың пайымына зер салсақ, ең басты пайда – тұтынушылар үшін Ресей мен Беларусь елдерінен сапалы əрі арзан тауарлар келеді. Сөйтіп, жергілікті өнімдермен бəсекеге түсіп, тұтынушылардың таңдау мүмкіндігін еселеп арттырады. Нəтижесінде тауарлардың сапасы жақсарып, бағасы арзандайды.

Түрлі халықаралық ұйымдар мен аймақтық құрылымдар аясында өзара іс-қимылды нығайту иорданиялық елшімен жүздесу кезінде де назардан тыс қалмады. Осы ретте бүкіл əлемде ядролық қаруды таратпау жəне ядросыз аймақ құруға қатысты сыртқы саяси бейбіт бастамалардың маңыздылығы да тілге тиек етілді. Сонымен қатар, парламенттік интеграцияның, атап айтатын болсақ, ынтымақтастық жөніндегі парламентаралық топтар түріндегі байланыстың өзектілігі əңгімеге арқау болды. Кездесуге Мəжілістің Халықаралық істер, қорғаныс жəне қауіпсіздік комитетінің төрағасы Мəулен Əшімбаев қатысты.

Екіншіден, келісімшарт аясында тұтынушылар құқығын қорғауға арналған арнайы келісімге қол қойылатын көрінеді. Бұл дегеніміз, тауардың сапасын арттыруда үлкен жұмыстар атқарылатынын білдіреді. Сондай-ақ, Еуразиялық экономикалық одақ аясында əлеуметтік қамсыздандыру да қамтамасыз етіліп, халық белгілі бір əлеуметтік төлемдер алып тұратын болады. Экономикалық одақ аясында ортақ тауар нарығы құрылмақшы. «Биылғы жыл өңірлік интеграция аясында ерекше жыл болады. Ертең тарихи құжат – Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы шартқа қол қойылады. Келісім 2015 жылдың қаңтар айынан күшіне енеді. Бұл келісімнің нəтижесінде біздің өңірімізде жаңа сапалы ұйым дүниеге келеді», деп бастады сөзін М.Мұқанов. «Келісім тұрақты экономикалық тұғырнама құруды қамтамасыз ету жəне үш елдің халқының əл-ауқатын жақсарту үшін жағдай жасауға бағытталған. Ол негізгі үш бөлімнен тұрады. Алдымен, институттық бөлімде басқару органдарының құқығы, бюджеттік сұрақтарға қатысты мəселелер қар аст ыр ы л ғ ан . М аз мұ н ды бө л іг і экономиканың маңызды салаларындағы реттеуді қамтиды. Қазіргі уақытта 19 сала бойынша экономикалық қарым-қатынас мəселелері реттеледі. Келісім аясында ортақ тауар нарығы құрылады. Сол

шаралар туралы» Жарлығын жүзеге асыру мəселелері прокуратура органдарының ерекше бақы лауында тұр, ол бойынша ағымдағы жылдың сəуірінен бастап шағын жəне орта кəсіпкерлік субъектілерін тексеру тоқтатылды. Тексерістер тоқтатылған уақыттан бері мемлекеттік органдар бастамашы болған 3 тексеріс тіркелген, ал осыған дейін жыл бойына орта есеппен 200 мың шамасында тексеріс жүргізіліп келген. Прокуратура органдары тексеріс тағайындау туралы 10 актіні тексеруден бас тартты. Мораторий талаптарын бұзғандары үшін 11 лауазымды тұлға жауапкершілікке тартылды. Мораторий енгізуден күтілетін басты нəтиже бизнесті дамытуға ыңғайлы жағдай жасау жəне əкімшілік ауыртпалықты азайту болып табылады. Сонымен қатар, жи налыста аталып өтілгендей, мемлекеттің бастамасын кəсіпкерлердің дұрыс түсінуі жəне заңдылық ты мүлтіксіз сақтаудың да маңыздылығы ерекше. «Егемен-ақпарат».

аумағынан Еуразиялық экономикалық одақ дең гейіне көтерілмек», деді Ю.Якушева осы орайда. Ресейлік саясаттанушы Максим Шевченконың пікірінше, еуразиялық ықпалдастық стратегиялық маңызы зор жанармай, көлік жəне адами бірлескен қорларын құруға мүмкіндік беріп, елдеріміздің əлемнің дəстүрлі ықпал ету орталықтардан тəуелділігін барынша азайтады. «Əрине, Еуразиялық интеграциялық жобасының (ЕАЭО) Кеңес Одағына еш қатысы жоқ. Ол мынадай мақсатты шешуді көздейді. Біріншісі – жойылған экономикалық байланыстарды қайта қалпына келтіру, яғни біртұтас экономикалық кеңістікті жəне біріккен кеден одағын құру, бизнес жүргізуді оңайлату. Аталған іс-шараның қорытындылары бойынша, Еуразиялық экономикалық одақ болашақта Еуроодақ пен Қытай арасын байланыстырушы орталық əрі көпір ретінде қызмет ете алады деген бірауызды тоқтамға келді.

арқылы тауарлар, капитал, еңбек ресурстары мен қызметтердің еркін жылжуы реттеледі», деп жалғады сөзін институт басшысы. Сарапшының пікіріне ден қойсақ, қазіргі кезде Қазақстанның экономикасында қызметтер саласы 53 пайызды құраса, жаңа экономикалық одақ шеңберінде бұл сала кеңейе түспек. Оған қоса, институт мамандары 3-4 жылда Кеден одағы елдеріне Қазақстан көрсететін қызметтердің экспортының артқанын байқап отырған көрінеді. Бұл жағдай осы сектордың əлеуетінің зор екенін айғақтаса керек. «Жалпы алғанда, бірнеше ортақ нарық құрылады. Ортақ ауылшаруашылық тауарлары, ортақ еңбек, қаржы нарығы құрылады, сондайақ, экономикалық сала, техникалық реттеу, субсидия бөлу, мемлекеттік қолдауда келісілген саясат жүргізіледі. Осылайша, келісім жаңа экономикалық макроаймақ қалыптастыруға жақсы жағдай туғызады», деді М.Мұқанов. Баспасөз мəслихатының екінші бөлімінде журналистердің қойған сауалдарына жауап берген сарапшы, елдегі кəсіпкерлердің жағдайы мен экономикалық одақтағы туатын мүмкіндіктері туралы да əңгімеледі. Отандық тауар өндірушілерге 180 млн. тұтынушысы бар нарық ашылатынын айтып, бұл мүмкіндікті мейлінше тиімді пайдалану кəсіпкерлердің қарым-қабілеті мен еңбекқорлығына байланысты болатынын еске салды.


10

www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

 Өнеге

Ґмірі ґнермен ґзектес

Жаќсылыќ Маєзымўлы туралы бір їзік сыр Жақсылық Мағзымұлының есімі, «Өнері бар ел сұлу, аққуы бар көл сұлу» делінгендей, Жаңаарқа топырағында қанаттанған бұл азаматтың өмір жолы жақсылықтар мен ізгіліктерге толы екенін, өсіпөнген ортасына бойындағы дарыны мен қабілетін барынша төгіп қана қоймай, өңір өркениетін өрлетудің нағыз үлгісі деуімізге болады. Əн мен күйдің Арқадағы дəстүрін жаңаша жаңғыртып, жалғастырушы тұрғысындағы еңбегі бүгінде замандастары арасында əрдайым зор ілтипатпен айтылады. Тағдыр осындай халықтық асыл қазына үшін арман-мұратын ту еткен Жақсылық Мағзымұлы сынды тұрғыласыммен табыстырғанына ризалығым шексіз. Ол туралы өнер майталмандары Қайрат Байбосынов, Қорабай Есенов, Бекболат Тілеухан, Серік Оспанов, Ғалым Мұхамедин, Мағжан Садыханов, Абылай Шуланбаев өз пікірлерін білдірген болатын. Жақсылықпен алғашқы танысуым өткен ғасырдың 70-ші жылдарының басы болатын. Сол шақта Жезқазған облысында жастар арасындағы сан-салалы қызметтермен бірге, ел ішінде өнер мен мəдениетті дамытуға ерекше көңіл бөлінген-ді. Міне, осынау шараларды атқару кезінде ол

көзге оқшау түсіп, жанына сүйікті іске белсене араласа бізге үлкен ақылшы əрі көмекші болды. Бұдан кейін Жаңаарқа аудандық партия комитетінің бірінші хатшылығына тағайындалғанымда ниет-мүддеміз одан сайын жақын тоғысып, аудан мəдени өмірін қоян-қолтықтаса түрлендіріп, түлетуге ұмтылдық. Менің өтінішім бойынша жезтаңдай əншілер Игілік Омаров пен Көлмағанбет Нұрмағамбетовты бастап басқа да ауылдарды аралатуға құлшынып тұратын. «Ел іші – өнер кеніші» дегендей, Балмағамбеттің Байжұманы, Төлепбергеннің Нұрғазысы, Бейсектің Шабалы, Омардың Игілігі, Сайдалы Сары Тоқа, Тілеуханның Мұхаметжаны сияқты үлгілі əншілер мен күйшілер жаңа ұрпақ өнерін өрге жүздіруге бас-көз болған Жақсылықтың арқасында ата-баба үрдісі аса жарқырап сала бергені қалайша ұмытылсын. Жүрегінің оты жанған, талабы қайралған, еліміз мақтанышына айналған жоғарыда аталған саңлақтардай жан сарайын ашқан, шабыттарына шабыт қосқан дүлдүлдер аз болмады. Олардың бəрі де Жақсылық ағаларының ұстаздық та, ұйытқылық та ісқызметін ұмытқан емес. Мектепте мұғалім, мəдениет үйінің директоры, мəдениет

бөлі мінің меңгерушісі тəрізді негізгі қызметтерін атқара жүріп – «Жас əуен», «Сарыарқа», «Жаңаарқа», «Арқа сазы» əн-би жəне ұлт аспаптары ансамбльдерін ұйымдастырушысы болды. Күйші демекші, Ж.Мағзымұлының орындауындағы күй лер Қазақ радиосының алтын қорына жазылып алынған. Сон дай-ақ, өзі шығарған «Қуаныш», «Жұбаныш» күйлері мен «Ақтау», «Жаңаарқа» əндері көпшілікке белгілі. «Сегіз қырлы, бір сырлы» дегендей, замандасымыз жергілікті өнер тарихын зерттеуде де

 Басты байлық қабілетін таныта білді. Өңір рухани құндылықтарын жаңғыртушы, сақтаушы, насихаттаушы ретіндегі бұған дейін белгісіз болып келген əндер мен күйлер, өнер иелері туралы «Жаңаарқа əншілері» атты кітабы – мəдениет саласында көп жылдар бойғы тынымсыз еңбегі мен жемісінің нəтижесі. Бұл көлемді де мазмұнды еңбекте туған аймағынан шыққан бұрынғы жəне кейінгі толқын өнерпаздар жұртшылыққа таныстырылып, табыстыру арқылы жаңа буынды өнерді қастерлеп, ардақтай білуге тəрбиелейді. Сонымен бірге, онда əр кезеңде өнерге өз үлесін қосқан таланттардың бəрі қамтылғандықтан оның тарихитанымдық құндылығы да маңызды. Бүгін өмірдің тағы бір асқаралы белесіне көтеріліп, 70 жасқа толып отырған Жақсылық Мағзымұлының қысқаша шолғандағы еңбек жолы осындай. КСРО мəдениет қызметінің үздігі, Қазақстан Рес публикасының «Мəдениет қайраткері», күйші-сазгер тұрғыласыма жаңаарқалықтар атынан зор денсаулық, балалары мен немерелеріне бақытты тұрмыс тілеймін. Бұл күнде Астанада тұрғанымен қолы қалт еткенде туған ортасы өнерпаздарымен табысып отырады, көргені мен түйгені көп Жақсылық ағаларын олар да сағына күтеді. Өнер деген əсем əлемде тербеліп, өзгелерді де сонда тербетуші жанға бұдан асқан қуаныш жоқтығын білеміз. Мұхамбетқасым ШƏКЕНОВ.

 Білім. Бағдарлама. Білік

Ќара шаѕыраќтан ќанат ќаќќан Райхан НҰРҚАНОВА,

əл-Фараби атындағы ҚазҰУ колледжінің директоры.

2002 жылдың 4 шілдесіндегі əлФараби атындағы ҚазҰУ Ғылыми кеңесінің қаулысы бойынша университет жанынан колледж ашылды. Колледждің даму тарихында З.Исаева, К.Жаданова, Б.Каримова, Т.Молдаханов сияқты еліміздің көрнекті педагогтары тұрды. Білім мекемесінің негізгі міндеті еңбек на рығында сұранысқа ие техни калық жəне кəсіби білімнің білікті мамандарын дайындау болып табылады. ҚазҰУ-дің көп деңгейлі білім жүйесінде колледж үлкен маңызға ие. Университеттің құрылымдық бөлімшесі бола отырып, кол ледж осы оқу орнының білім жəне ғылыми-зерттеу үрдістерінің белсенді бөлігі болып табылады, соны мен қатар, білім беру үшін жоғары мамандандырылған оқытушы-профессорлар құрамын тарту мүмкіндігіне ие. Білім мекемесі құқықтану, қаржы, электронды есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыздандыру, ақпараттық жүйелер, есеп жəне аудит, аударма ісі мамандықтары бойынша 9-шы жəне 11-ші сыныптардан соң мамандар дайындауды жүзеге асырады. Колледжді бітірген соң мемлекет тік үлгідегі диплом беріледі, осы диплом негізінде бітірушілер ҚазҰУ-де ұқсас мамандықтар бойынша қысқартылған оқу мерзімімен білімін жалғастыра алады. Көптеген студент-бітірушілер банктерге, заң қызметтерінің фирмаларына, нотариалдық кеңселерге,

IT-компанияларға қызметке орналасады. Бүгінгі күнде оқу ордасы заман талабына сай бір уақытта теориялық жəне тəжірибелік білім алуды негіздейтін қос жүйелі білім беруді енгізу үшін барлық күшін салуда. Еңбек нарығында сұранысқа ие білікті мамандарды дайындаумен қамтамасыз ете алады жəне қызметке тұруға кепілдік ете отырып, əр бір бітірушіні нақты өндіріске бағыттау үшін жағдай жасайды. Бүгінгі тəрбиелік үрдістің негізгі міндеті – білім алушыларды белсенді студенттік өмірге тарту. Сол үшін олардың зияткерлік қабілетін, ой-өрісін дамытуда, дене тəрбиесімен шұғылданулары үшін барлық мүмкіндіктерді пайдаланып, жағдайларын жасау лəзім. Колледждегі тəрбиенің тіні білім мен тəжірибені үлкен буыннан кішіге беру ғана емес, сонымен қатар

оқытушылар мен білім алушылардың білім саласында жəне сабақтан тыс қызметінде олардың бірігіп қызмет етуі ретінде түсіндіріледі. Тəрбие үрдісін нəтижелі жүзеге асыру мен жетілдіру үшін колледжде кураторлар кеңесі, студенттік мəслихат, ата-аналар комитеті жұ мыс істейді, 10-нан аса түрлі үйірмелер мен спорттық секциялар бар. Бірыңғай білім жəне тəрбиелік кеңістікте білім алушылардың түрлі қабілеттерін ұштай түсу үшін қолайлы жағдайлар жасалған. Ашылған уақыттан бастап білім мекемесі көптеген айтарлықтай жетістіктерге жетті. Білім алушыларымыз жыл сайын «Студенттік көктем» сайысының, Алматы қаласы колледждері өткізетін студенттік ғылыми жобалардың, халықаралық жəне республикалық ғылымитəжірибелік конференциялар мен олимпиадалардың жүлдегерлері қатарынан көрінуде. «Аударма ісі» мамандығы бойынша білім алушыларымыз тілдік тəжірибеден өту үшін Малайзия мемлекетіне жіберіледі. Бұл ағылшын тілін меңгертудің бір əдісі. Сондай-ақ, студенттеріміз əртүрлі құқық қорғау органдарында, қаржы мекемелері мен ITкəсіпорындарында, мемлекеттік жəне жеке меншік құрылымдарда өндірістік тəжірибеден өтеді. Мамандарды дайындау сапасы туралы соңғы жылдардағы колледж бітірушілерінің кəсіби дайындық деңгейі жəне біліктілік емтиханын тапсыру қорытындылары бойынша сараптауға болады. Əл-Фараби атындағы ҚазҰУ колледжінің білім алушыларының тест бойынша өту

балдары жоғары болып келеді. (Колледж бойынша орташа балл100-ден 87,5). Əл-Фараби атындағы ҚазҰУ колледжі біліктілік емтиханының қорытындысы бойынша Алматы қаласы колледждері арасында бірінші орында тұр. Колледж Алматы қаласы колледждері ассоциациясының тұрақ ты мүшесі болып табылады. Ғы лыми-əдістемелік сипаттағы конференциялар, семинарлар, байқаулар мен басқа да білім берудің инновациялық-коммуникациялық технологияларын енгізу бойынша іс-шараларды ұйымдастыруға қатысады. Алматы қаласы колледждерінің оқытушылары жəне студенттері арасындағы түрлі сипаттағы спартакиадаларға, пəндік олимпиадаларға, техникалық шығармашылықтағы көрмелерге, көркемөнерпаздық байқауларға қатысады. Əл-Фараби атындағы ҚазҰУ колледжі жұмыс істеген уақыты барысында өзін кəсіптік білім берудің бəсекелесуге қабілетті орталығы ретінде ұсынды. 2013 жылы желтоқсан айында колледж мемлекеттік аттестаттаудан ойдағыдай өтті. Колледж университеттің дамуы үшін барлық күшін салады жəне өзінің үлесін қосады. ƏлФа ра би атындағы Қазақ ұлттық уни вер ситетінің бірыңғай білім құрылымында, əсіресе, 80 жылдық мерейтойда колледждің маңызы мен рөлінің мойындалуы білім бөлімшесінің əрі қарай дамуы мен оқытушыларының, студенттерінің шығармашылық ойларын жүзеге асыру үшін берік тірек болып табылады.

Аќтауда жаѕа зауыт салынбаќ Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Мұнай бар, ақша бар деп өзгеден сатып ала беруді əдетке айналдырмай, ірі де іргелі зауыттар мен өндіріс орындарын өзімізден салып, онда өндірілген бұйымдарды шеттің нарығына шығарсақ, өзгелер өздерінде жоқты бізден келіп аттай қалап сатып алып жатса – экономикалық даму деген осы. Жер астының байлығы бар дегенмен, оның да шегі көрінетіні табиғи құбылыс. Бəрін сарқып алып, келер ұрпаққа асты да, үсті де бос құрғақ жерді саусақпен нұсқап «табыстап» кетудің маңызы қанша? Қазір елімізде жүргізіліп жатқан индустриялық-инновациялық ісшаралардың негізі осында жатыр. Ал, ірі жобаларды өзгелермен бірлесіп, олардың озық технологиясын, жеткілікті күшін, ғылымдағы əлеуетін пайдалана отырып, ортақ қаражатқа салу да экономикалық табысты болмақ. Осы орайда, елімізге түрлі мемлекеттерден ресми өкілдер келіп, түрлі маңызды келісімшарттарға қол қойып, бірлескен істерді қолға алып жатады. Соның бірі, өткен жылы қыркүйекте Испанияның премьерминистрі Мариано Рахояның Қазақстанға іссапары барысында нақтыланған болатын. Жуырда «Ақтау теңіз порты» арнайы экономикалық аймағында

«Ақтау теңіз порты» ЕЭА жəне «IndoxSamrukKazakhstan» ЖШС арасында аймақ жұмысына қатысу шылар ретінде қызметті жүзеге асыру жөнінде шартқа қол қойылды. Бұл атауы əлі кеңінен таныс емес компания – «IndoxSamrukKazakhstan» ЖШС – «Самұрық-ҚазынаИнвест» жəне испаниялық «RosRokaindox»тың бірлескен кəсіпорны. Жаңа кəсіпорын «Мұнай өнімдері, сұйытылған жəне сығымдалған газ үшін жабдықтар құруға арналған өндірістік кешен» ашу жобасын дамыту мақсатында құрылған болатын. Қазақстан аумағында табиғи

сұйы тылған газ нарығын дамыту үшін қажетті инфрақұрылым жəне жабдықтар құру жобасы қарастырылады, сондай-ақ, ішкі қажеттілікті өтеумен бірге сыртқа өнім шығару мүмкіндігі көзделеді. Жобаны жүзеге асыру барысында инженер-техник қызметкерлерді даярлауға бағытталған бірегей ғылыми-зерттеу орталығы құрылып, Қазақстанның жəне Испанияның техникалық жоғары оқу орындарымен байланыс орнатылып, білікті мамандар əзірленбек. Айтуларынша, түрлі көлік құралдары қозғалтқыштарын табиғи сұйытылған газбен жұмыс

жа сау ға бейімдеу үрдісі жүзеге аспақ жəне зауыт табиғи газды залалсыздандыруға арналған құралжабдықтар шығаратын цехтардан тұрмақ. Ақтауда сұйытылған көмірсутекті газдарды шығаратын əрі тасымалдайтын, сақтайтын құрылғыларды өндіретін бұл ірі өндірістік кешен салынса, 3 мыңның үстінде адам жұмыспен қамтылатын болады. Ақтаудағы арнайы экономикалық аймақтың 100 гектарға жуық аумағын алатын зауыт келешекте өз өнімдерімен Қазақстанның ғана емес, ТМД елдерінің сұранысын өтейді делінеді. Тиянақты, тыңғылықты іс атқаруға осы салада 60 жыл тəжірибесі бар компания сендіріп отыр. Қол қою рəсіміне қатысқан Маңғыстау облысының əкімі А.Айдарбаев жобаның өңір үшін экономикалық тұрғыда маңыздылығын, жоба аясында бірден бір ғылыми-зерттеу орталығы салынып, инженер-техник қызметкерлері дайындалатындығын айтумен қатар, ірі жобаның Қазақстанда іске асырылуын Елбасының ортақ кеден орталығын құру бастамасының жемісі деп ұғынатындығын жеткізді. Жаңа жобаның тұсауы кесілді, енді тұрғындар зауыттың, одан кейін алғашқы өнімдердің тұсауы кесілетін күндерді тағатсыздана күтетін болады. АҚТАУ.

Кїрк-кїрк жґтелетіндер кїрт кеміп келеді Адам баласының бақытты болуының оннан тоғызы денсау лығына байланысты екен. «Денсаулық сақтау жүйесінің тиімділігін арттыру үшін оны ұйымдастыру, басқару мен қаржыландыру жүйесі реформаланды. Елдің барлық өңірлерінде сапалы медициналық қызметтер алу үшін қажетті жағдай жасалды», деген еді Елбасымыз «Қазақстан-2050» Стратегиясында. Шынында, соңғы жылдары еліміздің медицинасы үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Əйтсе де, өз денсаулығына өте енжар қарайтын адамдар көп. Əсіресе, өзіміздің ағайындар. Жөтеліп, бір-екі күн төсек тартып жатып қалса, «шай ішіп, жақсылап терлесем, жазылып кетемін» деп арқаны кеңге салады. Сөйтіп, дертін ушықтырып алады. Қазіргі таң да Жамбыл облысы бойынша туберкулезге қарсы 800 төсек моностатус режімінде жұмыс істеп тұр. Денсаулық кепілі иммунитетке байланысты екенін есте сақтаған жөн. Адам қуатты болуы үшін дұрыс, құнарлы тағамдармен тамақтану керек,

спортпен шұғылданып, таза ауада жеткілікті мөлшерде жүруі қажет. Облыста мектепке дейінгі балалар мекемелерінде 13 санаториялық топ (325 орын) сауықтыру бағытында жұмыс істеп жатыр. Мектеп жасындағы жəне жасөспірімдерді сауықтыру жұмыстары Т.Рысқұлов ауданының, Каменка ауылындағы облыстық туберкулезге қарсы базасындағы 80 орындық шипажайда жəне Меркі ауданының Гранитогор ауылындағы 200 орындық мектепинтернатында жүргізілуде. 2007 жылы облыста тек 5 ауданда ғана санаториялық топтар болса, 2013 жылдан бастап барлық аудандарда жəне Тараз қаласында осындай топтар ашылды. Туберкулезге қарсы жүргізіліп жатқан іс-шаралардың нəтижесінде облыста туберкулездің эпидемиологиялық жағдайы тұрақталып, аурушаңдық жəне тубер кулезден өлім көрсеткіші айтарлықтай төмендеді. Мы салы, 2012 жыл мен 2013 жылды салыстырғанда, облыста аурушаңдық көрсеткіші 9,4 пайызға

төмендеді жəне 100 мың тұрғынға шаққанда 70,6-ны құрады, 2012 жылы бұл көрсеткіш 77,9 болатын. Ал, өлім көрсеткіші 13,0 пайызға төмендеп, 100 мың тұрғынға шаққанда 5,4-ке тұрақтады. Ал, 2012 жылы аурушаңдық көрсеткіші 6,2-ні құраған болатын. Сондай-ақ, облыс бойынша балалардың туберкулезбен аурушаңдығы 45,6 пайызға төмендегенін көрсетіп отыр, 100 мың тұрғынға шаққанда 2012 жылы 10,7, ал, 2013 жылы 5,5, жасөспірімдер арасында 2012 жылы 81,4, ал, 2013 жылы 68,2-ні құрады. Яғни, бұл дерттің көрсеткіші 16,3 пайызға төмендеген деген сөз. Əйтсе де, облыста бұл салада əлі де шешімін күтіп тұрған мəселелер баршылық. Соның бірі ретінде науқастарға тиімді əлеуметтік қолдау көрсету, туберкулездің жұқпалы түрін таратпау, диспансер медицина қызметкерлерінің жеке басының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында (арнайы дайындықтан өткен) күзет қызметін күшейту, физиатрдəрігерлерінің, психолог мамандарының жетіспеушілігін шешуді айта кетуіміз қажет. Айман КАБДРАХИМОВА, Жамбыл облыстық туберкулезге қарсы диспансерінің бас дəрігері.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қарағанды мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 17 маусымда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншік нысандарын сату бойынша электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасымен республикалық меншіктегі нысандарды сатудың орындалуын сəйкестендіреді. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктің мына нысандары қойылады: 1. Ваз-21060 автокөлігі, 2003 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М537DВ, Қарағанды облысы, Ақтоғай ауданы, Бөкейхан көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 62000 теңге, кепілді жарна – 9300 теңге. 2. Ваз-21061 автокөлігі, 2001 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М865DВ, Қарағанды қаласы, Октябрь ауданы, Магнитогор көшесі, 48. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету депар таменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 72000 теңге, кепілді жарна – 10800 теңге. 3. Ваз-21061 автокөлігі, 1998 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М453DВ, Қарағанды қаласы, Октябрь ауданы, Дружба көшесі, 127а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 81000 теңге, кепілді жарна – 12150 теңге. 4. Ваз-21061 автокөлігі, 1998 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М825DВ, Қарағанды облысы, Саран қаласы, Шахтер көшесі, 44. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 58000 теңге, кепілді жарна – 8700 теңге. 5. Ваз-21060 автокөлігі, 2003 жылы шыға рылған, мемлекеттік нөмірі М563DВ, Қарағанды облысы, Ұлытау ауылы, Абай көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 72000 теңге, кепілді жарна – 10800 теңге. 6. Ваз-21099 автокөлігі, 2002 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М836DВ, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 44000 теңге, кепілді жарна – 6600 теңге. 7. Ваз-21213 автокөлігі, 2003 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М578DВ, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 91000 теңге, кепілді жарна – 13650 теңге. 8. Газ 3110-101 автокөлігі, 2003 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М529DВ, Қарағанды облысы, Шет ауданы, Тəуелсіз Қазақстан көшесі, 6. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 61000 теңге, кепілді жарна – 9150 теңге. 9. Газ 3110-411 автокөлігі, 2003 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М920DВ, Қарағанды облысы, Жезқазған, қаласы, Тарадай көшесі, 4. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 187000 теңге, кепілді жарна – 28050 теңге. 10. Газ 3110-101 автокөлігі, 2003 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М840DВ, Қарағанды облысы, Қаражал, қаласы, Сарыарқа көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 176000 теңге, кепілді жарна – 26400 теңге. 11. Газ-3110 автокөлігі, 1999 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М599DВ, Қарағанды қаласы, Октябрь ауданы, 22-шағын ауданы, 17/1-үй. Баланс ұстаушы

– Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 67000 теңге, кепілді жарна – 10050 теңге. 12. Газ-3110, автокөлігі 1999 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М932DВ, Қарағанды қаласы, Октябрь ауданы, 22-шағын аудан, 17/1-үй. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 199000 теңге, кепілді жарна – 29850 теңге. 13. Газ-3110 автокөлігі, 1998 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М589DВ, Қарағанды облысы, Осакаровка ауданы, Осакаровка кенті, Литвинская көшесі, 71. Баланс ұстаушы –«Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 128000 теңге, кепілді жарна – 19200 теңге. 14. Ваз-21060 автокөлігі, 2002 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М493DВ, Қарағанды қаласы, Октябрь ауданы, Магнитогор көшесі, 8-үй. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 62000 теңге, кепілді жарна – 9300 теңге. 15. Ваз-21060 автокөлігі, 2003 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М819DВ, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 17000 ��еңге, кепілді жарна – 2550 теңге. 16. Ваз-21060 автокөлігі, 2003 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М498DВ, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 62000 теңге, кепілді жарна – 9300 теңге. 17. Ваз-21061 автокөлігі, 2000 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М815DВ, Қарағанды облысы, Қаражал қаласы, Профсоюзная көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 62000 теңге, кепілді жарна – 9300 теңге. 18. Газ-3110 автокөлігі, 1998 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М475DВ, Қарағанды облысы, Қаражал қаласы, Профсоюзная көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 60000 теңге, кепілді жарна – 9000 теңге. 19. Mercedes Benz 280 автокөлігі, 1993 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М050DС, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Н.Əбдіров даңғылы, 36/3. Баланс ұстаушы – «Карагандаликвидшахт» РММК. Бастапқы (алғашқы) баға – 126000 теңге, кепілді жарна – 18900 теңге. 20. Кавз 3270 автокөлігі, 1989 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М279СВ, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Н.Əбдіров даңғылы, 36/3. Баланс ұстаушы – «Карагандаликвидшахт» РММК. Бастапқы (алғашқы) баға – 103000 теңге, кепілді жарна – 15450 теңге. Сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарналар Қарағанды мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті мемлекеттік мекемесінің шотына төленеді: депозиттік шот KZ060705012170172006, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті, БИК KKMFKZ2A, БИН 120240019369, КБе 11, КНП 171. Сатушының өтінімді қабылдаудан бас тартуы үшін қатысушының хабарламада көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондайақ сатушының шотына сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі негіз болып табылады. Кепілді жарнаны қайтару үшін аукционға қатысушы сауданы ұйымдастырушыға банкте ағымдағы есепшоты бар екенін растайтын анықтама тапсыруы керек. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, Тізілімнің вебпорталына алдын ала тіркелуі қажет:

1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е - mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушы ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес Тізілімнің веб-порталына тіркеуі қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде сатылатын нысан бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім вебпорталында өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Аукционның жеңімпазы сатып алусату келісімшартына қол қойған кезде құжаттардың түпнұсқаларын көшірмелерімен бірге міндетті түрде көрсетеді немесе нотариалды куəландырылған көшірмелерін сатушыға ұсынады. 1) Жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, сондай-ақ банктен ағымдағы шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) Заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Электрондық аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша электрондық аукцион: 1) егер аукцион залында электрондық аук цион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бір де-біреуі осы Қағиданың 36-4-тармағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, осы жеке шелендіру нысаны бойынша электрон дық аукцион өткізілмеген болып танылады; 2) егер аукцион залында электрондық аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі Қағидаға сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растайтын болса, бастапқы баға белгіленген қадамға артады; 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанының ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілген болып танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама жеңімпазбен сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Қарағанды қаласы, Қазыбек би ауданы, Костенко көшесі, 6-үй, 11-бөлме мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Жылжымайтын мүлікті жекешелендіру кезінде Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес жер учаскесіне құқық сатып алушыға өтеді, жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын сатып алушы Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес жеке төлейді. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8(7212) 42-57-53 телефоны арқылы алуға болады.


ХБА аккредитациялары мен рейтингтері: ҚР БҒМ Ұлттық аккредитациясы, АМВА халықаралық аккредитациясы (Association of МВА’s, UK), Бизнес білім берудің сапасы саласындағы IQA CEEMAN Еуропалық институционалды аккредитациясы (Орталық және Шығыс Еуропаның халықаралық менеджмент қауымдастығы), 2008-2013 жж. Қазақстандағы №1 бизнес білім беретін жоғары оқу орны (EDUNIVERSAL халықаралық рейтинг агенттігі)

Халықаралық Бизнес Академиясы

жаңа мамандықтар ашу мен ғылыми-зерттеу базасын кеңейтуге байланысты озық ойлы, өзін-өзі дамытып жəне жетілдіріп отыруға қашанда дайын үміткерлерге кафедралардағы оқытушы лауазымдары бойынша конкурс жариялайды: «Қаржы», «Баға, есеп жəне аудит», «Маркетинг, мейрамхана жəне қонақ үй бизнесі», «Менеджмент жəне кəсіпкерлік», «Экономика жəне логистика», «Ақпараттық технологиялар», «Тілдер», «Жалпы білім беретін пəндер» Академиялық жүктеме 500-ден 700 сағатқа дейін Еңбекақысы атқаратын лауазымына қарай 180 000 теңгеден 270 000 теңгеге дейін Үміткерлерге қойылатын талаптар: профессор – ғылыми дəрежесі ғылым докторы, ғылыми атағы; доцент – ғылыми дəрежесі ғылым кандидаты/PhD, ғылыми атағы; ғылыми-педагогикалық қызметте кемінде бес жыл жұмыс өтілі, аға оқытушы – жоғары кəсіби білімі немесе магистр академиялық дəрежесі, ғылыми-педагогикалық қызметте кемінде үш жыл жұмыс өтілінің болуы. Сабақты қазақ, орыс жəне ағылшын тілдерінде жүргізетін үміткерлерге басымдық беріледі (Қазақстанның барлық қаласынан). Конкурсқа қатысуға жіберілетін құжаттар конкурс туралы БАҚ-та жарияланған күннен бастап отыз күн бойы қабылданады. Конкурсқа қатысу үшін керекті құжаттар тізімі www.iab.kz/ сайтында көрсетілген Конкурсты өткізу жөніндегі комиссия конкурсқа қатысуға арналған құжаттарды 2014 жылғы 28 мамырдан бастап 26 маусымға дейін (сағат 17.00-ге дейін) қабылдайды. Құжаттарды мын�� мекенжайға жіберуге болады: 050060, Алматы қаласы, Розыбакиев к-сі, 227, тел. 302-21-39.

«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасы мына мүлікке сауда-саттық жариялайды:

«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасы мына мүлікке сауда-саттық жариялайды:

Лот №1 – Жер телімі, жалпы алаңы 8,0 га кадастрлық нөмірі 03-047-062-207, орналасқан мекенжайы: Алматы облысы, Қарасай ауданы, Елтай ауылдық округі. Жер телімінің мақсатты тағайындалуы – тауарлы ауыл шаруашылығын жүргізу. Бастапқы баға – 73 098 000 (жетпіс үш миллион тоқсан сегіз мың) теңге. Сауда-саттық əдісі – ағылшын. Кепілді жарна бастапқы бағаның 10%-ын құрайды. Бастапқы бағаның 10% мөлшеріндегі кепілді жарна «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасының шотына енгізілуі тиіс, төменде көрсетілген деректемелер бойынша. Сауда-саттыққа қатысуға өтінімдер үшін қажетті құжаттардың тізімін алуға сенім білдірілген тұлғаға хабарласу керек. Сауда-саттыққа қатысуға өтінімдер Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В», 1004-бөлмеде 2014 жылғы 9 маусымда сағат 18.00-ге дейін қабылданады. Сауда-саттық лот бойынша ағылшын əдісімен 2014 жылғы 10 маусымда сағат 12.00-де мына мекенжайда болады: Алматы облысы, Қарасай ауданы, Қаскелен қ., Абылай хан к-сі, 48А. Сауда-саттық аяқталғаннан кейін түпкілікті баға ұсынған сауда-саттық қатысушысы банктің чек түріндегі немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген басқа қолма-қол ақшаның толық көлемінде сатып алу сомасын бес жұмыс күні ішінде есеп айырысу тəсілімен енгізуі қажет. Сенім білдірілген тұлғаның деректемелері: «Қазақстан Ха лық Банкі» АҚ-тың сенім білді рілген тұлғасы Төремұратов Азат Болат ұлы, Алматы қ., Абай д-лы, 109В, шот KZ246010011286000043, БИН 940140000385, СТН 600200048129, Кбе 14. Сауда-саттық өткізу мəселесі бойынша анықтама алу телефондары: 8 (727) 330 16 80, 330 17 57.

Лот №1 – Жер телімі, жалпы алаңы 1,303 га кадастрлық нөмірі 20-315-015-395, орналасқан мекенжайы: Алматы қ., Медеу ауданы, Бекхожин көшесінің оң жағында, Қармысов көшесінің шығыс жағында, Көшкінов көшесінің солтүстік жағында. Бастапқы баға – 958 090 000 (тоғыз жүз елу сегіз миллион тоқсан мың) теңге. Сауда-саттық əдісі – ағылшын. Кепілді жарна бастапқы бағаның 10%-ын құрайды. Бастапқы бағаның 10% мөлшеріндегі кепілді жарна «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасының шотына енгізілуі тиіс, төменде көрсетілген деректемелер бойынша. Сауда-саттыққа қатысуға өтінімдер Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В», 1004-бөлмеде 2014 жылғы 9 маусымда сағат 18.00-ге дейін қабылданады. Сауда-саттыққа қатысуға өтінімдер үшін қажетті құжаттардың тізімін алуға сенім білдірілген тұлғаға хабарласу керек. Сауда-саттық ағылшын əдісімен 2014 жылғы 10 маусымда сағат 10.00-де мына мекенжайда болады: Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В», 1000-бөлме. Сауда-саттық аяқталғаннан кейін түпкілікті баға ұсынған сауда-саттық қатысушысы банктің чек түріндегі немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген басқа қолма-қол ақшаның толық көлемінде сатып алу сомасын бес жұмыс күні ішінде есеп айырысу тəсілімен енгізуі қажет. Сенім білдірілген тұлғаның деректемелері: «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасы Шаймерденов Бахытжан Сенбекұлы, Алматы қ., Абай д-лы, 109В, шот KZ 406010011286000046, БИН HSBKKZKX, РНН 600200048129, Кбе 14. Сауда-саттық өткізу мəселесі бойынша анықтама алу телефондары: 8 (727) 330 17 83, 330 17 57.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 20 маусымда (Астана уақытымен) сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншік нысандарын сату бойынша №6 электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншік нысандарын сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 18 сəуірдегі №374, 2014 жылғы 5 наурыздағы №198 қаулыларымен енгізілген өзгерістермен жəне толықтырулармен Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына (бұдан əрі – Қағида) сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктің мына нысандары қойылады: 1. 2004 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 301 ВЕ, Ваз 21099 автокөлігі. Атырау қаласы, Темірханов көшесі, 2а. Баланс ұстаушы – «Атырау облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті ((Қаржы полициясы))» ММ. Алғашқы бағасы – 89 500 теңге. Бастапқы бағасы – 179 000 теңге. Кепілді жарна – 26 850 теңге. 2. 2004 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 304 ВЕ, Ваз 21213-221 автокөлігі. Атырау қаласы, Темірханов көшесі, 2а. Баланс ұстаушы – «Атырау облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті ((Қаржы полициясы))» ММ. Алғашқы бағасы – 91 500 теңге. Бастапқы бағасы – 183 000 теңге. Кепілді жарна – 27 450 теңге. 3. 2004 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 868 ВК, Ваз 21150 автокөлігі. Атырау қаласы, Темірханов көшесі, 2а. Баланс ұстаушы – «Атырау облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті ((Қаржы полициясы))» ММ. Алғашқы бағасы – 92 000 теңге. Бастапқы бағасы – 184 000 теңге. Кепілді жарна – 27 600 теңге. 4. 2006 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 900 ВК, Ваз 21150-120-20 автокөлігі. Атырау қаласы, Темірханов көшесі, 2а. Баланс ұстаушы – «Атырау облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті ((Қаржы полициясы))» ММ. Алғашқы бағасы – 91 500 теңге. Бастапқы бағасы – 183 000 теңге. Кепілді жарна – 27 450 теңге. 5. 2005 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 995 ВҒ, Ваз 21060 автокөлігі. Атырау қаласы, Азаттық даңғылы, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің «Атырау мұнай жəне газ институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Алғашқы бағасы – 59 000 теңге. Бастапқы бағасы – 118 000 теңге. Кепілді жарна – 17 700 теңге. 6. 2005 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 008 ВЕ, Шевроле Нива 21230 автокөлігі. Атырау қаласы, Азаттық даңғылы, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің «Атырау мұнай жəне газ институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Алғашқы бағасы – 273 000 теңге. Бастапқы бағасы – 546 000 теңге. Кепілді жарна – 81 900 теңге. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктің мына нысандары қойылады. 1. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 017 СС, Газ 31105-100 автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Атырау облыстық кеңсесі» ММ. Алғашқы бағасы – 850 000 теңге. Бастапқы бағасы – 170 000 теңге. Төменгі бағасы – 93 006 теңге. Кепілді жарна – 25 500 теңге. 2. 2008 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 025 СС, Skoda Octavia A4 автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Атырау облыстық кеңсесі» ММ. Алғашқы бағасы – 6 205 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 241 000 теңге. Төменгі бағасы – 678 945 теңге. Кепілді жарна – 186 150 теңге. 3. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 026 СС, Ваз 212300 Шевроле Нива автокөлігі.

Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Атырау облыстық кеңсесі» ММ. Алғашқы бағасы – 4 385 000 теңге. Бастапқы бағасы – 877 000 теңге. Төменгі бағасы – 479 802 теңге. Кепілді жарна – 131 550 теңге. 4. 2006 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 029 СС, Ваз 212300 Шевроле Нива автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Атырау облыстық кеңсесі» ММ. Алғашқы бағасы – 3 610 000 теңге. Бастапқы бағасы – 722 000 теңге. Төменгі бағасы – 395 003 теңге. Кепілді жарна – 108 300 теңге. 5. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 015 СС, Ваз 21214 автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Атырау облыстық кеңсесі» ММ. Алғашқы бағасы – 1 035 000 теңге. Бастапқы бағасы – 207 000 теңге. Төменгі бағасы – 113 249 теңге. Кепілді жарна – 31 050 теңге. 6. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 577 ВN, Toyota Land Cruiser 105 Gx автокөлігі. Атырау қаласы, Баймұханов көшесі, 16а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің «Атырау облысы əділет департаменті» ММ. Алғашқы бағасы – 28 260 000 теңге. Бастапқы бағасы – 5 652 000 теңге. Төменгі бағасы – 3 092 181 теңге. Кепілді жарна – 847 800 теңге. 7. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 691 BU, Ваз 212300 Шевроле Нива автокөлігі. Атырау қаласы, Құлманов көшесі, 48. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің «Атырау облысы бойынша басқармасы» ММ. Алғашқы бағасы – 4 235 000 теңге. Бастапқы бағасы – 847 000 теңге. Төменгі бағасы – 463 389 теңге. Кепілді жарна – 127 050 теңге. 8. 2003 жылы шығарылған, мемлекет��ік нөмірі Е 987 ВК, Ваз 21099 автокөлігі. Атырау қаласы, Баймұханов көшесі, 16. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Алғашқы бағасы – 871 500 теңге. Бастапқы бағасы – 174 300 теңге. Төменгі бағасы – 95 359 теңге. Кепілді жарна – 26 145 теңге. 9. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 022 PR, Skoda Oktavia автокөлігі. Атырау қаласы, Құлманов көшесі, 48. Баланс ұстаушы - «Атырау облысының прокуратурасы» ММ. Алғашқы бағасы – 6 395 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 279 000 теңге. Төменгі бағасы – 413 186 теңге. Кепілді жарна – 191 850 теңге. 10. 2007 жылы шығарылған, қозғалтқыш №0197796, ВАЗ-21213 Шевроле Нива автокөлігі. Атырау қаласы, Құлманов көшесі, 48. Баланс ұстаушы – «Атырау облысының прокуратурасы» ММ. Алғашқы бағасы – 4 120 000 теңге. Бастапқы бағасы – 824 000 теңге. Төменгі бағасы – 266 197 теңге. Кепілді жарна – 123 600 теңге. Сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталғанға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік есеп-шотына төленеді: ММ коды – 2170168, ИИК (депозиттік шот) – KZ450705012170168006, БИК – KKMFKZ2A, БИН – 120240020907, КНП-171, КБЕ11, алушы банк – «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті» ММ. Төлемді тағайындау – аукционға қатысу кепілді жарнасы (кепілді жарна мөлшеріне банк қызметінің төлемі кірмейді). Қатысушыларға кепiлдi жарнаның кез келген санын

енгiзуге жол беріледі, бұл ретте бір кепілді жарна қатысушыға ол бойынша сауда-саттыққа қатысу үшін осы кепілді жарнаны енгізген жекешелендіру нысанын сатып алу құқығын береді. Департаменттің депозиттік есеп-шотына кепілді жарналардың уақтылы түсуі мақсатында кепілді жарнаны өтінім қабылдау аяқталғанға дейін үш күн бұрын төлеу ұсынылады. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, Тізілім веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің вебпорталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді осы Қағидаға қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату нысаны бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Назар аударыңыз! Қатысушының осы Қағиданың 23-1 жəне 23-2-тармақтарында көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына саудасаттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімі кері қайтарылады. Автоматты түрдегі тексеру нəтижелері бойынша Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімінде көрсетілген электрондық мекенжайына өтінімді қабылдау туралы электрондық хабарлама не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жіберіледі. Аукционға жіберілген қатысушыға Тізілім вебпорталында берілетін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Сатушы аукционға қатысудан жазбаша нысанда не электрондық құжат нысанында бас тартқан қатысушының аукцион нөмірін оны өткізгенге дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей жояды. Аукционға қатысушылар аукцион басталғанға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып, аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион: 1) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі осы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, онда осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілмеген болып танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі

осы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растайтын болса, онда бастапқы баға белгіленген қадамға артады; 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанының ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, онда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілген болып танылады. Жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бағаны арттырудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру нысаны бойынша саудасаттықтың ағылшын əдісімен аукцион өткізілген болып танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы осы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілген болып танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеген болып танылады. Осы Қағиданың 36-4-тармағының төртінші бөлігінде, 36-5-тармағында, 36-7-тармағының 1) тармақшасында жəне 36-8-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген жағдайларда сатушы Тізілімнің веб-порталынан басып шығарылатын аукционның өткізілмегені туралы актіге қол қояды. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəти желерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Атырау қаласы, Абай көшесі, 10а мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7122) 35-43-22 телефоны арқылы алуға болады.

БАУЫРДЫҢ САУЛЫҒЫ – ДЕНСАУЛЫҚ КЕПІЛІ! Бауырдың саулығы – өзіңізді əрдайым жақсы сезінудің кепілі. Ағзаңыздағы лас заттарды сыртқа шығаратын да бауырыңыз. Қуырылған жəне қақталған тамақ, майлы жəне тұзды тағамдар, алкоголь, никотин жəне смола – бұның бəрі бірігіп ағзаңыздағы ас қорыту кезінде үлкен көлемде улы қосындылар түзеді. Осының бəрін залалсыздандыратын арнайы «сүзгіш» бауыр. Жас ұлғайған сайын бауырға түсетін күш салмақтанып, бауырдың жұмысы əлсірей береді де, оны қорғау үшін бауырдың тіндерін сауықтыратын арнайы дəрі-дəрмек қабылдау қажет болады. Мұнда ғана ғалымдар кезеңмен ішетін табиғи препарат ХОЛЕСЕНОЛДЫ ойлап тапты. Ол бауырды улы заттар мен токсиндерден босатып, бауыр тіндерін бағалы заттармен

11

www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

нəрлендіріп, ағзаңыздың өзіндік қалыпқа келуіне ықпал етеді. Сонымен қатар, ХОЛЕСЕНОЛДЫҢ зəр қышқылдары мен қандағы холестерин мөлшерін төмендетіп, ағзаны жалпылама қалыптастыру қасиеті бар. Бауыр мен өттің қызметі бір-бірімен тығыз байланысты болғандықтан, препарат өтті қоюлану қаупінен сақтайды. ХОЛЕСЕНОЛ өттің пайда болуын күшейтіп, өт жүру процесін

тездетеді. Бұдан басқа, ол асқазан-ішек жолының жұмысына ықпал етіп, қалдық заттардың сыртқа шығуын да əлдеқайда тездетеді. ХОЛЕСЕНОЛ екі түрде – капсула жəне жағымды дəмі бар шəрбат түрінде бар. Өзіңіздің қалауыңызға қарай таңдау жасаңыз. ХОЛЕСЕНОЛДЫҢ сіздің бауырыңыздың табиғи жəне қажетті қоғаушысы екенін есте сақтаңыз.

Шұғыл желідегі тегін телефон: 8-800-080-59-59 (жұмыс уақыты: 08.00-23.00) Алматы қаласындағы анықтама телефоны: (727) 297-59-59 www.riapanda.ru

ХОЛЕСЕНОЛ ТАБИҒИ ПРЕПАРАТЫ – СІЗДІҢ БАУЫРЫҢЫЗДЫ ТИІМДІ ЕМДЕЙДІ ЖƏНЕ ҚОРҒАЙДЫ

«Темірбетон-1» ЖШС өз қатысушыларына 12.06.2014 ж. «Темірбетон-1» ЖШС қатысушыларының кезектен тыс жалпы жиналысы болатындығы туралы хабарлайды. Жиналыс сағат 10.00-де мына мекенжайда басталады: ҚР, Алматы қ., Бөкейханов к-сі, 11. Күн тəртібіне мынадай мəселелер енгізілді: 1. «Темірбетон-1» ЖШС жарғысының 1.17-тармағына мынадай мазмұндағы өзгерістер мен толықтырулар енгізу: «ЖШС жиналыстың ашылу күніне дейін 15 (он бес) күн ішінде «Егемен Қазақстан» газетінде жариялау арқылы серіктестік қатысушыларының жалпы жиналысын өткізу туралы хабарлайды». 2. «Темірбетон-1» ЖШС жарғысында болған өзгерістер туралы уəкілетті органдарға хабарлау.

«Қазақстан Халық Банкі ЖЗҚ» АҚ «Қазақстан Халық Банкі ЖЗҚ» АҚ филиалдарының қызметі тоқтатылғандығы туралы хабарлайды.

Дəріханалардан сұраңыз! ЖАРНАМА. БАД. Дəрі-дəрмек болып табылмайды. Пайдаланар алдында мамандармен кеңесіңіз.

АО «НПФ Народного Банка Ка захстана» уведомляет о прекра ще нии деятельности филиалов АО «НПФ Народного Банка Казахстана».

Алматы облысының денсаулық сақтау басқармасы Алматы көпсалалы клиникалық ауруханасының медико-генетикалық кабинеттін жабдықтау үшін сатып алуға тендер өткізетіндігін хабарлайды Сатып алынатын тауарлардың толық тізімі, көлемі, олардың толыққанды ерекшелігі, қамтамасыз ету мерзімі жəне орны тендерлік құжаттарда көрсетілген. Тендерге ҚР Үкіметінің 2009 жылғы 30 қазандағы №1729 қаулысымен бекітілген кепілді көлемде ақысыз медициналық көмек көрсету бойынша дəрі-дəрмектерді, профилактикалық (иммунды биологиялық, диагностикалық, залалсыздандыру) препараттарын, медициналық мақсаттағы бұйымдарды жəне медициналық техниканы, фармацевтикалық қызметтерді ұйымдастыру жəне сатып алу ережелерінің 8-тармақта аталған біліктілік талаптарына сəйкес келетін барлық əлеуетті жеткізушілер жіберіледі. Тендерлік құжаттар пакетін 2014 жылғы 18 маусымда сағат 15.00-ге дейінгі мерзімде мына мекенжай бойынша: Талдықорған қаласы, Гаухар ана көшесі, 87-үй, 14-бөлмеден жəне lek.aoblzdrav@mail.ru электрондық мекенжай бойынша алуға болады. Тендерге қатысу үшін конверттерге салынған тендерлік өтінімдерді Алматы облысының денсаулық сақтау басқармасына мына мекенжай бойынша: Талдықорған қаласы, Гаухар ана көшесі, 87-үй, 14-бөлмеде тапсырылады. Тендерлік өтінімдерді тапсырудың соңғы мерзімі 2014 ж. 17 маусымда сағат 13.00-ге дейін Алматы облысының денсаулық сақтау басқармасына (мерзімінде) мына мекенжай бойынша: Талдықорған қаласы, Гаухар ана көшесі, 87-үй, 14-бөлмеде тапсырылады. Тендерлік өтінімдер салынған конверттер 2014 ж. 18 маусымда сағат 15.00-де мына мекенжай бойынша: Талдықорған қаласы, Гаухар ана көшесі, 87- үй, «Алматы облысының денсаулық сақтау басқармасы» ММ, 1-бөлмеде ашылады. Əлеуетті жеткізушілер тендерлік өтінімдер салынған конверттерді ашу кезінде қатыса алады. Қосымша ақпаратты жəне анықтаманы мына телефон бойынша алуға болады: 8(7282) 40-00-65, lek.aoblzdrav@mail.ru

ГУ «Управление здравоохранения Алматинской области» объявляет о проведении тендера по закупкам оснащения для медико-генетического кабинета Алматинской многопрофильной клинической больницы Полный перечень закупаемых товаров, их подробная спецификация, количество, сроки и место поставки указаны в тендерной документации. К тендеру допускаются все потенциальные поставщики, отвечающие квалификационным требованиям, указанным в пп. 8 Правил организации и проведения закупа лекарственных средств, профилактических (иммунобиологических, диагностических, дезинфицирующих) препаратов, изделий медицинского назначения и медицинской техники, фармацевтических услуг по оказанию гарантированного объема бесплатной медицинской помощи», утвержденных постановлением Правительства РК от 30.10.2009 года №1729. Пакет тендерной документации можно получить в срок до 15.00 час. 18 июня 2014 года включительно по адресу: г. Талдыкорган, ул. Гаухар ана, 87, каб. №14 или по электронной почте по адресу: e-mail: lek.aoblzdrav@mail.ru Тендерные заявки на участие в тендере, запечатанные в конверты, предоставляются в управление здравоохранения Алматинской области по адресу: г. Талдыкорган, ул. Гаухар ана, 87, каб.14. Окончательный срок предоставления тендерных заявок: 17 июня 2014 года до 13.00 час. в управление здравоохранения Алматинской области по адресу: г. Талдыкорган, ул. Гаухар ана, 87, каб. 14. Конверты с тендерными заявками будут вскрываться в 15.00 час. 18 июня 2014 г. по адресу: г. Талдыкорган, ул. Гаухар ана, 87, ГУ «Управление здравоохранения Алматинской области», каб. 1. Потенциальные поставщики могут присутствовать при вскрытии конвертов с тендерными заявками. Дополнительную информацию и справку можно получить по телефону: 8 (7282) 40-00-65, e-mail: lek.aoblzdrav@mail.ru

 Еске алу

Жаны жайсаң азамат еді...

Зымырандай зулаған уақытқа тоқтау болған ба? Бір ауыл емес дүйім елдің арқа-сүйер асқар азаматы Сырым ҚҰЛАЖАНОВ үстіміздегі жылдың 22 мамыр күні кенеттен өмірден озды. Кеше ғана арамызда жарық жұлдыздай жарқырап жүрген бірімізге асқар таудай əке, бірімізге асыл жар, енді бірімізге абзал аға болған азаматтың көлеңкесіне зар болып қалған жайымыз бар. Қанша қан жұтып қайғырсақ та Аллаға шек келтірмейік деп тəубеге келеміз. Себебі, Құдайға да жақсы адам керек қой деп өзімізді өзіміз жұбатамыз. Сырым шынында да ерекше адам еді. Сонау, 1979 жылы ҚазМУ-дің журналистика факультетін бітіріп, Алматы облыстық «Жетісу» газетінде ұзақ жылдар қызмет істеді. Басылымда қызмет жасап жүрген уақытында облыстың елді мекендерін аралап, жұртшылықпен жақын араласып, кішіпейілділігімен көптің көңілін таба білді. Бертін келе «Қазақстан» телевизиясына ауысып, саяси шолушы болып еңбек етті. Мұнда да адамдармен тез тіл табыса білетін, бір көрген адамның жүрегінен ерекше орын алатын ақжарқын мінезімен ұжымының құрметіне бөленді. 1994 жылы АТВ бағдарламасына бас редактор болып тағайындалды. 1997 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің Телерадиокешенінде редактор қызметін атқарды. Кейінгі жылдары кəсіпкерлікпен айналысып, талай биіктерге қол жеткізді. Міне, осы қызметтердің бəрінде өзінің адамгершілік касиетіне кір келтірген емес. Қай салаға барса да шаруасы дөңгеленіп жүре беретін. Қаншама жетістіктерге жетсе де, ешқашан қарапайымдылығын жоғалтпай үлкенге де, кішіге де əрдайым қамқор болып, қолұшын беруге дайын тұратын. Тура айтып, түзу жүргендігі, инабаттылығы бəрімізге үлгі, əрі үлкен сабақ болатын. Жаны жайсаң азамат екі ұл, бір қыз тəрбиелеп өсірді. Амал қанша, алпыс жасқа небəрі бір-екі апта қалғанда бақилық болған азаматтың жайдары күлкісі, жарқын жүзі бəріміздің есімізден ешқашан шықпайды. Қабырғамызды қайыстырған орны толмас қазаға көнуден басқа еш амалымыз жоқ. Топырағың торқа, жаның жəннатта болсын, асыл əке, адал дос, Сырым аға! Сіздің жарқын бейнеңіз жадымызда əрдайым сақталады! Еске алушылар: зайыбы – Гүлайым, қызы – Индира, ұлдары – Ұлан, Роллан, немересі – Алан жəне ағайын туған-туыстары, бауырлары.

Асыл бейнеңді сағындық

Анасының əлпештеген қызы, ардақты да аяулы қарындасымыз, қымбатты əпкеміз, сымбатты да сүйікті сіңліміз, сыйлы да қадірлі балдызымыз Анар Нұрпейісқызы КӨПЕШОВАНЫҢ жүрегімізді жылатып, қабырғамызды қайыстырып арамыздан өмірден өткеніне де бір жыл болды. Арманының асқар шыңына шығып, жетістікке қол жеткізген кемел шағыңда сұм ажал сені арамыздан алып кетті ғой. Артыңда аңырап анаң, ботадай боздап бауыр ларың, сыйлас құрбыларың, достарың, əркез əлпештеп құрметтейтін əріптестерің қалды. Сенің мейірімге толы күлімдеген көзіңді, қашанда жымиып қарайтын жылы жүзіңді, ағайын-туысқа қамқор адал көңіліңді, жарқылдаған жайдары мінезіңді, ��сыл бейнеңді сағындық. Иə, өмірін адалдықпен, адамдарға деген шынайы қамқорлықпен өткізген жанның артында жанашырлары қалатыны рас. Қысқа ғана ғұмырыңда қай жерде жүрсең де, қай салада еңбек етсең де құрбы-құрдастарыңның, əріптестеріңнің арасында сыйлы болғаның, өміріңнің мəнді де, мағыналы өткенін айғақтайды. Бұған сен қызмет істеген министрліктегі ұжымың сенің туған күніңді естеріне алып, рухыңа құран бағыштағаны дəлел. Алла қабыл етсін! Тағдырдың жазғанына шара бар ма? Біреуге – ерте, біреуге – кеш, уақыты болар Алланың! Жаның жəннатта, тəнің рахатта, топырағың торқа болсын, бауырымыз! Сенің жарқын бейнең жадымызда əрдайым сақталады. Еске алушы – анасы, бауырлары. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Мемлекеттік бюджет шығыстарын талдау департаментінің директоры Анар Нұрдыбайқызы Қалиеваға анасы Жамал ҚАЛИЕВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің филология, əдебиеттану жəне əлем тілдері факультеті мен жалпы тіл білімі жəне шетел филологиясы кафедрасының ұжымы филология ғылымдарының докторы, профессор Жанар Құлматқызы Ибраеваға анасы Аида Аршабекқызы БЕЙСЕНБАЕВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Ақиық азамат, қадірлі құда, Халықаралық Алматы əуежайының бірінші вице-президенті Қобыланды Тумышқа анасы Зайда МЫРЗАКЕЛДІҚЫЗЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтамын. Сəбит Досанов, жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты.


12

www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

 Қазақстан Республикасына қызмет етемін!

Жас сарбаздар ант ќабылдады Қазақстан Республикасының Мемлекеттік күзет қызметі өз қатарына жас сарбаздарды қабылдау шарасын жалғастырып отыр. Мерзімді əскери қызметті өткеру жəне Отан алдындағы азаматтық борышын атқару үшін шақырылған сарбаздар Əскери ант қабылдады. Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Бұл азаматтық шара еліміздің жас ұландарының бойында патриотизм сезімін, Отанға жəне Қазақстан Президентіне деген адалдыққа, элиталық əскери бөлімнің қатарында қызмет атқаруды мақтан тұтуға тəрбиелейтін айрықша əскери рəсім болып табылады. Ант – мемлекетке, өз елінің халқына деген адалдық серті. Əскери ант қабылдау «Əскери міндеттілік жəне əскери қызмет туралы»

 Жағымды жаңалық

Дəрі-дəрмек ґзімізде де шыєарылады Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Степногор қаласында биология ғылымдарының кандидаты О.Теннің жетекшілігімен ағза белсенділігін арттыру жəне вирусқа қарсы белоктар жиынтығын қамтамасыз ететін жаңа биотехнологиялық жоба жүзеге асырылуда. Аталған ғылыми ізденісті қаржыландыру Білім жəне ғылым министрлігінің технологияларды коммерцияландыру жобасы аясында жеңіп алынған грант есебінен қамтамасыз етіледі. Соңғы онжылдықта, бүкіл əлемде денсаулық сақтау саласына шығынның өсуіне, жаһан тұрғындарының, əсіресе дəрі-дəрмекке зəру адамдар санының артуына байланысты биоəркелкілік индустриясы күрт дамуда. Мамандардың айтуынша, Қазақстанда жыл сайын онкологиялық кеселдің əртүрлі сатыдағы 1500 фактісі тіркелуде. Оны емдеу барысында сырқаттың ағзасы зардап шегетіндіктен, оған қарсы дəрі-дəрмектер шетелдерден қымбат бағаға сатып алынады. Қазіргі таңда отандық ғылым осы бір осал тұстың орнын толтыруда елеулі қадамдар жасап отыр. Ұлттық биотехнология орталығы ның филиалы ретінде құрылған Степногордағы тəжірибелік өндіріс орнында микробиологиялық синтез жолымен белок алуға қатысты ұйымдық шаралар жүргізілуде. Ал, 20152016 жылдары импорт алмастырушы дəрі-дəрмектер өндірістік бағытта шығарыла бастайды деп жоспарлануда. Ақмола облысы.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Қазақстан Респуб ли касының Заңымен жəне Ішкі қызмет жарғысымен ресми бекемделген. Бұл əскери қызметтің маңызды актілерінің бірі болып табылады. Отанға қызмет етемін деп ант беріп, жас жауынгер курсынан өткен кешегі шақырылушы əскери қызметші болады. Əскери анттың қазіргі мəтіні Қазақстан Республикасы Президентінің 1992 жылғы 25 тамыздағы Жарлығымен бекітілді. Бұл – Отанға, еліміздің халқы мен сайланған Президентіне адал болуды білдіретін қасиетті ант.

Мемлекеттік құжат бола отырып, Əскери ант əскери қызметшілерден əскери қызмет міндеттерін бұлжытпай орындауды, əскери істі адал зерделеуді, сеніп тапсырылған қару мен жауынгерлік техниканы шебер қолдануды жəне ұқыпты ұстауды талап етеді. Мемлекеттік күзет қызметінің əскери қызметшілері өздеріне тапсырылған мемлекеттің халқы мен жекелеген тұлғаларының қауіпсіздігін қамтамасыз ету, рəсімдік ісшараларды қалтқысыз орындауға қатысу секілді міндеттерді бұлжытпай орындайды. Қазақстан Республикасы мемлекеттік рəміздерінің эталондарын жəне аса маңызды мемлекеттік нысандарды күзетеді. Олар жоғары жауынгерлік даярлығымен, еліміздің мəдени жəне спорттық өміріне белсене қатысуымен ерекшеленеді. Элиталық

əскерде əскери қызметті Қазақстанның əр аумағынан шақырылған, психологиялық мінез-құлқы жəне дене күші жағынан талапқа сай ұландар ғана атқарады. Ант қабылдағаннан кейін жас сарбаздар Алматы жəне Астана қалаларындағы əскери бөлімдер бойынша таратылады. Бірнеше күн өткеннен кейін еліміздің Президенті берген маңызды жауынгерлік міндеттерді атқаруға кіріседі. Салтанатты ант қабылдау рəсімі кезінде арнайы шұғыл мақсаттағы батальонның əскери қызметкерлері қоян-қолтық ұрыс өнерін көрсетіп, құрмет қарауыл ротасы сап түзеген шерумен əскери плац-концерт көрсетті. АЛМАТЫ.

 Руханият

 Еркін елдің ертеңі

«Айналайын!»

АҚШ-тың Нью-Йорк қаласында белгілі жазушы, «Қазақ» газеті мен «Айқап» журналының бас редакторы Қоғабай Сəрсекеев кітабының тұсаукесері өтті. Бұл шара америкалық аудиторияны қазақ əдебиетімен таныстыруға бағытталған ұмтылысты жалғастырады. Бұған дейін осы жерде Əбдіжəміл Нұрпейісов пен Олжас Сүлейменов кітаптарының тұсаукесері өткен болатын.

фестивалі танытќан жаѕа жўлдыздар

«Қазхром» трансұлттық компаниясы» акционерлік қоғамының игі бастамасымен 1999 жылдан бері дəстүрлі өтіп келе жатқан «Айналайын!» фестиваль-байқауы жас таланттарды өнер көгіне қанат қақтырып келеді. Бұл өнер сайысы облыс орталығындағы Металлургтер мəдениет үйінде осымен он бесінші рет жоғарғы деңгейде ұйымдастырылды.

Ќазаќ ќаламгері кітабыныѕ Нью-Йорктегі тўсаукесері

Қоғабай Сəрсекеев сөз болып отырған шығармашылық басқосуды қазақ тілінде өткізді. АҚШ-та біздің ана тіліміздегі кітаптар сирек кездесетіндіктен қазақ диаспорасының өкілдері қаламгер туындыларына қызығушылық танытты. «Уақыт өте келе біздің қазақ жазушыларының америкалық оқырмандары артатынына сеніміміз

мол. Əзірге біз оларға АҚШ-пен танысуға септігімізді тигізудеміз», – деді тұсаукесер рəсімі кезінде Нью-Йорк қаласындағы Қазақстан Республикасының Бас консулы Раушан Есболатов. Осы консулдықтың көмегімен «Қазақстанамерикалық Альянс» бейкоммерциялық ұйымы арқылы жүзеге асқан кітап тұсаукесеріне НьюЙорк қаласындағы БҰҰ жанындағы Қазақстан Республикасының тұрақты өкілі Қайрат Əбдірахманов та қатысты. «Егемен-ақпарат».

 Спорт

Тасжолдаєы жарыс Сейсенбі күні Қарағанды қаласында тасжолдағы велоспорт жарысынан Азия чемпионаты басталды. Дастан КЕНЖАЛИН, «Егемен Қазақстан».

Осы күні Қазақстан құрамасы алғашқы жүлдеге ие болды. Жасөспірімдер арасында жарыс жолына шыққан Əлішер Жұмақан корейлік спортшы Ким Джихунудан санаулы секундтар ғана қалып, мəреге екінші болып келді. Кеше əйелдер арасында Маржан Байтілеуова, Астанада өткен велобəйгенің бас жүлдесін алған Екатерина Юрайтис жарыс жолына шықты. Биылғы чемпионатқа 27 елден командалық жəне жекелеген жарысқа 200-ден астам спортшылар қатысуда. Қазақстан құрамасында Азия ойындарының чемпионы, Азияның бірнеше дүркін жүлдегері, Дмитрий Груздев Валентин Иглинский, Максим

Иглинский, Даниил Фоминых, Руслан Тілеубаев, Арман Камышев күш сынасуда. Əйелдер командасында Маржан Байтілеуова, Əлия Қарғалиева, Махаббат Үмітжанова, бойжеткен қыздар құрамында велотректен Азия чемпионы Надежда Женелева, Фаина Потапова, Светлана Рябова жəне Екатерина Юрайтис қатысса, жасөспірімдер арасында өтетін бəйгеде Евгений Гидич, Максим Сатликов, Григорий Штейн, Алексей Во лошин мен Əлішер Жұмақан бақ сынасады. Ерлер арасында ең ұзақ қашықтыққа – 210 км. арналған жарыс 1 маусым күні басталады. Осы сындар «Қазспорт» телеарнасында тікелей эфирде көрсетіледі. Жалпы, биылғы ересектер жəне жасөспірімдер арасында

Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

өтіп жатқан Азия чемпионатында отандастарымыз намысқа тырысып өнер көрсетуде. Астанада өткен 34-ші Азия додасында 4 алтын, 3 күміс жəне 1 қола медаль алғанымыздың өзі жақсы көрсеткіш деуге болады. Осы сында тағы қазақстандық спортшылар арасында омниум (жеке қуалау бəйгесі ) жарысында үздік спортшы атағына Диас Өмір зақов ие болды. Ол мəреге бірінші келгенімен жалпы есепте үздік үштікке ене алмай, алтыншы орынды қанағат тұтты. Осының өзі жас талант үшін жақсы нəтиже. Ал Қарағанды тас жолдарындағы жарысқа келсек, ��ұл сында да еліміздің көк байрағын биікте желбірететін жастарымыз бар. Соның ішінде екі дүркін Азия чемпионы атанған Екатерина Юрайтисті айтуға болады. Енді кімнің қандай нəтиже көрсететінін алдағы күндері білетін боламыз.

Фестиваль-байқау Ақтөбе, Павлодар, Қарағанды облыстарының талай балғын өнерпаздар буынын бекітіп, топшысын қатайтып, үлкен сахнаға аяқ басуына дəнекер болған бірегей жоба. Төрт күн бойы 400-ге жуық жас орындаушылар 7 номинация бойынша сайысқа түсті. Биылғы дəстүрлі байқауда Ақтөбе облысы, аудандары мен қала мектептерінен 6, тіпті шалғайдағы Ойыл, іргедегі Қарғалы, Алға балалар үйінің тəрбиеленушілері өнерлерін ортаға салды. Өнер байқауына үкілі үміттерін арқалап келген 400-ге жуық жас талап өнерпаздардың 154-і «Қазхромның» филиалдары Дөң, Жəйрем кен-байыту комбинаттарының, «Қазмарганец» кен басқармасының, Ақтөбе, Ақсу ферроқорытпа зауыттарының балғындары. Байқаудың салтанатты ашылуында өнер додасының ұйымдастырушысы əрі ұйытқысы болып отырған «Қазхром» ТҰК» АҚ-тың президенті Виктор Тиль

жас өнерпаздарға құттықтау сөз арнады. Сахнада өздерін құдды бір кəсіби əншілер, бишілер, күйшілер сияқты ұстаған жас орындаушылардың жезтаңдай үндері, күмбірлете тартқан күйлері жи налғандарды тəнті етпей қоймады. Металлургтер мəдениет үйі төрт күн бойы əсем сазды əн мен күмбірлеген күйге бөленді, мың бұралған бимен көмкерілді десе де болғандай. Қазылардың шешімі бойынша «Айналайын-2014» фестивальконкурсының бас жүлдесін «Вокал» жанры бойынша Ақтөбе ферроқорытпа зауытынан Анара Күйшенова, Ақсу ферроқорытпа зауытынан Əлібек Əлімжанов жəне №45 орта мектептен Ақмерей Əбдірахманова жеңіп алды. Ал «Хореография» аталымында тек қана Ойыл ауданының «Маржан» би ұжымы бас жүлдеге қол жеткізді. Ал «Театр» жанры бойынша бас жүлде Дөң тау-кен байыту комбинатының «Шабыт» ұжымына бұйырды. «Аспаптық» жанрында Гран-приді Ақтөбе ферроқорытпа зауытының

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 68-59-85; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 747-63-01; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Ермеков к-сі, 33, «Қарағанды полиграфия» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Смағұлов к-сі, 9 К, «Хабар-Сервис» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

«Жастар» ұлт-аспаптар оркестрі, Мəртөк ауылының домбырашылар ансамблі өзара бөлісті. «А й налайынның» 15 жылдық мерейтойына байланысты «Бейнеролик» аталымы бойын ша Ақтөбе ферроқорытпа зауытының дайындаған бейне ролигі үздік деп танылып бас жүлдеге ие болды. «Бейнелеу өнері» бойын ша Гран-при Ақ тө бе ферроқорытпа зауытынан Милана Про хина, Елизавета Вол кова жəне Хромтаудың гим назиямектебінің оқушысы Анастасия Со болеваға, қалалық балалар мектебінен Александр Петроваға бұйырды. Бас жүлдеге ие болған ұжымдар 27 мың, жеке орындаушылар 18 мың, бірінші орынды місе тұтқан ұжымдар 24 мың, жеке өнер иелері 15 мың теңге алды. Өзгелер де атаулы сыйақымен, дипломмен марапатталды. Мəдени шара фестиваль-конкурстың 2002 жылғы жүлдегері Димаш Құдайбергеновтің орындауындағы əсем əнмен қорытындыланып, отшашумен аяқталды. Ақтөбе облысы.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 201 715 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 30 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №320 ek


13

www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2014 жылғы 4 мамыр

№431

Астана, Үкімет Үйі

«Мүгедектердің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдарда мемлекеттік сатып алуды жүзеге асырудың кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 қаңтардағы № 64 қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Мүгедектердің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдарда мемлекеттік сатып алуды жүзеге асырудың кейбір мəселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 қаңтардағы №64 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., №16, 193-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктерінен жəне Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдардан мемлекеттік сатып алуды жүзеге асырудың кейбір мəселелері туралы»; 2) кіріспесі мен 1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «Мемлекеттік сатып алу туралы» 2007 жылғы 21 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы 44-1-бабының 3-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған: 1) тауарларды өндіретін жəне (немесе) тауарларды беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктерінің жəне Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдардың тізбесі; 2) тауарларды өндіретін жəне (немесе) беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктерінен жəне Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдардан сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің жекелеген түрлерінің тізбесі; 3) Тауарларды өндіретін жəне (немесе) беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктерінен жəне Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдардан сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің жекелеген түрлерін сатып алу қағидалары бекітілсін.»; 3) 2-тармақ алынып тасталсын; 4) көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған, тауар өндіретін, жұмыстарды орындайтын, қызмет көрсететін ұйымдардың тізбесі осы қаулыға 1-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; 5) көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған, тауар өндіретін, жұмыстарды орындайтын, қызмет көрсететін ұйымдардан сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің жекелеген түрлерінің тізбесі осы қаулыға 2-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; 6) көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған, тауар өндіретін, жұмыстарды орындайтын, қызмет көрсететін ұйымдардан сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің жекелеген түрлерін сатып алу қағидасы осы қаулыға 3-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МƏСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №431 қаулысына 1-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 қаңтардағы №64 қаулысымен бекітілген Тауарларды өндіретін жəне (немесе) тауарларды беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктерінің жəне Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдардың тізбесі Тауарларды өндіретін жəне (немесе) тауарларды беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін Қазақстан Республ��касы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері жəне Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдар 1 1. «Қазақ соқырлар қоғамының Ақмола оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 2. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Көкшетау оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 3. «Қазақ соқырлар қоғамының Ақтөбе оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 4. «Қазақ соқырлар қоғамының № 1 Алматы оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 5. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің № 2 Алматы оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 6. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Жетісу оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 7. «Қазақ соқырлар қоғамының Қаскелең оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 8. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Талғар оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 9. «З.Б.Бейсеков атындағы Қазақ соқырлар қоғамының «Спутник» демалыс үйі» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 10. «Қазақ соқырлар қоғамының Атырау оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 11. «Қазақ соқырлар қоғамының Семей оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 12. «Қазақ соқырлар қоғамының Өскемен оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 13. «Қазақ соқырлар қоғамының Шемонаиха оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 14. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Жамбыл оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 15. «Қазақ соқырлар қоғамының Орал оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 16. «Қазақ соқырлар қоғамының Балқаш оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 17. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Қарағанды оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 18. «Қазақ соқырлар қоғамының Сəтпаев оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 19. «Қазақ соқырлар қоғамының Қостанай оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 20. «Қазақ соқырлар қоғамының Рудный оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 21. «Қазақ соқырлар қоғамының Қызылорда оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 22. «Қазақ соқырлар қоғамының Ақтау оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 23. «Қазақ соқырлар қоғамының Павлодар оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 24. «Қазақ соқырлар қоғамының Екібастұз оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 25. «Қазақ соқырлар қоғамының Петропавл оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 26. «Қазақ соқырлар қоғамының Леңгір оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 27. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Түркістан оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 28. «Қазақ соқырлар қоғамының Шымкент оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 29. «Қазақ соқырлар қоғамының эксперименталдық кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 30. «Қазақ саңыраулар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Щучье оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 31. «Қазақ саңыраулар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Ақтөбе оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 32. «Қазақ саңыраулар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Талдықорған оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 33. «Қазақ саңыраулар қоғамының Атырау оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 34. «Қазақ саңыраулар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Семей оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 35. «Қазақ саңыраулар қоғамының оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі, Өскемен қаласы 36. «Қазақ саңыраулар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Тараз оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 37. «Қазақ саңыраулар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Орал оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 38. «Қазақ саңыраулар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Қарағанды оқу-өндірістік кəсіпорны» жеке меншік мекемесі 39. «Қазақ саңыраулар қоғамының оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі, Қостанай қаласы 40. «Қазақ саңыраулар қоғамының Қызылорда оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 41. «Қазақ саңыраулар қоғамының Петропавл оқу-өндірістік кəсіпорны» мемлекеттік емес мекемесі 42. «Қазақ саңыраулар қоғамының «Шымкент оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 43. «Қазақ саңыраулар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің № 1 Алматы оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 44. «Қазақ саңыраулар қоғамының № 2 оқу-өндірістік кəсіпорны» мемлекеттік емес мекемесі, Алматы қ. 45. «Қазақ саңыраулар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің № 3 Алматы оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 46. «Қазақ саңыраулар қоғамының № 4 Алматы оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 47. «Астана қаласы Қазақ саңыраулар қоғамының оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі 48. «Мүгедектерді оңалту өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, Петропавл қ. 49. «Қазақстан Ауғанстандағы соғыс мүгедектерінің республикалық қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Кроива-Көмекші» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, Алматы қ. 50. «Қазақстан Ауғанстандағы соғыс мүгедектерінің республикалық қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Кроива-Print» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, Алматы қ. 51. «Алматы қалалық мүгедектер қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Инватакси» оңалту қызметтерін көрсету орталығы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 52. «Қазақстан республикалық Ауғанстан соғысы мүгедектерінің қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «SU Service group» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, Алматы қ. 53. «Медеу ауданы мүгедектердің ерікті қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Media Group» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, Алматы қ. 54. «Қазақстан республикалық Ауғанстан соғысы мүгедектерінің қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Оңалту техникасы орталығы – Надежда» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, Алматы қ. 55. «ШАНС» мүгедектерді оңалту орталығы» қоғамдық бірлестігінің «ШАНСКокше» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 56. «Лайықты өмір» мүгедектерді оңалту орталығы» қоғамдық бірлестігінің «Социал 2010» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, Қарағанды қ. 57. «Əлеуметтік қызметтер орталығы» қоғамдық бірлестігінің «Социус 2010» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, Қарағанды қ. 58. Алматы қаласы Бостандық ауданының мүгедектер қоғамы жергілікті қоғамдық бірлестігінің «Дəм» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 59. «Қазақ саңыраулар қоғамының оқу-өндірістік кəсіпорны» мекемесі, Павлодар қ. 60. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Көкшетау» корпоративтік қоры 61. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Ақтөбе» корпоративтік қоры 62. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Қаратал бастауыш ұйымы» корпоративтік қоры 63. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Талдықорған» корпоративтік қоры 64. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Шелек бастауыш ұйымы» корпоративтік қоры 65. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Атырау» корпоративтік қоры 66. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Өскемен» корпоративтік қоры 67. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Тараз» корпоративтік қоры 68. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Орал» корпоративтік қоры 69. Қарағанды облысының «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің корпоративтік қоры 70. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Қостанай» корпоративтік қоры 71. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Жосалы» корпоративтік қоры 72. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Қызылорда» корпоративтік қоры 73. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Сырдария» корпоративтік қоры 74. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Қазалы» корпоративтік қоры 75. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Маңғыстау» корпоративтік қоры 76. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Павлодар» корпоративтік қоры 77. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Қызылжар» корпоративтік қоры 78. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Сарыағаш» корпоративтік қоры

Бизнес сəйкестендіру нөмірі 2 980140003595 021040001300 920440000055 941140001019 990740001939 041240007053 941140001564 990640000461 100440014738 950140001216 100240020418 940340000045 490940000011 611040000049 050640005368 920240000761 990540003006 930240000486 071040005134 011040003880 990340000014 941240000321 940940000453 940740001325 941240001469 910340000024 030240004788 950140001058 971040001902 940940001164 920140000837 660840000064 921040000599 920140000533 930240000565 920240000672 941240002407 941240000490 950140000664 950940000574 941240002070 971240002274 370340000015 930640000629 980440004277 000640004251 620840000017 911140000273 080740016838 080740016868 090540009453 080840001259 080240019001 080740016888 100440000956 100340021797 100340021767 981240002206 130940007500 120340000609 120240024810 051140011842 120340004334 030540008771 120340006658 120240008145 120440020151 120340001022 101140009071 111240020561 130141012414 120240004300 130140008728 121240006377 120640008159 120340018007 120240014605 130141008347

79. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Тұрар» корпоративтік қоры 80. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Отырар» корпоративтік қоры 81. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Бəйдібек» корпоративтік қоры 82. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Төлеби» корпоративтік қоры 83. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Ақсукент» корпоративтік қоры 84. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Шымкент» корпоративтік қоры 85. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Алматы» корпоративтік қоры 86. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Іле» корпоративтік қоры 87. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Сарқан» корпоративтік қоры 88. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Ақжайық» корпоративтік қоры 89. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Бұланды» корпоративтік қоры 90. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Арал» корпоративтік қоры 91. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігінің «Екібастұз» корпоративтік қоры 92. «Қазақ соқырлар қоғамы» қоғамдық бірлестігі (республикалық мəртебе) 93. «АСАР» Жамбыл облысы мүгедектермен жұмыс істейтін ұйымдар одағы» заңды тұлғалар бірлестігі 94. «Шебер қол» оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 95. «Жаңа Өмір 2012» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 96. «Қостанай қалалық мүгедектердің ерікті қоғамы» қоғамдық бірлестігі 97. «МҮГЕДЕК» Арқалық қалалық мүгедектердің ерікті қоғамы» қоғамдық бірлестігі 98. «Ұшқын» Қызылорда оқу-өндірістік мүгедектер кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 99. «Ауғанстандағы соғыс ардагерлерінің Оңтүстік Қазақстан облыстық одағы» қоғамдық бірлестігінің оқу-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 100. «Интеграция плюс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 101. «Ар-Рохим» мүгедектер қоғамы» қоғамдық бірлестігі

121140016998

102. «Аяулы-Алақан» қоғамдық бірлестігі 103. «Помощь инвалидам» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 104. «Тəуелсіздік-Д» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 105. «Астана қаласы балалы мүгедек аналар қоғамы» қоғамдық бірлестігі 106. Ескелді ауданы «Демеу» мүгедектердің қоғамдық бірлестігі 107. «DQB BASIS» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 108. «Нұр» көру кемістігі бар адамдарды əлеуметтік-еңбекпен оңалтуды ұйымдастыру қауымдастығы» қауымдастық нысанындағы заңды тұлғалар бірлестігі 109. «Жаса» əлеуметтік-өндірістік кəсіпорны» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 110. «Арба» тірек-қозғалыс аппаратының қызметі бұзылған мүгедек азаматтарды қолдау қоғамы» қоғамдық бірлестігі 111. «Теміртау қалалық мүгедектердің ерікті қоғамы» қоғамдық бірлестігі 112. «Павлодар облыстық мүгедектердің ерікті қоғамы» қоғамдық бірлестігі 113. «СОСТРАДАНИЕ» мүгедектердің ерікті қоғамы» қоғамдық бірлестігі 114. «Қазақстан мүгедектер ұйымдарының одағы» заңды тұлғалар бірлестігі 115. «САМҒАУ ГРУП» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 116. «Биіктеу» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 117. «Алматы қалалық мүгедектер қоғамы» қоғамдық бірлестігі 118. «Ауғанстандағы соғыс мүгедектерінің қазақстандық республикалық қоғамы» қоғамдық бірлестігі 119. «Намыс» жоғары білімді мүгедектердің қоғамдық бірлестігі 120. «Лайықты өмір» мүгедектерді оңалту орталығы» қоғамдық бірлестігі 121. «Əлеуметтік қызметтер орталығы» мүгедектер қоғамдық бірлестігі 122. «Фортуна 2013» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 123. Талдықорған қаласы «Ерлік» қимыл қозғалысы кем мүгедектер қоғамдық бірлестігі 124. Көксу ауданы «Салауат» қоғамдық бірлестігі» қоғамдық бірлестігінің «Нұрлы көмек» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 125. «Қамқор» Солтүстік Қазақстан облыстық мүгедектер қоғамы» қоғамдық бірлестігі

051140003762 111240022726 111240017703 020840005617 080840012690 140240025099 131040016381

121240005212 121240016624 121240000102 121140016859 110240011074 110640014457 140240010278 140240010319 140240032568 130240026869 121140019358 121240019578 920140000708 120740007918 111240021609 120140005701 990140000671 041140012016 131140000547

8) көрсетілетін қызметті алушының жобасын іске асыру шарттарын, болжамды мерзімдерін қамтитын жобаның іске асыру бизнес-жоспары.

2014 жылғы 4 мамыр №434 Астана, Үкімет Үйі

Кәсіпкерлік қызметті қолдау саласындағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарын бекіту туралы «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» 2013 жылғы 15 сəуірдегі Қазақстан Республикасының Заңы 6-бабының 3) тармақшасына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған: 1) «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауды беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты; 2) «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде кепілдіктер беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты; 3) «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде гранттар беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты; 4) «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымды дамыту бойынша қолдау көрсету» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты; 5) «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберінде гранттар беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты; 6) «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберінде сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауды беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты; 7) «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде жеке кəсіпкерлік субъектілерін оқыту» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты; 8) «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберінде өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымды дамыту бойынша қолдау көрсету» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты; 9) «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберінде микрокредиттер беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты бекітілсін. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К. МƏСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №434 қаулысымен бекітілген 060640013142 100240012714

140340006832 090540001130 920940000777 911240000683 121140012698 911140000520 140140013230 140240023013 890340000023 980440001113 021140007531 041240007965 030340002676 131140008453 070140010449 120140021743 140240013482

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №431 қаулысына 2-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 қаңтардағы №64 қаулысымен бекітілген Тауарларды өндіретін жəне (немесе) беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктерінен жəне Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдардан сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің жекелеген түрлерінің тізбесі Тауарларды өндіретін жəне (немесе) беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктерінен жəне Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдардан сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің жекелеген түрлерінің тізбесі 1 Төсек жаймаларының барлық атаулары, көрпе, матрацтар, жамылғы, жастық түрлері, сүлгі, майлық, жастық тыстары, матрацқа арналған тыстар, жаялықтар аспаздың костюмі, пісірушінің костюмі, түрлі қалпақтар дəретхана қағазы, қағаз сүлгілер перделер, машиналарға, креслоға арналған тыстар, түрлі шымылдықтар шахтер сөмкесі, түрлі қаптар, шахтер белбеуі термоберік брезенттен жасалған костюм, мақта-матадан жасалған жұмыс костюмі, мақта-матадан жасалған далалық костюм, бүркемеленген далаға киетін күрте, брезент костюм, дəнекерлеушінің, аккумуляторшының костюмі, жұмыс комбинезоны, су өткізбейтін қанықтырмасы бар брезент жадағай, резеңкеленген жадағай түрлі бушлаттар, мақтадан жасалған куртка, мақтадан жасалған жылы шалбар, синтепоннан жасалған сырып тігілген медициналық бушлат, «Зима» жылы костюмі, теріден жасалған костюм, жылуды сақтайтын костюм, жылы шолақ комбинезон, жылы кеудеше, жылы куртка, далаға киетін бүркемеленген костюм, шалбар, фуфайка, теріден жасалған костюм əр түрлі пижамалар, ерлердің іш киімдері, трусилер, шұлықтар, шұлғаулар, əр түрлі жейделер жаңа туған нəрестеге арналған жиынтық барлық атаудағы қолғаптар мен биялайлар түрді үшкіл орамалдар, шлемнің астынан киетін түрлі қалпақтар, қол орамал, жаға астары жұмыс халаты, түрлі алжапқыштар, бірегей нысанды киім (офицерлік құрамнан басқа), сигналдық кеудеше, барлық түрдегі медициналық халаттар, хирургиялық костюмдер, түрлі бахилалар, нысанды жəне арнайы киім, көрпе, госпиталь халаттары, түрлі халаттар, түрлі мектеп формалары үлбір құлақшын аяқ киім тігу жəне жөндеу қоқыс тазалайтын қалақтар, түймелер, қыстырғыштар, шахматтар, шашкалар, ілгіштер, шыны банкаларға арналған пластмасса, металл қақпақтар, медициналық фольга қалпақтар, қорғау каскалары, тұрмыстық қалдықтарды кəдеге жаратуға арналған контейнерлер, Р-50, Р-65 оқшаулау бөлшектері, құжат тігілетін папкалардың құлыптары, шылапшындар, шелектер, электр энергиясын есептеу құралдарына арналған тыстар мен корпустар, жануарларға арналған биркалар, щетка - металл дөңгелек, жануарлардың бауы, рабица тор құжат тігілетін папкалар, конверттер, қағазға арналған папкалар, сызғыштар, бланкілік өнім əзірлеу жөніндегі жұмыстар орайтын қораптар, мұрағат қораптары фармацевтикалық қызмет, дəрілік заттарды өндіру, жасау жəне сату биметалл камералық температуралық реле датчигі, автоөткізгіштер, шамдар, розеткалар, өшіргішт��р, ұзартқыштар, ИП 212-45 өрт кезіндегі хабарлағыштар, 1000 В-гe дейінгі кернеудегі түрлі модификациядағы электр қалқандар, өрт сөндірукүзет сигнализациясының аспаптары көлік құралдарының, ауыл шаруашылығы машиналары мен тракторлардың қосалқы бөлшектері (сүзгілер, щеткалар, оратын сəуле, елейтін шатун) үй-жайлар мен аумақтарды жинау абаттандыру, көгалдандыру мүгедектердің демалысын жəне санаторийлік-курорттық емдеуді ұйымдастыру жерлеу бойынша қызметтер жерлеу бюросының қызметтері полиграфиялық, жарнамалық, баспа қылқалам-щетка бұйымдары мүгедектердің оңалту техникасын жасау, құрастыру, жөндеу жəне қызмет көрсету (балдақтар, таяқтар, жасанды ағаш аяқтар, көтергіш-көлік құрылғылары мен механизмдер, телерадиоаппаратура) ағаштан жасалған бұйымдар (түрлі саптар, салатын жəшіктер) үй-жайларды жалға беру кресло-арбалар жиһаз жасау

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

Экономикалық қызмет түрлері бойынша өнім кодтары (ЭҚТӨК) 2 13.92.12 13.92.13 17.22.11 13.92.15 13.92.21 14.12.11

14.13.11

14.14.12 14.19.11 14.19.13 14.19.23 14.12.30

14.20.99 15.20.99 22.29.91

17.23.12 17.21.14 21.20.99 27.12.31

28.30.93 81.29.19 81.30.10 88.10.13 96.03.11 96.03.12 73.11.11 32.91.19 28.22.99 16.29.14 41.00.20 30.92.20 31.09.99

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №43 қаулысына 3-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 қаңтардағы №64 қаулысымен бекітілген Тауарларды өндіретін жəне (немесе) беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктерінен жəне Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдардан сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің жекелеген түрлерін сатып алу қағидалары 1. Осы Тауарларды өндіретін жəне (немесе) беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктерінен жəне Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдардан сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің жекелеген түрлерін сатып алу қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) «Мемлекеттік сатып алу туралы» 2007 жылғы 21 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан əрі – Заң) сəйкес əзірленді. 2. Қағидалар тапсырыс берушілердің тауарларды өндіретін жəне (немесе) беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін жəне «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 248-бабы 13) тармақшасының екінші абзацында көзделген шартқа сай келетін Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктерінен жəне Қазақстан Республикасы мүгедектерінің қоғамдық бірлестіктері құрған ұйымдардан (бұдан əрі – мүгедектер ұйымдары) сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің жекелеген түрлерін сатып алу тəртібін айқындайды. 3. Мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушылар тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің жекелеген түрлерін мемлекеттік сатып алуды өткізу кезінде: 1) конкурс тəсілімен өткізілуге тиісті, мүгедектердің мұқтаждығына арналған тауарларды (тифлотехникалық құралдар, жүріп-тұруға арналған арнайы құралдар, міндетті гигиеналық құралдар) өндіретін жəне (немесе) беретін мүгедектер ұйымдарынан осындай тауарларды, ағымдағы жылы осы тауарларды сатып алу үшін бөлінген қаражаттың жалпы көлемінің кемінде елу пайызы көлемінде; 2) тауарларды өндіретін мүгедектер ұйымдарынан осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілмеген өзге де тауарларды ағымдағы жылы осы тауарларды сатып алу үшін бөлінген қаражаттың жалпы көлемінің кемінде елу пайызы көлемінде; 3) жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін мүгедектер ұйымдарынан жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді, ағымдағы жылы осы жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу үшін бөлінген қаражаттың жалпы көлемінің жүз пайызы көлемінде сатып алуды жүзеге асырады. 4. Тауарларды өндіретін жəне (немесе) беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін ұйымдардан тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің жекелеген түрлерін мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде олардың арасынан өнім берушіні таңдау Заңда көзделген ережелерге, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 27 желтоқсандағы № 1301 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру ережесіне (бұдан əрі – Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру ережесі), осы Қағидаларда көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 15 мамырдағы № 623 қаулысымен бекітілген Электрондық мемлекеттік сатып алуды жүргізу қағидаларына (бұдан əрі – Электрондық мемлекеттік сатып алуды жүргізу қағидалары) сəйкес жүзеге асырылады. 5. Осы Қағидалардың 3-тармағында белгіленген ережелерді іске асыру үшін мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушы Заңда көзделген тəсілдермен мемлекеттік сатып алуды жүзеге асырады, оған тауарларды өндіретін жəне (немесе) беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін мүгедектер ұйымдарына рұқсат беріледі. Жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін мүгедектер ұйымдарына өткізілетін мемлекеттік сатып алудың нысанасы болып табылатын жұмыстарды орындау бойынша қосалқы мердігерлерді жəне қызметтер көрсету бойынша бірлескен орындаушыларды тартуға жол берілмейді. 6. Осы Қағидалардың 3-тармағына сəйкес мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушы хабарландыру мəтінінде мемлекеттік сатып алу тек қана тауарларды өндіретін жəне (немесе) беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін мүгедектер ұйымдары арасында жүзеге асырылатынын көрсетеді. 7. Мемлекеттік сатып алу Заңның 16-бабының 4-тармағында көзделген негіздер бойынша өтпеді деп танылған жағдайда, тапсырыс беруші тауарларды өндіретін жəне (немесе) беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін мүгедектер ұйымдарынан бір көзден алу тəсілімен мемлекеттік сатып алуды өткізу туралы шешім қабылдауға құқылы. 8. Тауарларды өндіретін жəне (немесе) беретін, жұмыстарды орындайтын, қызметтерді көрсететін мүгедектер ұйымдарынан бір көзден алу тəсілімен мемлекеттік сатып алу өтпеді деп танылған жағдайда, тапсырыс беруші Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасына сəйкес өзге əлеуетті өнім берушілер арасында мемлекеттік сатып алуды қайтадан өткізу туралы шешім қабылдауға құқылы. 9. Баға ұсыныстарын сұрату тəсілімен жүзеге асырылатын мемлекеттік сатып алу Электрондық мемлекеттік сатып алуды жүргізу қағидаларына сəйкес мүгедектер ұйымдары арасында электрондық мемлекеттік сатып алу арқылы жүргізіледі. Бұл ретте баға ұсыныстарын сұрату тəсілімен мемлекеттік сатып алу екі рет өтпеді деп танылған жағдайда, мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушы мемлекеттік сатып алуды бір көзден алу тəсілімен жүзеге асыруға құқылы. 10. Осы Қағидаларда реттелмеген жағдайларда, тапсырыс берушілер, мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушылар жəне конкурстық комиссиялардың мүшелері Заңды, Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру ережесін жəне Электрондық мемлекеттік сатып алуды жүргізу қағидаларын басшылыққа алады.

«Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауды беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауды беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметі (бұдан əрі – мемлекеттік көрсетілетін қызмет). 2. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартын Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі (бұдан əрі – Министрлік) əзірледі. 3. Мемлекеттік қызметті облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдары (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті беруші) көрсетеді. Өтініштерді қабылдау мен мемлекеттік қызмет көрсету нəтижелерін беру көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде жүзеге асырылады. 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі: 1) көрсетілетін қызметті берушіге құжаттар топтамасын тапсырған сəттен бастап күнтiзбелiк 15 (он бес) күн iшiнде; 2) құжаттар топтамасын тапсыру үшін күтудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 30 (отыз) минуттан аспайды; 3) қызмет көрсетудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 20 (жиырма) минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны: қағаз түрінде. 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны Өңірлік үйлестіру кеңесінің отырысы хаттамасының үзінді көшірмесі болып табылады. Мемлекеттік қызметті көрсету нəтижесін ұсыну нысаны: қағаз түрінде. 7. Мемлекеттік қызмет жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті алушы) тегін көрсетіледі. 8. Көрсетілетін қызметті берушінің жұмысы кестесі – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сəйкес сенбі, жексенбі жəне мереке күндерін қоспағанда, дүйсенбі – жұма аралығында сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін, үзіліс 13.00-ден 14.30-ға дейін. Мемлекеттік қызмет алдын ала жазылусыз жəне жеделдетілген қызмет көрсетусіз кезек күту тəртібімен көрсетіледі. 9. Көрсетілетін қызметті алушы (не сенімхат бойынша оның өкілі) көрсетілетін қызметті берушіге мемлекеттік қызмет көрсету үшін жүгінген кезде қажетті құжаттардың тізбесі: 1) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 13 сəуірдегі № 301 қаулысымен бекітілген «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасының (бұдан əрі – Бағдарлама) «Жаңа бизнес-бастамаларды қолдау» деген бірінші бағыты бойынша: заңды тұлғаны мемлекеттiк тiркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың көшірмесі не дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəлік; ескертпе: *«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады; егер қызмет түрі лицензияланатын болса, лицензия (көрсетілетін қызметті алушының мөрімен/ қолымен куəландырылған көшірме); жарғы, құрылтай шарты (бір құрылтайшы болған жағдайда, құрылтай шарты талап етілмейді). Акционерлік қоғам акциялар эмиссиясының проспектісін жəне акционерлер тізілімінен үзінді көшірмені (көрсетілетін қызметті алушының мөрімен/қолымен куəландырылған көшірме) қосымша ұсынады; өтініш берілетін күнге дейін берілгеніне күнтізбелік 30 (отыз) күн өтпеген бюджетке төленетін міндетті төлемдер бойынша берешегінің жоқтығы туралы салық органынан анықтама; салық декларациясының көшірмесін қоса бере отырып, көрсетілетін қызметті алушының соңғы қаржы жылындағы қаржы есептері жəне/немесе интернет-ресурстарға орналастырылған, дебиторлық жəне кредиторлық берешегі (оның ішінде берешектің сомасы, пайда болған күні жəне өнімдердің/тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің атауы) таратып жазылған қаржы жағдайы туралы талдау жасауға мүмкіндік беретін ақпарат (көрсетілген қызметті алушының мөрімен/қолымен куəландырылған көшірмесі); Банктің/Даму Банкінің Бағдарламаға қатысуға мүмкіндік беретін шарттарда көрсетілетін қызметті алушыға кредит беру немесе кредит бойынша сыйақы мөлшерлемесін төмендету мүмкіндігі туралы оң шешімі бар хаты; 2) Бағдарламаның «Кəсіпкерлердің валюталық тəуекелдерін төмендету» деген үшінші бағыты бойынша: заңды тұлғаны мемлекеттiк тiркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың көшірмесі не дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəлік; ескертпе: *«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады; егер қызмет түрі лицензияланатын болса лицензия (көрсетілетін қызметті алушының мөрімен/ қолымен куəландырылған көшірмесі); жарғы, құрылтай шарты (бір құрылтайшы болған жағдайда, құрылтай құжаты қажет емес). Акционерлік қоғам акциялар эмиссиясының проспектісін жəне акционерлер тізілімінен үзінді көшірмені (көрсетілетін қызметті алушының мөрімен/қолымен куəландырылған көшірмесі) ұсынады; өтініш берілген күнге дейін берілгеніне күнтізбелік 30 (отыз) күн өтпеген бюджетке төленетін міндетті төлемдер бойынша берешегінің жоқтығы туралы салық органынан анықтама; салық декларациясының көшірмесін қоса бере отырып, көрсетілетін қызметті алушының соңғы қаржы жылындағы қаржы есептері жəне/немесе интернет-ресурстарға орналастырылған дебиторлық жəне кредиторлық берешегі (оның ішінде берешектің сомасы, пайда болған күні жəне тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің атауы) таратып жазылған қаржы жағдайы туралы талдау жасауға мүмкіндік беретін ақпарат (көрсетілетін қызметті алушының мөрімен/қолымен куəландырылған көшірмесі); экспорт режимінде тауарлар/өнімдерді шығаруды жүзеге асырған кеден органының белгілері бар кедендік жүк декларациялары; Қазақстан Республикасы кеден шекарасының өткізу пунктінде орналасқан кеден органының белгісі бар тауарға ілеспе құжаттар; соңғы есепті кезеңдегі валюталық түсімнің тиісті деңгейінің болуын растайтын құжаттар. Банктің/Даму Банкінің Бағдарламаға қатысуға мүмкіндік беретін шарттарда көрсетілетін қызметті алушыға кредит беру немесе кредит бойынша сыйақы мөлшерлемесін төмендету мүмкіндігі туралы оң шешімі бар хаты. 3. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) оның лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану тəртібі 10. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) олардың лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану: шағым осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 12-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша көрсетілетін қызметті беруші басшысының атына беріледі. Шағымдар жазбаша нысанда почта арқылы немесе электрондық түрде не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қолма-қол қабылданады. Шағымды қабылдаған адамның тегі мен аты-жөнін, берілген шағымға жауап алу мерзімі мен орнын көрсете отырып, көрсетілетін қызмет берушінің кеңсесінде тіркеу (мөртаңба, кіріс нөмірі жəне күні) шағымды қабылдауды растау болып табылады. Тіркелгеннен кейін шағым жауапты орындаушыны айқындау жəне тиісті шараларды қабылдау үшін көрсетілетін қызметті берушінің басшысына жіберіледі. Көрсетілетін қызметті берушінің атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қаралуға жатады. Шағымды қарау нəтижелері туралы дəлелді жауап көрсетілетін қызметті алушыға почта байланысы арқылы жіберіледі не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде қолма-қол беріледі. Көрсетілетін қызметті алушы көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органға шағыммен жүгіне алады. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органның атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде қаралады. 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, көрсетілетін қызметті алушының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқығы бар. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету ерекшеліктерін ескере отырып қойылатын өзге талаптар 12. Мемлекеттік қызметті көрсету орындарының мекенжайлары Министрліктің www.minregion. gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде орналастырылған. 13. Көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі туралы ақпаратты мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтер, Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы арқылы қашықтықтан қол жеткізу режимінде алуға мүмкіндігі бар. 14. Мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтердің байланыс телефондары www.minregion.gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде көрсетілген. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы: 1414. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №434 қаулысымен бекітілген «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы шеңберінде кепілдіктер беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы шеңберінде кепілдіктер беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметі (бұдан əрі – мемлекеттік көрсетілетін қызмет). 2. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартын Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі (бұдан əрі – Министрлік) əзірледі. 3. Мемлекеттік қызметті облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдары (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті беруші) көрсетеді. Өтініштерді қабылдау мен мемлекеттік қызмет көрсету нəтижелерін беру көрсететін қызметті берушінің кеңсесінде жүзеге асырылады. 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі: 1) көрсетілетін қызметті берушіге құжаттар топтамасын тапсырған сəттен бастап күнтiзбелiк 15 (он бес) күн iшiнде; 2) құжаттар топтамасын тапсыру үшін күтудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 30 (отыз) минуттан аспайды; 3) қызмет көрсетудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 20 (жиырма) минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны: қағаз түрінде. 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі Өңірлік үйлестіру кеңесінің отырысы хаттамасының үзінді көшірмесі болып табылады. Мемлекеттік қызметті көрсету нəтижесін ұсыну нысаны: қағаз түрінде. 7. Мемлекеттік қызмет жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті алушы) тегін көрсетіледі. 8. Көрсетілетін қызметті берушінің жұмысы кестесі – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сəйкес сенбі, жексенбі жəне мереке күндерін қоспағанда, дүйсенбі – жұма аралығында сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін, үзіліс 13.00-ден 14.30-ға дейін. Мемлекеттік қызмет алдын ала жазылусыз жəне жеделдетілген қызмет көрсетусіз кезек күту тəртібімен көрсетіледі. 9. Көрсетілетін қызметті алушы (не сенімхат бойынша оның өкілі) көрсетілетін қызметті берушіге мемлекеттік қызмет көрсету үшін жүгінген кезде қажетті құжаттардың тізбесі: 1) заңды тұлғаны мемлекеттiк тiркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік* немесе анықтаманың көшірмесі не дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəлік; ескертпе: *«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады; 2) егер қызмет түрі лицензияланатын болса, лицензия (көрсетілетін қызметті алушының мөрімен/ қолымен куəландырылған көшірме); 3) жарғы, құрылтай шарты (бір құрылтайшы болған жағдайда, құрылтай шарты талап етілмейді). Акционерлік қоғам акциялар эмиссиясының проспектісін жəне акционерлер тізілімінен үзінді көшірмені (көрсетілетін қызметті алушының мөрімен/қолымен куəландырылған көшірме) қосымша ұсынады; 4) өтініш берілетін күнге дейін берілгеніне күнтізбелік 30 (отыз) күн өтпеген берілген бюджетке төленетін міндетті төлемдер бойынша берешегінің жоқтығы туралы салық органынан анықтама; 5) салық декларациясының көшірмесін қоса бере отырып, көрсетілетін қызметті алушының соңғы қаржы жылындағы қаржы есептері жəне/немесе интернет-ресурстарға орналастырылған, дебиторлық жəне кредиторлық берешегі (оның ішінде берешектің сомасы, пайда болған күні жəне өнімдердің/тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің атауы) таратып жазылған қаржы жағдайы туралы талдау жасауға мүмкіндік беретін ақпарат (көрсетілетін қызметті алушының мөрімен/қолымен куəландырылған көшірмесі); 6) Банктің/Даму Банкінің қызметті алушыды кредиттеуге оң шешімі бар арналған кепілдік сомасының есебімен хаты; 7) қаржы агентінің көрсетілетін қызметті алушыға кредит беру мүмкіндігі туралы оң шешімі бар хатының көшірмесі (Банктің/Даму Банкінің мөрімен куəландырылған);

3. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) оның лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану тəртібі 10. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) олардың лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану: шағым осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 12-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша көрсетілетін қызметті беруші басшысының атына беріледі. Шағымдар жазбаша нысанда почта арқылы немесе электрондық түрде не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қолма-қол қабылданады. Шағымды қабылдаған адамның тегі мен аты-жөнін, берілген шағымға жауап алу мерзімі мен орнын көрсете отырып, көрсетілетін қызмет берушінің кеңсесінде тіркеу (мөртаңба, кіріс нөмірі жəне күні) шағымды қабылдауды растау болып табылады. Тіркелгеннен кейін шағым жауапты орындаушыны айқындау жəне тиісті шараларды қабылдау үшін көрсетілетін қызметті берушінің басшысына жіберіледі. Көрсетілетін қызметті берушінің атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қаралуға жатады. Шағымды қарау нəтижелері туралы дəлелді жауап көрсетілетін қызметті алушыға почта байланысы арқылы жіберіледі не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде қолма-қол беріледі. Көрсетілетін қызметті алушы көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органға шағыммен жүгіне алады. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органның атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде қаралады. 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, көрсетілетін қызметті алушының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқығы бар. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету ерекшеліктерін ескере отырып қойылатын өзге талаптар 12. Мемлекеттік қызметті көрсету орындарының мекенжайлары Министрліктің www.minregion. gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде орналастырылған. 13. Көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі туралы ақпаратты мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтер, Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы арқылы қашықтықтан қол жеткізу режимінде алуға мүмкіндігі бар. 14. Мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтердің байланыс телефондары www.minregion.gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде көрсетілген. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы: 1414. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №434 қаулысымен бекітілген «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде гранттар беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде гранттар беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметі (бұдан əрі – мемлекеттік көрсетілетін қызмет). 2. Мемлекеттік қызмет стандартын Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі (бұдан əрі – Министрлік) əзірледі. 3. Мемлекеттік қызметті облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдары (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті беруші) көрсетеді. Өтініштерді қабылдау мен мемлекеттік қызмет көрсету нəтижелерін беру көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде жүзеге асырылады. 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі: 1) көрсетілетін қызметті берушіге құжаттар топтамасын тапсырған сəттен бастап күнтiзбелiк 15 (он бес) күн iшiнде; 2) құжаттар топтамасын тапсыру үшін күтудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 30 (отыз) минуттан аспайды; 3) қызмет көрсетудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 20 (жиырма) минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны: қағаз түрінде. 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі Өңірлік үйлестіру кеңесінің отырысы хаттамасынан үзінді көшірмесі болып табылады. Мемлекеттік қызметті көрсету нəтижесі: қағаз түрінде. 7. Мемлекеттік қызмет жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті алушы) тегін көрсетіледі. 8. Көрсетілетін қызметті берушінің жұмысы кестесі – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сəйкес сенбі, жексенбі жəне мереке күндерін қоспағанда, дүйсенбі – жұма аралығында сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін, үзіліс 13.00-ден 14.30-ға дейін. Мемлекеттік қызмет алдын ала жазылусыз жəне жеделдетілген қызмет көрсетусіз кезек күту тəртібімен көрсетіледі. 9. Көрсетілген қызметті алушы (не сенімхат бойынша оның өкілі) көрсетілетін қызметті берушіге мемлекеттік қызмет көрсету үшін жүгінген кезде қажетті құжаттардың тізбесі: 1) гранттар беру жөніндегі конкурстық іріктеуге қатысуға өтінім; 2) заңды тұлғаны мемлекеттiк тiркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың көшірмесі не дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəлік; ескертпе: *«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады; 3) салық органында есепке қою туралы анықтаманың/куəліктің (хабарламаның) көшірмесі; 4) салықтар, алымдар мен салымдар бойынша бюджетпен есеп айырысу жағдайы туралы салық органынан анықтама; 5) көрсетілетін қызметті алушының қолы қойылған жəне өтініш берушінің мөрімен бекітілген, өтінімді тапсыру сəтіне қарамағындағы жалдамалы жұмысшылардың орташа саны туралы анықтама; 6) бизнес-жоба; 7) көрсетілген қызметті алушының Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 13 сəуірдегі № 301 қаулысымен бекітілген «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберіндегі «Бизнес кеңесші» жедел курстарында қысқа мерзімді оқытудан өткендігін растайтын құжаттың көшірмесі; 8) заңды тұлғалар үшін жарғының көшірмесі (болған жағдайда); 9) қызмет түріне лицензия көшірмесі (қажет болған жағдайда); 10) көрсетілген қызметті алушының атынан өтінімді тапсыру құқығына сенімхат, сенімді тұлғаның жеке басын куəландыратын куəлігінің көшірмесі (заңды тұлға атынан, заңды тұлға растаған). 3. Мемлекетт��к қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) оның лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану тəртібі 10. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) олардың лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану: шағым осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 12-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша көрсетілетін қызметті беруші басшысының атына беріледі. Шағымдар жазбаша нысанда почта арқылы немесе электрондық түрде не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қолма-қол қабылданады. Шағымды қабылдаған адамның тегі мен аты-жөнін, берілген шағымға жауап алу мерзімі мен орнын көрсете отырып, көрсетілетін қызмет берушінің кеңсесінде тіркеу (мөртаңба, кіріс нөмірі жəне күні) шағымды қабылдауды растау болып табылады. Тіркелгеннен кейін шағым жауапты орындаушыны айқындау жəне тиісті шараларды қабылдау үшін көрсетілетін қызметті берушінің басшысына жіберіледі. Көрсетілетін қызметті берушінің атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қаралуға жатады. Шағымды қарау нəтижелері туралы дəлелді жауап көрсетілетін қызметті алушыға почта байланысы арқылы жіберіледі не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде қолма-қол беріледі. Көрсетілетін қызметті алушы көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органға шағыммен жүгіне алады. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органның атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде қаралады. 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, көрсетілетін қызметті алушының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқығы бар. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету ерекшеліктерін ескере отырып қойылатын өзге талаптар 12. Мемлекеттік қызметті көрсету орындарының мекенжайлары Министрліктің www.minregion. gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде орналастырылған. 13. Көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі туралы ақпаратты мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтер, Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы арқылы қашықтықтан қол жеткізу режимінде алуға мүмкіндігі бар. 14. Мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтердің байланыс телефондары www.minregion.gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде көрсетілген. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы: 1414. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №434 қаулысымен бекітілген «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымды дамыту бойынша қолдау көрсету» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымды дамыту бойынша қолдау көрсету» мемлекеттік көрсетілетін қызметі (бұдан əрі – мемлекеттік көрсетілетін қызмет). 2. Мемлекеттік көрсетілетін қызметі стандартын Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі (бұдан əрі – Министрлік) əзірледі. 3. Мемлекеттік қызметті облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдары (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті беруші) көрсетеді. Өтініштерді қабылдау мен мемлекеттік қызмет көрсету нəтижелерін беру көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде жүзеге асырылады. 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі: 1) көрсетілетін қызметті берушіге құжаттар топтамасын тапсырған сəттен бастап күнтiзбелiк 15 (он бес) күн iшiнде; 2) құжаттар топтамасын тапсыру үшін күтудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 30 (отыз) минуттан аспайды; 3) қызмет көрсетудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 20 (жиырма) минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны: қағаз түрінде. 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі Өңірлік үйлестіру кеңесінің отырысы хаттамасының үзінді көшірмесі болып табылады. Мемлекеттік қызметті көрсету нəтижесін ұсыну нысаны: қағаз түрінде. 7. Мемлекеттік қызметті жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті алушы) тегін көрсетіледі. 8. Көрсетілетін қызметті берушінің жұмысы кестесі – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сəйкес сенбі, жексенбі жəне мереке күндерін қоспағанда, дүйсенбі – жұма аралығында сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін, үзіліс 13.00-ден 14.30-ға дейін. Мемлекеттік қызмет алдын ала жазылусыз жəне жеделдетілген қызмет көрсетусіз кезек күту тəртібімен көрсетіледі. 9. Көрсетілген қызметті алушы (не сенімхат бойынша оның өкілі) көрсетілетін қызметті берушіге мемлекеттік қызмет көрсету үшін жүгінген кезде қажетті құжаттардың тізбесі: 1) өнеркəсіп алаңдарын дамыту жоспары; 2) жер телімдерінің бөлінгенін растайтын құжаттар; 3) мүдделі мемлекеттік органдармен жəне мекемелермен келісілген өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымды жеткізуге арналған техникалық талаптар; 4) өнеркəсіп алаңдарының жаңаларын салудың жəне жұмыс істеп тұрғандарын дамытудың техникалық-экономикалық негіздемесі. 3. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) оның лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану тəртібі 10. Көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) олардың лауазымды адамдарының мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану: шағым осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 12-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша көрсетілетін қызметті беруші басшысының атына беріледі. Шағымдар жазбаша нысанда почта арқылы немесе электрондық түрде не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қолма-қол қабылданады. Шағымды қабылдаған адамның тегі мен аты-жөнін, берілген шағымға жауап алу мерзімі мен орнын көрсете отырып, көрсетілетін қызмет берушінің кеңсесінде тіркеу (мөртаңба, кіріс нөмірі жəне күні) шағымды қабылдауды растау болып табылады. Тіркелгеннен кейін шағым жауапты орындаушыны айқындау жəне тиісті шараларды қабылдау үшін көрсетілетін қызметті берушінің басшысына жіберіледі. Көрсетілетін қызметті берушінің атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қаралуға жатады. Шағымды қарау нəтижелері туралы дəлелді жауап көрсетілетін қызметті алушыға почта байланысы арқылы жіберіледі не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде қолма-қол беріледі. Көрсетілетін қызметті алушы көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органға шағыммен жүгіне алады. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органның атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде қаралады. 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, көрсетілетін қызметті алушының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқығы бар. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету ерекшеліктерін ескере отырып қойылатын өзге талаптар 12. Мемлекеттік қызметті көрсету орындарының мекенжайлары Министрліктің www.minregion. gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде орналастырылған. 13. Көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі туралы ақпаратты мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтер, Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы арқылы қашықтықтан қол жеткізу режимінде алуға мүмкіндігі бар. 14. Мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтердің байланыс телефондары www.minregion.gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде көрсетілген. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы: 1414.

(Соңы 14-бетте).


14

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 13-бетте). Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №434 қаулысымен бекітілген «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберінде гранттар беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберінде гранттар беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметі (бұдан əрі – мемлекеттік көрсетілетін қызмет). 2. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартын Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі (бұдан əрі – Министрлік) əзірледі. 3. Мемлекеттік қызметті облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдары (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті беруші) көрсетеді. Өтініштерді қабылдау мен мемлекеттік қызмет көрсету нəтижелерін беру көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде жүзеге асырылады. 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі: 1) көрсетілетін қызметті берушіге құжаттар топтамасын тапсырған сəттен бастап күнтiзбелiк 15 (он бес) күн iшiнде; 2) құжаттар топтамасын тапсыру үшін күтудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 30 (отыз) минуттан аспайды; 3) қызмет көрсетудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 20 (жиырма) минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны: қағаз түрінде. 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі Өңірлік үйлестіру кеңесінің отырысы хаттамасының үзінді көшірмесі болып табылады. Мемлекеттік қызметті көрсету нəтижесін ұсыну нысаны: қағаз түрінде. 7. Мемлекеттік қызмет жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті алушы) тегін көрсетіледі. 8. Көрсетілетін қызметті берушінің жұмысы кестесі – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сəйкес сенбі, жексенбі жəне мереке күндерін қоспағанда, дүйсенбі – жұма аралығында сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін, үзіліс 13.00-ден 14.30-ға дейін. Мемлекеттік қызмет алдын ала жазылусыз жəне жеделдетілген қызмет көрсетусіз кезек күту тəртібімен көрсетіледі. 9. Көрсетілген қызметті алушы (не сенімхат бойынша оның өкілі) көрсетілетін қызметті берушіге мемлекеттік қызмет көрсету үшін жүгінген кездегі қажетті құжаттардың тізбесі: 1) гранттар беру жөнінідегі конкурстық іріктеуге қатысу өтінімі; 2) заңды тұлғаны мемлекеттiк тiркеу (қайта тіркеу) туралы куəлігі* немесе анықтаманың көшірмесі не дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəлік; ескертпе: *«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады; 3) салық органында есепке қою туралы анықтаманың/куəліктің (хабарламаның) көшірмесі; 4) салықтар, алымдар мен салымдар бойынша бюджетпен есептесулер жағдайы туралы салық органынан анықтама; 5) көрсетілген қызметті алушының қолы қойылған жəне өтініш берушінің мөрімен бекітілген, өтінімді тапсыру сəтіне қарамағындағы жалдамалы жұмысшылардың орташа саны туралы анықтама; 6) бизнес-жоба; 7) көрсетілген қызметті алушының Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 25 мамырдағы № 683 қаулысымен бекітілген «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберіндегі «Бизнес-кеңесші» жедел курстарында қысқа мерзімді оқытудан өткендігін растайтын құжаттың көшірмесі; 8) заңды тұлғалар үшін жарғының көшірмесі (болған жағдайда); 9) қызмет түріне лицензия көшірмесі (қажет болған жағдайда); 10) көрсетілген қызметті алушының атынан өтінімді тапсыру құқығына сенімхат, сенімді тұлғаның жеке басын куəландыратын куəлігінің көшірмесі (заңды тұлға атынан, заңды тұлға растаған). 3. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) оның лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану тəртібі 10. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) олардың лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану: шағым осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 12-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша көрсетілетін қызметті беруші басшысының атына беріледі. Шағымдар жазбаша нысанда почта арқылы немесе электрондық түрде не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қолма-қол қабылданады. Шағымды қабылдаған адамның тегі мен аты-жөнін, берілген шағымға жауап алу мерзімі мен орнын көрсете отырып, көрсетілетін қызмет берушінің кеңсесінде тіркеу (мөртаңба, кіріс нөмірі жəне күні) шағымды қабылдауды растау болып табылады. Тіркелгеннен кейін шағым жауапты орындаушыны айқындау жəне тиісті шараларды қабылдау үшін көрсетілетін қызметті берушінің басшысына жіберіледі. Көрсетілетін қызметті берушінің атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қаралуға жатады. Шағымды қарау нəтижелері туралы дəлелді жауап көрсетілетін қызметті алушыға почта байланысы арқылы жіберіледі не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде қолма-қол беріледі. Көрсетілетін қызметті алушы көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органға шағыммен жүгіне алады. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органның атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде қаралады. 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, көрсетілетін қызметті алушының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқығы бар. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету ерекшеліктерін ескере отырып қойылатын өзге талаптар 12. Мемлекеттік қызметті көрсету орындарының мекенжайлары Министрліктің www.minregion. gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде орналастырылған. 13. Көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі туралы ақпаратты мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтер, Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы арқылы қашықтықтан қол жеткізу режимінде алуға мүмкіндігі бар. 14. Мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтердің байланыс телефондары www.minregion.gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде көрсетілген. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы: 1414. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №434 қаулысымен бекітілген «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберінде сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауды беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберінде сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауды беру мемлекеттік көрсетілетін қызметі (бұдан əрі – мемлекеттік көрсетілетін қызмет). 2. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартын Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі (бұдан əрі – Министрлік) əзірледі. 3. Мемлекеттік қызметті облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдары (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті беруші) көрсетеді. Өтініштерді қабылдау мен мемлекеттік қызмет көрсету нəтижелерін беру көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде жүзеге асырылады. 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі: 1) көрсетілетін қызметті берушіге құжаттар топтамасын тапсырған сəттен бастап күнтiзбелiк 15 (он бес) күн iшiнде; 2) құжаттар топтамасын тапсыру үшін күтудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 30 (отыз) минуттан аспайды; 3) қызмет көрсетудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 20 (жиырма) минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны: қағаз түрінде. 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі Өңірлік үйлестіру кеңесінің отырысы хаттамасының үзінді көшірмесі болып табылады. Мемлекеттік көрсетілетін қызметті көрсету нəтижесін ұсыну нысаны: қағаз түрінде. 7. Мемлекеттік қызмет жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті алушы) тегін көрсетіледі. 8. Көрсетілетін қызметті берушінің жұмысы кестесі – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сəйкес сенбі, жексенбі жəне мереке күндерін қоспағанда, дүйсенбі – жұма аралығында сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін, үзіліс 13.00-ден 14.30-ға дейін. Мемлекеттік қызмет алдын ала жазылусыз жəне жеделдетілген қызмет көрсетусіз кезек күту тəртібімен көрсетіледі. 9. Көрсетілген қызметті алушы (не сенімхат бойынша оның өкілі) көрсетілетін қызметті берушіге мемлекеттік қызмет көрсету үшін жүгінген кезде қажетті құжаттардың тізбесі: 1) заңды тұлғаны мемлекеттiк тiркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың көшірмесі не дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəлік; ескертпе: *«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады; 2) егер қызмет түрі лицензияланатын болса, лицензия (көрсетілетін қызметті алушының мөрімен/ қолымен куəландырылған көшірмесі); 3) жарғы, құрылтай шарты (бір құрылтайшы болған жағдайда, құрылтай шарты талап етілмейді). Акционерлік қоғам акциялар эмиссиясының проспектісін жəне акционерлер тізілімінен үзінді көшірмені (көрсетілетін қызметті алушының мөрімен/қолымен куəландырылған көшірме) қосымша ұсынады; 4) салық декларациясының көшірмесін қоса бере отырып, көрсетілетін қызметті алушының соңғы қаржы жылындағы қаржы есептері жəне/немесе интернет-ресурстарға орналастырылған дебиторлық жəне кредиторлық берешегі (оның ішінде берешектің сомасы, пайда болған күні жəне өнімдердің/тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің атауы) таратып жазылған қаржы жағдайы туралы талдау жасауға мүмкіндік беретін ақпарат (көрсетілетін қызметті алушының мөрімен/қолымен куəландырылған көшірмесі); 5) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 25 мамырдағы № 683 қаулысымен бекітілген «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған» бағдарламасына қатысуға мүмкіндік беретін шарттарда банктің/Даму Банкінің көрсетілетін қызметті алушыға кредит беру немесе кредит бойынша сыйақы мөлшерлемесін төмендету мүмкіндігі туралы оң шешімі бар хаты. 3. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) оның лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану тəртібі 10. Көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) олардың лауазымды адамдарының мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану: шағым осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 12-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша көрсетілетін қызметті беруші басшысының атына беріледі. Шағымдар жазбаша нысанда почта арқылы немесе электрондық түрде не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қолма-қол қабылданады. Шағымды қабылдаған адамның тегі мен аты-жөнін, берілген шағымға жауап алу мерзімі мен орнын көрсете отырып, көрсетілетін қызмет берушінің кеңсесінде тіркеу (мөртаңба, кіріс нөмірі жəне күні) шағымды қабылдауды растау болып табылады. Тіркелгеннен кейін шағым жауапты орындаушыны айқындау жəне тиісті шараларды қабылдау үшін көрсетілетін қызметті берушінің басшысына жіберіледі. Көрсетілетін қызметті берушінің атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қаралуға жатады. Шағымды қарау нəтижелері туралы дəлелді жауап көрсетілетін қызметті алушыға почта байланысы арқылы жіберіледі не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде қолма-қол беріледі. Көрсетілетін қызметті алушы көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органға шағыммен жүгіне алады. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органның атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде қаралады. 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, көрсетілетін қызметті алушының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқығы бар. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету ерекшеліктерін ескере отырып қойылатын өзге талаптар 12. Мемлекеттік қызметті көрсету орындарының мекенжайлары Министрліктің www.minregion. gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде орналастырылған. 13. Көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі туралы ақпаратты мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтер, Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы арқылы қашықтықтан қол жеткізу режимінде алуға мүмкіндігі бар. 14. Мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтердің байланыс телефондары www.minregion.gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде көрсетілген. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы: 1414. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №434 қаулысымен бекітілген «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде жеке кəсіпкерлік субъектілерін оқыту» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде жеке кəсіпкерлік субъектілерін оқыту» мемлекеттік көрсетілетін қызметі (бұдан əрі – мемлекеттік көрсетілетін қызмет). 2. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартын Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі (бұдан əрі – Министрлік) əзірледі. 3. Мемлекеттік қызметті «Даму» КДҚ» АҚ өңірлік филиалдары (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті беруші) көрсетеді. Өтініштерді қабылдау мен мемлекеттік қызмет көрсету нəтижелерін беру көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде жүзеге асырылады. 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі: 1) көрсетілетін қызметті берушіге құжаттар топтамасын тапсырған сəттен бастап күнтiзбелiк 15 (он бес) күн iшiнде; 2) құжаттар топтамасын тапсыру үшін күтудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 30 (отыз) минуттан аспайды; 3) қызмет көрсетудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 20 (жиырма) минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны: қағаз түрінде. 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 13 сəуірдегі № 301 қаулысымен бекітілген «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде оқытуға жолдау болып табылады. Мемлекеттік көрсетілетін қызметті көрсету нəтижесін ұсыну нысаны: қағаз түрінде. 7. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті алушы) тегін көрсетіледі. 8. Көрсетілетін қызметті берушінің жұмысы кестесі – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сəйкес сенбі, жексенбі жəне мереке күндерін қоспағанда, дүйсенбі – жұма аралығында сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін, үзіліс 13.00-ден 14.30-ға дейін. Мемлекеттік қызмет алдын ала жазылусыз жəне жеделдетілген қызмет көрсетусіз кезек күту тəртібімен көрсетіледі.

29 мамыр 2014 жыл

9. Көрсетілген қызметті алушы (не сенімхат бойынша оның өкілінің) көрсетілетін қызметті берушіге мемлекеттік қызмет көрсету үшін жүгінген кезде қажетті құжаттардың тізбесі: «Бизнес-кеңесші» жобасы шеңберінде оқыту бойынша: 1) оқытудан өтуге өтініш; 2) жеке басын куəландыратын құжат көшірмесі; «Іскерлік байланыстар» жобасы шеңберінде оқыту бойынша: 1) оқытудан өтуге өтініш; 2) көрсетілетін қызметті алушының жеке басын куəландыратын құжат көшірмесі; 3) көрсетілетін қызметті алушының жұмыс орны туралы анықтама; «Шағын жəне орта бизнес топ-менеджментін оқыту» жобасы шеңберінде оқыту бойынша: 1) оқытудан өту туралы арызы; 2) көрсетілетін қызметті алушының жеке басын куəландыратын құжат көшірмесі; 3) көрсетілетін қызметті алушының жұмыс орны туралы анықтама. 3. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) оның лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану тəртібі 10. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) олардың лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану: шағым осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 12-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша көрсетілетін қызметті беруші басшысының атына беріледі. Шағымдар жазбаша нысанда почта арқылы немесе электрондық түрде не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қолма-қол қабылданады. Шағымды қабылдаған адамның тегі мен аты-жөнін, берілген шағымға жауап алу мерзімі мен орнын көрсете отырып, көрсетілетін қызмет берушінің кеңсесінде тіркеу (мөртаңба, кіріс нөмірі жəне күні) шағымды қабылдауды растау болып табылады. Тіркелгеннен кейін шағым жауапты орындаушыны айқындау жəне тиісті шараларды қабылдау үшін көрсетілетін қызметті берушінің басшысына жіберіледі. Көрсетілетін қызметті берушінің атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қаралуға жатады. Шағымды қарау нəтижелері туралы дəлелді жауап көрсетілетін қызметті алушыға почта байланысы арқылы жіберіледі не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде қолма-қол беріледі. Көрсетілетін қызметті алушы көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органға шағыммен жүгіне алады. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органның атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде қаралады. 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспе��ен жағдайда, көрсетілетін қызметті алушының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқығы бар. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету ерекшеліктерін ескере отырып қойылатын өзге талаптар 12. Мемлекеттік қызметті көрсету орындарының мекенжайлары Министрліктің www.minregion. gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде орналастырылған. 13. Көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі туралы ақпаратты мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтер, Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы арқылы қашықтықтан қол жеткізу режимінде алуға мүмкіндігі бар. 14. Мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтердің байланыс телефондары www.minregion.gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде көрсетілген. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы: 1414. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №434 қаулысымен бекітілген «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберінде өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымды дамыту бойынша қолдау көрсету» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберінде өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымды дамыту бойынша қолдау көрсету» мемлекеттік көрсетілетін қызметі (бұдан əрі – мемлекеттік көрсетілетін қызмет). 2. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартын Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі (бұдан əрі – Министрлік) əзірледі. 3. Мемлекеттік қызметті облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдары (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті беруші) көрсетеді. Өтініштерді қабылдау мен мемлекеттік қызмет көрсету нəтижелерін беру көрсетілетің қызметті берушінің кеңсесінде жүзеге асырылады. 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі: 1) көрсетілетін қызметті берушіге құжаттар топтамасын тапсырған сəттен бастап күнтiзбелiк 15 (он бес) күн iшiнде; 2) құжаттар топтамасын тапсыру үшін күтудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 30 (отыз) минуттан аспайды; 3) қызмет көрсетудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 20 (жиырма) минуттан аспайды. 5. Мемлекеттік қызмет көрсету нысаны: қағаз түрінде. 6. Мемлекеттік қызметтің көрсету нəтижесі Өңірлік үйлестіру кеңесінің отырысы хаттамасының үзінді көшірмесі болып табылады. Мемлекеттік қызметті көрсету нəтижесін ұсыну нысаны: қағаз түрінде. 7. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті алушы) тегін көрсетіледі. 8. Көрсетілетін қызметті берушінің жұмысы кестесі – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сəйкес сенбі, жексенбі жəне мереке күндерін қоспағанда, дүйсенбі – жұма аралығында сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін, үзіліс 13.00-ден 14.30-ға дейін. Мемлекеттік қызмет алдын ала жазылусыз жəне жеделдетілген қызмет көрсетусіз кезек күту тəртібімен көрсетіледі. 9. Көрсетілген қызметті алушыға (не сенімхат бойынша оның өкілі) көрсетілетін қызметті берушіге мемлекеттік қызмет көрсету үшін жүгінген кезде қажетті құжаттардың тізбесі: 1) өнеркəсіп алаңдарын дамыту жоспары; 2) жер телімдерінің бөлінгенін растайтын құжаттар; 3) мүдделі мемлекеттік органдармен жəне мекемелермен келісілген өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымды жеткізуге арналған техникалық талаптар; 4) өнеркəсіп алаңдарының жаңаларын салудың жəне жұмыс істеп тұрғандарын дамытудың техникалық-экономикалық негіздемесі. 3. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) оның лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану тəртібі 10. Көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) олардың лауазымды адамдарының мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану: шағым осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 12-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша көрсетілетін қызметті беруші басшысының атына беріледі. Шағымдар жазбаша нысанда почта арқылы немесе электрондық түрде не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қолма-қол қабылданады. Шағымды қабылдаған адамның тегі мен аты-жөнін, берілген шағымға жауап алу мерзімі мен орнын көрсете отырып, көрсетілетін қызмет берушінің кеңсесінде тіркеу (мөртаңба, кіріс нөмірі жəне күні) шағымды қабылдауды растау болып табылады. Тіркелгеннен кейін шағым жауапты орындаушыны айқындау жəне тиісті шараларды қабылдау үшін көрсетілетін қызметті берушінің басшысына жіберіледі. Көрсетілетін қызметті берушінің атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қаралуға жатады. Шағымды қарау нəтижелері туралы дəлелді жауап көрсетілетін қызметті алушыға почта байланысы арқылы жіберіледі не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде қолма-қол беріледі. Көрсетілетін қызметті алушы көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органға шағыммен жүгіне алады. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органның атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде қаралады. 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, көрсетілетін қызметті алушының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқығы бар. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету ерекшеліктерін ескере отырып қойылатын өзге талаптар 12. Мемлекеттік қызметті көрсету орындарының мекенжайлары Министерліктің www.minregion. gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде орналастырылған. 13. Көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі туралы ақпаратты қашықтықтан қол жеткізу режимінде мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтер, Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы арқылы алуға мүмкіндігі бар. 14. Мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтердің байланыс телефондары www.minregion.gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде көрсетілген. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы: 1414. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №434 қаулысымен бекітілген «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберінде микрокредиттер беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы» шеңберінде микрокредиттер беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметі (бұдан əрі – мемлекеттік көрсетілетін қызмет). 2. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартын Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі (бұдан əрі – Министрлік) əзірледі. 3. Мемлекеттік қызметті облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының əкімі айқындайтын құрылымдық бөлімшесі (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті беруші) көрсетеді. Өтініштерді қабылдау мен мемлекеттік қызмет көрсету нəтижелерін беру көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде жүзеге асырылады. 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі: 1) көрсетілетін қызметті берушіге құжаттар топтамасын тапсырған сəттен бастап күнтiзбелiк 15 (он бес) күн iшiнде; 2) құжаттар топтамасын тапсыру үшін күтудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 30 (отыз) минуттан аспайды; 3) қызмет көрсетудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – 20 (жиырма) минуттан аспайды. 5. Мемлекеттік қызмет көрсету нысаны: қағаз түрінде. 6. Мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесі əлеуметтік шарт болып табылады. Мемлекеттік қызметті көрсету нəтижесін ұсыну нысаны: қағаз түрінде. 7. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті алушы) тегін көрсетіледі. 8. Көрсетілетін қызметті берушінің жұмысы кестесі – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сəйкес сенбі, жексенбі жəне мереке күндерін қоспағанда, дүйсенбі – жұма аралығында сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін, үзіліс 13.00-ден 14.30-ға дейін. Мемлекеттік қызмет алдын ала жазылусыз жəне жеделдетілген қызмет көрсетусіз кезек күту тəртібімен көрсетіледі. 9. Көрсетілген қызметті алушы (не сенімхат бойынша оның өкілі) көрсетілетін қызметті берушіге мемлекеттік қызмет көрсету үшін жүгінген кезде қажетті құжаттардың тізбесі: 1) көрсетілетін қызметті алушының жеке басын куəландыратын құжат көшірмесі; 2) тұрақты тұрғын жері бойынша тіркеуді растайтын құжаттың көшірмесі (адрестік анықтама, селолық əкімнің анықтамасы); 3) еңбек кітапшасының (бар болғанда) немесе еңбек қызметін растайтын өзге құжаттың (жұмыс істейтін адамдар үшін) көшірмесі; 4) өз ісін ұйымдастыру немесе кеңейту бойынша бизнес-ұсыныс; 5) жеке ісін кеңейтуді жəне айналым қаражатын толықтыруды жоспарлайтын адамдар төлем қабілеттілігін (егер адамға қызмет көрсететін екінші деңгейдегі банктің немесе оның филиалының адамның банктің немесе оның филиалының алдындағы (адам екінші деңгейдегі бірнеше банкттің немесе филиалдың, сондай-ақ шетелдік банктің клиенті болып табылатын жағдайда, аталған анықтама осындай банктің əрқайсысынан беріледі) міндеттемелерінің барлық түрлері бойынша анықтама берген күннің алдында мерзімі үш айдан асып кеткен берешегі жоқ екені туралы анықтамасының қол қойылған жəне мөр басылған түпнұсқасы) растайтын құжаттарды қосымша ұсынады. 3. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) оның лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану тəртібі 10. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша көрсетілетін қызметті берушінің жəне (немесе) олардың лауазымды адамдарының шешімдеріне, əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану: шағым осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 12-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша көрсетілетін қызметті беруші басшысының атына беріледі. Шағымдар жазбаша нысанда почта арқылы немесе электрондық түрде не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қолма-қол қабылданады. Шағымды қабылдаған адамның тегі мен аты-жөнін, берілген шағымға жауап алу мерзімі мен орнын көрсете отырып, көрсетілетін қызмет берушінің кеңсесінде тіркеу (мөртаңба, кіріс нөмірі жəне күні) шағымды қабылдауды растау болып табылады. Тіркелгеннен кейін шағым жауапты орындаушыны айқындау жəне тиісті шараларды қабылдау үшін көрсетілетін қызметті берушінің басшысына жіберіледі. Көрсетілетін қызметті берушінің атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қаралуға жатады. Шағымды қарау нəтижелері туралы дəлелді жауап көрсетілетін қызметті алушыға почта байланысы арқылы жіберіледі не көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесінде қолма-қол беріледі. Көрсетілетін қызметті алушы көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органға шағыммен жүгіне алады. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау жəне бағалау жөніндегі уəкілетті органның атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы тіркелген күнінен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде қаралады. 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, көрсетілетін қызметті алушының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқығы бар. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету ерекшеліктерін ескере отырып қойылатын өзге талаптар 12. Мемлекеттік қызметті көрсету орындарының мекенжайлары Министрліктің www.minregion. gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде орналастырылған. 13. Көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі туралы ақпаратты мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтер, Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы арқылы қашықтықтан қол жеткізу режимінде алуға мүмкіндігі бар. 14. Мемлекеттік қызметті көрсету мəселелері жөніндегі анықтамалық қызметтердің байланыс телефондары www.minregion.gov.kz интернет-ресурсында «Мемлекеттік органның қызметі» бөлімінің «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жəне стандарттар» кіші бөлімінде көрсетілген. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы: 1414.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2014 жылғы 4 мамыр

№ 435

Астана, Үкімет Үйі

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополия субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру және бекіту қағидаларын бекіту туралы «Табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы» 1998 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы 15-1-бабының 2-1-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1.Қоса беріліп отырған Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополия субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидалары бекітілсін. 2. Мыналардың күші жойылды деп танылсын: 1) «Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополия субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтерінің (тауарларының, жұмыстарының) тарифтерін (бағаларын, алымдар ставкаларын) немесе олардың шекті деңгейлерін қалыптастыру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 18 қыркүйектегі № 864 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., № 39, 442-құжат); 2) «Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 3 наурыздағы № 237 қаулысымен (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2009 ж., № 13, 92-құжат) бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер мен толықтырулардың 6-тармағы. 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі К. МƏСІМОВ. Қазақстан РеспубликасыҮкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы №435 қаулысымен бекітілген Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидалары 1.Жалпы ережелер 1. Осы Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидалары (бұдан əрі –Қағидалар) «Табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы»1998 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан əрі – Заң) сəйкес өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополия субъектілерінің (бұдан əрі – концессия субьектісі) реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту тəртібін айқындау мақсатында əзірленді. 2.Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) тарифтің шығын бөлігі – тарифті бекіту кезінде ескерілетін концессия субъектісінің қызметтер (жұмыстар) көрсетуіне байланысты шығындар жиынтығы. Осы шығындар реттеліп көрсетілетін қызметтің (тауардың, жұмыстың) өзіндік құнынан жəне кезең шығыстарынан (жалпы жəне əкімшілік шығыстар, сату жөніндегі шығыстар, сыйақылар төлеу жөніндегі шығыстар) тұрады; 2) құзыретті орган – мемлекеттік басқарудың тиісті саласына (аясына) басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган немесе жергілікті атқарушы орган; 3) концессия субъектісінің реттеліп көрсетілетін қызметтері (тауарлары, жұмыстары) – концессия субъектісі табиғи монополия саласында ұсынатын жəне белгілі бір тауарды тұтынушыға беру түріндегі көрсетілетін қызметтерді (тауарларды, жұмыстарды) ұсыну жағдайларын қоса алғанда, уəкілетті орган мемлекеттік реттеуге тиіс қызметтер (тауарлар, жұмыстар); 4) уəкілетті орган – табиғи монополиялар салаларындағы қызметті бақылау мен реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган; 5) инвестицияланған капитал – концессия объектісін құру немесе реконструкциялау үшін концессия субьектісінің меншікті қаражаты мен қарыз капиталының сомасы; 6) меншікті қаражат – концессия объектісін құруға жəне реконструкциялауға пайдаланылатын концессия субьектісінің ақша қаражаты (акционерлік (жарғылық) капитал, бөлінбеген пайдасы (таза кірісі) немесе амортизациялық аударымдары); 7) қарыз капиталы – концессия объектісін құру немесе реконструкциялау үшін қарыз (кредиттер алу, облигациялар шығару жəне сату, ақшалай міндеттемелердің басқа да түрлері бойынша қаражат алу) есебінен пайда болған капитал. Қағидаларда пайдаланылатын өзге де түсініктер мен терминдер Қазақстан Республикасының концессия туралы, табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы жəне бюджет заңнамасына сəйкес қолданылады. 2. Концессия субьектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру тəртібі 3.Концессия субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (жұмыстарына, тауарларына) тарифтер реттеліп көрсетілетін қызметтерді (тауарларды, жұмыстарды өндіруге) ұсынуға қажетті шығындар құнынан төмен болмауға, инвестицияланған капиталды қайтаруды қамтамасыз етуге жəне концессия субъектісінің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ететін пайда алу мүмкіндігін ескеруге тиіс. Бұл ретте концессия шартының қолданылу мерзімі аяқталғаннан кейін концессия субъектісінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (жұмыстарына, тауарларына) тарифтер инвестицияланған қаражаттың қайтарылуы ескерілместен қалыптасады. 4. Концессия шарты бойынша концессия субьектілері көрсететін реттеліп көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың, жұмыстардың) бірлігіне тарифтер (бағалар, алымдар мөлшерлемелері) мынадай кезеңдер бойынша қалыптасады: 1) жылдық ақшалай түсім есебі, ол: осы Қағидалардың 7-тармағына сəйкес тарифтің (бағаның, алым мөлшерлемесінің) шығын бөлігіне енгізілетін шығындардың жылдық сомасын айқындауды; осы Қағидалардың 8 жəне 9-тармақтарына сəйкес инвестицияланған капиталдың бастапқы жəне қалдық сомасының мөлшерін айқындау мен алдағы кезеңге инвестицияланған капиталды қайтарудың жылдық сомасының есебін; осы Қағидалардың 10-тармағына сəйкес инвестицияланған меншікті қаражаттарға арналған пайданың жылдық сомасының есебін қамтиды; 2) осы Қағидалардың 13-тармағына сəйкес концессия шарты бойынша ұсынылатын реттеліп көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың, жұмыстардың) жылдық көлемі мен түрлерін алдағы кезеңге айқындау; 3) тарифтердің (бағалардың, алымдар мөлшерлемелерінің) құндық негізін көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың, жұмыстардың) түрлері бойынша жылдық түсімді негіздеп бөлу жолымен айқындау. 5. Тарифтерді қалыптастыру табиғи монополиялар субьектілері кірістерінің, шығындары мен қолданысқа енгізілген активтерінің бөлек есебін жүргізу жөніндегі уəкілетті органның нормативтік құқықтық актілеріне сəйкес уəкілетті орган бекіткен кірістердің, шығындар мен қолданысқа енгізілген активтердің бөлек есебінің негізінде реттеліп көрсетілетін қызметтердің əрбір түрі бойынша жəне тұтастай өзге қызмет бойынша жүзеге асырылады. 6. Концессия субъектісінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне тарифті қалыптастыру кезінде концессия объектісінің мүліктік кешеніне кіретін əлеуметтік саланың объектілерін қаржыландыруға байланысты тиісті негіздеуші материалдармен расталған шығыстар ескеріледі. 7. Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) немесе олардың шекті деңгейлерін бекіту кезінде қолданылатын шығындарды қалыптастыру Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының 2013 жылғы 25 сəуірдегі №130-НҚ бұйрығымен бекітілген, нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8480 тіркелген, Табиғи монополиялар субьектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) бекіту кезінде қолданылатын шығындарды қалыптастырудың ерекше тəртібіне (бұдан əрі – Ерекше тəртіп) сəйкес жүзеге асырылады. 8. Инвестицияланған капиталдың жалпы мөлшері инвестицияланған капиталдың меншікті жəне қарыз сомасы ретінде айқындалады. Инвестицияланған капиталдың бастапқы сомасының болжамды шекті мөлшері жəне оны тартудың алдын ала шарттары (қарыз капиталының құрылымы, сыйлықақы мөлшерлемесі жəне меншікті қаражаттың пайда мөлшерлемесі, мақсатты пайдаланылуы, игеру кестесі, қайтару шарттары) концессия субъектісінің растаушы құжаттарының негізінде (концессия субьектісінің қаржылық есептілігі, концессиялық жобаны қаржыландыру туралы меморандумдар, банк шоттарынан үзінді көшірмелер жəне т.б.) айқындалады. Инвестицияланған капиталды тартқаннан кейін концессия шартына жасалған қарыз шарттарына сəйкес инвестицияланған капиталды (қарыз капиталының құрылымы, сыйлықақы мөлшерлемесі жəне меншікті қаражаттың пайда мөлшерлемесі, мақсатты пайдаланылуы, игеру кестесі, қайтару шарттары) тарту сомасы мен шарттары көзделетін қосымша келісім жасау арқылы тиісті өзгерістер енгізіледі. 9. Инвестицияланған капиталды мақсатсыз пайдалануға жол берілмейді. Тариф құрамындағы инвестицияланған капиталды (меншікті жəне қарыз) қайтару концессия шартында жəне концессия субьектісінің инвестициялық бағдарламасында көзделген жəне тиісті құжаттармен расталған нысаналы мақсаты бойынша пайдаланылған капиталға ғана жүргізіледі. Концессия объектісін пайдалану кезеңінде концессия субьектісінің меншікті қаражатын қайта инвестициялау сомасы мен мерзімдері концессия шартында жəне концессия субьектісінің инвестициялық бағдарламасында айқындалады жəне мақсатты пайдаланғаны тиісті құжаттармен расталуға тиіс. Тарифте ескерілетін қарыз капиталын қайтарудың жылдық сомасы қарыз шарттарында белгіленген қарыз капиталын қайтару (өтеу) кестесінің негізінде айқындалады. Қарыз капиталын қайтару сомасын есептеу кезінде инвестициялық бағдарламаға жəне концессия шартының талаптарына сəйкес қайта инвестициялау (негізгі құралдарды жаңарту жəне жөндеу) үшін алдағы кезеңде концессия субьектісі пайдаланбаған амортизациялық қордың бос ақша қаражаты ескеріледі. Тарифте ескерілетін концессия субьектісінің инвестицияланған меншікті қаражатын қайтару концессия объектісін пайдалана бастаған сəттен бастап концессия шарты қолданысының барлық мерзімі бойы жыл сайын тең төлемдермен жүргізіледі. Концессия субьектісінің меншікті қаражатын қайта инвестициялау кезінде меншікті қаражатты қайтару меншікті қаражаттың қайта инвестицияланған сомасы ескеріле отырып жүзеге асырылады. Уəкілетті орган жыл сайын реттеу кезеңі ішінде пайдалануға енгізілген объектілер туралы нақты деректерді, бекітілген пайдалануға енгізу жоспарын түзетуді жəне қайтарылмаған инвестицияланған капиталдың қалдығын ескере отырып, реттеудің кезекті есептік жылына белгіленетін инвестицияланған капиталды қайтару шамасына түзету жүргізеді. 10. Тарифте ескерілетін концессия субъектісінің инвестицияланған жəне (немесе) қайта инвестицияланған меншікті қаражатына арналған пайданың жылдық сомасы пайда мөлшерлемесінің концессиялық жобаға салынған концессия субъектісінің меншікті қаражатының қалдық сомасына көбейтіндісі ретінде есептеледі. Инвестицияланған меншікті капиталға пайда мөлшерлемесі қарыз қаражатына арналған сыйақы құнынан немесе концессия шартына қол қою сəтіне белгіленген Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктері ақша қаражатын (депозиттер) тарту мөлшерлемесінен кем емес шама болып табылады. Концессия субъектісінің инвестицияланған жəне (немесе) қайта инвестицияланған меншікті қаражаты толық қайтарылғаннан кейін тарифте (бағада, алым мөлшерлемесінде) ескерілетін пайданың жылдық сомасын есептеу табиғи монополия субъектілері үшін қолданысқа енгізілген активтердің реттелетін базасына пайданың (таза кірістің) мөлшерлемесін есептеу жөніндегі уəкілетті органның нормативтік құқықтық актілеріне сəйкес жүзеге асырылады. 11. Концессиялық заңнамада көзделген концессия субъектілеріне мемлекеттік бюджеттен шығындарды өтеуге жəне кіріс алуға бөлінетін көздер тарифтің шығын жəне кіріс бөліктерінде ескерілмеген шығыстарды жабуға жəне кірістерді қамтамасыз етуге бағытталған төлемдерді қоспағанда, тарифті азайтуда ескеріледі. Шығындарды өтеу жəне кірістер алу көздерінің төлемақы мөлшері мен тəртібі концессия шартында көзделеді жəне Қазақстан Республикасының бюджет заңнамасына сəйкес жүзеге асырылады. 12. Тарифтің шығын бөлігінде ескерілмеген шығыстарға бағытталған субсидияларды қоспағанда, концессия субьектілеріне мемлекеттік бюджет қаражатынан бөлінетін субсидиялар тарифтің шығын бөлігін азайтуда ескеріледі. 13. Концессия субъектісі ұсынатын реттеліп көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың, жұмыстардың) көлемін айқындау көрсетілетін қызметтердің түрлері бойынша нақты жəне болжамды деректердің негізінде заттай өлшемде жүзеге асырылады. 14. Концессия субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тариф (баға, алым мөлшерлемесі) осы Қағидаларға 1-қосымшаға сəйкес есептеледі. 3. Концессия субьектісінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтер бекіту тəртібі 15. Уəкілетті орган тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) бекітуді мынадай жағдайларда: 1) концессия субьектісінің бастамасы бойынша; 2) уəкілетті органның бастамасы бойынша жүргізеді. 16. Реттеліп көрсетілетін қызметтерге (тауарларға, жұмыстарға) тарифтерді (бағаны, алымдар мөлшерлемелерін) оңайлатылған тəртіппен бекіту Заңның 18-бабының 5-тармағында көзделген жағдайларда жүргізіледі. 17. Қайта құрылған концессия субьектісі не реттеліп көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың, жұмыстардың) жаңа түрлерін көрсетуді жоспарлап отырған концессия субьектісі уəкілетті органның оны Табиғи монополиялар субьектілерінің мемлекеттік тіркеліміне енгізілгені туралы хабарламасын алған сəттен бастап он күн мерзімде уəкілетті органға тарифті (бағаны, алым мөлшерлемесін) бекітуге арналған өтінімді ұсынады. 18. Тарифті (бағаны, алым мөлшерлемесін) оңайлатылған тəртіппен бекітуге арналған өтінімге: 1) жасалған концессия шартының көшірмесі; 2) инвестициялық бағдарламаның к��шірмесі; 3) тарифтің (бағаның, алым мөлшерлемесінің) жəне тарифтік сметаның жобасы; 4) концессия шартында көзделген жобалық қуат туралы деректер; 5) инвестицияланған капиталды жыл сайын қайтару есебі; 6) концессия шартында көзделген инвестицияланған меншікті капиталдың кіріс нормаларының есебі; 7) пайданы бөлу туралы ақпарат жəне ақша ағындарын бөлу жөніндегі ақпарат; 8) концессия шартында көзделген, құзыретті орган растаған ұсынылатын қызметтердің жоспарланып отырған көлемдері; 9) таратылып жазылуын қоса бере отырып, кредиторлық жəне дебиторлық берешектердің болуы немесе болмауы туралы деректер; 10) концессия шартында көзделген сан нормативтерінің есебі; 11) салалық техникалық жəне технологиялық нормалардың, сондай-ақ нормативтік техникалық ысыраптардың есебі; 12) негізгі құралдарды пайдалану мерзімдері көрсетілген амортизациялық аударымдардың есебі; 13) негізгі өндірістік қорларды жұмысқа жарамды күйде ұстау үшін қажетті шығындар сметасының жобасы; 14) осы Қағидаларға 3-29-қосымшаларға сəйкес тарифтің (бағаның, алым мөлшерлемесінің) жəне тарифтік сметаның жобасын есептеуге арналған тарифтік сметаның жобасы; 15) концессия шартына сəйкес реттеліп көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың, жұмыстардың) жоспарланып отырған көлемі туралы ақпарат; 16) концессия шартына сəйкес реттеліп көрсетілетін қызметтерден (тауарлардан, жұмыстардан) түсетін таза кірісті (пайданы) пайдалану туралы ақпарат; 17) өткен кезеңде инвестицияланған капиталды (қарыз жəне меншікті) қайтару туралы мəліметтер; 18) қарыз қаражатын қайтару жəне қарыз қаражаты бойынша сыйақы төлеу кестесі қоса беріледі. 19. Концессия субьектісі тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қолданысқа енгізгенге дейін күнтізбелік тоқсан күннен кешіктірмей өтініммен бірге өзі ұсынатын реттеліп көрсетілетін қызметтерге (тауарларға, жұмыстарға) тарифтердің (бағалардың, алымдар мөлшерлемелерінің) жобаларын ұсынады. 20. Тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) жалпы тəртіппен бекітуге арналған өтінімге: 1) жасалған концессия шартының көшірмесі; 2) тарифтердi (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) бекiту қажеттiгi туралы түсiндiрме жазба; 3) тарифтiң (бағаның, алым мөлшерлемесінің) жəне тарифтік сметаның жобасы; 4) нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6452 тіркелген «Жария мүдделі ұйымдардың (қаржылық ұйымдарынан басқа) жариялауы үшін жылдық қаржылық есептіліктің тізбесі мен нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрiнiң 2010 жылғы 20 тамыздағы

№ 422 бұйрығына (бұдан əрі – Қазақстан Республикасы Қаржы министрiнiң 2010 жылғы 20 тамыздағы № 422 бұйрығы) сəйкес бекітілген нысан бойынша ұйымның бухгалтерлiк теңгерімі; 5) Қазақстан Республикасы Қаржы министрiнiң 2010 жылғы 20 тамыздағы № 422 бұйрығына сəйкес бекітілген нысан бойынша пайдалар мен залалдар туралы есеп; 6) Қазақстан Республикасы Қаржы министрiнiң 2010 жылғы 20 тамыздағы № 422 бұйрығына сəйкес бекітілген нысан бойынша ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп; 7) Қазақстан Республикасы Қаржы министрiнiң 2010 жылғы 20 тамыздағы № 422 бұйрығына сəйкес бекітілген нысан бойынша капиталдағы өзгерiстер туралы есеп; 8) қаржылық есептiлiкке түсiндiрме жазба; 9) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 12-бабының 7) тармақшасына сəйкес бекітілген еңбек жөнiндегi (1-е нысаны) есеп; 10) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 12-бабының 7) тармақшасына сəйкес бекітілген жекелеген лауазымдар мен кəсiптер бойынша қызметкерлер жалақыларының мөлшерi туралы есеп (2-Е кəсіп); 11) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 12-бабының 7) тармақшасына сəйкес бекітілген 1-ӨҚ нысаны бойынша кəсiпорынның (ұйымның) өндiрiстiк-қаржылық қызметi туралы есеп, шағын кəсiпкерлiк субъектiлерi үшiн 2-МП нысаны бойынша қызметтiң негiзгi көрсеткiштерi; 12) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 12-бабының 7) тармақшасына сəйкес бекітілген негiзгi қаражаттар мен материалдық емес активтердiң болуы жəне қозғалысы туралы есеп (№ 11 нысаны); 13) осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес жиынтық деректер; 14) осы Қағидаларға 31-қосымшаға сəйкес нақты шығындарды негiздейтiн материалдар қоса берілген тарифтiк сметаны орындау туралы есеп; 15) таратып жазылған дебиторлық жəне кредиторлық берешектер; 16) таратып жазылған өзге жəне басқа шығыстар; 17) бекiтiлген инвестициялық бағдарлама (жоба); 18) өткен жылдар ішінде инвестицияланған капиталды (қарызды жəне меншікті) қайтару туралы мəлімет; 19) уəкiлеттi органмен келiсілген жəне өтiнiмдi қарау кезеңiнде қолданылатын: əкiмшiлiк персоналдың басшы қызметкерлерiнiң штат кестесiнің жəне оларға еңбекақы төлеудiң шектi деңгейiнiң; негiзгi құралдар құнының өсуiне алып келмейтiн, ағымдағы жəне күрделi жөндеулерге жəне басқа да жөндеу-қалпына келтiру жұмыстарына бағытталған шығындардың жылдық сметасының; есепке алу саясатының болуын растайтын мəліметтер; 20) тауарларды, жұмыстарды жəне көрсетілетін қызметтердi сатып алу жөнiндегi конкурстық (тендерлiк) комиссиялардың шешiмдерi; 21) негiзгi құралдарды соңғы қайта бағалау нəтижелерi туралы мəлiметтер; 22) негiзгi құралдарды пайдалану мерзiмдерi көрсетiлген амортизациялық аударымдардың есебi; 23) Ерекше тəртiпке сəйкес тарифтердi (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру кезiнде ескерiлмейтiн нақты жұмсалған шығыстар туралы мəлiметтер; 24) реттелiп көрсетiлетiн қызметтердiң (тауарлардың, жұмыстардың) жоспарланған көлемiн растайтын құжаттар (ниет хаттамалары, шарттар, концессия субъектiсiнiң жалпыға бiрдей сапалы қызмет көрсету мiндетiне жəне мүмкіндіктеріне, тарифтердiң (бағалардың, алымдар мөлшерлемелерінің) деңгейін ұстап тұру немесе көтеру мақсатында көлемдердің төмендеуіне жол бермеуге сүйене отырып, тауарларды өндiру көлемдерінің есептері, тұтынушы сұранысын маркетингтiк зерттеу материалдары); 25) концессия субъектiсiнiң жобалық қуаты жəне оны нақты пайдалану туралы деректер; 26) Ерекше тəртiптiң талаптарына сəйкес осы Қағидаларға 3 – 29-қосымшаларда көрсетiлген нысан бойынша тарифтiк сметаның жобасы; 27) реттелiп көрсетiлетiн қызметтерден (тауарлардан, жұмыстардан) түсетiн таза кірісті пайдалану туралы ақпарат; 28) амортизациялық аударымдарды пайдалану туралы ақпарат; 29) уəкiлеттi орган айқындаған жəне экономикалық тиiмдiлiктiң деректерi мен есебiн қамтитын өтiнiмдi қарау кезеңiнде қолданылатын шамаға жəне мерзiмде нормативтен тыс ысыраптар болған кезде оларды жою жөнiндегi, сондай-ақ нормативтiк техникалық ысыраптарды төмендету жөнiндегi iс-шаралар жоспары (электр энергиясын жəне (немесе) жылу энергиясын беру жəне (немесе) тарату, сумен жабдықтау, мұнайды магистральдық құбыржолдары арқылы тасымалдау, тауарлық газды сақтау, жалғастырушы, магистральдық газ құбыржолдары жəне (немесе) газ таратушы жүйелер арқылы тасымалдау, сондай-ақ шикi газды жалғастырушы газ құбыржолдары арқылы тасымалдау салаларындағы реттелiп көрсетiлетiн қызметтердi көрсететiн концессия субъектiлерi ұсынады) қоса берiледi. 21. Азаматтардың өмірін, денсаулығын, жеке жəне заңды тұлғалардың мүлкін, қоршаған ортаны қорғау мақсатында, сондай-ақ стратегиялық тауарлардың құнын көтерген кезде концессия субьектісі уəкілетті органға төтенше реттеуші шара ретінде тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) бекіту үшін жүгінеді. 22. Тарифті (бағаны, алым мөлшерлемесін) жəне тарифтік сметаны төтенше реттеуші шара ретінде бекітуге арналған өтінімге: 1) азаматтардың өмірін, денсаулығын, жеке жəне заңды тұлғалардың мүлкін қорғау, сондайақ қоршаған ортаны қорғау мақсатында төтенше реттеуші шара ретінде тарифті (бағаны, алым мөлшерлемесін) жəне тарифтік сметаны бекіту себептері көрсетілген түсіндірме жазба; 2) осы Қағидаларға 30-қосымшада көрсетілген нысан бойынша Ерекше тəртіптің талаптарына сəйкес тарифтік сметаның жобасы қоса беріледі. Бұл ретте стратегиялық тауарлардың құнын арттырған жағдайда тарифтік сметадағы стратегиялық тауарларды пайдалануды қамтитын шығын бабы ғана түзетіледі; 3) азаматтардың өмірін, денсаулығын, жеке жəне заңды тұлғалардың мүлкін қорғау, сондайақ қоршаған ортаны қорғау мақсатында төтенше реттеуші шара ретінде тарифті (бағаны, алым мөлшерлемесін) жəне тарифтік сметаны бекіту қажеттігін растайтын құжаттар қоса беріледі. Стратегиялық тауарлардың құнын арттырған жағдайда, сатып алынатын жəне төтенше реттеуші шара ретінде тарифті (бағаны, алым мөлшерлемесін) жəне тарифтік сметаны бекіту қажеттігін растайтын құжаттар ретінде тарифті (бағаны, алым мөлшерлемесін) бекітуге арналған өтінімге конкурстық құжаттама, тауарларды сатып алу жөніндегі конкурстық (тендерлік) комиссиялардың шешімдері, шарт, шот-фактуралар, шығындар деңгейінің есептері, алдағы кезеңге бекітілген нормативтік техникалық ысыраптардың болуы, стратегиялық тауарлар құнының өзгеруі төтенше реттеуші шара ретінде өтінім беруге себеп болған осы тауар шығысының нормалары туралы ақпарат қоса беріледі. 23. Уəкілетті органның бастамасы бойынша тарифтер (бағалар, алымдар мөлшерлемелері) қайта қаралған жағдайда концессия субъектісі тиісті талапты алған сəттен бастап экономикалық негізделген есептерді жəне ақпаратты жаңа тарифті (бағаны, алым мөлшерлемесін) бекітуге арналған өтінімді ұсыну кезіндегідей көлемде ұсынады. 24. Өтiнiмге қоса берiлетiн есептер мен негiздеушi материалдар уəкілетті органға мынадай талаптар бойынша беріледі: 1) өтiнiм материалдары тiгiледі, нөмiрленеді жəне концессия субъектісі басшысының мөрiмен жəне қолымен расталады. Қаржы құжаттарына концессия субъектiсінiң басшысы мен бас бухгалтерi не оларды алмастыратын адамдар қол қояды жəне концессия субъектiсінiң мөрiмен расталады; 2) негiздеушi материалдар ретiнде өтiнiм берер алдындағы төрт тоқсан ішіндегі жəне өткен күнтiзбелiк жыл iшiндегi шығындар туралы нақты деректер ұсынылады; 3) концессия субьектісі өтінім қарауға қабылданғаннан кейін уəкілетті органның талабы бойынша өтінім берер алдындағы 4 тоқсан ішіндегі шығындар туралы нақтыланған деректерді уəкілетті органға күнтізбелік он бес күн ішінде ұсынады; 4) тарифтерге (бағаларға, алымдар мөлшерлемелеріне) көлемдердің маусымдық ауытқу əсерін болдырмау мақсатында бір жылға есептелген деректер негізге алынады; 5) тарифтердің (бағалардың, алымдар мөлшерлемелерінің), оның ішінде сараланған тарифтердің жобаларын есептеу кезінде базаға өтінім берер алдындағы төрт тоқсан ішіндегі немесе өткен күнтізбелік жыл ішіндегі реттеліп көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың, жұмыстардың) нақты көлемдері алынады; 6) реттелiп көрсетiлетiн қызметтердiң (тауарлардың, жұмыстардың) көлемдерi төмендеген кезде төмендетудi негiздеушi жəне растаушы материалдар ұсынылады; 7) концессия субъектiсi жүзеге асыратын қызметтердiң əрбiр түрiне жеке дайындалады. Осы Қағидалардың 24-тармағының 2) жəне 5) тармақшаларында көзделген талаптар тарифті (бағаны, алым мөлшерлемесін) төтенше реттеуші шара ретінде бекіткен жағдайларға қолданылмайды. 25. Уəкілетті орган тарифтердi (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) бекітуге өтінімді алған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде ұсынылған материалдардың толықтығын тексереді жəне концессия субьектісін өтінімді қарауға қабылдағаны туралы немесе өтінімді қарауға қабылдаудан бас тартқаны туралы бас тарту себептерін келтіре отырып, жазбаша түрде хабардар етеді. 26. Мыналар: 1) өтінімді ұсыну мерзімдерін бұзу; 2) осы Қағидалардың 18 жəне 20-тармақтарында көрсетілген құжаттарды ұсынбау; 3) ұсынылған құжаттардың осы Қағидалардың 24-тармағының талаптарына сəйкес келмеуі; 4) Қазақстан Республикасының табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы заңнамасында белгiленген конкурс (тендер) өткізу туралы талаптарды, сондай-ақ тауарларды, жұмыстарды жəне көрсетілетін қызметтердi өзге тəсiлдермен сатып алу туралы талаптарды бұзу; 5) дəйексіз ақпаратты қамтитын құжаттарды ұсыну концессия субъектісінің өтінімін қараудан бас тарту негіздемесі болып табылады. Мыналар: 1) осы Қағидалардың 28-тармағында көрсетілген құжаттарды ұсынбау; 2) концессия субьектісінде бекітілген нормативтік техникалық ысыраптардың, стратегиялық тауар құнының өзгеруі өтінімді ұсынуға себеп болған осы тауар шығысы нормаларының болмауы концессия субьектісінің тарифті (бағаны, алым мөлшерлемесін) төтенше реттеуші шара ретінде бекітуге арналған өтінімін қараудан бас тарту негіздемесі болып табылады. 27. Коммерциялық құпияны құрайтын ақпаратты өтінім беруші «коммерциялық құпия» деген белгімен ұсынады жəне жеке мұқабада жібере алады жəне ол қолдаухат қаралатын ақпараттар (құжаттар) топтамасына енгізіледі. Ақпарат құрамындағы коммерциялық құпия оны уəкілетті органға ұсынудан бас тартуға негіз бола алмайды, бұл ретте мүдделі тұлғалар ақпаратты уəкілетті органға ұсыну кезінде коммерциялық құпияны құрайтын мəліметтердің толық тізбесін көрсетеді не мүдделі тұлғаның коммерциялық құпияны құрайтын мəліметтер тізбесін бекіту туралы актісінің көшірмесін қоса береді. 28. Уəкiлеттi орган концессия субъектісі тарифтерiнің (бағаларының, алымдар мөлшерлемелерінің) жобасын Қазақстан Республикасының табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы заңнамасына жəне осы Қағидаларда белгiленген талаптарға сəйкес экономикалық негiзделген есептерді ұсынған жағдайда өтінім берілген сəттен бастап күнтізбелік елу бес күн iшiнде, ал өтiнiмдi оңайлатылған тəртіппен қараған жағдайда, күнтізбелік отыз күн ішінде қарайды. Уəкілетті орган төтенше реттеуші шара ретінде шешім қабылдау үшін концессия субъектісінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтердің (бағалардың, алымдар мөлшерлемелерінің) жобаларын күнтізбелік он күн ішінде қарайды. 29. Тарифтер (бағалар, алымдар мөлшерлемелері) төтенше реттеуші шара ретінде қайта қаралған жағдайда, оның ішінде стратегиялық тауарлардың құнын арттырған кезде концессия субъектісі өтініммен бірге өзі ұсынатын реттеліп көрсетілетін қызметтерге (тауарларға, жұмыстарға) тарифтік смета мен тарифтердің (бағалардың, алым мөлшерлемелерінің) жобаларын ұсынады. 30. Уəкілетті орган тарифтердің (бағалардың, алымдар мөлшерлемелерінің) жəне тарифтік сметалардың жобасына: 1) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру тəртібін реттейтін концессия шартының ережелерін ескере отырып, концессия субъектісі өтініммен бірге ұсынған негіздеуші құжаттар мен есептерді талдау, сондай-ақ қызметтің осындай түрімен айналысатын концессия субъектілері көрсеткіштерін салыстырмалы талдау негізінде; 2) бұл үшін тəуелсіз сарапшыларды, мемлекеттік органдарды, тұтынушыларды жəне олардың қоғамдық бірлестіктерін, жобаны ұсынған концессия субъектісін тарта отырып, сараптама жүргізеді. 31. Уəкілетті орган Заңның 7-бабының 5) тармақшасына сəйкес концессия субъектісінен қосымша ақпарат сұратады. Концессия субъектісі уəкiлеттi орган белгiлеген мерзiмде талап етiлген ақпаратты ұсынбаған немесе оларды толық көлемде ұсынбаған жағдайда, уəкiлеттi орган тарифтердi (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру кезiнде мəлiмделген шығындарды есепке алмайды. 32. Уəкілетті орган концессия субъектісі ұсынып отырған тарифтердiң (бағалардың, алымдар мөлшерлемелерінің) жобасын жария тыңдаулар өткізу кезінде талқылауға салады. 33. Уəкiлеттi орган жүргiзiлген сараптаманың нəтижелерi бойынша тарифтердi (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) бекiту туралы шешiмді оның қолданылу мерзiмiн көрсете отырып қабылдайды. 34. Тарифтердiң қолданылу мерзімі концессия субъектiсінің инвестициялық бағдарламаны (жобаны) жəне концессия шартын iске асыруға көздеген кезеңнен аспайтын мерзімге белгiленедi. 35. Концессия субъектісінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) бекіту туралы уəкілетті органның шешімі уəкілетті орган басшысының бұйрығымен ресімделеді жəне уəкiлеттi орган концессия субъектiсіне олар қолданысқа енгізілгенге дейін күнтізбелік отыз бес күннен кешіктірмей жолдайды. Бұл ретте тарифтi (бағаны, алым мөлшерлемесін) оңайлатылған тəртіппен бекіту туралы шешім уəкілетті органның бұйрығы түрінде ресімделеді жəне концессия субьектісіне бекітілген тариф (баға, алым мөлшерлемесі) пен тарифтiк смета енгізілгенге дейін күнтізбелік он бес күннен кешіктірмей жолданады. 36. Концессия субъектісі тарифтердi (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) енгiзу туралы ақпаратты тұтынушылардың концессия субьектісі өзiнiң қызметiн жүзеге асыратын əкiмшiлiк-аумақтық бiрлiктiң аумағында таратылатын бұқаралық ақпарат құралдарында осы ақпаратты орналастыру арқылы оларды қолданысқа енгiзгенге дейiн күнтізбелік отыз күннен кешіктірмей жеткiзедi. Концессия субъектісі тарифті (бағаны, алым мөлшерлемесін) оңайлатылған тəртіппен енгізу туралы тұтынушылардың назарына оны қолданысқа енгiзгенге дейiн күнтізбелік он күннен кешіктірмей ресми бұқаралық ақпарат құралдары арқылы жеткізеді. 37. Концессия субъектісі уəкiлеттi органға күнтізбелік бес күн iшiнде тарифтердi (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) енгiзу туралы тұтынушыларды хабардар ету фактiсі туралы ақпарат ұсынады. Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 1-қосымша Тарифті есептеу формуласы 1. Реттеліп көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың, жұмыстардың) тарифі (бағасы, алымдар мөлшерлемесі) мына формуламен есептеледі: Тi = Bi – ГВі Vi мұнда: Ti – реттеліп көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың, жұмыстардың) тарифі (бағасы, алымдар мөлшерлемесі); Bi – жылдық түсім; ГВi – шығындарды өтеу немесе бюджеттен табыс алу көздері; Vi – реттеліп көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың, жұмыстардың) көлемі. 2. Жылдық түсім мына формула бойынша есептеледі: Вi = Рi + ВКi + ДКi; мұнда: i – реттелетін кезеңдегі есеп жылының нөмірі, i = 1, 2, 3.. Вi – i жылға жылдық түсім; Pi – i жылға тарифке қосылатын шығындар; ВКi – i жылға инвестицияланған капиталды қайтару; ДКi – инвестицияланған жеке құралдардан i жылға анықталған табыс 3. Инвестицияланған капиталды қайтару мына формуламен есептеледі: ВКi = BKPi + BKБi мұнда: ВКi – i жылы инвестицияланған капиталды қайтару; ВКРi – инвестицияланған қарыз капиталды қайтару; ВКБi ��� инвестицияланған меншікті қаражатты қайтару. ВКРi = РИКi - ИИКi РИКi – і жылға қарыз шартын өтеу кестесіне сəйкес қабылданған инвестицияланған қарыз капиталын жылдық төлеу мөлшері. ИИКi – уəкілетті органның келісімі бойынша қарызды өтеуге бағытталуы жəне і жылдың сол кезеңінде тарифтің шығын бөлігінде есептелуі мүмкін амортизациялық аударымдардың сомасы; ВКБi = ПИКi + РИi – НЦКi - ∑BKрi CВКi мұнда: ПИКi – инвестицияланған меншікті қаражаттың бастапқы сомасы; РИi – концессия объектісін пайдалану процесінде қайта инвестицияланған меншікті капиталдың сомасы; НЦКi – нысаналы мақсаты бойынша пайдаланылмаған меншікті капиталдың сомасы; СВКi – концессия шарты қолданылуының қалдық мерзімі, жылдармен; ВКрi – алдыңғы кезеңдердегі қайтарылған меншікті капитал.

(Жалғасы 15-бетте).


1

(Жалғасы. Басы 14-бетте). Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 2-қосымша нысан Субъектінің атауы _______________________________ Концессия субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтердің (бағалардың, алымдар мөлшерлемелерінің) жобасын есептеу үшін жиынтық деректер 20___ жылғы ________________жағдай бойынша реттеліп көрсетілетін қызметтер (тауарлар, жұмыстар) түрінің атауы Р/с №

Көрсеткіштердің атауы*

1

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: 1 Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) шикізат жəне материалдар 2) Сатып алынатын бұйымдар 3) ЖЖМ 4) отын 5) энергия 2 Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: 1) өндірістік персоналдың жалақысы 2) əлеуметтік салық 3 амортизация 4 Жөндеу, барлығы, оның ішінде Негізгі қорлар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу 5 Өзге шығыстар (таратып жазу) II Кезең шығыстары барлығы, оның ішінде: 6 Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы: оның ішінде: Əкімшілік персоналдың жалақысы Əлеуметтік салық Салықтар Өзге шығыстар (таратып жазу) 7 Сыйақылар төлеуге арналған шығыстар III Қызметтерді көрсетуге арналған барлық шығындар IV Табыс (АРБ*ПС/(1-(КТС /100)) V Қолданысқа енгізілген активтердің реттелетін базасы (АРБ). VI Барлық табыстар VII Көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың, жұмыстардың) көлемі I

Өлшем бірлігі

3 мың теңге

Қолда Алдыңғы Алдыңғы Субъект ныста ғы аяқтал- аяқталған жобатарифтік ған жыл- 4 тоқсан лайтын сметада дың ның көрсетқабыл нақты нақты кіш тер данды көрсеткөрсет кіштері кіштері 4 5 6 7

9 10 11 12

Нормативтік ысыраптар

8

Тариф (ҚҚС-сыз)

-«-

-«-«-«-«-«-«-«-«-«-«-«-«заттай көрсеткіштерде

1 1) 2) 3) 4) 5) 2 1) 2) 3 4 1) 5 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 2 6 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 7 3 4 5 6 7

Жүк айналымы

8

Нормативтік ысыраптар

9

Үлестік тариф (ҚҚС-сыз)

1 1) 2) 3) 4) 5) 2 1) 2) 3 4 1) 5 2 6 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7 3 4 5 6 7

Нормативтік ысыраптар

8

Тариф (ҚҚС-сыз)

адам

Р/с № 1

-«-«-«-

Өлшем бірлігі 3 мың теңге

Концессия субъектісінің жобасы 4

1

1 1) 2) 3) 4) 5) 2 1) 2) 3 4 1) 5 2 6 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7 3 4 5 6

Өлшем бірлігі

7

Нормативтік ысыраптар

8

Тариф (ҚҚС-сыз)

3 -//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//мың тонна мың теңге % мың тонна 1 тонна үшін теңге

3 мың теңге

Көрсеткіштердің атауы*

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жэне бекіту қағидаларына 9-қосымша

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар сатып алынатын бұйымдар ЖЖМ отын энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу, барлығы,оның ішінде: Негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу Өзге шығындар (таратып жазу қажет) Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық амортизация коммуналдық қызметтер салықтар басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақылар төлеуге арналған шығыстар Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

3 мың теңге

7

Нормативтік ысыраптар

8

Тариф (ҚҚС-сыз)

Р/с №

1 1) 2) 3) 4) 5) 2 1) 2) 3 4 1) 5 1) 2)

Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар сатып алынатын бұйымдар ЖЖМ отын энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу, барлығы, оның ішінде: негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: байланыс қызметтері Еңбекті қорғау жəнеқауіпсіздік техникасы басқа шығындар (таратып жазу қажет) Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық амортизация коммуналдық қызметтер салықтар басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақылар төлеуге арналған шығыстар Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

-//-//-//-//-//-

7

Нормативтік ысыраптар

8

Тариф (ҚҚС-сыз)

1 2 1) 2) 3 4 5 1) 2) 3) 2 6 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 7 3 4 5 6

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: Материалдық шығындар Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: банк қызметтері іссапар шығыстары басқа шығындар (таратып жазу қажет) Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық банк қызметтері амортизация коммуналдық қызметтер салықтар басқа да шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақылар төлеуге арналған шығыстар Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

7

Тариф (ҚҚС-сыз)

1

теңге

1

1

7

Нормативтік ысыраптар

Қолы ___________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

8

Тариф (ҚҚС-сыз)

4

1 1) 2) 3) 4) 5) 2 1) 2) 3 4 1) 5 2 6 1) 2) 3) 4)

коммуналдық көрсетілетін қызметтер

-//-

-//-//-//-//-

-//-//-//-

Өлшем бірлігі 3 мың теңге

Р/с №

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: 1 Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) өз мұқтаждары мен ысыраптарына арналған газ 2) химикаттар 3) отын 4) энергия 2 Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: 1) жалақы 2) əлеуметтік салық 3 Амортизация 4 Жөндеу, барлығы, оның ішінде: 1) негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу 5 Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) кеден төлемдері 2) техникалық тексеру, диагностика, қызмет көрсету 3) еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы 4) дезинфекция жəне қоқыс шығару 5) авиақызмет көрсету 6) байланыс қызметіне төлем 7) басқа шығындар (таратып жазу қажет) 2 Кезең шығыстары, барлығы 6 Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: 1) əкімшілік персоналдың жалақысы 2) əлеуметтік салық 3) амортизация 4) коммуналдық қызметтер 5) бөгде ұйымдардың қызметі 6) іссапар қызметтері 7) банктер қызметтері 8) аудиторлық ұйымдардың қызметі 9) өрт/ведомстводан тыс күзет 10) салықтар 11) басқа шығыстар (таратып жазу қажет) 7 Сыйақылар төлеуге арналған шығыстар 3 Барлық шығын 4 Пайда 5 Барлық кіріс 6 Көрсетілетін қызметтердің көлемі

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//тонна мың теңге % мың тонна теңге/ 1 тонна үшін

1

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы _____________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О. Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 8-қосымша

1

7

Нормативтік ысыраптар

8

Тариф (ҚҚС-сыз)

нысан Субъектінің атауы __________________ Мұнайды ауыстырып құю жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета Р/с № 1 1 1 1) 2) 3) 2 1) 2) 3 4 1) 5 1) 2) 3) 4)

Көрсеткіштердің атауы*

Өлшем бірлігі

Концессия субъектісінің жобасы

3

4

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде:

мың теңге

Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар отын энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу, барлығы, оның ішінде: негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: байланыс қызметтері медициналық тексеру еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы басқа шығындар (таратып жазу қажет)

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-

Көрсеткіштердің атауы*

3 мың теңге

1

Концессия субъектісінің жобасы 4

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//мың м3 мың теңге % мың м3 1000 м3 теңге

1

1 1) 2) 3) 4)

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: өз мұқтаждары мен ысыраптарына арналған газ химикаттар энергия отын

3 мың теңге -//-//-//-//-//-

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//мың м3 мың теңге % мың м3 теңге/1000 м3

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: 1 Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) шикізат жəне материалдар 2) энергия 3) сатып алынатын бұйымдар 4) отын 5) ЖЖМ 2 Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: 1) жалақы 2) əлеуметтік салық 3 Амортизация 4 Жөндеу, барлығы, оның ішінде: негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу 5 Өзге шығындар барлығы, оның ішінде: 1) байланыс қызметтері 2) іссапар шығыстары 3) қауіпсіздік техникасы 4) табиғатты қорғау қорына төлемдер 5) сақтандыру 6) басқа шығындар (таратып жазу қажет) 2 Кезең шығыстары барлығы: 6 Жалпы жəне əкімшілік шығыстар барлығы, оның ішінде: 1) əкімшілік персоналдың жалақысы 2) əлеуметтік салық 3) амортизация 4) коммуналдық қызметтер 5) бөгде ұйымдардың қызметтері 6) іссапар қызметтері 7) банктер қызметтері 8) өкілдік шығыстар, байланыс, мерзімдік басылым 9) еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы 10) салықтар 11) басқа да шығыстар (таратып жазу қажет) 7 Сыйақылар төлеуге арналған шығыстар 3 Барлық шығын 4 Пайда 5 Барлық кіріс 6 Көрсетілетін қызметтердің көлемі 7

Нормативтік ысыраптар

8

Тариф (ҚҚС-сыз)

Өлшем бірлігі 3 мың теңге

Концессия субъектісінің жобасы 4

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//мың м3 мың теңге % мың м3 теңге/бір айға 1000 м3

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы _____________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О. Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 15-қосымша нысан

Субъектінің атауы _______________________________

Суды магистральдық құбыржолдары жəне (немесе) таратушы желілер арқылы беру жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета Р/с №

1

1

1 1) 2) 3) 4) 5) 2

нысан

Қазақстан Республикасының тұтынушылары үшін тауарлық газ таратушы жүйелер арқылы тауарлық газды тасымалдау жөнiндегi көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета Өлшем бірлігі

Көрсеткіштердің атауы*

1

Субъектінің атауы ________________________________

1

Тариф (ҚҚС-сыз)

3 мың теңге

Концессия субъектісінің жобасы 4

Тауарлық газды сақтау жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 12-қосымша

Көрсеткіштердің атауы*

8

Р/с №

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы __________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Р/с №

Нормативтік ысыраптар

Өлшем бірлігі

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 14-қосымша нысан Субъектінің атауы ___________________________________

-//-//-//-//-//-//-//-//мың тонна мың теңге теңге/1 тонна үшін

Өлшем бірлігі

1

7

-//-//-//-//-

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы __________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Концессия субъектісінің жобасы 4

нысан

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

нысан Субъектінің атауы ________________________________ Тауарлық газды магистральдық құбыржолдары арқылы жəне (немесе) тауарлық жəне (немесе) шикі газды жалғастырушы газ құбыржолдары арқылы тасымалдау жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета

Ескертпе * шығындар қажет болғанда жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін

3 мың теңге

-//-//-//-//-//-//-//-

нысан

1 1) 2) 3) 4) 5) 2 1) 2) 3 4 1) 5 1) 2) 3) 4) 2 6 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7 3 4 5 6

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар сатып алынатын бұйымдар ЖЖМ отын энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу, барлығы, оның ішінде: Негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу Өзге шығындар (таратып жазу қажет) оның ішінде: Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық амортизация

Концессия субъектісінің жобасы 4

Көрсеткіштердің атауы*

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: 1 Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) өз мұқтаждары мен ысыраптарына арналған газ 2) химикаттар 3) энергия 4) отын 2 Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: 1) жалақы 2) əлеуметтік салық 3 Амортизация 4 Жөндеу, барлығы, оның ішінде: 1) негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу 5 Өзге шығындар барлығы, оның ішінде: 1) кеден төлемдері 2) техникалық тексеру, диагностика, қызмет көрсету 3) еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы 4) дезинфекция жəне қоқыс шығару 5) байланыс қызметтеріне ақы төлеу 6) басқа шығындар (таратып жазу қажет) 2 Кезең шығыстары барлығы: 6 Жалпы жəне əкімшілік шығыстар барлығы, оның ішінде: 1) əкімшілік персоналдың жалақысы 2) əлеуметтік салық 3) амортизация 4) коммуналдық қызметтер 5) бөгде ұйымдардың қызметтері 6) іссапар қызметтері 7) банктер қызметтері 8) аудиторлық ұйымдардың қызметтері 9) өрт/ведомстводан тыс күзет 10) салықтар 11) басқа да шығыстар (таратып жазу қажет) 7 Сыйақылар төлеуге арналған шығыстар 3 Барлық шығын 4 Пайда 5 Барлық кіріс 6 Көрсетілетін қызметтердің көлемі 1

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 11-қосымша

Көрсеткіштердің атауы*

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Р/с №

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 7-қосымша

Р/с №

Тариф (ҚҚС-сыз)

4

Сұйытылған газды газ құбыржолдары арқылы топтық резервуарлық қондырғыдан тұтынушы қосылатын кранға дейін тасымалдау жөнiндегi көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета

тонна мың теңге % мың тонна теңге/ 1 тонна үшін

3 мың теңге

Нормативтік ысыраптар

8

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//мың м3 мың теңге % мың м3 теңге/1000 м3

Субъектінің атауы _______________________________

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-

Өлшем бірлігі

7

3

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 13-қосымша

нысан Субъектінің атауы _____________________________ Бірыңғай маршруттау бойынша операторлық қызмет жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета Көрсеткіштердің атауы*

2 2 Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: 1) жалақы 2) əлеуметтік салық 3 Амортизация 4 Жөндеу, барлығы, оның ішінде: 1) негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу 5 Өзге шығындар барлығы, оның ішінде: 1) кеден төлемдері 2) техникалық тексеру, диагностика, қызмет көрсету 3) еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы 4) дезинфекция жəне қоқыс шығару 5) байланыс қызметтеріне ақы төлеу 6) басқа шығындар (таратып жазу қажет) 2 Кезең шығыстары барлығы: 6 Жалпы жəне əкімшілік шығыстар барлығы, оның ішінде: 1) əкімшілік персоналдың жалақысы 2) əлеуметтік салық 3) амортизация 4) коммуналдық қызметтер 5) бөгде ұйымдардың қызметтері 6) іссапар қызметтері 7) банктер қызметтері 8) аудиторлық ұйымдардың қызметтері 9) өрт/ведомстводан тыс күзет 10) салықтар 11) басқа шығыстар (таратып жазу қажет) 7 Сыйақылар төлеуге арналған шығыстар 3 Барлық шығын 4 Пайда 5 Барлық кіріс 6 Көрсетілетін қызметтердің көлемі

Концессия субъектісінің жобасы 4

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 10-қосымша

Р/с №

%

3 мың теңге

Концессия субъектісінің жобасы 4

Субъектінің атауы __________________ Мұнайды сақтау жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета

Концессия субъектісінің жобасы

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде:

2 6 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7 3 4 5 6

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//тонна

Өлшем бірлігі

1

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы _______________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

мың тонна мың теңге км млн. теңге % мың тонна теңге/ 1000 км үшін 1 тонна

Көрсеткіштердің атауы*

1

1 тонна үшін

1

нысан

Субъектінің атауы____________________________________

Мұнайды араластыру жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//тонна мың теңге % мың тонна 1 тонна үшін теңге

Өлшем бірлігі

4

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы __________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Концессия субъектісінің жобасы 4

мың тонна

Өлшем бірлігі

1

6 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7 3 4 5 6

нысан

мың теңге

нысан Субъектінің атауы _____________________________ Мұнайды темір жол цистерналарына(н) құю / құйып алу жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік сметасы

1

-//-

2 Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық амортизация коммуналдық қызметтер салықтар басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақылар төлеуге арналған шығыстар Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

нысан Субъектінің атауы ______________________________ Мұнайды автоцистерналарға (автоцистерналардан) құю/құйып алу жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета

-«-«теңге -«-«мың теңге -«-«-

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар сатып алынатын бұйымдар ЖЖМ отын энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу, барлығы, оның ішінде: негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: байланыс қызметтері еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы авиақызмет көрсету басқа шығындар (таратып жазу қажет) Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық амортизация коммуналдық қызметтер салықтар басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақылар төлеуге арналған шығыстары Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

Көрсеткіштердің атауы*

Кезең шығыстары, барлығы 1

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 6-қосымша

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 4-қосымша

Р/с №

2

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы _________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Нысан Субъектінің атауы _____________________________ Мұнайды магистральдық құбыржол жүйесі арқылы қайта айдау жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар сатып алынатын бұйымдар ЖЖМ отын энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу, барлығы, оның ішінде: Негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: байланыс қызметтері іссапар шығыстары кеңсе шығыстары əкімшілік ғимараттарды ұстау кадрларды даярлау қауіпсіздік техникасы табиғатты қорғау қорына төлемдер сақтандыру ведомстводан тыс жəне өрт күзеті заң жəне консалтингтік көрсетілетін қызметтер ҒЗТҚЖ жəне ҒТҚ бойынша шығыстар автокөлікті лицензиялау дезинфекция басқа шығындар, барлығы оның ішінде: авиақызметтер жүктерді тасымалдау метрология іске қосу-реттеу жұмыстары диагностикалық жұмыстар геологиялық барлауға аударымдар табиғи шикізатты пайдалануға арналған төлем Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық банк қызметтері амортизация коммуналдық қызметтер бөгде ұйымдардың қызметтері іссапар қызметтері өкілдік шығыстар, байланыс, мерзімді басылым еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы салықтар басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақылар төлеу шығыстары Барлық шығын Пайда Барлық табыстар Көрсетілетін қызметтердің көлемі

1

Көрсеткіштердің атауы* 2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар сатып алынатын бұйымдар ЖЖМ отын энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу, барлығы,оның ішінде: Негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу Өзге шығындар (таратып жазу қажет) Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық амортизация коммуналдық қызметтер салықтар басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақылар төлеуге арналған шығыстар Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

1

-«-«-

Көрсеткіштердің атауы*

4

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы _____________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Р/с №

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 3-қосымша

1

7

3 -//-//-//-//-//-//тонна мың теңге % мың тонна теңге/ 1 тонна үшін

Субъектінің атауы _______________________________ Мұнайды танкерлерге құю жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолдары Бас бухгалтер .......................................................Басшы М.О.

1

2 салықтар басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақылар төлеуге арналған шығыстар Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

-»-»-

Анықтамалық: Персоналдың тізім бойынша орташа саны, оның ішінде: өндірістік əкімшілік Орташаайлық жалақы, барлығы, оның ішінде Өндірістік персонал Əкімшілік персонал Негізгі құралдар құнының өсуіне алып келетін күрделі жөндеу Пайданың есебінен жүзеге асырылатын шығындар (таратып жазу) Шаруашылық тəсілмен орындалатын ағымдағы (жоспарлы-алдын алу) жөндеу, барлығы, оның ішінде Жөндеуге арналған материалдар жалақы əлеуметтік салық

Р/с №

1 5) 6) 7 3 4 5 6

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 5-қосымша

VIII Нормативтік техникалық ысыраптар % заттай көрсеткіштерде IX Тариф көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың, жұмыстардың) бірлігі не теңге 8

15

www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

Концессия субъектісінің жобасы 4

1) 2) 3 4 1) 5 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 2 6 1) 2)

Көрсеткіштердің атауы*

2 Қызметтерді өндіруге жəне көрсетуге арналған шығындар, барлығы Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар, барлығы, оның ішінде хим. реагенттер өзге материалдар қосалқы бөлшектер отын энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу, барлығы, оның ішінде: негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу Өзге шығындар, барлығы оның ішінде: тұрақты жол үстінде өтетін немесе жүріп-тұру сипатында болған жағдайлардағы төлемдер биомелиорацияға шығындар өлшеу құралдарын, зертханаларды, энегия жабдықтарын тексеру мен аттестаттау, зерттеу шығындар дератизациялық, дезинфекциялық, дезинсекциялық жұмыстар еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы байланыс қызметтері басқа шығындар (таратып жазу қажет) Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстары, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар, барлығы, оның ішінде: қосалқы бөлшектер

(Жалғасы 16-бетте).

Өлшем бірлігі

Концессия субъектісінің жобасы

3 мың теңге

4

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-


16

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 14-15-беттерде). 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 7 3 4 5 6

отын энергия əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық банк қызметтері амортизация техникалық басқару құралдарын, байланыс тораптарын есептеу техникасын, жəне т.б. ұстауға жəне оларға қызмет көрсету шығыстары коммуналдық қызметтер бөгде ұйымдарының қызметтері іссапар шығыстары өкілдік шығыстар, байланыс, мерзімдік басылым жəне т.б. еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жалпы шаруашылық мақсаттағы негізгі құралдарды жалдау салықтар жер үсті көздерінің су ресурстарын пайдалану үшін төлем табиғатты қорғау қорына төлемдер басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақылар төлеуге арналған шығыстар Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

7

Нормативтік ысыраптар

8

Тариф (ҚҚС-сыз)

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//мың м3 мың теңге % мың м3 теңге/1м3

Ескертпе* шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы _______________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О. Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 16-қосымша

29 мамыр 2014 жыл

1 1)

Материалдық шығындар, барлығы оның ішінде: шикізат жəне материалдар

-//-//-

4 5

Пайда Барлық кіріс

-//-//-

2) 3) 4) 2 1) 2) 3 4 1) 5 6 2 7 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 8 3 4 5 6

отын ЖЖМ энергия Еңбекке ақы төлеуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу, барлығы, оның ішінде: негізгі қорлар құнының өсуіне əкелмейтін күрделі жөндеу Бөгде ұйымдардың өндірістік сипаттағы қызметтері Өзге шығындар (таратып жазу қажет) Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық амортизация салық төлемдері мен алымдар іссапарлық қызметтер өкілдік коммуналдық қызметтер байланыс қызметтері консалтингтік, аудиторлық, маркетингтік қызметтерге төлем банк қызметтері басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақы төлеуге арналған шығыстар Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

-//-//-//-

6

Көрсетілетін қызметтердің көлемі

7

Тариф (ҚҚС-сыз)

млн. кВт. сағ. теңге/ кВт. сағ.

9

Нормативтік ысыраптар

7

Тариф (ҚҚС-сыз)

Суды арналар арқылы беру жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета Р/ с№

Көрсеткіштердің атауы*

Өлшем бірлігі

1

3 мың теңге

18) 19) 7 3 4 5 6

2 Қызметтерді өндіруге жəне көрсетуге арналған шығындар, барлығы Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар, барлығы, оның ішінде: хим. реагенттер өзге материалдар қосалқы бөлшектер отын энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу, барлығы, оның ішінде: негізгі қорлар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу Өзге де шығындар, барлығы, оның ішінде: тұрақты жұмыс жолда өтетін немесе жол жүру сипатында болған жағдайлардағы төлемдер биомелиорациялауға арналған шығындар Есептеу аспаптарын, зертханаларды тексеруге жəне аттестаттауға, энергия жабдықтарын тексеру шығындары дератизациалық, дезинфекциялық, дезинсекциялық жұмыстар еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы байланыс қызметтері басқа шығындар (таратып жазу қажет) Кезең шығыстары, барлығы: Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар, барлығы, оның ішінде: қосалқы бөлшектер отын энергия əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық банк қызметтері амортизация басқарудың техникалық құралдарын, байланыс тораптарын есептеу техникасын, жəне т.б. ұстауға жəне оларға қызмет көрсету шығыстары коммуналдық қызметтер бөгде ұйымдардың қызметтері іссапар шығыстары өкілдік шығыстар, байланыс, мерзімді басылым жəне т.б. еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жалпы шаруашылық мақсаттағы негізгі құралдарды жалдау салықтар жер бетіндегі көздердің су ресурстарын пайдаланғаны үшін ақы төлеу табиғатты қорғау қорына төлемдер басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақы төлеу шығыстары Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

7

Нормативтік ысыраптар

8

Тариф (ҚҚС-сыз)

1 1

1) 2) 3) 4) 5) 6) 2 1) 2) 3 4 1) 5 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 2 6 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17)

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-

Р/с №

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-

12) 2 1) 2) 3) 4) 3 4 1) 2)

-//-//-

1) 2) 5 1) 2) 3) 4) 5) 6)

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//мың м3 мың теңге % мың м3 теңге/м3

7) 8) 9) 2 6. 1) 2) 3) 4) 5) 7 1)

нысан

Сарқынды суларды бұру жəне (немесе) тазарту жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета Р/с №

Көрсеткіштердің атауы*

Өлшем бірлігі

Концессия субъектісінің жобасы

1

2 Қызметтерді өндіруге жəне көрсетуге арналған шығындар, барлығы Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар ЖЖМ отын сатып алынатын энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу, барлығы, оның ішінде: негізгі қорлар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: байланыс қызметтері күзет қызметтері іссапар шығыстары кадрларды даярлау еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы табиғи ресурстарды пайдаланғаны үшін төлем (су жəне басқалары) іске қосу-реттеу жұмыстары өндірістік үй-жайларды дезинфекциялау, дератизациялау, қоқыс шығару жəне басқа коммуналдық қызметтер сақтандырудың міндетті түрлері лицензияларды сатып алу қоршаған ортаны қорғау басқа шығындар, барлығы, оның ішінде: Кезең шығыстары, барлығы: Жалпы жəне əкімшілік, барлығы əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық банк қызметтері амортизация техникалық басқару құралдарын, байланыс тораптарын, есептеу техникасын жəне т.б. ұстау жəне оларға қызмет көрсету шығыстары коммуналдық қызметтер бөгде ұйымдардың қызметтері іссапар шығыстары өкілдік шығыстар, байланыс, мерзімдік басылым жəне т.б. еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жалпы шаруашылық мақсаттағы негізгі құралдарды жалдау салықтар басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Өткізу қызметін ұстауға арналған шығыстар, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық түбіртектерді ресімдеу шығыстары қызметтерді көрсетуге байланысты амортизация ағымдағы жөндеу негізгі құралдар құнының өсуіне əкелмейтін күрделі жөндеу маркетингілік қызметтер басқа (таратып жазу қажет) Сыйақы төлеу шығыстары Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

3 мың теңге

4

6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 7 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 8 3 4 5 6 7

Тариф (ҚҚС-сыз)

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-

1

2 Қызметтерді өндіру жəне көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде

1

3 мың теңге

6) 7) 7 2 8 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 9 10 3 4 5

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді (тауарларды, жұмыстарды) көрсетуге арналған шығындар Материалдық шығындар, оның ішінде: Материалдар, оның ішінде: почта қызметтерін көрсету үшін пайдаланылатын материалдар (жіп, сүргіш, крафт қағазы, пломбалар, атаулы заттар жəне т.б.) бланк өнімдері почта төлемінің белгілерін сатып алу шығыстары өзге де материалдық шығындар энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы Негізгі құралдарды күрделі жөндеу Негізгі құралдарды ағымдағы жөндеу Бөгде ұйымдардың қызметіне ақы төлеу, оның ішінде: техникаға сервистік қызмет көрсету коммуналдық қызметтер байланыс қызметтері консультациялық қызметтер почтаны жалдамалы көлікпен тасымалдау жəне жеткізу бойынша шығыстар үй-жайларды жалға алу басқалар Басқа шығындар Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы материалдар əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық салық төлемдері негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы бөгде ұйымдардың қызметіне ақы төлеу, оның ішінде: техникаға сервистік қызмет көрсету коммуналдық қызметтер байланыс қызметтері консультациялық қызметтер ақпараттық қызметтер аудиторлық қызметтер полиграфиялық қызметтер үй-жайларды жалға алу басқалар өзге шығыстар Пайыздарды төлеуге арналған шығыстар Өткізу жөніндегі шығыстар Барлық шығын (I + II) Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

6

Тариф (ҚҚС-сыз)

1 1) 2) 3) 4) 5) 6) 2 1) 2) 3

мың кВт. сағ. мың теңге % мың тонна теңге/ кВт. сағ.

нысан

Өлшем бірлігі 3 мың теңге

Концессия субъектісінің жобасы 4

-»-»-»кВтсағ. теңге/ кВтсағ. -»теңге/м3 мың м3 мың теңге мың тонна, мың м3 теңге/тонна, теңге/ мың м3 -“% мың Гкал мың теңге -“-“теңге/адам адам мың теңге -“-“-“-“-

4 5 6 1) 2) 3) 4) 5)

-“-“мың теңге -“-“-“-“-“-“-

Р/с №

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-

-“-“-“-“-“-“теңге/адам адам мың теңге -“-“-

Р/с №

-“-“-“-“-“-»-»-»-»-»-»-»-»-»теңге/адам адам мың теңге -»-»-»-»-»-»-»-»-»-»мың Гкал теңге/Гкал мың теңге

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//мың м3 мың теңге теңге/м3

нысан

Өлшем бірлігі

Концессия субъектісінің жобасы

3 мың теңге

4

1

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//заттай көрініс те теңге

Өлшем бірлігі 3 мың теңге

12 1) 2) 3) 4) 5) 2 13 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 14 3

өрт жəне ведомстводан тыс күзет басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақы төлеуге шығыстар Барлық шығын

-//-//-//-//-

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: 1 Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) материалдар 2) отын 3) электр энергиясы 2 Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: 1) жалақы 2) əлеуметтік салық 3 Негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы 4 Жөндеу 5 Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) байланыс қызметтері 2) іссапар шығыстары 3) кеңсе шығыстары 4) кадрлар даярлау 5) басқа шығындар (таратып жазған жөн) 2 Кезең шығыстары, барлығы 6 Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: 1) əкімшілік персоналдың жалақысы 2) əлеуметтік салық 3) негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы 4) бөгде ұйымдардың қызметтері, оның ішінде: 5) аудиторлық, консалтингтік жəне ақпараттық қызметтер 6) банк қызметтері 7) коммуналдық қызметтер 8) іссапар шығыстары 9) өкілдік шығыстар 10) салықтар 11) басқа шығыстар (таратып жазу қажет) 7 Сыйақы төлеу шығыстары 3 Барлық шығын 4 Пайда 5 Барлық кіріс 6 Көрсетілген қызметтердің көлемі 1

7

1

нысан

Концессия Субъектісінің жобасы 4

Тариф

1

7

нысан

Тариф (ҚҚС-сыз)

Өлшем бірлігі 3 мың теңге

К��нцессия субъектісінің жобасы 4

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//нақты көріністе мың теңге теңге/1 өнімге

Ескерту: *шығындар қажет болған жағдайда кеңейтiлуi немесе толықтырылуы мүмкiн; ** Қазақстан Республикасының табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы заңнамасына сəйкес мемлекеттік реттелуге тиіс реттеліп көрсетілетін қызметтер бойынша ұсынылады. Қолы ________________________________________ (концессия субъектiсiнің басшысы) M.О. Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 26-қосымша нысан

Субъектінің атауы____________________

Халықаралық ұшуларды жүзеге асыратын əуе кемелеріне аэронавигациялық қызмет көрсетуді қоспағанда, Қазақстан Республикасының əуе кеңістігінде жəне (немесе) əуеайлақ аумағында əуе кемелеріне аэронавигациялық қызмет көрсетуге арналған тарифтік смета Р/с №

Көрсеткіштердің атауы*

Өлшем бірлігі

1

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді (тауарларды, жұмыстарды) көрсетуге арналған шығындар, барлығы Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: материалдар отын электр энергиясы Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы Жөндеу, барлығы Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: байланыс қызметтері іссапар шығыстары кеңсе шығыстары кадрлар даярлау басқа да шығындар (таратып жазу қажет) Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық банк қызметтері негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы коммуналдық қызметтер бөгде ұйымдардың қызметтері, оның ішінде: аудиторлық, консалтингтік жəне ақпараттық қызметтер аудиторлық қызметтер консалтингтік қызметтер ақпараттық қызметтер іссапар шығыстары өкілдік шығыстар салықтар басқа да шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақылар төлеу шығыстары Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілген қызметтердің көлемі Тариф (ҚҚС-сыз) Инвестициялық құрауыш + (амортизация + пайда + қарыз қаражаты)

3 мың теңге

1

1 1) 2) 3) 2 1) 2) 3

нысан

Концессия субъектісінің жобасы 4

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//заттай көріністе теңге

4 5 1) 2) 3) 4) 5) 2 6 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 7 3 4 5 6 7 8

Концессия субъектісінің жобасы 4

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//ұшақ-км теңге мың теңге

Ескертпе* шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы _________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О. Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 27-қосымша нысан Субъектiнiң атауы _______________________ Əуежайдың көрсетілетін қызметтеріне арналған тарифтік смета Р/с №

1

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы _______________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О. Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 24-қосымша Субъектінің атауы ________________________

Көрсеткіштердің атауы*

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: 1 материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) материалдар 2) отын 3) электр энергиясы 2 Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: 1) жалақы 2) əлеуметтік салық 3 Негiзгi құралдар мен материалдық емес активтердiң амортизациясы 4 Жөндеу, барлығы 5 Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) байланыс қызметтері 2) іссапар шығыстары 3) шаруашылық шығыстар 4) кадрларды даярлау 5) еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы 6) Басқа шығындар*, барлығы 2 Кезең шығыстары, барлығы 6 Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы оның ішінде: 1) əкімшілік персоналдардың жалақысы 2) əлеуметтік салық 3) негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы 4) коммуналдық қызметтер 5) бөгде ұйымдардың қызметтері, барлығы, оның ішінде: 6) аудиторлық, консалтингтік жəне ақпараттық қызметтер 7) банк қызметтері 8) іссапар шығыстары 9) өкілдік шығыстар 10) салықтар 11) Басқа шығыстар (таратып жазу қажет) 7. Сыйақыға (мүддесі үшін) төленетін шығыстар 3 Барлық шығын 4 Пайда 5 Барлық табыстар 6 Көрсетілетін қызметтердің көлемі 1

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//млн. ткм мың теңге

3 мың теңге

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//вагон/км мың теңге

Теңіз портының көрсетілген қызметтеріне тарифтік смета Р/с №

-//-//-//-//-//-//-//-//-

Өлшем бірлігі

-//-//-//-//-//-//-//-//-

Субъектiнiң атауы _______________________

Концессия шарттары бойынша теміржол көлігі объектілері бар теміржолдарды пайдалануға беру жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета Көрсеткіштердің атауы*

3 мың теңге

Концессия субъектісінің жобасы 4

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 25-қосымша

Субъектінің атауы ________________________

Р/с №

1

Өлшем бірлігі

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы _______________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 23-қосымша

нысан

4

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-

-//-//-//-//-//-//-//-//-

Ескертпе шығындар қажет болған жағдайда, кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы ___________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

3 мың теңге -//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-

Көрсеткіштердің атауы*

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: 1 Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) материалдар 2) отын 3) электр энергиясы 2 Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: 1) жалақы 2) əлеуметтік салық 3 Негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы 4 Жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер, оның ішінде: 1) ағымдағы жөндеу 5 Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) байланыс қызметтері 2) іссапар шығыстары 3) кеңсе шығыстары 4) кадрлар даярлау 5) басқа шығындар (таратып жазу керек) 2 Кезең шығыстары, барлығы 6 Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: 1) əкімшілік персоналдың жалақысы 2) əлеуметтік салық 3) негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы 4) бөгде ұйымдардың қызметтері, барлығы, оның ішінде: 5) аудиторлық, консалтингтік жəне ақпараттық қызметтер 6) банк қызметтері 7) коммуналдық қызметтер 8) іссапар шығыстары 9) өкілдік шығыстар 10) салықтар 11) басқа шығыстар (таратып жазу керек) 7 Сыйақы төлеу шығыстары (мүдде) 3 Барлық шығын 4 Пайда 5 Барлық кіріс 6 Жүктерді тасымалдау бойынша көрсетілген қызметтердің көлемі 1

2 Қызметтерді өндіруге жəне көрсетуге арналған шығындар, барлығы Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар отын ЖЖМ энергия Іске қосу шығыстары ЭБЖ ұшып қарау жөніндегі қызметтер Энергия ЖДО қызметтері Еңбекке ақы төлеу шығындары, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Жөндеу, оның ішінде: негізгі қорлар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу Амортизация Электр энергиясының технологиялық шығыстары Технологияны жетілдіруге байланысты шығындар Бөгде ұйымдар көрсететін қуатты реттеу бойынша шығыстар Электр энергиясы ағымдарының мемлекетаралық нақты сальдосының жоспардан сағаттық ауытқу көлемін өтеу мақсатында электр энергиясын сатып алуға арналған шығыстар Бөгде ұйымдардың қызметтері, оның ішінде: жылу беру жəне ыстық су мен жабдықтау суық сумен жабдықтау жəне кəріз өзгелер (қоқыс шығару, дератизация жəне басқа) байланыс қызметтері Өзге шығындар (таратып жазу қажет) Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдардың жалақысы əлеуметтік салық салықтар амортизация байланыс қызметтері коммуналдық қызметтер іссапарлық қызметтер консалтингтік, аудиторлық, маркетингтік қызметтерге төлем еңбекті қорғау

1 1) 2) 3) 4) 2 3 4 5 1) 2) 6 1) 7 8 9 10 11

-//-//-//-//-

Магистральдық теміржол желісін пайдалануға беру жəне (немесе) магистральдық темір жол желісі арқылы жылжымалы құрамды өткізуді ұйымдастыру жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналғантарифтік смета

-“-

Концессия субъектісінің жобасы

1

-//-//-//-

Субъектінің атауы ________________________

Өлшем бірлігі

1

Көрсеткіштердің атауы *

-//-//-

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 22-қосымша

Электр энергиясын желіге босатуды жəне тұтынуды техникалық диспетчерлендіру жəне (немесе) электр энергиясын өндіруді-тұтынуды теңгерімдеуді ұйымдастыру жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета

-//-

Концессия субъектісінің жобасы 4

Ескерту *табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы заңнамаға сəйкес мемлекеттік peттeлугe тиіс көрсетілетін қызметтердің əрбiр түрі бойынша жеке ұсынылады 2003 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша - жай хат жiберу - жай бандероль жіберу - жай почта карточкасын жiберу **шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы ________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Субъектінің атауы ____________________________________

-//-//-//-//-//-

Субъектінің атауы _______________________________ Электр энергиясын беру жəне (немесе) тарату жөніндегі қызметтерге арналған тарифтік смета

1

5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 8 1) 2) 3) 4) 5) 9. 1) 2) 10. 11. 3 4 4.1 5 6 7 8

Өлшем бірлігі

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 20-қосымша

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 18-қосымша

Көрсеткіштердің атауы*

2) 3) 4)

көлік шығыстары Еңбек ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы орташа айлық жалақы саны əлеуметтік салық Амортизация Жөндеу, барлығы, оның ішінде: ағымдағы жөндеу негізгі қорлар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу, оның ішінде: шаруашылық тəсілмен мердігерлік тəсілмен өзгеде шығындар, барлығы, оның ішінде: байланыс қызметтері күзет қызметтері іссапар шығыстары кадрларды даярлау еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы Табиғи ресурстарды (су жəне басқада) пайдаланғаны үшін төлемақы өндірістік үй-жайларды дезинфекциялау, дератизациялау, қоқыстарды шығару жəне басқа коммуналдық қызметтер сақтандырудың міндетті түрлері басқа да шығындар (таратып жазу қажет) Кезең шығыстары, барлығы: Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы еңбекақы төлеуге арналған шығындар, барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы орташа айлық жалақы саны əлеуметтік салық Басқада əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: Жеке қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым амортизация банк қызметтері басқарудың, есептеу техникасының техникалық құралдарын ұстау жəне оларға қызмет көрсету шығыстары коммуналдық қызметтер бөгде ұйымдардың қызметтері іссапар шығыстары мерзімді басылым шығыстары байланыс қызметтері еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы Жалпы шаруашылық мақсаттағы негізгі құралдарды жалдау салықтар (таратып жазу қажет), оның ішінде: Экологиялық төлемдерге байланысты шығыстар өткізу қызметін ұстау шығыстары, барлығы, оның ішінде: жалақы орташа айлық жалақы саны əлеуметтік салық амортизация Жөндеу, барлығы, оның ішінде: ағымдағы жөндеу негізгі қорлар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу Басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйақы төлеу шығыстары Барлық шығын Пайда Қолданысқа енгізілген активтер базасы Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемдері Тариф (ҚҚС-сыз) Инвестициялық құрауыш (амортизация + пайда + қарыз қаражаты)

Көрсеткіштердің атауы *

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы__________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы __________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Р/с №

сатып алынатын су сатып алынатын судың көлемі тариф отын (отынның түрлері бойынша таратып жазу) отынның көлемі

11) нормативтік техникалық ысыраптар

Субъектінің атауы ________________________________

9) 10) 11) 12) 2 6 1) 2) 3) 4) 5)

5) 6) 7) 8) 9)

10) отын бағасы

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 17-қосымша

1 1) 2) 3) 4) 2 1) 2) 3 4 1) 5 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8)

1 1) 2) 3) 4)

2 Қызметтерді өндіруге жəне көрсетуге арналған шығындар, барлығы Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: шикізат жəне материалдар электр энергиясы электр энергиясының көлемі электр энергиясының бағасы

1

1

Көрсеткіштердің атауы*

Р/с № 1

Жылу энергиясын өндіру, беру, тарату жəне (немесе) онымен жабдықтау жөніндегі көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы_________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

1

Почта байланысының жалпы қолжетімді көрсетілетін қызметтеріне арналған тарифтік смета

Субъектінің атауы____________________

-//-

нысан

Субъектінің атауы _____________________________

Көрсеткіштердің атауы*

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы оның ішінде: 1 Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) материалдар 2) отын 3) электр энергиясы 2 Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: 1) жалақы 2) əлеуметтік салық 3 Негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы 4 Жұмыстар мен қызметтерге ақы төлеу, оның ішінде: 1) ағымдағы жөндеу 5 Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) байланыс қызметтері 2) іссапар шығыстары 3) кеңсе шығыстары 4) кадрлар даярлау 5) басқа шығындар (таратып жазу қажет) 2 Кезең шығыстары, барлығы 6 Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: 1) əкімшілік персоналдың жалақысы 2) əлеуметтік салық 3) негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы 4) бөгде ұйымдардың қызметтері, барлығы, оның ішінде: 5) аудиторлық, консалтингтік жəне ақпараттық қызметтер 6) банк қызметтері 7) коммуналдық қызметтер 8) іссапар шығыстары 9) өкілдік шығыстар 10) салықтар 11) басқа шығыстар (таратып жазу қажет) 7 Сыйақы (мүдделік) төлеу шығыстары 3 Барлық шығын 4 Пайда 5 Барлық кіріс 6 Көрсетілген қызметтердің көлемі 1

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 21-қосымша

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 19-қосымша

Концессия субъектісінің жобасы 4

Р/с №

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы ______________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Ескертпе * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтілуі немесе толықтырылуы мүмкін Қолы __________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О

нысан

Субъектінің атауы____________________

Бəсекелес кірме жол болмаған жағдайда жылжымалы құрамның өтуі үшін кірме жолды ұсыну жəне (немесе) маневр жұмыстары, тиеу-түсіру, тасымалдау процесінің басқа да технологиялық операциялары үшін кірме жолды, сондай-ақ бəсекелес кірме жол болмаған жағдайда тасымалдау процесінің технологиялық операцияларында көзделмеген жылжымалы құрамның тұрағы үшін беру жөніндегі көрсетілген қызметтерге арналған тарифтік смета

нысан

1

1 1) 2) 3) 2 1) 2) 3 4 5 1) 2) 3)

Көрсеткіштердің атауы*

2 Қызметтерді өндіруге жəне көрсетуге арналған шығындар, оның ішінде: Материалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: материалдар отын электр энергиясы Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы Жөндеу, барлығы Өзге шығындар *, барлығы, оның ішінде: байланыс қызметтері іссапар шығыстары кадрларды даярлау

(Соңы 17-бетте).

Өлшем бірлігі

Концессия субъектісінің жобасы

3 мың теңге

4

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-


(Соңы. Басы 14-16-беттерде). басқа шығындар (таратып жазу қажет)

-//-

2 6 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 7 3 4 5 6

Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы бөгде ұйымдардың қызметтері, барлығы, оның ішінде: аудиторлық, консалтингтік жəне ақпараттық қызметтер банк қызметтері коммуналдық қызметтер іссапар шығыстары өкілдік шығыстар салықтар басқа шығыстар (таратып жазу қажет) Сыйлықақы төлеуге шығыстар Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//заттай көріністе мың теңге теңге

Тариф (ҚҚС-сыз)

12) 13) 2 7 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 8

Ескертпе: * шығындар қажет болған жағдайда кеңейтiлуi немесе толықтырылуы мүмкiн; **табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы заңнамаға сəйкес мемлекеттік реттелуге тиіс көрсетілетін қызметтердің əрбір түрі бойынша жеке ұсынылады. Қолы __________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О. Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар с��бъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 28-қосымша нысан

Субъектінің атауы ________________________

Қызметтер түрлерін ұсынудың технологиялық мүмкін болмауы не экономикалық тиімсіздігі себебінен бəсекелес байланыс операторы болмаған жағдайда телекоммуникацияла саласындағы көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета Р/с №

Көрсеткіштердің атауы*

1

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді (тауарлар, жұмыстар) көрсетуге арналған шығындар Материалдық шығындар, оның ішінде: материалдар отын энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы Негізгі құралдарды күрделі жөндеу Негізгі құралдарды ағымдағы жөндеу Бөгде ұйымдардың қызметтеріне ақы төлеу, оның ішінде: коммуналдық қызметтер байланыс қызметтері үй-жайларды жалдау басқалар Халықаралық байланыс операторларымен келісім бойынша шығыстар Қазақстан Республикасының байланыс операторларымен келісім бойынша шығыстар Басқа шығындар Кезең шығыстары Жалпы жəне əкімшілік шығыстар материалдар əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық салық төлемдері негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы бөгде ұйымдардың қызметтеріне ақы төлеу, оның ішінде: коммуналдық қызметтер байланыс қызметтері консультациялық қызметтер ақпараттық қызметтер аудиторлық қызметтер үй-жайларды жалдау басқалар Пайыздар төлеу шығыстары Өзге шығыстар Барлық шығын (I + II) Барлық кіріс Ұсынылған қызметтердің көлемі

1

1 1) 2) 3) 2 1) 2) 3 4 5 6 1) 2) 3) 4) 7 8 9 2 10 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 11 12 3 4 5 6

Тариф (ҚҚС-сыз)

Өлшем бірлігі

Концессия субъектісінің жобасы

3 Мың теңге -//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-

9 2 10 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 11 12 3 4 5 6

Тариф (ҚҚС-сыз)

1

1 1) 2) 3) 2 1) 2) 3 4 5 6 1) 2) 3) 4) 7 8

Р/ с№ 1

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//заттай көріністе теңге

6

7

Ескертпе: АЕК - «Республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен жыл сайын белгіленетін айлық есептік көрсеткіш.

Өлшем бірлігі

Концессия субъектісінің жобасы

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

3 Мың теңге

4

«Негізінде алынған (алынуға жататын) табыстарды арнайы экономикалық аймақ аумағында қызметін жүзеге асыратын ұйымдардың қызмет түрлерінен алынған табыстарға жатқызу жүзеге асырылатын облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органының растаманы беру қағидаларын және оның нысанын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 желтоқсандағы № 1749 қаулысына өзгеріс енгізу туралы

-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//-//заттай көріністе теңге

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі К. МƏСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2014 жылғы 4 мамыр

3 мың теңге

4

-||-

Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2014 – 2018 жылдарға арналған стратегиялық жоспары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 31 желтоқсандағы № 1543 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2013 ж., № 80, 1054-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2014 – 2018 жылдарға арналған стратегиялық жоспарында: «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, міндеттер, нысаналы индикаторлар, іс-шаралар жəне нəтижелер көрсеткiштерi» деген 3-бөлімде: «Қаржы қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жəрдемдесу» деген 1-стратегиялық бағытта: «Бюджетке түсетін түсімдердің толықтығын жəне уақтылылығын қамтамасыз ету» деген 1.1-мақсатта: «Мемлекеттік меншікті тиімді реттеуді қамтамасыз ету» деген 1.1.4-міндетте: «Тiкелей нəтижелер көрсеткiштерiне қол жеткiзу үшiн iс-шаралар» мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « 12. Жұмыс iстемей тұрған мемлекеттiк кəсiпорындар мен мемлекет қатысатын заңды тұлғаларды тарату жөнінде шаралар қабылдау

х

-

-

-

-

»; «Мемлекеттік жəне мемлекет кепілдік берген борыштың, мемлекеттiң кепiлгерлiктерi бойынша борыштың жəне квазимемлекеттік сектор борышы тəуекелдерін басқару жəне мониторинг» деген 1.2-мақсат: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: «

Концессия субъектісінің жобасы

-||-||-

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2014 – 2018 жылдарға арналған стратегиялық жоспары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 31 желтоқсандағы № 1543 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

Өлшем бірлігі

-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-

№ 444

2. «Елдің кредиттік рейтингі» жаһандық бəсекеге қабілеттілік индексінің индикаторы

«

ДЭФ БҚИ есебі

Позиция

57

53

х

50

49

48

»;

х

х

х

-

»

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: 1. Қолда бар қарыздар (кредиттер) жəне/немесе лизингтік операциялар, облигациялардың купондары бойынша пайыздық мөлшерлемелерді субсидиялау

«

51

«Мемлекеттік жəне əлеуметтік қолдау шараларын көрсету» деген 1.4-мақсатта: «Мемлекеттік қолдау шараларын көрсету» деген 1.4.1-міндетте: «Тiкелей нəтижелер көрсеткiштерiне қол жеткiзу үшiн iс-шараларда»: мына: 1. Қолда бар қарыздар (кредиттер) жəне/немесе лизингтік операциялар, Қазақстанның биржалық қорына орналастырылған облигациялардың купондары бойынша пайыздық мөлшерлемелерді субсидиялау

«

52

х

х

х

х

-

«Банкроттық саласында мемлекеттік бақылаудың тиімділігін арттыру» деген 1.4.3-міндетте: мына: 3. Банкрот борышкерлерді тарату

АҚБ есебі

Са-ны

794

1111

1111

1111

1100

1050

1000

»

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « 3. Банкрот борышкер- АҚБ лерді тарату есебі

Са-ны

794

»;

1111

282

1111

1100

1050

1000 »;

-

мың адам

-

889

-

-

-

1749

11152

»;

«Тiкелей нəтижелер көрсеткiштерiне қол жеткiзу үшiн iс-шараларда»: мына: х

х

х

х

»

-

-

-

х

»;

х

х

х

х

-

» -

-

х

х

1-стратегиялық бағыт «Қаржы қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жəрдемдесу» 1.4-мақсат «Мемлекеттік жəне əлеуметтік қолдау шараларын көрсету»

х

«Жаңа тұрғын үй саясаты туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 1993 жылғы 6 қыркүйектегі № 1344 Жарлығы »

«Жаңа тұрғын үй саясаты туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 1993 жылғы 6 қыркүйектегі № 1344 Жарлығына сəйкес «Тұрғын үй құрылысжинақбанкі» жабық акционерлік қоғамы берген жеңілдікті тұрғын үй кредиттерін алған азаматтардың мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 28 ақпандағы қаулысы »

«Функционалдық мүмкіндіктерді дамыту» деген 4-бөлімде: мына:

«

2-стратегиялық бағыт. «Мемлекеттік қызметтердің сапасын жəне орындалатын функциялардың тиімділігін қамтамасыз ету» 2.1-мақсат. «Мемлекеттік қызметтерді көрсетудің тиімділігін қамтамасыз ету» 2.1.3-міндет. «Ұсынылатын кедендік қызмет көрсетулердің сапасын арттыру»

«

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің көрсететін мемлекеттік қызметтердің стандарттары мен регламенттерін əзірлеу; Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 19 қазандағы № 1080 қаулысына сəйкес мемлекеттік қызмет көрсету процесін электрондық форматқа аудару; «Қазақстан Республикасында құқық қорғау қызметі мен сот жүйесінің тиімділігін арттыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы 17 тамыздағы № 1039 Жарлығын іске асыру бойынша іс-шаралар жоспарының 15-тармағына сəйкес іс-шаралар өткізу

»

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің көрсететін мемлекеттік қызметтердің стандарттары мен регламенттерін əзірлеу; «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» 2013 жылғы 15 сəуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес мемлекеттік қызмет көрсету процесін электрондық форматқа аудару

«Ведомствоаралық өзара іс-қимыл» деген 4-бөлімде: мына:

2.1.3-міндет. «Көрсетілетын Əділетмині, ДСМ, АШМ, кеден қызметтерінің сапасын Қоршағаған-ортамині, ККМ, арттыру» ИЖТМ, МГМ, ІІМ, ЭБЖМ, ҰҚК, МАМ «

20142018 жылдар

деген жол мынадай редакцияда жазылсын:

2-стратегиялық бағыт. «Мемлекеттік қызметтер сапасын жəне орындалатын функциялар тиімділігін қамтамасыз ету» 2.1-мақсат. «Мемлекеттік қызметтерді көрсету тиімділігін қамтамасыз ету» 2.1.3-міндет. «Көрсетілетын кеден қызметтерінің сапасын арттыру»

2014 - 2018 жылдар

»;

«Қазақстанның қор биржасында орналасқан бұрын қарызы бар (кредит) не/немесе лизинг операциялары, облигация бойынша купон бойынша Сыйақының пайыздық ставкасын субсидиялау қамтамасыз етілген Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасының (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) қатысушыларының саны»

«

Бизнес-процестерді сыртқы экономикалық қызмет саласында рұқсат құжаттарын беру бөлігінде автоматтандыру. »

Əділетмині, ДСМ, АШМ, Бизнес-процестерді сыртқы ҚОСРМ, ККМ, ИЖТМ, МГМ, экономикалық қызмет саласында рұксат ІІМ, ЭБЖМ, ҰҚК, БАА құжаттарын беру бөлігінде автоматтандыру.

бірлік

50

»

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: Бірлік 22

50

»; «2012 жыл (есеп)» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткiштерiнде: «Қарыздар (кредиттер) жəне/немесе лизингтік операциялар жəне/немесе лизинг операциялары, жасалған субсидиялау шарттары шеңберінде қабылданған облигациялар бойынша купон бойынша пайыздық мөлшерлемені субсидиялау бойынша міндеттемелерді уақтылы жəне толық орындау» деген жол «100» деген сандармен толықтырылсын; «2013 жыл (ағымдағы жоспар)» деген баған��а: тікелей нəтиже көрсеткiштерiнде: «Қарыздар (кредиттер) жəне/немесе лизингтік операциялар жəне/немесе лизинг операциялары, жасалған субсидиялау шарттары шеңберінде қабылданған облигациялар бойынша купон бойынша пайыздық мөлшерлемені субсидиялау бойынша міндеттемелерді уақтылы жəне толық орындау» деген жол «100» деген санмен толықтырылсын; «2014 жыл» деген бағанда: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «19 200 828» деген сандар «20 557 492» деген сандармен ауыстырылсын; 040 «Салық органдарының ақпаратты қабылдау жəне өңдеу орталықтарын құру» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: «Халықтың кірістерін жəне мүлкін жалпыға бірдей декларациялауды енгізу» деген жолдағы «1075» деген сандар алынып тасталсын; «2015 жыл» деген бағанда «1749» деген сандар алынып тасталсын; «2017 жыл» деген баған «1749» деген сандармен толықтырылсын; «2018 жыл» деген баған «11152» деген сандармен толықтырылсын; 061 «е-Қаржымині» интеграцияланған автоматтандырылған ақпараттық жүйесін жасау» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «3 033 203» деген сандар «3 863 372» деген сандармен ауыстырылсын; 064 «Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесін құру» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «925 104» деген сандар «1 808 104» деген сандармен ауыстырылсын; 070 «Байқоңыр» кешенінің жалға алынған мүлкін есепке алу» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «25 140» деген сандар «26 160» деген сандармен ауыстырылсын; 072 «Салық əкімшілігін жүргізу жүйесін реформалау» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «6 259 628» деген сандар «884 794» деген сандармен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы 076 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне мемлекеттік мекемелердің мемлекеттік қызметшілер болып табылмайтын жұмыскерлерінің, сондайақ жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын мемлекеттік кəсіпорындардың жұмыскерлерінің лауазымдық айлық ақысына ерекше еңбек жағдайлары үшін ай сайынғы үстемеақы төлеуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламамен толықтырылсын: « Бюджеттік бағдарлама

076 Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне мемлекеттік мекемелердің мемлекеттік қызметшілер болып табылмайтын жұмыскерлерінің, сондай-ақ жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын мемлекеттік кəсіпорындардың жұмыскерлерінің лауазымдық айлықақысына ерекше еңбек жағдайлары үшін ай сайынғы үстемеақы төлеуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер Сипаттамасы Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне мемлекеттік мекемелердің мемлекеттік қызметшілер болып табылмайтын жұмыскерлерінің, сондай-ақ жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын мемлекеттік кəсіпорындардың жұмыскерлерінің лауазымдық айлықақысына ерекше еңбек жағдайлары үшін ай сайынғы үстемеақы төлеуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер бюджеттік мазмұнына қарай трансферттер мен бюджеттік субсидияларды беру бағдарлаіске асыру тəсіліне қарай жеке маның түрі ағымдағы/ ағымдағы даму бюджеттік бағдарлама көрсеткіштерінің өлшем есепті жыл жоспарлы кезең 2017 2018 атауы бірлігі 2012 2013 2014 2015 2016 жыл жыл жыл жыл жыл жыл жыл (жоба- (жобаланған ланған (есеп) (ағымжыл) жыл) дағы жоспар) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 тікелей нəтиже көрсеткіштері Трансферттерді уақтылы бөлу % 100 түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне мемлекеттік мекемелердің мемлекеттік қызметшілері болып табылмайтын жұмыскерлерінің, сондай-ақ жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын мемлекеттік кəсіпорындардың жұмыскерлерінің лауазымдық айлықақысына ерекше еңбек жағдайлары үшін ай сайынғы үстемеақы төлеуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттердің түсуін қамтамасыз ету сапа көрсеткіштері

%

100

мың теңге

2 410 060

тиімділік көрсеткіштері бюджет шығыстарының көлемі

деген жол мынадай редакцияда жазылсын:

2.1.3-міндет. «Көрсетілетын кеден қызметтерінің сапасын арттыру»

«

«Бұрын қарызы бар (кредит) жəне/немесе лизинг операциялары, облигация бойынша купон бойынша Сыйақының пайыздық ставкасын субсидиялау қамтамасыз етілген Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасына (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) қатысушылардың саны»

-

деген жол мынадай редакцияда жазылсын:

«

Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Негізінде алынған (алынуға жататын) табыстарды арнайы экономикалық аймақ аумағында қызметін жүзеге асыратын ұйымдардың қызмет түрлерінен алынған табыстарға жатқызу жүзеге асырылатын облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органының растаманы беру қағидаларын жəне оның нысанын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 желтоқсандағы № 1749 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 21, 304-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Негізінде алынған (алынуға жататын) табыстарды арнайы экономикалық аймақ аумағында қызметін жүзеге асыратын ұйымдардың қызмет түрлерінен алынған табыстарға жатқызу жүзеге асырылатын облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органының растаманы беру қағидаларында: көрсетілген Қағидаларға 1-қосымшада: 3-тармақтың екінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «20 жылғы « »« » бастап 20 жылғы «___» « » аралығындағы кезеңде алынған (алынуға жататын) табыстарды «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 151-1, 151-2, 151-3, 151-4, 151-5, 151-6, 151-7, 151-8, 151-9, 151-10-баптарында көрсетілген қызмет түрлерінен түсетін табыстарға жатқызу туралы растау-анықтаманы беруді сұраймыз (қажеттісінің астын сызу керек).». 2. Осы қаулыны алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

-//-

-||-||-||-||-||-||-||-||-

2014 жылғы 4 мамыр № 440 Астана, Үкімет Үйі

11152

»; «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, міндеттер, нысаналы индикаторлар, іс-шаралар жəне нəтижелер көрсеткiштерi» деген 3-бөлімде: «Мемлекеттік органның стратегиялық бағыттары мен мақсаттарының мемлекеттің стратегиялық мақсаттарына сəйкестігі» деген 3.2-кіші бөлімде: мына: «

Жеке сот орындаушысының қызметіне ақы төлеу мөлшері

-//-//-//-//-//-//-//-//-

1749

3. Халықты жалпыға бірдей декларациялауға көшу мəселелелері бойынша кең ауқымды хабардар ету. Халыққа декларацияларды түзу жəне ұсыну бойынша мемлекет тарапынан əдістемелік көмек көрсету

«

Атқарушылық іс жүргізу шеңберінде төленетін жеке сот орындаушысының қызметіне ақы төлеу сомасы мынадай мөлшерлерде белгіленеді: 1. Берешек сомаларын өндіріп алу туралы атқарушылық іс жүргізу бойынша өндірілетін сома: 60 АЕК-тен аспайтын болса - өндірілетін соманың немесе мүлік құнының 25 %; 60-тан жогары 300 АЕК-ке дейін болса - өндірілетін соманың немесе мүлік құнының 20 %; 300-ден жоғары 1000 АЕК-ке дейін болса - өндірілетін соманың немесе мүлік құнының 15 %; 1000-нан жоғары 2000 АЕК-ке дейін болса - өндірілетін соманың немесе мүлік құнының 10 %; 2000-нан жоғары 5000 АЕК-ке дейін болса - өндірілетін соманың немесе мүлік құнының 8 %; 5000-нан жоғары 10000 АЕК-ке дейін болса - өндірілетін соманың немесе мүлік құнының 5 %; 10000 АЕК-ке дейін болса - ‹өндірілетін соманың немесе мүлік құнының 3 %; 2. Мүліктік емес сипаттағы атқарушылық құжаттар бойынша жеке тұлғалардан он айлық есептік көрсеткіш жəне заңды тұлғалардан жиырма айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде белгіленеді.

»;

»

1-стратегиялық бағыт. «Қаржы қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жəрдемдесу» 1.4-мақсат. «Мемлекеттік жəне əлеуметтік қолдау шараларын көрсету»

Ауытқу себептері

-

деген жол мынадай редакцияда жазылсын:

«

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 мамырдағы № 437 қаулысымен бекітілген

-//-//-//-//-//-//-//-//-

1075

3. Халықты жалпыға бірдей декларациялауға көшу мəселелелері бойынша кең ауқымды хабардар ету. Халыққа декларацияларды түзу жəне ұсыну бойынша мемлекет тарапынан əдістемелік көмек көрсету

Ауытқу, %

х

мына:

«

«Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» 2010 жылғы 2 сəуірдегі Қазақстан Республикасының Заңы 118-бабының 4-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған жеке сот орындаушысының қызметіне ақы төлеу мөлшері бекітілсін. 2. «Жеке сот орындаушысының қызметіне ақы төлеу тарифтерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 29 қыркүйектегі № 988 қаулысының (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 53, 506-құжат) күші жойылды деп танылсын. 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі К. МƏСІМОВ.

нысан

889

2. Жеке тұлғалардың декларациясын қабылдауға, өңдеуге жəне талдауға меморгандарды техникалық жарақтандыру

Жеке сот орындаушысының қызметіне ақы төлеу мөлшерін бекіту туралы

Концессия субъектісінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне арналған тарифтік смета

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді көрсетуге арналған шығындар, барлығы 1 Ма��ериалдық шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) шикізат жəне материал 2) энергия 3) ЖЖМ 4) отын 5) сатып алынатын энергия 6) сатып алынатын су 2 Электр энергиясының, су шаруашылығы мен кəріз жүйелерінің техникалық шығыстары (нормативтік ысыраптары) 3 Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы,оның ішінде: 1) жалақы 2) əлеуметтік салық 4 Амортизация 5 Жөндеу, барлығы, оның ішінде: 1) негізгі қорлар құнының өсіруіне алып келмейтін күрделі жөндеу 6 Өзге шығындар, барлығы, оның ішінде: 1) байланыс қызметтері 2) бөгде ұйымдар көрсететін жүкті тасымалдау қызметтері 3) күзет қызметтері 4) іссапар шығыстары 5) кадр даярлау 6) еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы 7) табиғи ресурстарды пайдаланғаны үшін (суға жəне басқалар) ақы төлеу 8) іске қосу-реттеу жұмыстары 9) өндірістік үй-жайларды дезинфекциялау, дератизациялау, қоқыс шығару жəне басқа да коммуналдық қызметтер 10) міндетті сақтандырудың түрлері

Өл шем Бекітілген Тарифтік сметаның бір лігі тарифтік сметада нақты қалыптасқан көзделген көрсеткіші 3 4 5

х

деген жол мынадай редакцияда жазылсын:

«

2014 жылғы 4 мамыр № 437 Астана, Үкімет Үйі

Субъектінің атауы ____________________________________

1

Тарифтік сметадағы көрсеткіштердің атауы 2

-

Жеке тұлғалардың декларациясын қабылдауға, өңдеуге жəне талдауға меморгандарды техникалық жарақтандыру

Қазақстан Республиккасы Үкіметінің қаулысы

нысан

1

«

Реттеліп көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік сметаны орындау туралы есеп Есепті кезең 20___ ж.

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 30-қосымша

Көрсеткіштердің атауы*

Тариф (ҚҚС-сыз)

мың адам

1. Халықтың кірістері АЖ мен мүліктерін жалпыға бірдей декларациялауды енгізу

-||-||-||-||-||-||-||-||-||мың м3/ мың теңге, мың Гкал/ мың теңге, кВт.сағ/ мың теңге теңге/м3, теңге/Гкал, теңге/кВт. сағ

х

деген жол мынадай редакцияда жазылсын:

«

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 31-қосымша нысан

Ескертпе* табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы заңнамаға сəйкес мемлекеттік реттелуге тиіс көрсетілетін қызметтердің əрбір түрі бойынша жеке ұсынылады. Қолы _________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Р/с №

1. Халықтың кірістері АЖ мен мүліктерін жалпыға бірдей декларациялауды енгізу

-||-||-||-||-

х

«Көлеңкелі экономиканың деңгейін қысқарту» деген 2.4.5-міндетте:

«

-||-||-||-||-||-||-||-||-||-

Басшы _____________________________________________ (лауазымы, қолы, тегі жəне аты-жөні)

Телефон кəрізін пайдалануға беру жөніндегі көрсетілген қызметтерге арналған тарифтік смета

2 Тауарларды өндіруге жəне қызметтерді (тауарлар, жұмыстар) көрсетуге арналған шығындар Материалдық шығындар, оның ішінде: материалдар отын энергия Еңбекке ақы төлеу шығындары, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық Негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы Негізгі құралдарды күрделі жөндеу Негізгі құралдарды ағымдағы жөндеу Бөгде ұйымдардың қызметтеріне ақы төлеу, оның ішінде: коммуналдық қызметтер байланыс қызметтері үй-жайларды жалдау басқалар Халықаралық байланыс операторларымен келісім бойынша шығыстар Қазақстан Республикасының байланыс операторларымен келісім бойынша шығыстар Басқа шығындар Кезең шығыстары Жалпы жəне əкімшілік шығыстар материалдар əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық салық төлемдері негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің амортизациясы бөгде ұйымдардың қызметтеріне ақы төлеу, оның ішінде: коммуналдық қызметтер байланыс қызметтері консультациялық қызметтер ақпараттық қызметтер аудиторлық қызметтер үй-жайларды жалдау басқалар Пайыздар төлеу шығыстары Өзге шығыстар Барлық шығын (I + II) Барлық кіріс Ұсынылған қызметтердің көлемі

8

4. Салықтық жəне кедендік əкімшілендіруді жетілдіру

М.О

Субъектінің атауы _________________________________________

1

5) 6) 7) 8) 9 3 4 5 6 7

-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-

Ескертпе * шығындарды қажет болған жағдайда табиғи монополиялар субъектісі кеңейте немесе толықтыра алады, көрсеткіштердің атауы мен өлшем бірлігі ұсынылып отырған реттеліп көрсетілетін қызметтердің түріне сəйкес көрсетіледі.

Өз қызметін концессия шарттары бойынша жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) қалыптастыру жəне бекіту қағидаларына 29-қосымша

Көрсеткіштердің атауы*

1) 2) 3) 4)

қоршаған ортаны қорғау өзге де шығындар (таратып жазу қажет) Кезең шығыстары, барлығы Жалпы жəне əкімшілік шығыстар, барлығы Еңбекке ақы төлеу шығындары, барлығы, оның ішінде: əкімшілік персоналдың жалақысы əлеуметтік салық банк қызметтері амортизация техникалық басқару құралдарын, есептеу техникасын ұстауға жəне оған қызмет көрсетуге арналған шығыстар жəне т.б. коммуналдық қызметтер бөгде ұйымдардың қызметтері іссапар шығыстары мерзімді басылымға, байланысқа арналған өкілдік шығыстар еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жалпы шаруашылыққа арналған негізгі құралдарды жалға алу салықтар өзге де шығыстар (таратып жазу қажет) Өткізу қызметін ұстауға арналған шығыстар, барлығы, оның ішінде: жалақы əлеуметтік салық түбіртекті ресімдеуге арналған шығыстар қызметтерді өткізуге байланысты амортизация (оның ішінде су өлшегіш) ағымдағы жөндеу негізгі қорлар құнының өсуіне əкелмейтін күрделі жөндеу маркетинг қызметтері өзге де шығындар (таратып жазу қажет) Сыйлық ақылар төлеуге арналған шығыстар Барлық шығын Пайда Барлық кіріс Көрсетілетін қызметтердің көлемі Нормативтік ысыраптар

4

Ескертпе табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы заңнамаға сəйкес мемлекеттік реттелуге тиіс көрсетілетін қызметтердің əрбір түрі бойынша жеке ұсынылады. Қолы _________________________________________ (концессия субъектісінің басшысы) М.О.

Р/с №

«Мемлекеттік қызметтердің сапасы мен атқарылатын функциялардың тиімділігін қамтамасыз ету» деген 2-стратегиялық бағытта: «Бюджеттің орындалуын институционалдық дамытуды жəне жаңғырту жүйесін қамтамасыз ету» деген 2.4-мақсатта: «Мемлекеттік басқару тиімділігін қамтамасыз ету» деген 2.4.1-міндетте: «Тiкелей нəтижелер көрсеткiштерiне қол жеткiзу үшiн iс-шаралар» мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: «

11) лицензия алу

4)

7

17

www.egemen.kz

29 мамыр 2014 жыл

»; «Бюджет шығыстарының жиынтығы» деген кестеде: 1-бағандағы «Жалпы мемлекеттік бағдарламалар мен субвенциялар (010, 011, 012, 013, 400)» деген жол мынадай редакцияда жазылсын: «Жалпы мемлекеттік бағдарламалар, субвенциялар мен нысаналы ағымдағы трансферттер (010, 011, 013, 076, 400)»; «2014 жыл» деген бағандағы «1 405 310 443», «1 276 164 853», «119 096 543», «10 049 047» деген сандар тиісінше «1 504 059 924», «1 376 578 486», «115 433 960», «12 047 478» деген сандармен ауыстырылсын. 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі К. МƏСІМОВ.

»;

«Бюджеттік бағдарламалар» деген 7-бөлімде: 001 «Мемлекеттік бюджеттің атқарылуын қамтамасыз ету жəне оның атқарылуын бақылауды қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткiштерiнде: «Əлеуметтік, сараптамалық зерттеулер жүргізу жəне консалтинг қызметтерін көрсетудің болжамды саны» деген жолдағы «2» деген сан «1» деген санмен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «49 982 795» деген сандар «50 212 501» деген сандармен ауыстырылсын; 003 «Тарату жəне банкроттық рəсімдерді жүргізу» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткiштерiнде: «Таратылған ұйымдардың саны» деген жолдағы «1 111» деген сандар «282» деген сандармен ауыстырылсын; түпкілікті нəтиже көрсеткiштерiнде: «Дəрменсіз борышкерлерді тарату» деген жолдағы «1 111» деген сандар «282» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «131 254» деген сандар «35 128» деген сандармен ауыстырылсын; 006 «Халықаралық қаржы ұйымдарының акцияларын сатып алу» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «998 815» деген сандар «1 207 717» деген сандармен ауыстырылсын; 009 «Кинология орталығының қызметтері» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «131 234» деген сандар «131 646» деген сандармен ауыстырылсын; 010 «Қазақстан Республикасы Үкіметінің резерві» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «59 090 308» деген сандар «104 090 308» деген сандармен ауыстырылсын; 011 «Мемлекеттік кепілдіктер бойынша міндеттемелерді орындау» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «296 560» деген сандар «324 412» деген сандармен ауыстырылсын; 012 «Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң бюджеттер бойынша қолма-қол ақша тапшылығын жабуға арналған резерві» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: тікелей нəти��е көрсеткiштерiнде: «Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімдері болған кезде қолма-қол ақша тапшылығын жабуға төмен тұрған бюджеттерге кредиттер беру» деген жолдағы «100» деген сандар алынып тасталсын; түпкілікті нəтиже көрсеткiштерiнде: «Төменгі бюджеттер бойынша қолма-қол ақша тапшылығын 100 % жабу» деген жолдағы «100» деген сандар алынып тасталсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «600 000» деген сандар алынып тасталсын; 013 «Үкіметтік борышқа қызмет көрсету» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «238 082 180» деген сандар «251 657 901» деген сандармен ауыстырылсын; 021 «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлiгiнің күрделі шығыстары» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткiштерiнде: «Əкімшілік ғимараттарға, үй-жайлар мен құрылыстарға күрделі жөндеу жүргізудің болжамды саны, жобалау-сметалық құжаттаманы əзірлеу» деген жолдағы «14» деген сандар «20» деген сандармен ауыстырылсын; түпкілікті нəтиже көрсеткiштерiнде: «Комитеттердің аумақтық бөлімшелерінің əкімшілік ғимараттарына, үй-жайлары мен құрылыстарына күрделі жөндеу жұмыстары бойынша жоспарланған жұмыс көлемін уақтылы аяқтау, жобалау-сметалық құжаттаманы əзірлеу» деген жолдағы «14» деген сандар «20» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «2 233 651» деген сандар «2 454 063» деген сандармен ауыстырылсын; 025 «Оқу-əдістемелік орталығының қызметтері» деген бюджеттік бағдарламада: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «65 501» деген сандар «65 664» деген сандармен ауыстырылсын; 026 «Кедендік бақылау жəне кедендік инфрақұрылым объектілерін салу» деген бюджеттік бағдарламада: «2014 жыл» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткiштерiнде: «Кеден бекеті қызметкерлері үшін қызметтік тұрғын үй жəне жатахқана құрылыстарын аяқтау» деген жол «7» деген санмен толықтырылсын; түпкілікті нəтиже көрсеткiштерiнде: «Шекара маңындағы аудандарда кеден органдары қызметкерлерін тұрғын үймен қамтамасыз ету» деген жолдағы «7» деген санмен толықтырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «467 503» деген сандар «543 863» деген сандармен ауыстырылсын; 038 «Дағдарыстан кейінгі қалпына келтіру бағдарламасы (бəсекеге қабілетті кəсіпорындарды сауықтыру)» шеңберінде сыйақының пайыздық мөлшерлемесін субсидиялау» деген бюджеттік бағдарламада: «2012 жыл (есеп)» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткiштерiнде: «Бағдарлама қатысушыларының жалпы санына сыйақының пайыздық мөлшерлемесін субсидиялауды қамтамасыз етуге қатысты бағдарлама қатысушыларының үлесі» деген жол «50» деген санмен толықтырылсын; «2013 жыл (ағымдағы жоспар)» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткiштерiнде: «Бағдарлама қатысушыларының жалпы санына сыйақының пайыздық мөлшерлемесін субсидиялауды қамтамасыз етуге қатысты бағдарлама қатысушыларының үлесі» деген жол «77» деген сандармен толықтырылсын; «2012 жыл (есеп)» деген бағанда: түпкілікті нəтиже көрсеткiштерiнде: мына:

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2014 жылғы 4 мамыр №445 Астана, Үкімет Үйі

Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін, оны қалыптастыру қағидаларын және провизиялар (резервтер) құру қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған: 1) Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын жəне дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмəнді жəне үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесі; 2) Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын жəне дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмəнді жəне үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін қалыптастыру қағидалары; 3) Провизиялар (резервтер) құру қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) бекітілсін. 2. «Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын жəне дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмəнді жəне үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін, оны қалыптастыру ережесін жəне активтер мен шартты міндеттемелерді күмəнді жəне үмітсіз санатқа жатқызу ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 желтоқсандағы № 2275 қаулысының күші жойылды деп танылсын. 3. Осы қаулы 2013 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МƏСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2014 жылғы 4 мамырдағы №445 қаулысымен бекiтiлген Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын жəне дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмəнді жəне үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесі 1. «Даму» кəсiпкерлiктi дамыту қоры» акционерлiк қоғамы. 2. «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамы. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2014 жылғы 4 мамырдағы №445 қаулысымен бекiтiлген Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын жəне дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмəнді жəне үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін қалыптастыру қағидалары Осы Негiзгi қызмет түрi қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын жəне дауыс беретiн акцияларының (қатысу үлестерiнiң) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi, өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың мiндеттемелерi бойынша үшiншi тұлғаларға берiлген активтер мен шартты мiндеттемелердi (кредиттiк серiктестiктердiң активтерi мен шартты мiндеттемелерiнен басқа) қоспағанда, күмəндi жəне үмiтсiз активтерге, шартты мiндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тiзбесiн қалыптастыру қағидалары (бұдан əрi – Қағидалар) «Салық жəне бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Кодексінің 106-бабының 4-тармағына (Салық кодексi) сəйкес əзiрлендi жəне күмəндi жəне үмiтсiз активтерге, шартты мiндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тiзбесiн қалыптастыру тəртiбiн белгiлейдi. 1. Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын жəне дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерін��ң) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, күмəнді жəне үмітсіз активтерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін (бұдан əрі – тізбе) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайды. 2. Тізбені бекіту туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулысының жобасын ұлттық басқарушы холдингтің қолдаухаты бойынша салық саясаты саласындағы уəкілетті орган енгізеді. 3. Ұлттық басқарушы холдинг қолдаухатты салық саясаты саласындағы уəкілетті органға еркін

(Жалғасы 18-бетте).


18

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 17-бетте). нұсқада жібереді жəне заңды тұлғаның осы Тiзбені қалыптастыру қағидаларының 6-тармағында көрсетілген талаптарға сəйкестігін растайтын құжаттарды қоса береді: 1) заңды тұлғаның жарғысы; 2) заңды тұлға акционерлерінің (қатысушыларының) тізілімінен үзінді көшірме (егер шаруашылық серіктестік қатысушыларының тізілімін бірыңғай тіркеуші жүргізсе). 4. Салық саясаты саласындағы уəкілетті орган қолдаухат түскен күннен бастап күнтізбелік 30 күн ішінде қарап, мынадай: 1) заңды тұлғаны тізбеге енгізу мүмкіндігі туралы; 2) заңды тұлғаны тізбеге енгізуден бас тарту туралы дəлелді шешімдердің бірін шығарады. Салық саясаты саласындағы уəкілетті органның шешімі ұлттық басқарушы холдингке жазбаша нысанда жіберіледі. 5. Заңды тұлғаның осы Тiзбені қалыптастыру қағидаларының 6-тармағында көрсетілген талаптарға сəйкес келмеуі жəне/немесе осы Тiзбені қалыптастыру қағидаларының 3-тармағында көрсетілген құжаттарды ұсынбауы заңды тұлғаны тізбеге қосудан бас тарту үшін негіздеме болып табылады. 6. Тізбеге қосу үшін заңды тұлға мынадай талаптарға сəйкес келуі тиіс: 1) ұлттық басқарушы холдингке тиесілі осындай заңды тұлғаның дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы; 2) заңды тұлғаның негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылады; 3) заңды тұлға Салық кодексінің 106-бабының 1, 2 жəне 3-тармақтарында көрсетілген салық төлеуші болып табылмайды. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2014 жылғы 4 мамырдағы №445 қаулысымен бекiтiлген Провизиялар (резервтер) құру қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Осы Провизиялар (резервтер) құру қағидалары (бұдан əрi – Қағидалар) «Салық жəне бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Кодексiне (Салық кодексi) сəйкес əзiрлендi жəне оларға қарсы провизиялар (резервтер) құру тəртiбiн айқындайды. 2. Осы Қағидаларда пайдаланылатын негiзгi ұғымдар мынадай мəнге ие: 1) активтер – барлық жеке жəне заңды тұлғаларға, оның iшiнде банктерге қойылатын талаптар; 2) Банк – ұлттық даму институты болып табылатын банк; 3) активтің жалпы баланстық құны – провизияларды (резервтерді) шегеруге дейін бухгалтерлік баланста активтің мақұлданатын сомасы; 4) дисконт – қарыз (кредит) беру сəтіндегі əділ құны мен игеру сомасы арасындағы (болған жағдайда) айырма, сондай-ақ берілген қарыздың (кредиттің) қолданылу мерзімі ішінде кіріске амортизациялау үшін дисконтты есепке алу шотына жатқызылған комиссиялар (салықтар мен алымдарды есепке алу); 5) дисконттау – бастапқы тиімді мөлшерлеме арқылы ағымдағы құнына келтіру; 6) қарыз (кредит) – ұйымның, Банктің қарыз, лизинг операцияларын жүзеге асыруы; 7) инвестициялық қарыз (кредит) – мынадай талаптарға сəйкес келетiн қарыз (кредит): қарыз (кредит) мерзiмi бес жəне одан артық жылды құрайды; қарыз (кредит) шартының талаптары бойынша мерзiмiнен бұрын толық өтеуге тыйым салынған; қарызды (кредитті) iшiнара өтеу қарыз алушының бизнес-жоспарында көзделген мерзiмде жəне тəртiппен жүзеге асырылуы мүмкiн; қарыз (кредит) материалдық өндiрiстi, өндiрiстiк жəне көлiк инфрақұрылымын құруға, кеңейтуге жəне жаңғыртуға бағытталған кешенді iс-шараларды iске асыруды қарастыратын оның бизнес-жоспарына сəйкес заңды тұлғаға берiледi; 8) дербес активтер – əрқайсысы бойынша провизиялар (резервтер) жеке-жеке есептелетін активтер; 9) кредиттiк тəуекел – борышкердің (дебитордың) ұйым алдындағы актив жəне шартты міндеттемелер жөніндегі міндеттемелерді шарттың талаптарына сəйкес орындамауы не тиісінше орындамауы не осындай орындамаудың (тиісінше орындамаудың) нақты қауіпінің болуы салдарынан шығыстардың (шығындардың) туындау тəуекелі; 10) біртекті активтер – кредиттік тəуекелге ұқсас сипаттамасы бар жəне ұжымдық негізде бағаланатын активтер тобы; 11) ұйым – Банкті қоспағанда, ұлттық басқарушы холдинг, сондай-ақ негiзгi қызмет түрi қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын жəне дауыс беретiн акцияларының (қатысу үлестерiнiң) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi заңды тұлға; 12) бастапқы тиімді мөлшерлеме – активті алғашқы мақұлдау кезінде есептелген тиімді мөлшерлеме; 13) біртекті қарыздар (кредиттер) қоржыны – біртекті қарыздарды (кредиттердi) жiктеу тəртiбi мен шарттары туралы ұйымның iшкi ережесіне сəйкес бiр топқа енгiзiлетiн біртекті қарыздар (кредиттер) тобы; 14) ақшалай қаражат ағыны – ақшаның жəне оның баламаларының түсуі жəне шығуы; 15) провизиялар (резервтер) – нақты активтiң құнын жоғалту ықтималдығын тану, ал шартты мiндеттеме жағдайында – ұйымның, Банктің өз мiндеттемелерін орындау мүмкiндiгi немесе активтердің (шартты мiндеттемелердің) жиынтығы бойынша шығынға ұшырау ықтималдығын тану; 16) жоба – Банктің несие (кредит) беруі арқылы қаржыландырылатын жəне жаңа өндірістерді құруға, қолданыстағы өндірістерді кеңейтуге жəне жаңартуға, соның ішінде активтерді, акциялар пакеттерін (қатысу үлестерін), мүліктік кешендерді сатып алуға; жəне/немесе Қазақстан Республикасының резиденттері орындайтын (көрсететін) жұмыстар (қызметтер) экспортын, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында шығарылатын өнімдердің экспортын ынталандыруға бағытталған кешенді іс-шаралар; 17) активтi (шартты мiндеттеменi) қайта жiктеу – бұрын қалыптастырылған провизия (резерв) сомасы мен қайта жіктеу жүргізілгеннен кейінгі қажетті провизия (резерв) сомасының арасындағы айырма сомаларына ұлғаю немесе азаю жағына провизиялар (резервтер) сомаларының оған қарсы тиісті өзгерістерімен бұрын жіктелген активті (шартты міндеттемені) жіктеу; 18) қамтамасыз ету құны – бағалау сəтінде оны өткізу (сату) мүмкіндігі ескеріле отырып, ағымдағы сəттегі қамтамасыз етудің нарықтық (əділ) бағасы; 19) құнсызданудан болған залал – бұл активтің (шартты міндеттеменің) (жалпы) баланстық құнының активтен (шартты міндеттемеден) күтілетін ақшалай қаражат ағынының дисконтталған құнынан асып түсетін сома; 20) шартты мiндеттеме – ұйым немесе Банк борышкер (қарыз алушы) үшiн үшiншi тұлғалардың пайдасына қабылдаған жəне борышкердiң (қарыз алушының) шарт талаптарынан туындайтын кредиттiк тəуекелдерiн көтеретiн мiндеттеме; 21) пайыздың тиімді мөлшерлемесі – бұл болашақ төлемдердің немесе түсімдердің күтілетін сомасын осы актив (шартты міндеттеме) бойынша өтеу мерзімі басталғанға дейін дəл дисконттауды қамтамасыз ететін мөлшерлеме. 2. Активтер мен шартты мiндеттемелердi жiктеу жəне ұйымның күмəнді жəне үмiтсiз активтер мен шартты мiндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) қалыптастыру ерекшелiктерi 3. Провизиялар (резервтер) активтер мен шартты мiндеттемелер құнсызданған кезде – актив жəне шартты мiндеттеме кредиттiк тəуекелдiң iске асырылуы салдарынан құнын жоғалтқан кезде қалыптастырылады. 4. Активтi жəне шартты мiндеттеменi жiктеу, оларды ұйымның бухгалтерлiк есебiнде көрсету ұйым мен оның борышкерi (дебиторы) арасындағы шарт талаптарын өзгертпейдi, оның iшiнде ұйымның талап етудiң (борыштың) негiзгi сомасын жəне ол бойынша сыйақыны, сондай-ақ борышкердiң (дебитордың) шарт талаптарын бұзғаны үшiн айыппұлды, өсiмпұлды толық көлемде алу құқығына əсер етпейдi. 5. Қазақстан Республикасының Үкiметiне, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiне қойылатын талаптар мен салық жəне бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер бойынша талаптарды қоспағанда, активтер мен шартты мiндеттемелер жiктелуге тиiс. 6. Егер қарыз алушы (борышкер, бiрлесіп қарыз алушы) салық заңнамасына сəйкес айқындалған жеңiлдетiлген салық салынатын мемлекетте тiркелген не жеңiлдетiлген салық салынатын мемлекетте тiркелген тұлғаға қатысты тəуелдi немесе еншiлес тұлға болып табылса, осы Қағидалар қолданылмайды. 7. Активтердi, шартты мiндеттемелердi жiктеу (қайта жiктеу) жəне провизиялар (резервтер) қалыптастыру: осы Қағидалардың жəне ұйымның iшкi нормативтік құжаттарының талаптары сақталған; активтердi, шартты мiндеттемелердi жiктеу жəне оларға қарсы провизиялар (резервтер) қалыптастыру мақсатында кешендi жəне объективтi талдау жүргiзуге мүмкiндiк беретiн толық жəне сенiмдi ақпарат болған кезде жүзеге асырылады. 8. Активтердi, шартты мiндеттемелердi жiктеу (қайта жiктеу) жəне (немесе) провизиялар (резервтер) қалыптастыру осындай жiктеудiң уақтылығы мен провизиялар (резервтер) мөлшерi өзгерiстерiнiң ұйымның есебi мен есептiлiгiнде көрсетiлуiнiң дұрыстығы қағидатына негiзделедi. 9. Активтер мен шартты мiндеттемелер стандартты жəне жiктелген болып бөлiнедi. 10. Жiктелген актив ол бойынша шарттың талабы орындалмайтын не ол бойынша талап толық көлемде орындалмайды немесе мүлде орындалмайды деп пайымдауға негiз болатын активтi бiлдiредi. 11. Жіктелген шартты міндеттеме ол бойынша үшінші тұлғалардың пайдасына борышкер үшін қабылданған жəне шарттың талаптарынан туындайтын кредиттік тəуекелдерді көтеретін ұйымның өз міндеттемелерін орындау ықтималдығы бар шартты міндеттемені білдіреді. 12. Жiктелгендерге жатпайтын активтер пен шартты мiндеттемелер стандартты болып табылады. 13. Жiктелген активтер мен шартты мiндеттемелер мынадай санаттарға бөлiнедi: күмəндi; үмiтсiз. 14. Ұйымның жiктелген активтерi мен шартты мiндеттемелерi бойынша провизиялардың (резервтердiң) мөлшерi осы Қағидалардың 61-тармағының 1) тармақшасында белгiленген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз ету тiзбесi бойынша өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз ету құнына азайтылған негiзгi борыштың (талаптың) сомасынан есептеледi. 15. Активтер мен шартты мiндеттемелердi жiктеудi (қайта жiктеудi) ұйым ай сайын барлық активтер мен шартты мiндеттемелер бойынша жəне жiктеу (қайта жiктеу) жүргiзудiң белгiлi бiр күнiндегi жағдай бойынша айдың соңғы жұмыс күнiне дейiн жетi жұмыс күнiнен аспайтын мерзiм iшiнде жүргiзiледi. 16. Біртекті қарыздардың (кредиттердiң) қоржынын жiктеудi (қайта жiктеудi) ұйым біртекті қарыздардың (кредиттердiң) барлық қоржындары бойынша жəне жiктеудi (қайта жiктеудi) жүргiзудiң белгiлi бiр күнiндегi жағдай бойынша тоқсанның соңғы жұмыс күнiне дейiн жетi жұмыс күнiнен аспайтын мерзiм iшiнде жүргiзедi. 17. Осы Қағидаларға сəйкес есептелген провизиялар (резервтер) мөлшері тиісті провизиялар (резервтер) шоттарында бухгалтерлік есепте жəне қаржылық есептілікте көрсетілген провизиялар (резервтер) мөлшерінен аспауы тиіс. 18. Ұйымдардың қарыз алушылардың (борышкерлердiң) кредит төлеу қабiлеттiлiгiн талдау кезiнде, оның iшiнде қарыз алушының қаржылық жағдайын жəне кепiл құнын бағалау кезiнде пайдаланылатын критерийлер, сондай-ақ провизиялар (резервтер) құру жөнiнде шешiмдер қабылдау жəне оларды орындау рəсiмдерi осы Қағидалармен, сондай-ақ ұйымның кредит, инвестициялық жəне есеп саясатын айқындайтын iшкi құжаттарымен регламенттеледi. 1. Осы Қағидалардың 27-44-тармақтарында көзделген қарыздарды (кредиттердi) қоспағанда, қарыздарды (кредиттердi) жiктеу ерекшелiктерi 19. Мыналарды: 1) Қазақстан Республикасы Президентiнiң немесе Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң жанындағы Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту мəселелерi жөнiндегi консультативтiк-кеңесшi орган ұсынымдарының негiзiнде Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiне сəйкес жəне (немесе) Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмi бойынша жəне (немесе) ұйымның басқару органының шешiмi бойынша ұсынылған бланкiлiк қарызды (кредиттi); 2) бiр мезгiлде мынадай: 2009 жылғы 21 ақпанға дейін берілген; Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сəйкес жəне (немесе) Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша ұсынылған жəне (немесе) Қазақстан Республикасы Президентінің немесе Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту мəселелері жөніндегі консультативтік-кеңесші орган ұсынымдарының негізінде ұйымның уəкілетті органының шешімі бойынша ұсынылған шарттарға жауап беретін бланкілік қарызды (кредитті) қоспағанда, бланкілік қарыздар (кредиттер) күмəнді жəне (немесе) үмітсіз активтерге жатқызылмайды. 20. Егер: 1) кредит берудiң жалпы мерзiмiн ұзарту қарыз алушының қаржылық жағдайының нашарлауына байланысты болмаса жəне (немесе) қарыз алушыда ұйым алдында мерзiмi өткен жəне (немесе) есептен шығарылған борышы, бiрақ бiр реттен артық болмаса; 2) шарт (бас келiсiмдер шеңберiнде жасалған шарттарды қоса алғанда) бойынша төлемдер мерзiмiн өзгерту қарыз алушының қаржылық жағдайының нашарлауына байланысты болмаса жəне (немесе) қарыз алушыда ұйым алдында мерзiмi өткен жəне (немесе) есептен шығарылған борышы (қарызды (кредиттi) мерзiмiнен бұрын өтеуге байланысты кестелердiң өзгеруiн есепке алмай), бiрақ үш реттен артық болмаса, мерзiмiн ұзарту саның айқындау мақсатында мерзiмiн ұзартудың болуы ескерiлмейдi. 21. Мынадай: 1) Қазақстан Республикасынан тысқары жерде орналасқан (тiркелген) тауарлар, жылжымайтын, жылжымалы мүлiк; 2) ұйыммен келiсiм бойынша жүргiзiлген ауыртпалықтарды қоспағанда, үшiншi тұлғалардың құқықтарымен ауыртпалық жүктелген мүлiк; 3) мемлекеттiк орган салған шектеуi бар мүлiк түрiнде қамтамасыз ету қабылданған қарыз (кредит) қамтамасыз етiлмеген деп танылады. 22. Қарыз алушыларға шетелдiк валютада берiлген қарыздар (кредиттер) бойынша, қарыз алушы тарапынан тиiстi хеджирлеу құралдары көзделмеген валюталық тəуекелдер бойынша «Қаржылық жағдай» критерийінің жiктеу санаты бiр жiктеу санатына төмендейдi. 2. Депозиттердi жiктеу ерекшелiктерi 23. Қазақстан Республикасының Үкiметi шешiмiнiң негiзiнде жəне (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiне жəне (немесе) ұйымның басқару органының шешiмдерiне сəйкес орналастырылған депозиттi қоспағанда, депозиттер күмəндi жəне (немесе) үмiтсiз активтерге жатқызылмайды. 24. Standard & Poor’s агенттiгi берген А тобының рейтингiнен төмен емес жеке рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас рейтингi бар шетел банкiнде не Қазақстан Республикасының егемен рейтингiнiң бiр деңгейiнен төмен емес жеке рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент банкiнде орналастырылған (ашылған) депозит (оның iшiнде ағымдағы шот) қаражатты депозиттен, оның iшiнде ағымдағы шоттан аудару (қайтару) бойынша кешiктiру болмаған жағдайда стандартты ретінде жiктеледi. 25. Ұйым Standard & Poor’s агенттігінің А тобының рейтингінен төмен емес жеке рейтингі немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас рейтингі бар шетел банкінде депозитін орналастырған ағымдағы шотын ашқан жағдайда ұйым құжаттамалық расталған деректер негізінде жарты жылда бір реттен кем емес уақытта олардың қаржылық жағдайына мониторинг жүргізеді. 26. Standard & Poor’s агенттігінің А тобының рейтингінен төмен емес жеке рейтингі немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас рейтингі бар не Қазақстан Республикасының резидент банкінде Қазақстан Республикасының тəуелсіз рейтингінің бір позициясынан төмен тəуелсіз рейтингі бар шетел банкінде депозит орналастырған не ағымдағы шот ашқан жағдайда ұйым құжаттамалық расталған деректер негізінде тоқсанына бір рет олардың қаржылық жағдайына мониторинг жүргізеді. 3. Біртекті қарыздарды (кредиттердi) жiктеу ерекшелiктерi 27. Ұйымның iшкi кредиттiк саясатында айқындалған шарттарда берiлген жəне тəуекелдi бағалау күнiндегi мөлшерi жиынтығында бiр қарыз алушыға ұйымның меншiктi капиталы шамасының 0,02 пайызынан аспайтын қарыздар (кредиттер), егер осы Қағидалардың 32-тармағында өзгеше белгiленбесе, біртекті қарыздардың (кредиттердiң) қоржынына қосылады. 28. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған жəне жобаларды Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғыртуға жəне əртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сəйкес iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген қарыздар (кредиттер) біртекті қарыздардың (кредиттердiң) қоржынына қосылмайды. 29. Ұйым біртекті қарыздардың (кредиттердiң) қоржыны бойынша провизиялар (резервтер) қалыптастыру туралы шешiм қабылдаған кезде Ұйымның iшкi кредиттiк саясатында мыналар көзделуге тиiс: 1) қолданылатын біртектілік белгiлерiнiң тiзбесi; 2) топтау жүргiзу тəртiбi, əдiстерi, мерзiмдерi; 3) мониторинг жүргiзу тəртiбi; 4) провизияларды (резервтердi) жiктеу (қайта жiктеу) жəне қалыптастыру, олардың мөлшерiн оларға қарсы ұлғайту немесе өзгерту жағына өзгерту əдiстемесi мен рəсiмдерi. 30. Қарыздардың (кредиттердiң) біртектілігінің белгiлерi мыналар болуы мүмкін: 1) қарыз алушының түрi; 2) кредит беру технологиясы; 3) нысаналы мақсаты;

29 мамыр 2014 жыл

4) қамтамасыз ету түрi; 5) кредит беру мерзiмi; 6) ұйымның iшкi кредиттiк саясатымен айқындалған əртүрлi кредит беру бағдарламалары бойынша өзге де белгiлер. Мыналар біртектілік белгілері болмайды: 1) мерзiмi өткен борыштардың болуы немесе болмауы; 2) мерзiмi өткен борыштар күндерiнiң саны; 3) жеке алынған қарыздар (кредиттер) бойынша кредиттiк тəуекелдер деңгейi; 4) мерзiмiн ұзартулар саны. 31. Əдiстеме біртекті қарыздарды (кредиттердi) күмəндi жəне үмiтсiз санатқа жатқызу тəртiбiн анықтауға тиiс. 32. Ұйым ұйымның iшкi кредиттiк саясатында көрсетiлген біртектілік белгiлерi бар қарыздарды (кредиттердi) ұйымның iшкi нормативтiк құжаттарында белгiленген тəртiппен біртекті қарыздардың (кредиттердiң) қоржынына енгiзбеуге құқылы. 33. Қарызды (кредиттi) біртекті деп тану, сондай-ақ қарызды (кредиттi) біртекті қарыздардың (кредиттердiң) қоржынына енгiзу шарт талаптарының негiзiнде оған қол қойылған күнi жүргiзiледi. 34. Шартқа қол қойылғаннан кейiн осы Қағидалардың 35-тармағында көзделгеннен басқа кез келген талаптар өзгерген кезде біртекті қарыздардың (кредиттердiң) қоржынын қайта топтауды өзгертуге əкеп соқтырмайды. 35. Егер қарыздың (кредиттiң) тəуекелдi бағалау күнiндегi мөлшерi ұйымның меншiктi капиталы шамасының 0,02 пайызына тең болса немесе одан асса, қарызды (кредиттi) біртекті деп тану тоқтатылады. 36. Олар бойынша біртекті деп тану тоқтатылған, сондай-ақ біртекті қарыздардың (кредиттердiң) тобына енгiзiлмеген қарыздар (кредиттер) осы Қағидалардың 51-61-тармақтарына сəйкес жiктеледi. 37. Ұйымның біртекті қарыздар (кредиттер) бойынша тəуекелiн бағалау əдiстемесi, тұтастай алғанда, жекелеген қарыздар (кредиттер) сапасының төмендеуіне жəне мұндай қарыздардың (кредиттердiң) қоржыннан алынуына байланысты провизиялар (резервтер) мөлшерiнiң өсуiн көздемеуi тиiс. 38. Егер біртекті қарыздар (кредиттер) қоржынына енгiзiлген күнтізбелік 30 (отыз) жəне одан артық күн мерзiмi бар мерзiмi өткен борыштардың мөлшерi (пайыздық үлесi) біртекті қарыздар (кредиттер) қоржыны бойынша iс жүзiнде құрылған провизиялардың (резервтердiң) мөлшерiнен артық болса, онда ұйым құрылған провизиялардың (резервтердiң) мөлшерi мен күнтізбелік 30 (отыз) жəне одан артық күн мерзiмi бар мерзiмi өткен борыштардың мөлшерi арасындағы айырма сомасына провизияларды (резервтердi) қосымша қалыптастырады. 39. Біртекті қарыздар (кредиттер) қоржыны бойынша активтiң жiктемелiк санаты осы Қағидаларға 1-қосымшаның 4-кестесiне сəйкес анықталады. 40. Ұйым тоқсанына кемiнде бiр рет біртекті қарыздар (кредиттер) қоржыны бойынша кредиттiк дерекнамаға қоржынға жүргiзiлген талдау жəне оның нəтижелерi туралы ақпаратты құжаттамалық ресiмдейдi, оның iшiнде ұйымның біртекті қарыздар (кредиттер) қоржыны бойынша кредиттiк тəуекел мөлшерi туралы тұжырымдарын, сондай-ақ провизиялардың (резервтердiң) есебi туралы ақпаратты енгiзедi. 4. Дебиторлық берешектi жiктеу ерекшелiктерi 41. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмдерiн iске асыру салдарынан жəне (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiне жəне (немесе) ұйымның басқару органының шешiмдерiне сəйкес пайда болған дебиторлық берешектi қоспағанда, дебиторлық берешек күмəндi жəне (немесе) үмiтсiз активтерге жатқызылмайды. Бұл ретте, дебиторлық берешек деп ұйымның жедел, қайтарымдылық жəне өтеусiз (пайызсыз) негiзде қарыздар (кредиттер) беруi салдарынан жəне (немесе) ұйымның шартты мiндеттемелердi орындауы салдарынан туындаған берешек түсiнiледi. 42. Оны өтеу мерзiмiн куəландыратын құжаттармен расталмаған дебиторлық берешек пайда болған жағдайда, мұндай дебиторлық берешек мерзiмi өткен деп саналады жəне осы Қағидалардың талаптарына сəйкес пайда болған сəттен бастап күнтiзбелiк он күн өткен соң жiктелуге жатады. 43. Дебиторлық берешектi өтеудiң мерзiмi өткен жағдайда, дебиторлық берешек «Өтеу мерзiмi өтуiнің болуы» жəне «Қарыз алушыда (борышкерде) рейтингтiң болуы» критерийлері бойынша жiктеледi. 44. Дебиторлық берешектi өтеудiң мерзiмi өткен жағдайда жəне егер бiр дебитор есебiнен дебиторлық берешек ұйымның меншiктi капиталының 5 (бес) пайызынан астамды құраса, дебиторлық берешек «Қаржылық жағдай», «Өтеу мерзiмi өтуiнің болуы» жəне «Қарыз алушыда (борышкерде) рейтингтiң болуы» критерийлері бойынша жiктеледi. 5. Шартты мiндеттемелердi жiктеу ерекшелiктерi 45. Қазақстан Республикасы Президентiнiң немесе Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң жанындағы Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту мəселелерi жөнiндегi консультативтiк-кеңесшi орган ұсынымдарының негiзiнде Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмдерiн iске асыру салдарынан жəне (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiне жəне (немесе) ұйымның басқару органының шешiмдерiне сəйкес пайда болған шартты мiндеттемелердi қоспағанда, шартты мiндеттемелер күмəндi жəне (немесе) үмiтсiз активтерге жатқызылмайды. 46. Олар бойынша ақша түрiнде өтелуi бар жəне ұйымның бухгалтерлiк есебiнiң тиiстi шоттарында көрсетiлген мiндеттемелердi қоспағанда, ұйымның шартты мiндеттемелерi жiктелуге жатады. 47. Қарыз алушының (борышкердiң) қаржылық жағдайы нашарлаған жəне (немесе) сыйақы төлеуде кiдiрiс болған жағдайда, шартты мiндеттеме «Қаржылық жағдай» жəне «Өтеу мерзiмi өтуiнің болуы» критерийлері бойынша жiктеледi. 48. Ұйым шарт талаптарынан туындайтын өз мiндеттемелерiн орындауған кезде туындайтын талап, егер шартта оны қарызға (кредитке) қайта ресiмдеу көзделмесе, мiндеттемелер сомасына дебиторлық берешекке қайта ресiмделедi. 6. Өзге де активтердi жiктеу ерекшелiктерi 49. Ұйымның бағалы қағаздар қоржынында орналасқан бағалы қағаздар бойынша талаптар мен мынадай тиісті анықтамаларды күмəнді жəне (немесе) үмітсіз активке жатқызылмайды: 1) Standard & Poor’s агенттігінің «ВВВ-»-дан төмен емес халықаралық рейтингтік бағасы бар немесе басқа да рейтингтік агенттіктердің біреуінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі немесе Standard & Poor’s агенттігінің ұлттық шəкілі бойынша «kzААА»-дан төмен емес немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар борыштық бағалы қағаздар немесе; 2) Standard & Poor’s агенттігінің «ВВВ-»-дан төмен емес халықаралық рейтингісі бағасы бар немесе басқа да рейтингтік агенттіктердің біреуінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі немесе Standard & Poor’s агенттігінің ұлттық шəкілі бойынша «kzААА»-дан төмен емес немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас рейтингі бар эмитенттер акциялары. 50. Ұйым инвестициялары (салымдары) заңды тұлғаның акцияларына (жарғы капиталындағы қатысу үлесі), сондай-ақ Standard & Poor’s агенттігінің «ВВВ-»-дан төмен емес тəуелсіз рейтингі немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері шығарған мемлекеттік мəртебесі бар бағалы қағаздар күмəнді жəне (немесе) үмітсіз активке жатқызылмайды. 3. Активтер мен шартты мiндеттемелердi (инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) жəне олармен байланысты шартты мiндеттемелердi, сондай-ақ біртекті қарыздар (кредиттер) қоржынына енгiзiлген қарыздарды (кредиттердi) қоспағанда) жiктеу кезінде ұйымның критерийлерді пайдалану ерекшелiктерi 1. Негiзгi қызмет түрi қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын жəне дауыс беретiн акцияларының (қатысу үлестерiнiң) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi заңды тұлғаларға арналған критерийлерді пайдалану ерекшелiктерi 51. Негiзгi қызмет түрi қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын жəне дауыс беретiн акцияларының (қатысу үлестерiнiң) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi заңды тұлғалар активтер мен шартты мiндеттемелердi (инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) жəне олармен байланысты шартты мiндеттемелердi, сондай-ақ біртекті қарыздардың (кредиттердiң) қоржынына енгiзiлген қарыздарды (кредиттердi) қоспағанда) жiктеген кезде осы Қағидаларға 1-қосымшаның 1, 4-кестелерi қолданылады. 52. Қарыздарды (кредиттердi) жiктеген кезде осы Қағидаларға 1-қосымшаның 1-кестесiнiң 1–5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 53. Депозиттердi жiктеген кезде осы Қағидаларға 1-қосымшаның 1-кестесiнiң 1, 2, 5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 54. Дебиторлық берешектi, бағалы қағаздарды жiктеген кезде ұйымның бағалы қағаздар қоржынында орналасқан акцияларды жiктеудi қоспағанда, осы Қағидаларға 1-қосымшаның 1-кестесiнiң 1, 2, 5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 55. Ұйымның бағалы қағаздар қоржынында орналасқан акцияларды жiктеген кезде осы Қағидаларға 1-қосымшаның 1-кестесiнiң 1 жəне 5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 56. Шартты мiндеттемелердi жiктеген кезде осы Қағидаларға 1-қосымшаның 1-кестесiнiң 1, 2, 5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 57. Активтiң (шартты мiндеттеменiң) жiктеу санаты активтi (шартты мiндеттеменi) бағалау баллдарының жалпы санын негiзге ала отырып, тиiстi критерийлер бойынша анықталады. 58. Провизиялар (резервтер) осы Қағидаларға 1-қосымшаның 4-кестесiне сəйкес жiктеу санатын негізге ала отырып жəне тиiстi мөлшерлерде анықталады. Салық салу мақсатында осы Қағидаларға сəйкес құрылған провизиялар (резервтер) мына формула бойынша анықталатын коэффициентке түзетiледi: Т К = -----------, мұндағы ЖЖТ К – коэффициент, ЖЖТ – түзетулердi ескере отырып салық кезеңi iшiндегi жылдық жиынтық табыс, Т – салық кезеңi iшiнде жылдық жиынтық табысқа қосылған (қосылуға жататын) жəне Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiн жəне (немесе) ұйымның Директорлар кеңесiнiң шешiмiн жəне (немесе) тиiстi жылға арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының Заңын іске асыру нəтижесiнде пайда болған активтер бойынша алынған табастар. Осы көрсеткiш Салық кодексiнiң 99-бабына сəйкес жылдық жиынтық табыстан алынып тастауға жататын табыстарды қамтымайды. 59. Қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес айқындалады. 60. Қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) - кəсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыратын заңды тұлғаның, жеке тұлғаның қаржылық жағдайы былайша жіктеледі: 1) тұрақты – мына көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы тұрақты болып табылады; қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) төлем қабiлеттілігі бар; ақша ағыны қарызға қызмет көрсетуге мүмкiндiк бередi; осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес есептелген коэффициенттердiң мəні қолайлы болып табылады; бизнестi дамытуға оң нарықтық шарттар бар, нарықта жақсы бəсекелі позицияға ие; ресурстар мен капитал нарығына еркiн қол жеткізеді, саны шектеулі жеткiзушiлерге тəуе��дi емес, шарттың қолданылу мерзiмi ішінде қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайын айтарлықтай нашарлатуға ықпал ететін iшкi жəне сыртқы факторлар анықталған жоқ; қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) ұйыммен өзiнiң мiндеттемелерi бойынша есептесу мүмкiндiгi күмəн тудырмайды; қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) активтері мен мiндеттемелерi мерзiмi бойынша шамалас; қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) жағымды кредиттiк тарихы бар; 2) қанағаттанарлық – мына көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы осы санаттағы «тұрақты» сипаттамасына жақын, бірақ, оның осы деңгейде ұзақ уақыт бойына ұстап тұру ықтималдылығы төмен болып табылады; осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес есептелген коэффициенттердің мəні қанағаттанарлық болып табылады; кірістердің, төлем қабілеттілігінің төмендеуі байқалады; динамикада ақша ағындарының елеусіз азаюы байқалады, ақша ағындары борыштың негізгі бөлігін өтейді; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) өзінің қаржылық жағдайын жақсартуға қажетті шаралар қолданады; тауарларды, көрсетілетін қызметтерді жеткізушілердің жəне қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) өнімдерін тұтынушыларын шоғырландыру тəуекелі барынша төмен болып табылады; қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қосымша ресурстарға қол жеткізе алатынына байланысты ұйыммен өз міндеттемелері бойынша есептесу қабілеттілігі күмəн туғызбайды; 3) тұрақсыз – мына көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) өз мiндеттемелерi бойынша мынадай факторлардың байқалуына байланысты ұйыммен есептесе алмайды деген толық ықтималдық бар: қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы тұрақты жəне елеулi нашарлау белгiлерiне ие; осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес есептелген коэффициенттердiң мəні қолайсыз болып табылады; төлем қабiлеттiлiгiнiң деңгейi төмен, нарықтық үлесінiң тұрақты түрде азаюы байқалады; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) қабылдайтын шаралар қаржылық жағдайды тұрақтандыратынына сенім жоқ; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) 1 жылдан аспайтын мерзiмге санация жарияланған; қарыз алушыға (тең қарыз алушыға) бұрын берілген қарыз (кредит) бойынша борышты өтеу мақсатында қарыз (кредит) берілген жағдайда; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) материалдық зиян тигізсе де, оның қызметін тоқтатпаған форс-мажорлық жағдай, сондай-ақ басқа жағдай орын алған; 4) өте қиын – мына көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) өз міндеттемелері бойынша мынадай факторлардың байқалуына байланысты ұйыммен есептесе алмайды деген толық ықтималдық бар: қарыз алушының (тең қарыз алушының) қаржылық жағдайының нашарлауы шекті деңгейге жеттi, бұл Қағидаларға 2-қосымшада көрсетiлген барлық көрсеткiштердін бұзылуымен расталады; төлем қабілетсіздігі; нарықтық позицияларын жоғалтуы; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) меншiк капиталының терiс болуы; қарыз алушыға (тең қарыз алушуға) 1 жылдан астам мерзiмге санация жарияланған; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) банкрот деп танылған; қарыз алушыға (тең қарыз алушыға) материалдық залал келтірген жəне/немесе оның өз қызметiн жалғастыруға мүмкiндiк бермейтiн форс-мажорлық жағдайдың болуы; ұйымның iшкi нормативтiк құжаттарында белгiленген тəртiппен кредит беру бойынша құжаттаманы жүргiзу талаптарына сəйкес кредиттiк мониторинг бойынша құжаттамасының болмауы. Дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерiнiң) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi заңды тұлғалардың қаржылық жағдайы шоғырландырған негiзде ұлттық басқарушы холдингтiң қаржылық жағдайынан төмен жiктеле алмайды. 61. Қамтамасыз ету сапасы былайша жiктеледi: 1) сенiмдi – жиынтығы актив бойынша қарыз алушының кемінде 100 пайыз міндеттемелерін жабатын өтімділігі жоғары қамтамасыз ету (негізгі борыш жəне бірінші тоқсанның ішінде қарыз (кредит) пайдалануға сыйақы алуға қажетті, сондай-ақ жеңілдік берілген кезеңдегі сыйақы бойынша, егер мұндай жеңілдікті ұйым берсе), мыналар түрінде: Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң кепiлдiктері (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының мемлекеттiк бағалы қағаздары; Қазақстан Республикасының резиденті емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «А» тобынан төмен емес ұзақ мерзiмдi борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент емес банктерiнiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi; мемлекеттiк мəртебесi бар, шет мемлекеттердiң Үкiметтерi жəне орталық банктерi шығарған, Standard & Poor’s агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес егемен рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар бағалы қағаздар; монетарлық қымбат бағалы металдар; Қазақстан Республикасының бiрiншi сыныпты эмитенттерiнiң вексельдерi; Standard & Poor’s агенттiгi берген «А» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар; Standard & Poor’s агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар; жалғыз акционерi мемлекет немесе ұлттық холдинг не ұлттық басқарушы холдинг болып табылатын заңды тұлғалардың кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); 2) жақсы – осы тармақшада тізбеленген жəне жиынтығында актив (негізгі борыш жəне бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің кемiнде 90 пайызын өтейтін қамтамасыз ету. Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады: осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттен емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s

агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктердiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түріндегі қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделген жылжымайтын мүлік түріндегі қамтамасыз етудің нарықтық құнына 0,7 коэффициенті; 3) қанағаттанарлық – осы тармақшада тізбеленген жəне жиынтығында актив (негізгі борыш жəне бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің кемiнде 60 пайызын өтейтін қамтамасыз ету. Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады: осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттерi емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрiндегі қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттері заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi түрiндегі қамтамасыз етуге 0,8 коэффициенті; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресiмделген жылжымайтын мүлiк түрiндегі қамтамасыз етудiң нарықтық құнына 0,7 коэффициенті; мынадай: қарыз алушының дебиторлық берешегi; қарыз алушының жəне/немесе кепiлзат берушiнiң жылжымалы мүлкi; айналымдағы тауарлар түрiндегі қамтамасыз етуге 0,6 коэффициенті; 4) қанағаттанарлықсыз – осы тармақшада тізбеленген жəне жиынтығында актив (негізгі борыш жəне бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің кемiнде 50 пайызын өтейтін қамтамасыз ету. Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады: осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан темен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктердiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттерi емес ұйымдар шығарған бағалы қағаздар; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрiнде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi түрiндегі қамтамасыз етуге 0,8 коэффициенті; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресiмделген жылжымайтын мүлiк түрiнде қамтамасыз етудiң нарықтық құнына 0,7 коэффициенті; мынадай: қарыз алушының дебиторлық берешегi; қарыз алушының жəне/немесе кепiлзат берушiнiң жылжымалы мүлкi; айналымдағы тауарлар түрiнде қамтамасыз етуге 0,6 коэффициенті; 5) қамтамасыз етусiз – осы тармақшада тізбеленген жəне жиынтығында актив (негізгі борыш жəне бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің де 50 пайызынан кемiн өтейтін қамтамасыз ету. Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады: осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттерi емес ұйымдар шығарған бағалы қағаздар; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрiнде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi түрiнде қамтамасыз етуге 0,8 коэффициенті; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресiмделген жылжымайтын мүлiк түрiнде қамтамасыз етудiң нарықтық құнына 0,7 коэффициенті; мынадай: қарыз алушының дебиторлық берешегi; қарыз алушының жəне/немесе кепiлзат берушiнiң жылжымалы мүлкi; болашақта түсетіндерді қоспағанда (оларға ақы төлеу аккредитивтік операциялар бойынша жүзеге асырылатын тауарлардан басқа) айналымдағы тауарлар түрiндегі қамтамасыз етуге 0,6 коэффициенті. 62. Ұйымның қамтамасыз ету сапасы жүргiзiлген қамтамасыз ету мониторингi нəтижелерi бойынша мыналар: 1) жылжымайтын мүлiк бойынша – бағалау қызметi туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес бағалаушы мен қарыз алушы жəне (немесе) кепiлзат алушы арасында жасалған шарт бойынша жүргiзiлген бағалау жөнiндегi есепте айқындалған жылжымайтын мүлiктiң нарықтық құны; 2) өзге қамтамасыз ету бойынша – ұйымның iшкi нормативтiк құжаттарына сəйкес анықталған құны қолданыла отырып айқындалады. 63. Кредит беру күнінен басталатын кезеңнің ішінде, сондай-ақ төлемдерді өтеудің бірінші мерзімі басталғанға дейінгі кезеңде 7 (жеті) жəне одан да көп жұмыс күні мерзімімен мерзімі өткен төлемдер болған кезде (төлемдерді мерзімінен бұрын өтеу жағдайларын қоспағанда) минус 1 балл мөлшеріндегі «жіктелетін актив бойынша төлемдер төлеудегі мерзімі өтудің жоқтығы» деген жіктеу санатын бағалау қолданылмайды, 0 балл баға қолданылады. 2. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған жəне Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен əртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сəйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген қарыздарды (кредиттердi) қоспағанда, ұлттық басқарушы холдинг үшiн критерийлерді пайдалану ерекшелiгi 64. Активтер мен шартты мiндеттемелердi (инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) жəне олармен байланысты шартты мiндеттемелердi, біртекті қарыздар (кредиттер) қоржынына енгiзiлген қарыздарды (кредиттердi), сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған жəне Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен əртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сəйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген қарыздарды (кредиттердi) қоспағанда) жiктеу кезiнде ұлттық басқарушы холдинг осы Қағидаларға 1-қосымшаның 2, 4-кестелерiн қолданады. 65. Қарыздарды (кредиттердi) жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 1-қосымшаның 2-кестесiнiң 1-4-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 66. Депозиттердi жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 1-қосымшаның 2-кестесiнiң 1, 2, 4-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 67. Бағалы қағаздарды, дебиторлық берешектi жiктеу кезiнде ұйымның бағалы қағаздар қоржынындағы акцияларды жiктеудi қоспағанда, осы Қағидаларға 1-қосымшаның 2-кестесiнiң 1, 2, 4-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 68. Ұйымның бағалы қағаздар қоржынындағы акцияларды жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 1-қосымшаның 2-кестесiнiң 1 жəне 4-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 69. Шартты мiндеттемелердi жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 1-қосымшаның 2-кестесiнiң 1, 2, 4-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 70. Активтiң (шартты мiндеттеменiң) жiктеу санаты тиiстi критерийлер бойынша активтi (шартты мiндеттеменi) бағалау балдарының жалпы санын негізге ала отырып айқындалады. 71. Провизиялар (резервтер) осы Қағидаларға 1-қосымшаның 4-кестесiне сəйкес жiктеу санатын негізге ала отырып жəне тиiстi мөлшерлерде айқындалады. Салық салу мақсатында осы Қағидаларға сəйкес құрылған провизиялар (резервтер) мына формула бойынша айқындалған коэффициентке түзетiледi: Т К = -----------, мұндағы ЖЖТ К – коэффициент, ЖЖТ – түзетулердi ескере отырып салық кезеңi iшiндегi жылдық жиынтық табыс, Т – салық кезеңi iшiнде жылдық жиынтық табысқа қосылған (қосылуға жататын) жəне Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiн жəне (немесе) ұйымның Директорлар кеңесiнiң шешiмiн жəне (немесе) тиiстi жылға арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының Заңын іске асыру нəтижесiнде пайда болған активтер бойынша алынған табыстар. Осы көрсеткiш Салық кодексiнiң 99-бабына сəйкес жылдық жиынтық табыстан алынып тастауға жататын табыстарды қамтымайды. 72. Қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы осы Қағидалардың 59-тармағында белгiленген тəртiппен айқындалады. 73. Қамтамасыз ету сапасы осы Қағидалардың 61-62-тармақтарында белгiленген тəртiппен жiктеледi. 3. Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен анықталған жəне Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен əртараптандыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға сəйкес жобаларды іске асыратын заңды тұлғаларға берілген қарыздарды (кредиттерді) жəне олармен байланысты шартты міндеттемелерді қоспағанда, ұлттық басқарушы холдинг үшін жiктеу критерийлерін пайдалану ерекшелігі. 74. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған жəне Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен əртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сəйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға қарыздарды (кредиттердi) жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 1-қосымшаның 3-4-кестелерi пайдаланылады. 4. Ұйымның инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) жəне олармен байланысты шартты мiндеттемелердi жiктеу критерийлерін пайдалану ерекшелiктерi 1. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған жəне Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен əртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сəйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) қоспағанда, инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) жəне олармен байланысты шартты мiндеттемелердi жiктеу критерийлерін пайдалану ерекшелiктерi 75. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған жəне Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен əртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк

бағдарламаларға сəйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) жəне шартты мiндеттемелердi қоспағанда, инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) жəне олармен байланысты шартты мiндеттемелердi жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 3-қосымшаның 1, 3-кестелерi пайдаланылады. 76. Қарыздарды (кредиттердi) жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 3-қосымшаның 1-кестесiнiң 1-5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 77. Депозиттердi жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 3-қосымшаның 1-кестесiнiң 1, 2, 5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 78. Дебиторлық берешектi, бағалы қағаздарды жiктеу кезiнде ұйымның бағалы қағаздар қоржынындағы акцияларды жiктеудi қоспағанда, осы Қағидаларға 3-қосымшаның 1-кестесiнiң 1, 2, 5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 79. Ұйымның бағалы қағаздар қоржынындағы акцияларды жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 3-қосымшаның 1-кестесiнiң 1 жəне 5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. Шартты мiндеттемелердi жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 3-қосымшаның 1-кестесiнiң 1, 2, 5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады. 80. Активтiң (шартты мiндеттеменiң) жiктелу санаты тиiстi критерийлер бойынша активтi (шартты мiндеттеменi) бағалау баллдарының жалпы санына негізделе отырып айқындалады. 81. Провизиялар (резервтер) осы Қағидаларға 3-қосымшаның 3-кестесiне сəйкес жiктеу санатына негізделе отырып жəне тиiстi мөлшерлерде айқындалады. Салық салу мақсатында осы Қағидаларға сəйкес құрылған провизиялар (резервтер) мынадай формула бойынша айқындалатын коэффициентке түзетiледi: Т К = -----------, мұндағы ЖЖТ К – коэффициент, ЖЖТ – түзетулердi ескере отырып салық кезеңi iшiндегi жылдық жиынтық табыс, Т – салық кезеңi iшiнде жиынтық жылдық табысқа қосылған (қосылуға жататын) жəне Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiн жəне (немесе) ұйымның Директорлар кеңесiнiң шешiмiн жəне (немесе) тиiстi жылға арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының Заңын нəтижесiнде пайда болған активтер бойынша алынған табыстар. Осы көрсеткiш Салық кодексiнiң 99-бабына сəйкес жылдық жиынтық табыстар алынып тастауға жататын табыстарды қамтымайды. 82. Қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы осы Қағидалардың 59-тармағында белгiленген тəртiппен айқындалады. 83. Қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) - заңды тұлғанын, кəсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыратын жеке тұлғаның қаржылық жағдайы былайша жiктеледi: 1) тұрақты – мыналар, оның ішінде мынадай көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы орнықты; қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) төлем қабiлетi бар; ақша ағыны қарызға қызмет көрсетуге мүмкiндiк бередi; осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес есептелген коэффициенттердiң мəнi жалпы қабылданған нормалар шегiнде; бизнестi дамытудың оң нарықтық шарттарының; нарықта жақсы бəсекелі позициясы бар; ресурстар мен капитал нарығына қолжетiмдiлік, өнім берушілердің шектеулі санына тəуелдi емес, шарттың қолданылу мерзiмi iшiнде қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайын айтарлықтай нашарлатуға ықпал ететiн сыртқы немесе iшкi факторлар анықталмаған, қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) ұйыммен өзiнiң мiндеттемелерi бойынша есеп айырысу мүмкiндiгi күмəн тудырмайды; қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) активтері мен міндеттемелері мерзімі бойынша шамалас; жағымды кредиттiк тарихы бар; 2) қанағаттанарлық – мыналар, оның ішінде мынадай көрсеткіштер болған жағдайда: осы санаттағы қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы «тұрақты» сипаттамасына жақын, алайда оны осы деңгейде ұзақ уақыт бойы ұстап тұру ықтималдылығы төмен болып табылады; кiрiстердiң, төлем қабiлетiнiң деңгейi кредит беру басталғаннан бастап үш жыл iшiнде борышкердiң бизнес-жоспарында көзделген деңгейде; серпiнде ақша ағындарының елеусiз азаюы байқалады, бұл ретте ағындар борыштың негiзгi бөлiгiн жабуға мүмкiндiк бередi; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) өзiнiң қаржылық жағдайын жақсарту үшi�� шаралар қабылдайды; тауарларды, көрсететін кызметтердi жеткізушілерді жəне қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) өнiмдерiн тұтынушылардың шоғырлануының ең аз тəуекелдерi бар; қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қосымша ресурстарға қолжетiмдiлiгi болуына байланысты ұйыммен өз мiндеттемелерi бойынша есеп айырысу мүмкiндiгi күмəн туғызбайды; 3) тұрақсыз – мыналар, оның ішінде мынадай көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушы (тең қарыз алушы) өз міндеттемелері бойынша мынадай факторлардың байқалуына байланысты ұйыммен есептесе алмайды деген толық ықтималдық бар: қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайының тұрақты жəне елеулi нашарлау белгiлерi бар; кiрiстердiң, төлем қабiлетiнiң деңгейi кредит беру басталғаннан бастап үш жыл iшiнде борышкердiң бизнес-жоспарында көзделген деңгейде; нарықтық үлестің төмендеуі; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) қабылдайтын шаралар қаржылық жағдайды тұрақтандыру үшiн тиiмдi болатынына сенiмділік жоқ; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) 1 жылдан аспайтын мерзiмге санация жарияланған; форс-мажорлық мəн-жайлар, сондай-ақ қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) материалдық залал келтiрген, бiрақ оның қызметiн тоқтатпаған өзге мəн-жайлар бар; 4) өте қиын – мыналар, оның ішінде мынадай көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайының тұрақты нашарлауы дағдарысты деңгейге жетті: төлем қабiлетсiздiгi; нарықтық позицияларды жоғалту; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) бір жылдан астам мерзiмге санация жарияланған; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) оған материалдық залал келтірген жəне (немесе) оған өз қызметін жалғастыруға мүмкіндік бермейтін форс-мажорлық мəн-жайлар бар; қарыз алушыда (тең қарыз алушыда) кредиттік дерекнама жоқ. Дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерiнің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi заңды тұлғалардың қаржылық жағдайы шоғырландырылған негiздегi ұлттық басқарушы холдингтiң қаржылық жағдайынан төмен жiктелмейді. 84. Қамтамасыз ету сапасы былайша жiктеледi: 1) сенiмдi – қарыз алушының актив (негізгі борыш жəне бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша міндеттемелерінің жиынтығында кемінде 100 пайызының орнын толтыратын өтімділігі жоғары қамтамасыз ету, мыналар түрiнде: Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң кепiлдiктері (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының мемлекеттiк бағалы қағаздары; Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес ұзақ мерзiмдi борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент емес банктерiнiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВВ+» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi; кредитор банктегі депозиттегі ақшаның жəне/немесе кредитор банктегі кепілзат нысанасы болып табылатын ақшаның кепілі; мемлекеттiк мəртебесi бар, шет мемлекеттердiң Үкiметтерi жəне орталық банктерi шығарған, Standard & Poor’s агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес егемен рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар бағалы қағаздар; монетарлық қымбат бағалы металдар; Қазақстан Республикасының бiрiншi сыныпты эмитенттерiнiң вексельдерi; Standard & Poor’s агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар; жалғыз акционерi мемлекет немесе ұлттық холдинг не ұлттық басқарушы холдинг болып табылатын заңды тұлғалардың кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); 2) жақсы – осы тармақшада тізбеленген жəне жиынтығында актив (негізгі борыш жəне бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің кемiнде 70 пайызын өтейтін қамтамасыз ету. Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады: осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері; тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу жəне оларға қызмет көрсету үшін көзделген мүлік; төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша; Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес қаржылық сенімдлік рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктердiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар; Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түріндегі қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті; 3) қанағаттанарлық – осы тармақшада тізбеленген жəне жиынтығында актив (негізгі борыш жəне бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің кемiнде 60 пайызын өтейтін қамтамасыз ету. Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады: осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттерi емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері; тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу жəне оларға қызмет көрсету үшін көзделген мүлік; төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша; Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі ��ар Қазақстан Республикасының резиденттерi емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар; Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрiндегі қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттерi емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері; мүлік, оның ішінде болашақта бизнес-жоспарға сəйкес түсетін мүлік; тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу жəне оларға қызмет көрсету үшін көзделген ақша; төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша; Standard & Poor’s агенттiгi берген «В» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi түрiндегі қамтамасыз етуге 0,8 коэффициенті; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресiмделген жылжымайтын мүлiк түрiндегі қамтамасыз етудiң нарықтық құнына 0,7 коэффициенті; мыналар: қарыз алушының дебиторлық берешегi; қарыз алушының жəне/немесе кепiлзат берушiнiң жылжымалы мүлкi; айналымдағы тауарлар түрiндегі қамтамасыз етуге 0,6 коэффициенті; 4) қанағаттанарлықсыз – осы тармақшада тізбеленген жəне жиынтығында актив (негізгі борыш жəне бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің кемiнде 50 пайызын өтейтін қамтамасыз ету. Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады: осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттерi емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктердiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері;

(Соңы 19-бетте).


(Соңы. Басы 17-18-беттерде). тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу жəне оларға қызмет көрсету үшін көзделген мүлік; төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша; Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттерi емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар; Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрiнде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттерi емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері; мүлік, оның ішінде болашақта бизнес-жоспарға сəйкес түсетін мүлік; тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу жəне оларға қызмет көрсету үшін көзделген ақша; төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша; Standard & Poor’s агенттiгi берген «В» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi түрiндегі қамтамасыз етуге 0,8 коэффициенті; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресiмделген жылжымайтын мүлiк түрiнде қамтамасыз етудiң нарықтық құнына 0,7 коэффициенті; мынадай: қарыз алушының дебиторлық берешегi; қарыз алушының жəне/немесе кепiлзат берушiнiң жылжымалы мүлкi; айналымдағы тауарлар түрiнде қамтамасыз етуге 0,6 коэффициенті; 5) қамтамасыз етусiз – жиынтығында актив (негізгі борыш жəне бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің 50 пайызын кемiн өтейтін қамтамасыз ету. Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады: осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері; тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу жəне оларға қызмет көрсету үшін көзделген мүлік; төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша; Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi; Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттерi емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар; Standard & Poor’s агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрiнде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті; мынадай: Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor’s агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi); Standard & Poor’s агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері; мүлік, оның ішінде болашақта бизнес-жоспарға сəйкес түсетін мүлік; тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу жəне оларға қызмет көрсету үшін көзделген ақша; төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша; Standard & Poor’s агенттiгi берген «В» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody’s Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi түрiнде қамтамасыз етуге 0,8 коэффициенті; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресiмделген жылжымайтын мүлiк түрiнде қамтамасыз етудiң нарықтық құнына 0,7 коэффициенті; мынадай: қарыз алушының дебиторлық берешегi; қарыз алушының жəне/немесе кепiлзат берушiнiң жылжымалы мүлкi; айналымдағы тауарлар түрiндегі қамтамасыз етуге 0,6 коэффициенті. 85. Ұйымның қамтамасыз ету сапасы жүргiзiлген қамтамасыз ету мониторингi нəтижелерi бойынша мыналар: 1) жылжымайтын мүлiк бойынша – Қазақстан Республикасының бағалау қызметi туралы заңнамасына сəйкес бағалаушы мен қарыз алушы жəне (немесе) кепiлзат алушы арасында жасалған шарт бойынша жүргiзiлген бағалау жөнiндегi есепте айқындалған жылжымайтын мүлiктiң нарықтық құны; 2) өзге қамтамасыз ету бойынша – ұйымның iшкi нормативтiк құжаттарына сəйкес анықталған құны қолданыла отырып айқындалады. 2. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған жəне Қазақстан Республикасының экономикасын, оның басым салаларында жаңғырту мен əртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сəйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) жіктеу критерийлерін пайдалану ерекшеліктері 86. Ұлттық басқарушы холдинг Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған жəне Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен əртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сəйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген қарыздарды (кредиттердi) жiктеген кезде осы Қағидаларға 3-қосымшаның 2, 3-кестелерi пайдаланылады. 5. Банктің активтер мен шартты міндеттемелерге қарсы провизияларды (резервтерді) қалыптастыру ерекшеліктері 1. Провизияларды (резервтерді) құру тəртібі 87. Провизиялар (резервтер) Қазақстан Республикасының бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк туралы заңнамасының талаптарына, № 39 «Қаржы құралдары: тану жəне өлшеу» халықаралық қаржы есептілігі стандартына (бұдан əрі – № 39 ХҚЕС) сəйкес, сондай-ақ шартты міндеттемелер бойынша провизиялар (резервтер) құрған жағдайында – № 37 «Бағалау резервтері, шартты міндеттемелер мен шартты активтер» халықаралық қаржы есептілігі стандартына (бұдан əрі –№ 37 ХҚЕС) сəйкес құрылады. 88. Активтер бойынша провизиялар (резервтер) Банктің атқарушы органы бекіткен Провизияларды (резервтерді) есептеу əдістемесіне (бұдан əрі – Əдістеме) сəйкес құрылады, ол бойынша провизияларды (резервтерді) есептеу былайша жүзеге асырылады: 1) активтер біртекті жəне жеке болып жіктеледі; 2) жеке активтердің құнсыздануына бағалау жүргізіледі; 3) Əдістемеде белгіленген құнсыздану белгілері анықталған жеке активтер бойынша: күтілетін ақша ағыны есептеледі; күтілетін ақша ағынының дисконтталған құны мына формула бойынша есептеледі:

2) өтелмеген аккредитивтер, шығарылған немесе расталған кепілдіктер бойынша шартты міндеттемелер – осы Қағидаларға 4-қосымшаның 2-кестесі; 3) құжаттамалық есептеулер мен кепілдіктер бойынша дебиторлық берешек бойынша – осы Қағидалардың 4-қосымшасының 3-кестесі; 4) банктерде орналастырылған корреспонденттік шоттардағы қалдықтарды қоса алғанда, депозиттер, сондай-ақ басқа банктерге берілген қарыздар бойынша – осы Қағидаларға 4-қосымшаның 4-кестесі. 99. 2013 жыл үшін провизиялар (резервтер) бойынша шығындардың сомасын есептеген кезде осы Қағидаларға сəйкес өткен салық кезеңінің 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша құрылған провизиялардың (резервтердің) сомасы есеп беру кезеңінің басына арналған провизиялардың (резервтердің) сомасы болып танылады. Провизиялар (резервтер) құру қағидаларына 1-қосымша Негiзгi қызмет түрi қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын жəне дауыс беретiн акцияларының (қатысу үлестерiнiң) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi заңды тұлғалар үшiн активтер мен шартты мiндеттемелердi (инвестициялық қарыздар (кредиттер) жəне олармен байланысты шарттық мiндеттемелердi, сондай-ақ бiртектi қарыздардың (кредиттердің) қоржынына қосылған қарыздарды қоспағанда жiктеу критерийлері 1-кесте № 1. 1) 2) 3) 4) 2.

6) 3. 1) 2) 3) 4) 5) 4. 1) 2)

Критерийлер Жiктеу санаты Қаржылық жай-күйi тұрақты қанағаттанарлық тұрақсыз нашар Кешiктiрiлген өтеу мерзiмiнiң болуы қарыз (кредит) бой- салымдар (депозиттер), дебиторлық береынша бағалы қағаздар жəне шек бойынша шартты мiндеттемелер бойынша соңғы он екі ай ішінде жiктелетiн актив бойынша кешiктiрiлген төлемдердiң болмауы соңғы он екі ай ішінде ағымдағы күнге дейiн төлемдердiң мерзiмiн өткiзуi бар болған жəне төлемдердi төлеу мерзiмi басталмаған қарыздар (кредиттер) 7-30 күн 7 күнге дейiн 14 күнге дейiн 31-60 күн 7 күннен 15 күнге дейiн 14 күннен 30 күнге дейiн 61-90 күн 15 күннен 30 күнге 30 күннен 60 дейiн күнге дейiн 90 күннен астам 30 күннен астам 60 күннен астам Қамтамасыз ету сапасы сенiмдi жақсы қанағаттанарлық қанағаттанарлықсыз қамтамасыз етiлмейдi Ұзарту ұзартудың болмауы ұзартудың болуы

5. 1) 2) 3) 4)

Қарыз алушыда (борышкерде) рейтингтiң болуы «А» жəне жоғары Қазақстан Республикасының рейтингiнен жоғары – «А»-ға дейiн Қазақстан Республикасының рейтингi деңгейiнде Қазақстан Республикасының рейтингiнен төмен жəне рейтингсіз

1) 2) 3) 4) 5)

2. Əдістемеге қойылатын талаптар 92. Əдістеме: 1) активтің құнсыздану белгілерінің тізбесін; 2) құнсыздану белгілерінсіз жеке активтердің жəне біртекті активтердің топтасуы жүзеге асырылатын кредиттік тəуекелдің ұқсас сипаттамаларын (мысалы, кредиттік тəуекелді бағалау немесе қарыз алушының географиялық арналасуы, кепілзат түрі, мерзімін өткізу мерзімі жəне басқа да факторлар ескерілетін жіктеу негізінде); 3) жеке активтерге қатысты – қамтамасыз ету құнын ескере отырып, күтілетін ақша ағынының болжамдарын айқындау тəртібін; 4) құнсыздану белгілері жоқ жеке активтерге жəне біртекті активтерге қатысты – провизиялардың (резервтердің) мөлшерін айқындау тəртібін; 5) шартты міндеттемелерге қатысты – осы Қағидалардың 89-тармағын қолдану тəртібін; 6) провизиялардың (резервтердің) мөлшерін есептеу мерзімділігін қамтиды. 93. Қазақстан Республикасының бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк туралы заңнамасы, халықаралық қаржылық есептiлiк стандарттары талаптарының өзгеруі Əдістемеге өзгерістер жəне (немесе) толықтырулар енгізуге негіз болып табылады. 94. Банктің атқарушы органы Əдістемені бекіткеннен кейін үш жұмыс күні ішінде оның халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сəйкестігі туралы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі түскен күннен бастап он жұмыс күні ішінде беретін қорытындысын алу үшін ол Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жіберіледі. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ескертулері Банктің атқарушы органы бекіткен пысықталған Əдістемені ескертулерді алған күннен бастап отыз жұмыс күнінен кешіктірмей, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жіберу жолымен жойылуға тиіс. 3. Шегеруге жатқызылатын провизияларды (резервтерді) есептеу 95. Салық салу мақсатында провизиялар (резервтер): 1) Əдістемеге сəйкес құнсыздану белгілері жоқ жеке активтер бойынша; 2) біртекті активтер бойынша; 3) егер қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) салық заңнамасына сəйкес айқындалған жеңілдікті салық салынатын мемлекетте тіркелген тұлға немесе жеңілдікті салық салынатын мемлекетте тіркелген тұлғаға қатысты тəуелді не еншілес тұлға болып табылған жағдайда қалыптастырылмайды. 96. Шегеруге жатқызылатын провизиялардың (резервтердің) мөлшерін есептеу үшін активтің жалпы баланстық құнындағы негізгі борыштың үлесіне келетін құнсызданудан залал шамасы (бұдан əрі – Негізгі борыштың құнсыздануы) мына формула бойынша айқындалады: НБҚ = НБ х (П / ЖБҚ), мұндағы НБҚ – Негізгі борыштың құнсыздануы НБ – негізгі борыш; П – осы Қағидалардың 88-тармағына сəйкес айқындалатын провизиялар (резервтер); ЖБҚ – активтің жалпы баланстық құны. Бұл ретте Негізгі борыштың құнсыздануынан есептелген сома 1 теңгеге дейін дөңгелектеуге жатады: 50 жəне одан да артық тиында��ы сома бір теңге ретінде қабылданады, 50 тиыннан кем сома қабылданбайды. 97. Шегеруге жатқызылатын провизиялар (резервтер) мынандай тəртіппен есептеледі: 1) егер Негізгі борыштың құнсыздануы негізгі борыштың елу пайызына тең немесе одан кем болса, шегеруге жатқызылатын провизиялардың (резервтердің) сомасы Негізгі борыштың құнсыздану мөлшеріне тең; 2) егер Негізгі борыштың құнсыздануы негізгі борыштың елу пайызынан артық құраса, шегеруге жатқызылатын провизиялардың (резервтердің) сомасы мына формула бойынша айқындалады: Провизиялар (резервтер) = 50%*НБ + (НБҚ -50%*НБ)*0.676 Бұл ретте провизиялардың (резервтердің) есептелген сомасы 1 теңгеге дейін дөңгелектеуге жатады: 50 жəне одан да артық тиындағы сома бір теңге ретінде қабылданады, 50 тиыннан кем сома қабылданбайды. 98. Провизияларды (резервтерді) есептеудің əрбір күніне арналған активтер мен шартты міндеттемелер бойынша провизиялардың (резервтердің) сомасын айқындау нəтижелері бойынша Банк есептеуден кейін бес жұмыс күнінен кешіктірмей, осы Қағидаларға 4-қосымшан