Page 1

Бїгінгі нґмірде:

№229 (28707) 28 ҚАРАША СЕНБІ 2015 ЖЫЛ

Елбасыныѕ апталыќ кестесі

 Өзгеріс өлшемі – өндіріс

Ґрісі ґміршеѕ ґнім

Президенттің баспасөз қызметі Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен өтетін алдағы ісшаралар туралы хабарлады.

30 қарашада Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқына жыл сайынғы Жолдауын жариялайды. Елбасы 1 желтоқсанда Астана қаласында Əскери-тарихи музейдің ашылу рəсі міне, сондай-ақ, Қазақстан Рес публикасының Тұңғыш Президенті

күніне арналған салтанатты шараларға қатысады. Мемлекет басшысы 2 желтоқсанда елімізге ресми сапармен келетін Нидерланд Корольдігінің Премьер-министрі Марк Рюттемен кездеседі. Кездесу барысында екі жақты

ынтымақтастықты, сондай-ақ, халықаралық күн тəрті біндегі мəселелерді талқылау жоспарланған.

Терроризмді əлемніѕ бірлескен іс-ќимылымен єана жеѕуге болады 25-27 қарашада Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев Санкт-Петербургте Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымы Парламенттік Ассамблеясы кеңесінің отырысына жəне жалпы отырысына, сондай-ақ, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы Парламентаралық Ассамблеясы Кеңесінің отырысына қатысты, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі. Өткен шаралар барысында терроризмге қарсы іс-қимыл, үлгі заңнамалық базаны жетілдіру, қылмыспен күрес саласындағы ұлттық заңнамаларды жақындастыру жəне үйлестіру, сондай-ақ, басқа да мəселелер талқыланды. ТМД ПАА кеңесі жұмысындағы негізгі мəселелердің

бірі «Халықаралық терроризммен күресте күш біріктіру туралы» мəлімдеменің қабылдануы болды. Құжат Қазақстан Парламентінің бастамасы бойынша келісіліп, қабылданды жəне Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың халықаралық терроризм мен экстремизмге қарсы іс-қимылдың

бірыңғай əлемдік желісін құру туралы БҰҰ Бас Ассамблеясының 70-ші сессиясы барысында айтқан идеясымен толығымен ұштасады. ТМД ПАА мəлімдемесінде «терроризм мен адамгершілікке жат, қорғансыз жəне кінəсіз адамдарға қарсы, халықтарды қорқытуға жəне бытыратуға бағытталған, тұтастай аумақтарды тұрақсыздыққа ұшырату мақсатындағы қырғынға соқтыратын террорлық шабуылдарды үзілдікесілді айыптайды» делінген. (Соңы 2-бетте).

Ассамблеяныѕ кїзгі сессиясы аяќталды Санкт-Петербургте ТМД ПАА 43-пленарлық отырысы жəне кеңес отырысы өтіп, оған палата Төрағасы Қабиболла Жақыпов бастаған Мəжіліс делегациясы қатысты, деп хабарлады Мəжілістің баспасөз қызметі. ТМД ПАА кеңесі отырысының күн тəртібінде қаралған мəселелердің бірі – Қазақстанның 2015 жылғы ТМД-ға төрағалығына қатысты болды. Мəжіліс Спикері біздің еліміздің төрағалығы Қазақстан Президенті Нұрсұлтан

Назарбаев бекіткен тұғырнама негізінде жүзеге асырылғанын атап өтті. – Тұғырнама мұрагерлік қағидатына негізделіп, осыған дейін қабылданған халықаралық келісімдер мен шешімдерді дəйекті

жүзеге асыруға бағытталды, – деді Қ.Жақыпов. Мəжіліс Төрағасының айтуынша, Қазақстан төрағалығында Достастық шеңберінде өзара түсіністік пен сенімді нығайтуға, сондай-ақ, ТМД кеңістігінде қауіпсіздік пен тұ рақ тылықты қолдауға бағытталған бастамаларға ықпал етуге басымдық берілді. (Соңы 2-бетте).

Мейірімділік арќылы – бірлікке Астанадағы Бейбітшілік жəне келісім сарайында Қазақстан халқы Ассамблеясының ұйытқы болуы мен қайырымдылық ұйымдарының, меценаттар мен донорлардың І респуб ликалық съезі өтті.

Н қ

А а

Қ д

Т а

Халық шаруашылығында химия өнімі қолданылмайтын сала сирек. Ол, əсіресе, ауыл шаруашылығын өркендету үшін аса қажет. Егістікке фосфор тыңайтқышын енгізу қызылша өнімділігін – 40, мақтаны – 23, күздік бидайды – 11, жүгеріні – 20, күрішті – 15 жəне бақша дақылдарын 40 пайызға арттыратыны ғылыми негізде дəлелденген. Бүгінгі таңда еліміздегі агроқұрылымдардың қарамағындағы егістіктерді құнарландыру үшін ғана 1 миллион 200 мың тонна минералды тыңайтқыш қажет екен. Өкінішке қарай, экономикалық қиындықтарға байланысты егістікке тыңайтқыштың қажетті мөлшері енгізілмей келеді. Кейінгі кезде химия өнеркəсібін өркендету еліміз экономикасының қарыштап дамуына қол жеткізетіні тағы да іс жүзінде дəлелденуде. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің жыл сайынғы Жолдауларында саланы өркендетуге қатысты нақты бағыт-бағдар, тапсырмалар беруде. Елбасы 2008 жылы облысымызға жұмыс сапарымен келген кезде химия өндірісін кешенді өркендету бойынша Жаңа Жамбыл фосфор зауытында рес публикалық кеңес өткізді. Кеңесте сөз сөйлеген Президент: – Химия кластерін дамытатын кез келді. Еліміз фосфор

Ассамблея жүзеге асырған «ҚХА – 20 игі іс!» басты əлеуметтік акциясы аясында 90 мың адамға 5 млрд. 623 млн. теңге көлемінде көмек көрсетілді. Оған қатысқан адамдардың саны 2 миллионнан асты. Осы орайда, бұл акцияға қатысқандарға шын жүрегіммен алғысымды білдіргім келеді», – деді Мемлекеттік хатшы. (Соңы 8-бетте).

кені жөнінен əлемде төртінші орында. Оның 15 миллиард тонна қоры барланған. Кейінгі кезде көптеген мемлекеттер азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге күш салуда. Ауыл шаруашылығы өнімін мол өндіру үшін минералды тыңайтқыш аса қажет. Қытай мен Үндістан мемлекеттері 60 миллион тонна минералды тыңайтқыш сатып алуға əзір. Сондықтан да химия өнімдерін көп өндіру арқылы еліміздің

əлеуетін арттыруға болады, – деді. «Қазфосфат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі фосфат кенін барлау, оны өндіру, өңдеумен жəне өткерумен шұғылданады. «Қаратау» тау-кен өңдеу кешені қарамағындағы 6 кеніште барланған 1 миллиард 600 миллион тонна кен шоғырланған. Жаңатастағы 3 жəне Қаратаудағы осы мөлшердегі кен көздерінде өндірілген фосфор əуелі

ұсақтау, сұрыптау, одан кейін оның бір бөлігі орталық байыту фабрикаларында өңделеді. Орталық байыту фабрикасында өңделген фосфор ұны сары фосфор өндіру үшін Жаңа Жамбыл фосфор зауытына, ал ұсақтау, сұрыптау фабрикасының өнімінің бір бөлігі Тараздағы Минералды тыңайтқыш зауытына жөнелтіледі. (Соңы 7-бетте).

● Сырт көз – сыншы

Мемлекеттік рəміздер – елдіктіѕ белгісі

Кеше Ақордада Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Гүлшара Əбдіқалықованың төрайымдығымен Мемлекеттік рəміздер жөніндегі республикалық комиссияның кезекті отырысы өтті. «Егемен Қазақстан».

«Егемен Қазақстан».

Қоғамда қайырымдылықтың жандануына үлес қосуды, осынау игі істің айналасында жүрген жомарт жандардың бірігуіне ықпал етуді мақсат тұтқан съезде Мемлекеттік хатшы Гүлшара Əбдіқалықова сөз сөйледі. «Биыл біздің Ассамблея бірқатар жалпыұлттық, қайырымдылық акцияларын өткізіп, олардың өзектілігін еліміздің əрбір тұрғынына жеткізуге тырысты.

Мұқаш ЕСКЕНДІРОВ, «Қазфосфат» ЖШС бас директоры.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ,

Ы м

Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

Ауқымды шараға 1 200-ден астам адам қатысса, олардың ішінде қайырымдылықпен айналысатын адамдар, меценаттар, ҚХА мүшелері, үкіметтік емес ұйымдардың, этномəдени, діни бірлестіктердің, қорлардың, мемлекеттік органдардың, ұлттық компаниялардың өкілдері, шет мемлекеттердің дип ломатиялық миссиялары, сондай-ақ, ғылыми жəне шығармашыл зиялы қауым, жастар, өңірлерден келген делегациялар жəне БАҚ өкілдері қатысты.

Тарихты тарлан тўлєалар жасайды 3-бет Ќауіпсіздік ќалќаны 7-бет Ауру батпандап кіріп, мысќалдап шыєады 10-бет Жаћандыќ жылыну: соѕєы мїмкіндік 11-бет

Отырысты ашқан Мемлекеттік хатшы қазақстандық патриотизм жəне халық бірлігінің Мемлекет басшысы ұсынған бес институттық реформаны, сондай-ақ, «100 нақты қадам» – Ұлт жоспарын табысты жүзеге асырудағы маңызды фактор екенін атап өтті. Қазақстандық патриотизм ең алдымен Отанға деген сүйіспеншіліктің, мемлекеттік рəміздерге деген құрметтің негі зінде қалыптасатынын айтып, мемлекеттік рəміздер бой ын ша жұмыс тобы жақсы жұмыс атқарғанын, əлемдегі тəжірибелерді екшелгенін де назарға салды. Комиссия отырысында Инвестициялар жəне даму министрлігінің, сондай-ақ, Қызылорда,

Қостанай, Павлодар, Ақтөбе облыстары əкімдерінің есептері тыңдалды. Комиссия мүшелері орталық жəне жергілікті мемлекеттік органдардың идеологиялық тұрғыдан осы маңызды жұмыс тарына терең əрі жанжақты талдау жасады. Отырыста мемлекеттік рəміздер туралы заңнамалардың бұзылуына жол бермеу, соның ішінде үнемі ішкі бақылауды қамтамасыз ету, құқықтық қолдану тəжірибесін жаңғырту, сондай-ақ, мемлекеттік рəміздерді қолдану жəне насихаттау саласын бақылауды күшей ту мəселелеріне уəкілетті мемлекеттік органдар басшыларының назары аударылды. Комиссия отырыстың қорытындысы бойынша нақты тапсырмалар мен ұсыныстар берді.

«Ќазаќстанныѕ əсерлі серпілісі бізді сїйсіндіреді» Редакцияға бұл мақала Сыртқы істер министрлігі арқылы келіп түсті. Əлемдік геосаясатта үлкен өзгерістер жасалған тұста, өткен ғасырдың 90-шы жылдарында сол кездегі Германия Демократиялық Республикасының Үкіме тін басқарған, бүгінгі таңда Германияның «Солшылдар партиясының» ақсақалдар алқасының төрағасы Ханс Модров еліміз туралы, Елбасымыз туралы ойларын қағазға түсірген екен. Тарихтың тар кезеңін көрген, Қазақстанның қазіргі деңгейін, Елбасымыздың ерен еңбегін сырт көздің сыншылығымен бағалауға мүмкіндігі бар саясаткердің мақаласын «Егемен Қазақстан» оқырмандарының назарына ұсынып отырмыз. Ханс МОДРОВ,

Германияның «Солшылдар партиясының» ақсақалдар алқасының Төрағасы, ГДР-дің соңғы премьер-министрі.

Мен кезінде Кеңес Одағына елуден астам рет барсам да, Қазақстанды алғашқы рет өз көзіммен биылғы жылдың күзінде ғана көрдім. Алайда, бұл мемлекетке деген менің қызығушылығым одан əлдеқайда бұрын оянғанын мойындауым керек. Ғарышқа алғашқы рет барған неміс азаматы Зигмунд Йен еді.

Валерий Быковскиймен бірге ол Байқоңырдан ғарышқа ұшып шыққан. Олардың қазіргі таңда мұражайда тұрған ғарыштық капсуласы қазақтың кең-байтақ жеріне қонған болатын. Біз Зигмундпен қазірге дейін жақсы доспыз. Уақыт өте келе өмірлік жолдасым екеуміз, əсіресе, қазақ даласының жүздеген шақырымын жүріп өткен соң, Зигмундтың Жер-анаға оралуы жəне Қазақстанның ғажайып ландшафты туралы əңгімелерін тереңірек түсіне білдік. (Соңы 4-бетте).

● Заманмен үндес заңғар басылым

Елжандылыќтыѕ ерен їлгісі Мен «Егемен Қазақстанның» 60 жылдан бергі оқырманымын. Одан ажырағым да келмейді. Себеп – газеттің əрқайсымыздың жүрегімізге елжандылық атты асыл сезімді құя білуінде. Ең бастысы, басылым мемлекет мүддесіне қызмет етудің қаншалықты жауапкершілігі барын сезінеді, баршамызға түсіндіріп, соған бағыттай да алады. Мемлекет бұл басылымға басшылық жасау, қызмет атқару міндетін өзінің таңдаулы тұлғаларына жүктейтіні тегін емес. Газет осынау 96 жылдық сан тарау тарихиталқысында еліміздің биік арманы – Тəуелсіздік ұғымын санаға жеткізуден əсте танбады. Бұл

қым бат газет. Оны қолыма алмасам, көңілім орнықпай тұратыны сондықтан. Менің замандастарым осы газеттің ұстанымымен, парасатты ойпайымдарымен азаматтық қалпын қалыптастырды десем, еш артықтығы жоқ. Елбасымыз Н.Ə.Назарбаев «Егемен Қазақстанды» еліміздің бас газеті деп бағалағанда қатты қуандым. Басылымға зəулім ғимарат тұрғызылып, көше атауы берілуінде де үлкен мəн жатыр. «Мемлекеттің мерейі» дегеніміз осы. Халқымыздың ықыласы да айрықша. Елімізде Тəуелсіздік жылдары жылдық таралымы 200 мыңның үстіндегі бірден-бір

газет – «Егемен Қазақстан». Бұл да шекті көрсеткіш емес. «Мəңгілік Елдің» ұландары мен қырандары мұны жақсы түсінеді. Мен Қазақстан Прези дентімен жұмыс бабымен көптеген шетелдерде болдым. Газет тілшілері Елбасы сапарын, Қазақстан табыстарын алдымен бас басылымдарында жариялап, құрмет көрсетеді. Сондықтан да ұлттық газетіміздің тілекшісі, тұрақты оқырманымын. Бұл мақтаныш екендігін ұмытпайық, ағайын! Ибрагим ЖАНҒОРАЗОВ, «Ижевский» ЖШС бас директоры, Социалистік Еңбек Ері.

Ақмола облысы, Аршалы ауданы.


2

www.egemen.kz

28 қараша 2015 жыл

Терроризмді əлемніѕ бірлескен іс-ќимылымен єана жеѕуге болады (Соңы. Басы 1-бетте). «Терроризмді тек халықаралық құқық аясында жəне БҰҰ-ның үйлес тіруші рөлінің негізінде барлық мемлекеттер мен халықтардың бірлескен, дəйекті түрдегі жəне жүйелі іс-қимылымен жеңуге болады» деп атап өтілген. Құжатта əлем парламентшілерін халықаралық терроризмге құқықтық қарсылықты күшейту жəне террормен халықаралық күрестегі парламенттік дипломатияның əлеуетін барынша жұмылдыруға шақыру бар. Кеңес отырысында сөз алған Қ.Тоқаев ТМД ПАА қаулысына терроризмге қарсы ауқымды коалиция құру жөніндегі ТМД мемлекеттері басшыларының жəне басқа да əлемдік көшбасшылардың бастамасын қолдау туралы жеке тармақ қосуды ұсынды. Одан басқа, Қазақстан Сенаты Төрағасының ұсынысы бойынша қаулыға «халықаралық терроризмге қарсы күрес жөніндегі бəрі қамтылатын конвенцияға келісу жəне қабылдау үдерістерін тезірек аяқтау мақсатында» бірлескен күш-жігер қажеттігі туралы ереже енгізілді. ТМД ПАА Төрайымы Валентина Матвиенко мəлімдемені əзірлеу жəне қабылдау жөніндегі бастамасы үшін Қазақстан Сенатының Төрағасы Қ.Тоқаевқа алғыс айтты. Отырыс барысында кеңес мүшелері, сондай-ақ, «Парламенттік делегациялар мен ұлттық парламенттер мүшелеріне қатысты саяси себептер бойынша шектеу шаралары тəртібін халықаралық

Қ.Жақыповтың атап өткеніндей, Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 70 жылдық мерейтойына дайындалу жəне өткізу жөніндегі негізгі іс-шаралар жоспарын жүзеге асыру төрағалықтың маңызды міндеттерінің бірі болды. Осы ретте Мəжіліс Төрағасы: «Қазақстанның бастамасы бойынша ТМД елдері басшыларынан БҰҰ-ның 70 жылдығына байланысты жəне халықаралық лаңкестікке қарсы күрес туралы мəлімдемелер қабылданды. ТМД-ға қатысушы-мемлекеттер бейбітшілікті қамтамасыз ету мен қауіпсіздік бағытында БҰҰ-ның рөлі айрықша екенін білдіріп, сонымен бірге, барлық мүдделі мемлекеттер жəне халықаралық ұйымдармен лаңкестікке қарсы күресте сындарлы іс-қимылға дайын екендіктерін көрсетті», – деді. Қабиболла Жақыпов сөзін қорытындылай келе, Қазақстанның

тəжірибеде қолдануға жол бермеу туралы» мəлімдемесін қабылдады. Сенат Төрағасы Қ.Тоқаев ТМД жəне оның Парламентаралық Ассамблеясының жұмысы туралы айта келіп, Достастық Еуразия ның орасан зор кеңістігінде қауіпсіздік пен көптұрпатты ынтымақтастықты қамтамасыз етуде зор еңбек сіңірген беделді халықаралық ұйым екенін атап өтті. «ТМД-ның пайда болу тарихы жəне 90-жылдардың басындағы жағдай қалай өрбігені біздің есімізде. Сондықтан Достастық ая сында атқарылған істерді біз бағалауымыз керек», – деді Сенат басшысы. Сонымен бірге, Қ.Тоқаев Қазақстан Президенті Н.Назарбаевтың 2015 жылы 16 қазанда Бурабайда Достастық мемлекеттері басшылары кеңесінің отырысында айтқан ұсыныстары келешекте ТМД-ны трансформациялаудың негізіне айналатынына сенім білдірді.

Парламентаралық Ассамблея туралы айта келіп, Қ.Тоқаев: «Біздің ұйым өте керек жəне парламенттер тұрғысынан ғана емес, біз дің мемлекеттеріміз халықтарының жақындасуы тұрғысында аса маңызды болып отыр», – деді. Сенат Төрағасы, сонымен қатар, ұлттық заңнамаларды əзірлеу барысында ескерілетін үлгі заңдарды жасап шығару жөніндегі ТМД парламентшілері мен сарапшыларының пайдалы қызметін атап өтті. Санкт-Петербургте болған кезде қазақстандық депутаттар ТМД ПАА жəне ҰҚШҰ ПА тұрақты комис сияларының жұмысына қатыс ты. Таврия сарайындағы шаралар аясында Қазақстан Парламенті Сенаты мен Ресей Федерация Кеңесінің арасындағы Парламенттік ынтымақтастық комитетінің де отырысы болды. Кеше қазақстандық парламентшілер ТМД ПАА-ның 43 жалпы отырысына қатысты.

төрағалығы барысында өзара ісқимылдың негізгі бағыттары одан əрі нығая түскеніне, ТМД-ның көпқырлы ынтымақтастықтың маңызды саяси алаңы екені тағы бір мəрте дəлелденгеніне тоқталды. ТМД ПАА 43-пленарлық отырысы көші-қон, кəсіпкерлік жəне жергілікті өзін өзі басқару сынды салаларды қамти отырып, модельдік заңнамаларға қатысты ауқымды мəселелерді талқыға салды. Санкт-Петербургте ҰҚШҰ жəне ТМД Парламентаралық ассамблеялары шаралары аясында Мəжіліс Төрағасы бірқатар екіжақты кездесулер өткізді. Қырғызстан Парламентінің спикері Асылбек Жээнбековпен кездесу барысында Қ.Жақыпов əріптесін Жогорку Кенештің алтыншы шақырылымының төрағасы лауазымына сайлануымен құттықтай келе, Қырғызстан Парламенті делегациясын 3-4 желтоқсанға жоспарланған ТүрікПА Парламенттік Ассамблеясы шараларына қатысу үшін Астанада күтетінін жеткізді.

Асылбек Жээнбеков Қа зақстан-Қырғызстан парла ментаралық қарым-қатынас деңгейін жоғары бағалады жəне Қырғызстанның ЕАЭО құрамына кіру ниетін қолдағаны үшін ризашылық білдірді. Ал Ауғанстан Ұлттық Ассамблеясы Волеси Джирға төрағасы Абдулла Рауф Ибрагимимен кездесу барысында осы елде бейбітшілік пен тұрақтылық орнату мəселесі əңгіме өзегіне айналды. Ауғанстан парламенті өкілдері көрсетіліп жатқан гуманитарлық көмек үшін Қазақстанға алғысын білдірді. Қабиболла Жақыпов 8 желтоқсанда Исламабадта өтетін «Азия жүрегі – Ыстамбұл үдерісі: қауіпсіздікке төнетін қатерлерге қарсы іс-қимыл жөнінде ынтымақтастықты нығайту жəне экономикалық байланыстарға ықпал ету» тақырыбындағы 5-министрлік конференциясы жағдайды тұрақтандыруға тың серпін беретініне сенім білдірді.

Ынтымаќ ырысќа бастайды Қазір əлемнің көптеген елінде ішкі дүрдараздық асқынып тұр. Бір-бірімен өзара тіл табыса алмағандар арасындағы жанжалдың ұшқыны бір елдің аумағынан асып, тіпті, халықаралық сипатқа ұласқаны да жасырын емес. Тəубе делік, Қазақ еліне жаһан жұрты қызыға қарайтын болды.

Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

«Таяу Шығыста, Еуропада орын алып жатқан түрлі қайғылы оқиғалар баршаның жанын ауыртады. Күллі əлемді дүрліктіріп жатқан осындай жағдайда Қазақстан бірлігі жарасқан елдің ғана тəуелсіздіктің туын жоғары көтере алатындығын көрсетті», деді Қазақстан халқы Ассамблеясы Төрағасының орынбасары-Хатшылық меңгерушісі Ералы Тоғжанов Атыраудағы түрлі этнос өкілдерімен жүздесуі барысында. Оның айтуынша, көптеген елдерде азаматтық бірегейлік пен халықтар дəстүрін сақтау мəселесі ушыға түсуде. Өйткені, əлем елдеріндегі алауыздықтың түп тамырын халықтардың ұлттық құндылықтарын жоғалта бастауынан емес пе екен? Осы орайда, «Ұлттық мəселелерді мемлекет саясатының негізгі тетігіне айналдырған Қазақстандағы

Кеше Мəскеуде «Байқоңыр» кешені бойынша ҚазақстанРесей үкіметаралық комиссиясының үшінші отырысы өтті, деп хабарлады Премьер-Министрдің баспасөз қызметі. Отырысқа Қазақстан жағынан Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің бірінші орынбасары Бақытжан Сағынтаев, Ресей жағынан Ресей Федерациясы Үкіметі төрағасының орынбасары Дмитрий Рогозин қатысты. Комиссия мүшелері

Ассамблеяныѕ кїзгі сессиясы аяќталды (Соңы. Басы 1-бетте).

«Байќоѕыр» кешеніне байыпты кґзќарас

Ассамблея институтына Президенттің жетекшілік етуі, осы құрылымнан Парламентке депу таттардың тағайындалуы Ресей, Қытай жəне Индонезия мемле кеттерінің таңданысын тудырды. Ынтымағы жарасқан елдің ырысы молаяды», деді Ералы Тоғжанов. Биыл Ассамблея жылы аясында көптеген қайырымдылық шаралары өтті. Соның бірі – «Тайқазан» жобасы. Ералы Тоғжанов аталған жобаның қорытындылары туралы айта келіп, төмендегідей деректі де тілге тиек етті. Астана күні мерекесінде Ассамблеяның ұйытқы болуымен бір мезетте 735 килограмм ет асылып, бұл шара «Гиннестің рекордтар кітабына» енгізіліпті. Сол кезде Астана төрінде асылған еттің жағымды иісі бес шақырымға дейін сезіліпті. Осы сəтті тамашалауға алғашқыда алаңға 1500-ге жуық адам жиналса, арада 25 минут өткенде олардың қатары 5000 адамға жетіпті. Бұл

халықтың ұлттық құндылыққа құштарлығын аңғартады. Ералы Тоғжанов бастаған топ Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінде ашылған Қазақстан халқы Ассамблеясы институтының жұмысымен де танысты. Бұл – еліміздің өзге жоғары оқу орындарында кездеспейтін бірегей құрылым. Мұндағы «Мəңгілік Ел» кітаптар көрмесіне əр этностың тарихынан кең мағлұмат беретін кітаптардың қойылуы назар аудартады. Аталған университеттегі Қазақстан халқы Ассамблеясы институтының жауапты хатшысы Жанна Абузярованың мəліметінше, 2012 жылы Қалмақ мемлекеттік университетінің базасында қазақстандық өнер жəне тарих орталығы ашылыпты. Бұл бастама кейін Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінде жалғасып, қазір мұнда дəл сондай орталық жұмыс істейді. Ресейлік жоғары оқу орындарымен байланыс нығайып отыр. «Жоғары оқу орындарынан студенттер алдымен сапалы білім алатын болса, екіншіден, əрбір студент Елбасы саясатын, əсіресе, қазақстандық келісімді нығайтуға, насихаттауға атсалысуы қажет», деген пікірімен бөлісті Ералы Тоғжанов. Қазақстан халқы Ассамблеясы Төрағасының орынбасары Атырауда 17 этномəдени бірлестіктің жұмысымен кеңірек танысып, əр этностың өнерлі өкілдері дайындаған концерттік бағ дарламаны тамашалады. Атырау облысы. –––––––––––––––

Суретті түсірген Рахым ҚОЙЛЫБАЕВ.

«Бай қоңыр» кешенінің жұмыс істеуінің көкейкесті мəселелерін жəне бірлескен жобаларды, атап айтқанда, «Бəйтерек» ғарыштықзымы рандық кешенін құруды жүзеге асыру барысын қарады. Отырыста «Байқоңыр» кешенін, Байқоңыр қаласы, Төретам поселкесі жəне Ақай ауылдық

округі инфрақұрылымдарын дамыту мəселелерін қоса алғанда, бірлесіп пайдалану, қосар лы салық салуды болдырмау, кешендегі нысандар мен мүліктердің сақталуы бойынша «Жол картасының» орындалу барысы тыңдалды. Оның сыртында «Байқоңыр» кешенінің туристік əлеуетін дамыту мəселесі де қаралды. Қазақстан тарабы қонақ үйлер, зымыран тасығыштар мен басқа

да нысандардың ұшырылуын бақылайтын көру алаңдарының құрылысын қарастыра отырып, инфрақұрылымды дамыту жөніндегі бағдарламаны əзірлеу мен жүзеге асыруды белсенді жүргізу қажет деп есептейді. Кездесу қорытындысы бойынша тараптар Қазақстан мен Ресейдің ғарыш саласындағы ынтымақтастықты одан əрі де тереңдете түсуге ниетті екендіктерін атап көрсетті.

Ќоєамымызда əлеуметтанушылардыѕ рґлі зор Кеше елордадағы Бейбітшілік жəне келісім сарайында Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күніне арналған əлеуметтанушылар форумы өтті. Оны Білім жəне ғылым министрлігі, Қазақстан халқы Ассамблеясы, Астана қаласының əкімдігі жəне Қазақстан əлеуметтанушылар қауымдастығы бірлесе ұйымдастырды. Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Оған депутаттар, мемлекеттік ор гандардың қызметкерлері, отан дық жəне Ресей, Түркия, Беларусь, Əзербайжан, Армения, Қырғызстан елдерінің зерттеушілері мен əлеуметтанушы ғалымдары, академиялық жəне қолданбалы ғылым саласының, жетек ші жоғары оқу орындары мен ғылыми-зерттеу институттарының өкілдері қатысты. Форумды БҒМ ҒК Философия, саясаттану жəне дінтану институтының директоры, əлеуметтану ғылымдарының докторы Зарема Шəукенова ашып, қатысушыларға құттықтау сөзін арнады. Жиын барысында З.Шəукенова Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың қолдауының арқасында Қазақстандағы əлеуметтану

саласы қарқынды дамып, еліміздегі келісім мен тұрақтылықты, біртектілікті нығайтуда үлкен үлес қосып отырғанын жеткізді. Сондай-ақ, ол қазақстандық əлеуметтанушылардың зерттеу жұмыстары нəтижесінде елімізге қажетті көптеген нақты деректер анықталып отырғанын мəлім етті. Оның айтуынша, мұның өз кезегінде мемлекеттік тұрғыдағы тиісті шешімдер қабылдауда пайдасы зор. «Еліміздің əр үшінші тұрғыны тек отандық өнімді таңдаған. Ал қалғандары отандық өнімді сапа мен баға дəрежесіне қарап алады. Аймақтық ынтымақтастық интеграциясына сүйенсек, салыстырмалы түрде қазақстандықтар Қытай тауарларынан гөрі, ресейлік өнімдерді ұнататыны анық талған. Ал батыстан келген заттар қытайлық жəне ресейлік өнімдерден де жақсы

болып саналады екен», – деді З.Шəукенова. Сондай-ақ, зерттеу барысында отандастарымыз «100 нақты қадам» Ұлт жоспары мен еліміздегі басқа да реформа лар жөнінде тұшымды мəлімет тер алған. «Сауалдардың қорытындысы бойынша қатысушылар ішінде «100 нақты қадам: баршаға арналған қазіргі заманғы мемлекет» Ұлт жоспарымен танысып, оны оқып шыққандар саны 60 пайызды құраған», – деді директор. Форумда белгілі болғандай, 2017 жылы Қазақстанда өтетін əлеу меттанушылар конференция сына əлемнің алдыңғы қатар лы ғалымдары жиналады. Бұл жөнінде Мəжіліс депутаты, Қазақстан əлеуметтанушылары қауымдастығының вице-президенті Серік Сейдуманов мəлім етті. «2012 жылы Астана мен Алматыда халықаралық əлеумет тану қауымдастығының президенті Майкл Буравойдың Қазақстан əлеуметтанушылары қау ым дастығының басшы лығымен кездесуі өтті. Осының

Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Олжалы озаттар

Кеше Білім жəне ғылым министрі Аслан Сəрінжіпов Астана қаласында Президенттік олимпиада жеңімпаздарымен кездесті.

Шараға қатынасқан 50-ге жуық оқушының осалы жоқ. Олар 2015 жылдың 30 қазаны мен 26 қарашасы аралығында өткен жаратылыстану-математика бағытындағы пəндерден Президенттік олимпиаданың жүлдегерлері. Олимпиаданың негізгі идеясы – жоғары білімді қазақстандық оқушыларды тəрбиелеу жəне жаратылыстану-математика ғылымдарын терең меңгерту. Осымен сегізінші жыл қатарына өткізіліп отырған білім бəсекесіне қатысушы үміткерлер бұл жолы үш кезең аралығында өзара бақ сынасқан. Бірінші, аймақтық кезеңге 1024 мектептен барлығы 2040 мектеп бітіруші қатысқан. (517-і мамандандырылған, 536-ы ауылдық мектептерден). Екінші кезеңде республиканың барлық өңірлерінен 329 оқушы on-line режімде тестілеу бойынша сынға түсіп жəне жоғары ұпай жинаған 165 оқушы эссе жазу арқылы анықталған. Үшінші кезең, республикалық, ол 2 аталым бойынша 4 бағытта өрбіген. Атап айтар болсақ, математика, химия, физика жəне биология. Жыл сайын зияткерлік республикалық жарыстарға 9-11 сыныптардың 2000-нан астам оқушылары қатысады. Бүгінде қазақстандық оқушылардың аттарын беделді халықаралық олимпиадалар мен конкурстардың жеңімпаздары қатарынан жиі көріп келеміз. Дəлірек айтсақ, еліміздің озат оқушылары халықаралық олимпиадалар мен ғылыми жарыстарда 1246 медальді жеңіп алғанын, оның 270-і алтын, 360-ы күміс, 596-ы қола, сондай-ақ, 20 марапат қағаздарын қанжығалағанын мақтанышпен айтуға тұрарлық. Бексұлтан ЖАҚСЫБЕКҰЛЫ.

нə тижесінде, биыл прези диум 2017 жылы Қазақ стан да, яғ ни Алматы жəне Аста нада ұлттық əлеуметтану қауымдастықтары ның төртінші конференциясын өткізу туралы шешім қабылдады. Бұл шара посткеңестік кеңістікте алғаш өткізіліп отыр. Бұл өте маңызды жəне ауқымды оқиға. Елімізге осы саладағы алдыңғы қатарлы ғалымдар келеді деп күтілуде», – деді С.Сейдуманов. Басқосуда Еуропа университеттерінің саяси ғалымдар жəне əлеуметтану факультетінің профессоры, халықаралық əлеуметтанушылар қауымдастығы атқару комитетінің төрайымы Елена Здравомыслова (Ресей), Беларусь Республикасы ҰҒА Əлеу меттану институтының директоры, əлеуметтану ғылымдары ның докторы Игорь Котляров, Əзербайжан Республикасы ҰҒА Философия жəне құқық институтының директоры, философия ғылымдарының докторы Иль хам Мамедзаде жəне тағы бас қа лар сөз сөйлеп, саланың қазіргі таңдағы атқарып отырған жұмыс тары жөнінде кеңінен əңгімелеп берді. Сондай-ақ, олар Қазақ станның бұл бағыттағы жүзеге асырып жатқан шараларына оң баға берді. Қорыта айтқанда, форум барысында əлеуметтанушылардың жəне гуманитарлық ғылымның Тұңғыш Президент – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамаларын, оның ішінде «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын іске асыруға атсалысуының мəселелері жанжақты сөз болды. Сонымен қатар, «Қазақстан-2050» Стратегиясын ғылыми қамтамасыз ету бойынша 2013-2015 жылдарға арналған үшжылдық зерттеулердің тақырыптық жоспарының қорытындылары көрсетіліп, «Мəңгілік Ел» патриоттық идеясының шеңберінде қойылған міндеттерді ескере отырып, 2016-2018 жылдарға жаңа тақырыптық жоспарды қабылдау бойынша ұсыныстар айтылды.

Елбасының қалың бұқараға жол тартқан 5 реформаны орындауға бағытталған Ұлт жоспары – «100 нақты қадам» аясында еліміздің өңір-өңірінде, түкпір-түкпірінде жəне барша салаларында қызу жұмыстар жүргізіліп жатыр. Бұл ретте «Алдымен экономика, одан кейін саясаттың» ұстанымына орай еліміздің экономика саласының мамандары жұмыла іске кірісуде.

Маќсат – отандыќ мазмўнды арттыру Эльмира МƏТІБАЕВА, «Егемен Қазақстан».

Айтар болсақ, өткен жылдың төртінші тоқсанындағы ахуал бойынша, мемлекетіміздің мұнай өндіру саласына шетелден тікелей инвестиция тарту көлемінің төрт есе кемігендігі байқалады. Ал ол ел экономикасындағы инвестицияның жалпы түсіміне əсер ететін болғандықтан, қажетті іс-шараларды қолға алу қажет-ті. Осы орайда ірі жер қойнауын пайдаланушылар жобаларының əлеуеті мен мүмкіндіктерін пайдалана отырып, мұнай сервистік саласы мен отандық компанияларды дамыту жөнінде қажетті құралдарды əзірлеу керек. Бұл отандық мұнай сервистік саласын дамытуға қарқын береді. Осы мəселеге орай, Мұнай сервистік компаниялар одағы президиумының төрағ а сы Рашид Жақсылықов БАҚ өкілдері үшін арнайы баспасөз мəслихатын өткізді. Алда тұрған міндет – 56-қадамда айтылған «Экономиканың басым секторларында «зəкірлік инвесторлармен», яғни халықаралық стратегиялық серіктестермен бірлескен кəсіпорындар құру. Шетелдерден жоғары білікті

мамандар тарту үшін АҚШ, Канада, Австралия үлгісі бойынша қолайлы көші-қон режімін қалыптастыру» тапсырмасына орай бірқатар маңызды жұмыстар жа салғандығын жеткізді. Жəне де қазақстандық үлесті арттыру үдерісін қадағалайтын нақты бір органның жоқтығынан бұл бағытта əлі күнге дейін жүйелі жұмыс жүргізілмей келеді. Отандық үлес көлемін көбейту үшін бірінші кезекте, шетелдік кəсіпорындармен тиімді келіссөздер жүргізу қажет. Мұнай-газ саласы өндірісінің төңірегінде қызмет көрсетуші компаниялардың осы жұмыста тəжірибесі көп. Алғашқы инвестордың легімен келіп, солармен жұмыс істеп, 9 адаммен жұмыс бастап, қазіргі таңда оны бес мыңға жеткізіп отырған азаматтарымыз бар. Бұл ретте «зəкірлік инвесторлардың» ел экономикасы үшін маңызы зор екені рас. Сондықтан еліміздегі отандық компанияларға шетелдік компаниялардан қорқудың қажеті жоқ, олардан қажеттіні үйренген дұрыс. Не дегенмен, экономикасын жаңадан қалыптастырып келе жатқан ел болғандықтан біздің үйренуге тиісті дүниелеріміз бар, деді ол өз сөзінде.

Сонымен қатар, елімізде бірлескен кəсіпорындар құру өз кезегінде Дүниежүзілік сауда ұйымында бəсекеге қабілетті болуға ықпал етеді. Қазіргі таңда елімізде құрылыстық жəне сервистік жұмыстар жобасы бойынша 100-200 млн. АҚШ доллары сомасына дейін тендер өткізу тəжірибесі қалыптасты. Бұл ретте бірқатар отандық компаниялар оған қатыса алмауда. Оған себеп, банк тарапынан кепілдіктің болмауы, техникалық жабдықтардың тозуы мен білікті мамандардың жетіспеушілігі. Ал шетелдің құрылыс жəне мердігер компанияларында ондай кедергілер жоқ болғандықтан, олардың қазақстандық компаниялар алдында үлесі артып жататыны рас. Ал аталған одақ осы мəселеге орай, шетелдік компаниялар үлесін кемітіп, керісінше, отандық мазмұнды арттыруға мүдделі. Осы орайда бұл түйткілдің түйінін бірлескен кəсіпорындармен консорциум құру арқылы тарқатуға болатындығы айтылды. Ал бүгінгі таңда Мұнай сервистік компаниялар одағы ауқымды консорциумды қа лыптастыру үстінде, оған түрік тің екі ірі компаниясы мен қазақ стандық үш құрылыс компаниясы кіреді. Нəтижесінде біздің елде бəсекеге қабілетті мердігерлер мен техниканы жетік меңгерген мамандар қатары көбейіп, əрі қаржылай мүмкіндік артатын болады.


3

www.egemen.kz

28 қараша 2015 жыл

● 1 желтоқсан – Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күні

Тарихты тарлан тўлєалар жасайды Қайрат МƏМИ,

Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы.

Барлық ел, барша халық үшін дүниеде азаттықтан асқан асыл мұрат, Тəуелсіздіктен биік мақсат жоқ екені əмбеге аян. Тəуелсіздік жолында ата-бабаларымыз ғасырлар бойы бес қаруын беліне байлап, қаһармандықпен күресті. Азаттық аңсаған бабалар тілегі өткен ғасырдың тоқсаныншы жылдарының басында елімізге бақ болып қонды. Тəуелсіздіктің алғашқы кезеңдерінде жаңа мемлекет құру, оны дүние жүзіне таныту оңайға түспеді. Бар ауыртпалық пен жауапкершілік жүгі Елбасына жүктелді. Күлтегін бабамыздың «Халқына – бегі, бегіне – халқы сенген ел ұзақ жасайды» дегеніндей, Елбасы өтпелі қиын кезеңдерден елімізді дамудың жаңа сатысына алып шықты. Сол сындарлы сəтте жас мемлекеттің буынын бекітіп, келешегін айқындауда жаңа тұрпатты мемлекет құрған Тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев еліміздің іргесі бекіген тұста айтқан: «Əлемде егемен Қазақстан бар. Оның көп ұлтты, тату, ынтымақшыл халқы бар. Қуатты экономикасы, сенімді саяси жүйесі бар. Ең бастысы – бүгіннен нұрлы, бүгіннен кемел болашағы бар» деген сөзі баршамызға рух берді, жүрегімізге сенім ұялатты. Мұндай ұлан-ғайыр істерді мемлекет тізгінін нық ұстаған ұлы тұлғалар ғана қысқа мерзімде жүзеге асыра алатынын тарихтың өзі дəлелдеп берді. Біз соған көз жеткізген, қолымыз жеткен бақытты елміз, Қызыр қолдаған халықпыз. Бұдан жиырма төрт жыл бұрын халқымыздың Тұңғыш Президентін жалпыхалықтық сайлауда таңдауы азат еліміздің арда ұлы Нұрсұлтан Назарбаевқа түскеніне төрткүл дүние куə болды. Елбасымыздың дара тұлғасына, қайраткерлік қызметіне əлем елдерінің басшылары мен зиялы қауымы жоғары бағасын сол кезде-ақ берген еді. Қазақстан басшысының əлемдік деңгейдегі қайраткерлік тұлғасы жайлы бүгінде де жақсы пікірлер үнемі айтылуда. Сырт көз сыншы бола тұра, Кувейт мемлекетінің Қазақстандағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Тарек Абдулла əл-Фарадж жақында Елбасымыз туралы: «Ұлт көшбасшысының арқасында Қазақстан Республикасы қол жеткізген тамаша жетістіктері тарихта алтын əріптермен жазылады əрі Қазақстанды əлемнің көрнекті мемлекеттерінің біріне айналдырған басшылығы мəңгі сақталады», деген жүрекжарды пікір айтқан екен. Иə, тарихты ірі тұлғалар жасайды. 1991 жылғы 1 желтоқсанда мемлекет тізгінін Нұрсұлтан Назарбаев сынды дана перзентіне сеніп тапсырған ел үміті ақталды. Тұңғыш Президентіміздің халықтың болашағына, мемлекеттің тұтастығына, Конституцияның мызғымастығына кепіл болған кемел ісінің арқасында, еліміз əлемдік даму сатысында өз орнын алды. Осы жылдар ішінде Тəуелсіз Қазақстанның қол жеткізген осындай барлық табыстары мен жетістіктерінің басы-қасында Елбасының тұрғаны ертеңіміз үшін – тарих, болашақ ұрпақ үшін – ұмытылмас шежіре. Елбасының өлшеусіз еңбегінің арқасында бір ғасырда атқарылар орасан істерді, еліміз ширек ғасырдың көлемінде жүзеге асыра білді. Осындай

еселі еңбегін ерекше қадірлей білген халқымыздың қалауымен Тəуелсіздіктің 20 жылдық мерекесі қарсаңында тарихи миссия үшін бірауыздан шешім қабылданды. Республика Парламентінің Сенаты 2011 жылғы 10 желтоқсанда «Қазақстан Республикасы Мемлекеттік тəуелсіздігінің жиырма жылдығы Декларациясын» салтанатты түрде қабылдады. Онда Тəуелсіздіктің алғашқы 20 жылы Қазақ елінің өсіп-өркендеуі мен игілігі жолында заманымыздың аса көрнекті мемлекет қайраткері Нұрсұлтан Назарбаевтың басшылығымен, қазақстандықтардың ерен еңбегінің арқасында республиканың қол жеткізген толағай табыстарын бүкіл əлемге паш еткенін атап көрсеткен. Сонымен қатар, Республика Парламенті «1 желтоқсанды Тұңғыш Президент күні» ретінде атап өтуді заңдастырды. Халық қалаулылары бұл мемлекеттік мерекенің мəнмаңызын Қазақстан Республикасы 1991 жылғы 1 желтоқсанда президенттік институтқа қадам басқандығымен түсіндірді. Осылайша, «Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы» Заңға тиісінше қосымша енгізіліп, 1 желтоқсан ресми негізде «Тұңғыш Президент күні» болып белгіленді. «Тұңғыш Президент күнін» мерекелеу – əлемнің көптеген елдерінде бар үрдіс. Атап айтқанда, АҚШ-та ақпанның əрбір үшінші дүйсенбісі «Президенттер күні» деп атап өтіледі. Ол мемлекеттік мереке ретінде сонау 1782 жылдың 22 ақпанынан бастап тойланатыны тарихтан белгілі. Қазақстанның халық жазушысы Шерхан Мұртазаның «Елбасы – біреу, халқы – тіреу» деген даналық сөзіне сай, туған елі Елбасын əрдайым қолдаумен келеді. Мемлекет басшысының сарабдал саясатының арқасында еліміз бүгіндері қоғамдық-саяси жағдайы тұрақты, экономикасы өркендеген, халықаралық деңгейде беделі зор мемлекетке айналғанын бүкіл əлем біліп отыр. Бүгінде Қазақстан – əлемнің ең дамыған елу елінің қатарында. Еліміздің бағындырар асулары əлі алда. Ең басты межеміз – əлемнің дамыған отыз елінің қатарына қосылу. Осынау биік белеске қол жеткізу мақсатында Елбасы Н.Назарбаев Бес институттық реформаны жүзеге асыруда «100 нақты қадамды» анықтап берді. «Баршаға арналған қазіргі заманғы мемлекет – 100 қадам» атты Ұлт жоспарында жаһандық жəне ішкі сын-қатерлерге жауап берілді. «2050 Стратегиясын» жүзеге асырудың алғышарттары жасалынды. Осы реформалық құжатта еліміздегі қ ұ қ ық қо р ғ а у жү й есі н д амыт у ғ а бағытталған тұжырымдардың орны ерекше. Ұлт жоспарының «Заң үстемдігін қамтамасыз ету» атты екінші тармағында заңдылықты нығайту жөніндегі мəселелер он тоғыз мақсатты қадамдарға негізделген. Оның ішінде сот жүйесін реформалау бойынша он бір қадамды жүзеге асыру міндеті Жоғарғы Сотқа жүктелген. Таратып айтсақ, 16-қадамда бұрынғы бес сатылы сот жүйесінен (бірінші, апелляциялық, кассациялық, қадағалау жəне қайта қадағалау жасау) алда үш сатылы (бірінші, апелляциялық, кассациялық) сот төрелігі жүйесіне көшу қарастырылған. Бұл қадам азаматтардың сот əділдігіне қолжетімділігін жеңілдету үшін сот жүйесі сатыларын оңтайландыруға бағытталған.

Аталған қадамды іске асыру биылғы 31 қазанда Елбасы тұңғыш рет жария түрде БАҚ өкілдерінің қатысуымен қол қойған «Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексінде» көрініс тапты. Мемлекет басшысы осы рəсімдегі сөзінде Бес институттық реформа мен «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асыру үшін 59 жаңа заңнамалық акті қабылдау қажеттігін атап өтті. Келесі жылдың қаңтарынан реформаларды бастау үшін, қазірдің өзінде он алты заңға қол қойғанын, жаңа кодекс – соның он жетіншісі екенін айтты. Президент жаңа Азаматтық процестік кодекс құқық саласын түбегейлі жақсартатынын айта келе, «Жаңа кодексті қабылдау заң үстемдігін қамтамасыз етуге айтарлықтай үлес қосады. Заңнама аясында барлық заманауи негізгі құқықтық институттар қамтылған. Сонымен қатар, біздің құқықтық жұмысымызды əлемдік озық стандарттар деңгейіне жеткізетін елеулі өзгерістер енгізілген» деп, оның маңыздылығына тоқталған болатын. Судья лауазымына кандидаттарды іріктеу тетіктерін көбейту жəне біліктілік талаптарын қатайту мəселесі 17-қадамда нақтыланған. Мұнда қойылатын басты талаптың бірі – сот істерін жүргізетін судьяның бес жылдық жұмыс өтілінің болуы шарт. Кəсіби дағдысы мен іскерлігін тексеру барысында ахуалдық тестілеу жүйесі енгізіліп, судьялыққа үміткерлер соттарда стипендия төленетін бір жылдық тағылымдамадан өтуі қарастырылған. Жаңа заң бойынша судьялық лауазымға тағайындалған адам бір жылдық сынақтан өткізіледі. Ол мерзім аяқталғаннан кейін судьяның қызметі міндетті бағалауға жатады. Мұндай бағалау кейіннен əрбір бес жыл сайын өткізіліп тұрады. Біз судьялыққа іріктеу талаптарын қатайту мақсатында бірқатар жұмыстар жүргіздік. Мысалы, жоғары заңгерлік білімі бар, адамгершілік ұстанымы берік, кемінде бес жыл сот отырыстарының хатшысы, судьяның, прокурордың, адвокаттың консультанты (көмекшісі) немесе заңгерлік мамандығы бойынша кемінде он жыл жұмыс өтілі бар үміткерлер судьялық қызметке таңдалып алынады. Үміткерлер үш кезеңнен тұратын біліктілік емтихандарын тапсырады. Бірінші кезеңде еліміздің заңдарын білуге арналған компьютерлік тестілеуден өтеді. Екіншісінде сот практикасына қатысты сұрақтарға жауап береді. Содан кейін психологиялық тестілеу жүргізіледі. «100 нақты қадам» Ұлт жоспарының 18-қадамы бойынша сот төрелігі институты мемлекеттік басқару академиясының құрылымынан бөлінеді. Аталған институт Жоғарғы Сот жанынан құрылып, судьялардың біліктілігін арттыруда тұрақты жұмыс істеуді қамтамасыз етеді. Академия түрінде жоғары оқу орнын қайта құру еліміздің «Білім туралы» Заңының талаптарына сəйкестендірілетінін баса айтқым келеді. Академия қызметінің негізгі бағыты – мамандандырылған магистуратурада жоғары білімнен кейінгі бағдарламаны жүзеге асыру, судьялар мен сот жүйесі қызметкерлерінің кəсіби деңгейін арттыру, сот қызметі саласында ғылыми зерттеулерді жүргізу болмақ. Осы мақсатқа орай, Академияны үш институттың: Заң институты (мамандандырылған магистратура), Судьялар мен сот жүйесі қызметкерлерінің біліктілігін арттыру институты жəне Ғылыми-зерттеу

институты базасында құру көзделіп отыр. Білім беру мекемесінің мұндай моделін құру ғылым, оқу жəне тəжірибе арасында тығыз байланыс болуын қамтамасыз етіп, өзіндік ғылыми зерттеулер жүргізуге, республикамызда судьялар корпусын даярлау жəне қайта даярлауды жетілдіруге жаңаша серпін береді деп есептейміз. Елбасының Ұлт жоспары аясында берген тапсырмасына сəйкес, 19-қадам бойынша судьялардың есеп беру тəртібі күшейтіліп, судьялардың жаңа этикалық кодексі əзірленбек. Соның негізінде азаматтар судьялардың əрекеттері бойынша Жоғарғы Соттың жанынан құрылатын арнайы сот алқасына шағымдана алады. Судьялардың жаңа Əдеп кодексі судьялар тəртібінің Бангалор қағидаттарының (Гаага, 2002 жылғы 26 қараша) жəне өзге де кəсіби судьялар əдебінің халықаралық стандарттары негізінде əзірленеді. Судьялардың кəсіби қызметін бағалауды Сот жюриі жүзеге асырмақ. «100 нақты қадамның» 20-қадамында барлық сот процестерін аудио-бейне жазбаға жазу шараларын міндетті түрде енгізу көзделінген. Осыған байланысты «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне сот төрелігі жүйесін жетілдіру мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң қабылданды. Оған сəйкес, қаралатын сот отырыстарының барлығы аудио-бейне жазбаларға түсірілетін болады. Елбасы негіздеп берген осы заңдық ереже елімізде сот əділдігін жүзеге асырудың бірден-бір кепілі болып табылады. Өйткені, сот өндірісіне енгізілген жаңа технологиялар, ең алдымен, қағазбастылықты, екіншіден, процессуалдық емес байланыстарды азайтады. Арыздар жəне өзге де құжаттар электронды форматта қабылданады. Сөйтіп, əрбір қазақстандық электронды кілт арқылы сот кабинетіне кіріп, өз ісін қашықтықтан қадағалап отыру мүмкіндігіне ие болады. Сондай-ақ, өзінің ісі қай кезеңде тұрғандығын көріп, сот тəжірибесімен, хаттамамен жəне сот шешімімен таныса алады. Заң үстемдігін қамтамасыз етуде басымдық берілген «100 нақты қадамның» 21-қадамында алқа билер соты қолданылатын салаларды кеңейтуге, алқа билер соты міндетті түрде қатыстырылатын қылмыстық істердің кате горияларын анықтауға аса мəн берілген. Мемлекет басшысы биылғы 31 қазанда қол қойған Заңға сəйкес, алқа билер қатыстырылатын соттардың қарауындағы істердің аясы ұлғайтылып, қосымша төрт құраммен толықтырылды. Ұлт жоспарының 22-қадамында адамның жəне азаматтардың конституциялық құқын шектейтін барлық тергеу қызметі жөніндегі өкілеттікті тергеу судьясына біртіндеп беруді қамтамасыз ету көзделген. Осы арқылы сотта айыпталушы жəне қорғаушы арасындағы теңгерімді қамтамасыз ету міндеті жүктелген. Осы жылғы 31 қазандағы заңға сəйкес, тергеу судьясына қосымша төрт процессуалдық əрекетке рұқсат етілген. Бұдан бұлай тергеу судьясы тексеру, тінту, алу жəне жеке адамды тінту əрекеттерін жүзеге асыруға құқылы. Елімізде сот жүйесін реформалауға арналған басымдықтар қатарында инвестициялық даулар бойынша ірі инвесторлар қатысатын дауларды қарау үшін Жоғарғы Сотта инвестициялық алқаны ұйымдастыру 23-қадамда баяндалған. Ұлт жоспарының аталған

қадамын іске асыруда ірі инвесторлардың қатысуларымен инвестициялық дауларды Жоғарғы Сот жанынан құрылатын мамандандырылған алқа қарайтын болады. Құқықтық қорғаудың бұл жаңа деңгейі бизнестің жүргізілуіне қолайлы жағдай туғызады, инвесторлардың қазақстандық сот əділдігіне сенімін арттырады. Халықаралық сарапшылардың пікірінше, еліміздің инвестициялық тартымдылығын одан əрі ұлғайта бермек. Бұл жөнінде Елбасы Н.Ə. Назарбаев жаңа Азаматтық процестік кодекске қол қою рəсімінде «Еліміздің инвестициялық тартымдылығын жақсартуға бағытталған инвестициялық дауларды қараудың, жекеменшік институтын нығайтудың жаңа тəртібі енгізіледі, бұл алдағы экономикалық өсім үшін маңызды», деп ерекше атап өткен болатын. Реформалық құжаттың 24-қадамы Дубай тəжірибесі бойынша Астана қаласында aifc халықаралық арбитраждық орталығын құруды қарастырады. Мемлекет басшысы Астана қаласында қаржы орталығы аясында қаржы сотын құруға бағытталған Жарлыққа қол қойғаны белгілі. Ол сот ерекше мəртебеге ие, еліміздің сот жүйесінен дербес, Дубай қаржы орталығы сотының үлгісінде құрылады. «Астана» халықаралық қаржы орталығы (AIFC) «жалпы құқық» нормалары (ағылшын-саксондық жүйе) қолданылатын дербес əкімшілікқұқықтық реттеу негізінде жұмыс істейді. Оның жұмысына шетелдік судьялар, арбитрлар жəне заң саласының білікті мамандары тартылады. «100 нақты қадамның» 25-қадамы шетелдік жəне халықаралық соттардың үздік стандарттары бойынша сот істерін жүргізуді қамтамасыз ету үшін Жоғарғы Сот жанынан беделді шетелдік судьялар мен заңгерлер қатысатын халықаралық кеңес құруды көздейді. Кеңес қазақстандық сот жүйесін жетілдіру мəселелері бойынша Жоғарғы Сотқа кеңес беріп отырады. Сот ресімдерін оңайлату жəне сот процестерін жеделдету үшін азаматтыққұқықтық даулар жөніндегі соттарға прокурордың қатысуын қысқарту, Азаматтық іс жүргізу кодексіне тиісті өзгертулер енгізу жөнінде 26-қадамда барынша қамтылған. Осыған сай, жаңа сипатта көптеген іргелі істер жасалды. Мемлекет басшысы осы жылғы 31 қазанда жаңа кодекстегі маңызды жаңа өзгерістерді атап өтті. Мысалы, азаматтық-құқықтық даулар жөніндегі сотқа прокурордың қатысуын азайту, іс жүргізудің жеңілдетілген түрін кеңінен қолдану, соттардың қарауындағы істерді оңтайландыру, жаңа жағдаяттарға байланысты істі қайта қарау тəсілін енгізу мəселелері жаңа заңда тұжырымдалды. Еліміздің сот жүйесі жаңа жылдан бастап осы реформалық келелі міндеттерді белсенділікпен жəне табандылықпен жүзеге асыруға жұмыла кірісетін болады. Бүгінде ұлттық сот жүйесі өзінің тиімділігін көрсетуде. Бұған көптеген халықаралық деңгейде берілген бағалар мен əлеуметтік сауалнамалардың қорытындылары айқын дəлел. Мəселен, 2002 жылдан бастап Дүниежүзілік Банктің «Doing Business» жобасы аясында əлемдегі 189 елдің экономикасына қатысты жыл сайынғы рейтинг шығарылады. Рейтинг кəсіпкерлік қызметке қатысты нормативтік құқықтық актілерді жəне оның нормаларының орындалуын бағалау нəтижесі бойынша қалыптасады. Қазақстан аталған рейтингке 2009 жылдан бастап қатысып келеді. Бұл рейтинг əлемдік инвесторлардың инвестициялық шешім қабылдауына жəне көптеген мемлекеттер үшін өздерінің экономикалық əлеуетін бағалауына оң ықпал етеді. Рейтинг көптеген елдер үшін бір қала жəне 10 негізгі индикатор бойынша есептеледі. Қазақстанда Алматы қаласының көрсеткіштері негізге алынды. Дүниежүзілік банктің «Doing Business» рейтингісінің есебі бойынша Қазақстан өзінің былтырғы рейтингісін 12 позицияға жақсартып, 53тен 41-орынға көтерілді. Сондай-ақ, осы рейтингте сот жүйесінің қызметі «Келісімшарттардың орындалуын қамтамасыз ету» индикаторы бойынша да бағаланады. Қазақстан бұл индикатор бойынша өз көрсеткішін 5 позицияға жақсартып, 14-орыннан 9-орынға көтерілді. Бұл – республика бойынша сот жүйесін дамыту жөніндегі атқарылып жатқан Елбасы саясатының тікелей нəтижесі. Ұлт жоспарын орындау барысында соттардың жұмысы жаңа деңгейге көтеріліп келеді. Олар неғұрлым кəсіби, жедел, ашық, қолжетімді, əділ əрі тəуелсіз бола түседі. Соттардың ашықтығын арттыру жөніндегі практикалық құралдар күшейтілуде. Еліміздің кез келген азаматы өздерінің заңды мүдделерін қорғау үшін сотқа жүгіне алады. Сөйтіп, заң жолымен конституциялық құқықтарының қорғалуын қолданыстағы заңнамаға сəйкес қамтамасыз ететін болады. Біздер үшін, барлық қазақстандықтар үшін ең басты құндылық – ел Тəуелсіздігінің ғұмырлы əрі баянды болуы! Елбасы айтқандай, «Қазақстан тəуелсіздігі – ең алдымен ұлтымыздың ежелден бостандыққа деген асқақ рухының жеңісі» екенін мақтан тұтып, оны көзіміздің қарашығындай əрдайым қастерлеп жүрейік. АСТАНА.

Тəуелсіздік – тарту емес, тəуекел Оразкүл АСАНҒАЗЫ, Мəжіліс депутаты.

Мынау жалпақ əлемде өмір сүріп жатқан халық тар мың дап саналса, солардың 200-дейінде ғана өз мемлекеті бар екен. Əрбір халықтың дербес ел, жеке мемлекет болуға ұмтылатынын ойласақ, онда «қазақ» атауымен мемлекет құрып отырған біздің ұлтымыздың бағы мен несібесін терең ұғынуға боларлық. Тарих пен тағдырдың сан алапат дауылын басынан кешірген біздің қазақ үшін ел болудың мұраты орасан, міндеті зор. Ұлы мұрат пен міндетті орындаудың осындай мəртебелі миссиясы, тарихи таңдауы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевқа бұйырды. Ел бастау қашанда оңай болмаған, ал тəуелсіздігіне енді ғана қолы жеткен жас мемлекетті басқару одан да күрделі, одан да қиын. Сондықтан да осындай жас мемлекеттің алдында тұрған орасан міндеттерді орайымен шешу үшін басшыдан білім мен білікке қоса, зор қайрат, мұқалмас жігер, батыл сенім қажет болатын. Жəне осындай қасиеттердің баршасының басын қосатын халқына деген зор сүйіспеншілік пен үлкен жауапкершілік те керек еді. Міне, осындай тұлғалық қасиеттерді бойына жинаған Азамат бүгінгі біз білетін бедел мен абырой биігін бағындырды. Тынымсыз еңбек, үнемі ізденіс үстіндегі Елбасының қайраткерлік қарымы мен ғаламдық деңгейдегі танымы азаттық аңсаған Қазақ елін əлемге паш етті. Оған Елбасына сенген біз – халқы куə, Қазақстанды таныған жаһанның Шығысы мен Батысы куə. «Біз – алыс сапарға бел буып, кемемізді тəуекел дариясына түсірген елміз, елес үмітті емес, ерлік пен елдік мұратын кемеміздің тұғырына ту етіп байлаған елміз», депті тебіреністі бір сөзінде Елбасымыз. Иə, тəуелсіздік қазаққа берілген тарту ғана емес, үлкен тəуекел де болатын. Үлкен жаһандық айдынға түскен азаттық кемесін баянды болашаққа бағыттап, елдің бүтіндігін, жердің тұтастығын сақтап, бейбіт күніміздің кепілі мен дəнекері болған нағыз Елбасының еңбегі ерлікке, қайраты қаһармандыққа тең. Оның туған халқы мен мемлекеті алдындағы осынау ұлы істері ғасырларға салынған жол, мəңгілікпен табысатын арқау іспетті. Кешегі тарихи кезеңдерде ұлы хандар мен батырларды, небір ақылман абыздарды бүгін де осындай алып азаматты тудырған халықтың – азат, елдің – егемен болуға толық қақысы бар деп ұғынамын. Əлбетте, азаттығың баянды, елдігің мəңгілік болу үшін тынымсыз еңбек, сарқылмас қайрат, тұрлаулы мұрат қажет. Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев қашанда өзіне тəн жасампаздықпен халық пен мемлекет алдына аса іргелі мақсаттар қояды. Өйткені, мақсаты биік, мұраты жоғары елдің де болашағы нұрлы болмақ.

Ќазаќтыѕ баєы да, баќыты да бірлікте Биыл елі міз Қазақ хандығының 550 жылдығын кең ауқымда тойлады. Елдік тің рухы асқақтап, м е м л е кет тілі гіміз дің айбары бұ рынғыдан да биіктей түсті. Мерейтой кезінде қазақты қазақ атандырған халықтың бірлігі, өзара ынтымағы екеніне тағы бір мəрте куə болдық. Құдайға шүкір, еліміз қай жағынан да өркендеп, дамып келеді. Бұл Елбасымыз Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың сындарлы саясатының арқасында, халықтың бірлігінің, бейбіт өмірдің нəтижесінде жүзеге асып отыр деп білемін. Алмағайып заманда берекелі бірлік пен тыныштықтан қымбат ештеңе жоқ. Экономикалық қиындықтарды біртіндеп еңсеруге болады, ал ел іші бір бүлінсе, қалпына келтіру қиын екенін əлемдегі іргесі сөгілген елдердің жағдайынан көріп отырмыз ғой. Əрбір қазақстандық отбасының тұрақты болып, еліміздегі бейбітшілікті, береке-бірлігімізді мықтап ұстасақ, бағымыз да, бақытымыз да осы. Ел іргесі əрдайым тыныш болып, тəуелсіздігіміз баянды болсын. Қалима ИСАЕВА, еңбек ардагері, Ардақты ана.

Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданы.


4

www.egemen.kz

28 қараша 2015 жыл

● 1 желтоқсан – Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күні

● Сырт көз – сыншы

«Ќазаќстанныѕ əсерлі серпілісі бізді сїйсіндіреді» (Соңы. Басы 1-бетте).

Бірлігі мыќты елдіѕ маќсаты биік 2011 жылы 12 желтоқсан күні Қазақстан Парламенті «Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы» Қазақстан Республикасы Заңына толықтырулар енгізу туралы» Заңды қабылдады. Сол заңға сəйкес депутаттардың бастамасы бойынша 1 желтоқсан – Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күні болып белгіленді. Сейітсұлтан ƏЙІМБЕТОВ, Парламент Мəжілісінің Экономикалық реформа жəне өңірлік даму комитетінің төрағасы.

Алдымен желтоқсанның ал ғашқы күні қандай негізге сүйене отырып белгіленгенін айта кетсем, артық болмас. Тəуелсіздік таңы атар тұста мемлекетіміз бен халқымыз үшін айрықша тарихи оқиға болды. Ол – 1991 жылы 1 желтоқсанда өткен президенттік сай лау. Бүкілхалықтық сайлауда ел аза маттарының 98,78 пайыз дауысына ие болған Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев егемен Қазақстанның Президенті болып сайланды. Міне, сол күн еліміздің заңында арнайы мереке күнін белгілеуге негіз болып отыр. Дегенмен, тəуелсіз мемлекет тің алғашқы қадамдары даңғыл жол ға түсіп кете қойған жоқ. Халық та, ел де экономикалық-əлеуметтік қиын дық тарды бастан кешті. Ішкі қаржы дағдарысы, ескірген экономикалық жүйе, зауыт-фабрикалардың тоқтап қалуы, жұмыссыздықтың белең алуы жəне басқа да кедергілер – 1990 жылдардың шынайы көрінісі. Елбасы ең бірінші кезекте жас мемлекетті осындай ауыртпашылықтардан алып шығу міндетін өзіне жүктеп, барлық маңызды салалар бойынша түбегейлі реформалар жасау қажет деп шешті. Жаңа экономикалық қатынасты, ақшакредит, бюджет жəне кеден жүйесін ретке келтіру елдің басқару, руханимəдени, ғылым мен білім беру саясатында үлкен өзгерістерге алып келді. Қордаланып қалған мəселелер жедел жəне тың шешімді талап етті. Сол тұста ел Президентінің Жарлығымен жас мемлекет пен қоғамды жаңғырту үшін аса қажетті заңдар қабылданды. 1995 жылы Қазақстан Президентінің заң күші бар 140-тан астам Жарлығы шықты. Соның бəрі экономиканы дамытуға, орнықты банк жүйесін қалыптастыруға бағытталды. Осы салада «Жер туралы», «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы», «Мұнай туралы», «Шетелдiк инвестициялар туралы» жəне басқа нарық заңдарын айтуға болады. Осы кезең ішінде қазақс тандық жаңғыртудың жаңа жолын айқындап бергені – ел Президентінің саяси ерікжігері мен сындарлы шешім қабылдай білетін қайраткерлік қабілетінің анық көрінісі. Елбасы «əуелі – экономика, содан кейін – саясат» деген ұстанымды берік ұстады. Сондықтан да бірінші кезекте экономикалық реформаларды жүзеге асырды. Қазақстанның Тұңғыш Президенті халық алдындағы уəдесін орындады, яғни экономикада шынайы нəти желерге қол жеткізілді, нарық қатынастарына өтудегі күрделі ауысу кезеңі табыспен еңсерілді. Тəуелсіздік жылдарында кез дескен қиындықтардан елді аман алып шығып келе жатқан Елбасымыз мықты мемлекеттік билікті қалыптастырушы

ғана емес, егемендігімізді нығайту үдерісінің кепілі бола білді. Міне, біз ел президентін сайлауда таңдау жасаған кезде, қателеспегенімізге ширек ғасырға жуық уақыт бойы көз жеткізіп отырмыз. Осы тұста француз философы Вольтердің: «Мемлекетті мемлекет ету үшін бір ұлы адамның болуы жетіп жатыр» деген дəйекті сөзі ойға оралады. Тарих көрсеткендей, өткен ғасырдың белгілі көшбасшылары өз ұлты мен елі үшін белгілі бір стратегиялық міндеттерді шешуге ұмтылды. Атап айтқанда, Б. Рузвельт (АҚШ), К. Ататүрік (Түркия), Ли Куан Ю (Сингапур), Дэн Сяопин (Қытай). Осы көшбасшылардың барлығы өз елдерінің қиын да күрделі кезеңінде халқының мүддесі үшін мемлекетінің көшін бастады. XX ғасырдың соңындағы жағдай өзінің халқы мен мемлекетінің алдындағы тарихи жа уап кершілікті алып жүретін Нұрсұлтан Назарбаев сияқты көшбасшының болуын талап етті. Сол кезде тарихи маңызды міндет – мүлдем жаңа типтегі егемен мемлекетті құру үдерістерін басқару Нұрсұлтан Əбішұлына жүктелді. Сол арқылы халық өздерінің көп жылғы еркіндік пен тəуелсіздік туралы армандарына жетуге мүмкіндік алды. Бүгінгі таңда əлемдік қоғамдастық Қазақстанның Тұңғыш Президентін тек посткеңестік кеңістіктегі ғана емес, сонымен бірге, халықаралық деңгейдегі интеграциялық үдерістердің көшбасшысы ретінде мойындап отыр. Еліміздің сыртқы саясатындағы ұстанған көп салалы стратегиялық бағыт Қазақстанның беделін арттырды, жаһандық мəселелерге келгенде біздің Елбасымыз ұсынған нақты ұсыныстар мен бастамалар қолдау тапты. Маңызды халықаралық ұйымдармен ынтымақтастықта жұмыс істеп келеді. Одан басқа, əлемдік қоғам дастық мемлекетіміздің жаппай ядролық қарусыздануға, əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының съезін өт кізуге, Азиядағы өзара іс-қимыл жəне сенім шаралары жөніндегі кеңес шақыруға қатысты бастамаларын, сондай-ақ, 2010 жылғы ЕҚЫҰ-ға жəне 2011 жылғы ИЫҰ-ға төрағалығымызды жо ғары бағалады. Алда тұрған Астанада өтетін халықаралық ЭКСПО-2017 көрмесі – еліміздің əлем аренасындағы жоғары беделінің куəсі. Мемлекет басшысының еліміздің бəсекеге қабілетті 50 мемлекеттің қатарына енуі бойынша алға қойған міндеті орындалуда. Оның дəлелі Қазақстанның жоғары адами капиталы бар елдердің санатында Біріккен Ұлттар Ұйымына қосылуы болып табылады. Осы жылы бəсекеге қабілеттілік рейтингінде Қазақстан əлемнің 140 елінің ішінде 42-ші орынды иеленді, осылайша өткен жылмен салыстырғанда, 8 орынға жоғарылады. Бүгінгі күні Мемлекет басшы сының инновациялық индустрияландыру, Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамын

қалыптастыру, əлеуметтік жаңғырту, Еуразиялық интеграция, «Халықтық IPO» жəне «G-Globol» жобалары бойынша стратегиялық идеяларын іске асыруға əрбір қазақстандық мүдделілік танытып, белсенді қатысуда. Ел Президентінің барлық шешімдерінде сындарлы мін деттер қабылданатыны, оның сабақтастығының жалғасы табылатыны анық байқалады. Бұған айқын мысал – Елбасының өз халқына арнаған жыл сайынғы Жолдаулары. Ол елді дамытудың жай ғана бағдарламалық тапсырмалары емес, əрбір азаматтың жақсы əрі қолайлы өмір сүруі үшін оған нақты қолдау көрсету екені анық. Өйткені, əр адамның қоғамға қосқан жеке үлесі болмаса, алға қойылған міндеттер орындалмас еді. Ел Президенті «жаһандық сынаққа» қарамастан, мемлекетіміз əлеуметтік міндеттемелерін қысқартпайтынын атап айтып отыр. Үкіметке барлық əлеуметтік міндеттердің орындалуын қамтамасыз ету тапсырылды. Міне, осы орайда, біз «Нұрлы Жол» бағдарламасы жəне Үкіметтің 2015-2016 жылдарға арналған шұғыл шаралар жоспары шеңберінде қабылданған шараларға байланысты Қазақстан экономикасының өсуі 10 айдың ішінде 1%-ды құрады. Негізгі капитал инвестициясы бастапқы кезекте «Нұрлы Жол» инфрақұрылымдық жобасын іске асыру есебінен 3,8 %-ға өсті. Ал, мысалы, биылғы жылдың 10 айдағы қорытындысы бойынша Австралия, Жапония, Корея, Норвегия жəне Финляндия сияқты елдерде қайта өңдеу өнеркəсібі 2%-ға дейін, Беларусьте – 8%-ға, Ресейде – 5%-ға, Бразилияда 9%ға төмендеген екен. Осы тұста Қазақстан Республикасындағы қайта өңдеу өнеркəсібінің 0,5%-ға өсуі – жақсы фактор, бұған индустрияландыру саясатының берік қорына байланысты қол жетті. Мемлекет басшысы еліміздің жоғары заң шығару органының алдына жаңа міндеттер қойды. Парламент депутаттары Жолдауда көзделген салаларды заңнамалық қамтамасыз етуі қажет. Жаңадан қабылданған заңдар қоғам мен билік арасындағы шынайы үнқатысудың дамуына ықпал етеді, қолданыстағы заңнамада кездескен олқылықтарды жойып, барлық саланың даму тетіктерін іске қосады. Парламент Мəжілісінің бе сінші шақырылымының бесінші сессиясы өте қарқынды басталуымен ерекше болды. Жаңа сессияда 69 заң жобасы келіп түсті. Оның ішінде 58-ін Үкімет ұсынған болса, 11 заң жобасына депутаттар бастамашылық танытты. Сонымен қатар, өткен сессиялардан бері талқылауда жатқан 61 заң жобасы бар. Депутаттар бірінші кезекте Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын іске асыру үшін қажетті заң жобаларын жедел қарауға кірісті. Өйткені, қоғам дамуының барлық саласын қамтитын 100 нақты қадамның əрбір қадамын іске асыру үшін жаңа заңдар қабылдау қажет болды, сондайақ, қолданыстағы көптеген заңдарға түзетулер енгізу көзделді. Соның ішінде 13 заң жобасы бойынша негізгі комитет болып біздің Экономикалық реформа жəне өңірлік даму комитеті бекітілді. Мəжіліс мақұлдаған заң жобалары

Сенатқа жіберілді. Сенат та тыңғылықты қарап, қабылдады. Бүгінгі таңда аталған заңдардың түгелге жуығына Мемлекет басшысы қол қойды. Біздің талқылауымыздан өткен барлық заң жобалары отандық заңнамаларды жетілдіруге бағытталған, шағын жəне орта бизнеске қатысты көптеген рəсімдерді жеңілдетеді, оған мысал, Кəсіпкерлік кодексінде кəсіпкерлік қызметті мемлекеттік реттеу туралы заңнамалық актілердің нормалары жинақталған. Заң жобасын əзірлеу кезінде негізгі мақсат ретінде кəсіпкерлік жəне мемлекет субъектілерінің өзара іс-қимыл саласында, оның ішінде кəсіпкерлікті мемлекеттік реттеу жəне қолдау, кəсіпкерлік қатынастарды құқықтық реттеуде кемшіліктер мен қайшылықтарды жою, сондай-ақ, Қазақстан Республикасында кəсіпкерлік еркіндігін қамтамасыз етуші құқықтық, экономикалық, əлеуметтік жағдайлар мен кепілдікті жүйелендіру жетілдірілді. Дүниежүзілік тəжірибе көрсеткендей, бүгінгі таңда шағын жəне орта кəсіпкерлік – оның икемділігі мен бейінділігін айқындаушы заманауи нарықтық экономиканың қайта құрылуының серпінді элементі. Шағын, орта жəне ірі бизнестің іскерлік үйлесімділігі экономикалық жүйенің тиімді жұмыс істеуіне, ішкі жалпы өнімнің экономикалық өсуі, құрылымы жəне сапасына қатысты болады. Ал дағдарыс кезінде экономика үшін шағын жəне орта бизнестің рөлі өсе түседі. Қазақстан Республикасында шағын жəне орта бизнеске жан-жақты қолдау əрқашанда мемлекеттік саясаттың басымдылығы болды. Тəуелсіздік жылдары шағын жəне орта бизнесті дамыту жəне елімізде бизнес-климатты жақсарту бойынша көп жұмыстар атқарылды. Мемлекет басшысы ұлттық инвесторлар кеңесінің отырысындағы сөзінде Қазақстандағы бизнеске көмек көрсету ерекше деңгейде екенін, ондай кəсіпкерлік қолдау басқа елдерде жүргізілмейтінін атап өтті. Еліміздің заңнамалық базасын толықтырған жаңа заңдар жаһандық дағдарыс жағдайында оны еңсерудің тиімді тетігі болып табылады. Елбасы ұсынған «100 нақты қадам» Ұлт жоспары Қазақстан экономикасының жаңа жүйесін құрудың жолдарын айқындап берді жəне еліміздің ұзақ мерзімді əрі тұрақты дамуы үшін орнықты негіз қалайды. Ойымды қорыта келгенде айтарым, біздің мемлекетіміздің «Мəңгілік Ел» құру идеясын іске асыру жолында əлі алар асулары биік екені анық. Сондықтан да Қазақстан тəуелсіздігін нығайтуда жəне келешегін өркендету жолында еліміздің Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың рөлі айрықша екенін əлем мойындап отыр. Еліміз барлық табысқа тек қана бірліктің арқасында қол жеткізді. 1 желтоқсан – Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күні еліміз үшін маңызды мереке. Тұңғыш Президент күнін елді бірлікке, берекеге бастайтын күн деп айтуымызға толық негіз бар. Бұл – Қазақстанның барша халқының ортақ мақсат жолында бірігетін күні.

1990 жылға дейін Қазақ станның Тұңғыш Президентімен өткізген кездесулерімізді жəне сұхбаттарымызды мен аса жылылықпен есіме аламын. Сұхбаттардың тұжырымдылық мағынасы мен Нұрсұлтан Назарбаевтың алысты болжай білуі маған аса қатты əсер етті. Əсіресе, оның 2012 жылғы Германияға сапарынан кейін, Берлин Еуразиялық клубының ашылуынан соң осы мемлекетпен жақынырақ таныссам деген арманым оянды. Неміс халқында «он рет естуден бір рет көрген жақсы» деген сөз бар. Қазақстанның елшілігі біздің тамаша жəне оқиғаларға толы сапарымызды дайындауда өте жақсы кеңесші болды. Бұл сапар жақындағы тарих туралы ойластыруға түрткі салды. КСРО-ның шырқы бұзылуына, оның қалай жəне қандай себептерге байланысты болғанына ой жіберетін сəт туған болатын. Бірақ оның соншама ексімді болғаны салмақты ойларға салады. Осыған деген өз байқауымның бірнеше тармақтары мынандай. 1990 жылдың 30 қаңтарында ГДРдің үкіметтік делегациясы Горбачевтің, Шеварнадзенің, Рыжковтың жəне Фалин өкіл дерінің қатысуымен Мəскеуде өткізген кездесу барысында «герман мəселесі» деп аталатын тақырып талқыланды. Екі герман мемлекеттерінің бірігуі үш деңгейлі жоспар шеңберінде өтеді, сонымен қатар, біріккен Германия əскери бейтараптықты сақтайды, əсіресе, НАТО ұйымына қабылданбайды, деген шешім қабылданды. 1990 жылдың 8-9 ақпанында АҚШтың Мемлекеттік хатшысы Бейкер Мəскеуге келіп, Горбачев ГДР-мен қол жеткізген келісімнен күтпеген жерден бас тартты. Сөйтіп, ол Германияның əскери бейтараптықтың қағидасын «беріп қойды». Федеральдық канцлер Гельмут Коль 10 ақпанда келіссөздерге Мəскеуге келгенде біздің келісуіміз толықтай бұзылды. Осылай НАТО үшін шығыс экспансиясына жолдар мен мүмкіндіктер ашылды. «2+4» Келісім жөніндегі келіссөздерде АҚШ-тың ықпалы ең көп болды. Көбінесе КСРОның азаматтарының мүдделері ең артқа ысырылып, ГДР-дің мүдделері толық ескерілмеді. Германияға толықтай егемендік беретін келісімшарттың бекітілуі 1991 жылғы 4 наурызда КСРОның Жоғарғы Кеңесінде өтті. 1991 жылдың тамыз айында Польшаның болашақ президенті Александр Квасьневскимен жə не премьер-Министрі Лешек Миллермен Қырымда өз демалысымды өткіздім. Біздің қасымызда өз отбасымен Горбачев демалды. Кейінгі «ГКЧП төңкерісі» туралы əңгіме жұрттың бəріне мəлім. Осы əңгіме мұнда қатысқан тараптардың ешқайсысы, не Ельцин, не Горбачев, не Янаевтың қасындағылар, аталған жағдайды егжей-тегжейлі түрде тергеуге қызықпағандығын айғақтайды. Кеңес Одағы күнелтуінің соң ғы фазасының аяқталуына сол кез дегі Қазақстанның Пре мьер-Министрі Нұрсұлтан Назарбаевтың соңғы уақытқа дейін одақтас рес публикалардың бірлігін сақтап қалуға тырысқан əрекеті үлкен құрмет пен қадірге ие. Бүгін біз оны бұрынғы кеңес аумағындағы аса үлкен бірлік етуші жəне тарихты құр меттейтін саясаткер ретінде танимыз. Оның белсенді жəне үздіксіз қызметі 1991 жылғы 16 желтоқсанда Қазақстан Республикасының тəуелсіздігін жариялауға жеткізді. Кеңес Одағының тұрақсыздығына жəне одақтас республикалар арасында үлкен қарама-қайшылықтардың ұлғаюына байланысты Қазақстан өз жолын таңдап, Тəуелсіздігін жария етті. Халықаралық қауымдастық шеңберінде мемлекет өзінің тұрақтылығын, экономикалық өсуін жəне халықаралық қатынастардағы жоғары сенімділігін көрсетуде. Қазақстан Еуразияның ортасында қарқынды дамып келе жатқан Оңтүстік Азия мен Еуропа елдері арасында орналасқан. Елдің қазіргі уақыттағы əлеуетін сезу үшін оның жаңа елордасына – Астанаға барып қайту қажет. Қала ұлттық дəстүрлер мен қазіргі заман архитектурасы талаптары бойынша салынуда. Қазақстан өз даму кезінде басқа республикалар мен жалпы КСРО жасаған үлкен қателіктерді айналып өтіп, өзінің табиғи, материалдық жəне əлеуметтік ресурстарын үдемелі табыспен пайдалануда. Мемлекет жеріндегі пайдалы қазбалар тізімі өте кең жəне əртүрлі. Олардың экспорты жəне өз мемлекетінде өңделуі əлеуметтікэкономикалық прогрестің тұрақты негізі болып табылады. Мемлекеттіліктің құқықтық негізін қамтамасыз ету мақсатында қазіргі заманғы мемлекеттік аппаратты қалыптастыру мақсатында Президент Назарбаевтың жария еткен «100 нақты қадам» реформасы, келешек көпұлтты мемлекеттің экономикасы мен индустриялық дамуының тиімді өсуінің игілігіне көп үміт артады. Қазақстанның əсерлі серпілісі бізді сүйсіндіреді. Сыртқы істер министрінің

орынбасары Алексей Волковпен, Инвестициялар жəне даму министрінің орынбасары Альберт Раумен жəне «Қазақстан-Германия» парламентаралық тобының төрағасы Виктор Рогалевпен биылғы жылдың қыркүйек айында Астанада достық жағдайда өткізілген менің сұхбаттарым Қазақстан мен Германия арасында əлі көптеген пайдаланбаған ынтымақтастық мүмкіндіктерінің бар екенін көрсетті. Украинадағы шиеленіс, Батыс пен Ресей арасындағы өршіп жатқан қарамақайшылық жағдайында 2016 жылы Германия ЕҚЫҰ-ның төрағалығын қабылдайды. Соңғы рет 2010 жылы дəл Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға төрағалық ету кезінде осы ұйымның барлық мемлекеттер басшыларының кездесуі – Астана Саммиті ұйымдастырылды. Осы тұрғыда Қазақстанның тəжірибесі бізге аса пайдалы болады. 1990 жылдан кейін Қазақстаннан Германияға бір миллионға жуық неміс азаматтары көшті. Шамамен 200 мыңдай немістер бұрынғыдай елде тұруда. Екі елден алған дағдыларын тиімді қолдана отырып, Қазақстанға қайтып жатқандар да бар. Əрине, екі ел арасындағы бірлескен ынтымақтастық келешекте де дами береді, өйткені, неміс тілі жəне жеке салалар бір бірімен байланысты. Қазақстандағы жас ұрпаққа жаңа мүмкіндіктер беретін жəне достықтың тереңдеуіне, өзара түсіністік пен біздің халықтарымыз арасында əріптестікке ықпал ететін жаңа көпірлер салу қажет. Біздің елдердің арасындағы қазіргі экономикалық комиссия 2016 жылдың мамыр айында Германияның солтүстігінде орналасқан Шверин қаласында кездесу өткізбек. Германия Қазақстанның ішкі сауда секторында алдыңғы қатарды алып тұрғанымен, Қазақстанға құйылатын неміс инвестицияларының көлемі əлі де көңіл толтырмайды. Астанада бізге «100 қадам» реформасы аясында инвестициялық жобалар бойынша ұсыныстар бар делінген, неміс экономикасы Германиядан инвестицияны тым кешіктірмес деген үміттемін жəне соған сенемін. Енді саясаттан кейін, жуырда керемет əсер қалдырған Қазақстандағы саяхатқа көшкім келеді. Астанаға келген соң біз «Бурабай» саябағына жол тарттық. Қыр даласының көрінісінен кейін «Қазақстанның Швейцариясы» атанған бұл жердің табиғаты шынымен бір ғажайып екен. Қазақстандық азаматтармен жасаған жаяу серуендер жəне достық əңгімелер жүрегімізді толтырып, таңғалдырар əсер қалдырды. Үш күндік тамаша демалыстан кейін біз Астанаға оралдық. Астанадан Алматыға жол тарттық. Халқы аз қоныстанған үлкен елдің ұшақтан қараған көрінісі ұмытылмас əсердің бірі болды. Астанада бізбен бірге жүріп, неміс тілін жетік меңгерген адамдар көмек көрсетсе, Алматыда бұл істі Германияда дипломатиялық тəжірибе алған германдықтар өз колдарына алды. Шынымен, мұндай қонақжайлылық пен үйлесім кез келген елде кездесе бермесі анық. Маңызды əсерлердің тағы бірі Ұлы Отан соғысында фашистерге қарсы күресте өз өмірін қиған батырларға арналған Даңқ мемориалына бару болды. Біз үшін бұл өте маңызды, себебі, қазіргі кезде Германияда, өкінішке қарай, Қызыл əскердің фашистерді жеңудегі шешуші рөлі төмендетіліп, одақтастар қызметі тым асыра көрсетілуде. Шарын арнасы арқылы өткен жолды біздің сапарымыздағы ерекше жол деуге болады. «Медеу» мұз айдынына тамаша көрініс ашатын тауға шыққандағы естеліктер ерекше сезім шақырады. Шымкент əуе сапарының төрт сағаттық кідірісі біздің саяхатымызға өзгешелік енгізді. Бірақ басқа жолаушылармен əнгіме біздің осы ел туралы, халық туралы түсінігімізді кеңейтіп, күту уақытының орнын тол тырды. Шымкенттен біз тарихи Түркістанға жол тарттық, одан соң ежелгі Отырар қаласына бардық. Жолда алғаш рет құмды дауылды көріп, таңғалдық. Қазақстан бойынша бұл сапар біздің есімізде түрлі əсер қалдырып, Қазақстанда көптеген жаңа достар тауып, өзіміз де осы тамаша елдің тұрғындарына дос болып қалуымызға мүмкіндік берді. Қазақстанның Тұңғыш Президенті күніне жəне Қазақстан Республикасының егемендік пен тəуелсіздік орнаған күніне орай менің шын жүректен достық құттықтауымды қабыл алыңыздар!


5

www.egemen.kz

28 қараша 2015 жыл

● 1 желтоқсан – Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күні

Іскерлік пен ізденіс – жетістік кепілі Жұмахан МЫРХАЛЫҚОВ,

М.Əуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің ректоры, ҰҒА корреспондент-мүшесі.

Өзінің бітім-болмысында Шығыстың даналығы мен Батыстың іскерлігін, сонымен қатар қазақ халқының төл қасиеттері – төзімділік пен шыдамдылықты, сабырлылық пен көрегенділікті бойына бірдей сіңірген Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев заманымыздың тамырын дөп басып, алдағы үлкен стратегиялық бағыттарды дұрыс айқындап берді. Соның арқасында аз ғана уақыт ішінде ғасырларға татитын даму жолын жүріп өткен, бүкіл əлем қауымдастығы мойындаған мемлекетке айналдық. Нұрсұлтан Назарбаев осыдан 550 жыл бұрын Қазақ хандығының негізін қалаған Керей мен Жəнібектің, одан кейінгі кезеңдерде қазақ мемлекеттілігін нығайта түскен Абылай хан, Тəуке мен Қасым хандар сияқты даңқты бабаларымыздың саясаты мен дəстүрлерін жалғастырып келе жатқаны анық. Бүгінгі Қазақстан – бірлігі мен ынтымағы жарасқан, кез кел ген экономикалық немесе саяси дағдарыстарға төтеп беруге толықтай қабілетті, келешегі кемел мемлекет. Əрине, бұл жетістіктеріміздің барлығы тікелей Елбасының атымен байланысты. Сондықтан, менің ойымша, Тұңғыш Президент күні – əрбір қазақстандық үшін ерекше маңызы бар мереке. Бұл – еліміздің дамуына, жасампаз қадамдарына, əлемдік деңгейлердегі бастамаларына қолдау көрсететін күн. Елбасының Оңтүстікке деген ынтаықыласы зор екеніне талай рет куə болдық. Шымқалада болған кездерінде Мемлекет басшысы өңіріміздің эконо микалық, мəдени жəне рухани əлеуетін аса жоғары бағалайтынын, болашағымызға айрықша үміт артатынын əрдайым атап айтады. Тоғыз жолдың торабында орналасқан Шымкент бүгінгі таңда заманауи мегаполиске айналу жолына түсті. Біле білсек, бұл аса үлкен жауапкершілік, себебі мегаполис қай салада болсын үздік болуға тиіс. Мұнда əсіресе шағын жəне орта бизнес мейлінше дамыған. Кəсіпкерлік субъектілерінің саны мен белсенділігі жөнінен Оңтүстік Қазақстан облысы республикада алдына жан салмайтын өңір. Қазіргі таңда облысымызда 190,4 мың шағын жəне орта бизнес субъектілері жұмыс істейді, мұндағы жұмыс орындарының саны 342 900-ді құрайды. Биылғы алғашқы алты айда шағын жəне орта бизнес 285,2 млрд. теңгеге бағаланған өнім (тауар, қызметтер) шығарды. Оңтүстіктің əлеуметтік-экономикалық дамудағы жоғары əлеуетке ие болуының бірқатар ерекшелігі бар. Біріншіден, өңір түрлі салалардың, еңбек жəне табиғи ресурстардың тарихи қалыптасқан өндірістік жиынтығына

негізделген бірегей өнеркəсіптік-экономикалық əлеуетке ие. Екіншіден, сауда жəне көлік тораптарының тиімді географиялық орналасуы, қолайлы климаттық жағ дайлар, шағын бизнестің жоғары үлесі дамудың жоғары көрсеткіштеріне жетелейтін алғышарттар. Сондай-ақ, пайдалы қазбалардың бай кен орындары мол мүмкіндік беруде. Оңтүстік өңірі барит, көмір, темір жəне полиметалл рудалары сияқты пайдалы қазбаларға бай. Уран қоры бойынша облыс Қазақстанда бірінші орынға, фосфориттер мен темір рудасы бойынша үшінші орынға ие. Қатты пайдалы қазбалардың теңгерімді қорлары мен болжалды ресурстары бойынша облыстың жер қойнауының пайдалы қазбалар байлығы 240 млрд. АҚШ долларына бағаланады екен. Осыдан-ақ Оңтүстіктің шынайы экономикалық жəне өндірістік əлеуетін шамалай беріңіз. Үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасының шеңберінде облыстық индустрияландыру картасы əзірленіп, оған сəйкес жалпы құны 184 млрд. теңгені құрайтын 137 жоба іске асырылды. Бұл республика бойынша жүзеге асырылған жобалардың бестен бір бөлігі. Осы арқылы 11,2 мың жаңа жұмыс орны құрылды. Бұл жетістіктің өзі бүгінгі таңда инновациялық технологияларды кеңінен енгізу қажеттігін дəлелдей түсуде. 2015-2019 жылдарға арналған индустриялық-инновациялық дамудың мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру үшін, Оңтүстік Қазақстан облысының жаңа индустрияландыру картасы қабылданды. Өңір үшін айрықша мəнге ие бұл құжатқа сəйкес, алдағы уақытта жалпы құны 869 млрд. теңгені құрайтын ауқымды жобалар орындалып, нəтижесінде 19,9 мың жаңа жұмыс орнын құру көзделген. Өңірдің қай салада болсын өркендеуіне М.Əуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті тікелей атсалысуда. Себебі, біздің оқу орнымызда түрлі бағыттар бойынша білікті мамандар даярлануда. Заман талабына қарай университет білім бағдарламаларын барынша облыстың инновациялық дамуына негіздеу міндетін қойып отыр. «ҚазФосфат» ЖШС, «Стандарт Цемент» ЖШС, «Еврокристалл» ЖШС, «Реактивті фосфор қосылыстары» ЖШС, «Фудмастер» ЖШС, «Шымкент сүт» ЖШС жəне басқа да іргелі кəсіпорындар біздің бизнес-əріптесімізге айналды. Осы өндірістердің өкілдері магистрлік жұмыстарға жетекшілік етеді, жас ізденушілерге бағыт-бағдар мен кеңес беріп, оқу модульдерін жүргізеді. Бұл өте маңызды жұмыс, себебі магистратура – ғылыми ізденістің құрамдас бөлігі. Біз осындай ықпалдастық кепілді табысқа қол жеткізеді деп сенеміз. Университет көптеген бағыттардың модераторы бола отырып, жергілікті басқару органдарымен бірлесіп, күрделі мəселелерді шешуге атсалысып келеді.

Бұл тұрғыда «Ғылыми жəне ғылымитехникалық қызмет нəтижелерін коммерцияландыру туралы» Заңның дер кезінде қабылдануы индустриялықинновациялық дамудың мемлекеттік бағдарламасын іске асыруда ерекше демеу болғанын айтқым келеді. Осы кезеңдегі басты мақсат – М.Əуезов атындағы ОҚМУ-ді кəсіпкерлік университетке айналдыру. Тек сонда ғана ғылыми жетістіктер мен кəсіпкерлік дамуды ұштастыра аламыз. Университетімізде толық кəсіпкерлік циклды, яғни идея – зерттеу – əзірлеу – өндіріс – жүзеге асыру жүйесін қалыптастыру үшін «ОҚМУ» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі құрылған. Оның жарғылық капиталы ретінде 93 миллион теңгеге бағаланған 9 инновациялық патенттің зияткерлік меншік құқықтары пайдаланылды. «ОҚМУ» ЖШС қабырғалық газ блоктарын өндіруге, малдəрігерлік емдеу-профилактикалық қызмет көр сетуге, басқа да машиналармен, жабдықтарды материалдық құралдарды пайдалануға, өнеркəсіптік техника мен жабдықты монтаждауға, кірпіш, жабынқыш пен күйген саздан басқа да құрылыс материалдарын өндіруге рұқсат құжаттарын алып, қызмет өрісін кеңейтіп келеді. «ОҚМУ» ЖШС шетелдік əріптестермен бірге 100 000 фунт стерлинг сомада Ұлыбритания тарапынан инвестицияланған «Ньютонəл-Фараби» əріптестік бағдарламасын жүзеге асыруда. Сондай-ақ, Оңтүстік Кореямен бірге HANSOL-SKSU даму жəне технологиялар трансферті орталығы құрылды. Мұнда жіп иіру технологиясы бойынша университет ғалымдарының əзірлемелерін пайдалана отырып, тоқыма бұйымдарын өндіру бойынша 2,8 миллион АҚШ доллары көлемінде инвестиция тартылуы осының нəтижесі болып табылады. Университеттің халықаралық деңгейдегі əріптестік байланыстары мұнымен шектелмейді. Бүгінгі таңда оқу орнымыз Оңтүстік Қазақстанның жағ дайында сорго қышқылынан лимон қышқылын өндіру үшін Weihenstephan–Freising Мəдениеттер Банкі (Германия) қамтамасыз еткен штамдарын қолдану технологиясын сынақтан өткізуде. Университет ғалымдарының əзірлемелері негізінде алынған көпкомпонентті минералды тыңайтқыштарды қолдана отырып, «соргоның» жаңа сұрыптары сынақтан өткізілді. Бұл тұрғыда уни верситетіміздің бизнес-серіктестері – Шардара қант шəрбатын өндіру зауыты, Германияның «KraftFoods» жəне Түркияның «Urker» компаниялары. Түйіндеп айтқанда, университет түрлі салалардағы инновациялық белсенділікті арттыруды көздейді, себебі, техника мен технология саласында отандық ғылыми жетістіктерді пайдалану – ұлттық экономика үшін нақты пайдасын міндетті түрде береді деген сенімдеміз. ШЫМКЕНТ.

Қазақтың бағына біткен екі теңіз бар десек, соның бірі Арал теңізі еді. Орталық Азияның негізгі су көзі болып табылатын Əмудария мен Сырдариядан қатар нəр алған Арал теңізі аймақтың табиғиэкологиялық жағдайын қалыптастыруға, дамуына оң ықпалын тигізетін. Жылдар бойы жоспарсыз жүргізілген табиғи-техникалық қызметтің кесірінен бөлініп қалған Үлкен Арал аумағы аймақтың əлеуметтік, экологиялық жағдайына кері əсерін тигізіп отыр. Екі өзеннен келетін ағын судың суармалы егістіктерге жайылып кетуінен жəне жаздың аптап ыстығында аңызақ құрғақ желдің əсерінен теңіздің тұзды суының булану жылдамдығының күрт өсуінен Арал тартылып, орнын борпылдақ құм мен топырақ аралас тұз басты. Жел мен құйынның əсерінен бұл жеңіл тозаң атмосфераның биік қабаттарына көтеріліп, одан жердің түкпір-түкпіріне тарап, экологиялық апаттың көлемін кеңейтпесе, кемітпеуде.

Ќамќор кґѕіл Міне, осындай экологиялық жағдайда Арал теңізі алқабының тозып бара жатқан экожүйесін қалпына келтіру шараларын жүзеге асыру кезек күттірмейтін мəселе еді. КСРО кезінде Арал теңізін сақтап қалу жəне қалпына келтірудің негізгі жеті тұжырымдамасы болғанымен, олардың ешқайсысы жүзеге асырылмады. Тек Қазақстан егемендігін алғаннан кейін ғана Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың тікелей қамқорлығының арқасында Арал теңізін қорғау, қалпына келтіру бағытында біршама нəтижелі жұмыстар атқарыла бастады. Ең алдымен, осы проблемаға бүкіл халықаралық қоғамдастықтың назарын аударды, көптеген ғылыми конференциялар мен симпозиумдар өткізілді, бірнеше экологиялық экспедициялар апат аймағында болды. Орталық Азия елдерінде суаруға жұмсалатын суды үнемдеуге бағытталған жаңа су кодексі қабылданды. Елбасымыз 1992 жылы БҰҰ-ның мінберінде Арал теңізінің тағдырына дүниежүзі халықтарының назарын аударуы үлкен жұмыстың бастауындай болды. Ал 1993 жылы Қызылорда қаласында теңізбен шекаралас бес мемлекет басшыларын жинап «Сырдария өзенінің арнасын реттеу жəне Арал теңізінің солтүстік бөлігін сақтап қалу» (САРАТС) жобасын қабылдауы шын жанашырлықтың жемісі еді. Елбасы Н.Ə.Назарбаевтың ерекше қамқорлығының арқасында осы жоба іске

қосылып, Кіші Арал ұғымы қолданысқа енді. Кіші Арал теңізінің су деңгейі көтеріліп, Арал қаласына жақындады. Ұдайы Елбасының назарында болған соң САРАТС жобасының екінші кезеңін іске асыру жұмыстары Дүниежүзілік банктің қолдауымен қолға алынды. Елбасымыз осы қыркүйек айында тағы да БҰҰ-ның төрінде Арал мəселесін тілге тиек етті. «Біздер «жасыл» экономикаға көшудің ұлттық тұжырымдамасын бекіттік. Жойылып бара жатқан Арал теңізінің мəселесі біздің өңірге ғана емес, бүкіл əлемге қатер төндіреді. Теңіздің тартылуы салдарынан жыл сайын 75 миллион тоннаға дейін шаң мен улы тұзды жел көтеріліп, оның тозаңы қазірдің өзінде Еуропа мен Антарктидадан табылып отыр. Дүниежүзілік банктің қолдауымен біз Арал теңізінің солтүстік бөлігін қалпына келтірдік», – деген Нұрсұлтан Əбішұлы Арал экологиясы төрткіл дүниенің ортақ проблемасы екендігін тағы бір қадап атап өтті. «Сыр елі менің ұдайы назарымда», дейтін Мемлекет басшысының аймақ халқына қамқорлығын үнемі сезініп келеміз. Егеменді ел болғанымызға ширек ғасыр енді болады. Дегенмен, осы уақыт аралығында Елбасының тікелей басшылығымен Сыр елінде талай игі істер атқарылды. Сондай жұмыстың бірі 2006 жылы Сырдария өзені бойындағы

Қараөзек су жүйесінің басына салынған гидротехникалық құрылыс дер едік. Су жіберу қабілеті 300 текше метрлік шандорлық типті гидротехникалық құрылыстың ел үшін аса қажет екені білінетін. Қараөзектің өзі 185 шақырымға созылып, Жосалы қыстағы тұсынан Сырдария өзеніне қайта құятын табиғи арна. Арнаның бойында 12 көл бар. Жылына 100-110 тонна балық ауланған. Арна бойындағы көлдер, шатқалдар, ойпаттар, құс жəне аңдардың тіршілік мекені, сонымен қатар, мал жайылымдары болатын. Ондағы 3000 гектар болатын көлдерге 1,5 миллиард м3 су жинауға болатындығы дəлелденген. Осы Қараөзек су жүйесінің басына гидротехникалық суағар құрылысын салу туралы облыстың мамандарынан қаншама ұсыныс-пікірлер болғанымен, оған қарсы пікір айтушылар да жеткілікті еді. Сондай пікір қайшылықтары туындап тұрған кезде бұл іске Елбасының өзі тікелей араласты. Гидротехникалық құрылыстың басына келіп, көріп облыс тарапынан жасалған ұсыныс-пікірді қолдады. Нəтижесінде осы суағар құрылысы салынып біткен болатын. Ол кезде мен облыстық су шаруашылығы кəсіпорнының бастығы қызметін атқаратынмын. Аталған жұмыстың игілігін облыс халқы толықтай көріп отыр, көктемдегі мол суды Жалағаш, Қармақшы аудандарының көл жүйелерін, Сырдария ауданына қарасты Қазымбет, Байсары, Бегімкөл, Қаракеткен көлдеріне түгелдей қабылдап алады, арна аясындағы табиғат жаңарды, мал жайылымы кеңейді. Елді мекендерді су басу қаупі азайды. Міне, бұл осы тəуелсіздік жылдарындағы Елбасы басшылығымен облысымызда атқарылған жұмыстардың бір көрінісі ғана. Мемлекет басшысының өзі «Алаштың анасына» балаған Сыр елінің одан əрі дамып, өсіп-өркендеуіне Қараөзек суағары да өзіндік үлесін қосып тұр. Ал қалың қызылордалықтар Елбасының осы сенімін ақтау үшін ерінбей еңбек ете береміз. Сұлтанбек ТƏУІПБАЕВ, инженер-гидротехник, техника ғылымдарының докторы.

Қызылорда облысы.

Ризашылыќ сезімнен туєан алєыс Тұңғыш Президент күні мерекесі қарсаңында мен өзімнің Елбасына деген ризашылығымды білдіргім келеді. Мəселе мынада. Есіл ауданына қарасты Калачи ауылында жұмбақ ұйқы ауруы 2013 жылы белең ала бастады. Бұл жағдай жергілікті атқарушы органдардың ғана емес, Елбасымыз Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың да назарын аударды. Ешкімді бейжай қалдырмаған беймəлім дерттің шығу себебін анықтау үшін еліміздің, алыс-жақын шетелдердің оқымысты ғалымдары, білікті мамандары шақыртылып, жаппай зерттеу жұмыстары жүргізіле бастады. Қалыптасқан экологиялық жағдайдың өрши түсуіне байланысты билік өкілдері Калачи ауылы мен Красногор кентінің тұрғындарын облыстың басқа аймақтарына көшіру туралы шешім қабылдап, осы бағытта нақты шараларды іске асырды. Көші-қон жұмыстарының бірінші кезеңі ауылшаруашылық құрылымдары жетекшілерінің көмегімен жүзеге асып,

көптеген отбасы Ақмола облысының өзге аудандарына көшірілді. Ал екінші кезеңде «Жұмыспен қамтудың жол картасы-2020» мемлекеттік бағдарламасы бойынша қысқа мерзім ішінде Есіл қаласында 45 жəне 73 пəтерлі екі тұрғын үй бой түзеп, көршілес Жарқайың ауданының Державинск қаласында 75 пəтерлі үй қалпына келтірілді. Мен – Есіл қаласында халық игілігіне берілген 45 пəтерлі тұрғын үйге қоныстанған жандардың бірімін. Жаңа пəтердің кілтін алып, қатты қуандым. Туыпөскен, балалық шағымды өткерген Крас ногор кентін қанша қимасам да, онда қалыптасқан экологиялық жағдай бізге басқа амал қалдырмады. Ден сау лығымызға қауіп төнген соң, биліктегілердің ұсынысын қабылдап, еш қарсылықсыз қалаға қоныс аудардық. Ауылда ұзақ жылдар бойы фельдшер болып жұмыс істегенмін, Есілге келген соң да өз мамандығым бойынша жұмысқа орналастым. Қазір жаңа орында

тұрмысымды түзеп, қаланың қайнаған тірлігіне біртіндеп бой үйретіп жатырмын. Көшіп келгеніме еш өкінбеймін. Қайта қолұшын созып, жəрдем берген жергілікті басшыларға жəне қиын кезде халықтың қамын ойлаған қамқоршымыз, Президентіміз Н.Назарбаевқа зор алғысымды айтамын. Біздің басымызға түскен тауқымет Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың халықпен жаны бір екенін тағы дəлелдеді. Елбасы қиындықта қолдау көрсетіп, бір өзіне сенім артқан ауылдағы ағайынның көңілінде болашаққа деген үміттің отын тұтатты. Енді мен жаңа қоныста келешегімнің жарқын болатынына сенімдімін. Надежда ЕВСТИГНЕЕВА, Калачи ауылының бұрынғы тұрғыны.

Ақмола облысы, Есіл ауданы.


6

www.egemen.kz

28 қараша 2015 жыл

● 1 желтоқсан – Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күні

Тўраќтылыќ пен бейбітшілік ўлы маќсаттарєа жеткізеді

Їкілі їмітіміздіѕ їлгісі Жас ұрпаққа Елбасымыз Н.Ə.Назарбаев туралы терең мағлұмат беріп, оның өмірін, еңбек жолын үлгі ете отырып, отансүйгіштікке баулу жолында мазмұны терең іс-шараларды жиі өткіземін. Сыныбымдағы барлық оқушы əлемдік деңгейдегі аса ірі қайраткер – Қазақстан Республи касының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев туралы өте жақсы біледі десем, артық айтқандық емес. Мектебімізде жыл сайын Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күнін атап өту аясында бастауыш сынып оқушылары арасында «Елбасы

– елімнің тірегі» атты тақырыпта шығармадан байқау өтеді. Осы шараға Қозыкөрпеш Дүйсенбаев, Данель Ахметова, Бұлбұл Нұрлан, Əлихан Мақсұт, Тоғжан Мəдиқызы, Аймекен Айқынбай, Алан Кеңесхан белсене қатысады. Мектепте атқарылатын іс-шараларды, оқу үдерісі мен тəрбие жұмыстарын шығармашылық ізденіс деп білемін. Данель Ахметова қалалық байқауға қатысып, жүлделі орынға ие болды. Шəкірттеріміз Елбасы жайында толғана отырып, жұдырықтай жүректерінің дүрсілін қағаз бетіне

Оңтүстік Қазақстан облысы, Мақтаарал ауданындағы Өмірбаевтар отбасы Тұңғыш Президент күні мерекесін жыл сайын лайықты тартулармен қарсы алуды дəстүрге айналдырған. Биыл олардың демеушілігімен мақтааралдық қос өрен Астананың көрікті жерлерін аралап, бас қаланың сəулетімен, мəдени ошақтарымен етене танысуда.

Кішкентай Нўрсўлтандар Өмірбаевтар əулетінің үлкені Камира Сламбекқызы Тұңғыш Президент күні мерекесі құрметіне Асықата кентіндегі өзі оқыған №112 жалпы орта мектептегі Елбасымен аттас Нұрсұлтан есімді өрендерді «Тұңғыш Президент жəне Елорда» жобасы бойынша Астана қаласының тарихи-мəдени ошақтарын аралатып, өмірлеріне өнегелі із қалдырмақ. Еліміздің ғажайып шаһарын тамашалау арманы тəтті қиялдарына қанат бітірген өңір өрендерінің идея сын жүзеге асыруға мүмкіндік туғызған оның биыл осы мектепті бітіріп шыққанына 40 жыл толып отыр. Өмірбаевтар əулетінің жеке белсенділігімен дəстүрге айналған отбасылық жобаның жылдағыдан бұл жолы өзгешерек болуының бір себебі, міне, сонда... Сонымен, «Жеңіс» мектеп-гимназиясынан 9-сыныптың үздік оқушысы Нұрсұлтан Еркінұлы мен №112 жалпы орта мектептің 7-сынып оқушысы, Өмірбаевтар отбасы ұйымдастыруымен өткізілген патриоттық əндер байқауының жүлдегері Нұрсұлтан Кеңесұлы «Елбасытану», «Астанатану» сабақтары бойынша Мемлекет басшысы Н.Назарбаевтың өмірбаянымен, еңбектерімен, сондай-ақ Астана тарихымен жете танысып, алдын ала жасалған бағдарламаға сəйкес елорданың көрікті жерлерін тамашалап жүр. Ауылдағы əр баланың жүйрік қиялында елорда ертегілер елі іспеттес десек, «Бəйтеректің» биігіне көтерілген əр адам аңсаған арманына жетеді деген сенім кеуделеріне ұялаған қос ұланның Астанадағы алғашқы серуендері Тұңғыш Президент музейінен бастау алды. Одан кейін Назарбаев орталығы, Тұңғыш Президенттің кітапханасы, Назарбаев университеті, Назарбаев зияткерлік мектебі тəрізді Елбасы идеясымен тікелей сабақтас нысандарды, «ЭКСПО-2017» ҰК» АҚ, Ұлттық музей сынды Есілдің сол жағалауындағы əсем де зəулім басқа да бірталай мəдени ошақтарды, «Хан Шатыр», «Думан» ойын-сауық жəне сауда орталықтарын, қаһарман тұлғаларға арналған еңселі ескерткіштерді тамашалау сəттері күтуде. «Жастарымызға Елбасы жүргізіп отырған саясатты жеткізе білу біздерге, үлкендер үшін үлкен міндет саналады. Мұны құрғақ сөзбен айтып қоя салу əрине, оңай. Сондықтан, күнкөрісі төмен отбасыларға, қарттарға, жастарға қолдау білдіру ниетіндегі іске бəріміздің жұмыла кірісуімізге мұрындық болған марқұм əке-шешеміздің аруағына бас иеміз», дейді бізге берген өз сұхбатында Камира Өмірбаева. Осы əңгімеден тағы бір байқағанымыз, 2015 жылы наурыз айында Өмірбаевтар отбасының демеушілігімен Ұлы Отан соғысының

70 жылдығына орай тыл ардагері, 90 жастағы қария, Ділдəбеков ауылдық округінің тұрғыны Жүніс Үсентаев Астананы аралап, Тұңғыш Президент музейімен, елорданың басқа да көрікті жерлерімен, Ел Президенті Н.Назарбаевтың жетістіктерімен танысып қайтыпты. Еске сала кетейік, 2012 жылы 1 желтоқсанда Мақтаарал ауданының құрметті азаматы Сламбек Өмірбаев пен оның қызы Камира Асықата кентіндегі өздері білім алған №112 жалпы орта мектепте жəне Ынтымақ ауылдық округі Өркенді елді мекеніндегі «Қуа ныш» балалар бақ шасында «Өзи па апа сүйген Елбасы» атты тарихи-танымдық, əлеуметтік жəне мерекелік іс-шара өткізген болатын. Өмір баевтар отбасы осы іс-шараға Елбасының бірге оқыған сыныптасы Рауза Төлемісованы шақырып, кездесу ұйымдастырды. Бұған жəне Камира Сламбекқызы ның мүмкіндігі шектеулі балалар үйіндегі 13 мүгедек балаға Өмірбаевтар отбасы атынан бағалы сый-сияпат тар табыстағанын қоса баяндасаңыз, жай қарапайым қызмет атқара жүріп те адам баласының қолынан жұртқа көп жақсылық жасау келетінін түсіне түсесіз... Бір айта кететін жайт, Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша ұйымдастырылатын «Мектепке жол» акциясы барысында Өмірбаевтар отбасы мүгедек, жетім балаларға ұдайы материалдық көмек көрсетіп отырады. Сонымен қатар, Мақтаарал ауданы Ынтымақ ауылдық округіндегі «Қуаныш» балалар бақшасы сəбилеріне, мектептің үздік оқушыларына «1 маусым – Балаларды қорғау күні» құрметіне инвентарьлар, ойыншықтар сыйға тартылады. 2011 жылы желтоқсан айында Асықата кентіндегі ардагерлерге, белсенділік танытқан азаматтарға Тəуелсіздіктің 20 жылдығына орай сыйлықтар табысталды. 2013 жылы Асықата кентінде өздері тұратын Қ.Тілегенов жəне Ғ.Мүсірепов көшесіндегі 4, 5, 6-сынып оқушыларынан 2 футбол командасын жасақтап, команда мүшелеріне сый-сияпаттар жасалған сəттердің əсерлерімен бөліссеңіз, көзі тірі кездерінде Өзипа мен Сламбек Өмірбаевтардың бастамасымен ауылда қаншама қайырымдылық істері атқарылғанын білесіз. Туған жерді көгалдандыру, тазарту жұмыстарына белсене атсалысқан отбасылық эстафетаны, демеушілікті бүгінде кейінгі ұрпағының қолдан түсірмей жалғастыруын өнеге мектебінің өміршеңдігін, тамыры тартылмайтынын құлағымызға құя түсетін тағы бір жарқын мысал деп түсінеміз. Қаршыға КҮЛЕН.

түсіргендері, жарық көрген мəліметтерді өз шығармаларына арқау ете білуі мені қуанышқа бөледі. Олардың жазған шығармаларынан елге, Елбасына деген сүйіспеншілік ерекше байқалады. Ел Президентінің білім туралы айтқан қанатты сөздері де оқушыларға күш пен рух береді. Бəсекеге қабілетті жас ұрпақты оқытып, тəрбиелеуде жəне жеке тұлғаны қалыптастыруда Елбасы бейнесін үлгі ету жаңашылдыққа жетудің негізгі көзі болмақ. «Елбасы біреу, елі оған тіреу». Бұл

екеуі кім-кімнің де түсінігінде ажырамас, біртұтас ұғым болып қалыптасты. Ел тағдырында шешуші рөл атқарған батырлар мен билерді, ардақ тұтар азаматтарды қадірлеу сияқты асыл қасиет халқымызда ежелден бар. Нұрсұлтан Назарбаев – ғасырлар бойы азаттықты аңсаған исі қазақтың арманын жүзеге асырған Тұңғыш Президенті, дара тұлғасы. Ендеше елін сүйген, елі сүйген Елбасын қалай қадірлесек те жарасады. Жұмагүл ТЕМІРБЕКОВА, №48 мектеп-лицейінің бастауыш сынып мұғалімі.

АСТАНА.

Айтарым – тек алєыс Елбасының шапағаты тиген аналардың бірімін. Қызым Маржан Нұрахметова І.Жансүгіров атындағы Жеті су мемлекеттік универ ситеті қаржы-экономика фа культетінің 4-курсында оқып жүріп, 2014 жылдың қыркүйегі мен 2015 жылдың ақпа ны аралығында «Академиялық мобильділік» деген халықаралық бағдарламамен шетелде оқып келді. Нақтылай түссем, Испания Корольдігіндегі «Кадис» университетінде туризм ма мандығы бойынша білімін жетілдіріп, тəжірибесін ұштап, «оқып, білген үстіне біле түссем» деген құлшы ныспен елге оралды. Алғашқы əсерін менімен бөліскенде: «Кадис» университетінде заманауи құрал-жабдықтарды пайдалануға ғаламат мүмкіндік алдым. Бай кітапханасындағы жүздеген ғылыми журналдарды оқып, пайдалануға жəне олардың базаларына кіруге барлық мүмкіндіктер туғызылып, барынша жағдайлар жасалды. Студенттер үшін тегін жəне ешқандай шектеусіз wі-fi, өзге де ақпараттар, мəдениспорттық ресурстар баршылық. Испан жəне ағылшын тілдері жұмыс тілі болып саналады. Оқуды бастарда əрбір студентке жеке оқу жоспары жасалады. «Кадис» университетін аяқтағанда маған несиенің саны, тəртібім жəне бағам көрсетілген сертификат берді», – деді. Негізі, академиялық мобильділік дегеніміз – шетелге барып, онда

тұрып, оқу тəжірибесін толықтыру жəне шетелдік зертханаларда ғылыми зерттеулер жа сауға машықтану, мем лекет туғызған мүмкіндікпен арнайы барған университетіңізде оқып, көңіліңізге түйгеніңіздің өндіріс орындарында қалай іс жүзіне асып жатқанын көру. Академиялық мобильділік еңбек рыногындағы бəсекелестікті же ңу жолдарын ұсынумен бірге, халықаралық, мəдениетаралық қатынастарда əлем есігін ашады. «Кадис» университетінде шетелдік студенттердің еш алаңсыз оқуы үшін кез келген жағдайда кеңес беруден тұрмыстық қажеттіліктер, тіпті, баспана мəселесін де реттеп отыратын арнаулы құрылған қызмет бар екен. Зерделей білсек, осы мүмкіндіктің барлығы Тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың оқимын, еңбек етемін деп ұмтылған адамға төрткіл дүниенің есігін ашып берген сұңғыла саясаткерлігінің арқасы деп білемін. Мен секілді қатардағы мемлекеттік қызметкерге бұл үлкен күш береді екен. Өмірге, еңбекке құлшынысыңыз артқан үстіне артып, өз тарапыңнан еліңе, жалпы айналаңдағы адамдарға қандай да бір жақсылық жасауға ұмтылып тұратын сияқтысың. Салтанат НҰРАХМЕТОВА.

ТАЛДЫҚОРҒАН.

Мемлекетіміз, Қазақстан Республикасы егемен ел болып, Тəуелсіздігін алған күннің алғашқы сəтінен бастап Елбасымыздың алдында бір ғана ұлы жəне айқын мақсат болды. Бұл көп этносты қазақстандықтарды саяси, эко но микалық жəне əлеуметтік дағдарыстарға ұшыратпай, жарқын даму жолына алып шығу еді. «Орынды мақсаттар ғана табысқа жеткізеді» демекші, этностық, мəдени жəне діни əралуандылыққа қарамастан, елімізде бейбітшілік пен саяси тұрақтылықты сақтай алдық. Азаматтық татулық пен ұлтаралық келісім Тəуелсіздігіміздің басты құндылықтары болып табылды. Рухы еркін халық қана ұлы істерді атқара алады. Оңтүстік Қазақстан облысында қоныстанған өзбек ұлтының өкілдері «Қазақ елінің ұлттық идеясын» толығымен қолдап, «Қазақстан жолы-2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақты» көздеп, «Мəңгілік Елдің» іргетасын Елбасымен бірге қалап келеді. Облыстық өзбек мəдени орталығы 2002 жылдан бастап əлемдегі беделді ұйым ЕҚЫҰ мен өзбек тілінде оқытылатын мектептерде билингвальды жəне көп тілді білім тəсілі бойынша келісімшартқа тұрып жұмыс істейді. Бұл тəсіл оқушыларды ана тілімен бірге мемлекеттік тілде білім алуға ықпал жасайды. Мектепті бітіруші оқушылар мемлекеттік тілде өткізетін ҰБТ-да жақсы нəтижелерге ие болып, ЖОО-ға түсіп, оқуды жалғастыруға көмек береді. 2009 жыл ҚХА-ның сектор меңгерушісі Нəзипа Шанай бастаған бір топ мектеп директорлары Австрияның Вена қаласында өткен басқосуға қатыстық. Бұл жиынды ЕҚЫҰ-ның аз санды ұлттар ісі жөніндегі жоғарғы комиссары Кнут Воллебек басқарып отырды. Баяндамадан соң үшінші болып сөз кезегін маған берді. Мен ҚХА, Білім жəне ғылым министрлігінің қолдауымен ЕҚЫҰ-мен бірге атқарған оң істер, яғни ОҚО-дағы өзбек тілді мектептерде оқушылардың мемлекеттік тілге деген құрметін, оның беделінің артқанын жəне де тіл үйрену арқылы қазақ халқының əдет-ғұрып, салтдəстүрлерін жақсы үйреніп отырғанымызды, қол жеткізген жетістіктеріміз туралы баяндама жасадым. Сол жиында ЕҚЫҰ-ның аз санды ұлттар ісі жөніндегі жоғарғы комиссары К.Воллебек: «Мен Қазақстанда бірнеше рет болдым. Əсіресе, ОҚО-дағы өзбек тілді мектептердегі оқушылармен кездесіп, «Сіздер қай тілде білім алуды қалайсыздар? Қазақ тілінде ме, яки орыс тілінде ме?» деп сұрадым. Оқушылар мемлекеттік тілде білім алуға құштар екендігін жасырмады. Сонда мен оларға: «Иə, сіздер түркі тілдес халықтарсыздар, қазақ тілі сіздерге жақын жəне республикада интеграциялауға өте үлкен мүмкіншіліктеріңіз бар», деп айттым. Иə, көп ұлтты Қазақстанда ҚХА-ның Төрағасы Президент Н.Назарбаев барлық этностардың тілі, мəдениеті, салт-дəстүрі жəне əдет-ғұрыптарын сақтап қалуға жəне дамуына үлкен ықпал жасап отыр. Қазақстанда ұлтаралық татулықтың қазақстандық моделі қалыптасқан. Этностар бір-бірлерін өте қатты құрметтеп, төзімділікпен өмір сүреді. Мен бұл оқиғаның куəсі болдым, өз көзіммен көрдім. Басқа да мемлекеттердің президенттері осындай игі істерді қолға алса, этносаралық қақтығыстар болмайтын еді. Мен осы үлкен мінбеден Н.Назарбаевқа үлкен алғысымды білдіремін», деді. Менің Елбасымның атына Еуропаның төрінен сондай жылы сөздер айтылып отырғанын өз құлағыммен естіп, төбем көкке жетті. Бұл қазақ халқына деген үлкен құрмет еді. Елбасы 2003 жылдың 22 қазаны күні арнайы жұмыс сапарымен ОҚО өңіріне келіп, жарты миллионға жуық өзбек ұлтына облыстық өзбек драма театрын ашып берді. Театрдың ашылуы өзбек ұлтына тарихи оқиға болды. Иə, бүгінде бұл театрдың жетістіктері мол. Театр ұжымы Алматы, Қызылорда, Қарағанды, Көкшетау жəне Тараз қалаларына қойылымдарымен гастрольдік сапарға барып қайтты. Сонымен бірге, Өзбекстан Республикасының Ташкент қаласында жəне

Елге ќызмет етуді Елбасынан їйренейік Дөңгеленген дүние қаржылық дағдарыстың қатаң құрсауында қалып тұр. Менмін деген мемлекеттерді мазалай тын мəселелер көбейді. Батыс елдерінде жұмыссыздық деңгейі күрт көтеріліп, əзірше оның төмендейтін түрі көрінбейді. Əлемде əбігерге түсіп жатқан елдер көп. Осы тұста айтайын дегенім, Қазақстан Орталық Азия елдерінің арасында оза шауып, тұрақты экономикасын қалыптастырған қабырғалы елге айналды. Алаңдайтын ештеңе жоқ. Қазақстан тек алға дамып, өркендеп келеді. Бұл ненің арқасы деген сұрақ өзінен-өзі туындайтыны рас. Бұл – Елбасы Н.Ə.Назарбаевтың көреген саясаты мен ұзақ жылдарға арналған стратегиялық жоспарының жемісі. Бұл – Елбасы Н.Ə.Назарбаевтың «Еділ бол да Жайық бол, Ешкімменен ұрыспа» деген аталы сөзді алға тартып, тұрақтылық пен татулықты ту еткен жанқиярлық еңбегінің жемісі. Бұл – Президент Н.Ə.Назарбаевтың

қазіргідей күрделі кезеңде Қазақстанның іркіліссіз, бұрынғыдай алға баса беруіне мемлекет тарапынан барлық мүмкіндік туғызып отырған елжандылық қасиеті. Бұл – Қазақстан басшысының халықаралық қоғамдастықтағы биік беделі мен асқан абыройы. Мен кəсіпкер ретінде қол жеткізген табыстарымды Президентсіз көзге елестете алмаймын. Шағын жəне орта бизнестің өркендеп-өсуі ұдайы Елбасының қатаң бақылауында болып келеді. Кəсіпкерлікті қолдауға қыруар қаржы бөліп отыр. Нəтижесі көзге ұрып тұр. «Алаған қолым береген» демекші, Елбасының қамқорлығынан қалтасы қалыңдап, жағдайы жақсарғандар, биікті бағындырғандар тапқан-таянғанын жамбасқа басып жатып алмай, елдің керегіне жаратса, жарасып-ақ кетер еді. Біз Қазақ елінің азаматтары, мейлі кім болмайық, мемлекеттік қызметкер ме, кəсіпкер ме, дəрігер ме, мұғалім бе, ел тəуелсіздігін баянды етуге міндеттіміз.

Біз – Отанымыздың қуатын арттыруға міндеттіміз. Біз – халық игілігіне қызмет етуге міндеттіміз. Елге қызмет етуді Елбасынан үйренейік. Елім деп еміреніп жүрген Президентіміз Н.Ə.Назарбаевтың асыл армандарымен астасқан «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жолдауы мен «Мəңгілік Ел» идеясы: Қазақ елін өзінің сұлу көркемдігімен, күшқуатының молдығымен биік шыңдардан көрінетін күнге қол жеткізу. Жолдау мен «Мəңгілік Ел идеясы: өркениет биігіне көтерілген елдердің біздің рухани жəне көл-көсір жетістіктерімізден, мөлдір бастауларымыздан нəр алатын күнге қол жеткізу. Елбасы идеясы бізді осындай шынайылығымен сүйсіндіреді. «Даңққа тұлпар дүлдүлдігімен жетеді, ер-азамат білгірлігімен жетеді» деп Əйтеке би бабамыз айтқандай, елдің ертеңін ойлаған Елбасына барынша адалдық танытқанымыз абзал. Мен өзім басқаратын көп салалы

Қырғызстанның Ош қаласындағы Бабур театрында болып, көрермендер көңілінен шықты. Театр қойылымдары жастарды отансүйгіштік пен патриотизм рухында тəрбиелеуге өзінің үлкен үлесін қосуда. Мəдениеті мол елдің азаматтары бəсекеге қабілетті болады. Бұл жалпыұлттық «Мəңгілік Ел» идеясын жүзеге асыруға үлкен септігін тигізеді. Иə, еліміз саналуан ұлттар мен ұлыстардың ынтымақтастығы мен достастығы орныққан, қуатты да бай мемлекет. Тəуелсіз Қазақстан – өз халқы, діні, тілі, мəдениеті, тарихы, салт-дəстүрі бар құдіретті ел. Қазақстан бүгінде əлемге өндірісі жедел дамып келе жатқан, ішкі саясатындағы тұрақтылыққа қол жеткізген, бейбіт идеяларды жүзеге асыратын ел болып танылуда. Бүгінгі таңда еліміздің ішкі тұрақтылығы мен саяси майданындағы табыс тарына өзгелер қызыға қарайтын, бізбен санасатын дəрежеге жеттік. Көп ұлтты елімізде дінаралық татулық, өзара түсінушілік, төзімділіктің ерекше үлгісі қалыптасқан. Даналықтың мəйегінен, тарихтың тереңінен тағылым алған Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев ел дамуының басты діңгегі ішкі тұрақтылықты сақтауда екендігін тəуелсіздік алған алғашқы күннен нақтылап айтуында өзіндік мағына бар. Кеңес Одағы ыдырап, оның құрамындағы кеңестік республикалар тəуелсіздікке қол жеткізген соң ұлттық мəдениет, ұлттық идея, ұлттық тұжырым сияқты мəселелерді алға қойды. Əрбір кеңестік республика өз алдына дербес бір мемлекет ретінде, демократиялық қағидаттарға негізделген құқықтықазаматтық қоғам құру мəселесін қолға алды. Дана да дара Елбасымыз Н.Ə.Назарбаевтың салиқалы саясатының арқа сында көп ұлтты кең-байтақ елімізде өзге кеңестік республикаларда болған келеңсіздіктер, ұлтаралық қақтығыстар бой көрсетпей, Қазақстанды мекендеген 138 ұлт пен ұлыс Елбасы – Президент Н.Ə.Назарбаевтың ұлттық идеясы – бірлік туы астында тыныш-тату, достықта өмір сүруді жөн көрді. Елбасымыздың ұлтаралық татулықтың дүниеде ұқсасы жоқ механизмін – Қазақстан халқы Ассамблеясын құру идеясының теңдесі жоқтығын бүгін əлем мойындап отыр. Бұл қоғамдық институт Қазақстанды мекен еткен барлық ұлт пен ұлыстардың тілін, мəдениетін, əдет-ғұрпын сақтау мен ұлтаралық татулықты нығайтуда маңызды рөл атқарады. Тұрақтылық пен бейбітшілік орныққан мемлекет əрқашан дамуы, экономикалық өсуі, көздеген ұлы мақсаттарына жетуі сөзсіз. Елбасымыз Н.Ə.Назарбаев Тұңғыш Президент ретінде ел тірегіне айналды. Өз елінің болашағына сенім көзімен қарап, елін сүйген Елбасымызды мақтан тұтамыз, оның өмір жолын өзімізге үлгі ретінде алып, əлемдік деңгейдегі саясаткер ретінде құрметпен тілге тиек етеміз. Икрам ХАШИМЖАНОВ, Оңтүстік Қазақстан облыстық өзбек мəдени орталығының төрағасы, Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі, ІІ дəрежелі «Достық» орденінің иегері.

Оңтүстік Қазақстан облысы. «Қазыбек» бизнес орталығы халыққа қызмет ету бағытында тəуір тəжірибе жинақтап, біршама жетістіктерге қол жеткізіп келеді. Жұмысшылар жайлы баспанамен, түскі асы мен жұмыс киімдерімен тегін қамтылған. Жалақылары ай сайын уақтылы беріледі. Осылайша еңбек өнімділігін тұрақты арттырып келеміз. Мұны айтып отырғаным, жалқаулықты қойып, жұмыс істесек, екі қолға бір күрек табылады. Бұл əңгіме төңірегінде Елбасы ел ертеңін еңбекпен байланыстырып айтудай-ақ айтып келеді. Қазақтың ұлы ақыны Қадыр Мырза Əлі «Көлден үлкен теңіз бар, елден үлкен неңіз бар?» дегендей, иə, елден үлкен ештеңе жоқ. Біздің алға қойған асыл мақсатымыз, еліміздің көркеюі үшін жəне халықтың əлауқатын арттыру жолында қолымыздан келген қызметімізді адал атқаруға тиіспіз. Бауыржан ОҢҒАРБАЕВ, кəсіпкер, «Ерен еңбегі үшін» медалінің иегері, «Алпамыс батыр» қоғамдық қорының президенті.

Оңтүстік Қазақстан облысы, Жетісай қаласы.


28 қараша 2015 жыл

7

www.egemen.kz

● 1 желтоқсан – Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күні Егемен еліміздің қорғаны Ұлттық ұланның жауынгерлік тарихының жылнамасы сонау тəуелсіздіктің елең-алаң шағында, 1992 жылы Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың «Қазақстан Республикасы ІІМ Ішкі əскерлері туралы» Жарлығының шығуынан басталады.

Ґрісі ґміршеѕ ґнім (Соңы. Басы 1-бетте).

Тəуелсіздіктің елең-алаң шағында елдің ертеңі мен қауіпсіздік қамы үшін бұл қабылданған реформалық шаралар бағамының тарихи құндылығы өз алдына айтпаса да түсінікті. Өйткені, азат мемлекет ретінде өз отауын өзі көтеріп, түрен жолын тыңнан салған есті елдің ең бірінші қамдар ісі де – халқының тыныштығы, құқықтың, тəртіптің сақталуы, əділеттілік пен конституциялық талаптардың үстем құруы болып табылды. Осы жолда Елбасының салиқалы саясатының арқасында еліміз тоқсаныншы жылдардың соқтықпалысоқпақсыз ауыр кезеңдерінде етек-жеңін жинап, дамудың даңғыл жолына түсе алды. Заман өзгерді, ел түледі, қазақ елі көркейді. Мұның барлығы да, əрине, оңай келген жоқ. Ұлтты ортақ игілікке ұйыту, ел бірлігін сақтау, тыныштықты қамдау, өндірістегі өркенді істерге жол ашудың барлығы да елін сүйе білген, елдікті бекемдей білген Елбасымыздың ерен еңбегінің жемісі. Жылдар жылжып, заман ұсынған жаңа талаптарға сай болу үшін мемлекеттік

Ќауіпсіздік ќалќаны органдарға, оның ішіндегі күш-қуат құрылымдарына да жаңа міндеттер жүктелді. Əрине, оның барлығы да халқымызды бүгінгі күннің өзінде дүбірлі дүниені дүр сілкіндіріп отырған лаңкестік, экстремизм, қару-жарақ саудасы, есірткі трафигі сынды адамзатқа төнген ортақ қауіпқатерлерден қорғану үшін жасалған нақты қадамдар болып табылады. Осының аясында үстіміздегі жылдың басында «Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы туралы» Заң қабыл данып, Ішкі əскерге Ұлттық ұлан мəртебесі берілді. Тыныштықтың тұғырында тұрған күш-қуат құрылымына заң аясында жаңа арнайы міндеттер жүктелді, қызметтің нақты тармақтары мен мақсаттары айқын далды, əскери құрылымның мəртебесі жоғарылатылды. Бүгінгі таңда Ұлттық ұлан ел мен Елбасы сенімін адал ақтап, тəуелсіздігіміздің баяндылығы жолында жеке құрам жұдырықтай жұмылып қызмет атқарып келеді. Ұландықтар бүгінде ел аумағындағы барлық түзеу мекеме лері нің, аса маңыздағы стратегиялық нысандардың сенімді күзетін қамтамасыз етеді, сотталушыларды айдауылдауды жүзеге асырады. Ең бастысы, ұлттық қауіпсіздіктің негізгі тармақтарының бірі – қоғамдық қауіпсіздікті, туған еліміздің əр қаласындағы құқықтық тəртіп пен тыныштықты қадағалап, қамтамасыз етеді. Мұның сыртында, жаңа заңның талаптарына сай Ұлттық ұлан арнайы бөлім шелерінің халықаралық бітім герлік операцияларына жұмылдырылатыны, еліміздің шекара шебін қорғауға тартылатыны, төтенше жағдай кезінде құтқару жұмыстарын жүргізуге белсенді қатысатындығы сынды тың міндеттемелері бар. Елбасы – Қазақстан Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қол басшысы Нұрсұлтан Назарбаев тəуелсіздіктің ақ таңы атқан тұстан бастап-ақ еліміздің қорғаныс саласына айрықша назарын аударып, қуатты əскерімізді құруда жеке қамқорлық пен ұдайы баста ма шылық танытып келеді. Оған Мемлекет басшысының осы жылдар аралығында тікелей тапсырмасымен офицерлік құрамды білікті мамандармен жасақтау, əскерді басқару жүйесін жетілдіру, жаңа заманауи қару-жарақ үлгілерімен қамтамасыз ету, мұнан өзге мате риалдық-техникалық базасын жетілдіру бойынша жүргізілген ауқымды реформалық жұмыстар нақты дəлел. Осы орайда таратсақ, тəуелсіздік жылдары Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының басшылығы тарапынан əскеріміздің əлеуетін жетілдіру бойынша атқарылған ауқымды істерді тізбектесек, талай кітапқа арқау болары сөзсіз. Өйткені, тəуелсіздік жылдары əскеріміздің қуаты еселеп артты, елімізбен бірге əскеріміз де даму, өрлеу жолынан өтті. Қазіргі таңда ішкі қауіпсіздікті қырағы қадағалайтын құқықтық тəртіп əскері жүйесінің құрылғандығы осы жүйелі жұмыстардың нəтижесі. 2013 жылы əскерді басқару тетігі жаңа заманауи жүйеге көшіріліп, бұрынғы бригадалық қалыптан еліміздің төрт өңірінде басқарылатын өңірлік қолбасшылық жүйесі негізінде құрылды. Əскери мамандарды дайындау мен əскери қызметшілердің кəсіби біліктілігін арттыру – қорғаныс жүйесін жетілдірудің басты басымдықтарының бірі. Бұл бағытта да жылдар бойы еңселі еңбек атқарылды. Мəселен, 1997 жылы Елбасының Жарлығымен құрылған Петропавл əскери училищесі бүгінде Əскери институт мəртебесіне көтеріліп, ха лық аралық деңгейде кадр даярлайтын бірегей оқу орнына айнала білді. Қазір мұнда бауырлас Қырғызстан жəне Тəжікстан елдерінің азаматтары да əскери білім алуда.

 Өзгеріс өлшемі – өндіріс

Өзара тəжірибе алмасу мен екіжақты ынтымақтастық саяс а тының арқасында біздің əскери кадрларға қазір Ресей, Беларусь жəне Түркия елдерінде білімдерін жалғастыруға жол ашылды. Мəселен, 2011 жылы он алты əскери қызметшіміз Түрік Республикасы Жандармериясының офицерлік біліктілікті арттыруға арналған «коммандос» курстарында оқып, елге оралды. Ал биыл Əскери институттың сегіз үздік оқушы курсанты Түркия елінің Құрлық əскерлері институтындағы Жандармерия факультетінде тəлім алуда. Білім – жарқын болашақтың кепілі. Олай болса, алдағы уақытта əлемнің алдыңғы қатарлы өркениетті елдерінде білім алушы жастарымыздың алған білім мəйектерін отандық əскери оқу орнында таратып, игілікке жаратар күндері де алыс емес деп білейік. Айрықша атап өтер жəне бір жайт – 2010 жылы Тұңғыш Президент атындағы Ұлттық қорғаныс университетінде ішкі əскерлер факультетінің ашылуы. Қорғаныс саласы ғылымының қуатты қайнар көзі саналатын бұл оқу орнында офицер кадр лар ака де мия лық дəрежедегі бі лім алады. Бүгінгі таңда аталған университеттегі үздік факультеттердің санатында осы Ұлттық ұлан факультеті орныққанын баса жеткізгіміз келеді. Білім алу саласына бойлай отырып, əскери қызметшілеріміздің біліктілігін шыңдайтын, оқытып-үйретуге қатысты жасалған жағдайлардан тысқары өтіп кетуге болмас. Осы орайда 2014 жылдың мамырында Алматы облысының Заречный кентінде Арнайы мақсаттағы бөлімшелеріміздің əдістемелік дайындығына арнал ған орталықтың құрылысы жү зеге асырыла бастаған болатын. Бүгінгі таңда бұл нысанның негіз гі дайындық орындары пай даланылуға беріліп, маңызды мін деттемелерді атқаратын арнайы бөлімшелеріміз жаттығу шараларын жүргізуде. Дайындық орталығы заманауи халықаралық талаптардың барлығына да сай келеді. Нысанның құрылыс жұмыстары алдымыздағы 2016 жы лы толықтай аяқталып, Ішкі істер министрлігінің, Ұлттық ұланның, сондай-ақ, еліміздің өзге де күш- қуат құрылымдарының арнайы жасақ өкілдерінің таптырмас дайындық орнына айналмақ. Биылғы жылдың тамыз айында Астана əуежайының маңында Ұлттық ұланның жаңа əуе базасының құрылысын салуға арнап салтанатты түрде құты-капсула қойылғандығын атап өтуге болады. Бұл да əскеріміздің əлеуетін жетілдіру мақсатында қолға алынған жұмыс. Өз кезегінде құқықтық тəртіп əскерінің арнайы əуе базасының болуы бұл еліміздің ұлттық қауіпсіздігіне төн ген кез келген қауіпқатер түрінің жедел алдын алып, оған қарсы тосқауыл қою əрекеттерін жылдам əрі сапалы орындауға мүмкіндік береді. Жоғарыда атап өткеніміздей, бүгінгі таңда мемлекет тарапынан əскерімізді материалдық-тех никалық қамтамасыз етуге баса назар аударылып келеді. 2013 жылы Ішкі əскерді 2017 жылдарға дейін дамыту мен жетілдірудің арнайы бағдарламасы қабылданды. Бүгінгі таңда бұл құжаттың аясында қабылданған шара лардың арқасында, елі міздің түпкіртүпкіріндегі барлық əскери бөлімдеріміз бен құрылымдарымыз жаңа техникамен, соңғы үлгідегі қару-жа рақ, қорғаныс құралдарымен жарақтандырылуда. Мəселен, 2013 жылы авиатехника паркі «АН-74ТК-200» ұша ғымен, сондай-ақ, көп функционалды «МИ-171-Е» тікұшағы мен толыққан болатын. Қазақ станда жинақталып, жасал ған «Урал» жəне «КамАЗ» сынды ауыр жүк көліктері мен

«Түн-12» дабылқаққыш қондырғыларымен қазір барлық əскери құрылымдарымыз жасақталған. Жалпы алғанда, əскер құ ра мы ның керекті құрал-жабдық, техникалық қамтамасыздандырылуы артқан сайын қызмет ету сапасының жақсаратыны сөзсіз. Бұл ең алдымен қауіпсіздікті бе кем деуімізге, ішкі қорғаныс са ла сы ның лайықты деңгейде жасақталуына мүмкіндік береді. Осы жылдар аралығында Мем лекет басшысы қамқор лы ғы ның ар қасында Отан қорғаушы азаматтарымыздың қызмет атқа руына лайықты жағдай жасау, əлеуметтік мəселелерін тиімді шешу жұмыстары жүйелі түрде жүргізіліп отыр. Осы мақсатта жыл сайын əлеуметтік маңыздағы нысандардың құрылысы қолға алынып, əскер игілігіне беріліп келеді. Атап өтсек, 2013 жылы Қызылорда жəне Ембі, 2014 жылы Тараз, Леңгір, Жаңғызтөбе жəне Жаңаөзен қала-кенттеріндегі əскери бөлімдерімізге арнап жаңа үлгідегі əскери қалашықтар тұрғызылды. Бұл нысандарда адамның толыққанды қызметі үшін барлық жағдай қарастырылып, офицерлер мен келісімшарт бойынша əскери қызметшілерге ар нап салын ған тұр ғын пəтерлер мен жатақ ханалар бұл аймақтағы баспана мəселесін шешуге мүмкіндік берді. Көрсе көздің жауын алар, айтса айтуға тұрар сондай жаңа үлгіде бой көтерген əскери нысанның бірі – елорда іргесіндегі Ұлттық ұланның жеке бригадасына арнап салынған əскери қалашық. Өткен жылы пайдалануға берілген қалашықтың ашылу салтанатына Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі келіп, əскери ұжымға жауынгерлік туды табыстаған болатын. Атап өтерлігі, мұндай зама науи үлгіталаптарына сай салынған əскери қалашық ТМД-ға мүше мемлекеттердің ішкі əскерлері құрылымында да жоқ екендігін айрықша екпінмен айтпақпын. Мұның барлығы да еліміздің қауіпсіздіктің қалқанына айналған Ұлттық ұланның əлеуетін, күш-қуатын арттыруға бағытталған нақты қадамдарын көрсетеді. Алмас қылыш асынып, бес қаруы сай болғанымен, ердің бойында ұлттық рух, жаужүрек айбынды жүрек болмаса, əрине, ол нағыз ел қорғар азамат емес. Оны да айтып өткен біздің тарлан текті бабаларымыз. Елдікті қорғаушы əскердің рухы қашанда сергек əрі биік болуы тиіс. Бұл мəселеге Ұлттық ұланда өте мұқият мəн беріледі. Соңғы бес жылдың өзінде Ұлттық ұланның 27 əскери қыз метшісінің жан алысып, жан берісердей қысылтаяң сəтте ерге тəн ерен ерлік көрсеткендері үшін Елбасының қолынан жоғары мемлекеттік наградаларды алуы, орден-медальдарға ұсынылуы жылдар бойы жүргізілген əскери тəрбиенің жемісі деп білгеніміз жөн. Мəселен, өзі жараланып, ажал аузында тұрса да Маңғыстау облысындағы қамау орындарынан аса қауіпті қылмыскерлердің қашып кетуіне жол бермеген Ұлт тық ұланның жүрегі түкті жауынгері Ербол Отарбаевтың ер лігін бүгінде дүйім ел біледі. Ол биыл Ұлттық ұлан Əскери инс титутын бітіріп, лей те нант ше нін алды. Оның бұл жанкешті ерлігі жаңа қазақстандық патриотизм тəрбиесінің өзегіне айналып та үлгеріп, оған қарап қаншама өскелең жастарымыз бой түзеп өсіп келеді. Ал осыдан екі жыл бұрын өзі бірнеше мəрте ауыр жаралан са да қауіпті қылмыскердің сытылып кетуіне жол бермей, жанындағы қаруластарын ажал оғынан құтқарып қалған əскери қызметшіміз сержант Жандос Баянбаевтың ерлігі де Отанды сүюдің жарқын үлгісі əрі бұл тарих толқынында қанша жаумен алысса да ар

мен намысын таптатпай, ел қорғауды ұлы мұрат етіп қоя білетін ата-бабаларымыздың жауынгерлік ерлік дəстүрлерінің лайықты жалғасы да. Айбынымызды асыр ған азаматтардың ерлігі үшін Ел басының қолынан ІІІ дəрежелі «Айбын» орденін алуы – əскеріміз үшін зор мақтаныш. Жалпы, Ұлттық ұланның жауынгерлік тарихы тағылымды ерлік дəстүрлеріне толы. Өткен күнді ой елегінен өткізсек, Ішкі əскер жауынгерлерінің 1995 жылы 7 сəуірде тəжік-ауған шекарасында көрсеткен ерлігі ұрпаққа – ұран, елге – мұра. Сол бір қантөгісті қысылтаяң тұста бауырлас тəжік елінің топырағында бітімгерлік миссияға сай əскери міндеттемелерді атқарып жүрген жауынгерлеріміз мұздай қаруланған моджахедтердің шабуылына тап болған болатын. Бабаларымыздың батырлық рухынан қуат алған қаһарман ұландарымыз сол тұста да қайтпас ерлік үлгісін көрсетті. Сол ұрыста ер атына дақ түсірмей қаза болған 17 ұланымыздың есімдері біздің мəңгілік жүрегімізде. Есіл ерлерді елі ұмытпайды, ұландарын ұлықтайды. Олардың барлығы да Елбасының арнайы Жарлығымен мемлекеттік наградалармен марапатталып, есімдері тəуелсіздік жылнамасына алтын əріптермен жазылып қалды. Батырларымыздың жарқын бейнелерін мəңгілік есте қалдыру, ерлік істі өнегеге айналдыру, қазақстандық патриотизмді жастарымыздың бойына сіңіру мақсатында елордамыздағы Отан қорғаушылар алаңына тəжік-ауған шекарасында қаза тапқан 17 жауынгерге арнап ерлік аллеясы ашылып, мемориалдық тақта қойылды. Осы орайда «Мит ра фильм» киностудиясының қолдауымен «Қазбат» деректі фильмінің түсірілгендігін атап өтуге болады. Ал осы жылы көк темде батыр ұлан да ры мызға арналған ескерткіш Шымкентте де бой көтерді. Сондай-ақ, əскерімізде 2009 жылдан бастап мемлекеттік мəн мен маңыздағы ақпараттарды еліміздің түпкір-түпкіріндегі барлық əскери бөлімдерінің ұжымдарына талдап-таратып түсіндіру міндеттемелерін атқаратын ақпа раттық-насихат тобы құрылып, жұмыс істеп келеді. Ал еліміздің жүрегі – Астана төрінде жыл са йын өтетін əскери əндер алауы – гала-концерт, «Əскери керней» байқауы, Ұлттық ұлан Бас қолбасшысының кубогы үшін жекпежектен өткізілетін халықаралық деңгейдегі жарыс дəстүрлі шараларға айналып үлгерді. Қорыта айтқанда, Ұлттық ұлан – тəуелсіздігіміздің тірегі, елдігіміздің қырағы қорғаны. Азат тық туын жықпай, жоғары ұстау – ел қорғаған ерлерге сын. Мемлекет басшысының жіті назарымен алдағы уақыттары да қор ғаныс саласы лайықты дами беретіні сөзсіз, өйткені біз тарихтан жау іздемеген халық болсақ та өзіміздің асыл мұраттарымызды жан аямай қорғауды ұғынған ұлы елміз. Бүгінгі əлем елдері небір жайттарды бастан кешіп отырған қым-қуыт заманда замана ұсынған жаңа қауіп-қатерлер өткелінен елді аман алып өтуді, дамудың даңғыл жолын көрсеткен Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жолдауында жəне одан тармақталған кешенді «100 нақты қадам» Ұлт жоспарында жаңа нақты міндеттер қойылып, мақсаттар айқындалып жəне межелер жос парланды. Осы игі істерді жүйелі іске асыруда еліміздің басты ба қыты – бір лік пен тыныштықты қорғауда өзге де мемлекеттік органдардың қатарында Ұлттық ұланның жеке құрамы да барлық күш-жігерін, қажыр-қайратын аянбай жұмсай беретін болады демекпін. Мұхаметқали САТОВ, Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы Бас қолбасшысының орынбасары, полковник.

Компания өз өнімінің 94 пайызын Үндістан, Еуропа, ТМД жəне басқа да мемлекеттерге экспорттайды. Кəсіпорында минералды тыңайтқыш, сары фосфор, триполифосфат натрий, трикальций фосфат жəне басқа да химия өнімдерінің 20 түрі өндіріледі. Химия өнімдері əлемнің 33 еліне экспортталады. «Қазфосфат» құрыл ған 14 жылдың ішінде 380 миллиардтан астам теңгенің тауары өндіріліп, Қазақстанның химия өнеркəсібіндегі көшбасшы компанияға айналды. Өндіріске осы мерзімде 46,5 миллиард теңге инвестиция құйылған. Өткен жылы кəсіпорын 69,3 миллиард теңгенің өнімін өндіріп, 66 миллиард теңгенің өнімін өткерген. Əр жұмысшыға шаққанда 11,5 миллион теңгенің өнімі өндірілген. Бүгінде компанияда 6087 адам еңбек етеді. Олардың орташа айлық жалақысы 96 мың теңгені құрайды. Компания өзінің материалдықтехникалық базасын жаңғырту, жаңа инвестициялық жобаларды жүзеге асыру арқылы өнімнің өзіндік құнын төмендетуге, нарықта бəсекеге қабілетті өнім өндіруге жəне қалдықсыз технологиямен жұмыс істеуге күш салуда. Мұның өзі нəтижесіз емес. Осы мерзімде серіктестікте 30-ға жуық ірілі-ұсақты инвестициялық жобалар жүзеге асырылған. Олардың қатарында пеш газын кəдеге асыру, сары фосфорды зиянды қоспа – органикадан тазарту, құрамында фосфоры бар қалдықты кəдеге асыру, тағамдық фосфор қышқылы өндірісінің құрылысы, күкірт қышқылы өндірісі цехы құрылысы жəне түйіршіктелген натрий триполифосфаты өндірісі жобалары бар. Бүгінде мұнда үдемелі индустриялық-инновациялық бағдарлама аясында «Қазфосфат» ЖШС Минералдық тыңайтқыш зауыты Тараз филиалында экстрациялық фосфор қышқылы цехының құрылысы жүргізілуде. Қазір зауытта жылына орта есеппен 130 мың тонна минералды тыңайтқыш өндірілсе, жаңа жоба жүзеге асқан кезде оның көлемі бірнеше есеге ұлғаяды. Сондай-ақ, келешекте пеш газынан этонол өндіру көзделуде. Мұның өзі қоршаған ортаға шығарылатын зиянды заттар мөлшерін азайтумен қатар электр энергиясының тапшылығын жоюға игі ық палын тигізетін болады. Осында индустриялық-инновациялық бағдарламаларды жүзеге асыру нəтижесінде халық шаруашылығына аса қажетті гексаметафосфат натрий, тағамдық қышқыл, тағамдық триполифосфат өндіруге қол жеткізілуде. «Қазфосфаттың» өндірісті қай та жарақтандыру жөніндегі 2020 жылға дейінгі бағдарламасы бар. Бағдарламада жоғарыдағы мақсатты жүзеге асыруға 120 миллиард теңге қарастырылған. Осы мерзімде өндірісті жаңартуға 50 миллиард теңгеге жуық қаржы жұмсалды. Бағдарлама толық жүзеге асқанда өнім өндіру көлемі – 5, өнім сату – 4 жəне еңбек өнімділігі 3,5 есеге өседі. Біз кə сіп орын есебінен мамандар даяр лауға ерекше көңіл бөліп келеміз. Мамандарымыздың 60

пайы зының жоғары жəне орта арнаулы білімі бар. Соңғы жылдары бəсекеге қабілеттілігін арттыру үшін 2 мыңнан аса маманды қосымша мамандықтарға оқыттық. Өзіміздің оқу-əдістемелік орталығымыз бар. Қазір жоғары жəне орта оқу орындарында 115 жұмысшымыз оқытылуда жəне 230 азамат жоғары оқу орындары мен колледждерді оқып бітірді. Оларды оқытуға жұмсалған қаржымыз жоғары қайтарым беруде. Жаңа Жамбыл фосфор зауыты – «Қазфосфат» ЖШС-дағы ірі филиалдың бірі. Мұнда халық шаруашылығына аса қажетті сары фосфор, термикалық фосфор қышқылы, триполифосфат натрий, гексаметафосфат натрий жəне феррофосфор өндіріледі. Сары фосфор тұрмысқа қажетті заттармен қатар оқ-дəрі өндірісіне қолданылады. Термикалық фосфор қышқылы түрлі фосфор тұздарын түзуге пайдаланылады. Триполифосфат натрийден синтетикалық жуғыш заттар жасалады. Гексаметафосфат натрий арқылы су тазаланып, керамика өндіру жəне теріні өңдеуге қолданады. Кəсіпорын кейінгі кезде үздіксіз қайта жарақтандыру жұмысын жүргізу нəтижесінде өнім өндіру көлемін жəне сапасын бірнеше есе арттырған. Мəселен, кеңестік кезеңде сары фосфор өндірудің жылдық көлемі 82 мың тоннадан аспаса, өткен жыл дың қорытындысында ол 100 мың тоннаға жеткен. Үстіміздегі жылдың 4 айының қорытындысында кəсіпорында 24957 тонна сары фосфор өндірілген. Филиалда соңғы 10 жыл көлемінде өнімнің өзіндік құнын төмендету, сапасын жақсарту, бəсекеге қабілетті өнім өндіру жəне қалдықсыз технологиямен жұмыс істеу мақсатында ірілі-ұсақты жиырмаға жуық инвестициялық жоба жүзеге асырылды. Мұның өзі қоршаған ортаға шығарылатын зиянды заттарды азайтумен қатар елеулі экономикалық тиімділік əкелді. Зауытта пеш газын кəдеге асыруға 700 миллион теңге жұмсалды. Мұның өзі бүгінде орасан табиғи газды үнемдеуге мүмкіндік беруде. Сары фосфорды күшəннан тазарту нəтижесінде өнімнің сапасы əлемдік стандартқа жеткізілді. Құрамында фосфоры бар қалдықты қайта өңдеу, оның көлемін арттыруға жəне қалдықты жоюға игі ықпалын тигізуде. Бұрын коттрелді сүтті жинап, үйіп қою қоршаған ортаға елеулі зиян келтіретін. Кейінгі кезде жаңа жобаны қолға алу нəтижесінде оның көлемі едəуір азайды. Сондай-ақ, фосфор қышқылын тазарту, түйіршіктелген фосфат, гексаметафосфат натрий өндіру өндіріс əлеуетін арттыра түсуде. Кəсіпорынды қайта жарақтандыру нəтижесінде осындағы пештерді ағымдағы жəне күрделі жөндеуден өткізу мерзімі аралықтары едəуір ұзартылған. Гексаметафосфат натрий цехын іске қосу нəтижесінде жаңа 40 жұмыс орны ашылған. Жаңа Жамбыл фосфор зауытында жаңғырту жұмысына жыл сайын 10 миллион АҚШ долларынан астам қаржы жұмсалады. Өнімдері əлемнің 30-ға жуық мемлекетіне өткеріледі. «Қазфосфат» ЖШС өндірісті жаңғырту жөніндегі ізденістерін келешекте де жалғастыра береді. Жамбыл облысы.

«Қарағанды аймақтық энергетика компаниясы» ЖШС («ҚАЭК» ЖШС) ашық тендердің өткізілуі жөнінде хабарлайды: Лот№1. «ҚАЭК» ЖШС 2016 жылға шаруашылық жəне технологиялық қажеттіліктер үшін ҚҚС есебінсіз 422 400 258 теңге сомасына 46 068 302 кВт.сағат көлеміндегі электр қуатын сатып алады. Жеткізіп беру орны: станция шиналары. Жеткізіп беру мерзімі: келісімшарт жасалған уақыттан 2016 жылдың 31 желтоқсанына дейін. Лот№2. «ҚАЭК» ЖШС 2016 жылғы қажеттілігі үшін ҚҚС есебінсіз 31 671 589 теңге сомасына 231 262 литр көлеміндегі жанар-жағармай материалдарын жеткізу. Сатып алынатын тауарлар туралы толық ақпарат тендерлік құжаттарда көрсетілген Тендерге Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 20 қаңтардағы № 18 бұйрығымен бекітілген «Реттеліп көрсетiлетiн қызметтерге тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) немесе олардың шекті деңгейлерін жəне тарифтік сметаларды бекіту кезінде шығындары ескерiлетiн тауарларды, жұмыстар мен көрсетiлетiн қызметтерді табиғи монополиялар субъектiлерiнiң сатып алу қағидалары ережелерінің» 7- тармағында көрсетілген барлық əлеуетті өнім берушілердің қатысуына рұқсат беріледі. Тендерлік құжаттар жинағын қоса санағанда 2015 жылғы 25 желтоқсанда 11 сағат 00 минут мерзіміне дейін Қарағанды қ., Поспелов көшесі, 18-үй, №106 кабинет мекенжайы бойынша 8.00-ден 17.00-ге дейін алуға болады. Тендерлік құжаттар тегін ұсынылады. Тендерге қатысу өтінімдерін əлеуетті өнім берушілер Қарағанды қ., Поспелов көшесі, 18-үй, №106 кабинет мекенжайы бойынша ұсынады. Қарағанды қ., Поспелов көшесі, 18-үй мекенжайына тендерлік өтінімдерді тапсырудың соңғы мерзімі 2015 жылғы 21 желтоқсанда 09 сағат 00 минутқа дейін. Тендерлік өтінімдер салынған конверттерді тендерлік комиссия 2015 жылғы 21 желтоқсанда 11 сағат 00 минутта мына мекенжай бойынша ашады: Қарағанды қ., Поспелов көшесі, 18-үй, №106 кабинет. Əлеуетті өнім берушілерге жəне олардың өкілдеріне тендерлік өтінімдер салынған конверттердің ашылуына қатысуға рұқсат етіледі. Табиғи монополиялар субъектiлерiмен көрсетiлетiн қызметтерді (тауарларды, жұмыстарды) тұтынушылардың «Қарағанды аймақтық энергетика компаниясы» ЖШС («ҚАЭК» ЖШС) өткізілетін «ҚАЭК» ЖШС 2016 жылға шаруашылық жəне технологиялық қажеттіліктер үшін электр қуатын сатып алу бойынша ашық тендерге бақылаушы ретінде қатысуына рұқсат беріледі. Қосымша ақпарат жəне анықтамаларды мына телефон бойынша алуға болады: 8(7212) 56-19-93.


8

www.egemen.kz

28 қараша 2015 жыл

Қазақстан халқы Ассамблеясы

ҚАЙЫРЫМДЫЛЫҚ КЕРУЕНІ жалпыұлттық акциясы

Мейірімділік арќылы – бірлікке

Атыраудағы «Татулық» татар-башқұрт этномəдени бірлестігінің жетекшісі Гүлсина Байкенова көп жылдардан бері «Байкеновтер» балет студиясында мың бұрала билейтін бишілерді дайындайды. Соңғы жылдары осы студияның жанынан мүмкіндігі шектеулі жандар үшін би мектебін ашып, арбаға таңылған тағдыр иелерінің талантын ашуға қадам жасады. «Мүмкіндігі шектеулі жандар да қоғамның тең құқылы мүшесі болғанын қаладым. Олар да билегісі келеді. Ендеше, олардың да билеуіне жол ашайық, қолдау білдірейік» дегенді көздеген ол бұл қадамға қайырымдылық, мейірімділік секілді асыл қасиеттер тұрғысынан барғаны даусыз. Қазір арбада отырып билейтін мүмкіндігі шектеулі жандар қандай нəтижеге жетті? Ол осы сауалға орай əңгімесін төмендегіше сабақтады.

Мїмкіндігі шектеулілердіѕ талантын ашќым келді (Соңы. Басы 1-бетте). Осылай дей келе, Г.Əбдіқалықова бүгінде қоғам «Қайырымдылық туралы» жаңа Заңды жүзеге асыруға қолдау көрсету керектігін, демек, бұл съезд осы мəселе бойынша əлеуметтік кең үнқатысуға сеп болып отырғанын атап өтті. Сонымен қатар, қайырымдылық қызметтің қоғамдағы маңызына, сондай-ақ, оның қоғамдық келісім мен Қазақстан халқының жалпыұлттық бірлігін нығайтудағы рөліне тоқталды. Бұдан кейін съезд аясында қайырымдылық саласындағы «Аялы алақан», «Жүректен – жүрекке», «Əлеуметім – ар-ұжданым», «Туған елге тағзым, «Мейрімділіктен – бірлікке» секілді бірнеше аталым бойынша ҚХА-ның республикалық байқаулары мен жобаларының қорытындысы шығарылып, үздіктер марапатталды. Бұған қоса, ем алуға мұқтаж балаларға арнап қаражат жинау мақсатында өткізілген «Өмірім сізге аманат...» акциясының нəтижесі жария етілді. Мəселен, бұл акцияның қорытындысы бойынша, Қызылорда қаласында туған, бірақ бүгінде ауыр дертке шалдыққан 5 жасар Хамит Асылбек деген бүлдіршінге жанашыр да жомарт жандардың тарапынан 12 мың 800 АҚШ доллары көлемінде қаржылай көмек көрсетілген екен. Алдағы жылы сырқат балаға бұл қаржыға Оңтүстік Кореяның Сеул қаласында күрделі операция жасалатын көрінеді. Бейбітшілік жəне келісім сарайында өткен жиын соңында, сонымен қатар, 2016 жыл бойы жүргізілетін ҚХА-ның «Қайырымдылық керуені» жалпыұлттық акциясының басталғаны жария етілді. ҚХА-ның XXII сессиясында Мемлекет басшысы Ассамблеяға мүдделі органдармен бірлесіп, елдегі барлық қайырымдылық акцияларын ҚХА қамқорлығы аясында жүргізу мəселесін пысықтау туралы тапсырма берген еді. Осыған

сəйкес, ҚХА аясында бірқатар маңызды жобалар мен бастамалар қолға алынып келеді. Мəселен, 2015 жылғы 16 қарашада қабылданған еліміздің «Қайырымдылық туралы» Заңына сəйкес, Ассамблея осы салада үйлестірушілік жəне өзге де маңызды шараларды қолға алып, қайырымдылықтың дамуына жəрдемдесетін болады. Жалпы, бүгінгі күнге дейін, яғни 20 қарашада еліміздің барлық өңірінде, оның ішінде Алматы жəне Астана қалаларында Қазақстан халқы Ассамб леясының Тұңғыш Президенті күніне арналған «Қайырымдылық керуені» жалпыұлттық акциясы шеңберіндегі іс-шаралар басталып кетті. «Қайырымдылық керуені» акциясы – қоғамда мейірімділікті, гуманизм мен өзара риясыз көмек жасауды орнықтыру мен қазақстандықтардың, солардың ішінде балалардың, мүмкіндігі шектеулі адамдардың өмір сүру сапасын арттырып, олардың денсаулығына қамқорлықты күшейтуге бағытталған жоба. Бұған қо са, 20-27 қараша аралығында бар лық өңірде ҚХА «Балаларға қуаныш сыйла», «Қамқор» акциялары ұйымдастырылды. Алматы қаласындағы этностық театрлар алаңшасында шығармашылық ұжымдардың қайырымдылық концерттері өтті. Ал 26 қарашада Астана қаласында «Ақ ниетпен» деген тақырып аясында меценаттар жəне донорлар Астана қаласындағы балаларға арналған жəне мамандандырылған əлеуметтік ұйымдарына барып, өздерінің қолдауларын танытты. Мəселен, аталған мекемелерге 1,9 млн. теңге сомасында ақшалай жəне тұрмыстық техника, киім-кешек, қажетті жабдық тар түрінде қайырымдылық қолдау көрсетілген. 26 қараша күні, сондай-ақ, қайырымдылық қорлары басшыларының, министрліктер мен ведомстволар, ұлттық компаниялар, «Нұр Отан» партиясы жəне Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президент

Ізгілік іздері Орталық коммуникациялар қызметінде Қазақстан халқы Ассамблеясының Тұңғыш Президенті күніне арналған «Қайырымдылық керуені» жалпыұлттық акциясының кеше түс қайта басталуына орай брифинг өтіп, онда қайырымдылық ұйымдар, меценаттар мен донорлардың республикалық құрылтайы өтуінің мақсаты жан-жақты əңгіме өзегіне айналды. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Қазақстан Республикасының Президенті Əкімшілігі Қазақстан халқы Ассамблеясы Хатшылығының сектор меңгерушісі Нəзипа Шанаи атқарылып жатқан шаралардың мəнмақсатын ашуға тырысты. «Қазақстан халқы Ассамблеясының ХХІІ сессиясында Елбасы Ассамблея алдына жалпы Қазақстан бойынша өткізіліп жатқан қайырымдылық шараларын үйлестіру мəселесі бойынша тапсырма берген болатын. Қандай да адамдарға көмек көрсету мəселелеріне байланысты қорлардың жұмысы Ассамблеядан бастау алып жатқаны дұрыс болар еді, себебі, Ассамблея жалпыхалықтық орган деген-ді», деп ерекше атап кетті Нəзипа Ыдырысқызы. Оның мəліметіне қарағанда, «ҚХА – 20 игі іс!», «Бейбітшілік пен келісімнің жол картасы», «Қам қор», «Асар» жəне өзге де шаралардың өткізілуіне мұрындық болған. Жалпы, тəуелсіз еліміз тарихында алғашқы рет мейірімділік пен ізгілік бағытында жұмыс істеп жатқан меценаттар мен қорлардың басын біріктіріп, үндесу алаңына

шақырылып отырылғанына да екпін берілді. Сонымен бірге, қайырымдылық ұйымдары, меценаттар мен донорлардың республикалық құрылтайының мақсаты Елбасының жақында алғаш рет қабылданған қамқорлық туралы заңдық құжатына қол қоюымен үндесіп жатқаны да ерекше аталды. «Алдымызда тұрған бір мақсат, осы заңның қоғамдық тұрғыдан іске асуына Қазақстан халқын бағыттау. Ізгілік пен мейірімділік – əрбір отбасының да басын біріктіретін сезім. Олай болса, Қазақстанды үлкен мемлекет ретіндегі бір отбасы ретінде қарастырсақ, онда Қазақстанда қоғамдық келісімнің сақталуының негізінде екі үлкен қасиет: мейірімділік пен ізгілік жатыр. Сондықтан осы бағытта жұмыс істеудің маңызы мен мақсаты жоғары екендігін халық қа жеткізу», деді Президент Əкім шілігі Қазақстан халқы Ассамблеясы Хатшылығының сектор меңгерушісі. Бүгінгі таңда Қазақстан халқы Ассамблеясы үнқатысу алаңына айналып отыр. Бұл ретте Қазақстан қоғамында қолдауға мəжбүр азаматтарға көмек қолын созып жүргендер қатары да артып келе жатқандығын

қоры басшыларының қатысуымен «Қазақстандағы қайы рымдылық: трендтер мен жаңа мүмкіндіктер» тақырыбында дөңгелек үстел отырысы болды. Дөңгелек үстелге қатысушылар қоғамның қайырымдылық қызметтегі күш-жігерінің бірігуі, оның тұрақтылықты, қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті нығайту бойынша əлеуметтік функция ретінде қаралуы, сондай-ақ, өзара іс-қимылдың тиімді тетіктерін қалыптастыру мəселелерін талқылады. Ассамблея жылында «ҚХА – 20 игі іс!» акциясы аясында 90 мың адамға 5 млрд. 623 млн. 911 мың теңге көлемінде көмек көрсетіліп, «Менің Қазақстаным» пойызы акциясының аясында 29 шалғай елді мекендердегі 50 мыңға жуық адам мамандандырылған медициналық көмекке қол жеткізді. Ал «Тайқазан» эстафетасы аясында 330 мың адамды қамтыған 1300-ден астам іс-шара өткізілді. Бұл шаралар кезінде мұқтаж жандарға 189 млн. 771 мың теңге көлемінде қайырымдылық көмегі көрсетілсе, кəсіпкерлер 2 млрд.-тан астам теңгені əлеуметтік жобаларға бөлді. «Мейірімділік арқылы – бірлікке» акциясы аясында ҚХА қоғамдық қоры қандағы онкология ауруына шалдыққан 300 балаға 41 млн. теңге мөлшерінде қаржы бөлсе, Жеңістің 70 жылдығы құрметіне ардагерлер, тыл еңбеккерлері мен аз қамтылған отбасылар да назардан тыс қалмай, оларға 413 млн. теңге көлемінде қаржылай қолдау көрсетілген екен. Əрине, барлығын есеп-қисапқа айналдырып жіберген қазіргідей заманда біреуге адал көңілмен қолұшын созатындар жоқтың қасы болып көрінуі мүмкін. Бірақ, кешегі өткен шара барысында жарнамаға да, мадаққа да аса құлықты емес, керісінше, қоғамдағы мұқтаж жандарға шынайы түрде көмек беруден аянып қалмайтын азаматтардың барына көз жеткіздік. –––––––––––––––––– Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.

айта кеткен жөн. Əсіресе, ең бір үлкен де маңызды шара ретінде «Қайырымдылық керуенін» атап өтуге болады. Биыл Астанадан бастау алған шара Қазақстанның бүкіл өңірлерін аралап, келесі жылдың аяғында қорытындысы елордада шығарылады. Қазақстан халқы Ассам блеясының мүшесі, Мəжіліс депутаты Надежда Нестерова Президент үстіміздегі жылдың 16 қарашасында қол қойған қайырымдылық заңдық құжатын қоғам біраздан бері күтіп жүргендігіне назар аудартты. Сондайақ, депутат өз əріптестері тарапынан бастамашы болған «Еріктілер туралы» заң жобасының əзір ленгенінен, қазір ол жұмыс топтарында талқылаудан өтіп жатқанынан хабардар етті. Бұл өз кезегінде елімізде көптеген жақсы істерге мүмкіндіктер аша тын болады. Сонымен қатар, депутат қайырымдылық ұйымдарының, меценаттар мен донорлардың республикалық съезіне қатысушылардың «Ақ ниетпен» акциясына қатыса отырып, елордадағы балалар үйлері мен арнайы əлеуметтік ұйымдарға баруы орын алғандығымен жəне де қайырымдылық көрсеткендіктерімен бөлісе кетті. Бұдан басқа, қоғамдық қайырым дылық қорларының басшыларымен, Ұлттық кəсіпкерлер палатасы, министрліктер мен ведомстволар, «Нұр Отан» партиясы мен Тұңғыш Президент қоры өкілдерінің қатысуымен «Қазақстанда қайырымдылық шаралары: трендтер мен жаңа мүмкіндіктер» атты дөңгелек үстел өткізілгендігін, сонымен қатар, Парламент депутаттарының «Қайырымдылық керуеніне» қатысушылармен кездесуі өткенін де айта кету керек.

– дейді «Татулыќ» татар-башќўрт этномəдени бірлестігініѕ жетекшісі Гїлсина БАЙКЕНОВА – Бала күнімнен үлкендердің қиналған жандарға қайырымдылық танытып, көмектерін көрсететінін көріп өстік. Əкешешеміз де, көр шілеріміз де мейірімді жандар бо латын. Солардың тəрбиесінен түйген тəлімім – мүмкіндігі шектеулі жандардың талантына қанат бітіру. Осы мақсатымды іске асыруға көп дайындалдым. Əрине, күнделікті күйбең тірлікті ысырып қойып, бірден сондай жандарды жаныма жинағым келген сəттер болды. Алайда, олар менің бұл қадамыма қалай қарайды? Тағдырдың ауыр соққысына ұрын ған мүмкіндігі шектеулі жандар маған сенім білдіре ала ма? Осындай сауалдар үнемі мазалап, бастапқыда батыл іске кірісуге жүрексіне бердім. Содан соң осыдан он жылдан астам уақыт бұрын «Байкеновтер» балет студиясын құрып, биге ынтасы бар жас буынмен жұмыс жасауды бастадым. Ісіміз оңға басты. Балет студиясына қабылданатын балалардың ұлтына қарамаймыз. Бұл ісіміз нəтижесіз емес, біздің балет студиясының бишілері рес публикалық, халықаралық конкурстардан бірнеше рет жүлдемен оралды. Осыдан кейін өз студиямыздың жанынан көптен ойда жүрген мүмкіндігі шектеулі жандардың би мектебін ашуға бекем бел будым. Бұл ойымды арбаға таңылса да қоғамның бір бөлшегі саналатын жандармен

кездесуде ашық айттым. Өйткені, олардың арасында талантты жандар жетерлік. Тағдыр олардың мүмкіндігін шектеген болар, бірақ қоғамда олардың талантына шектеу қойылмауы қажет. Керісінше, біз сондай жандарды ортаға көбірек тартып, талантын танытуға көбірек қол дау көрсетуіміз қажеттігін түсіндім. Сөйтіп, мүмкіндігі шек теулі жандарды би билеуге баулуды қайырымдылық негізде қолға алдым. Қазір біздің студия жанында би мектебінде 7 мүгедек дəріс алуда. Олар да талантты екеніне көзім жетті. Тіпті, оларды халықаралық би конкурсына да қатыстырдым. Əрине, мүмкіндігі шектеулі жандарды он екі мүшесі сау бишілерден бөлежара бөлектемеймін. Егер осылай жасаған болсам, мүмкіндігі шектеулілерді төмендеткендей күйге түсемін. Мүмкіндігі шектеліп, арбаға таңылған жандар би мектебіне қуана келді. Қоғамның өздеріне назар аударып, талантын ашуына қолұшын созғанына ризашылық білдірді. Себебі, олардың тағдыры арбаға таңылды екен деп, теріс айналуға, немесе, мүсіркей қарағанды жандары қаламайды. Олар да біз секілді ет пен сүйектен жаратылған пенде ғой. Олар да билегісі келеді, əн шырқағысы келеді, спортпен шұғылданғысы келеді. Он екі мүшесі сау адамдардың тарапынан мүмкіндігі шектеулі жандарға жылы жүрек

пен мейірім қажет. Сонда ғана тағдыр теперішіне түскен жандар қоғамнан бөлшектенбейді. Олардың өмір сүруге талпынысы артады. Менің көздеген мақсатым – сондай жандардың өмірге құлшынысын ояту. Тəубе деп айтайын, мақсатым орындала бастады. Мүмкіндігі шектеулі жандардың қатысуымен «Адажио» дуэтін құрдық. Балет студиясының бишілері де қатысады. Мəселен, осы дуэт былтыр Польшада өткен «Мəдениет шеруі-2014» халықаралық жобасының əртістік жазы» конкурс-фестиваліне қатысты. Асылай Ақбергенова мен Нұрлан Жалғас баевтың аталған дуэті «Медленный вальс» би қойылымы мен «Часы времени» сюжетті композициясын ұсы нып, Польша, Беларусь, Украина, Словения, Германия, Ресей (Татарстан, Башқұрстан, Карелия, Якутия), Молдова, Эс тония елдерінен қатысқан бəсекелестері арасынан бірінші жүлдеге ие болды. Осы конкурсфестивальде балет студиясының бишілері мен «Адажио» дуэті «Театр танца и национального костюма» аталымында да өнер көрсетіп, өзінің авторлық қойылымындағы «Дала сазы» шағын спектаклін ұсынды. Бұл қойылымда Құрманғазы, Ықылас секілді қазақ композиторларының музыкалары ойналды. Біз халықаралық конкурс-фестивальде қазақтың

дарқан даласының бар болмысын көрсетуді көздедік. «Алтын адамды» да, сақ патшайымы Тұмарды да сахнаға шығардық. Ежелден келе жатқан «Аластау», «Шашу» сынды халықтық дəс түрді сахналадық. Біздің кішкентай бишілеріміз модерн, халықтық жəне классикалық хореографияны біріктіре биледі. Ең басты ерекшелік – бір биді дені сау бишілермен бірге мүмкіндігі шектеулі жандардың билеуіне мүмкіндік бердік. Бұл менің əу бастағы арманым еді. Соған қол жеткіздім. Осылайша, мүмкіндігі шектеулі жандардың қоғамның тең құқылы мүшесі болуына титтей болса да қолұшымды созғаныма қуанамын. Өйткені, арбада отырған жандар да өте талантты. Рас, бастапқыда олар қиналды. Себебі, бір биді үйрену үшін түрлі қимылдар жасау қажет. Шыр айналуға, кілт бұрылуға ыңғайлы арбалар жетіспейді. Бағасы қымбат болғандықтан ондай арбалар қолға түсе бермейді. Бірақ, соған қарамастан, мүмкіндігі шектеулі жандарды көбірек биге тартсам деген ойым бар. Жақында Ресейдің Астрахань қаласында өтетін сайысқа бишілер, суретшілер жəне əншілерден құралған 50-ге жуық адамды апарғалы отырмын. Жазып алған Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

АТЫРАУ.

Жаќсы адамдардыѕ шуаєы бəріне жетеді Қостанайдағы «Қоғамдық келісім» үйін жұртшылық бұл күнде кəдімгі киелі орындай көреді. Өйткені, ол жерде түрлі ұлт өкілдері арасындағы достық, адамдардың сыйластығы, сол достық пен сыйластықтан өрбитін ізгілік, қайырымдылық істері салтанат құрған. Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА,

«Егемен Қазақстан».

Осында 18 этномəдени бірлестік бар. Олар бір атаның балаларындай, қандай да игі іске бірдей ұмтылады. Қазақтың байтақ даласын бақыт мекені еткен олар Қазақстанның тыныштығын тілейді, дəулеті мен сəулетіне қуанады. Қазақстан халқы Ассам блеясының бастамасымен түрлі акциялар жиі өтеді. Этномəдени бірлестіктер олар дың ешқайсысынан шет қалмайды, өйткені, қайырымдылық пен игілікті істі мұрат тұтқан акциялардың бірінен бірі қажет, бірінен бірі қызық секілді. Қостанай қаласында «Қайырымдылық керуені» акциясының шеңберінде облыстық əкімдіктің «Қоғамдық келісім» мекемесінің ұйымдас ты руымен Қостанай қаласындағы жүйке ауруларынан зардап шегетін балалардың интернат-үйіне барып, «Балаларға қуаныш сыйлайық» атты концерт қойды. Орыс қоғамдастығының өкілі Светлана Обухова, еврей қоғамдастығынан Владимир Алексанин, армян қоғамдастығынан Гаянэ Мартиросян белсенділігімен ұйымдастырылған концерт интернаттағы 72 бала мен оларды бағып-күтіп отырған 18 қызметкерді əн мен күйге бөледі. Тағдыры күңгірт балалар сəл де болса күннің шуағын көргендей, қанаттарын сілкіген балапандай жүздеріне қан жүгіріп, қуаныштан сергіп қалды.

– «Қайырымдылық керуені» – ізгілікті акция. Оған қатысудан ешкім бас тартқан жоқ. Қайырымдылық іс тек концерттен тұрмайды, бізде «Эребуни» армян қоғамдастығының жастар қанатының төрағасы Рач Мартиросянның жетекшілігімен бір топ жас Федоров ауданындағы балалар үйіне жаңажылдық костюмдер мен конди терлік тəтті тағамдар апарып берді. Əри не, балалардың көңі лін көтеріп, концерт те тамашалатты, – дейді «Қоғамдық келісім» үйі басшысының орынбасары Татьяна Менделенко. Жақсы адамдар жүргенде қайырымдылық іс тоқтамайды. Өйткені, қайырымдылықтың негізінде адамгершілік құндылықтар жатса керек. Облыста «БК-СТРОЙ» құрылыс ком паниясының жетекшісі Игорь Кимді барлығы біледі. Облыс өңіріндегі корейлердің этномəдени қоғамдық бірлестігіне де Игорь Романович жетекшілік етеді. Адам қайырымды болу үшін де алдымен өзінің ісін түземек. Игорь Ким 2003 жылдан бері облысқа белгілі «БК-СТРОЙ» құрылыс компаниясын басқарып келеді. Компания осы уақыт ішінде Қостанай қаласында 200 мың шаршы метр тұрғын үй салды. Өңірдегі 11 əлеуметтіктұрмыстық жəне сауда нысандарын қайта жөндеуден өткізді. Соның арқасында жұмысшылар өзінің сүйікті ісімен айналысумен бірге, тұрақты еңбекақысын

алады. Олардың салған үйлері де, құрылыс материалдары да сапасымен ерекшеленіп, қоныстой иелерінің алғысына бөленіп келеді. Жұмысын өрге бастырған жерде табыс та бар. Игорь Романович облыс жұртшылығына Атымтай жомарттығымен танылған. Өткен жылы Қостанай ауданындағы əр ұлттың сегіз баласын асырап, жетімдік көрсетпей бағып-қағып отырған Төлегеновтер отбасына үй салып беру жөнінде бастама көтерілді. Осы асардан да Игорь Ким қалыс қалмады, үйдің құрылысына 1,8 миллион теңге қаржы салды, сонымен қатар, бір құрылыс бригадасын жіберіп, үй құрылысының білікті атқарылуына үлесін қосты. Жалпы, «Қазақстан халқы Ассамблеясы – 20 игі іс!» эстафетасы шеңберінде Гүлжауһар мен Нұрлан Төлегеновтердің отбасылық балалар үйін салуға қостанайлық кəсіпкерлер 6,2 миллион теңге қаржылай көмек көрсетті. Əрине, олардың бел ортасында Игорь Романович жүрді. Мұның сыртында өзінің корей этномəдени бірлестігіне

үздіксіз көмектеседі, құрылыс колледжіне, облыстық қуыршақ театрына, орыс драма театрына, мүгедектер қоғамына, тағы басқа да алақан жайғандарға түсіністікпен қарап, көмек берді. Игорь Романовичтің ісі барлығына үлгі. Қайырымды істер облыс өңіріндегі ұлт пен ұлыстар татулығының көрінісі іспетті. Қазақта «бір күн ұрыс болған үйден қырық күн береке қашады» деген мақал бар. Халықтың шынайы тұрмысынан алынған осы даналықты Қостанай өңірін жайлап, бақытты өмір кешіп, еліміздің ертеңіндей ұрпақ тəрбиелеп отырғанын кім де болса жақсы түсінеді. Айналадағы айқай-шуы басылмаған елдердегі ана мен баланың көз жасын көру де кім үшін болсын ауыр. Сондықтан, Қостанай өңірін жайлаған орыс та, корей де, неміс те, армян да, қырғыз да, өзбек пен тəжік те, еврей де қазақ жерінің берекесін ойлап, «Қайырымдылық керуені» тоқтамасын, жалғаса берсін деп тілейді. ҚОСТАНАЙ.


28 қараша 2015 жыл

9

www.egemen.kz

Еѕбек кодексініѕ ерекшеліктері баршылыќ Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Ақтөбеге екі күндік іссапармен келген Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрі Тамара Дүйсенова Елбасының бес институттық реформасын жүзеге асыруды ақпараттық қамту аясындағы жұмысын Ақтөбе рельс арқалығы зауытымен танысудан бастады. Зауытта жаңа кəсіпорынның əлеуметтік əріптестерімен кездескен ол мемлекеттік органдар басшыларының, ірі компаниялар жəне

кə сіп одақ комитеттері өкілдерінің қатысуымен болған алқалы жиында жаңа Еңбек кодексінің негізгі бағыттарын түсіндірді. Содан кейін «Нұр Отан» партиясы облыстық филиалы ғимаратында облыс əкімі Бердібек Сапарбаевтың қатысуымен бюджеттік сала қызметкерлерімен болған жиналыста да жаңа Еңбек кодексі жəне азаматтық қызметшілерге еңбекақы төлеу жүйесіндегі өзгерістер туралы əңгімеледі, 2016-2019 жылдарға арналған денсаулық сақтау саласын дамытудың «Денсаулық» жаңа

мемлекеттік бағдарламасы жəне əлеуметтік қамсыздандыру жайында айтып берді. Ал, медициналық қызметкерлермен болған жиналыста қоғамдық денсаулық жүйесін дамыту, аурулардың алдын алу мен басқаруды жетілдіру, денсаулық сақтау жүйесін қаржыландыру мен басқарудың тиімділігін арттыру, ресурстарды тиім ді қолдануды қамтамасыз ету жəне оңтайландыру жəне басқа мəселелерді баяндады. Ол сонымен қатар көліктік медицинаны дамыту,

ең үздік əлемдік тəжірибені пайдалану арқылы жоғары білікті медициналық қызметті дамытудың жалғасын табатынын жеткізді. Аудан əкімдерінің орынбасарлары, облыстық əлеуметтік бағдарламалар жəне жұмыспен қамтуды үйлестіру басқармасының өкілдерімен кездесуде де əлеуметтік мəселелер кеңінен сөз болды. Тап осындай кездесу мүмкіндігі шектеулі азаматтармен, зейнеткерлермен, үкіметтік емес ұйымдар өкілдерімен де болды. Министр арнайы əлеуметтік көмек туралы, мүгедектігі бойынша, асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша берілетін мемлекеттік əлеуметтік жəрдемақыларды тағайындау мен төлеу мəселелерін жіліктеп жеткізді. Ақтөбе облысы.

Нўротандыќтар – Алматыда Билік партиясыныѕ Орталыќ аппарат ќызметкерлері ўйым жўмысыныѕ негізгі баєыттарын тїсіндіруде Елбасы, «Нұр Отан» партиясының Төрағасы Н.Ə.Назарбаев бес институттық реформа мен «100 нақты қадам» Ұлт жоспары шеңберіндегі шараларды халыққа түсіндіруде «Нұр Отан» партиясына ауқымды міндеттер жүктеліп отырғандығын айтқан болатын. Мемлекет басшысының осы тапсырмасына сəйкес, партия құрылымдарынан тұратын арнайы 8 топ құрылып, өңірлерде көшпелі семинарлар өткізуді бастады.

партия депутаттық фракциясының мүшелері, «Жас Отан» ЖҚ филиалының төрағасы қатысты. Семинарға қатысушыларға жемісті еңбек тілеген «Нұр Отан» пар тиясы Алматы қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Зəуреш Аманжолова «Нұрлы Жол» мемлекеттік бағдарламасының оңтүстік мегаполисте орындалуына тоқталып өтті. Астана, Алматы қалалары мен алты облыс орталықтарында өтетін семинарға еліміздің басқа өңірлері бейнеконференция арқылы байланысқа түсті. Партиялық лекторлар мемлекет деңгейінде жүзеге

асып жатқан реформалар мен партия Доктринасында айқындалған басымдықтар бойынша атқарылып жатқан жұмыстар жəне олардан күтілетін түпкілікті нəтижелер жөнінде кеңінен мағлұматтар берді. Жыл соңына дейін партияның кадрлық резерві туралы ережесі қабылданбақ екен. Қос санатты кадрлық резервтің құрамы бастауыш партия ұйымдарының белсенділері мен партияның белсенді қолдаушыларынан, «Жас Отан» ЖҚ жəне бел сенді жастар мен партия аппа ратының қызметкерлерінен жа сақ талмақ. Бастауыш партия ұйым дарымен жұмысты күшейту

бағытында барлық 5665 бастауыш партия ұйымдарының материалдықтехникалық жəне əдістемелік базасын нығайту жұмыстары қолға алынған. Партия мүшелерінің сапалық құрамын ірі кəсіпорындар, шағын жəне орта бизнес өкілдері мен агроөнеркəсіптік кешен есебінен арттыру көзделуде. Лекторлар партиядағы көптеген мəселелер бойынша қолға алын ған бас тамаларды баяндап, өзекті мəсе лелер жөнінде семинар тыңдаушыларынан түскен сауалдарға жауап берді. АЛМАТЫ.

Пəрменді баќылау бəсеѕдемеуі тиіс «Егемен Қазақстан».

«Нұр Отан» партиясы жергілікті филиалы жанындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі қоғамдық кеңес пен партиялық бақылау комиссиясының бірлескен соңғы мəжілісі жұртшылықты көбірек толғантатын əлеуметтік мəселелерді талқылауға арналды. Солтүстікқазақстандықтар жол азабын қатты тартып келеді. Өңірдегі республикалық, облыстық, ау дандық маңыздағы автомобиль жолдарының жалпы ұзындығы 9 мыңдай шақырымға созылса, олардың жартысынан астамы қанағаттанғысыз жағдайда. Ал шалғай елді мекендерге тартылған жолдардың сапасы қандай екені айтпаса да түсінікті болар. Биыл бұл мақсат үшін 5 миллиардтан астам теңге қарастырылған. Республикалық, облыстық қазынадан қомақты қаражат бөліне тұра, қалпына келтіру жұмыстары нашар атқарылатыны қалай деген сауал облыстық жолаушылар көлігі жəне

Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Есеп комитетінің төрағасы ҚозыКөр пеш Жаңбыршин жергілікті тексеру комиссияларына алдағы уақытта аудит жүргізілетіндігін мəлімдеді. «Қазіргі жағдай мен жаңадан қабылданып жатқан құ жат тамалық заң жобаларының аясында жергілікті тексеру комис сия ларының қызметіне бұдан былай аудит жүргізетін боламыз. Біз орталық органдармен бірлесе отырып, жергілікті жерлердегі комиссия қызметін жетілдіру мақсатында бірқатар тың бастамаларды қолға алып отырмыз. Соның бірі – осы аудит жүргізу ісі болса, екінші жағынан, жергілікті жерлердегі комиссия жетекшілерін лауазымға тағайын дауға, қызметінен босатуға жергілікті мəслихатқа өз пікірімізді еркін ұсына алатындығымызды ескерткім келеді. Сондай-ақ, өзге де мамандардың қызметтік сатылап өсуі мен олардың өз міндеттемелерін мінсіз орындауын жергілікті атқарушы билікпен бірлесе отырып қамтамасыз ететін боламыз», деді Қ.Жаңбыршин. Төрағаның айтуына қарағанда, қызметтік құрылым арасындағы

мұндай өзгерістер еліміздегі Есеп комитеті мен осы мекеме мамандарының мінсіз қызметін одан сайын жетілдіре түседі. Сонымен қатар, бөлінген мемлекет қаржысының діттеген жерге дер кезінде жетіп, тиімді жұмсалуын қатаң қадағалауға зор мүмкіндіктер береді. Мемлекет басшысы бес инс титуттық ре фор маны жүзеге асыру жөніндегі «100 нақты қадам» – Ұлт жоспарын іске асыруға бағытталған, мемлекеттік аудитпен жəне қаржылық бақылаумен байланысты қатынастарды рет тейтін, сондай-ақ, мемлекеттік аудит жəне қаржылық бақылау органдарының өкілеттіктері мен қызметін ұйымдастыруды айқындайтын «Мемлекеттік аудит жəне қаржылық бақылау туралы» заңға жуырда қол қойған болатын. Баспасөз мəслихатында, міне, осы заңның негізгі басымдықтары туралы да айтылды. Бұл заңның негізінде елімізде есепқисап жүргізудің ең тиімді жəне ашық жүйесі іске қосылатынын алға тартқан мамандар, мұндағы дамыған елдердің тəжірибелеріне сүйене отырып жасалған талаптар Қазақстанның бəсекеге қабілетті 30 елдің қатарына қосылуына да ықпалын тигізетіндігін айтады.

Президент жанындағы Мемлекеттік басқару академиясында I Халықаралық жобалық менеджерлер конгресі болып өтті. Оған еліміздегі Еуропалық одақ өкілдігінің басшысы Траян Лауренцю Христеа, РФ Үкіметі жанындағы талдамалық орталықтың жетекшісі Константин Носков, Оңтүстік Африка республикасы Төтенше жəне өкілетті елшісі Шириш М. Сони, Мемлекеттік қызмет саласындағы өңірлік басқару комитеті хабының (БКХ) төрағасы Əлихан Байменов, аталған академияның ректоры Болатбек Əбдірəсілов жəне шетелдік қонақтар мен депутаттар қатысты.

«Егемен Қазақстан».

Өмір ЕСҚАЛИ,

Кеше Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен кезекті баспасөз мəслихатында Мемлекеттік аудитті енгізу, қаржылық бақылауды жетілдіру мəселелері сөз болды. Оған Есеп комитетінің төрағасы Қозы-Көрпеш Жаңбыршин жəне Қаржы вицеминистрі Руслан Бекетаев қатысты.

Менеджерлер конгресі ґтті

Қорғанбек АМАНЖОЛ,

Соның аясында кеше «Нұр Отан» партиясы Орталық аппаратының басшысы Жанат Қожахметовтің төрағалығымен «Нұрлы Жол» мемлекеттік бағдарламасының орындалуына партиялық бақылауды күшейту жəне осы бағыттағы бөлінген бюджеттік қаржылардың тиімді жұмсалуын қадағалауды қамтамасыз ету жөніндегі негізгі міндеттер мен партиялық құжаттарды түсіндіруге арналған көшпелі семинар-кеңес өткізілді. Іс-шараға «Нұр Отан» партиясы Алматы қалалық жəне аудандық филиалдарының басшылары, бастауыш партия ұйымдарының төрағалары, Алматы қалалық мəслихатындағы

Есеп-ќисапќа ќўнттылыќ ќажет

автомобиль жолдары басқармасы басшысының орынбасары Серік Мұхамедиевке төтесінен қойылды. Ол болса, өз істеріне салғырт қараған мердігерлерді жауапқа тартып, «қара тізімге» кіргізіп жатырмыз деген қысқа қайырыммен ғана шектелді. Соған қарағанда, талаптың босаңсып кеткенін, қатаң тəртіптің дұрыс жолға қойылмағанын аңғару қиын емес. Қоғамдық мониторинг қо рытын дылары бойынша «Қолжетімді тұрғын үй-2020», «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламалары шеңберінде салынған үйлердің сапасы тұрғындарды қанағат тан дыр майтыны, құрылысшы компания лар тарапынан ағаттықтар мен олқылықтардың жіберілгені белгілі болды. Прокуратура қызметкерлері Петропавл қалалық əкімдігінің тұрғын үй заңнамасын бұзған бірнеше фактілерді əшкерелеген. Мəселен, мемлекеттік бағдарламалар аясында тұрғызылған үйлерге орналас тыру барысында пəтер кезегіне тұрушылардың жинаған ұпай көлемі есепке алынбаған. Қызметтік пəтер

беру кезінде комиссия тұрғын үй заңнамасының талабын ескерместен заңсыз шешімдер шығарған. Мəжіліс мүшелері баспана бөлудегі қайшылықтарды тез арада түзетіп, заң нормаларын басшылыққа алуды талап етті. Мектеп жасына дейінгі бүлдіршіндерді балабақшамен қамтамасыз ету ісі де өзекті мəселелердің бірі саналады. Өңірде балабақша кезегінде тұрған 1-6 жас аралығындағы балалардың жалпы саны 13 000-нан асса, олардың 11 700-дейі Петропавл қаласына тиесілі. Өзекті проблеманың шешілу жолдарын белгілеуде заңнамалардың бұрмаланатыны атап көрсетілді. «Бармақ басты, көз қыстымен» кезексіз орналастыру, балдырғандардың жас мөлшерін сақтамау, мемлекеттік білім беру тапсырысы аясында бөлінген қаражатты бей-берекет жұмсау, мақсатты трансферттерді уақтылы игермеу мысалдары орын алған. 7 білім беру мекемесі тексеріліп, бірқатар келеңсіздіктер анықталған. Бір қызығы, жыл сайын бір ізбен

қайталана беретін оғаш оқиғалар биыл да көлденең көк аттыдай сопаң етіп шыға келген. Аудандық білім бөлімдері тарапынан біліктілігі төмен педагогикалық қызметкерлерге еңбекақы төлеу, трансферт қаржысын басқа мақсатқа жұмсау, құрылыс жұмыстары шала-шарпы атқарылса да, мердігерлердің есепшотына ақша аудару тыйылмай келеді. Тайынша ауданында 50 орындық балабақшаның ғимаратын қайта жаңартуға қажетті жобалық-сметалық құжатты əзірлеу үшін аудандық құрылыс, сəулет жəне қала құрылысы бөлімі мердігердің есебіне 1 миллион теңге аудара салған. Прокурорлық тексеріс тиісті құжаттың жоқтығын айғақтап берген. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі қоғамдық кеңес пен партиялық бақылау комиссиясының біріккен мəжілісінің мүшелері пəрменді бақылауды бір сəт те босаңсытпауды атап көрсетіп, олқылықтар ды түзетуді тиісті басшыларға міндеттеді. Солтүстік Қазақстан облысы.

Талғат РАЙЫМБЕК, «Егемен Қазақстан».

Шарада Траян Христеа əлемде жоғары сұранысқа ие бо лып отырған жобалау менеджер лерінің беделі мен атқаратын жұмысына тоқталды. Ол: «Осы конгресте біз менеджерлердің негізгі бағытын жан-жақты талдай отырып, кез келген мемлекет үшін олардың қажет тілігін тудыруымыз керек», – деді. Сондай-ақ, мемлекеттік басқару академиясының ректоры Болатбек Əбдірəсілов те тұңғыш рет өткізіліп отырған шараның маңыздылығын баяндай келіп, еліміз үшін жобалау

менеджерлерінің атқаратын жұмысын егжей-тегжейлі сөз етті. Жалпы, жиында шетелдік сарапшылар мен спикерлер талқылауға түскен менеджмент қызметін барынша сөз етіп, мемлекет үшін маңыздылығын ашып берді. Айта кетейік, өткізіліп отырған конгрестің негізгі мақсаты Қазақстандағы мемлекеттік жəне мемлекеттік сыңайлы секторларының қызметтеріне жобалау менеджментін енгізу мен дамыту. Шара соңында шетелдік қо нақтар еліміздің экономикалық жəне саяси өркендеуін, Астананың гүлденуін тамсана баяндап, бір-бірлерімен жылы қоштасты.

Єарышты тану – ќарыштап даму Апта соңындағы айтулы жаңалықтардың бірі «Қазақстандағы ғарыш күндері - 2015» халықаралық конференциясының өтуі болды. Рауан ҚАЙДАР,

«Егемен Қазақстан».

Инвестициялар жəне даму министрлігінің Аэроғарыш комитеті жəне «Қазақстан Ғарыш Сапары» ұлттық компаниясы» АҚ ұйытқы болып ұйымдастырылған семинар жұмысына Франция, ГФР, АҚШ, Израиль, Ұлыбритания, Швейцария, Испания, Норвегия, Нидерланд, Жапония, Канада, Мысыр, Оңтүстік Африка, ҚХР, Оңтүстік Корея, Иран, Ресей, Украина мен Белоруссия елдерінен 350 маман қатысып, өз тəжірибелерімен бөлісті. Екі күнге созы латын аталмыш конференция елімізде үшінші жыл қатарынан өтіп отырғанын да естеріңізге саламыз. Конференция аясында ЖҚЗ деректерін, жоғары дəлдікті жер серіктік навигация жүйесін қолдану, геоақпараттық жүйелер құру саласындағы технологиялық шешімдер көрсетілді. Сондай-ақ, кеңістіктік деректер инфрақұрылымы, ауыл, су жəне орман шаруашылығы, мұнай жəне газ саласы, геодезия мен картография, жер қойнауларын

пайдалану, көлік жəне коммуникациялар саласы, қорғаныс пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету бағыттарында қолдану жөнінде ғылымипрак тикалық семинарлар мен шеберліксыныптар өткізілген болатын. «Шетелдік компаниялардан ғарыш суреттерін сатып алғаннан гөрі, өзіміздің жерсеріктердің болғаны əлдеқайда тиімді. Əрине шетелдік аппараттардың жер бетін түсірген суреттерін сатып алып, қашықтықтан зондтау мəселелерін шешуге болады. Бірақ мұнда бірқатар жағымсыз факторлар бар. Сіздер ол суреттерді ешқашан да жедел сұрата алмайсыздар. Сұрағандарыңызды кем дегенде бір айдан соң қолдарыңызға тигізесіздер. Екіншіден, ол суреттерді сіздер үш есе қымбат бағаға сатып алуға мəжбүр боласыздар жəне қыруар ақша шығын болады. Үшіншіден, суреттерді кез келген аймақтардан ала алмайсыздар, себебі шектеулер бар», деп атап өтті Инвестициялар жəне даму министрлігі Аэроғарыш комитеті төрағасының орынбасары Мейірбек Молдабеков халықаралық семинар барысында болған баспасөз мəслихатында.

Аккредиттеу: мəселелері мен даму келешегі Он бес жыл ішінде аккредиттеу жүйесі өнім қауіпсіздігі саласында зертханалық сынақтардың сапасы мен сенімділігін қамтамасыз етудің негізгі элементі ретінде бірқатар түрлендірулерден өтті. Халықаралық деңгейде мойындау, сандық көрсеткіштерден сапалық көрсеткіштерге өту, бағалаушылар мен техникалық сарапшылардың кəсіби деңгейін арттыру, отандық кəсіпкерлікті дамытуды қолдау – аккредиттеу саласындағы қазіргі реформалардың бағыттары, міне, осындай. Осы жылдар аралығында біз дің аккредиттеу жөніндегі ILAC (International Laboratory Accreditation Cooperation), PAC (Pacific Accreditation Cooperation) жəне IAF (International Accreditation Forum) халықаралық ұйымдарына кіру үшін атқарған істерімізді атап өту керек. Бізде қазір үш бағыт бойынша халықаралық ұйымдарда аккредиттелу бар, олар: ILAC ұйымында – сынақ жəне калибрлеу зертханалары бойынша жəне IAF ұйымында – өнімнің сəйкестігін растау органдары бойынша.

Келешекте біз өзіміздің бұл ұйымдарда аккредиттелуімізді тағы бес бағыт бойынша кеңейтуді жоспарлап отырмыз. Жоғарыда көрсетілген аккре диттеу жөніндегі халықаралық ұйымдарға мүше болу шарттарының бірі – осы ұйымдардағы комитеттердің жұмысына қатысу. Мысалы, ағымдағы жылдың қазан айында Ұлттық аккредиттеу орталығының (ҰАО) мамандары ISO/IEC 17065, ISO/IEC 17021, ISO 14065 жəне ISO/IEC 17024 стандарттары бойынша жұмыс топтарына қатысты. Инвестициялар жəне даму министрлігі Техни калық реттеу жəне метрология комитетінің төрағасы Біржан Қанешев бастаған еліміздің делегациясы 2015 жылдың 28 қазанынан 6 қарашасына дейінгі аралықта Милан қаласында (Италия) өткен ILAC жəне IAF Бас Ассамблеясының жыл сайынғы бірлескен отырыстарының жұмысына қатысты. Бірлескен отырыстарға қаты сумен қатар ILAC, IAF төраға ларымен, Ұлыбритания, Қытай, Италия, Түркия,

Словакия, Ресей Федерациясы, Беларусь Республикасы, Польша, Испанияның аккредиттеу жөніндегі органдарының басшыларымен екіжақты əрекеттесу мен тығыз ынтымақ тастықты дамыту мақсатында кездесулер өткізілді. Біздің жұмысымызда Кеден одағының жаңа техникалық регламенттерін енгізуде сынақ базаларын қамтамасыз ету мəселелері туындайтын. Бірақ уақыт өте келе жағдай түзелді. Мəселен, елімізде теміржол саласында машина жасау өндірісінің дамуымен, жүргіншілер вагондары, жүк вагондары, локомотивтер, электровоздар, тепловоздар сияқты жаңа өнім түрлері шығарыла бастағаннан кейін Екібастұз, Тараз қалаларында зертханалар, сертификаттау жөніндегі органдар пайда болды. Бүгінгі күні Кеден одағының Сəйкестікті растау жөніндегі органдары (СРО) мен сынақ зертханаларының (СЗ) бірыңғай тізіліміне Кеден одағына техникалық регламенттерінің талаптарына сəйкес жұмыс жасайтын 76 СРО мен 267 СЗ енді.

Ағымдағы жылы біз түсіндіру жұмыстарымен барлық аймақ тарды аралап шықтық. Іссапар бағ дарламаларында сондай-ақ, жоғары оқу орындарына бару енгізілді. Біз оларға бірқатар ұсыныстар бердік. Атап айтқанда, оқытушылар мен мамандарға – біз де техникалық сар ап шы р етін де жұ мыс атқар у ды ұсындық. Екіншіден, студенттерге істəжірибеден өтуге қолғабыс етуге дайын екенімізді білдірдік. Олар оқуларын тəмамдағаннан кейін аккредиттеу, сертификаттау, стандарттау, метрология бойынша жұмыстарға қатыса алады. Сонымен қатар, біз жоғары оқу орындарының зертханалық базасын пайдалануға жəне келешекте солардың негізінде сертификаттау жөніндегі органдар құруға мүдделіміз. Бүгінгі күні біз еліміздің 7 аймағындағы жоғары оқу орындарында жұмыс істейтін 26 сынақ зертханасын аккредиттедік. Бірқатар университеттермен, мəселен, əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетімен,

Қазақ агротехникалық университетімен тиісті ке лісімшарттар жасалды. Келешектің еншісінде бұл іс жемісті боларына сеніміміз мол. Дəстүрлі бағыттармен қатар, мүлде жаңа бағыттар да бар, оларды игеру біршама көп уақытты қажет етеді. Мəселен, біз медициналық, сот-криминалистикалық зертханаларды, салыстырмалы сынақтар мен беттестірулер бойынша үйлес тірушілерді аккредиттеу сияқты салыстырмалы түрде таяуда енгі зілген жүйелерді дамыту үшін халықаралық жүйені жете зерттедік, шетелдерге шықтық. Ағымдағы жылы біз парниктік газдарды ИСО 14065 бойынша валидациялау мен верификациялау тəжірибесін жəне орман шаруашылығы өнімдерін жеткізу тізбегі бойынша стандарт талаптарын зерттедік. Сонымен қатар, инспекция жөніндегі органдарды ИСО/МЭК 17020 «Сəйкестікті бағалау. Инспекциялар жүргізетін түрлі типтегі органдардың жұмы сына қойылатын

талаптар» бойынша аккредиттеу саласын бағалаудың жүйесін əзірледік. ҰАО штатында бүгін бағалаушылар деп аталатын аккредиттеу жөніндегі 41 сарапшы-аудитор тіркелген. Бізде олар кез келген зертхананы тексере алады. Ал шетелде бұлай болуы мүмкін емес. Онда қатаң дербестендіру жүргізілген. Мысалы, теміржолды тек теміржолшы мамандығы бар бағалаушы тексереді. Алайда, бір бағалаушыны дайындаудың өзіне кемінде 5 жыл уақыт кетеді. Сол себепті, штаттағы сарапшылармен қатар бізде 48 штаттан тыс сарапшы жұмыс жасайды. Бұған қоса өзге ғалымдардың, мамандардың арасынан біз 1000-нан астам техникалық сарапшыларды жұмылдырамыз. ҰАО, зертханалар, сертификаттау жөніндегі органдар көрсететін қызметтерді ерекше қызметтер деп атауға болады. Біздің салада тек қана пайда табуға бейімделу мүмкін емес, ал адалдық пен объективтілік жұмысымыздың негізгі тұғыры болуы керек. Серік ҚҰРМАНҒАЛИЕВ, «Ұлттық аккредиттеу орталығы» ЖШС бас директоры. АСТАНА.


10

www.egemen.kz

28 қараша 2015 жыл

● Дүние жəне дағдарыс

АУРУ БАТПАНДАП КІРІП, МЫСЌАЛДАП ШЫЄАДЫ

ШАРАЙНА

Əлем жаѕалыќтары

Кездесу маќсаты – террормен кїрес Мəскеуде Ресей президенті Владимир Путин мен Франция президенті Франсуа Олланд кездесті. «Новости» ақпарат агенттігінің хабарлауынша, президенттердің жүргізген келіссөздері 2,5 сағаттан астам уақытқа созылған.

Бўрынєы шешімді ќате санайды

Владимир Путиннің сөзіне қарағанда, келіссөздер «үйлесімді жəне сенімді» жағдайда өткен. Басты назар терроризммен бірлесіп күресу мəселесіне аударылған. Франция президенті Франсуа Олланд Ресей мен Франция терроризмге қарсы күресте біріге отырып іс-қимыл жасау қажеттігін жəне бұл жерде Путин Францияның қолдау көрсету мүмкіндігін есепке алуға болатынын мəлімдеген. Сонымен қатар, ол Сирия дағдарысын саяси реттеу қажет екендігін де атап өткен. Ал Владимир Путин Башар Асад жəне оның армиясы терроризммен күрестің табиғи қатысушысы болып табылады деп есептейді. Сондай-ақ, ол Б.Асадтың тағдыры Сирия халқының қолында екенін атаған.

25 қазанда өткен парламенттік сайлаудың қорытындысы бойынша құрылған Польшаның жаңа үкіметі бұрынғы биліктің Еуроодаққа келіп жатқан мигранттар ішінен 7 мың босқынды елге қабылдау туралы ұйғарымын қате шешім деп есептейді. Бұл туралы таяуда поляк радиосына республика ішкі істер министрлігінің басшысы Мариуш Блащак хабарлаған. Бұрынғы үкіметтің 7 мың босқынды қабылдау туралы шешімі қателік болды. Беата Шидло кабинеті үшін ең бастысы, Польша мен поляктардың қауіпсіздігі. Бұл мəселеде

Жоспар – гарнизон орналастыру

Премьер-министр Беата Шидлоның кабинеті үшін ең бастысы – Польша мен поляктардың қауіпсіздігі. Бұл мəселеде біз ешқандай бітімге бармаймыз, дейді Мариуш Блащак. біз ешқандай бітімге бармақ емеспіз, деп атап көрсеткен министр. Өткен жұма күні Брюссельде болған ішкі істер министрліктері басшыларының кездесуінің қорытындыларына түсінік бере келіп, Блащак Еуропалық одақ азаматтарына тəуекелді бағалау тұрғысынан бақылау жасау жөнінде шешім қабылданғандығын атап өткен. Оның айтуынша, кімнің қатер төндіріп, кімдердің қатер төндірмейтіндігін шекара күзеті анықтайтын болады. Біз соңғы жылдары жойылып кеткен шекара күзеті бекеттерін қайтадан қалпына келтіруге тырысатын боламыз, деп түйіндеген сөзін М.Блащак.

Жапонияның вице-премьері Кэндзи Вакамия мен Исигаки қаласының мэрі Йоситако Накаямоның кездесуінде даулы Сенкаку аралдарына жақындау жерге əскери гарнизон орналастыру мəселесі сөз болған. Бірқатар бұқаралық ақпарат құралдарының хабарлауынша, вицепремьер қала басшысын 2019 жылы Исигаки аралына құрамында 500дей əскері бар гарнизон орналастыру жоспары жөнінде хабардар еткен. Гарнизонның міндеті күтпеген жерден аралға төнуі ықтимал қауіпқатердің бетін қайтару болса керек. Исигаки – даулы Сенкаку (Дяоюй) аралдарына онша қашық емес жерде орын тепкен. Оған іргелес Йонагуни аралында Жапония қазірдің өзінде 150 адамдық гарнизон салып жатыр. Сондай-ақ, 2018 жылға қарай бұл мемлекет Мияко жəне Осима аралдарында əскерлер орналастыруды жоспарлап отыр.

Неміс бизнесі алдаєы жылєа Финляндияда алаѕдаушылыќпен ќарайды жўмыссыздыќ ґсуде Финляндия статистикалық орталығының мəліметтері бойынша, үстіміздегі жылдың қазан айында бүкіл халқының саны бес жарым миллионға да жете қоймайтын елдегі жұмыссыздар қатары 234 мың адамды құраған. Бұқаралық ақпарат құралдарының хабарлауынша, бұл 2014 жылғы көрсеткіштен 14 мыңға көп.

Қытайдағы, Бразилия мен Ресейдегі экономикалық көрсеткіштердің төмендеуі, сондай-ақ, Еуропадағы миграциялық дағдарыстың зардаптары мен болашақтың бұлыңғыр күйде болуы неміс компанияларына оптимистік көңіл-күй əкеле алмай отыр. Қытайдың, Бразилия мен Ресейдің экономикаларының əлсіреуіне байланысты, сондай-ақ, миграциялық дағдарыс себептерінен неміс бизнесі 2016 жыл перспективаларына асқан ұстамдылықпен баға беруде. Оған Кельндегі Неміс экономикасы институтының өткен дүйсенбі күні жарияланған зерттеулері дəлел. Сарапшылар Германияның ішкі жалпы өнімі алдағы жылы 1,5 пайызға ғана өседі деген болжам жасап отыр.

Сарапшылар Меркель басқарған 10 жылдың ГФР экономикасына қалай əсер еткенін анықтаған. Сұрау салынған кəсіпкерлер 2016 жылы экономикалық көрсеткіштердің өсетіндігіне қатысты оншалықты оптимизм таныта қоймаған. Олардың тек төрттен бірі ғана экспорт көлемі ұлғаяды деп үміттенеді. Ал үстіміздегі жыл дың көктемінде мұндай адамдар сұрау салынғандардың

үштен бі рін құраған болатын. Ал компаниялардың 38 пайызы ғана өндіріс көлемі арта түседі деп есептейді. Бұл көрсеткіш те бұған дейін 43 пайызды құраған болатын. Соған қарамастан сауалнамаға қатысқандардың 28 пайызы 2016 жылы өз кəсіпорындарының штатын кеңейтуге ниетті болса, тек 17 пайызы ғана оны қысқартпақ ойда. Босқындар ағынына байланысты экономистер жұмыссыздық деңгейінің де аздап өсе түсетініне болжам жасап отыр. Айта кету керек, жүргізілген зерттеулерге 3 мыңға жуық неміс компаниялары қатысқан.

Осылайша, Финляндиядағы жұмыссыздық деңгейі бір жыл ішінде 0,4 пайызға өсіп, 8,7 пайызды құраған. Сонымен бірге, əйелдердің жұмыспен қамтылу деңгейінің 2 пайыз дерлікке өскені де белгілі болып шықты. Жұмыс істейтін əйелдер үлесі 68,7 пайызға тең болса, жұмыс істейтін ерлер үлесі одан сəл азырақ, яғни 68 пайызды құрап отыр. Осы орайда, еңбек жəне экономикалық даму минис трлігіндегі мəліметтердің өзгеше екенін де айта кету қажет. Аталмыш ведомствоның мəліметтері бойынша, өткен қазан айында

Немістің Wolkswagen концернінің 2016 жылға арналған инвестициялық жоспарына сəйкес, компания алдағы жылы күрделі шығындарын 1 млрд.еуроға қысқартпақ.

Мұндай шешім биыл компания төңірегінде туындаған «дизель дауы» əкелген шығындарды жабу үшін қаржы үнемдеу мақсатында қабылданып отыр. Өткен жылы алдағы бес жыл бойына жыл сайын 13 млрд. доллардан жұмсалады деп жариялағанымен Wolkswagen компаниясының келер жылғы ең үлкен шығыны 12 млрд.еуроны құрайтын болады, деп жазады Financial Times басылымы.

Өткен аптада компания халықаралық қауымдастық исламистер қолдауындағы үкімет орналасқан деп есептейтін Триполи ұлттық мұ най компаниясының батыс бөлімшесінен Ливия мұнайы экспортының тең жартысын сатып алу жөнінде келісімшарт бекіткен болатын. Дегенмен, Шығыс

Ливияда орналасқан Бенгазидегі ха лық аралық дең гей де мойындалған үкімет Glencore компаниясы заңсыз түрде келісімшарт жасасты деп мəлімдеп отыр. Ұлттық мұнай компаниясы шығыс бөлімшесінің басшысы Наги Эльмаграби Bloomberg агенттігіне берген сұхбатында өзінің Glencore

Берлин қаласының полициясы мемлекетке қатер төндіретін əрекеттер жасауға дайындалған деген күдікпен екі адамды ұстады. Жергілікті БАҚ-тар таратқан ақпараттарға қарағанда, олар «Ислам мемлекеті» экстремистік топтарының ықпалына түскендер сияқты. Ұсталғандардың бірі – Сирияның, екіншісі – Тунистің азаматы екен. Күдік келтірілгендер полицейлердің ислам мəдени орталығына жасаған рейді кезінде ұсталыпты. Құқық қорғау органдары қызметкерлерінің рейдтер жүргізуіне Германияның солтүстік-батысындағы Дортмунд қаласында террорлық шабуыл жасалуы мүмкін деген ақпарат себеп болған. Сəрсенбі күні Германия канцлері Ангела Меркель Париждегі терактілерге байланысты Германияда террорлық қауіп-қатер əлі де жоғары деңгейде тұрғанын мəлімдеген болатын.

Қысқа қайырып айтқанда:

● Ресейдің Сирия аумағындағы «Хмеймим» авиабазасында президент Владимир Путиннің шешіміне сəйкес ауыстырылған С-400 зенитті зымыран жүйесі əскери кезекшілікке кірісті. ● Қырғызстанның 6 миллионыншы тұрғыны Ош қаласында əскери қызметші Алмас Кожашев пен Рахат Белекованың отбасында дүниеге келді. Нəрестенің салмағы – 3 кило 870 грамм. Ел президенті қуаныш иелерін құттықтап, оларға баспана беруді тапсырды. ● Владимир Высоцкийдің қолы қойылып, өлеңі жазылған жарты беттей қағаз «Drouot» аукционында 200 мың еуроға сатылды. Ол бұл қағазға өзінің ең соңғы өлеңін жазып қалдырған екен. ● Израиль «Барак-8» зымыранын сынақтан сəтті өткізді. Елдің қорғаныс министрлігі өкілінің айтуынша, жаңа зымыранның ұшу радиусы 20 шақырымнан 120 шақырымға дейінгі аралықты қамтиды.

Келіссґз ќайта жанданєанын ќалайды Солтүстік Корея мен Оңтүстік Кореяның билік өкілдері екі елдің шекарасындағы Пханмунджом аймағында 2010 жылдан бері белгілі себептерге байланысты тежеліп қалған екіжақты кездесулерді қайта бастау үшін келіссөз өткізді.

Концерн ґз Жасалєан келісім заѕсыз шыєындарын деп танылып отыр ќысќартпаќ Glencore компаниясының Ливия мұнайын экспорттау туралы мəмілесі заңсыз болып табылады. Бұл туралы компанияға ел үкіметі хабарлаған.

Финляндиядағы жұмыссыздар саны 338 мың адамды құраған. Еңбек жəне экономикалық даму министрлігі мен статистикалық орталық мəліметтерінің арасындағы айырмашылық мəліметтерге статистикалық есеп жүргізу дің түрлі əдістемелерімен түсіндіріліп отыр. Еуропа елдері арасында жұмыссыздықтан зардап шегіп отырған тек Финляндия ғана емес. Мəселен, Литвада бұл көрсеткіш Еуропалық одақ бойынша орташа көрсеткіштен де асып кеткен. Бұл жөнінде RuBaltic.Ru. хабарлап отыр.

Кїдікті ретінде таєы екі адам ўсталды

компаниясынан түсініктеме талап еткенін, бірақ əзірге ешқандай жауап алмағанын атап көрсеткен. Ол егер Glencore компаниясы Триполидегі қосарласқан режіммен келісімшартқа қол қоятын болса, онда Бенгази үкіметінің компания танкерлерінің ливиялық порттарды пайдалануына кедергі келтіруі мүмкін дегенді де ескерткен. Қол қойылған келісімде Glencore компаниясының Sarir & Messla кен орнынан мұнай алатындығы жəне

оны өткізу үшін сатып алушылар іздейтіндігі қарастырылған. Ал ол Ливияның шығысындағы Тобрук порты арқылы экспортталуы тиіс. Шығыстағы үкімет болса, өздерінің Триполи үкіметімен қол қойылған ешқандай келісімді мойын дамайтындықтарын мə лімдеп отыр. Ливия 2011 жылы Каддафиді тақтан құлатумен аяқталған азамат соғысына дейін тəулігіне шамамен 1,6 миллион баррель мұнай өндіріп келген. Содан бері өндіріс көлемі тəулігіне 400 мың баррельге дейін төмендеді. Дегенмен, егер Ливиядағы ахуал мен қауіпсіздік жақсарар болса, бұл көлемнің айтарлықтай өсе түсуі де мүмкін. Айта кету керек, Glencore əр кезде де қауіпсіздік пен саяси тəртіпсіздіктер саласындағы тəуекелдер былайғы инвесторлар үшін кедергі болып саналатын елдерге инвестиция салумен келеді. Ондай елдердің қатарында Конго Демократиялық Республикасы мен Колумбия бар. Соған қарамастан, Қы тай экономикасындағы өсу қарқынының төмендеуі шикізатқа əлемдік бағалардың төмендеуіне алып келгендіктен компания жаңа табыс көздерін іздеуге мəжбүр бо лып отыр, деп жазады The Guar dian басылымы. Сонымен бірге, соңғы бірнеше жылда компания акцияларының өз құнын айтарлықтай жоғалтқанын да еске сала кеткен жөн.

Топтаманы дайындаған Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Осы жылдың тамызында шекарада туындаған жанжалдан соң көрші мемлекеттер келіссөзді қайта жандандыруға келіскен еді. Сол жанжал кезінде Оңтүстік Кореяның екі сарбазы жараланған болатын. Жалпы, Солтүстік Корея билігі Кымган тауындағы курортты аймақта трансшекаралық барыс-келістің қайта жанданғанына мүдделілік танытып отыр. Өйткені, бұл курортты аймақ Солтүстік Корея үшін табыс көзі саналады. Ал Оңтүстік Корея Пхеньянның 1951-1953 жылдардағы Корей түбегінде болған соғыста жəне екі ел бөлінгенде бір-бірінен ажырап қалған отбасылардың тұрақты түрде кездесіп тұруына қолдау білдіргенін қалайды.

Ауќымды əскери реформа жїргізбек Қытай Халық Республикасының əскери күштерінде елден тысқары аумақтарда пайдалануға болатын əскери дайындықты арттыруға бағытталған ауқымды реформа жүргізіледі. ҚХР төрағасы Си Цзиньпин елдің жоғары лауазымды əскерилерімен өткен үш күндік кеңесте осылай деп мəлімдеген. Реформаға сəйкес əскердің барлық түрі 2020 жылға қарай құрылатын бір əскери қолбасшылыққа біріктіріледі. Сонымен бірге, «элиталық əскери құрылымдар» құру көзделіп отыр. Бұған қоса, əскерде жаңа тəртіптік құрылымдар – заңнамалардың сақталуына кепілдік беретін саяси жəне заңгерлік комитеттер де құрылатын болады.

Бакуде оќ атылып, адамдар ќаза тапты Бейсенбі күні Əзербайжан астанасы – Баку қаласына жақын орналасқан Нардаран елді мекенінде полиция мен мұсылмандар тобы арасында атыс болды. Құқық қорғау органдарының хабарлауынша, атыс кезінде екі полицей мен төрт тұрғын қаза тапқан. Əзербайжандық «ANS» агенттігінің елдің ішкі істер министрлігіне сілтеме жасай отырып таратқан ақпараты бойынша, қаза тапқан тұрғындар «əлеуметтік-саяси жағдайды шайқалтуға тырысқан қарулы қылмыстық топ мүшелері» сияқты. Ішкі істер министрлігі бұл топты Тале Багирзаденің бастауымен елде шариғат заңдарын орнықтырғысы келген діни радикалдар деп есептейді. Топтың штабы Нардаран елді мекенінде орналасқан көрінеді. Полиция «радикалды топ» мүшелерін Нардаранда теолог Т.Багирзаденің уағызына жиналған кезде ұстамақшы болған екен. Теологтың жақтастары мен полицейлер арасында кикілжің туындап, оның соңы атысқа ұласқан. Полицейлер өздеріне қарсы автоматтан оқ атылғанын жəне граната лақтырылғанын айтады. Багирзаде – «Мұсылман бірлігі» қоғамдық ұйымының жетекшісі. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


www.egemen.kz

28 қараша 2015 жыл

11

 Толғандырар тақырып

Жаћандыќ жылыну: соѕєы мїмкіндік Франция астанасы Парижде ґтетін климат жґніндегі жаћандыќ конференция ќарсаѕында Жер шары қызып барады. «Жаһандық жылыну қатері» аңыздан ақиқатқа айналды. Бірақ табиғатқа шекесінен қарайтын адамзат күнделікті тіршілік күйбеңіне кіріптарлықтан шыға алмай, жаһандық жылынуды дақпыртқа балап, уақытты өткізіп алды. Адамзат баласы мен Табиғат-ананың айқасы жанайқай шегіне жетті. «Егемен Қазақстан».

БҰҰ-ның Бас хатшысы Пан Ги Мун «Адамзаттың ауа райының өзгеруі жөнінде енді келіссөздер жүргізуге уақыты жоқ. Жер планетасындай, екінші тіршілік бесігінің болмауы сияқты, ауа райының өзгеру проблемасына арналған қосымша «Б» жоспары да жоқ», деп атап көрсетті. «Суға кеткен тал қармайды» демекші, тіршілік төрешісінің тойымсыз тəбетін тежеп, табиғат тепетеңдігін қалпына келтіруге жасалатын соңғы мүмкіндік – БҰҰ-ның Ауа райының өзгеруі жөніндегі конвенциясының аясында үстіміздегі жылғы желтоқсан айында Парижде өткізілетін СОР21 конференциясы. Бұл халықаралық конференциясының мақсаты – планетамыздағы ауа райының орташа жылыну деңгейін 2 градустан асырмау жөніндегі халықаралық келісімге қол қою. Екі градус жаһандық жылыну деңгейі дегеніміз не? Ғалымдардың зерттеулері бойынша, ХХ ғасырда ауаның температурасы бүкіл дүниежүзінде Цельсий бойынша 07-08 градусқа жылынған екен. Соның салдарынан Килиманджаро шыңдарын ғасырлар бойы құрсаған қарлар жойылып, жер бетіндегі мəңгі мұздардың күрт еруі басталған. Қазіргі таңда, біздің планетамызда атмосфера тепетеңдігін сақтап тұрған екі алып мұздық бар. Оның бірі Гренландияда, бұл мұз қабатының қалыңдығы 2 шақырымнан асады. Біздің планетамыздағы барлық мұз қабаттарының 10 пайызы осы Гренландияда шоғырланған. Көлемі жағынан Антарктикадан кейінгі екінші орынды алатын бұл мұз қалқанының массасы 2,5 млн. текше шақырымға тең. Ал жер бетіндегі ең алып мұздық Антаркти каның мұз қабатының қалыңдығы 4 шақырымға жетеді. 2002 жылдан бері Гренландия мұздығына екі жасанды спутник тұрақты бақылау жасап келеді. Зерттеулер көрсетіп отырғандай, Гренландия мұздағы өте жылдам ери бастады. Жыл сайын 250 миллиард тоннадан астам гренландиялық мұз суға айналып, Атлант мұхитына қосылып жатыр. Қанадалық ғалымдардың деректері бойынша, Арктиканың мұз қабаты соңғы 15 жыл ішінде 40 пайызға тарта азайған көрінеді. Бұл мұздақтардың ери бастауы мұхиттардағы су деңгейінің көтерілуіне əкеліп соқтырғаны қазір күмəн келтірмес ақиқатқа айналды. Ғалымдардың зерттеуі көрсетіп отырғандай, 1993 жылдан бері Əлем мұхиттарының деңгейі жыл сайын 3,2 миллиметр жылдамдықпен көтеріле бастапты. Оған дейін бұл көрсеткіш 1,2 миллиметрден аспай келген болатын. Бұл дегеніміз, 2100 жылдарға таман Əлем мұхиттарының деңгейі қазіргі мөлшерден 0,5-2 метрге дейін жоғарылайды деген сөз. Яғни алдағы 5070 жыл көлемінде дүниежүзіндегі ондаған мегаполистер мен бүтін бір мемлекеттер су астына кетеді. Топан су алдымен аралдарда орналасқан мемлекеттерді басады. Сөйтіп, 100 мыңнан 400 мыңға дейін адам өмір сүретін Маршалл, Мальдив сияқты аралдар жер бетінен жойылады. Ол ол ма, 16 миллионнан астам халқы бар Голландия, 3,5 миллионға жуық тұрғыны бар Уругвай мемлекеттері су астында қалады. Ғылыми-зерттеулер анық дəлелдеп отырғанындай, жаһандық жылыну деңгейі 1 градустан асатын болса, АҚШ-тың НьюЙорк (23,9 млн. адам тұрады), Лос-Анджелес (17,7 млн. адам), Қытайдың Шанхай (24,1 млн. адам), Үндістанның Бомбей (12,5 млн. адам) қалалары толығымен су астына кетеді. Америкалық климатолог Бенджамин Страус қазірдің өзінде миллиардерлердің жұмағы – Флорида штатындағы 2,7 миллион тұрғыны бар 150 елді мекенге су астында қалу қаупі төнгенін атап көрсетеді. Климаттың өзгеруі жөніндегі үкіметаралық сарапшылар тобының (КӨҮСТ) 2014 жылы жарияланған 5-ші баяндамасында парниктік газдардың ауаға таралуы жылдан-жылға көбейіп, соңғы кезде бұрын-соңды болмаған жоғары деңгейге жеткені атап көрсетілді. Егер осындай жағдай сақталатын болса, жаһандық жылыну деңгейін 2 градустық деңгейге жеткізбей ұстау жөніндегі мақсат орындалмайды. Осы ретте парниктік əсердің қоршаған ортаға тигізетін ықпалы туралы түсінік бере кетейік. Жалпы, «парниктік əсер» дегеніміз планетамыздың сақталуы үшін өте маңызды табиғи құбылыс болып табылады. Ол Жер планетасындағы орташа температураның 15 градустық деңгейінен аспауын қамтамасыз етеді. Егер «парниктік əсер» болмаса көтеріліп кететін еді. Табиғи жағдайда атмосферада парниктік газдардың

аздаған мөлшерінің болуы қалыпты құбылыс. Өкінішке орай, соңғы кезеңде адамзаттың тұрмыстық қызметінің салдарынан атмосферадағы парниктік газдардың мөлшері шектен тыс көбейіп кетті. 1750 жыл дан 2011 жылдар аралығындағы

адамзаттың тұрмыстық қызметінің салдарынан атмосфераға таралған парниктік газдардың көптігі соншалық, қоршаған ортадағы энергетикалық тепе-теңдіктің бұзылуына əкеліп соқтырды. Ол өз кезегінде жердің үстіңгі қабатын қыздыра бастады. Сөйтіп, табиғат тепе-теңдігі өзгеріп, атмосферадағы «парниктік əсердің» үлесі артты. Осының салдарынан жаһандық жылыну жылдамдығы 2100 жылға таман 3,7 градусқа дейін жетпек. Кейбір ғалымдардың болжамынша, теңіз деңгейі 1-2 метрді қойып, 6-7 метрге дейін көтерілмек. Қалай болғанда да, адамзаттың техногендік төңкерісі Табиғат-ананың тынысын тарылтып, тұншықтырып тұр. Қазірдің өзінде Жұмыр Жер тынысы тарылған табиғаттың апаттарға ұласқан күрсінісін көтере алмай, қайысып барады. Қайысқаны сол емес пе, Еуропаны дүркін-дүркін топан су қаптап, Шығыс Азия апатты дауылдардан көз ашпай барады. Египет пен Пəкістанда өршіген су тасқынынан миллиондаған адамдар баспанасыз қалды. Африка құрлығын бұрынсоңды болып көрмеген құрғақшылық жайлады. Эфиопиядағы сұмдық құрғақшылық салдарынан жер бетіндегі су көздері күрт тартылып қалды. Мұнда 8 миллионнан астам адам аштық пен шөлге ұшырады. Бүгінде кəрі құрлықты Таяу Шығыстағы соғыстардан бас сауғалаған босқындар жайласа, енді жаһандық жылыну қасіретінен қашқан халық нөпірі қаптамақ. Қазіргі кезеңде ғалымдардың аузына «климаттық мигранттар», «климаттық көші-қон» деген жаңа терминдер жиі оралатын болды. Африка мен Таяу Шығыста ауызсу тапшылығы шегіне жетті. Бұл өңірлердегі тұтас халықтар мен мемлекеттер су мен азық-түлік тапшылығынан босып кету қарсаңында тұр. Жаһандық жылыну қасіретінің салқыны Қазақстанды да шарпымай қала алмайды. Климаттық өзгеру үдерістері еліміздің экологиялық жағдайына ерекше кері əсерін тигізіп отыр. Соңғы ғасырда ғаламшардағы ауа температурасының жылынуы 0,7-0,8 пайызды көрсетсе, Қазақстан

астам адам «климаттық босқындарға» айналуы мүмкін. Олар қолайлы тұрақ іздеп, талай мемлекеттердің шекарасын кесіп өтеді. Жоғарыда атап көрсеткеніміздей, мұхиттардағы су деңгейінің көтерілуіне байланысты су астында қалған өңірлердің тұрғындары да қолайлы жер іздейді. Ғалымдардың пікірінше, топан судан қауіпсіз өңірлерге Сібір далалары мен Қазақстан аумағы жататын көрінеді. Ендеше, «климаттық босқындардың» қазақ даласына да қаптамасына кім кепіл? Ақырзаманға алып келе жатқан бұл жаһандық жылыну қатерінің алдын алу үшін не істеу керек? Ақиқатын айтар болсақ, бұл ретте адамзаттың алдыңғы қатарлы ақыл-ойы қол қусырып отырған жоқ. Алғаш рет өркениетті адамзат 1972 жылы қоршаған ортаның проблемаларын көтерген Стокгольм конференциясында БҰҰ-ның қоршаған ортаны қорғау туралы бағдарламасы (ЮНЕП) белгіленіп, 109 ұсыныс-пікірді топтастырған 26 қағидаттан тұратын іс-жоспар қабылданды. 1972 жылға дейін əлем мемлекеттерінде 10 қоршаған ортаны қорғау министрлігі ғана болса, Стокгольм конференциясынан кейін олардың саны 110-ға жетті. 1992 жылы Рио-де-Жанейрода өткен қоршаған ортаны қорғау жөніндегі Жер саммитіне əлемнің 182 мемлекетінің делегациясы қатысты. Риодағы Жер саммитінде «21 жоспары» немесе «21 іс-қимыл» бағдарламасы қабылданды. 40 бөлімнен тұратын бұл жоспар қоршаған ортаға адам қызметінің əсері бар салаларға қатысты 2500 іс-шара мен ұсыныс белгіледі. 1997 жылы БҰҰ-ның Киотодағы халықаралық саммитінде «Атмосфераға таралатын зиянды газдарды шектеу туралы хаттама» қабылданды. Киото хаттамасын əлемнің 181 мемлекеті ресми түрде бекітті. Киото хаттамасы – халықаралық деңгейде экологиялық проблемамен бірлесіп күресу жөніндегі адамзатқа ортақ алғашқы маңызды құжат. Хаттамада көмір жəне жанар-жағармайдан ауаға таралатын зиянды газдардың мөлшерін 1990 жылғы деңгейге қайта жеткізіп,

Суретті салған Айдарбек ҒАЗИЗ.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ.

аумағында ауаның орташа температурасы осы мерзімде 1,3 градусқа дейін жылынып кеткені анықталды. Қазір ғалымдар Қазақстандағы жер көлемінің 60 пайызға жуығы құрғақшылыққа ұрынғаны туралы ашық айта бастады. Ұшқан құстың қанаты талатын қазақ даласы үшін жаһандық жылыну қасіретінің тағы бір үлкен қатері «халықтардың климаттық ұлы қоныс аударуы» болғалы тұр. Дуалы ауыз ғалымдардың айтуынша, үстіміздегі ғасырда климаттың күрт өз геруіне байланысты 200 миллионнан

2008-2012 жылдары 5,2 пайызға дейін азайту қарастырылған. Ол үшін Еуроодаққа кіретін елдер оның мөлшерін арнайы көрсетілген межеге дейін қысқартып, қалған елдер оның мөлшерін белгіленген бір жылдық межеден асырмауға келісілген болатын. Егер хаттаманы қабылдаған елдер өз міндеттемелерін нақты орындайтын болса, 2012 жылы ауаға таралатын газ көлемі 1990 жылғы деңгейге дейін қайта төмендеуі мүмкін еді. Алайда, хаттамаға келіскен елдердің барлығы бірдей міндеттемелерін орындауда адалдық танытпады. Əсіресе, «өркениет көшбасшысымыз» деп кеуде қағатын АҚШ бүкіл адамзат мүддесін аяққа басты. АҚШ алғашқыда бұл бас таманы қабылдауда белсенділік танытқанымен, кейіннен Киото хаттамасын бекітуден бас тартты. Атмосфераға таралатын барлық зиянды газдардың 36,1 пайызын шығаратын АҚШ-тың хаттаманы бекітпеуінің басты себебі ретінде алдымен ауаны ластауда алдыңғы орындарды алатын Қытай мен Үндістанды тəртіпке келтіруді алға тартты. Сөзінде тұрмайтын мұндай елдердің ойынына қарап, арқаны кеңге салатын мүмкіндік жоқ. Жаһандық тойымсыз сұраныс салдарынан Жер планетасы ауыр апат алдында тұр. Франция президентінің планетаны құтқару жөніндегі арнаулы өкілі Николя Юло Париж конференциясы қарсаңында бүкіл əлем мемлекеттерін аралап шықты. Оның айтуынша, адамзат барынша тез қимылдап, əлемнің барлық мемлекеттері «бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығара» қимылдайтын болса, жаһандық жылыну қатерінен Жер планетасын құтқарып қалу мүмкіндігі бар. Ол үшін Париждегі жаһандық басқосуда осы конференция қарсаңында əлем мемлекеттері мойнына алған міндеттемелердің сөзсіз орындалуын қамтамасыз ететін тегеурінді тетік тауып, бұлжымас шешім қабылдау керек. Бұл қандай міндеттемелер? 2015 жылғы 27 ақпанда Швейцария алғашқылардың бірі болып, 2030 жылға дейін парниктік газдар шығаруды 50 пайызға дейін қысқару туралы міндеттеме қабылдаса, Еуропалық одаққа қарасты 28 мемлекет ауаны ластайтын газ мөлшерін 2030 жылға дейін 40 пайыз азайту туралы шешім қабылдады. Мұндай жауапты міндеттеме қабылдаған елдердің қатарында Норвегия (40 пайыз), Мексика (36 пайыз), Ресей (30 пайыз), АҚШ (28 пайыз), Канада (30 пайыз), Исландия (40 пайыз), Оңтүстік Корея (37 пайыз), Жапония (25 пайыз) жəне басқа көптеген мемлекеттер бар. Бұл ретте, əсіресе, осы уақытқа дейін қоршаған ортаны ластауда алдыңғы орынды алып келген Қытай мемлекеті қабылдаған зор жауапкершілік міндеттерді ерекше атап өткен жөн. Қытай бұл бағытта арнаулы бағдарлама қабылдап, 3 негізгі мақсатты айқындады, яғни, 2030 жылдары 2005 жылмен салыстырғанда, ІЖӨ-нің əрбір бірлігіне қатысты ауаны ластайтын көмірқышқыл газын 60-65 пайызға қысқарту, 2030 жылдары баламалы жəне ядролық қуат көздерінен алынатын энергияны пайдалануды 20 пайызға жеткізу көзделінген. Иə, жаһандық жылыну қатерінің алдын алудың алдыңғы қатарлы ақыл-ойлы адамзат ойлап тапқан бірден-бір тиімді жолы – жаңғырмалы қуат көздері. Жаңғырмалы энергия көздері жөніндегі халықаралық агенттіктің деректері бойынша, күн, су, жел жəне геотермалды энергетиканың бəсекелестікке қабілеттілігі еселей артқан. 2013 жылы Италияда, Германияда жəне Испанияда коммерциялық күн электр энергиясын пайдалану желілік басымдыққа ие болды. Алдағы уақытта Франция жəне Мексика осындай жетістікке қол жеткізеді. Соңғы жылдары жаңғырмалы қуат көздерінің бағасын арзандату мақсатында кешенді шаралар жүргізілуде. Мəселен, 2009 жылдан бері жел электр энергиясының бағасы 18 пайызға арзандаған. Бүгінде əлемнің 100ден астам мемлекеті жел электр энергиясын пайдаланады. Бұл үрдіс жедел жалғасуда. Өркениет көшбасшыларының алдыңғы шоғырынан көрінген Қазақстан адамзат алдында тұрған осынау жаһандық қатерге тікелей үнқату мақсатында «Астана ЭКСПО-2017» халықаралық көрмесінің бас тақырыбын «Болашақтың энергиясы» атты айдармен əйгіледі. Жақында Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының 70-ші сессиясында сөйлеген сөзінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Жаһандық Стратегиялық Бастама – 2045 Жоспары аясында «ЭКСПО-2017 көрмесінің инфрақұрылымдары негізінде Астанада БҰҰ туы астында Жасыл технологиялар мен инвестициялық жобаларды дамытудың халықаралық орталығын ашуды ұсынамын», деп атап көрсетті. Адамзаттың жаһандық жылыну қатеріне қарсы қолданатын басты шарасы – жасыл технология мен балама энергетика. Ендеше, адамзат климаттың өзгеруі жөніндегі келісімдердің соңғы мүмкіндігі – Париж конференциясында болашақ үшін ең тиімді шешім қабылдауға тиіс.

«KEGOC» таѕдауы – талантты жастар Күні кеше «KEGOC» АҚ Директорлар кеңесі мен басқарма мүшелері ұлттық компанияның ТОП25 кадр резервімен дəстүрлі кездесуін өткізді. Компания жетекшілерінің алдағы мақсат-мұрат жөніндегі баяндамалары тыңдалып болған соң, шараның екінші кезеңінде ТОП-25 пен басшылар арасында сұрақ-жауап, ұсыныс-тілек, пікір алмасу сағаты болды. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

KEGOC-тың еліміздегі орны əрбір отандасымызға мəлім десек артық айтқандық емес. Өйткені, əр отбасының отауын жарық қылып, ошағын жағып беріп отырған осы ұлттық компания екені аян. Сондықтан, «KEGOC» АҚ-тың заманға сай өркендеп дамуына жəне кезі келгенде өрісін өрістете беруіне əр қазақ мүдделі əрі табысты болуына тілектес. Келелі кездесуде басқарма төрағасы, директорлар кеңесінің мүшесі Бақытжан Қажиев шараға қатысушыларды мыңдаған жұмысшы-қызметкерлердің арасында таңдаулы ТОП-25 болғандарымен құттықтай отырып, бұл дəреже бұған дейінгі жауапкершіліктің салмағынан анағұрлым құрышты екенін ұқтырып өтті. Сөйтіп, еліміздің басты электр желілік компаниясы саналатын «KEGOC» АҚ үшін кадрлар резервін даярлау мəселесі Ұзақ мерзімді даму стратегиясын жүзеге асырудың қажетті шарты болып табылатынын айтты. «Компаниямызда кадр резервін дайындау мəселесінде тиімді алаңға айналған галстуксыз кездесудің дəстүрге айналғанына қуаныштымын. Естеріңізде болса өткен жыл ғы қыркүйектегі кездесуден бері компанияда бірқатар ма ңызды оқиғалар болды. Электр энергиясы жүйесі бойынша бірден-бір операторы ретінде өз жұмысымызды табысты жалғастырып келе жатырмыз. Электр жарығының үзілген кезі орын алған жоқ. Соған қарамай электр желілерін жаңартып, жаңғырту жұмыстарын тоқтаусыз жалғастырып келеміз. Ком пания үнемі инновациялық-технологиялық даму үрдісімен танылып жүр. Сондай-ақ, корпоративтік басқару мен персоналдың əлеуметтік тұрақтылығы да күн сайын жетілдіріліп отыр», деді Б.Қажиев. Ұлттық компания өткен жылдың желтоқсан айында еліміздегі қор нарығына өз акцияларын шығарғаны белгілі. Осының нəтижесінде 40 мыңнан астам қазақстандық компанияның акциясын иеленіп, «KEGOC» АҚтың акционерлері атаныпты. Тағы бір жетістік, ағымдағы жылы бизнесті трансформациялау бағдарламасы іске қосылыпты. Мұндағы мақсат, əр қызметтің тиімділігін арттыру болмақ. Осы негізгі шаралар жөнінде айтқан басқарма төрағасы, бизнесті трансформациялау ісіне айрықша көңіл бөліп, мұнда жаңаша ойлау мен жұмысты заманға сай ұйымдастыруды үзіліссіз жетілдіріп отыру аса маңызды екенін тəптіштеді. Сөйтіп, жиналып отырған келешек лидерлеріне жүктелетін жауапкершілік өте ауқымды екенін аңғартты. «KEGOC» АҚ-ты болашақта əлемнің жетекші компанияларымен иық тірестіруіне білек сыбанып кіріскелі отырған жас лидерлерге компанияның директорлар кеңесінің төрағасы Қуаныш Бектеміров те жүрекжарды құттықтау сөзін айтты. «Үстіміздегі жылы KEGOC топ-менеджменті резер вистермен кездесуі компания қызметінің тиімділігін арттыруға бағытталған бизнесті трансформациялау бағдарламасын іске асыру шеңберінде өткізіліп отыр. Бұл бағдарламаның іске асырылуы компаниямыздың барлық қызмет саласына ауқымды өзгерістердің енуін қажет етеді жəне де бұл ұтымды өзгерістер «АдамдарТехнологиялар-Процестер» парадигмасында жүзеге аспақ. Адами ресурстарда өзгеріс болмай технологиялар мен үдерістер де

өзгере қоймайтыны баршамызға белгілі», деді Қ.Бектеміров. ТОП-25 кадрлар резерві дарындыларды анықтау жобасы бойынша мұқият таңдаудан өткендер арасынан жасақталған екен. Бұл жоба «СамұрықҚазына» АҚ пен Корпоративтік университет тарапынан қойылған мақсаттар мен міндеттерді іске асыру шеңберінде жүзеге асырылыпты. Бір ай ішінде KEGOCтың бағалау рəсімдерінен өту үшін іріктелген 50 еңбеккерден вербальды жəне сандық тест, жеке сауалнама бойынша скрининг, əрі құзыреттілігі бойынша өткізілген сұхбат нəтижесінде жоғары көрсеткішке жеткен 25 еңбеккер таңдап алынған. Осы таңдаулыларға «СамұрықҚазына» қорының өкілі Дэниел Крюсберг те арнап сөз айтты. Ол бизнесті трансформациялау мен компанияға жас дарынды лидерлердің аса қажет екендігіне тоқталды. Оған қоса дарындылардың бəрі де ашықжарқын бола бермейтінін айтып, компания үміт күткен əр талантты жасты ойын ашық білдіруге жəне белсенді болуға шақырды. Өзінің əлемдегі көптеген компанияларда жұмыс істегені жөнінде əңгімелеп, солардың арасында ең білімді мемлекет Қазақстан екеніне көз жеткізгенін білдірді. Іріктелген сайдың тасындай ТОП-25-ті ұлттық компания жетекшілері мыңдаған қызметкердің арасынан қалай таңдап алғаны жөніндегі сұрағымызға Адам ресурстарын басқару департаментінің директоры Болатбек Омаров жауап берді. «Əуелі «СамұрықҚазына» АҚ пен «KEGOC» АҚ жəне Корпоративтік университет тарапынан арнайы комиссия құрылды. Осы комиссия қызметкерлер арасындағы көшбасшылыққа лайықты жас мамандарды іріктеп шығарып, оларды түрлі тəсілдермен қатаң сынақтан өткізді. Сынақ кезінде олардың білімі мен білігі, сондай-ақ адамдық қасиеттері мен ұйымдастырушылық қабілеттері жəне креативті ойлау мүмкіндіктері ескеріліп, басты назарға алынды. Басқарма төрағасы айтқандай, біздің компанияда тек энергетика ин женерлері ғана емес, осы салада еңбек етіп жүрген заңгер немесе есепші əрі экономист сияқты кез келген маман лидерлікке ұмтылуына, таласуына болады. Ең бастысы, оның жасы 25 пен 45-тің арасында болуы шарт», деді Б.Омаров. Аталған ұжымның таңдауы түскен жас дарындар шара барысында компанияны дамыту туралы өздерінің ұсыныс-пікірлерін ашық білдіріп, басшылықпен ой бөлісті. Өз кезегінде компания жетекшілері бұл дəстүрлі шара жалғасын таба беретінін айтып, дарындардың сан қырын ашып, біліктіліктерін арттырып отыру мақсатында шеберлік сағаттары жиі ұйымдастырылып тұратынын білдірді. Сонымен, ТОП-25 кадр резервіне ҰЭТ-ты дамыту департаментінің директоры Нұржан Исенов, Пайдалану департаментінің бас менеджері Бауыржан Өтеулиев, «ЖО ҰДО» филиалының бас диспетчері Бекжан Мұқатов, «Шығыс ЖЭТ» филиалы директорының экономикалық жəне жалпы мəселелер жөніндегі орынбасары Сəкен Қарабалаев жəне басқалар енді. Атап айтарлығы, резервистер құрамына жуырда ЕМВА бағдарламасы бойынша «Назарбаев Университет» жанындағы Жоғары бизнес мектебін үздік бітірген «KEGOC» АҚ-тың экономика жөніндегі басқарушы директоры Айбек Ботабеков те еніпті.


12

www.egemen.kz

28 қараша 2015 жыл

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті аумақтық департаменттер жəне филиалдардың республикалық меншік объектілерін сату бойынша аукцион өткізетіндігін хабарлайды, аукцион 2015 жылғы 15 желтоқсанда сағат 10.00-ден 17.00-ге дейін www. gosreestr. kz Мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында өткізіледі Республикалық меншік объектілерін сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулы сымен бекітілген Жекешелендіру объектілерін сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Ақмола мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті бойынша (Көкшетау қ., М. Əуезов к-сі, 230): Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – ҚР Ұлттық экономика министрлігі Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері жəне жер ресурстарын басқару комитетінің «Жер кадастры ғылымиөндірістік орталығы» шаруашылық жүр гізу құқығындағы РМК, Көкшетау қ., Полевой к-сі, 5. 1. Уаз-3303-01 автокөлігі, м/н С148ВН, 1989 ж.ш. Алғашқы баға – 235 000 теңге, бастапқы баға – 1 175 000 теңге, ең төменгі баға – 36 312 теңге, кепілдік жарна – 35 250 теңге. 2. Газ-5205 автокөлігі, м/н С146ВН, 1988 ж.ш. Алғашқы баға – 225 000 теңге, бастапқы баға – 1 125 000 теңге, ең төменгі баға – 34 767 теңге, кепілдік жарна – 33 750 теңге. Анықтама үшін телефон: 8 (7162) 256556. Алматы қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті бойынша (Алматы қаласы, Достық даңғылы, 134, 206-кабинет): Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – «ҚР Президентінің Іс басқармасы Медициналық орталығының орталық клиникалық ауруханасы» ШЖҚ РМК, Алматы қ., Панфилов к-сі, 139. 1. Газ-2752 104 автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. А220UD. Бастапқы (алғашқы) баға – 387 200 теңге, кепілдік жарна – 58 080 теңге. 2. Газ-2752-104 автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. А222UD. Бастапқы (алғашқы) баға – 358 600 теңге, кепілдік жарна – 53 790 теңге. 3. Газ-2217-104 автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. А229UD. Бастапқы (алғашқы) баға – 349 000 теңге, кепілдік жарна – 52 350 теңге. 4. Mercedes Benz 280 Е автокөлігі, 1993 ж.ш., м.н. А212UD. Бастапқы (алғашқы) баға – 353 200 теңге, кепілдік жарна – 52 980 теңге. 5. Газ-2752-104 автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. А632TC. Бастапқы (алғашқы) баға – 366 000 теңге, кепілдік жарна – 54 900 теңге. 6. Газ-2217-104 автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. А230UD. Бастапқы (алғашқы) баға – 307 800 теңге, кепілдік жарна – 46 170 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Аймақтық гидрогеологиялық-мелиоративтік орталығы» РММ, Алматы қ., Бəйішев к-сі, 113. 7. Ваз-21213 автокөлігі, 2003 ж.ш., м.н. 552АК02. Бастапқы (алғашқы) баға – 289 288 теңге, кепілдік жарна – 43 394 теңге. 8. Ваз-21213 автокөлігі, 2003 ж.ш., м.н. 285АК02. Бастапқы (алғашқы) баға – 271 207 теңге, кепілдік жарна – 40 682 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Əлеуметтік оңалтуды дамытудың ғылыми-практикалық орталығы» РМҚК, Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 65. 9. Audi 100 автокөлігі, 1994 ж.ш., м.н. 976BR02. Бастапқы (алғашқы) баға – 337 300 теңге, кепілдік жарна – 50 595 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Aуыл шаруашылығы аэрофотогеодезиялық іздестіру мемлекеттік институты» ШЖҚ РМК, Алматы қ., Омаров к-сі, 88. 10. Газ-31029 автокөлігі, 1994 ж.ш., м.н. 215AZ02. Бастапқы (алғашқы) баға – 175 000 теңге, кепілдік жарна – 26 250 теңге. 11. Ваз-21043 автокөлігі, 2004 ж.ш., м.н. 289AZ02. Бастапқы (алғашқы) баға – 163 300 теңге, кепілдік жарна – 24 495 теңге. 12. Кавз-3270301 автокөлігі, 1989 ж.ш., м.н. 754AD02. Бастапқы (алғашқы) баға – 164 600 теңге, кепілдік жарна – 24 690 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Жер кадастры ғылымиөндірістік орталығы» ШЖҚ РМК, Алматы қ., Əуезов к-сі, 107. 13. Газ-27085 00 автокөлігі, 2000 ж.ш., м.н. 613AL02. Бастапқы (алғашқы) баға – 290 900 теңге, кепілдік жарна – 43 635 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Алматы қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ, Алматы қ., Достық д-лы, 134. 14. Жылжымайтын мүлік объектісі: жапсарлас салынған үй-жай, жалпы көлемі 18,4 ш.м. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 409 000 теңге, кепілдік жарна – 211 350 теңге. Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – «Спорттық медицина жəне оңалту орталығы» РМҚК, Алматы қ., Абай д-лы, 44. 15. Mercedes Benz 280 автокөлігі, 1994 ж.ш., м.н. A006DM. Бастапқы баға – 535 400 теңге, алғашқы баға – 2 677 000 теңге, ең төменге баға – 292 915 теңге, кепілдік жарна – 80 310 теңге. 16. Уаз-39629-016 автокөлігі, 2003 ж.ш., м.н. А284AS. Бастапқы баға – 353 000 теңге, алғашқы баға – 1 765 000 теңге, ең төменгі баға – 193 125 теңге, кепілдік жарна – 52 950 теңге. Теңгерім ұстаушы – ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті «Алматы қалалық сотының кеңсесі» ММ, Алматы қ., Қазыбек би к-сі, 66. 17. Volkswagen Passat автокөлігі, 2005 ж.ш., м.н. 017CS02. Бастапқы баға – 538 400 теңге, алғашқы баға – 2 692 000 теңге, ең төменгі баға – 294 556 теңге, кепілдік жарна – 80 760 теңге. 18. Skoda superb B5 автокөлігі, 2007 ж.ш., м.н. 024CS02. Бастапқы баға – 878 000 теңге, алғашқы баға – 4 390 000 теңге,ең төменгі баға – 480 349 теңге, кепілдік жарна – 131 700 теңге. 19. Skoda Octavia автокөлігі, 2007 ж.ш., м.н. 049CS02. Бастапқы баға – 471 800 теңге, алғашқы баға – 2 359 000 теңге, ең төменгі баға – 258 119 теңге, кепілдік жарна – 70 770 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Сот сараптама орталығы» ШЖҚ РМК, Алматы қ., Байзақов к-сі, 287 А. 20. Газ-2705 34 автокөлігі, 2006 ж.ш., м.н. А921FW. Бастапқы баға – 582 600 теңге, алғашқы баға – 2 913 000 теңге, ең төменгі баға – 318 738 теңге, кепілдік жарна – 87 390 теңге. 21. Mercedes-Benz Sprinter 324 автокөлігі, 2007 ж.ш., м.н. А060НР. Бастапқы баға – 1 973 400 теңге, алғашқы баға – 9 867 000 теңге, ең төменгі баға – 1 079 637 теңге, кепілдік жарна – 296 010 теңге. Tеңгерім ұстаушы – «Алматы қаласы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті» ММ, Алматы қ., Абылай хан д-лы, 93/95. 22. Газ-3102 автокөлігі, 1997 ж.ш., м.н. А810АW. Бастапқы баға – 30 400 теңге, алғашқы баға – 152 000 теңге, ең төменгі баға – 16 632 теңге, кепілдік жарна – 4 560 теңге. 23. Газ-3110 автокөлігі, 2001 ж.ш., м/н А208ТС. Бастапқы баға – 162 000 теңге, алғашқы баға – 810 000 теңге, ең төменгі баға – 25 032 теңге, кепілдік жарна – 24 300 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Орталық мемлекеттік мұрағат» РММ, Алматы қ., Абай д-лы, 39. 24. Газ-3110 автокөлігі, 1999 ж.ш., м.н. А485FW. Бастапқы баға – 185 300 теңге, алғашқы

АО «АИФН «RETAM», юридический адрес: г. Алматы, ул. Сатбаева, д.90/28, р/с KZ28826A1KZTD0005638 в АФ АО «АТФбанк», с 27 ноября 2015 года будет производить выплату дивидендов по итогам 3 квартала 2015 года по простым акциям денежными средствами в безналичной форме. Размер дивиденда на 1 акцию 32 000 тенге.

баға – 926 500 теңге, ең төменгі баға – 101 377 теңге, кепілдік жарна – 27 795 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университеті» ШЖҚ РМК, Алматы қ., Əйтеке би к-сі, 99. 25. Lexus Es 350 автокөлігі, 2006 ж.ш., м.н. А205АА. Бастапқы баға – 1 181 400 теңге, алғашқы баға – 5 907 000 теңге, ең төменгі баға – 646 338 теңге, кепілдік жарна – 177 210 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қазақ онкология жəне радиология ғылыми-зерттеу институты» ШЖҚ РМК, Алматы қ., Абай д-лы, 91. 26. Hyundai H 100 автокөлігі, 1996 ж.ш., м.н. А427АH. Бастапқы баға – 793 000 теңге, алғашқы баға – 3 965 000 теңге, ең төменгі баға – 433 846 теңге,кепілдік жарна – 118 950 теңге. Теңгерім ұстаушы – ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитеті Үкіметтік байланыс қызметінің «Алматы қаласы бойынша басқармасы» ММ, Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 123. 27. Газ-3110-101 автокөлігі, 2002 ж.ш., м.н. А341NS. Бастапқы баға – 185 000 теңге, алғашқы баға – 925 000 теңге, ең төменгі баға – 53 789 теңге, кепілдік жарна – 27 750 теңге, 28. Kia pride автокөлігі, 1997 ж.ш., м.н. А334NS. Бастапқы баға – 561 000 теңге, алғашқы баға – 2 805 000 теңге, ең төменгі баға – 163 110 теңге, кепілдік жарна – 84 150 теңге. 29. Ваз-21070 автокөлігі, 1997 ж.ш., м.н. А303NS. Бастапқы баға – 86 000 теңге, алғашқы баға – 430 000 теңге, ең төменгі баға – 25 004 теңге, кепілдік жарна – 12 900 теңге. Теңгерім ұстаушы – ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша «Арыстан қызметі» ММ, Алматы қ., Сəтбаев к-сі, 7. 30. Shevrolet Saburban автокөлігі, 1997 ж.ш., м.н. Z454NS. Бастапқы баға – 1 472 500 теңге, алғашқы баға –7362500 теңге,ең төменгі баға – 428127 теңге,кепілдік жарна – 220875 теңге. 31. Уаз-3153 автокөлігі, 2003 ж.ш., м.н. Z499NS. Бастапқы баға – 663 000 теңге, алғашқы баға – 3 315 000 теңге, ең төменгі баға – 184 295 теңге, кепілдік жарна – 99 450 теңге. 32. Mitsubishi Pajero Sport автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. Z002KP. Бастапқы баға – 1 108 000 теңге, алғашқы баға – 5 540 000 теңге, ең төменгі баға – 322 150 теңге, кепілдік жарна – 166 200 теңге. 33. Газ-3110-101 автокөлігі, 2003 ж.ш., м.н. Z468NS. Бастапқы баға – 157 000 теңге, алғашқы баға – 785 000 теңге, ең төменгі баға – 45 648 теңге, кепілдік жарна – 23 550 теңге. 34. Лиаз-5256-25-11 автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. Z455NS. Бастапқы баға – 622 000 теңге, алғашқы баға – 3 110 000теңге, ең төменгі баға – 180 846 теңге, кепілдік жарна – 93 300 теңге. Теңгерім ұстаушы – «ҚР Ішкі істер министрлігі Оқу орталығы» ММ, Алматы қ., Земнухов к-сі, 1. 35. Ваз-21093 автокөлігі, 2004 ж.ш., м.н. А795КР. Бастапқы баға – 184 700 теңге, алғашқы баға – 923 500 теңге, ең төменгі баға – 31 710 теңге, кепілдік жарна – 27705 теңге. Теңгерім ұстаушы – «ҚР Мемлекеттік күзет қызметі» ММ, Алматы қ., Достық д-лы, 117/6. 36. Toyota Hi Ace автокөлігі, 1998 ж.ш., м.н. 456RC01. Бастапқы баға – 659 000 теңге, алғашқы баға – 3 295 000 теңге, ең төменгі баға – 191 603 теңге, кепілдік жарна – 98 850 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қазқайтажаңарту» ШЖҚ РМК, Алматы қ., Гоголь к-сі, 37. 37. Daewoo Nexia автокөлігі, 2004 ж.ш., м/н A635СХ. Бастапқы баға – 35 200 теңге, Алғашқы баға –176 000 теңге, ең төменгі баға – 5 439 теңге, кепілді жарна – 5 280 теңге. Теңгерім ұстаушы – Алматы қаласындағы «Оңтүстікқазжерқойнауы» Оңтүстік-Қазақстан өңіраралық геология жəне жер қойнауын пайдалану департаменті»« РММ, Алматы қ., Достық д-лы, 85. 38.Мitsubishi Pajero автокөлігі, 2002 ж.ш., м.н. А931ЕY. Алғашқы баға –691100 теңге, бастапқы баға – 3 455 500 теңге, ең төменгі баға – 378 097 теңге, кепілдік жарна – 103 665 теңге. Теңгерім ұстаушы – «60563 əскери бөлімі» ММ, Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 123. 39. Ssanq Yons Musso 602 EL автокөлігі, 1998 ж.ш., м.н. A485FR. Алғашқы баға – 323 600 теңге, бастапқы баға –1618000 теңге, ең төменгі баға –177040 теңге, кепілдік жарна –48540 теңге. 40. Газ-2217-5104 автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. A418FR. Алғашқы баға – 546 500 теңге, бастапқы баға –2 732 500 теңге, ең төменгі баға –298 987 теңге, кепілдік жарна – 81 975 теңге. 41. Паз-32050 автокөлігі, 2001 ж.ш., м.н. A423FR. Алғашқы баға – 439 600 теңге, бастапқы баға – 2 198 000 теңге, ең төменгі баға – 240 503 теңге, кепілдік жарна – 65 940 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қазгеодезия» РМҚК «Қазгеокарт» филиалы, Алматы қ., Əуезов к-сі, 107. 42. Kia Rio автокөлігі, 2002 ж.ш., м.н. 526AR02. Алғашқы баға – 607 300 теңге, бастапқы баға – 3 036 500 теңге, ең төменгі баға – 332 251 теңге, кепілдік жарна – 91 095 теңге. 43. Kia Rio автокөлігі, 2002 ж.ш., м.н. 536AR02. Алғашқы баға – 728 700 теңге, бастапқы баға – 3 643 500 теңге, ең төменгі баға – 398 668 теңге, кепілдік жарна – 109 305 теңге. 44. Газ-66 автокөлігі, 1988 ж.ш., м.н. 533AR02. Алғашқы баға – 1 471 000 теңге, бастапқы баға – 7 355 000 теңге, ең төменгі баға – 804 777 теңге, кепілдік жарна – 220 650 теңге. 45. Газ-66 автокөлігі, 1989 ж.ш., м.н. 624AR02. Алғашқы баға – 1 477 700 теңге, бастапқы баға – 7 388 500 теңге, ең төменгі баға – 808 442 теңге, кепілдік жарна – 221 655 теңге. 46. Уаз-3909 автокөлігі, 1998 ж.ш., м.н. 573AR02. Алғашқы баға – 92 500 теңге, бастапқы баға – 462 500 теңге, ең төменгі баға – 50 606 теңге, кепілдік жарна – 13 875 теңге. 47. Уаз-3909 автокөлігі, 1998 ж.ш., м.н. 598AR02. Алғашқы баға – 179 100 теңге, бастапқы баға – 895 500 теңге, ең төменгі баға – 97 985 теңге, кепілдік жарна – 26 865 теңге. 48.Уаз-31602 автокөлігі, 2002 ж.ш., м.н. 581AR02. Алғашқы баға – 750750 теңге, бастапқы баға – 3 753 750 теңге, ең төменгі баға – 410732 теңге, кепілдік жарна – 112 613 теңге. Теңгерім ұстаушы – «Қазгеодезия» РМҚК «Республикалық картографиялық фабрика» филиалы, Алматы қ., Победа к-сі, 11. 49. Уаз-31622 автокөлігі, 2002 ж.ш., м.н. 857АZ02. Алғашқы баға – 801450 теңге, бастапқы баға – 4007 250 теңге, ең төменгі баға – 438 469 теңге, кепілдік жарна – 120 218 теңге. Теңгерім ұстаушы – «ҚР Президенті Іс басқармасының Алматы қаласындағы əкімшілік ғимараттары дирекциясы», Алматы қ., Фурманов к-сі, 205. 50.Volkswagen Caddy автокөлігі, 2004 ж.ш., м.н. А268UD. Алғашқы баға –911350 теңге, бастапқы баға –4 556 750 теңге, ең төменгі баға – 498 595 теңге, кепілдік жарна – 136703 теңге. Анықтама үшін: 8(727) 313-07-85. Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті бойынша (Атырау қ., Абай к-сі, 10а): Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукционға қойылады

Теңгерім ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитетінің «Жайық-Атырау бекіре балық өсіру зауыты» РМҚК. Атырау қ., Балықшы кенті, Жайық өзені. 1. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0947 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052401, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 2. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР1029 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052231, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 3. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР1030 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1053804, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 4. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР1031 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1053976, 2012 ж.ш. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 5. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР1032 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1054024, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 6. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР1033 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052658, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 7. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР1034 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1053202, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 8. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР1035 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1053219, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 9. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР1040 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1053090, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 10. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР1042 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1053097, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 11. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0977 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1053093, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 12. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0978 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052188, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 13. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0979 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052230, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 14. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0980 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052243, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 15. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0983 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052851, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 16. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0984 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052868, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 17. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0986 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052407, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 18. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0988 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052758, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 19. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0989 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1053077, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 20. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0990 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1053193, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 21. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0991 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1054040, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 22. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0992 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1054012, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 23. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0993 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1054023, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 24. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0994 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1053092, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 25. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0995 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052865, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 26. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0997 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1053166, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 27. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0999 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052908, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 28. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР1000 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1052902, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 29. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР1002 «Будара» РБ-870 мотоқайығы,

АО «АИФН «RETAM», юридический адрес: г. Алматы, ул. Сатбаева, д.90/28, р/с KZ28826A1KZTD0005638 в АФ АО «АТФбанк», с 2 декабря 2015 года будет производить дополнительную выплату дивидендов по итогам 3 квартала 2015 года по простым акциям денежными средствами в безналичной форме. Размер дивиденда на 1 акцию 39 605 тенге. С 4 декабря 2015 года будет производить дополнительную выплату дивидендов за 3 квартал 2015 года по привилегированным акциям денежными средствами в безналичной форме. Размер дополнительной выплаты дивиденда на 1 акцию за 3 кв. 35 000 тенге.

«Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1054039, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. 30. Балық аулауға арналған кəсіпшілік №АТР0965 «Будара» РБ-870 мотоқайығы, «Ямаха-9,9» қозғалтқышы №1053802, 2012 ж.ж. Бастапқы (алғашқы) баға – 2 909 949 теңге. Кепілдік жарна – 436 493 теңге. Орналасқан жері: Атырау қ., Балықшы кенті, Бейбітшілік д-лы, 90. 31. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №23862405. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 32. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №24062425. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 33. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №24262445. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 34. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №24462465. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 35. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №24662485. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 36. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №24862505, Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 37. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №25062525. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 38. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №225262545. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 39. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №25462565. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 40. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №25662585. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 41. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №25862605. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 42. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №26062625. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 43. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №26262645. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 44. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №26462665. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 45. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №26662685, Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 46. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №26862705. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 47. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №27062725. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 48. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №27262745. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 49. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №27462765. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 50. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №27662785. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 51. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №27862805. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 52. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №28062825. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 53. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №28262845. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 54. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №28462865. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 55. Қабада, 2013 ж.ш., 20 дана, түг. №28662885. Бастапқы (алғашқы) баға – 1 912 069 теңге. Кепілдік жарна – 286 811 теңге. 56. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №0885-0904. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 57. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №0905-0924. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 58. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №0925-0944. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 59. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №0945-0964. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 60. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №0965-0984. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 61. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №0985-1004. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 62. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1005-1024. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 63. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1025-1044. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 64. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1045-1064. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 65. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1065-1084. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 66. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1085-1104. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 67. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1105-1124. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 68. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1125-1144. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 69. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1145-1164. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 70. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1165-1184. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 71. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1185-1204. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 72. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1205-1224. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 73. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1225-1244. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 74. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1245-1264. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 75. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1265-1284. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 76. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1285-1304. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге.

77. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1305-1324. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 78. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1325-1344. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 79. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1345-1364. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. 80. Балық аулау торы, 2012 ж.ш., 20 дана, түг. №1365-1384. Бастапқы (алғашқы) баға – 691 642 теңге. Кепілдік жарна – 103 747 теңге. Анықтама үшін телефон: 8 (7122) 35 43 22. Солтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті бойынша (Петропавл қ., Совет к-сі, 34): Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – ҚР Инвестициялар жəне даму министрлігі КК «Солтүстік Қазақстан облысы бойынша көліктік бақылау инспекциясы» РММ, Петропавл қ., Мир к-сі, 122. 1. «Ваз-21093» автокөлігі, 1996 ж.ш.,м/н 709АА15. Алғашқы баға – 73 000 теңге. Бастапқы баға – 365000 теңге. Ең төменгі баға – 20000 теңге. Кепілдік жарна – 10 950 теңге. Теңгерім ұстаушы – ҚР Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің «Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ. Петропавл қ., 2 Первомай к-сі, 9. 2. «Газ-31105-100» автокөлігі, 2006 ж.ш., м/н Т099BL. Алғашқы баға – 463000 теңге. Бастапқы баға – 2315000 теңге. Ең төменгі баға – 120000 теңге. Кепілдік жарна – 69450 теңге. 3. «Газ-2834» автокөлігі, 2005 ж.ш., м/н Т963BЕ. Алғашқы баға – 935000 теңге. Бастапқы баға – 4675 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 235 000 теңге. Кепілдік жарна – 140250 теңге. Анықтама үшін телефондар: 8 (7152) 46-05-84. Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті бойынша (ОҚО, Шымкент қ, Ғ.Иляев к-сі, 24): Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитетінің «Оңтүстік Қазақстан облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. 1. Ғимарат (əкімшілік), жалпы алаңы 181,6 ш.м, 2005 ж/с. ОҚО, Бəйдібек ауданы, Шаян а., Қадырбаев к-сі, 32. Алғашқы (бастапқы) баға – 2190503 теңге, кепілдік жарна – 328576 теңге. 2. Ғимарат (əкімшілік), жалпы алаңы 42,6 ш.м, 1957 ж/с. ОҚО, Түлкібас ауданы, Шақпақ баба а., Б.Бағысбеков к-сі, 145. Алғашқы (бастапқы) баға – 451147 теңге, кепілдік жарна – 67673 теңге. Теңгерім ұстаушы – ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитетінің «ОҚО орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы» ММ, ОҚО, Шымкент қ., Орманшы тұрғын үй алабы, Ə.Ысқақов к-сі, 48/1. 3. Ғимарат (əкімшілік), жалпы алаңы 25,9 ш.м, 1950 ж/с. ОҚО, Түлкібас ауданы, Машат а., Жамбыл к-сі, 36. Алғашқы (бастапқы) баға – 313114 теңге, кепілдік жарна – 46968 теңге. 4. Уаз-31519-017 автокөлігі, м/н Х 752 NN 2007 ж/ш. Алғашқы (бастапқы) баға – 298996 теңге, кепілдік жарна – 44850 теңге. 5. Уаз-31519-017 автокөлігі, м/н Х 753 NN, 2007 ж/ш. Алғашқы (бастапқы) баға – 422080 теңге, кепілдік жарна – 63312 теңге. 6. Уаз-396259 автокөлігі, м/н Х 012 СА, 2007 ж/ш. Алғашқы (бастапқы) баға – 326604 теңге, кепілдік жарна – 48991 теңге. 7. Ваз-21214 автокөлігі, м/н X 963 СС, 2007 ж/ш. Алғашқы (бастапқы) баға – 239716 теңге, кепілдік жарна – 35958 теңге. 8. Shevrole Niva автокөлігі, м/н Х 244 DC, 2007 ж/ш. Алғашқы (бастапқы) баға – 353243 теңге, кепілдік жарна – 52987 теңге. 9. Ваз-21214 автокөлігі, м/н Х 011 СА, 2007 ж/ш Алғашқы (бастапқы) баға – 254959 теңге, кепілдік жарна – 38244 теңге. Анықтама үшін телефон: 8 (7252) 210159; 212922. Шығыс Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті бойынша (Өскемен қ., Крылов к-сі, 114-үй): Сауда саттықтың голланд əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – ҚР Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің ШҚО бойынша департаменті, ШҚО, Өскемен қ., Қазақстан к-сі, 5. 1. Газ-2705 7090 автокөлігі, м/н 235АО16, 2004 ж.ш. Алғашқы баға – 432 000 теңге, бастапқы баға – 4320000 теңге, кепілдік жарна – 64800 теңге, ең төменгі баға – 226086 теңге. Теңгерім ұстаушы – ҚР Қаржы министрлігі Салық комитетінің «ШҚО бойынша салық департаменті» ММ, ШҚО, Үржар ауданы, Үржар ауылы, Фрунзе к-сі, 10 А. 2.Ваз-21213 автокөлігі, м/н F210AT, 2004 ж.ш. Алғашқы баға – 157 888 теңге, бастапқы баға – 1 578 880 теңге, кепілдік жарна – 23 684 теңге, ең төменгі баға – 44 592 теңге. Теңгерім ұстаушы – ҚР Ішкі істер министрлігі Қылмыстық-атқару жүйесі комитетінің «ОВ156/1 мекемесі» РММ, ШҚО, Өскемен қ., Лихарев к-сі, 10А. 3.Газ-31029 автокөлігі, м/н F577ОО, 1994 ж.ш. Алғашқы баға – 97 986 теңге, бастапқы баға – 979 860 теңге, Кепілдік жарна – 14 698 теңге, ең төменгі баға – 27 252 теңге. Анықтама үшін телефондар: 8 (7232) 25-8715 25-69-94. Шығыс Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті ММ Семей филиалы бойынша (Семей қаласы, Интернационал көшесі, 38, 3-қабат, 308-кабинет): Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға қойылады Теңгерім ұстаушы – ҚР Ішкі істер министрлігі Қылмыстық-атқару жүйесі комитетінің «ОВ156/16 мекемесі» республикалық мемлекеттік мекемесі (ШҚО, Семей қ., Завод тұйық к-сі, 10). 1. «Ваз-21093» автокөлігі, 1998 ж.ш., м/н Ғ090ОО. Алғашқы баға – 70 000 теңге. Бастапқы баға – 350 000 теңге. Ең төменгі баға – 38 296,65 теңге. Кепілдік жарна – 10 500 теңге. 2. «Уаз-31512» автокөлігі, 1996 ж.ш., м/н F606KU. Алғашқы баға – 78 000 теңге. Бастапқы баға – 390 000 теңге. Ең төменгі баға – 42 673,41 теңге. Кепілдік жарна – 11700 теңге. Тұрған жері – ШҚО, Жарма ауданы, Шуақ кенті. 3. «Зил-131» автокөлігі, 1988 ж.ш., м/н F065АТ. Алғашқы баға – 195 646 теңге. Бастапқы баға – 978 230 теңге. Ең төменгі баға – 107 036,94 теңге. Кепілдік жарна – 29 347 теңге. Тұрған жері – ШҚО, Жарма ауданы, Шуақ кенті. Анықтама үшін телефондар: 8 (7222) 525309, 523266, 568265. Сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап

«Бағалы қағаздар туралы» ҚР Заңының 18-2-бабына сəйкес, «Алматытемір» акционерлік қоғамы 2015 жылғы 25 желтоқсанда сағат 15.00-де облигацияларды ұстаушылардың (ҰСН KZ2C0Y17C783) жалпы жиналысын мына мекенжайда өткізу туралы хабарлайды: Алматы қ., Əуезов к-сі, 2. Күн тəртібі: қоғам акциялары шығарылымының проспектісіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы шешім қабылдау, ҰСН KZ2C0Y17C783. Қосымша ақпарат алу үшін мына телефондарға хабарласуды сұраймыз: +7-727-379-19-75, 379-24-65,393-73-58, эл. почта: zhetysu2003@mail.ru.

жүргізіледі жəне аукцион басталғанға дейін екі сағат бұрын аяқталады. Сауда-сатыққа қатысу үшін кепілдік жа р налар мемлекеттік мүлікті есепке алу са ласындағы бірыңғай опера тордың шотына төленеді: Ке пілдік жарнаны алушы – «Ақпа раттық-есептеу орталығы» АҚ; банк – «Қазкоммерцбанк» АҚ; ИИК КZ529261501102032004; БИК: KZKOKZKX; БИН:050540004455; КНП: 171; Кбе:167 (кепілдік жарна мөлшеріне банк қызметінің төлемі кірмейді). Назар аударыңыз! Қатысушының хабарламада көрсетілген талаптарды сақ тамауы, сондай-ақ бірыңғай опе ратордың арнайы транзиттік шотына сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілдік жарнаның сауда-саттық басталғанға дейін екі сағат бұрын түспеуі тізілім веб-порталының өтінімді қабылдаудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Аукционға немесе коммерциялық тендерге қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшiн: жеке сəйкестендiру нөмiрiн (бұдан əрi – ЖСН), тегiн, атын, əкесiнiң атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшiн: бизнес сəйкестендiру нөмiрiн (бұдан əрi – БСН), толық атауын, бiрiншi басшының тегiн, атын, əкесiнiң атын (бар болған жағдайда); 3) кепiлдiк жарнаны қайтару үшiн екiншi деңгейдегi банктегi есеп айырысу шотының деректемелерiн; 4) байланыс деректерiн (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail). Жоғарыда көрсетiлген деректер өзгерген кезде қатысушы бiр жұмыс күнi iшiнде тiзiлiмнiң веб-порталына енгiзiлген деректердi өзгертедi. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру объектісінің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион ережесі: 1) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысу шылардың бірде-біреуі қағидаға сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі осы қағидаға сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растайтын болса, бастапқы баға белгіленген қадамға артады. 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру объектісінің ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін соңғы рас таған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады. Жекешелендіру объектісі бойынша саудасаттықтың ағылшын əдісімен аукционға қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру объектісінің бастапқы бағаны ұлғайтудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру объектісі бойынша саудасаттықтың ағылшын əдісімен аукцион өткізілді деп танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион ережесі: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап екі минут iшiнде қатысушылардың бiрде-бiреуi аукционда жекешелендiру объектiсiн сатып алу ниетiн растамайтын болса, жекешелендiру объектiсiнiң бастапқы бағасы осы қағидаға сəйкес белгiленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейiн екі минут iшiнде қатысушылардың бiрде-бiреуi жекешелендiру объектiсiн сатып алуға ниетiн растамайтын болса, жекешелендiру объектiсiнiң соңғы жарияланған бағасы белгiленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендiру объектiсiн сатып алуға ниетiн бiрiншi болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдiсi бойынша аукцион жеңiмпазы болып танылады жəне осы жекешелендiру объектiсi бойынша аукцион өткiзiлді деп танылады; 3) егер жекешелендiру объектiсiнiң бағасы белгiленген ең төменгi мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бiрде-бiреуi жекешелендiру объектiсiн сатып алу ниетiн растамаса, онда аукцион өткiзiлді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру объектісі бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдаланып сауда-саттық өткiзiлген күнi тізілімнің вебпорталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру объектісін сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Жеңімпазбен сатып алу-сату шартына сатушының орналасқан жері бойынша аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстырып тексеру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыс тырып тексерілгеннен кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады.

В соответствие со ст.18-2 Закона РК «О рынке ценных бумаг», акционерное общество «Алматытемір» объявляет о проведении общего собрания держателей облигаций (НИН KZ2C0Y17C783) 25 декабря 2015 года в 15.00 часов по адресу: г. Алматы, ул. Ауезова, 2. Повестка дня: принятие решения о внесении изменений и дополнений в проспект выпуска облигаций общества, НИН KZ2C0Y17C783. За дополнительной информацией просим обращаться по тел.: +7-727379-19-75, 379-24-65,393-73-58, эл. почта: zhetysu2003@mail.ru


Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру (Соңы. Басы 228-нөмірде). Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті Батыс Қазақстан облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаментінің Бөрлі ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы, 090302, Батыс Қазақстан облысы, Бөрлі ауданы, Ақсай қаласы, 2-шағын аудан, 7/1-үй, анықтама үшін телефон: 8(71133) 31-0-26, 35-7-35, факс: 31-0-26, электронды мекенжайы: byrlin@taxwest.mgd.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Салық төлеушілермен жұмыс бөлімінің жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық тексерулері нəтижесі бойынша анықталған салық міндетемесінің орындалуына бақылау жасау, салық төлеушілерге камералдық бақылау жүргізу, автоматтандырылған камералдық бақылау хабарламаларын салық төлеушілерге жолдау жəне олардың орындалуына бақылау жасау, əрекетсіз салық төлеушілермен жұмыс, уəкілетті органдармен жұмыс, əкімшілік құқық бұзушылықтар бойынша материалдар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес: экономика, есеп жəне аудит, қаржы, менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе құқық: құқықтану. Мүмкіндігінше, негізгі қызмет саласы бойынша қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттың бол уы. Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтікқұқықтық актілерін білуі. Осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Батыс Қазақстан облысы бо йынша мемлекеттік кірістер департаментінің Орал қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы, 090000, Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласы, Некрасов көшесі, 30/1-үй, анықтама үшін телефон: 8(7112) 24-28-35, электронды мекенжайы: uralsk@ taxwest.mgd.kz «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Салық төлеушілермен жұмыс бөлімінің бас маманы, C-R4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің толық жəне уақтылы түсуін қамтамасыз ету, камералдық бақылау жүргізу жəне хабарламаларды табыстау, салық төлеушілердің міндеттемелерін орындауына салықтық бақылау жүргізу, əрекетсіз салық төлеушілер тізімін қалыптастыру, артық төлемге бақылау жүргізу, патент жəне жеңілдетілген арнайы салық режімін қолданатын салық төлеушілердің тіркелу деректерінің талапқа сəйкестігін əкімшілендіру, салық төлеушілерге əкімшілік шараларды қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес: экономика, қаржы, есеп жəне аудит, менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, салық ісі немесе техника ғылымдары жəне технологиялар: автоматтандыру жəне басқару немесе ақпараттық жүйелер. Мүмкіндігінше, негізгі қызмет саласы бойынша қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттың болуы. Қазақстан Республикасының заңнамалары мен нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. 2. Мəжбүрлеп өндіру жəне дəрменсіз борышкерлермен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық міндеттемесінің орындалу əдістерін қолдану бойынша жұмыстарды қамтамасыз ету жəне салық төлеушілерден мəжбүрлеп өндіріп алу, міндетті зейнетақы жарналары жəне əлеуметтік аударымдардың толық жəне уақтылы есептелуіне, ұсталуына жəне аударылуына бақылау жасау, салық берешектерін мəжбүрлеп өндіру жөніндегі заңмен белгіленген барлық шараларды жүзеге асыруды қамтамасыз ету, салық берешегін талдау жəне оны азайту шараларын жүргізу, барлық шараларды қолданғаннан соң ҚР «Банкроттық жəне оңалту туралы» Заңына сəйкес талап жұмыстарын жүргізу, салық заңнамасын, зейнетақымен қамтамасыз ету жəне əлеуметтік қорғау заңнамаларын бұзғаны үшін əкімшілік шараларының қолданылуын қамтамасыз ету, салық төлеушілерді банкрот деп тану бойынша істің сотта қаралуына қатысу, салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеу жəне жинау бойынша заңнамалық, нормативтік-құқықтық актілерді қолдану мəселесі бойынша түсіндіру жұмысын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес: экономика, қаржы, есеп жəне аудит, менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе құқық, құқықтану, техника ғылымдары жəне технологиялар: автоматтандыру жəне басқару немесе ақпараттық жүйелер. Мүмкіндігінше, негізгі қызмет саласы бойынша қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттың болуы. Қазақстан Республикасының заңнамалары мен нормативтікқұқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. 3. Жеке тұлғалардың өндірістік емес төлемдерін əкімшілендіру бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне – 2016 жылдың 9 ақпанына дейін). Функционалды міндеттері: толық деректер базасын құру негізінде салық салу объектілері бар салық төлеушілер есебін жүргізу, салық төлеушілердің мүлік, жер, көлік құралдары салығын төлеу бойынша салық міндеттемесін орындалуына салықтық бақылау жүргізу, салық төлеушілерге есептелген салық сомасы туралы хабарламалар шығару, табыс ету, төлемеген жағдайда салық заңдылығы бұзушылықтарын жою туралы хабарлама, əрі қарай құқықтық қамтамасыз ету бөліміне сот органына жолдау үшін материалдарды жіберу, мемлекеттік қызметшілердің мүлкіне жеке табыс салығы декларациясының дұрыстығына бақылау жұмысын жүргізу, салық төлеушілерге əкімшілік шаралар қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес: экономика, қаржы, есеп жəне аудит, менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, салық ісі, кеден ісі. Мүмкіндігінше, негізгі қызмет саласы бойынша қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттың болуы. Қазақстан Республикасының заңнамалары мен нормативтікқұқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. XV. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Индустриялық даму жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік комитетінің Қарағанды облысы бойынша департаменті, 100008 Қарағанды қ., Алалыкин көшесі, 12, анықтама үшін телефон: 8(7212) 56-56-21, факс: 56-56-21, е-mail: ok_prombez_karg@ mail.ru, kanc_ prombez_karg@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тау-кен жəне кен емес өнеркəсіпті тау-кен техникалық қадағалау жəне жобалық-техникалық құжаттаманы сараптау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімнің жұмысына басшылық ету. Тау-кен жəне кен емес өнеркəсіптің қауіпті өндірістік объектілерінің бақылауға жататын кəсіпорындарын қауіпсіз жұмыс жүргізуін қадағалау. Бақылауға жататын кəсіпорындарда кешенді жəне мақсатты тексерістерді жүргізуді, қайғылы оқиғалар жəне аварияларды тергеу жүргізу комиссиясына қатысуды ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары техникалық білім. «Азаматтық қорғаныс туралы», «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы», «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексін жəне де өзге өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы іс-шараларды қадағалайтын нормативтік-құқықтық актілерді білуі қажет. 2. № 2 көмір өнеркəсібінде тау-кен техникалық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қарағанды қаласындағы бақылауға жататын көмір кəсіпорындарының қауіпсіз жұмыс жүргізуіне тексеріс жүргізу арқылы жəне анықталған бұзушылықтарды жоюға нұсқаулар беру арқылы қадағалау жəне қызметшілердің өміріне қауіп төнген немесе авариялық жағдайлар кезінде жұмысты тоқтату. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: тау-кен мамандықтары бойынша техникалық жоғары білім. «Азаматтық қорғаныс туралы», «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы», «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексін жəне де өзге өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы іс-шараларды қадағалайтын нормативтік-құқықтық актілерді білуі қажет. 3. Тау-кен жəне кен емес өнеркəсіпті тау-кен техникалық қадағалау жəне жобалық-техникалық құжаттаманы сараптау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 4 бірлік. Функционалды міндеттері: бақылауға жататын тау-кен жəне кен емес өнеркəсіптегі кəсіпорындардың қауіпсіз жұмыс жүргізуіне, тексеріс жүргізу арқылы жəне анықталған бұзушылықтарды жоюға нұсқаулар беру арқылы қадағалау жəне қызметшілердің өміріне қауіп төнген немесе авариялық жағдайлар кезінде жұмысты тоқтату. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары техникалық білім. «Азаматтық қорғаныс туралы», «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы», «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексін жəне де өзге өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы іс-шараларды қадағалайтын нормативтік-құқықтық актілерді білуі қажет. 4. Əкімшілік-қаржылық жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О5 санаты, 1 бірлік.

13

www.egemen.kz

28 қараша 2015 жыл

Функционалды міндеттері: департаменттің жұмыс істеуіне қаржылық жəне экономикалық қамтамасыз етуді жүзеге асыру. Бюджеттік қаржының дұрыс əрі уақтылы қалыптасуын жəне игерілуін бақылау. Департаменттің жұмыс істеуін уақтылы материалдық техникалық қамтамасыз ету, департаменттің автомобиль техникасының ЖЖМ пайдаланылуын жəне сақталуын ұйымдастыру, техникалық жəне техникалық құралдардың жөнделуін қамтамасыз ету, жарамсыз материалдық-техникалық құралдарды есептен шығару бойынша құжаттама құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім. «Азаматтық қорғаныс туралы», «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексін, Қазақстан Республикасының Салық кодексіне, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін жəне де өзге өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы іс-шараларды қадағалайтын нормативтікқұқықтық актілерді білуі қажет. 5. Теміртау қаласы бойынша өнеркəсіптік қауіпсіздік бөлімінің бас маманы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бақылауға жататын Теміртау аймағындағы кəсіпорындардың қауіпсіз жұмыс жүргізуіне, тексеріс жүргізу арқылы жəне анықталған бұзушылықтарға нұсқаулар беру арқылы қадағалау жəне қызметшілердің өміріне қауіп төнген немесе авариялық жағдайлар кезінде жұмысты тоқтату. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары техникалық білім. «Азаматтық қорғаныс туралы», «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы», «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексін жəне де өзге өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы іс-шараларды қадағалайтын нормативтік-құқықтық актілерді білуі қажет. 6. Жезқазған өңірі бойынша тау-кен металлургия қадағалау бөлімінің бас маманы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Жезқазған өңірі металлургиялық өнеркəсібінің жəне бақылауға жататын тау-кен кəсіпорындарының қауіпсіз жұмыс жүргізуіне, тексеріс жүргізу арқылы жəне анықталған бұзушылықтарға нұсқаулар беру арқылы қадағалау жəне қызметшілердің өміріне қауіп төнген немесе авариялық жағдайлар кезінде жұмысты тоқтату. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары техникалық білім. «Азаматтық қорғаныс туралы», «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы», «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексін жəне де өзге өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы іс-шараларды қадағалайтын нормативтікқұқықтық актілерді білуі қажет. 7. Балқаш қаласы бойынша өнеркəсіптік қауіпсіздік бөлімінің бас маманы, C-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: Балқаш өңіріндегі бақылауға жататын кəсіпорындардың қауіпсіз жұмыс жүргізуіне тексеріс жүргізу арқылы жəне анықталған бұзушылықтарға нұсқаулар беру арқылы қадағалау жəне қызметшілердің өміріне қауіп төнген немесе авариялық жағдайлар кезінде жұмысты тоқтату. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары техникалық білім. «Азаматтық қорғаныс туралы», «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы», «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексін жəне де өзге өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы іс-шараларды қадағалайтын нормативтік-құқықтық актілерді білуі қажет. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен нысанға сəйкес толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтікқұқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат (немесе куəландырылған нотариалды көшiрмесi). Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда 4) тармақшада көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе пошта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электронды пошта мекенжайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін жоғарыда көрсетілген құжаттарды электронды пошта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталғанға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірілмей береді. Жоғарыда аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. Құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде, көрсетілген мекенжай бойынша тиісті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Астана, Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Мемлекеттiк орган басшысының (жауапты хатшысының) келісімі бойынша конкурс комиссиясының отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасының Парламент жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: С-4, С-5, С-О-4, C-O-5, С-О-6, С-R-4, cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. C-R-5 cанаты үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің сайты: www.anticorruption.gov.kz

Ардақты жан əкеміз Серік Барменбекұлы КЕНЕНБАЕВТЫ бүгінгі туған күнімен шын жүректен құттықтаймыз! Үйіміздің шуақты нұры – аяулы анамыз болса, бəріміздің асқар тауымыз – əкешім, өзіңізсіз! Ақылшы тірегіміз, өмір жолында адаспау үшін білімді болуға, еңбексүйгіштікке үйреткен де өзіңіз. Сол үшін біз сізге мəңгі қарыздармыз. Жүзіңізден шуақ кетпей, біздің ортамызда күліп-ойнап, шаттыққа кенеліп, бақытқа бөленіңіз. Анамыз екеуіңізге ұзақ ғұмыр тілейміз. Жасаған игі істеріңіз көп-ақ. Еселі еңбегіңізбен, қажырлы қайратыңызбен ел-жұртқа сыйлы-абыройлысыз. Жұлдызыңыз сөнбей, жарқырай берсін. Біз сізді əрқашан мақтан тұтамыз. Тілек білдірушілер: Кененбаевтар отбасы, күйеу балалары, немерелері мен Динара.

Аса қадірменді асқар таудай əкеміз Мырзамұрат Айтмұратұлы ИБРАЕВТЫ 1 желтоқсанда 63 жасқа толатын мерейтойымен құттықтаймыз! Анамыз Бибірабамен 40 жыл шаңырақ құрып, үш ұл, екі қыз тəр биелеп өсірді. Ұл да рын ұяға, қыздарын қияға қон дырып, еңбегінің же місін көріп, зейнеткерлік дем алысқа шығуымен де шын жүрек тен құттықтаймыз. Ұзақ жылғы еңбек жолында күш-жігері мен қажыр-қайратын

елі міздің өркендеуіне арнап, өнегелі ұрпақты тəр биелеп қанат тандырып ұшыруға қосқан еңбегі зор. Əкеміз Қызылорда облысына есімі белгілі азамат. Əкемізге зор денсаулық, бақыт пен береке, абыройлы белестерден көрінуін, анамыз Бибірабамен бірге немерелерінің қызығына тоймай жүре беруіне, арман-тілектерінің орындалуына шын ықыласпен тілек білдіреміз. Əкеміз бен анамызға бас иіп айтар алғысымыз шексіз. Жүз жасаңыздар.

Тілек білдіруші ұлдары – Мейрамбек, Манарбек, Азамат, қыздары – Гүлмира, Назира, немерелері – Фариза, Сымбат, Қайыржан, Азиз, Ерасыл, Бекзат, Аружан, келіндері – Ғалия, Құралай, Алмагүл, құдағиы – Несібелі.

Ќўрметті салымшылар!

«Қазақстанның тұрғын үй-құрылыс жинақ банкі» АҚ 2015 жылдың 30 қарашасынан бастап 2 желтоқсанына дейін тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулына қатысуға қосымша өтініш қабылданатындығын хабарлайды. ЖАО-ның тұрғын үйді бөлу нəтижесі бойынша бөлінбей қалған пəтерлерді жүзеге асыру үшін, пул «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасының» «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша ІІ топтың талаптарына сəйкес келетін тұлғалардың ішінен құрылады. Нысан – «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» шеңберінде құрылысы жоспарланып жатқан Шымкент қаласы, Нұрсат шағын ауданындағы көппəтерлі тұрғын үй (барлығы 1 пəтер). Бағасы «таза» əрлеумен 1 шаршы метрге 90 000 теңге. Құрылыс аяқталған. Қатысушыларға қойылатын талаптармен Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсындағы «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» бөлімінде танысуға болады. Банктің барлық филиалдарында, сондай-ақ, Банктің www.hcsbk.kz интернетресурсындағы «Клиенттің жеке кабинетінде» өтініш беруге болады. Өтініш тек Банк салымшыларынан ғана қабылданады. Банктің Шымкент қ., Рысқұлбеков көшесі, 3Г мекенжайында орналасқан филиалында немесе Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулын құру тəртібімен жəне құрылыс нысанының сипаттамасымен (оның ішінде ғимарат қасбетін жəне пəтерлердің жоспарлануын көру де бар) егжей-тегжейлі танысуға болады.

Ќўрметті салымшылар!

«Қазақстанның тұрғын үй-құрылыс жинақ банкі» АҚ 2015 жылғы 16 қарашадан бастап 27 қарашаға дейін тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулына қатысуға қосымша өтініш қабылданатындығын хабарлайды. Пул «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасының» «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша ІІ топтың талаптарына сəйкес келетін тұлғалардың ішінен құрылады. Нысан – «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» шеңберінде құрылысы жоспарланып жатқан ШҚО, Семей қ., Байсалықов көшесіндегі көппəтерлі тұрғын үй (№1 пул бойынша барлығы 1 пəтер жəне №4 пул бойынша барлығы 2 пəтер) . Бағасы «таза» əрлеумен 1 шаршы метрге 90 000 теңге. Қатысушыларға қойылатын талаптармен Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында танысуға болады. Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсындағы «Клиенттің жеке кабинетінде» өтініш беруге болады. Өтініш тек Банк салымшыларынан ғана қабылданады. Банктің ШҚО, Семей қ., Шəйжүнісов көшесі, 152 А мекенжайында орналасқан филиалында немесе Банктің www.hcsbk.kz интернет-ресурсында тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылардың пулын құру тəртібімен жəне құрылыс нысанының сипаттамасымен (оның ішінде ғимарат қасбетін жəне пəтерлердің жоспарлануын көру де бар) егжейтегжейлі танысуға болады, Банк филиалының телефон нөмірі: 8 (7222)566635.

НАЗАР АУДАРЫҢЫЗ, САУДА-САТТЫҚ! Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті республикалық меншік объектілерін сату бойынша сауда-саттық өткізу туралы хабарлайды

Жекешелендіру объектілерін сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру объектілерін сату қағидасына (бұдан əрі – қағида) сəйкес жүзеге асырылады. ______________________________________ Аукцион 2015 жылғы 30 желтоқсанда Астана қаласының уақыты бойынша сағат 10.00ден бастап 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында (бұдан əрі – тізілім) өткізіледі. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукционға мына объекті қойылады: 1. Ұйым атауы: «Нұрсат» АҚ. Ұйымның орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Жароков к-сі, 189, 3-қабат. Қызмет түрі: Қазақстан Республикасының аумағында Қазақстан Республикасының заңнамасымен қарастырылған радиожиілік спектрін пайдалану бойынша қызметті, оның ішінде деректерді беру қызметін көрсетуді қамтамасыз ету; қоғамның мақсаттары үшін қажетті объектілер мен қабылдаушы-беруші, коммутациялық жəне басқа жабдықты жобалау, салу, құрастыру жəне пайдалану. Сатылатын акциялардың мемлекеттік пакетінің мөлшері, жарғылық капиталдан % жəне акциялар саны: 20 %, 265 180 жай акция. Бастапқы баға: 223 987 000 теңге. Кепілдік жарна: 33 598 050 теңге. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион өткізудің тəртібі Аукционға қатысушылар аукцион басталғанға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып, аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру объектісінің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. 1) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, онда осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растайтын болса, онда бастапқы баға белгіленген қадамға артады; 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру объектісінің ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, онда жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады. Жекешелендіру объектісі бойынша саудасаттықтың ағылшын əдісімен аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасы бағаны арттырудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру объектісі бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион өткізілді деп танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Бастапқы баға – жекешелендіру объектiсi бойынша сауда-саттық басталатын баға. Сауда-саттықтың ағылшын əдiсiн қолдана отырып, аукционды өткiзу кезiнде жекешелендiру объектiсiнiң бастапқы бағасы алғашқы бағаға тең болады. Егер сауда-саттықтың ағылшын əдісін қолдана отырып өткізілген аукцион аяқталатын сəттегі сағат 17.00-де аукцион жеңімпазы айқындалмаса, онда жекешелендіру объектісін сатып алуға өзінің ниетін растаған соңғы қатысушы жеңімпаз деп танылады жəне осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады. Егер аукцион басталған сəтте жекешелендіру объектісі бойынша аукцион залында екі қатысушыдан аз тіркелсе жəне болса, осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру объектісі бойын ша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, сауда-саттық өткiзiлген күнi тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру объектісін сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Егер жеңімпаз аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамаға не сатып алусату шартына белгіленген мерзімдерде қол қоюдан бас тартқан жағдайда, сатушы тізілім

веб-порталынан басып шығарылатын аукцион нəтижелерінің күшін жою туралы актіге қол қояды жəне осы жекешелендіру объектісі саудасаттыққа тағы да шығарылады. Коммерциялық тендер 2015 жылғы 30 желтоқсанда Астана қаласының уақыты бойынша 10.00 сағатта www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында (бұдан əрі – тізілім) өткізіледі. Коммерциялық тендерге мына объектілер қойылады: 1. Ұйым атауы: «Қазақ Суарнажоба» АҚ. Ұйымның орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Жұбанов к-сі, 3А-үй. Қызмет түрі: елді мекендер жəне өнеркəсіптік кəсіпорындар үшін сумен қамтамасыз ету жəне канал жүргізу жүйелері мен құрылыстарды, табиғи жəне ағынды суларды тазалау мен жұқтырмауды, шығындарды, гидротехникалық құрылыстарды жою мен көмуді жобалау; жобалау үшін табылмалы жұмыстарды орындау, оның ішінде, гидрологиялық, гидрогеологиялық, топографиялық, инженерлік-геологиялық жұмыстарды орындау; құрылыстардың салынып жатқанына авторлық қадағалау жүргізу, зеррттеулерді, өлшемді жұмыстарды жүргізу, жобалық жəне құрылыс жұмыстарындағы құрылыс ұйымдарына жəне тапсырыс берушілерге практикалық көмек көрсету; сумен қам тамасыз ету жəне канал жүргізу жүйелері мен құрылыстарды жобалау бойынша нор мативтік құжаттар жəне əдістемелік көрсеткіштерді өңдеуге қатысу; мемлекеттік басқару органының тапсырмасы бойынша жобалық-сметалық құжаттама бойынша қорытындыларды құрастыру; жобаларды автоматты өңдеу, жобалы құжаттаманы көбейту жəне ресімдеу бойынша қызметтер көрсету, Қазақстан Республикасының мемлекеттік рəміздерін əзірлеу саласындағы қызмет. Сатылатын акциялардың мемлекеттік пакетінің мөлшері, жарғылық капиталдан % жəне акциялар саны: 100 %, 1 012 927 жай акция. Бастапқы баға: 308 750 000 теңге. Кепілдік жарна: 46 312 500 теңге. Тендер шарты: 1) негізгі қызмет бейінін 3 (үш) жыл бойы сақтау; 2) 3 (үш) жыл ішінде акцияларға жəне жылжымайтын мүлік объектілеріне қатысты мəмілелерді (қайта сату, кепілге қою, басқаруға беру жəне т.б.) тек мемлекеттік мүлік жөніндегі уəкілетті органның жазбаша келісімі бойынша ғана жасау. 2. Ұйым атауы: «Қалалық электр жүйесі» АҚ. Ұйымның орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Жезқазған қ., Анарқұлов к-сі, 17. Қызмет түрі: қосымша станция, электр жүйесі, тарату қондырғысы, бедерлі қорғаныс жəне автоматика құрамындағы электрліктехникалық шаруашылықты пайдалану, жөндеу жəне техникалық қызмет көрсету; трансформаторлық қосалқы станциялар мен орталық тарату пункттерін, кабелдік жəне əуе желілері мен үйішілік электр құрылғыларын қайта өндеу, салу; құрылғыларды жоғары вольтты сынау жəне релелік қорғанысты тексеру. Сатылатын акциялардың мемлекеттік пакетінің мөлшері, жарғылық капиталдан % жəне акциялар саны: 100 %, 209 696 жай акция. Бастапқы баға: 9 296 000 теңге. Кепілдік жарна: 1 394 400 теңге. Тендер шарты: 1) негізгі қызмет бейінін 1 (бір) жыл бойы сақтау; 2) 1 (бір) жыл ішінде акцияларға жəне жылжымайтын мүлік объектілеріне қатысты мəмілелерді (қайта сату, кепілге қою, басқаруға беру жəне т.б.) тек мемлекеттік мүлік жөніндегі уəкілетті органның жазбаша келісімі бойынша ғана жасау. 3. Ұйым атауы: «Республикалық техникалық жəне кəсіптік білім беруді дамытудың жəне біліктілікті берудің ғылыми-əдістемелік орталығы» АҚ. Ұйымның орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Астана қ., Гёте к-сі, 15. Қызмет түрі: ТжКБ дамыту мəселелері бойынша қолданбалы ғылыми зерттеулер жүргізу, ТжКБ сапасын арттыру бойынша ұсыныстар мен ұсынымдар əзірлеуге қатысу; ТжКБ саласындағы үлгілік білім беру оқу бағдарламаларын, үлгілік оқу жоспарларын, үлгілік оқу бағдарламаларын, оқу əдебиетін, оқу-əдістемелік құралдарын, біріктірілген білім беру оқу бағдарламаларын, бақылау-өлшемдік материалдарды əзерлеуді, сараптауды жəне жетілдіруді ұйымдастыру жəне т.б. Сатылатын акциялардың мемлекеттік пакетінің мөлшері, жарғылық капиталдан % жəне акциялар саны: 100 %, 190 626 жай акция. Бастапқы баға: 322 032 000 теңге. Кепілдік жарна: 48 304 800 теңге. Тендер шарты: 1) негізгі қызмет бейінін 5 (бес) жыл бойы сақтау; 2) 5 (бес) жыл ішінде акцияларға жəне жылжымайтын мүлік объектілеріне қатысты мəмілелерді (қайта сату, кепілге қою, басқаруға беру жəне т.б.) тек мемлекеттік мүлік жөніндегі уəкілетті органның жазбаша келісімі бойынша ғана жасау. 4. Ұйым атауы: «Арман санаторийі» АҚ.

Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ұжымы Қазақстан тарихшылары ұлттық конгресінің ғалым-хатшысы, тарих ғылымдарының докторы, профессор Зиябек Қабылдиновқа анасы Меруерт СƏТЕНҚЫЗЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

Ұйымның орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Оңтүстік Казақстан облысы, Сарыағаш ауданы, Көктерек а., Келес к-сі, н/ж. Қызмет түрі: санаториялық-курорттық емдеудің мақсатты бағдарламасын орындау; емделушілерге оңтайлы жəне диеталық тамақтандыруды ұйымдастыру; санитарлықгигиеналық жəне індетке қарсы шараларды жүзеге асыру; мемлекеттік басқару органының жəне облыстардағы, Астана, Алматы қалалық ішкі істер басқармаларының госпитальдарынан шығарылған салалық сырқаттарды сауықтыру жəне т.б. Сатылатын акциялардың мемлекеттік пакетінің мөлшері, жарғылық капиталдан % жəне акциялар саны: 100 %, 92 345 жай акция. Бастапқы баға: 1 220 163 00 теңге. Кепілдік жарна: 59 460 000 теңге. Тендер шарты: 1) негізгі қызмет бейінін 5 (бес) жыл бойы сақтау; 2) 5 (бес) жыл ішінде акцияларға жəне жылжымайтын мүлік объектілеріне қатысты мəмілелерді (қайта сату, кепілге қою, басқаруға беру жəне т.б.) тек мемлекеттік мүлік жөніндегі уəкілетті органның жазбаша келісімі бойынша ғана жасау. 3) санаториялық-курорттық емдеуде демалатындардың жалпы санынан 10% мөлшерде жеңілдікті жолдамаларды мына тұрақты негізде сақтау: • Ұлы Отан соғысы қатысушыларына, ауған соғысының қатысушыларына, мүгедектер мен тыл еңбеккерлеріне; • ішкі істер органдары, ішкі əскер жəне ішкітергеу бөлімшелерінің қызметшілеріне жəне зейнеткерлеріне; • ішкі істер органдары, ішкі əскер жəне ішкітергеу бөлімшелерінің қызметшілерінің жəне зейнеткерлерінің отбасы мүшелеріне. Коммерциялық тендерді өткізу тəртібі Егер тiркелген тендерге қатысушылардың саны екеуден аз болса, онда жекешелендiру объектiсi бiр ғана қатысушыға сатылуы мүмкiн, үшiншi жəне одан кейiнгi сауда-саттықты қоспағанда тендер өтпеді деп жарияланады. Егер тендер өтпеді деп жарияланса, сатушы тендердің өткізілмегені туралы актіге қол қояды. Коммерциялық тендерге қатысуға өтінімдерді ашу сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген күн мен уақыттың басталуы бойынша тізілімнің веб-порталы арқылы автоматты түрде жүргізіледі. Тендердi өткiзу кезінде комиссия ұсынысы жекешелендiру объектiсi үшiн ең жоғары мəнді қамтитын жəне тендердiң шарттарын қанағаттандыратын қатысушыны тендердiң жеңiмпазы деп жариялайды. Егер тендерде екi жəне одан көп қатысушының ұсынысы бірдей ең жоғары бағаны қамтитын жəне тендер шарттарын қанағаттандыратын болса, онда осы қатысушылардың арасында ұсыныстары бірдей ең жоғары бағаны қамтитын жəне тендер шарттарын қанағаттандыратын қатысушылардың басқа өтінімдерінен өтінімі бұрын қабылданған қатысушы тендердің жеңімпазы болып танылады. Коммерциялық тендердің жеңімпазына коммерциялық тендер аяқталғаннан кейін электрондық хаттамаға қол қою үшін саудасаттық нəтижелері туралы электрондық почта арқылы хабардар етіледі. Коммерциялық тендерде сауда-саттық нəтижелері туралы хаттама тізілімнің веб-порталында қалыптастырылады, оған сауда-саттық өткізілетін күні комиссияның барлық мүшелері мен коммерциялық тендердің жеңімпазы ЭЦҚны пайдалана отырып қол қояды. Коммерциялық тендер кезінде сатушы тізілімнің веб-порталында көрсетілген қатысушылардың электронды мекенжайларына коммер циялық тендер нəтижелері туралы электрондық хабарламаны жібереді, оған комиссия қол қойған сауда-саттық нəтижелері туралы хаттаманың электрондық көшірмесі қоса беріледі. Сауда-саттық нəтижелерi туралы хаттама сауда-саттық нəтижелерi мен жеңiмпаздың жəне сатушының тендердiң нəтижесi болып табылатын шарттармен жекешелендiру объектiсiн сатып алу-сату шартына қол қою міндеттемесін тiркейтiн құжат болып табылады. Жеңімпазбен жасалған сатып алу-сату шартына сауда-саттық нəтижелерi туралы хаттамаға қол қойылған күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Егер жеңімпаз коммерциялық тендер нəтижелері туралы электрондық хаттамаға не сатып алу-сату шартына көрсетілген мерзімдерде қол қоюдан бас тартқан жағдайда, сатушы тендер нəтижелерінің күшін жою туралы актіге ЭЦҚ арқылы қол қояды жəне осы жекешелендіру объектісі сауда-саттыққа қайтадан шығарылады. Коммерциялық тендер жəне аукцион қатысушыларын тіркеу хабарлама жарияланған күннен басталады жəне 2015 жылғы 30 желтоқсанда 08.00 сағатта аяқталады. Коммерциялық тендерге жəне аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірі (бұдан əрі – ЖСН), тегі, аты, əкесінің атын (бар болса); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру

нөмірі (бұдан əрі – БСН), толық атауы, бірінші басшының тегі, аты, əкесінің аты (бар болса); 3) кепілдік жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп айырысу шотының деректемелері; 4) байланыс деректері (почталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail). Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Коммерциялық тендерге жəне аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ-мен қол қойылған объект бойынша саудасаттыққа қатысуға өтінімді тізілімнің вебпорталында тіркеу қажет. Акционерлік қоғамның жарғылық капиталынан 25 %-дан астам мемлекетке тиесілі акцияларды сату кезінде – сауда-саттыққа қатысу үшін тіркелу үшін акционерлік қоғамдар акцияларының мемлекеттік пакеті саудасаттыққа қойылатын акционерлік қоғам осы сауда-саттыққа қатысуға ниет білді рген акционерлік қоғамның акцияла рына ие емес екендігін растауы тиіс, ал же ңімпаз қатысушының акцияларына иелік ететін акционерлік қоғамдар туралы ақпа ратты қамтитын акционерлер тізілімінен (хабарламаның жариялану сəтінде) үзінді-көшірмені ұсынады. Коммерциялық тендерге қатысушылар өтінімді тізілімнің веб-бетінде арнайы бөлінген электрондық конвертке жүктелетін, тендерге қатысушы қол қойған, тендерлік ұсыныс пен бағалық ұсыныстың электрондық (сканерленген) көшірмелерін қоса тіркейді. Коммерциялық тендердің жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстырып тексеру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; 2) заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшір мелерін не нотариатта куəландырылған көшірмелерін ұсынады. Коммерциялық тендердің жеңімпазы сатушыға сатып алу-сату шартына қол қойған кезде өтінімге тіркелген құжаттардың тұпнұсқаларын не нотариатта куəландырылған көшiрмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырып тексерілгеннен кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Кепілдік жарна мына деректемелерге ен гізіледі: ЖСК KZ529261501102032004, «Қазкоммерцбанк» АҚ-та, БСК KZKOKZKX, төлем мақсатының коды 171, бенефициар коды 16, төлем алушы: «Ақпараттық-есептеу орталығы» АҚ, БСН 050540004455. Коммерциялық тендерге қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін тізілімнің веб-порталы үш минут ішінде өтінім берілген сату объектісі бойынша кепілдік жарнаның түсуі туралы мəліметтердің тізілімнің дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізеді. Қатысушының қағиданың 23-1 жəне 23-2-тармақтарында көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ арнайы транзиттік шотына сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілдік жарнаның сауда-саттық басталғанға дейін екі сағат бұрын түспеуі тізілім веб-порталының өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілімнің дерекқорында арнайы транзиттік шотына кепілдік жарнаның түскені туралы мəліметтер болған жағдайда, тізілімнің вебпорталы өтінімді қабылдау жəне қатысушыны коммерциялық тендерге жіберуді жүзеге асырады. Тізілімнің дерекқорында арнайы транзиттік шотына кепілдік жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, тізілім веб-порталы қатысушының өтінімін кері қайтарады. Тізілімнің веб-порталы автоматты тексеру нəтижелері бойынша тізілімнің веб-порталында көрсетілген қатысушының электронды мекенжайына өтінімді қабылдау не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жібереді. Аукционға жіберілген қатысушыға тізілімнің веб-порталы беретін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Осыған байланысты, арнайы транзиттік шотқа кепілдік жарнаның уақтылы түсуі мақсатында Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті өтінім бергенге дейін бір жұмыс күнінен кешіктірмей кепілдік жарнаны төлеу ұсынымын жасайды. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің орналасқан жері: Астана қ., Жеңіс д-лы, 11, 905-кабинет. Коммерциялық тендер жəне аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратпен www. gosreestr.kz сайтында танысуға болады немесе 8 (7172) 717189, 717280 телефондары арқылы алуға болады.

Астана қаласындағы «Оқу-клиникалық орталығы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ұжымы Өмірғали Кенжебекке зайыбы Қапуза БАЗАРБАЙҚЫЗЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Марқұмның жатқан жері жайлы, топырағы торқа, иманы жолдас болсын.


14

www.egemen.kz www.egemen.kz

28 қараша 2015 жыл

Їлкен ел – їлкен отбасы

 Үйренетін үрдіс

Ќуатты кїннен алады «Егемен Қазақстан».

Ресей Əзербайжанєа Ќажымўраттыѕ бас сїйегін ќайтарады Ресей жерлеу үшін имам Шамильдің əйгілі жақтасы Қажымұраттың бас сүйегін Əзербайжанға қайтаруы мүмкін. Елдің мəдениет министрлігі осыған байланысты комиссия құрды. Лев Толстойдың хикаясына персонаж болған тарихи тұлғаның мумияланған бас сүйегі ұзақ уақыт Кунсткамера мен діни музейде сақталып келген. Ал денесі Əзербайжанның Нуха кентінің жанындағы қорымда жатыр.

Єалымдар: аспирин ќатерлі ісіктіѕ алдын алады Аспирин тік ішектегі қатерлі ісік ауруларының алдын алып, оның өркен жайып кетпеуіне бірден-бір əсер ететін препарат болып шықты. АҚШ-тың Юта штаты университетінің ғалымдары мұны 25-45 жас аралығындағы темекі шекпейтін, денсаулықтары мықты 40 еркек пен əйелді ұзақ зерттеуден өткізу арқылы анықтады.

Арменияда ќалыѕдыќ ґз тойы їстінде ќашып кетті Севан көлі жағасындағы «Арснакар» ресторанында өтіп жатқан үйлену тойы кезінде қалыңдық қыз жолдасымен бірге қашып кеткен. Оның тойға түскен алтын əшекейлерден бастап, барлық бағалы-заттай сыйлықтарды əкетіп қалғаны бірден белгілі болды. Күйеу жігіт пен қалыңдық Тавуш облысының тумалары көрінеді. Қыз Еревандағы супермаркеттердің бірінде менеджер болып қызмет етеді.

Қазір көптеген мемлекеттер күннің қуатын тиімді пайдаланып, энергия алып отыр. «Джиро де Италия» велошабандоздарының көпкүндік жарысына барғанда негізгі жұмысымыздан бөлек, журналистік əуестікпен ондағы ауылдардың жағдайын байқастай жүрдік. Апиней түбегіндегі елде жазық жер аз, тау-тасты болып келеді. Қия беткейлерді тегістеп, қиғаштай егілген жүзім плантацияларын көріп бір тамаша болсақ, күннен энергия қуатын өндіріп жатқан қондырғылардың көптігіне бір таңғалған едік. Жекелеген үйлердің дені күн көзі əйдік түсетін шатыр үстіне батареялар қойған. Шетелде коммуналдық қызмет ақысы аса қымбат, сондықтан ғылымның соңғы жетістіктерін пайдалану қаржы үнемдеуге септеседі. Енді жаңа технологияның жетістіктерін игеруге еліміз де қатты кірісіп кетті. Бұл, əсіресе, электр энергиясының 60 пайызға жуығын сырттан алатын Оңтүстік үшін аса маңызды шаруа болып тұр. Отырарда күн стансасының қазығы қағылса, Оңтүстіктің ең ыстық нүктелерінің бірі Сайрамда

Оңтүстік Қазақстан облысы.

Полиция ґрмекшіні ґлтірген жігітті ќамауєа келді Австралиядағы Сидней қаласының полициясы көршілерінің дабылы бойынша «əйелін сабап жатқан» бір үйдің отағасын қамауға алмақшы болып келеді. Сөйтсе, мұның бəріне кінəлі үйге кіріп кеткен улы өрмекші – үлкен тарантул екен. Оны көрген ерлі-зайыптылар ұрып өлтірмекші болып, пəтер ішін азан-қазан етіпті.

АЌШ-та кішкентай бала ќарындасын кїйдіріп ґлтірді Американың Хьюстон қаласында полицейлер соңы нəрестенің өліміне апарып соқтырған қылмыстық жауапсыздықтары үшін 25 жастағы Рэкуал Томпсон мен оның 21 жастағы азаматтық күйеуі Корнелл Мелоунді қамауға алды. Олар бөбектерін кішкентай балалардың қарауына қалдырып кеткен. Сол кезде 3-тегі ұл бала 1 жасар қарындасын жанып тұрған пештің духовкасына апарып қойған.

Мəскеулік еркек əйелініѕ кґѕілдесінен $2 млн. талап етіпті Мəскеуде тұратын бір жігіт өз əйелінің көңілдесінен 2 млн. доллар көлемінде ақша талап етіпті. Бұған бастығына ынтығып жүрген зайыбының сонымен бірге, кетпек болғаны себепкерлік еткен сияқты. Ақыр соңында бəрі бейбіт аяқталған, ваннаға қамалған əйел бостандыққа шығарылған. Ақпарат агенттіктерінің материалдары негізінде əзірленді.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

 Спорт

Желтоқсан айының басынан бастап еліміздің барлық кинотеатрларында қалың көрермен қауым күткен «Құнанбай» тарихи көркем фильмі көрсетіле бастайды.

Польшаның солтүстігінде жарғанаттарға арналған «отель» пайда болды. Қанатты жəндіктер Вармин-Мазур воеводасының Кадыны селосы аумағындағы «Эльблон қыраты» ландшафт паркі ішіндегі ескі жертөлені өз мекендеріне айналдырып алыпты. Осыдан кейін орманшылар мен парк қызметкерлері қараусыз тұрған осы баспананы мұқият жөндеуден өткізіп, ішін жылытып, сыртына есік салып, жоғарыда кіріп-шығатын көз қалдырып, ұядай етіп берген.

Австрия антропологтары мерез ауруының Еуропада Христофор Колумбтың 1492 жылы Жаңа дүниені ашуынан көп бұрын пайда болғанын анықтады. Ғалымдар бұл кеселдің іздерін XIV ғасырдың басында қайтыс болған байырғы австриялықтың тістері мен қаңқасынан тапқан. Бұған дейін мерезді ұлы саяхатшының теңізшілері Еуропаға Гаити аралынан əкелді деп есептеліп келген еді.

• Ару көркі – ұлттық киім

Кґпшілік кїткен кинотуынды

Польшада «вампирлер» їшін «отель» салынды

Мерез Еуропада Американыѕ ашылуынан бўрын пайда болыпты

«Егемен Ќазаќстан» газеті Ќазаќстан халќы Ассамблеясы жобасы аясындаєы республикалыќ фотоконкурсты жалєастырады

да баламалы электр энергиясын өндіретін жоба қолға алынды. Оңтүстік-кореялық компания жергілікті фирмамен бірлесіп, 50 млн. долларға 100 мегаватт энергия өндіретін станса салады. Жоба мақұлданған. Жер дайын. Қазір жаңа жылға дейін Оңтүстік Қазақстанға Кореядан əкелінетін жабдықтар жеткізіліп жатыр. «MJM INVESTMENT LTD» компаниясының төрағасы Ли Кюн Су мырза жоба толық жүзеге асқан жағдайда жылына 200 МВ электр энергиясын өндіруге болатынын айтады. Бұл үлкен жеңілдік. Қазақстандық фирманың өкілі Фархад Əбдірашұлы екінші этапта желден қуат алатын диірмен қойылатындығын айтады. Оңтүстікте бұл тарапта Бəйдібек ауданында атақты Арыстанды Қарабастың долы желін пайдалану бағытында жоба қолға алынып жатқанын жəне айта кетейік. Қалай болғанда да шам түбінде отырып жарығын əлсіз сезінетін ауылдардың ұпайы түгенделетін болды. Баламалы электр қуаты шаруақор Оңтүстік жұртының шағын бизнесіне де елеулі үлесін қосады.

Суретті түсірген Қайрат БІЛƏЛОВ. Қарағанды облысы.

Бақтияр ТАЙЖАН,

Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне спорт министрлігінің тапсырысы бойынша Шəкен Айманов атындағы

«Қазақфильм» киностудиясы түсірген бұл тарихи фильмнің қоюшы-режиссері əрі басты рөлде Құнанбай образын сомдайтын – театр жəне кино əртісі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Қазақстанның халық əртісі Досхан Жолжақсынов. Бір жарым сағаттық тарихи драмада тек Құнанбайдың тарихи келбеті ғана емес, сол ХІХ ғасырдағы қазақ қоғамының бет-бедері, халықтың тұрмысы мен еліміздің əлеуметтік-саяси ахуалы да суреттеледі. Құнанбай – күрделі мінез бен кесек бітімнің иесі. Оның ел басқару ісіндегі жасаған қадамдары мен қабылдаған шешімдерінің өзі кісіні алуан тарапқа жетелейтін тылсым тұңғиық. Би, болыс, дін қайраткері ретінде де, қамқор əке, тəлімгер ұстаз ретінде де Құнанбай бейнесі фильмде əдемі суреттеледі. Оның кеңес дəуірінде айтылмай келген тұлғалық сипаттары жаңа қырынан ашылып, көрерменге көп мағлұмат берері хақ. Фильмнің сценарийін Досхан Жолжақсынов қазақтың белгілі қаламгері, сыншы əрі өнертанушы Таласбек Əсемқұловпен бірлесіп жазған. Көпшілік көрермен қауым асыға күткен «Құнанбай» картинасы Алматы облысының əсем табиғаты мен Құнанбай қажының туған топырағы Семей жерінде түсірілген. Тарихи драмада Досхан Жолжақсынов – Құнанбай, Нурсифат Салықова – Зере, Əліби Сырайлы – Абай, Айдос Бектеміров – Барақ сұлтан, Майра Омар – Күңке, Қарагөз Сүлейменова – Ұлжан образдарын шынайы сомдап, қатпары қалың Құнанбай-Абай дəуірінің болмыс-бейнесін мейлінше əдемі бере білген. АЛМАТЫ.

 Айбын

Ўлттыќ ўлан жайлы бейнебаян «Ќазаќстан» телеарнасынан жарыќќа шыќты Иə, ел деп, жер деп, туған Отанымыздың қырағы күзетінде тұрған құрметті қарулас əріптестер – баршамыз үшін ақжарма қуанышты жаңалық! Ол – Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы жайлы арнайы жазылған «Қазақстан – менің Отаным!» атты əнге түсірілген бейнебаянының жарыққа шығуы болып отыр. Өткен аптаның жексенбісінде аталған бейнебаян республикалық «Қазақстан» телеарнасынан күллі жұртшылыққа жолдама алды. Атап айту керек, бұл шығармашылық жобаға Ұлттық ұлан бас қолбасшысы, генераллейтенант Руслан Жақсылықов өзі бастамашы болып, қолдау білдірген еді. Бейнебаянды елімізге танымал «Тұмар-фильм» мен «Игорь МарксRecords» студиялары түсірді. Оның режиссері – «Тұмар-фильм» студиясының режиссері, Қазақстанның еңбек сіңірген мəдениет қайраткері Бақтияр Сейтқазиев, ал əуенін жазған «Игорь Маркс-Records» студиясының жетекшісі Игорь Маркс болатын. Əннің сөзі дарынды ақын Мархаба Сəбиеваның

шығармасы. Ал əсем əнді Ұлттық ұланның əн-би ансамблінің күміс көмей əншісі Эльмира Баққали орындайды. Осы орайда тоқталарымыз, Эльмира Баққали – болашағынан зор үміт күттірген, арнайы музыкалық білім алған, əрі даңғыл жолын Шара Жиенқұлова салған қазақтың би өнерінде де өзіндік орны бар өнерпаз. Ұлттық ұланның шығармашылық

АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-07-87.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz. Интернет-редакция: ekazakhstan@mail.ru Алматыда: факс (727) – 273-07-87, электронды пошта – egemalm@mail.ru

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-69-31; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (775) 336-47-57;

Ауыр атлетикадан əлем чемпионатында ќоржынєа бір кїнде осынша жїлде тїсті Еламан ҚОҢЫР,

«Егемен Қазақстан».

Кеше АҚШ-тың Хьюстон қаласында өтіп жатқан ауыр атлетикадан əлем чемпионатында қазақстандық спортшылар екі күміс жəне бір қола медаль жеңіп алды. Алмас Өтешев жұлқа көтеруде бірінші мүмкіндігінде 172 килоны бағындырды. Тұғырға екінші рет шыққанда, ол 180 кило тартатын зілтемірді басынан асырды. Алғашында бұл салмақ есепке алынған еді. Кейін төрешілер өзара ақылдасып, шешімдерін өзгертіп жіберді. Нəтижесінде қазақстандықтың екінші мүмкіндігі есепке алынбады. Ауыр атлетика сынды жүйкеге салмақ түсетін сайыста мұндай жайттың спортшы үшін қатты соққы екені сөзсіз. Сондықтан да болар, Алмас үшінші мүмкіндігінде ол салмақты еңсере алмады. Осылайша, алғашқы жаттығуды отандасымыз бар болғаны 10-орынмен аяқтады. Ал Жасұлан Қыдырбаев бұл сында 178 киломен 3-орынға тұрақтады. Екінші жаттығу – серпе көтеруді А.Өтешев бірден 220 килодан бастады. Бұл кезде жарыс жолында тек 4 спортшы қалған еді. Өз кезегінде Ж.Қыдырбаев бірінші мүмкіндігінде 221 кило тартатын зілтемірді төбесіне көтерді. Артынша Алмас 230 килоны бағындырғанымен, соңғы сəтте 234 килоны ырқына көндіре алмады. Жасұлан болса, қалған мүмкіндіктерінде 231 килоны еңсере алмады. Жарыстың жалпы қорытындысында Алмас Өтешев 402 (172+230) киломен – күміс, ал Жасұлан Қыдырбаев 399 (178+221) кило көрсеткішпен қола медальді мойындарына тақты. Бұл салмақта «алтын» 405 (175+230) кило нəтиже тіркеген Беларусь атлеті Вадим Стрельцовтің еншісінде кетті. Осы жерде Қазақстан ұлттық құрамасы жаттықтырушыларының тактикалық қателіктерге жол бергенін де айта кетуіміз керек. Ж.Жаппарқұлдың өнеріне тоқталар болсақ, атлет қызымыз жалпы есепте 256 (116+140) килоны бағындырды. Бұл – Жазира үшін əлем чемпионатының екінші күміс медалі. Оның өткен жылы да осындай нəтиже көрсеткені есімізде. Ал АҚШ-та қазақ қызының алдын ораған спортшы қытайлық Сян Яньмэй болды (263 (120+143). Сонымен, бүгінде Қазақстан қоржынында 1 – алтын, 2 – күміс жəне 1 қола медаль бар. Айта кетейік, бұған дейін 77 килоға дейінгі салмақта ел намысын қорғаған отандасымыз Ниджат Рагимов чемпион атанды.

Гран-при алєан дзюдошы

ұжымында 2011 жылдан бері жемісті еңбек етіп келеді. Енді бір тоқталары, мұндағы оқиға желісі Ұлттық ұлан жауынгерінің қызметі жайлы өрілетіндігін айта кету керек. Бұл рөлді 5573 əскери бөлімі 6-шы ротасының қатардағы жауынгері Хабибулла Жалғасбаев сомдады. Арман ƏУБƏКІРОВ, майор.

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А.

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-54-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Екі кїміс жəне бір ќола медаль

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 54-31-56; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-07-26, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-Полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Достық-Дружба даң., 215 А, «WESTA» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Үстіміздегі жылдан Қазақстан құрамасы сапында өнер көрсете бастаған дзюдошы Галбадрах Отгонцэгцэг кеше Оңтүстік Кореяда əйелдер арасында өткен Гран-при турнирінде бас жүлдені жеңіп алды. Біздің еліміздің намысын 48 килоға дейінгі салмақта қорғап жүрген моңғол қызы мұнда екі бірдей күшті қарсыласын – Лондон Олимпиадасының екі бірдей жұлдызын қапы қалдырды. Ол əуелі жартылай финалда бразилиялық Олимпиада чемпионы Сара Мензесті тізе бүктірсе, финалда сол Ойындардың қола жүлдегері, венгр спортшысы Ева Черновицкиден 2:0 есебімен басым түсті. Осының нəтижесінде Галбадрах Отгонцэгцэг өз рейтингісіне 300 ұпай қосты. Қола медальға Оңтүстік Кореяның өкілі Бо Кьо Джонг пен түрік қызы Дилара қол жеткізді. Дамир ҚОЖАМҚҰЛ. Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 203 394 дана. Нөмірдің кезекші редакторы Эльмира МƏТІБАЕВА.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 7 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №702 ek

Profile for Egemen

28112015  

28112015

28112015  

28112015

Profile for daulet
Advertisement