Page 1

Қазақстан халқының жартысынан көбі оңтүстіктегі облыстарда тұрады. Елбасы кеше Алматыда осы өңірлер мəселелерін талқылаған келелі кеңес өткізді.

№94 (28033) 28 НАУРЫЗ БЕЙСЕНБІ 2013 ЖЫЛ

Оѕтїстік ґѕірлер алдында орасан міндеттер тўр Осындай бір алқалы жиын өткізудің толғағы көптен жетіп, толғандырған мəселелердің қордаланып қалғандығы да белгілі болғандай еді. Елбасы төрағалығымен өтіп, оңтүстік өңірдің көкейкесті мəселелерін кеңінен қозғап, қамтылған облыстар алдына өрелі міндеттер қойған келелі кеңеске Президент Əкімшілігінің Басшысы Кəрім Мəсімов, ПремьерМинистрдің бірінші орынбасары – Өңірлік даму министрі Бақытжан Сағынтаев, Президент Əкімшілігі Бас шысының орынбасары Ғабидолла Əбдірахымов, Алматы қаласының əкімі Ахметжан Есімов, Алматы облысының əкімі Аңсар Мұсаханов, Жамбыл облысының əкімі Қанат Бозымбаев, Қызылорда облысының əкімі Қырымбек Көшербаев, Оңтүстік Қазақстан облысының əкімі Асқар Мырзахметов қатысты. Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Мемлекет басшысы Үкіметке жəне еліміздің барлық аймақтарының басшыларына берген тапсырмаларын пысықтай келе, оңтүстік өңір Қазақстанның дамуы мен өркендеуіне үлкен үлес қосып, экономикасына қан жүгіртетін негізгі арна екендігін жəне осы кеңесте ол жерлерде атқарылып жатқан маңызды шаруалар мен нақты шешімі табылуы тиіс мəселелерді қарастыруға Алматы қаласы мен Қызылорда, Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл жəне Алматы облыстарының əкімдерін шақыртып отырғандығын жеткізді. – Еліміздің оңтүстік өңірінде Қазақстан халқының жартысынан көбі тығыз шоғырланған. Оңтүстікте – өндіріс, хи мия өнеркəсібі, аграрлық ша руашылық, жол жүйесі секілді ин фра құрылымның бəрі бар.

Облыс орталықтары мен ірі қалалардың төңірегінде өркендеп келе жатқан агломерация жетерлік. Ел экономикасы үшін жəне халқымыздың тұрмысын жақсарту мақсатында Қазақстанның оңтүстік өңірінің рөлі өте ерекше. Сондықтан да мемлекет осы өңірлерді дамыту мақсатында көптеген шараларды қолданып отыр. Индустриялық бағдарламалар өз алдына, өңірдің инфрақұрылымын дамыту үшін Қытайдан Батыс Еуропаға тартылған автокө лік жолы түгел облыстарды ба сып өтіп, қаншама халықты жұмыспен қамтып отыр. Шығыс пен Батысты байланыстырған күрежолдың бойында қонақүйлер,

сауда нүктелері жəне қызмет көрсету орындары ашы лып, елдің қажетіне жарауда. Бұдан өзге Батыстан Шығысқа қарай газ құбырын тартып жатырмыз, бұл да еліміздің экономикасына тоқтаусыз үлес қосатын, көп теген қазақстандықтарды жұмыс орнымен қамтамасыз ететін жобалар. Көршілес Қытай елінен Алматыға дейін тартылған темір жолдың пайдасы еліміздің өзге өңірлеріне тарап жатыр. Осының бəрі Қазақ станның барлық өңірлерінің жағдайын жақсартуға бағытталған игі қадамдар, – дей келе Мемлекет басшысы оңтүстік өңір елімізді көкөніспен жəне азық-түлікпен қамтамасыз ету əлеуетіне ие

бірден-бір аймақ екенін, сондайақ, еліміздің оңтүстік өңірінде бала туу көрсеткіші жоғары екендігін, сол себептен де мемлекет тарапынан бұл өңірде мектептер мен медициналық мекемелер, тұрғын үй мен балабақшалар көптеп салынып жатқандығын, мұнда едəуір ғылыми, өнеркəсіптік, аграрлық ресурстар шоғырланғанын, сондай-ақ елеулі тасымал əлеуеті бар екенін атап өтті. Осының бəрі республиканың əлеуметтік-экономикалық дамуында оңтүстік өңірлердің алатын орны ерекше екендігін жəне оңтүстік өңірде бұдан басқа да елімізді игілікке жетелейтін жос парлар мен жобалар жетерлік екендігін де

Елбасы ќабылдады Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Алматыдағы резиденциясында Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының ректоры Арыстанбек Мұхамедиұлын қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Кездесу барысында А.Мұхамедиұлы мəдениет

пен өнер саласында білікті кадрлар даярлау үшін ұлттық мектепті одан əрі дамыту жөнінде жүргізілген жұмыстар туралы мəлімдеді. Қазақстан Президенті зияткерлік ұлтты қалыптастыру жөніндегі міндетті іске асыру аясында мамандарды оқытудың маңыздылығын атап өтіп, академиядағы оқу процесін жоғары халықаралық стандарттарға сəйкес жетілдіруді тапсырды.

Қазақстан Республикасының Заңы Жаңартылатын энергия жөніндегі халықаралық агенттіктің (ИРЕНА) Жарғысын ратификациялау туралы

2009 жылғы 26 қаңтарда Боннда жасалған Жаңартылатын энергия жөніндегі халықаралық агенттіктің (ИРЕНА) Жарғысы ратификациялансын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2013 жылғы 22 наурыз. № 82-V ҚРЗ.

Қазақстан Республикасының Заңы Еуропа Қайта Құру жəне Даму Банкін құру туралы келісімге оның Оңтүстік жəне Шығыс Жерорта теңізі елдеріндегі қызметін санкциялайтын түзетуді ратификациялау туралы

Еуропа Қайта Құру жəне Даму Банкі Басқарушылар кеңесінің 2011 жылғы 30 қыркүйектегі № 137 қаулысымен мақұлданған Еуропа Қайта Құру жəне Даму Банкін құру туралы келісімге оның Оңтүстік жəне Шығыс Жерорта теңізі елдеріндегі қызметін санкциялайтын түзету ратификациялансын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2013 жылғы 22 наурыз. № 83-V ҚРЗ.

Қазақстан Республикасының Заңы Еуропа Қайта Құру жəне Даму Банкін құру туралы келісімге алушы елдерде жəне əлеуетті алушы елдерде арнайы қорлардың қаражатын пайдалануды санкциялайтын түзетуді ратификациялау туралы

Еуропа Қайта Құру жəне Даму Банкі Басқарушылар кеңесінің 2011 жылғы 30 қыркүйектегі № 138 қаулысымен мақұлданған Еуропа Қайта Құру жəне Даму Банкін құру туралы келісімге алушы елдерде жəне əлеуетті алушы елдерде арнайы қорлардың қаражатын пайдалануды санкциялайтын түзету ратификациялансын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2013 жылғы 22 наурыз. № 84-V ҚРЗ.

айт ты. Кеңес барысында Үкімет басшысының бірінші орынбасары – Өңірлік даму министрі Бақытжан Сағынтаев елдегі атқарылып жатқан ірі инфрақұрылымдық жобалар мен Мемлекет басшысының берген тапсырмаларының орындалуы жөнінде қысқаша есеп берді. – Өткен жылғы мамыр айында Тараз қаласында өткен өңірлерді дамыту кеңесінде өзіңіз берген 44 тапсырманың 32-сі шешімін тапқанын жəне қалған 12-сі ұзақ мерзімді бақылауға алынғанын жеткізгім келеді, – деп бастады өз сөзін ПремьерМинистрдің бірінші орынбасары – Өңірлік даму министрі Бақытжан Сағынтаев. – Бүгінгі

күні атқарылған жұмыстардың ішіндегі маңыздыларына тоқтала кетсек, Үкіметке Қазақстанды қамту жөніндегі жеткілікті шаралар қабылдау туралы тапсырма берген болатынсыз, соның нəтижесінде Үкімет заңнамалық база жасап, Мəжілісте оны қабылдады. Жаңадан ережелер енгізіліп, өндірістің нақты тізбесі белгіленіп, қазіргі таңда мониторинг жүргізу ісі қалыпты жүйеге келтірілді. Инфрақұрылымдық жобаларға келетін болсақ, Бейнеу-БозойШымкент газ құбырын тарту жұмысының бірінші кезеңі 80 пайызға игерілді. Тағы бір үлкен тапсырма – Жамбыл облысының Шу қаласында бой көтерген

Биылєы жылєа – 1093 стипендия Кеше Ақордада Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Марат Тəжиннің төрағалық етуімен Шетелдерде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссияның отырысы өтті. Əлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан».

– Биыл ел Президентінің бастамасымен дүниеге келген «Болашақ» бағдарламасына 20 жыл толады, – деді Мемлекеттік

хатшы отырыстағы кіріспе сөзінде. – Тəуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы қиындықтарға қарамастан, 1994 жылы тұңғыш рет 187 стипендиат шетелдерде білім алуға аттанған еді. Содан бері «Болашақ» бағдарламасы

АҚПАРАТТАР аєыны

 Алматыда маркетологтардың V Еуразиялық форумы болады. Сəуір айының 12-13-і күндері өткелі тұрған жиын қызықты семинар-практикум түрінде ұйымдастырылмақ. Оның жұмысына Ресей, Украина, Беларусь, Кавказ жəне Орталық Азия елдері маркетологтар қауымдастықтарының өкілдері, белгілі сарапшылар, ТМД кəсіпкерлері қатысады.  Еліміздегі егіншілерге тұқым сепкіш кешені үшін лизинг беріледі. Оны «АгромашХолдинг» сатып алып, ауыл шаруашылығының тауар өндірушілеріне жеткізеді. «ҚазАгро» ұлттық холдингі ауыл тұрғындарына егін егу үшін көмек ретінде жалпы 74,3 млрд. теңгеге жуық қаржы бағыттағалы отыр.  Жамбылдағы Аңдасай мемлекеттік табиғи қорықшасы кеңейтілмекші. Соның нəтижесінде оның ауданы 1 миллион

арқылы 9733 Қазақстан азаматы стипендия иегері атанып, елімізге оралды. Əрине, біз сан қуған жоқпыз, сапаға көңіл бөлудің жолдары жасалды. Мемлекеттік хатшы «Болашақ» бағдарламасының нəтижесі ерекше болғанын да сөз барысында атап өтті. Марат Тəжиннің атап өткеніндей, «Болашақ» халықаралық стипендиясының түлектері бүгінде еліміздің

гектардан 2,7 млн. гектарға дейін жетеді. Қорықша жер иелерінен жерді тартып алу арқылы емес, жер пайдаланушылардың қолданыстағы шаруашылық қызметін шектемей-ақ кеңейту негізінде ұлғаяды.  Өскеменде 5 мектепте жаңа спорт алаңдары бой көтереді. Құрылыс жұмыстарына бюджеттен шамамен 80 миллион теңгедей қаржы бөлінген. Атап айтқанда, №14, 24, 42, 44 білім ошақтарында, сонымен қатар Меновное мектебінің ауласында бүгінгі заман талаптарына сай жаңа спорттық алаңдар салынады.  Астанада француз киносының фестивалі ұйымдастырылады. Бірнеше елдің елшілігі елорда тұрғындары үшін сый əзірледі. Астана тұрғындары мен қонақтары бірнеше күн бойы Еуропа киносын тамашалайтын болады. Киномарафон еліміздің Алматы, Қарағанды, Шымкент жəне Қостанай тəрізді бірнеше қаласында өтеді.  «Ер Төстік пен Айдаһар» атты отандық тұңғыш толықметражды

химиялық кластер жобасына байланысты Сіздің Жарғыңыз бойынша Тараздың химиялық бағыты арнайы экономикалық аймақ ретінде жарияланып, қазіргі таңда тиісті жобалар дайындалып жатыр. Сондайақ, Талдықорған мен Тараз қаласының əуежайларындағы ұшу-қону алаңдарына қатысты мəселелер де оң шешімін тауып отыр. Бұдан өзге Үкімет басшысының бірінші орынбасары – Өңірлік даму министрі Елбасының Үкіметке берген тапсырмасы бойынша əлі де шешімі толық табылмай тұрған мəселелер жөнінде түсінік бе ріп, жалпы өңірлерде атқарылып жатқан шаруаларды сараптап өтті жəне Елбасы берген барлық тапсырмалардың мем лекеттік жіті бақылауда екендігін айтты. Бұдан кейін Елбасы Н.Назарбаев елдегі əкімдердің бар лығының халық алдында жасаған есептерімен танысып шыққандығын, елімізде бір жылдың ішінде көптеген игі шаруалардың атқарылғанын, ендігі кезекте жаңа міндеттерді бағындыру мақсатымен ой бөлісуге шақырып отырғанын айта келе, əкімдердің есебін тыңдады. Сондай-ақ, бүгінде Алматы қаласы бойынша бұрынырақ жеке меншікке сатылып кеткен 82 жер телімінің пайдаланусыз тұрғанын, дəл қазір ауыл шаруашылығы үшін жəне де халықтың игілігіне аса қажет болып тұрған кезеңде мұндай пайдаланусыз тұрған жер телімдерін мемлекет иелігіне қайтару мəселесін қарастыру керектігін жəне Алматы қаласының миграциялық мəселесіне ерекше назар аудару керектігін ескеріп, Елбасы Алматы қаласының əкімі Ахметжан Есімовке сөз кезегін берді. (Соңы 2-бетте). ----------------------------------------Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

мемлекеттік қызмет, экономика, білім беру, денсаулық сақтау жəне мəдениет салаларында ойдағыдай қызмет атқарып жүр. Еліміз бағдарламаның нақты нəтижесін көріп отыр. Дегенмен, əлі де қолданылатын ресурстар баршылық. Өйткені, зияткер ұлт қалыптастыру бар мүмкіндіктерді барынша мұқият қарастыруды қажет етеді. «Бұл жұмыстар əрі қарай жалғаса беретін болады», – деді Мемлекеттік хатшы. (Соңы 2-бетте).

мультфильм өткен аптада 31,3 млн. теңге жинады. Оны жарыққа шығарған Ш. Айманов атындағы «Қазақфильм» АҚ баспасөз қызметінің хабарлауынша, бұл фильм 3 жылдан астам уақыт бойы əзірленген. Жалпы ұлттық прокат үшін қазақ жəне орыс тілдеріндегі 40 көшірмесі жасалған.  Қызылордада «Жұмыспен қамту 2020» бағдарламасы бойынша 450 адам қайта даярлаудан өткізіледі. Мұнан өзге, бағдарлама аясында ауылдық елді мекендерде тұратын 80 адамға кəсіпкерлікпен айналысуға несие беріліп, 55 тұрғынды кəсіпкерлік негізінде оқыту жоспарлануда. Сондай-ақ, бағдарламаның ауылдық елді мекендерді дамыту бағыты бойынша қалаға қарасты үш ауылдық округтің Қызылжарма, Ақжарма, Қосшыңыраудың көшелері жөнделетін болады. ҚазАқпарат, СА-NEWS (kz), Bnews.kz агенттіктерінің хабарлары бойынша дайындалды.


2

www.egemen.kz

28 наурыз 2013 жыл

Оѕтїстік ґѕірлер алдында орасан міндеттер тўр (Соңы. Басы 1-бетте).

Биылғы қардың қалың түсуіне орай қаланы қардан тазарту ісі жəне табиғи кедергілердің алдын алу жөнінде атқарылған шаруаларды ретімен таныстыра келіп, қала əкімі А.Есімов əлемдік экономикалық дағдарысқа дейінгі жеке меншіктің қолына өтіп кеткен жер телімдерінің 118-і мемлекет иелігіне қайтарылғандығын, қалған пайдаланусыз тұрған 82 жер телімі коммерциялық банктерде кепілде тұруы себепті жəне оларды қайта сатып алу бүгінгі нарық бағамына сай тиімсіз екендігін, алдағы уақытта бұл мəселенің өз шешімін табатындығын жеткізді. Мұнан өзге қала əкімі Алматы қаласын көкөніспен жəне азық-түлікпен қамтамасыз ету жөнінде өзге аймақтармен келісілгенін, оның ішінде Алматы жəне Жамбыл облыстары арасында азық-түлік меморандумы қабылданғанын айтты. Миграция мəселесі бойынша жергілікті мəслихаттың шешіміне орай жаңа ережелердің бекітілгенін, қазіргі таңда мегаполисте сырттан келушілердің

қолымен жасалған қылмыстардың көрсеткіші былтырғы жылмен салыстырғанда екі есе азайып отырғандығын жеткізді. Сонымен қатар, қала əкімі бүгінгі таңда Алматы үшін ең маңызды болып отырған жайт экология мəселесі екендігін айта келіп, қалаға кіру жəне маңызды аумақтарды сақтау мақсатында 13 экологиялық бекет орнатылғанын, қала табиғатын қалыпты сақтау үшін шетелдерден экологиялық таза көліктер алу ісін жолға қойып отырғандарын білдірді. Өз кезегінде Елбасы Алматы қаласына қатысты əлі де көптеген жобалардың жүзеге асатындығын тілге тиек ете отырып, қала табиғатын жақсарту мəселесі күн тəртібінде тұрғандығын, бұл жолда дамыған елдер қолданып отырған барлық ережелер мен шарттарды қамту керектігін, қаланың туризм инфрақұрылымын дамытып, көркейте түсу қажеттігін айтты. Қызылорда облысының əкімі Қырымбек Көшербаев Елбасының ескертпесіне орай Қызылорда аумағы бойынша құрылысы жүріп жатқан Батыс Қытай-Батыс Еуропа тас жолын

салушы мердігер компаниялардың жұмыскерлеріне берешек 200 миллион теңге қарызы бойынша Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігі мен Бас Прокуратураның араласуымен іс қозғалғанын, өзінің жүктемесін атқара алмаған компания жұмыстан шеттетіліп, орнына басқа мердігердің келетіндігін жеткізді. Бұдан басқа Қызылорда өңірінде өндіріліп отырған мұнай кеніштеріне қатысты мəселелер мен көктемгі егін себу ісі туралы айтып өтті. Биыл Қызылорда облысында атқарылып отырған мемлекеттік жəне республи калық бағдарламаларға сай жаңадан 8800 жұмыс орны ашылатындығын жеткізді. Өзінің берген қысқаша мəліметінде Қызылорда облысының əкімі Қ.Көшербаев өңірдегі индустриялық-инновациялық бағдарламаны іске асыру барысы, атап айтқанда, облыстың өңірлік жалпы өніміндегі өңдеуші өнеркəсіптің үлесін арттыру туралы бағдарламалардың жолға қойылғандығын мəлімдеді. Мемлекет басшысы барлық деңгейдегі əкімдердің туындаған проб лемаларды жедел реттей

отырып, тұрғындармен нақты жұмыс істеуі қажеттігіне тоқталды. – Мемлекеттік қызметтің сапасы еселеп өсуге тиіс. Өткен жылы Президент Əкімшілігіне 20 мыңнан астам өтініштің үштен бірі оңтүстік өңірлердің тұрғындарынан келді. Негізінен азаматтар өз өтініштерінің немқұрайды қаралатынына, құқық қорғау жəне сот орган да рының жұмысына шағым дана ды. Мемлекеттік қызмет са пасының төмен болуы жəне сыбайлас жемқорлық фактілері азаматтардың ренішін туғызады. Жағдайды түбегейлі өзгерту қажет. Мемлекеттік қызметшілердің негізгі міндеті – халыққа қызмет ету, сапалы мемлекеттік қызмет көрсету, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Оңтүстік Қазақстан облысының əкімі Асқар Мырзахметов соңғы жылдары өңірде жаңа мектептер мен мектепке дейінгі мекемелердің құрылысы бойынша едəуір жұмыс жүргізілгеніне тоқталды. Өңірді балабақшалармен қамту деңгейі 14 пайыздан 61 пайызға дейін артқан. Бұған қоса, облыс əкімі Көксарай су реттегішінің жəне басқа да су-техникалық ғимараттарының жұмысы туралы,

сондай-ақ индустриялық даму картасына байланысты өңірде соңғы үш жылда 58 жобаның 56-ның мемлекеттік кестеге сəйкес жұмыс істеп отырғандығын баяндады. Жамбыл облысының əкімі Қанат Бозымбаев өңірдің 2012 жылғы əлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары, ин дустриялық-инновациялық жобаларды іске асыру, ауылдық аумақтағы апат алдында тұрған мектептердің проблемаларын шешу, сондай-ақ электр энергиясының баламалы көздеріне байланысты жобаларды енгізу туралы айтты. Жамбыл облысын өркендетуге салынған инвестицияның көлемі 32,3 пайызға, құрылыс саласындағы өсім – 67, ал бөлшек сауданың көрсеткіші – 16, көтерме сауда – 12, жүк тасымалдау 14 пайызға көтерілген. Өткен жылы жалпы өндіріс индексі 101,6 пайызды құрап, еңбек өнімділігі артқан. Облыс əкімі өңірде əлеуметтікэкономикалық даму қарқыны биылғы жылы да тұрақты сақталып отырғандығын жеткізді. Алматы облысының əкімі Аңсар Мұсаханов өңірдің əлеумет тік-экономикалық дамуы жөнінде есеп берді, сондай-ақ

мемлекеттік үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы аясында облыс аумағын да салынған нысандардың жоспарланған қуатында берілуі жөнінде жүргізіліп жатқан жұмыстардың барысы туралы айтты. Облыстағы елді мекендерді газдандыру, жолдарды жөндеу жəне облыс көлемінде туризм ісін дамыту мəселелеріне де тоқталды. Қазақстан Президенті наурыздан бастап мемлекеттік қызметтің жаңа үлгісі енгізілгенін, осыған байланысты барлық қажетті Жарлыққа қол қойылғанын атап өтті. –Бірінші шілдеге дейін басқарушылардың жаңа корпусы жасақталуы керек, оның құрамына қалалар мен аудандардың əкімдері кіреді. «А» корпусына үміткерлерді іріктеуді қатаң жүргізуді тапсырамын. Олар халық пен мемлекет мүддесіне берілген кəсіби қызметшілер болуға тиіс. Биылғы шілдеден бастап ауыл əкімдеріне қосымша 5000 адам, қаражат жəне өкілеттік беріледі. Ең шалғай ауылдардың тұрғындары жаңа өзгерістердің тиімділігін сезінуі керек, – деді Мемлекет басшысы.

Оңтүстік өңірлердің əкімдерімен өткізілген келелі кеңес соңында Нұрсұлтан Назарбаев Үкіметтің кейбір өңірлердегі су тасқынына мониторинг жүргізуі, сондай-ақ, ауыл шаруашылығы жұмыстарына мұқият əзірленуі қажеттігіне де назар аударды. – Қатерлі салдарларға жол бермеу үшін барлық күшті жұмылдыру талап етіледі. Елімізде көктемгі егістік жұмыстары басталады. Үкімет облыстардың əкімдерімен бірлесіп, егіс науқанын өткізу үшін барлық жағдайды жасауы керек. Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілерді қаржыландыру мəселелерін шешу үшін қажетті шаралар қабылдау қажет, ауыл шаруашылығы техникаларын дайындауды жəне қажетті көлемде жанармаймен қамтамасыз етуді аяқтаған жөн, – деді Мемлекет басшысы. Кездесу қорытындысы бойынша Мемлекет басшысы жергілікті билік қызметінің тиімділігін арттыру жөнінде нақты нұсқау берді жəне олардың орындалуын бақылауға алуды тапсырды. Нұрсұлтан Назарбаев облыстарда өнеркəсіпті индустриясыздандыру үдерісіне жол бермеуге, ауыл шаруашылығы жерлерін мақсатты пайдалануға, тұрғындарды жұмыспен қамту, өңірлерде шағын жəне орта бизнесті дамыту жөніндегі бағдарламаларды əрі қарай жүзеге асыру жөнінде белсенді жұмыстар жүргізу қажеттігіне ерекше назар аударды. АЛМАТЫ.

Суретті түсірген Берсінбек СƏРСЕНОВ.

Биылєы жылєа – 1093 стипендия

Ынтымаќтастыќ болашаєы зор Қазақстан Парламенті Мəжілісінің Төрағасы Нұрлан Нығматулин Финляндия Республикасының Қазақстандағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Микко Киннуненмен кездесіп, қазақстандық-финляндиялық ынтымақтастықты нығайтудың өзекті мəселелерін талқылады.

Əңгіме барысында тараптар екі елдің қазіргі даму үдерісі Қазақстан мен Финляндияның арасындағы қарым-қатынас стратегиялық əріптестіктің жаңа сапалық деңгейге көтерілгендігінің дəлелі екендігін айтты. Сонымен қатар, саяси

үнқатысу жолындағы жоғары жетістік тікелей екі елдің көшбасшылары Нұрсұлтан Назарбаев пен Саули Ниинистёнің еңбектерінің жемісі екендігіне баса назар аударды. Сондай-ақ, екі елдің парламент аралық ынтымақтастық

жағдайы да назардан тыс қалмады. Мəжіліс Төрағасы өз сөзінде: «Қазақстандық парламент өкілдерін финляндиялық əріптестердің заң шығару жолындағы, əсіресе, инновациялық даму, білім жүйесін жетілдіру, экономикаға «экологиялық» жолмен келу, жемқорлықпен күрес, жалпы алғанда, мемлекет пен азаматтық қоғамды жаңғырту жолындағы жұмыс тəжірибелері ерекше қызықтырады», деп атап өтті.

Екі елдің жоғары заң шығарушы органдары арасындағы қарым-қатынасты одан əрі күшей ту мақсатында Қазақстан Пар ламентінде Финляндиямен ынтымақтастық жөніндегі топ құрылды. Нұрлан Нығматулин мен Микко Киннунен парламент өкілдері арасындағы байланыстың алдағы уақытта жаңа белеске көтерілетініне жəне Қазақстан мен Финляндия арасында табысты ынтымақтастықтың болашағы зор екендігіне сенім білдірді. «Егемен-ақпарат».

 Туыстық туы

(Соңы. Басы 1-бетте). Отырыстың күн тəртібіндегі мəселелерге байланысты алғашқылардың бірі болып Білім жəне ғылым министрі Бақытжан Жұмағұлов сөз алды. Министр «Болашақ» халықаралық стипендиясын 2012 жылы іске асырудың қорытындылары, сондай-ақ басымдық берілген индустриялықинновациялық даму, білім беру жəне денсаулық сақтау мемлекеттік бағдарламалары үшін мемлекеттік қызметшілерді, ғылыми педагогика, инженер жəне медицина кадрларын нысаналы даярлаудың тетіктерін қамтамасыз ету жөніндегі «Болашақ» халықаралық стипендиясын дамыту жоспарының бірінші кезеңінің орындалу барысы туралы баяндап берді. Отырыста белгілі болғанындай, аталған жоспардың екінші кезеңін жүзеге асыру бойынша экономиканың басым салалары үшін шетелдерде білім алған мамандарды нысаналы даярлауды жүзеге асыру ұсынылады. Осыған байланысты мемлекеттік органдардан түскен мақсатты тапсырыстар негізінде мемлекеттік басқару жəне əкімшілендіру бағдарламалары бойынша жетекші

мамандар шетелдерде қысқа мерзімді тағылымдамадан өтуге жіберіледі. Шетелдің үздік ғылыми ұйымдары мен жоғары оқу орындарында, зертханаларында алдын ала анықталған тақырыптар бойынша докторанттардың бағдарламалық мақсатты даярлығын күшейту көзделіп отыр. Отырысқа қатысушылар сондай-ақ «Foundation PhD» бағдарламасы бойынша алдын ала тілдік жəне ғылыми-зерттеу даярлығын ұйымдастыру қажеттілігін атап өтті. Бұл бағдарлама докторанттардың академиялық ағылшын тілін меңгеру деңгейін арттыруға, сондай-ақ шетелдерде арнайы курстар ұйымдастыру арқылы 12 ай ішінде зерттеу қызметінің əдіс-тəсілдерін игерулеріне бағытталатын болады. Отырыс қорытындысында Комиссия академиялық білім алатын 37 қосымша мамандықты жəне тағылымдамадан өтуге 47 мамандықты бекітті. Ал 2013 жылға 1093 стипендия бөлінетін болды. Отырыстан кейін біз Білім жəне ғылым министрлігі Стратегиялық жоспарлау жəне ақпараттық технологиялар департаменті директорының міндетін атқарушы

Ақерке Абылайханнан «Болашақ» халықаралық стипендиясының биылғы жылдағы ерекшеліктерін сұраған едік. – Осы жылдағы ең басты жаңалық – биылғы жылдан бастап «Болашақ» стипендиясына үміткерлерден конкурсқа қатысу үшін құжаттарды қабылдау жыл бойы жүргізіледі, – деді ол. – Яғни, 18 ақпаннан бастап қазан айына дейін құжаттар қабылданады. Сонымен қатар, конкурстық іріктеу де жыл бойы жүргізіледі. Бұл үміткерлер үшін тиімді. Өйткені, биылғы жылы оқуын бітіретін үміткерлер құжаттарын дайындауға үлгеру мақсатында осындай шара қабылданып отыр. Ал стипендия тағайындау əр үш ай сайын Комиссияның отырысында нақтыланады. Бүгін Комиссия қарауына 18 азаматтың өтініші шығарылды. Олардың барлығы конкурстық іріктеуден өткен. – Қандай мамандықтарға басымдықтар беріледі? – Медицина, техникалық жəне ауыл шаруашылығы мамандықтарына басымдықтар берілетін болады. --------------------------------Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Біз ќашаннан сенімді серіктеспіз Ташкент тамылжып тұр. Астанада Арқаның асықпай келетін көктемінің иісі сезілмей жатқанда Ташкент топырағын басқаннан алдыңнан жылы леп еседі. Аппақ қардан жасыл əлемге еніп, көктем тынысымен бірге өзбек ағайындардың жылы ықыласты қарсы алуы көңілді одан сайын демдеп тастағандай. Олай дейтініміз – министрдің алдын ала əзірленген жұмыс сапарының кестесіне енбеген қабылдауда болуы. Өзбекстан басшысы Ислам Каримовтің қазақстандық министрмен кездесетінін жеткізуі солай ойлауымызға толық негіз берді. Кеше Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов Өзбекстан астанасына жұмыс сапарымен барған еді. Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан» – Ташкенттен.

Өзбекстан Сыртқы істер министрлігі ғимаратында осы елдің сыртқы саясат ведомствосының басшысы Абдулазиз Камиловпен біздің министрдің алғашында тек екеуара өткен кездесуінен соң қос тараптың кеңейтілген құрамдағы келіссөзі жүрді. – Жұмыс сапарымен елімізге қош келдіңіз, – деп сөз бастады Абдулазиз Камилов, – Сіздің бұл жолғы жұмыс сапарыңыз қысқа ғана уақыт болғанымен, өте дер

кезінде жүргізіліп жатыр деп санаймын. Себебі, отырып пікір алысуды талап ететін күн тəртібінде тұрған маңызды мəселелер бар. Олар дың əрқайсысы бойынша пікір алмасудың мəні зор, ал солардың ішінде шоқтықтанып тұрғаны Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың маусым айында елімізге жоспарланып отырған сапары. Өткен жылға ой жіберетін болсақ, онда екі арадағы барыс-келістер еске түседі, ол 2012 жылды біздер үшін жылы жүздесулерімен толыққан жемісті жыл деп қорытындылауға негіз береді.

«Өзбекстан басшысы Ислам Каримов Қазақстанға барып қайтты, ал біздер сіздердің Премьер-Министрлеріңізді қарсы алдық. Біздердің əңгіме етер тақырыптарымыз көп. Екіжақты қарым-қаты нас тармен қатар, аймақтық мə селелер өз алдына бір төбе. Айта кетерлігі, біздердің олар бойынша ұстанған көз қарастарымыз бір-біріне жақын», деген Абдулазиз Камилов Ерлан Əбілфайызұлына əрі сізді бүгін біздің Президентіміз қабылдағалы отыр, тағы да қош келдіңіздер деймін, деп сөз тізгінін əріптесіне ұсынды. Ерлан Ыдырысов: «Біз Ташкентке келіп, көктемді сезіндік. Сіздердің дос көңілмен қарсы алғандарыңызға алғысымызды айтып, бəріңізді Наурыз мерекесімен құттықтаймын. Наурыз – жаңару мен тазарудың, ынтымақ пен бірліктің мерекесі. Біз бұл мерекені қатты қадірлейміз, ол ортақ мереке, ортақ мəдениет пен тарихымызды жалғастыратын тін тəрізді. Сондықтан Наурызда айтылған жақсы тілектер сіздің еліңізге құт əкелсін», деді. Бұдан кейінгі келіссөз барысы

журналистердің қатысуынсыз жүргізілді. Түске таман Ерлан Ыдырысов Ақсарайға жол тартты. Өзбекстан Президенті Ислам Каримов Қазақстанмен арадағы əрбір кездесуге маңыз берілетінін жəне Қазақстан мен Өзбекстанның бірбірімен қашаннан сенімді əріптес пен мықты одақтас екендігін айтты жəне оның алда да жалғаса беретініне сенім білдірді. «Бұл жайында бізбен шектес аймақтар ғана емес, тыс жатқан алыстағы елдер де жақсы біледі. Қазіргідей сағат сайын құбылып тұрған əлемде бірігіп шешер мəселе жетерлік. Жаңадан пайда болып жатқан сын-қатерлерге қарсы тұруда күш біріктіру маңызды. Өкінішке қарай, ол қатерлер шын мəнінде бар. Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Өзбекстанға сапары жоспарланып отыр», деді Ислам Каримов. Осы сапардың маңыздылығы туралы баса айтқан Өзбекстан басшысы сол жолы қол қойылатын құжаттарға ерекше мəн берді. Мəселен, Қазақстан-Өзбекстан стратегиялық əріптестігі туралы келісім біздің қатынастарымызды барлық салада алға апарады, деді Ислам Каримов. Ташкенттегі жұмыс сапарының барысында Ерлан Ыдырысов Төле би бабаның басына барып, өзбектер «Қарлығаш əулие» деп қадірлейтін би атаның рухына тағзым етті.


КЇНДЕ Бүгінде елді мекендермен арадағы пошта байланысының көңіл көншітпейтіні көпшілікке мəлім. Соның салдарынан мерзімді басылымдар оқырмандар қолдарына тым кешігіп тиіп жатады. Осы мəселенің анық-қанығын білу мақсатында

Бір бумада – 7 газет Ақтаудан – Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ.

Тұрғындарға өздері жазылған газетжурналдарын жеткізіп беруде мəселе жоқ емес, бар. Ақтау қаласынан 7075 шақырым қашықтықтағы Қарақия ауданының Мұнайшы кентіне жолым түсті. Əкімшілігіне кірісімен, белі нен төрт орап таңылған буда-буда газеттерге көзім түсті де, санамды бір ой шарпып өтті. Ойым алдамапты, əкімшілік қызметкерлерімен сөйлесе келе, газеттердің күні кеше, яғни 26 наурызда жергілікті пошта бөлімшесінен жеткізілгендігін білдім. Бұл əкімшілікке тиісті газеттер. Газеттердің келуі өте сирек. Бұл бойынша пошта басшыларына арнайы хатпен шығып, мəселе көтергенбіз. Нəтиже шамалы, дейді кент əкімі Сымбат Төретаев. Айтса айтқандай, наурыз айының 26-сы күні əкелінген бума арасынан осы айдың 13,14,15,19,20,21,23 күнгі сандары шықты. Басқа былай тұрсын, пошта тасымалының сылбырлығына қатысты

мəселе Ақтау қаласының өзінде жоқ емес. Менің қарт көршім бар, оншақты жылдан бері зағип. Кезінде қызметкер болған ақсақалдың көзі көрмегенмен, көкірегі ояу. Теледидардан елдің хабарошар, жаңалығын қалт жібермей тыңдап отырады. Газет-журнал, кітаптарды оқып беретін – зайыбы Балаш ана. Иса ағай маған қоңырау шалып, газеттердің уақытында келмейтіндігін айтып шағымданған болатын. «Егемен Қазақстан» газетінің Ақтаудағы баспаханада басыла бастағанына бір жылға тарта уақыт болды. Бірақ, қала тұрғындарына тиісті газетін жеткізіп беруде кетіп жатқан қателікті көріп отырмыз. Сонда облыс орталығынан 500-600 шақырым ауылдардағы ахуал қандай? «Қазпошта» бұл мəселені қалай шешіп отыр? Ел-жұрт қаражатына жазылып, асыға күтетін басылымдарды оқырманға дер кезінде жеткізу үшін бұл салада жаңаша қимыл, соны қызмет қажет секілді.

 Тілшіге тығыз тапсырма

шыєатын газет ќолєа тимейді.

газетіміздің облыстардағы меншікті тілшілері кеше, 27 наурызда өз өңірлеріндегі жағдаймен жақынырақ танысқан болатын. Төменде тілшілердің іссапар барысында жазған материалдарын оқырмандар назарына жедел ұсынып отырмыз. кеңсесінде орналасқан, уақтылы жұмыс істейтін одан жазылған газет-журналдарымызды алып, түрлі төлемдерді өтеп, сəлемдемелер жөнелтіп, жеделхаттар жіберіп тұрушы едік. Бұрынғысынша өз

алдына бөлек пошта қызметі қалпына келтірілуін жөн көреміз, деген зейнеткер Тұрсынбақ Мəгешұлының ұсынысы жергілікті жұрттың ортақ ойы екені білінді.

Жўрт жиып оќиды Қостанайдан – Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА.

Мерзімді басылымдардың аудан, ауылдарға кешігіп жеткізілетіндігі бұрыннан белгілі жағдай. Облыс орталығынан 150 шақырымдай жерде жатқан Меңдіғара ауданындағы Харьков ауылына əдейі барып, осы байқағанымызға көз жеткізуді ойладық. «Қарқын» ЖШС директоры, Қазақстанның Еңбек Ері Сайран Бұқановтың үстелінің үстінде бір бума газет жатыр. Барлығы да басылымдардың Наурыз мейрамына дейінгі саны. Біз жаңалықтарды газеттен оқымаймыз. Өйткені, газет ауылымызға аптасына бір-ақ рет келеді. Ол жеткенше телеарналардың барлығынан жаңалықтарды көріп-біліп, қанығамыз.

Мұны айтқанда мен газеттің орнын төмендетейін деп отырғаным жоқ. Газеттің орны басқа. Ол қолға уақтылы жетуі тиіс. Мысалы, мен облыстық, республикалық бірнеше газет-журналға жазыламын. Оларды аптасына бір құшақ етіп бір-ақ əкеледі, дейді Сайран Бəлкенұлы. Қостанай ауданы Меңдіғараға қарағанда облыс орталығының іргесінде жатыр. Қостанайдан 35 шақырым жердегі Глазунов ауылы да газет-журналды аптаның əр жұмасы күні ғана алады. Осы ауылдағы белсенді оқырманымыздың бірі Лəззат Күнтуарова да елеңдеп аптаның соңын күтетінін жасырмайды. Жұма күні орта толғандай болады.

Табысталмай жатып ќалады Ақтөбеден – Сатыбалды СƏУІРБАЙ.

Ақтөбе-Мəртөк тас жолының бойындағы Хлебодаровка ауылы тұрмыстық игіліктердің біразына қол жеткізіп отырған елді мекен. Ауылға кірген бойда қазіргі таңда бірденбір мəдениет ошағы болып отырған Хлебодаровка орта мектебіне атбасын тіредік. Мектеп директоры Нұркен Елдосов біздің басылымдар қолдарыңызға уақытылы тие ме деген сауалымызға аптасына екі рет жеткізіледі, кейде бір аптаға дейін кешіктірілетін жəйттер де болады деген жауап алдық. Қаладан күн сайын жеткізілетін басылымдардың неге кешіктірілетінін білмекке Хлебодаровка ауылдық əкімдігіне соқтық. Қызметке кіріскеніне бір айдай болған ауыл əкімі Əділбек Тəжібай ауданға жиналысқа кетіпті.

Орнында қалған əкімдіктің бас маманы Наталья Черновскаяның айтуынша, басылымдарды оқырмандарға екі рет жеткізу қалыпты жағдай көрінеді. Əкімдікке газеттің 21 наурыз күнгі саны жеткізіліпті. Қалғанын поштадағылар біледі дегендей сыңай танытты. «Жазған құлда жату жоқ» дегендей, салып отырып поштаға келдік. Пошта бастығы Əлия Əбдірешова да басылымдарды аптасына екі рет жеткізетінін айтты. Біздің көзіміз «Егемен Қазақстан» газетінің үстіміздегі жылғы 14 ақпаннан бастап жиналған сандарының өз оқырманына табысталмай жатып қалғанына түскенде, ауданға қарасты мекемелердің қызметкерлері жаздырған мерзімді басылымдардың əуелі ауданға барып, содан кейін осында жеткізілетінін айтып ақталғандай болды.

5 наурыздыѕ нґмірі поштада... Көкшетаудан – Бақберген АМАЛБЕК.

Ақмола облысы биыл «Егемен Қазақстан» газетіне жазылуда бұрын болмаған көрсеткішке қол жеткізді. Көңіліміз өсіп жүретін. Бірақ, ақпан айынан бері тілшілер қосына бас басылымның таралуы жөнінде шағымдар жиілеп кетті. Мұның себебі неде? Оның жауабы көкейімізде сайрап тұр. Пошта тасымалының, анығырақ айтсақ, жалпы пошта қызметінің мүлдем сын көтермейтін жағдайда құлдырап кеткендігінен екені мəлім. Оқырмандар дабылына құлақ түру мақсатымен 27 наурызда Зеренді ауданының ірі екі ауылдық округінде болдық. Алты ауылды біріктіретін Күсеп округінің əкімі Сағынтай Кенжеғозин бізді жылы қарсы алғанымен, алдымызға «Егеменнің» 21 наурыздағы нөмірін тастай берді. Қысылып қалдық. Сұрақты біз емес, ол қойғандай еді.

Əкімдік ғимаратындағы пошта меңгерушісі Майгүл Қылышбекованың есігін тықылдаттық. Ол əрі хат тасушы да екен. Жалғыз өзі жұмыс істейді. Ауылдағы 1200 адамның зейнетақы, жəрдемақы, салық, айыппұл, алимент деген сияқтыларын да ресімдейді, тасымалдайды, жөнелтеді. Өзінің айтуы бойынша, газет-журналдар ауданнан аптасына үш рет жеткізіледі. Сонда 4 мың теңгелік нəпақасы бар, өзге үш ауылдың хат тасушылары не жарытады дейсіз?! Қонысбай округінің төрт ауылының бəрінде пошта бөлімшесі бар еді. Біреуі ғана қалыпты. Еш жерде хат тасушы жоқ. Бір бұрышта үйме газеттер жатыр. «Егеменді» алып қарасақ, 5 наурыздағы екен. Ең соңғысы – 21 наурыздағы. Сонда газет қалай таратылады дейсіз ғой. Таратылмайды.

Ќалпына келтірілуін тілейді Қарағандыдан – Айқын НЕСІПБАЙ.

Сарепта Абай ауданындағы оқырман қауымы көп ауылдардың бірі ретінде белгілі. «Естіліп қалып жататын жаңалықоқиғалардың мəн-жайына тереңірек қанығу үшін газеттердің əр саны тағатсыздана күтіліп отырады. Соларды шұғыл əрі байыпты баяндайтын «Егемен Қазақстан» қолдарына тигенше асық жұрт. Міне, 23 наурыздағы нөмірі бүгін келді. Аптасына үш рет жеткізіліп тұрады. Бұл жағынан өкпе жоқ, деді тілдесу басында ауыл əкімі Мұрат Жақыпов. Алайда «Қазпоштаның» аудандық филиалы тарапынан газеттер үйді-үйге іле таратылмайды екен. Осындай міндетпен бірге пошталық басқа да қызметтерді

қосалқы атқаруға келіскен, сол үшін айына 5 мың теңге төленетін кəсіпкер дүкеніне үйілген басылымдарды əркім өз аяғымен келіп алмаса апарылмай, іргелес Қоянды, Қойбас бөлімшелері тұрғындарына тиесілі газет-журналдар да осында қаланып, сол жақтардан қатынаушылар қашан алып кеткенше жата беретін көрінеді. Қойбастық оқырманның бірі Төкен Сəтиев газеттердің артынан жоғалып, мүлдем қолға тидірмеуі кездеседі, соның салдары мерзімді басылымдарға жазылуға селқостық тудыруы жасырарлық жай емес дейді. Ауылымызда бұған дейін пошта бөлімшесі бар еді. Селолық əкімдік

Оќырмандар разы

Өскеменнен – Оңдасын ЕЛУБАЙ.

26 наурызда Ұлан ауданының Мамай батыр ауылына барғанымызда ең алдымен «Қазпошта» АҚ бөлімшесіне атбасын бұрдық. Бұдан екі жыл бұрын облыстық «Қазпошта» мекемесі сары кірпіштен өріп салып берген əсем əрі жинақы поштаға ауылдың бірнеше тұрғындары келіп, төлемдер жасап, қажетті сауалдарға жауап алуда. Пошта бөлімінің меңгерушісі Əлмира Əміржанова шаруа барысымен танысқан соң «Бізге газет-журналдар уақтылы келеді. Бүгін «Егемен Қазақстанның» мерекелік 23 наурыздағы санын, ал облыстық «Дидар» газетінің 25 наурыздағы санын Мамай батыр, Сағыр, Баяш, Желдіөзек ауылдарының оқырмандары алып

үлгерді. Мереке күндері болған соң бүгін тараттық, əйтпесе аптасына үш-төрт рет газет-журналдарды оқырмандарға жеткізіп тұрамыз, деді. Ауылдағы орта мектептің директоры Марат Есімханұлы Шампаев та газет-журналдардың уақтылы жеткізіліп тұратынын тілге тиек етті. Ерлі-зайыпты зейнеткерлер Қабылан, Шəйзада Жаңабаевтар ұзақ уақыт бойы «Егемен Қазақстан» газетінің тұрақты оқырмандары. «Газеттің тасылымына реніш жоқ. Міне, 23 наурыздағы «Егемендегі» сазгер Илья Жақановтың «Қазақ вальсі», айтыс ақыны Хасен Зəкарияның жерлес батыр ағамыз Қасым Қайсенов туралы естелік мақаласын сүйсіне оқыдық, деді Шəйзада апайымыз.

27 ауылєа – їш пошта тасушы Павлодардан – Фарида БЫҚАЙ.

Малыбай, Шоқтал, Шақа, Майқарағай, Қазы ауылдарының тұрғындары осылай дейді. Көктемгі қар суынан шалғай ауылдарға жете алмай біз ауданның Қызылəскер ауылына келіп телефон арқылы хабарластық. Жалпы, Малыбай ауылының тұрғыны, кітапханашы Раушан Айғазинова бізге бұрын да хабарласып, мерзімді басылымдардың уақытында жеткізілмейтінін, үнемі кеш келетініне «Қазпошта» АҚ қызметіне ренішін білдірген еді. Малыбай ауылы əкімдігі қызметкері Халима Хасенова да уақытында газеттің келмейтінін жеткізді. Ал, біз келген Қызылəскер ауылына, пошташы Бақыт апайдың айтуынша, газет күнделікті келіп тұрады екен. Аудандағы негізгі мəселе – басылымдар шалғай

ауылдарға екі күн, бір апта ішінде жеткізіледі. Аудандық пошта бөлімі қызметкерлерінің айтуынша, ауылдарға белгіленген кесте бойынша аптаның үш күні газет жеткізіледі. Ал, ауданның 27 ауылына бар-жоғы үш-ақ пошта тасушы көлік бар екен. Апталап кешігетін себебі осы, дейді. Келесі келген Бесқарағай ауылы аудан орталығынан 13 шақырым жерде, бірақ, газет екінші күні келеді. Осы жерде 30 жыл пошташы болып келе жатқан Дəметкен апайымыз пошта үйі болмаған соң газеттердің барлығын үйіне апарып сорттап, таратуға дайындайды екен. Ал, Жаңатан, Əйтей, Қызылқоғам ауылдарында пошта бөлімшелері жабылып қалыпты, енді тағы да 5 бөлімше жабылмақшы.

Петропавлдан – Өмір ЕСҚАЛИ.

Архангелька ауылдық округінің əкімі Махмет Байбусинов пошта қызметінің нашарлығын, хат-хабардың кешігіп келетінін жасырмады. Байланыс бөлімшесі үйінің есігінде қара құлып тұр. Аудандық пошта байланысы торабына тиесілі ғимарат отынмен қамтамасыз етілмеген. Сол себепті қазір шіркеудің асханасын жалға алып отыр. Газет-журналдар мен зейнетақы алдымен пошташы Оксана Ханның үйіне жеткізіліп, сосын ғана таратылады екен. Əкімнің сөзін ауыл тұрғыны Марат Құсайынов растаса, бірнеше ұлттық басылымды жаздырып алатын тіл жанашыры Əлім Төлебаев аптасына 2 рет көрсетілетін байланыс қызметіне

Атыраудан – Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ.

Ауылдағы бастауыш мектеп директоры Шеген Неталиев жұмыс орнында «Егеменнің» 20 наурыздағы санын ұстап отырды. Бас басылымды үйіне де жаздырып алатын ұстаз «етжеңді» нөмір қолға тимегенін айтады. Пошта байланысы бөлімшесіндегілер 21 наурыздағы газет жеткізілді дегенмен, дəл осы күні шыққан газет бастауыш мектепке əлі əкелінбепті. Айтпақшы, «Егеменнің» «етжеңді» саны Х.Ерғалиев ауылына да жеткізілмеген-ау деген күдігіміз барын жоққа шығармаймыз. Өйткені, кеше түске таман Исатай аудандық пошта байланысы торабының бастығы Жантұрған Сұлтанбековке жолығуға келгенімізде, хат тасушының бірі оның Тұщықұдық, Х.Ерғалиев ауылдарына газет алып кеткенінен хабардар етті.

НЕГЕ?

Шіркеу асханасын жалдап отыр

«Етжеѕдіні» кім кешіктірді? Тұщықұдық – Исатай ауданының аумағында болғанмен, Атырау қаласынан шамамен 75 шақырымдай қашықта орналасқан ауыл. Тұрғындар мерзімді басылымдарға жазылуға да ынталы екен. Соның ішінде «Егеменнің» тұрақты оқырмандары да жетерлік. Алайда, кеше, дəлірек айтқанда, 27 наурызда күндізгі сағат 11-ге дейін осы ауылда болғанымызда «Егемен Қазақстанның» 23 наурыздағы (№92) нөмірі Тұщықұдық пошта байланысы бөлімшесіне жеткізілмегеніне куə болдық. Бөлімше меңгерушісі Айгүл Имашева мен хат тасушы Назымгүл Қанатованың кезектесе айтуына қарағанда, «Егеменнің» бұл нөмірі аудан орталығы –Аққыстауға жеткізілген. Бұрын Тұщықұдыққа Атырау қаласынан тасымалданатын газеттер жолшыбай қалдырылады екен.

3

www.egemen.kz

28 наурыз 2013 жыл

көңілі толмайтынын, іркілістердің жиі орын алатынын, мəселен, «Егеменнің» 6 наурыздағы, облыстық «Солтүстік Қазақстанның» 7 наурыздағы нөмірлері қолға енді тиіп отырғанын қынжыла жеткізді. Осы округке қарасты Новокаменка елді мекенінде 200-ге жуық үй бар. Алайда, мұнда да пошта қызметінің сапасына шағымданушылар көп. Бұған дейін хатхабар аптасына 3 рет жеткізілсе, енді 2 ретке көшірілген. Біз барған күні «Егеменнің» 23 наурыздағы саны əкелініпті. Пошта ауданнан кешке таман келгендіктен, 200-ге жуық газет-журналдың жартысы ғана иелерін тауыпты.

«Пошта кїні» єана таратады Тараздан – Көсемəлі СƏТТІБАЙҰЛЫ.

Сəрсенбіден бастап келеді Қызылордадан – Ержан БАЙТІЛЕС.

Бұрындары «ауылға газеттерің кешігіп келеді» деген сөзді жиі еститін едік. «Сабақты ине сəтімен» деген ғой. Кеше мерзімді басылымдардың жеткізілуі жайында біраз жерді аралап қайттық. Алдымен қаланың іргесіндегі «Талсуат» ауылына бардық. Ауылдық округ əкімі Тастайбек Мұсабаев елді мекенде «Қазпошта» бөлімшесінің ашылғанын, газет-журналдың дер шағында келіп тұрғанын, оқырманға кешікпей жетіп жатқанын айтты. Көшеде кетіп бара жатқан ауыл тұрғындарынан да сұрадық. Ешқандай арыз-шағым жоқ екенін жеткізді. Облыстағы орталыққа жақын əрі шағын аудан – Сырдария. Сондықтан бұл ауданда да мерзімді басылымдардың таратылуынан кінəрат жоқ екен. Одан Жалағаш ауданына бардық. Арнайы Шəменов ауылына бұрылдық. Байланыс бөлімшесінің қызметкері Саракүл

Қыстаубаеваға жолықтық. Ауылға газетжурналдар сəрсенбіден бастап келеді. Содан аптаның аяғына дейін тыным жоқ, дейді ол. «Егеменнің» аптадағы алғашқы нөмірі сейсенбіде шығады. Газет ауылға ертеңінде жетіп тұр. Былай қарағанда арызданатын мəселе емес. Оның арғы жағындағы Қаракеткен ауылындағы жағдай да осыны көрсетті. Шиелі ауданында да басылымдардың жеткізілуі жүйеленген. Бұрынғыдай кешігу жоқ екен. Аймақта ең шеткері жатқан Арал ауданы ғой. Сонда сұрау салдық. Арал мен Қызылорданың арасы 450 шақырымды құрайды. Ал ауданнан 120 шақырым жерде жатқан Аманөткел деген ауыл бар. Басылым оқырманға жетем дегенше 570 шақырымдық жолдан өтеді. Міне, осы ауылға газетті аптасына топтап екі рет қана əкеледі. Ауыл əкімі Кенжебек Жаназаров бізге осыны жеткізді.

Соѕєы саны – 14 наурыздаєысы Оралдан – Темір ҚҰСАЙЫН.

Облыс орталығынан 82 шақырым қашықтықта орналасқан Сырым ауданындағы Алғабас ауылына «Егемен» аптасына екі рет жеткізіледі. Наурыз күні газеттің мұндағы тұрақты оқырманы Самиғолла Əменовтің үйіндегі басылымның соңғы нөмірі 21 наурыз күнгі болып шықты. Ал Орал қаласынан 170 шақырым жердегі Шағырлыой ауылында тұратын тағы бір тұрақты оқырман Светлана Ғұсманованың ұқыптылығы мен жинақылығы əбден тəнті етті. Газет сандары дəл бір кітапханадағыдай мұқият тігілген. Жол одан əрі жалғасты. Көп кешікпей Жусандыой ауылына келіп кірдік. Байланыс бөлімшесінің меңгерушісі Гүлшат Қасымованы тауып алдық. Оған «Егеменді» тұрақты алдырып оқитын бір отбасына бастап баруды өтіндік. Кездейсоқтық дегенді қойсаңызшы, дəл осы кезде осы шаңырақтың отанасы бір

құшақ «Егеменді» көтеріп, үйге жақындап келеді. Аты-жөнін Тұрсынай Қабиева деп таныстырды. Жеке жазылушы үйіне бір құшақ қып əкеле жатқаны басылымның 1-14 наурыз аралығындағы нөмірлері екен. Ал Жусандыой ауылының əкімі Талап Қазиевтің кабинетіндегі «Егеменнің» соңғы саны наурыздың 5-і күнгісі екен. Сол сəтте ауылдық əкімдіктің басқа бөлмелерінде де одан бергі газет саны болмай шықты. Елді мекендегі газет жанашырларының айтуына қарағанда, «Қазпошта» бөлімшесі мерзімді басылымдар тасымалдауды мүлдем тоқтатқан. Оны жолдың шығуына қарай ауыл əкімінің жүргізушісі аталған ауылға жеткізіп тұрады екен. Мысалы, 27 наурыз күні Жусандыойға жеткізілген «Егеменнің» соңғы нөмірі наурыздың 14-індегі саны екенін ескерсек, араға екі апта уақыт түскенін есептеп шығару қиынға түспейді.

Байзақ ауданындағы Қызыл жұлдыз ауылында «пошта күні» деген бар екен. Ол күн – аптаның сейсенбі, бейсенбі жəне сенбісі болып белгіленіпті. Демек, бұл ауылдағы мекеме қызметкерлері мен тұрғындар өздері жазылған газет-журналдар мен жақын-жуықтарынан күткен хат-хабарларды күн сайын емес, тек əлгі «кестемен» белгіленген күндері ғана ала алады. Мысалы, республикалық «Егемен Қазақстан», «Казахстанская правда» газеттері аптасына 5 рет, сейсенбі, сəрсенбі, бейсенбі, жұма жəне сенбі күндері облыс орталығындағы баспаханадан жарыққа шығады. Міне, осы өз өңіріміздің баспаханасында күн сайын басылып жатқан басылымдарды облыс орталығына «тиіп» тұрған Байзақ ауданындағы «пошта

күндері» бойынша таратсақ сейсенбі, сəрсенбі күндері жарық көрген газеттер – бейсенбі, ал бейсенбі, жұма күндері жарық көрген газеттер – сенбі күні ғана оқырман қолына тиеді. Қызыл жұлдыз ауылдық округінде 980 аула, 5523 тұрғын бар. Олар мыңға жуық басылымға жазылған. Бірақ оларды тарату, жеткізу жұмыстарында жеделдіктің жоқтығы «пошта күні» деген кестеден анық көрініп тұр. Ауыл əкімінің орынбасары Дəуренбек Мəдешов бұл кемшілікті ауылдағы мыңға жуық аулаға 1 хат-хабар таратушының қызмет етуімен түсіндірді. Жалпы, бір ауылдың мысалынан байқағанымыз, облыста газет-журналдарды уақытылы тарату, хат-хабарларды дер кезінде жеткізу жұмысы қазіргі заман талабына сай емес.

Ауа райына байланысты жеткізіледі Талдықорғаннан – Нұрбол ƏЛДІБАЕВ.

Талдықорғаннан 50 шақырым жердегі Ескелді ауданы, Ақтұма ауылына барып мерзімді басылымдардың таралу барысын сұрағанымызда «ауа райына байланысты ғой, негізі аптасына бір-екі рет газет алып оқимыз», деді. «Жалпы, ауылдық округіміздегі төрт елді мекенде тұратын 2185 адамға екі пошта байланыс торабы қызмет көрсетеді. Мерзімді басылымдар қысқа салым ауа райының қолайсыздығына орай айына

екі-үш рет, ал жазғытұрым аптасына үш рет ауылымызға жеткізіледі. Міне, бүгін 27 наурызда қолымда «Егемен Қазақстан» газетінің 23 наурыздағы саны тұр. Негізі мерзімді басылымдар облыс орталығындағы баспаханадан алдымен аудан орталығына, сосын ауылдарға таратылады. Біздің ауыл аудан орталығынан 65 шақырым қашықтықта орналасқан», деді Ақын Сара ауылдық округінің əкімі Идиал Жаманбалин.

«Ќазпоштаны» айына бір мəрте кґреді Шымкенттен – Оралхан ДƏУІТ.

Жамбыл – Бəйдібек ауданының орталығы Шаяннан небəрі 5 шақырым қашықтықта орналасқан ауыл. Бұрын мұнда «Қазпошта» мекемесі жұмыс істеген. Қазір бұл мекеменің көлеңкесі де жоқ. Ауылдық округ əкімі Күмісбек Ахметовпен əңгімелескенімізде ə дегеннен-ақ газетжурнал, хат-хабар тарату жұмысына көңілі толмайтынын білдірді. «Шынын айту керек, қазір «Қазпоштаның» қызметкерлерін зейнетақы таратқан кезде ғана көреміз. Елге газет-журнал тарату мəселесі мүлдем сын көтермейді. Дəл қазір осы Жамбыл ауылына газет аптасына бір рет келсе келді, болмаса ол да жоқ. Мен бұл жерде басылымдарға «Қазпошта» арқылы жазылғандардың жағдайын айтып тұрмын. Бұл мекеменің елмен байланысы өте нашар. Ауылдағылардың кейбірі газеттерге «Ернұр-Пресс» мекемесі

арқылы жазылған. Бұл мекеме аптасына екі мəрте жеткізіп тұрады. Оған да шүкіршілік», дейді ауыл əкімі. Шынында, ауылдық əкімшілік осы «Ернұр-Пресс» арқылы жазылған екен. Əкімнің үстелінің үстінде «Егемен Қазақстан», «Оңтүстік Қазақстан» газеттерінің соңғы нөмірлері жатты. 23 наурыз күні шыққан бұл газеттер 26 наурыз күні жетіпті. Ал, осы ауылдың тағы бір тұрғыны, еңбек ардагері Рыстай Сыйқымов былай дейді: «Қазпоштаның» тірлігіне қатты қарным ашады. Газет дегенді солар зейнетақы айына бір рет таратқан кезде көреміз. Сосын зейнетақыны таныстарының үйінде отырып таратады. Қасында ешқандай күзет жоқ. Əлгіндей жеке меншік газеттерді тықпалағаннан бөлек, зейнетақы таратушының көлігінің бензиніне деп қосымша ақша жинап береміз».


4

www.egemen.kz

28 наурыз 2013 жыл

 Толғандырар тақырып Бүкіл өркениет əлемі тұтынушы мүддесінен шығу жолында қалтқысыз қызмет көрсетіп, олардың құқығын басты құндылық ретінде қастерлейді. Ал жабайы капитализмнің жыртық кемесіне жармасқан жиырма жыл ішінде біздің қоғам керісінше, тұтынушыны тұқырту жолында алыпсатарлықтың небір арсыз амалдарын ойлап тауып, өркениетті бəсекелестіктен тұратын классикалық нарық қағидаларын жоққа шығарды. Оған осы жиырма жыл ішінде бір рет арзандап көрмеген базар нарқы мен қызмет көрсету саласының тойымсыз тарифі куə. Бұл – бүкіл тұтыну рыногын жаулап алған монополистердің бəсекелестік орта қалыптастыруға қарсы қасақана жасаған қарекетінің кесірі. Сонау бір өкпені қысқан өтпелі кезеңде есепсіз жүргізілген жекешелендіру науқаны барысында аға ұрпақ қолымен жасалған ортақ игіліктерді, коммуналдық жүйелер мен электр тарату желілерін су тегін жекеменшік қолына бердік. Басты желеу – негізінен өткен ғасырдың екінші жартысында салынған, пайдалану мерзімі өтіп бара жатқан коммуналдық жəне инженерлік желілерді жекеменшік инвесторлардың қаржысымен жаңғырту жəне қайта құру

болса, электр тарату компанияларының тарифтері неге өсіріледі? Оған ТМРА неге рұқсат береді? Осы орайда ТМРА тұтынушы мүддесінен гөрі энергетикалық компаниялардың мүддесін көбірек қорғап келе жатқаны туралы еріксіз ойлануға тура келеді. Электр энергиясы тарифінің өсуі коммуналдық қызмет түрлерінің барлығының бағасын қымбаттатуға апарады. Бұл өз кезегінде ТМРА үшін коммуналдық қызмет тарифтерін көтеруге келісім беру

бөлінді. Алайда, өңір əкімдіктері бұл қаржыны да тиімді пайдаланбады. Су тарату желілеріндегі ысырап азаймай отыр. Монополистер осы магистралды жылу жүйелеріндегі су жəне электр тарату желілеріндегі ысыраптың орнын тұтынушылар есебінен толықтыруды əдетке айналдырған. Бүкіл өркениетті əлем магистралды жүйелердегі су жəне электр тарату желілеріндегі ысырапты жоққа шығару үшін күресетін болса, біздің коммуналдық саланың монополистері мұндай ысырапты болдырмауға мүдделі емес. Олар үшін мұндай ысыраптар желілердің ескіргендігін желеу етіп, алдағы уақытта да тарифтерді тұрақты түрде көтере беруге ыңғайлы.

күтесіз. Ес кетті, жан шықты дегенде тағы лентаға жазылған «Кешіріңіз, дəл қазіргі уақытта операторлар бос емес, кейінірек хабарласыңыз» деген дауыс қосылып, жұқарған жүйкеңізге тұз себеді. Сөйтіп, ақылы анықтама қызметіне хабарласып, анықтама алмасаңыз да «Қазтелекомның» жоғары «сервистік» қызметінің ақысын төлеп құтыласыз. Мұндай байланыс қызметі кімге керек? Сондықтан үй телефонынан жаппай бас тартып, біршама бəсекелестік нышаны бар ұялы телефон байланысына көшу керек. Біздің билік басындағылар жиі үлгі ететін Еуропада мұндай қозғалыс көптен бері белең алған. Соңғы уақытта ТМРА тұтынушыларды

«Егемен Қазақстан».

болатын. Сөйтіп, стратегиялық маңызы бар электр қуатын тарату желілері де, сумен, жылумен, газбен жабдықтау жүйелері де қалталылардың қолына көшті. Құп делік, содан бергі өткен жиырма жылда не өзгертілді, не жаңартылды? Мəселен, 1998 жылы жүргізілген мониторинг бойынша, коммуналдық жəне инженерлік жүйелердің негізгі қорларының 60-70 пайызға ескіргендігі атап көрсетіліп, кешегі кеңес заманынан қалған жылу жүйелері, су құбырлары мен электр желілерін шұғыл жаңарту қажеттігі күн тəртібіне қойылған. Ескірген желілер үлкен шығындардың орын алуына жол беріп, бұл өз кезегінде табиғи монополия субьектілерінің тарифтерін көтеруге себеп болып отырғандығы да нақты ескертілген. Содан бері де аттай 15 жыл өтті. Бізде «баяғы жартас – бір жартас». Үкіметтің 2012 жылғы мəліметі бойынша, еліміздегі сумен жабдықтау жүйелерінің 64 пайызы, су тарату құбырларының 66 пайызы, жылумен жабдықтау жүйелерінің 63 пайызы, электр желілерінің 73 пайызы, газбен жабдықтау жүйелерінің 54 пайызы жедел күрделі жөндеуді қажет ететін жағдайға жеткен. Ащы шындықты айтсақ, бұл саладағы қордаланған проблемалар елдің бұдан кейінгі əлеуметтікэкономикалық дамуына қауіп төндіретін шекке шықты. Сонда осы жылдар ішінде стратегиялық инженерлік желілерді жекеменшікке алған инвесторлар коммуналдық инфрақұрылымдардың жарты пайызын да жаңғыртпаған ба? Жыл сайын тарифті қымбаттатудан түсетін қаржы қайда? Басқасын былай қойғанда, 2009 жылы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің (ТМРА) жауапкершілігімен ескірген коммуналдық желілерді жаңарту үшін 600ден астам инвестициялық бағдарламалар белгіленіп, соған сəйкес арнайы инвестициялық тарифтер тағайындалған болатын. Тек осы инвестициялық тарифтер арқылы тұтынушыдан қосымша жиналған төлемдер көлемінің өзі 507,3 миллиард теңге немесе 3,4 миллиард долларға жеткен. Осы қаржының өзі-ақ бірнеше ірі қалалардың ескірген коммуналдық жүйелерін жаңғыртуға жетер еді ғой. Бұдан басқа ТМРА-ның келісімімен табиғи монополия субьектілерінің иелері коммуналдық жүйелердің ескіруі салдарынан болатын «шығындардың» орнын толтыру желеуімен жыл сайын тарифтерді өсіру шараларын қолданып келеді. Мəселен, Статистика агенттігінің ресми мəліметі бойынша, 2005 жылдан 2011 жылға дейін табиғи монополия субьектілері жылу беруді 43 пайызға, яғни жылудың əрбір гигакалориясын 1810 теңгеден 2585 теңгеге дейін, электр энергиясын екі еседен астам, яғни электр қуатының əрбір киловатын 4,18 теңгеден 9,15 теңгеге дейін, ыстық су, суық су мен газды тиісінше 54,59 жəне 57 пайызға дейін, үй телефонының тарифін екі есе, яғни 440 теңгеден 839 теңгеге дейін қымбаттатқан. Жалпы алғанда, еліміз бойынша соңғы жылдары электр энергиясын тарату компанияларының қызметі үш есеге жуық қымбаттаған. Мəселен, 2005-2011 жылдар аралығында электр қуатының əрбір киловаты Қызылордада 4,45 теңгеден 12,6 теңгеге, Көкшетауда 4,46 теңгеден 12,87 теңгеге, Алматыда 4,60 теңгеден 12,34 теңгеге, Талдықорғанда 4,80 теңгеден 12,34 теңгеге, Шымкентте 4,40 теңгеден 11,33 теңгеге дейін өсіп отыр. Электр тарату компаниялары тариф қымбаттатудан түскен қаржыны қалай пайдаланады? Соңғы 10 жыл ішінде электр тарату желілерінің ескіргендігіне байланысты жоғалтылатын шығын еселеп артқан. Мəселен, 10 жыл бұрын мұндай шығын көлемі 10 пайыз болса, қазір оның деңгейі 30 пайызға дейін жетіп отыр. Желілерді жаңғыртуға жұмсалмайтын

үшін «маневр» жасауға мүмкіндік береді. Осы үрдіс ТМРА-ға Мұрат Оспанов жетекшілік ете бастаған соңғы уақытта тым қарқын алып бара жатқан сияқты. Бəсекелестікті қорғау агенттігінің төрағасы Болатбек Қуандықов энергетикалық компаниялар тарифті қымбаттатудан түскен табысты толығымен құрылтайшыларға дивиденд ретінде төлеуге жұмсап отырғандығын атап көрсетті. Жалпы алғанда, құрылтайшыларға төленген дивиденд мөлшері 2 млрд. теңге немесе 13 млн. долларды құраған. Ал осы уақытта электр желілерін модернизациялауға 24,9 млн. теңге немесе 166 мың доллар ғана, яғни құрылтайшыларға төленген сыйақыдан 80 есе аз қаржы бөлінген. Оның сыртында еліміздің стратегиялық саласының бірінен саналатын энергетикалық инфрақұрылымды жаңғыртуға жыл сайын бюджеттен миллиардтаған қаржы бөлініп, энергетика алпауыттарының табысын еселеуге мүмкіндік беріп келеді. Еліміздің электр энергиясымен қамтамасыз ету жүйелерін дамытуға 2004-2010 жылдар аралығында республикалық бюджеттен өңір əкімдіктеріне 8 миллиард теңге қаржы бөлінді. Ал барлық аудандық, облыстық электр жүйелері компаниялары жекеменшік «кəсіпкерлер» қолында. Ал бюджет қаржысы болса, салық төлеуші қарапайым халықтың қаржысы емес пе. Ендеше, ол неге халықтың келісімінсіз, бақылауынсыз жекеменшік алпауыттардың байлығын еселеуге жұмсалады? Бюджет қаржысын «жыртығына жамау қылуға» құныққан жекеменшік «инвесторсымақтар» енді тарифтер есебінен түсетін пайданы місе тұтпай, бюджеттен бөлінген арнайы мақсаттағы қаржыларды да жеке пайдасына жаратып жатқан сияқты. Əйтпесе, жыл сайын модернизацияға бюджеттен бөлінетін миллиардтаған қаржыға қарамастан, дəл қазір электрмен жабдықтау жүйелерінің 73 пайызының пайдалануға жарамсыз деңгейге жеткенін қалай түсіндіруге болады? Бұл ретте осының бəрін реттейтін, монополиялық субьектілердің заңсыздығына жол бермей тұтынушы мүддесін қорғау үшін құрылған мемлекеттік орган – Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің керісінше, монополистердің мүддесін қорғаушы құрылымға айналып бара жатқанын айтпасқа амалымыз жоқ. Ол үшін ТМРА жекеменшік монополистерден қандай «дивиденд» алатындығы да онша шешілмейтін жұмбақ емес. Экономикамыздың тағы бір стратегиялық саласы болып саналатын жылумен жабдықтау жүйелерінің басым бөлі гі Ақтөбе, Атырау, Батыс Қазақстан, Қарағанды, Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Оңтүстік Қазақстан облыстарында жəне Астана мен Алматы қалаларында жекеменшікке берілген. Соған қарамастан 2004-2010 жылдар аралығында жылу жүйелерін жаңғыртуға осы өңірлерге республикалық бюджеттен 19 миллиард теңге қаржы бөлінді. Кейіннен осы бөлінген қаржының тиімділігін тексерген кезде Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан жəне Солтүстік Қазақстан облыстарында тұрғындарды жылумен қамту сапасы бұрынғыдан да төмендеп, ал жылу желілеріндегі апаттар тіпті жиілеп кеткендігі анықталды. Яғни, бюджеттен бөлінген қаржы нақты мақсатқа пайдаланылмаған. Қазір еліміздің жылумен жабдықтау жүйелеріндегі ахуал ерекше алаңдатарлық жағдайға жетті. Мəселен, магистральды жылу тарату желілерінде жылудың ысырап болуы 11 пайыздан асса, көп қабатты үйлерге жылу тарату желілеріндегі ысырап мөлшері 17 пайызға жетіп отыр. Су тарату желілерінің жекеменшікке берілген үлесі негізінен Ақтөбе, Қарағанды, Оңтүстік Қазақстан, Солтүстік Қазақстан жəне Павлодар облыстарында шоғырланған. Осы су тарату желілерін жаңғырту мақсатында 20042010 жылдарда өңірлерге республикалық бюджеттен 43 миллиард теңге қаржы

Оған жақында Шымкент қаласында қалалық су арналары мекемелерінің басшыларының, ТМРА өкілдерінің қатысуымен өткен кеңесте еліміздің Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының орынбасары Аманжол Алпысбаевтың айтқан «əулиелік ақылы» да дəлел болғандай. Ол су арналары мекемелерінің басшыларына судың тарифін тағы да қымбаттатуға «кеңес» берді. «Тек тарифті қымбаттату арқылы ғана біз тұрғындарды судың ысырабын азайтып, үнемдеуге үйретеміз», деді ол. Өкінішке қарай, Алпысбаев мырза су тарату жүйелері мен құбырларының пайдалануға жарамсыздығынан сарқырап жатқан судың ысырабын қалай тоқтату жөнінде «кеңес» бермей кетті... «Қолыңнан келсе, қонышынан бастың» керімен телефон байланысының абоненттік ақысын қымбаттатудан жалықпай келе жатқан тағы бір монополист – «Қазақтелеком» акционерлік қоғамының қаракеті жалпы рыноктың коньюнктураларынан мүлде кері кеткен. Телефон байланысы саласының бірден-бір монополисі болып алған «Қазақтелеком» компаниясы экономика заңдылықтарымен де, тұтынушы мүддесімен де санаспайды. Осыдан біраз бұрын Елбасы «Қазақтелеком» АҚ-тың бірінші басшысы жалақысының жүздеген мың долларға жеткенін жария етіп, тойымсыз басшыны орнынан тайдырған еді. Сонда жұрт байланыс саласындағы абоненттік ақының қымбаттауынан түсетін қаржының кімнің қалтасына баратынын түсінген. Бұл жағымсыз үрдіс одан кейін де жалғасып келеді. Ештеңе өндірмей-ақ, ештеңеге шығындалмай-ақ кешегі кеңес дəуірінен қалған байланыс жүйелерін паразиттік жолмен жекешелендіріп алған компания акционерлері тұтынушыларға монополистік қызмет көрсету есебінен милли он даған доллар табыс тауып, байып жатыр. Ал ескірген байланыс желілерін есебін тауып, бюджеттен бөлін ген миллиардтаған қаржымен ілдебай лап отыр. Телефон байланысының абоненттік ақысы соңғы екі-үш жылдың өзінде ғана еселеп өсірілді. Тарифтің қымбаттауынан түскен қосымша табыстың қаншасы қызмет сапасын жақсартуға, қаншасы байланыс инфрақұрылымын жаңғыртуға жұмсалды? Ол туралы есеп беретін де, тексеретін де орган жоқ. Бəрі жасырын, бəрі құпия. Бəрін акционерлік қоғамның заңнан тыс қабылданған «жасанды» жарғыларымен заңдастырып алған. Жалпы, кешегі өтпелі кезеңде өркениетті ұғымдар мен құндылықтарды айналып өтіп, елімізде амалсыз қабылдауға мəжбүр болған акционерлік қоғамдар туралы заңды қайта қарап, олардың жарғыларын қолданыстағы заңдарға сəйкестендіретін уақыт жетті. Əйтпесе «үй ішінен үй тіккен» акционерлік қоғамдар еліміздің заңдарынан тыс, Үкіметтің өкілеттігінен тыс өмір сүріп, өркениетті елдер қатарына ұмтылған тəуелсіз мемлекетіміздің беделіне нұқсан келтіруде. Ал осы абоненттік ақысы бас айналдыратын «Қазақтелеком» АҚ-тың тұтынушыға көрсететін қызметінің сапасын білгіңіз келсе, анықтама алу қызметіне хабарласып көріңіз. Кешегі кеңес дəуірінде кез келген анықтама алу үшін 09 телефонына хабарлассаңыз болғаны, сұрағыңызды қанағаттандыратын. Ал қазір 09 анықтама телефоны деген мүлде жоқ. Оның орнына 169 ақылы анықтама қызметіне хабарласасыз. Құп делік. 169 санын теруіңіз мұң екен автоматты лентаға жазылған дауыс екі тілде кезек-кезек сайрай жөнеледі. «Сіз 169 ақылы анықтама қызметіне хабарласып тұрсыз. Қазақ тілін таңдау үшін 1-ді басыңыз. Орыс тілін таңдау үшін 2-ні басыңыз. Немесе оператордың жауабын күтіңіз.» Енді осының бəрі тұп тура орыс тілінде қайталанады. Бəрін тыңдап тұруға шыдамыңыз жетсе, қалыпты гудок дауысын естисіз. Одан жалықпасаңыз, бірер минут тағы да оператордың жауабын

«Ардагерлер ұйымы» республикалық қоғамдық бірлестігі Орталық кеңесінің кешегі өткен пленумында бірқатар мəселелер қаралды. Жекелей алғанда, Өмірзақ Озғанбаев Ардагерлер ұйымының жаңа төрағасы болып бірауыздан сайланды. Бұл іс-шараға бірлестіктің Орталық кеңесінің төрағасы болып 2009 жылдан бері ұйымға жетекшілік еткен Қайырбек Сүлейменовтің Парламент Мəжі лісіндегі белсенді заң шығарушы лық қызметіне байланысты атқарып келген лауазымынан босату туралы өтініші себеп болды.

Ө.Озғанбаевтың басшылық лауазымдардағы жұмыс тəжірибесі мол, Қазақстан Республикасы Жоғары Кеңесінің депутаты, Қазақстан Республикасы Пар ла менті Сенатының депутаты болып сайланған. Сонымен қатар, пленум жұмысының барысында Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 70 жылдығын əзірлеу мен мерекелеу жөніндегі мəселелер қаралды. «Егемен-ақпарат».

Кґктемніѕ бір кїні – жылєа азыќ

Тўтынушыны тўншыќтырєан тариф «жўмбаєы» Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,

Жаѕа тґраєа сайланды

Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

қымбат бағалы есептеу қондырғыларын (счетчиктер) орнатуға мəжбүрлеу шараларын қолға алды. Мəселен, ТМРА көп қабатты үйге орнатылатын жалпы есептеу қондырғылары жоқ тұтынушылар үшін жылу тарифін 20 пайызға қымбаттатты. Ал көп қабатты үйлерге арналған жалпы есептеу қондырғыларының бағасы 300- 500 мың теңге тұрады. Оны орнатуға кез келген үйлердің тұрғындарының мүмкіндігі келе бермейді. Онымен санасып жатқан ТМРА жоқ, тарифті 20, кейбір жерлерде 50 пайызға дейін өсірді де жіберді. Ал тарифті қымбаттатудан түскен қаржыға тағы да монополистер мен осы счетчиктерді импорттайтын делдалдар пайдаға кенеліп, екі жеп биге шығып отыр. Осыдан-ақ үнемшілдік ұранын желеу етіп, тарифке тежеу қоймай келе жатқан Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің кімнің «сойылын соғып» жүргенін түсінуге болады. Жылу есептеу қондырғылары қойылмаған көп қабатты үйлердің тұтынушылары үшін тарифті 20-50 пайызға дейін өсіруден монополистердің қалтасына түскен миллиондаған қаржының есебінен сол көп қабатты үйлерге жылу есептеу счетчиктерін ор нату керек қой. Сонда далаға кетіп жатқан жылу ысырабын болдырмауға жағдай жасалар еді. Ол не дегеніңіз, бұл жылу тарататын монополистер үшін мүлде тиімсіз. Со ндықтан, ТМРА-ның бастамасымен жасалып жатқан бұл тарифті қымбаттату шарасы жылу ысырабын азайту үшін емес, тұ тынушыны тонау үшін ғана жасалып жатқан шара екенін мойындамасқа амалың жоқ. Нарықтық экономикалық қатынастарға көшкен ширек ғасырға жуық уақыттан бері біздің еліміздегі құқығы қорғалмаған əлеуметтік топ – қарапайым тұтынушы. Қазір тұтынушы құқығын бұрмаламайтын бірде-бір монополистік субьекті жоқ. Соңғы жылдар ішінде кəсіпкерлікті дамыту, кəсіпкерлікті қорғау туралы қаншама заңдар қабылданып, мемлекеттік шаралар жүзеге асырылды. Ал тұтынушы құқын қорғауға Үкімет өгей баланың мүддесіндей немқұрайдылық жасап келеді. Оған тұтынушы құқын бірінші кезектегі басымдыққа шығаратын монополистермен жасалған нақты заңдылықтар мен шарттардың жоқтығы дəлел болса керек. Мəселен, Финляндияда электр қуатын таратушы компания мен тұтынушы арасында жасалатын заңды шартта егер, жыл ішінде электр қуатын тарататын компания үш рет электр энергиясын өшіретін болса, оның ұзақтығы 17 минутқа созылатын болса, онда компания тұтынушының электр қуатын пайдаланғаны үшін бір жыл ішінде төлеген қаржысын түгел қайтарып береді. Міне, тұтынушыға қызмет көрсету дəстүрін өркениеттілік дəрежесіне жеткізген жердегі тəртіп осындай. Елбасының Жолдауында атап көрсетілгеніндей, əлемнің ең дамыған 30 елінің қатарына кіруге ұмтылған Қазақстан үшін тұтынушыға қызмет көрсету дəрежесі осындай өркениеттілік деңгейіне жетуі керек. Ол үшін елімізде қоғамдық бақылау туралы арнайы заң қабылданып, қоғамдық бақылау жүйелерін құруды қолға алған жөн. Яғни тұтынушылар тарапынан жекеменшік қолындағы монополистік субьектілердің жүгенсіз жұмысына, тойымсыз тарифіне бақылау орнату қажет. Бұл жерде тағы да велосипед ойлап табудың да қажеттігі шамалы. Кезінде тиімді жұмыс істеген халықтық бақылау органдарының үлгісін тəжірибеге алса болғаны. Қоғамдық бақылау туралы бұл заңға Үкімет тарапынан нақты қолдау көрсетіліп, шынайы мəн берілетін болса, монополистік кəсіпорындардың жұмысы аз уақытта ретке келтіріліп, тариф заңдастырылып, коммуналдық желілердің ысырабы азайып, тұтынушыға көрсетілетін қызмет деңгейі жақсарар еді. Бюджеттен миллиондаған қаржы бөлінетін Табиғи монополияны реттеу агенттігін ұстаудың да қажеттілігі болмай қалады.

Егіншіліктің тəуекел аумағын дағы ақтөбелік диқандар өткен жылғы қуаңшылық салдарын ұмыта қойған жоқ. Алайда, «Шегірткеден қорыққан егін екпес» дегендей, қол қусырып қарап отырмағаны да анық. Алдағы көктемде егін алқабының құрылымында бұрынғы жылдар ға қарағанда өзгеріс болады деп күтілуде. Жалпы, егін ал қабындағы бидайдың үлес салмағын 88 пайыздан 77 пайызға дейін кеміту, оның орнына мал азығындық дақылдар, соның ішінде арпаның үлес салмағын арттыруға бағыт ұсталуда. Бұған ірі ауылшаруашылық құрылымдарындағы мал басының бұдан үш жыл бұрынғыға қарағанда 20 пайызға дейін көбеюі себеп болып отыр. Сондай-ақ, ал дағы көктемде егіс салуды тек құнарлылығы жоғары жерлерде жүргізу көзделуде. Яғни негізінен баллбонитеті жоғары Əйтеке би, Хромтау, Мəртөк жəне Қарғалы аудандарында егіс салуға басымдылық беріледі. Соның өзінде де егіс алқабын қыстарту көзделуде. Шаш-етектен шығынға батып, егіс салғанмен өнім алынбайтын жерлерде егіншілікпен айналысудан гөрі мал шаруашылығын дамытудың тиімділігі жоғары екенін өмірдің өзі алға тартуда. Сонымен, өткен жылы облыс бойынша 725 мың гектарға егіс салынып, оның 45 пайызы күйіп кетіп, есептен шығарылды. Əр гектардан небəрі 2,9 центнер астық жиналды. Биыл 669 мың гектарға тұқым себілетін болады. Мұнда арпа алқабының өзін былтырғыға қарағанда 31 мың гектарға, мал азығындық дақылдар 10 мың гектарға кеңейтіледі деп күтілуде. 42 мың гектарға майлы дақылдар тұқымы себіледі. Қуаңшылық салдарынан тұқымдық астық жетімсіздеу болып тұр. Дегенмен, қазіргі таңда қажетті тұқымның 60-65 пайызы облыстың ішкі мүмкіндігі арқылы дайындалып қойылды. Сонымен бірге, аудандастырылған дəнді дақылдардың тұқымдық астығын өндірумен айналысатын «Степное» ЖШС-ден 4 мың тонна тұқымдық астық басқа шаруашылықтарға берілмек. Қаржылай жағдайы тұрақты шаруашылықтарға Үкімет те тұқымнан көмектеседі деп күтілуде. Азық-түлік келісім-шарт корпорациясынан бір тоннасы 60 мың теңгеден тұқымдық астық алудың жолдары қарастырылуда. Шаруашылық құрылымдары мен

шаруа қожалықтары өзара келісіп, тұқым дайындауды да қолға алып жатыр екен. Қолда бар тұқымдық дəнді дақылдардың барлығы зертханалық тексеруден өткен, шығымдылығы 1 жəне 2 класс деп бағаланған. Алдағы көктемде егіс салу үшін жер дайындауға да көңіл бөлінген. Өткен жылы 218 мың га сүдігер жыртылған, 195 мың га пар көтерілген, сондай-ақ, 30 мың га пар химиялық жолмен дайындалған көрінеді. Қысқы кезеңде біразырақ алқапқа қар тоқтату жұмыстары жүргізілген. Облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының бастығы Мұхтар Жұмағазиевтің айтуынша, көктемгі егіске қажетті жанар-жағармайдан кідіріс болмайды. Үкімет көктемгі да ла жұмыстарына қажетті же ңіл де тілген бағамен берілетін 10 мың тонна жанар-жағармайды бөледі. Ал басқарма оларды шаруа шылық құрылым дарының тапсырыстары бойынша төледі. Бұл бағытта ешқандай кідіріс болмайды, бұрыннан қа лыптасқан тəжірибе соны көрсетіп жүр. Көктемгі егіске пайдаланылатын техниканы дайындауда да ілкімділік бар. Тракторлардың 90 пайызы, егіс құралдарының жəне топырақ өңдеу техникасының 89 пайызы жөндеуден өткен. Биылғы көктемгі егіске 230 өнімділігі жоғары егіс кешендері қа ты сатын болады. Бұған қосым ша өткен жылы жаңа 100 «Беларусь» тракторы сатып алыныпты, көктемде солардың да бірқатары далалық жұмыстарға пайдаланылады. Жалпы, биыл ылғал сақтау технологиясына айрықша көңіл бөлінгелі отыр. Сондықтан да көктемгі егіске дайындықты ертерек тиянақтап, науқандық жұмысты уақтылы жүргізудің барлық мүмкіндіктері қарастырылуда. Өткен жылы құрқол қалған ақтөбелік диқандар алдағы көктемнен үмітті. Ауа райының қолайлы мерзімін ұтымды пайдалану үшін тұқымдық астықтың қорын толықтырып, техникасы мен топырақ өңдеу жəне тұқым себу құралдарын сақадайсай əзірлеуге жұмылған ақтөбелік диқандардың қазіргі құлшынысы осындай. Олар береке-байлықтың негізі қаланатын көктемнің есік қағып тұрғанын да бек түсінеді. Ал, мұның өзі «Көктемнің əр күні жылға азық» дегенді қаперге ұстайтын шаруа адамын алда қарбалас шаруа күтіп тұрғанын тағы бір еске салғандай. Ақтөбе облысы.


www.egemen.kz

28 наурыз 2013 жыл

 Мемлекет мақтанышы

Бойы екі метрден жеті-ақ сантиметр кем, ал салмағы 135 килограмм осы балуанға тілектес болып жүргеніме біраз жыл. Қайбір жылы Тараз қаласында қазақ күресінен Балуан Шолақ атындағы республикалық деңгейдегі жарыс өтті. Сондағы бəсекеге тілектес балуанның белдесуін тамашалау үшін күнде барып жүрдім. Балуаным да əрдайым өзіне өзі сенімді күресетін əдетінен жаңылған жоқ.

 Жыр жаһаны шын мəнінде мықты екенін мойындатты. Өйткені, ол біз сияқты емес, талай рет шетел балуандарын жерге қаратқан оғлан ғой. Сондықтан оны айқын басымдықпен ұтпасам, қапы қалуым мүмкін екенін есте ұстадым. Жеңіске жетсем де құр сүлдерім қалуы сондықтан. Міне, осындай кілең «сен тұр, мен атайын» марқасқа балуандардан кейін, яғни бас жүлде үшін болатын ақтық сында кілемге шыққан жас пері Бейбіт Ыстыбаевқа келгенде əлім жетпей қалды. Жас болса да Бейбіттің салмағы ауыр, бойы да ұзын. Жалпы, Ержанды жеңген соң, Бейбіттен жеңілетінімді күреске шықпай жатып-ақ сездім...». Кейбір адамдарды сыртынан көріп-ақ разы болатының бар. Шалқар да сондай аурасы жақсы азаматтардың сортынан екен. Дүлдүл ақын Төлеген Айбергенов жырлағандай: «Жығылған балуанға да бəйге берем, адалдығы сезіліп тұрар бол-

Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында болатын Олимпиадаға баруға барымды саламын. – «Қазақстан Барысында» қай балуан мықты қарсылас болды? – Ең басты қарсылас деп өткен жылдың «Барысы» Ұлан Рысқұлды ойлағанбыз. Бірақ жарыс жақындаған сəтте: «Ұлан жарақатына байланысты қатыспайды екен», деген сөз шықты. Дегенмен, ол турнирге қатысып, екі белдесуден кейін жарыс жолынан оп-оңай шығып қалды. Алғашқыдағы қостанайлық балуан Мұрат Кеңтоновпен болған күресіме онша разы емеспін. Өйткені, бірінші белдесу болған соң ба, көңілімнің қобалжығанын да жасырмаймын. Оның үстіне біраз жыл бұрын Қостанайда өткен бір жарыстың финалында одан жеңіліп қалғаным бар. Ол да ойда. Əккі əрі əбжіл балуан ғой, мүлт кетсем алып соғатынын сездім. Сондықтан болар, аса сақ қимылдап, яғни аңдысып жү-

Тїйе балуан

балуанымен күресіп, жеңіске жеттім. Одан кейін Қажымұқан атамыз атындағы халықаралық турнирдің ақтық сынында моңғол балуанының жауырынын жер «иіскеттім». Жамбыл облысының Талас ауданында өткен көрнекті мемлекет қайраткері Дінмұхамед Қонаев атамыздың 100 жылдық торқалы тойында да жеңіске жетіп, темір тұлпарды тақымға бастым. Сөйтіп, өткен жылы «Қазақстан Барысын» қосқанда 6 жарысқа қатысып, соның бесеуінде бас жүлдеге тігілген «темір тұлпарға» ие болдым». Жамбыл өңірі, əлбетте, атақты спортшылардан құралақан емес. Олардың қатарында, əсіресе, балуандар, боксшылар, футболшылар өте көп. Бірақ: «Тұлпарда да тұлпар бар – қазанаты бір бөлек, жігітте де жігіт бар – азаматы бір бөлек» демекші, əрқайсысының орны басқа. Əсіресе, балуандар ішінен Жақсылық Үшкемпіров бастап, Алмас Мұсабеков, Сəлкен Жартыбаев қостап шыққан буынның азаматтығы бір бөлек. Досқа адал, ағайынға бауырмал, бір сөзбен айтқанда, боз кілемдегі балуандық өнерін өмірдегі адамдық қасиеті одан сайын көтеріп тұрады. Біз əңгіме етіп отырған ба луан Бейбіт Ыстыбаев та сол азамат ағаларының жолын қуып, үлгісін ұстанған нар тұлға.

Көсемəлі СƏТТІБАЙҰЛЫ,

Төлеген Жанғалиев 1950 жылы Шығыс Қазақстан облысының Абай ауданындағы, Қарауыл ауылында дүниеге келген. Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі. Оннан астам жыржинақтарының авторы. Абай мен Жамбылға, Астанаға арналған республикалық жыр мүшəйраларының бас жүлдегері. Қазір өзі туып-өскен Абай ауданындағы Қарауыл ауылында тұрады. Осындағы гимназияда ұстаз.

р ы С

Ќарќуар

«Егемен Қазақстан».

Финалдық белдесуге дейін еркін жетті. Ақтық сындағы алып та «бөтен» емес, боз кілемде өзімен бірге жат ты ғып жүрген досы. Байқап отырмын, Бейбіттің қимылы сылбыр. Жанкүйерлер «əуп» десе, жұлқа көтеріп əкететін намысқой балуанның күресіне ұқсамайды. Басыма: «Осы жігіт жеңісті досына сыйлағысы келіп жүрген жоқ па?» деген күдікті ой сап ете қалды. Жұрт жеңісіне ғана тəнті болып жүрген балуанның немкетті қимыл-қозғалысын төрешілер де сезіпті. Бейбітке ескерту берді, «шындап күреспесең, жарыстан шеттетілесің» деп, «сес» те көрсетті. Бірақ, Бейбіт сол жолғы жеңісті бəрібір досына өз қолымен ұсынғандай болды. Жарыстан кейін бапкерін тауып алып: «Басқа балуандар жеңіске қол жеткізе алмай қиналып жүргенде мыналарың не? Əлде автомашина ұтқаннан жалықтыңдар ма? Досына көлік керек болса, шын бəсекеде шынымен жеңіп алмай ма? Болмаса, Бейбіт жеңісті өзі иеленіп, сыйды досына содан кейін беруіне болар еді ғой. Мынау жаман əдет. Осыдан кейін жолы болмай қалса қайтеміз?» деп ренішімді білдірдім. Бейбіттің бапкері Елдос Далабай бəкене бойлы өте момын жігіт, өкпемді үндемей тыңдады. Бар айтқаны: «Ұтып алмаса, қызығы болмайды деп шешіпті, достар ғой», деді ақталғандай болып. Балуан бауырым «Қазақстан Барысының» 2011 жылғы турнирінде атой салып келіп, финалда сүрінгенде, осы оқиға есіме сап ете түскен. «Күрес – киелі өнер. Онда атақты Қажымұқан мен Балуан Шолақтан қалған қасиет бар. Сондықтан онымен «ойнауға» болмайды. Күрестің қадірін кетіріп, қолда тұрған жеңісті оңды-солды «шашпау» керек деп отырушы еді көнекөз қариялар. Сол дуалы ауыздардың айтқандары айнымай келді деп ойладым. Арада бір жыл өтті. «Қазақстан Барысының» 2012 жылғы турнирінің қарсаңы. Оған облыс үміткерлерінің арасында мықты екі балуан бар. Оның бірі Бейбіт Ыстыбаев та, екіншісі Жасұлан Əбішев. Өңірдегі іріктеу жарысы да, негізінен, осы екеуінің арасында өткен. Сонда менің баяғы күдігім тағы да ақиқатқа айналғандай болған. Өйткені, Бейбіт күнде көріп, күнде белдесіп жүрген Жасұланнан ұтылып қалды. Бірақ «Қазақстан Барысына» облысымыздан осы екі балуанның да баратынын біліп, екі оғланның біреуі болмаса біреуі жүлделі орын алатын шығар деп үміттендім. Үміт алдамады. Бейбіт ақтық сынға шаршамайшалдықпай жетті. Соңғы күресетін балуанның белдесулерін көргем ғой алдында, көңілім біраз қобалжыды. Бірақ Бейбітке де сендім. Ол да сенімді ақтады. Шығыс Қазақстан облысының шымыр денелі жігіті əдіс қолданып, лақтырамын дегенде, бұл қарсы айламен үстіне түйедей болып шөге түсті. Бойдың ұзындығы, салмақтың молдығы, сүйектің мықтылығы, қара күш пен əдіс-тəсілдің жеткілікті болуы, бəрі-бəрі Бейбітті жеңіс тұғырына көтерді. Осы кезде Жамбыл жəкемізді тастап кете барған баяғы қызыл жолбарыс Бейбіт балуан кейпінде қайта оралғандай қуанғаным есімде. Ал Бейбіттің жеңісінің бағасын білу үшін басқа емес, онымен ақтық сында белдескен белгілі балуан Шалқар Жоламановты тыңдау қажет. – Турнир жеребесі ауыр соқты. Алғашқы белдесуден-ақ Ғани Сейділдаев сияқты мықты балуанға тап келдім. Əйтеуір тəжірибеме, əдіс-тəсіліме жəне қара күшіме се ніп, жауырынын жерге тигіздім. Боз кі лемге Қарағанды облысының атынан шыққан екінші қарсыласым Алек сандр Касачевтің де осал емес екенін білемін. Айлалы, əдісі мол, тарамыс, күш-қайраты да жетерлік. Оның үстіне Семейде өткен Дəулет Тұрлыханов атын дағы турнирде Александрдан ұтылып қалғаным тағы бар. Менің сол турнирге жаттықпай, ағалардың «не бел кетер, не белбеу кетер» деген өтінішімен қатыса салғанымды қайдан білсін. Жұрт: «Александр Касачев деген мықты шықты. Ол «Қазақстан Барысында» үшінші орынды иеленген Шалқардың өзін жеңіпті», деп гу ете қалды. Мына белдесу мен үшін соның қарымтасын қайтаратын нағыз оңтайлы сəт болатын. Сондықтан болар, бар əдіс-айламды, күш-қуатымды салдым. Абырой жолдас болып, жеңіске жеттім. Одан кейінгі қарсыласым Руслан Əбдіразақов болса мені менсінбеймін деп жүріп қалай жеңіліп қалғанын өзі де білмей қалды. Ал одан кейінгі балуан Лондон Олимпиадасына қатысқан Ержан Шынкеев

5

Қайтейін жырлай беріп тал, қайыңды, Тас жыртты бал жалаған таңдайымды. Аққуға үнін қосқан ақын едім, Ал бүгін қарға тыңдар айғайымды. Қарқуар, қайда жүрсің, ерке құсым, Қашанғы шырқай берем мен сен үшін? Қыр түгіл, қызыл кітап бетінде жоқ, Сен бізге естілмеген ертегісің.

Сен барда бұлбұл құс та əнші ме еді, Бозторғай босқа көкте қалқыр еді. Сыңғырлап сен кеткенде, сар даланың Сырқырап қалушы еді сай-сүйегі. Жартастар жаңғырып дауысыңа, Таңғы ауа тарар еді жанұшыра. Сақау боп қалушы еді сап тыйылып, Сайрағыш құстың бəрі сағы сына. Ал қазір аспаныңда құс үні көп, Тұратын қырат-қырдың қытығы кеп. Қарқуар, қайта туып, келсеңші бір Тұқылы біткен өнер тұқымы боп!

Ќасапханадаєы сəйгїлік Жаутаңдап жас іркілген қос жанары, Жануар қасапшыға көп қарады. Айылы босамаған тұлпар еді, Айыбы енді міне, ақсағаны.

са», деген əдемі өлең жолдарында тауып айтылғандай, Шығыс Қазақстан облысынан шыққан Шалқар ақын жырындағы тура сол аңқылдаған ақкөңіл балуанның өзі болмаса да көзі сықылды. Əйтпесе, «төрешілер бұра тартты», «аяғым жарақаттанып қалды» немесе «тұмауратып жүр едім» деген сияқты сылтаулар дайын тұрғанда, «Бейбітке əлім жетпеді» деп ағынан жарылар ма еді. Оның осы сөзінен-ақ Шалқардың «Қазақстан Барысы» турнирлерінде əуелі үшінші, келесі жолы екінші орынды жеңіп алуы – өзінің ақ ниеті мен адал еңбегінің арқасы екенін мойындамасқа лажың жоқ. Жарыстан кейін Бейбіттің өзімен əңгімелесудің де сəті түскен. Сөзімнің «біссіміллəсі», əрине, іріктеу турнирінде Жасұланнан «жалп» ете қалуынан басталды. – Облыстық жарыста Жасұлан Əбішевтен жеңіліп қалуыма жарақатым себеп болды. Тіпті, бапкерім Елдос Далабай ақтық белдесуге шықпай-ақ қой деген. Бірақ шықпасам «қорқақ» атанатынымды ойлап, белдесуге тəуекел еткем. Бірақ жеңілдім екен деп тауым шағылған жоқ. «Қазақстан Барысына» дайындықты үдеттім. Алакөлдегі оқу-жаттығу жиынынан келген соң жарақатым қайтадан «сыр» бере бастады. Ал бұл кезде жылдың ең басты турнирі – «Қазақстан Барысына» небары бір ай уақыт қалған. Сондықтан тайып кеткен тіземді орнына қайта салдырып, қиналып жүрсем де жаттығуды тоқ тат қам жоқ. Жарыс жақындағанда өзімді психологиялық тұрғыдан дайындай бастадым. Жарыс кезінде, тіпті, жарақатымның бар екенін басқа түгілі өзім де елемеуге тырысып, аяғымды нық басып, өте сенімді жүрдім. Негізі, жеңіске жету үшін бойдың ұзындығы да, салмақтың ауырлығы да, айла-тəсілдің көптігі де, тіпті, боз кілем үстіндегі тəжірибенің молдығымен бірге, психологиялық тұрғыдан «мен қалай да жеңемін» деген сенім де көп көмектеседі. Жалпы, бұрнағы жылы өткен «Қазақстан Барысында» ерте қуанып, ерте босаңсып қалдым. Өзімді Ұлан Рысқұлды оп-оңай жеңетін сияқты сезіндім. Салдары өкінішті болды. Ал өткен жылы мейлінше ұқыпты, сабырлы болуға тырысып, аса сақтықпен күрестім. – Лондон Олимпиадасына үміткерлердің бірі сен едің. Бірақ жанкүйерлер сол байрақты бəсекенің ортасынан өзіңді көре алмады. Неге? Əлде аяқтан шалғандар болды ма? – Əрине, бапкерім де, жан күйерлерім де Олимпиада бəсекесіне қатысуға мүмкіндігің болды дейді. Өйткені, Лондон Олим пиадасына дзюдо күресі бо йынша жолдамаға таласуға болатын еді. Рейтинг бойынша Ержанның артықшылығы байқалды. Ержаннан кейін он балуанды салып барып мен, менен кейін Ұлан тұрды. Бірақ Грузияда өткен турнирде жеңіске жетсем, Австриядағы белдесуде ұтылып қалдым. Ал Ташкентте өткен Олимпиадаға жолдама беретін турнирге қатысамын деп, қолымды үш жерінен сындырып алдым. Емделумен жүргенде уақыт та өтіп кетті. Сондықтан жолыма кесе-көлденең тұрып, қасақана кедергі жасағандар болды деп айта алмаймын. Ал енді алдағы уақытта денсаулығым мен спорттық бабым ойдағыдай болса,

ріп, ұпай санымен ұттым. Ал одан кейінгі белдескен балуандарға ойымдағы діттеген əдіс-тəсілдерімді өз еркімше қолдандым. Лондон Олимпиадасына қатысып қайтқан Ержан Шынкеев пен Арман Əбуов те мен үшін өте қолайсыз балуандар. Екеуі де ел чемпионатының жеңімпаздары. Ержанның Мəскеуге барып жаттыққанын да білемін. Сонымен бірге, дзюдо күресінің дүлдүлі Руслан Əбдіразақовтан да сескенуге болады. Өйткені, бəрі де тісқаққан мықтылар. Одан кейін семейлік балуан Айбек Нұғымар да өте жақсы күресті. Бірақ жеңіс маған бұйырды. Ал «Қазақстан Барысы» атағына таласқан қарсыласым Шалқар Жоламанов – кезінде самбо күресімен айналысқан өте тəжірибелі балуан. Шойыннан құйғандай туабітті мығым дене бітімі мен табиғи күшқайраты да жеткілікті. Қазақ күресін аз ғана жылда меңгеріп алып, «мен» деген талай балуанның жауырынын жер «иіскеткені» де өз алдына бір төбе. Бірақ екеуміз бұған дейін де кілем үстінде кездесіп, онда менің мерейім үстем болған еді. Бұл жолы да жолым болды. Белдесудің аяқталуына бір минут қалғанда таза жеңіске қол жеткіздім. – Күресте ұдайы қолданатын əдісің, тіпті, «сын сəтке» деп жасырын сақтап жүрген тəсілдерің де бар шығар? – Ақтық сында бір ұпайды мен Шалқар Жоламановтың пайдасына өз қолыммен салып бергендей болдым. Бұл – тактикалық қулық. Себебі, ол енді сол ұпайды сақтауды ойлап, қорғанысқа көшіп, қателікке жол бере бастайды. Міне, осындай кезде оңтайлы əдісті қолданып лақтырсаң, қарсыласыңның шебін оп-оңай бұзасың. Содан кейін бəсі үлкен жарыс болмаса, жеңіске онша құштарлық таныта қоймаймын. Бұл да тактика, өйткені, менің екінші орын алғанымды көрген басқа облыстың балуандары енді мен жақтан қауіп жоқтай еркінсіп кетеді. Ал үлкен байрақты бəсекелерде кімнің кім екенін танытамын. Əрине: «Бұл тəсіліңді біліп қойып, қарсы əдіс қолдануы мүмкін ғой», дейтіндер де бар. Соған байланысты тағы басқа да құпия тəсілдерді қолдануға тура келеді. – Бейбіт, спорт деген бір жеңіс пен бір жеңілістен тұрады. Ең мықты деген балуандардың да «əттеген-ай» деген тұстары көп. Осыған байланысты қапы қалған кезіңде күреске қолыңды бір сілтеп, спортты тастап кеткің келмей ме? – Дұрыс айтасыз, спортта ылғи жолың бола бермейді. Шымкентте өткен талантты боксшы, жатқан жері жəннатта болсын, Бекзат Саттарханов атындағы халықаралық турнирде семейлік Айбек Нұғымардан ұтылып қалғаным бар. Сонда «сен де «шал» болдың, күресті қой» деп намысыма тиетін əңгімелер айтылды. Бірақ мен делсал болған бойымды тез жиып, өзімдіөзім іштей қайрап, дайындықты үдеттім. Жаттықтырушым Елдос Далабай да барын салды. Екеуміз Алматыға барып, ештеңеге алаңдамай, күнде жаттығу жасадық. Сол кезде Қызылорда облысындағы Қармақшы ауданында халықаралық турнир болып, бас жүлдеге 1 миллион теңге тігілген болатын. Сол жарыстың финалында өзбек

Менің бір байқағаным, ол дүние нің соңына түсіп, замандастарынан оқшауланбайды. Жеңісіне тиесілі авто кө лікті де, ақшаны да ата-анасына əкеліп беруді парызым деп біледі. Мысалы, Бейбіт 150 мың АҚШ долларын əкесінің есеп-шотына аудартқызды. Тайтұяқ алтын да отбасында тұр естелік ретінде. Ал автокөлікті алдын ала сүйінші сұраған ағайыны алды. Əкесі Əбдірахман Көлбаев болса, жеңіске берілген бұрынғы-соңғы автокөліктерді ағайынтуысқа сыйлай ма, сата ма, өзі қазақы жөн-жобамен реттейді. Өйткені, оның да қолы ашық, жүрегі кең. Бейбіт жақында Батыс Қазақстан облысында өткен үлкен бəсекеде тағы да жеңіске жетіп, бас жүлдеге тігілген автокөлікке ие болды. Бірақ ол автокөлік Жамбыл өңіріндегі күресті үлкен деңгейге көтерген, небір атақты балуандарды тəрбиелеп шығарған белгілі бапкер Марат Жахитовқа бұйырды. Өйткені, отбасы шешімі осы болды. Осындайда жиған-терген қаражатын соғыстағы жауынгерлердің қажетіне жұмсап, соларға ұшақ сыйлаған баяғы Қажымұқан атамыздың азаматтығы есіңе оралады. Бейбіт болса, сол алып бабасының бейбіт замандағы сері ұрпағы сияқты. Бейбіт Ыстыбаев 1985 жылы 9 мамырда Талас ауданындағы Көшек батыр ауылында дүниеге келді. Қазақ күресінен əлем жəне Азия чемпионы. 2011 жылғы республикалық «Қазақстан Барысы» турнирінің күміс жүлдегері, 2012 жылғы жеңімпазы. Қазақ күресінен халықаралық дəрежедегі спорт шебері. Бапкері – Елдос Далабай. Бапкер демекші, Тараз қаласындағы №17 Ғани Мұратбаев атындағы мектептің 10-шы сыныбында оқып жүрген кезінде тағдыр оны талантты жаттықтырушы Елдос Далабайға кездестірді. Ол кезде салмағы 81 килограмм болатын. Бойы да аса ұзын емес еді. Сөйтіп, күрес «əліппесін» Елдос ағасынан үйреніп, боз кілемдегі алғашқы жеңістеріне қол жеткізе бастады. «Қазақстан Барысы», түйе балуан еткен де сол Елдос Далабайдың еңбегі. Бейбіттің ағасына айтар алғысы да шексіз. «Елдос ағаймен бірге талай қамалды алдық. Бұйыртса, бапкеріммен бірге əлі де талай байрақты бəсекеде олжа саламын. Ол кісінің ерен еңбегі мен сенімін ақтап, лайықты жеңіске жетуім керек», деген бізбен əңгімесінде балуан. Қазір Елдос шəкіртіне дзюдо күресінің əдіс-тəсілдерін індете үйретіп жүр. Бейбіт те осы спорт түрінен жақсы нəтижеге қол жеткізіп, Олимпиадаға қатыссам деп армандайды. Бүгінде облыста Бейбіттің ізбасар балуан інілері де көбейіп келеді. Əсіресе, Айдос Теңгебаев, Сұлтан Əзілханның болашақтарынан үлкен үміт күтуге болатын сияқты. – Мен үшін ауылдан бастап Астанаға дейінгі аралықтағы қазақ деген халықтың намысы бəрінен де биік тұрады, – деген ол əңгіме соңында. Намысыңды таптатпа, түйе балуан! Жамбыл облысы. –––––––––––– Суретте: «Қазақстан Барысы», түйе балуан Бейбіт Ыстыбаев (ортада).

Жел жетпей, шабысынан шаң да қалып, Көздерін көрерменнің арбап алып. Көлбеп бір көсілетін қайран жүйрік, Тұрғандай тұяқтарын қанға малып,

Бұл ойымды қалай ұқсаң, солай ұқ, Ақындарды қадірлейтін халайық. Екеуінің екі түрлі тірлігі, Ел көзіне көрінгенмен зорайып. Бірі оның кішігірім – жұмақта, Шабыты да ұқсайтұғын құр атқа. Ыбыр да жоқ, сыбыр да жоқ, алаңсыз, Ешбір дыбыс естілмейді құлаққа. Жатса, тұрса өлең ғана алаңы, Тас та иіскемес паркет сүйген табаны. Тойып тамақ ішіп алып, тоқ басып, Ойхой, сонсоң оңды-солды жазады. Ойларына орман түсіп, бір көрген, Қайыңдар да қайта оралып бүрленген. Қиялменен дала төсін жортады, Сан жыл бұрын өзі салған іздермен. Болмаған соң жырдан басқа жұмысы, Жағдайына жаққаннан соң үй-іші. Қала ақыны қалай жазбас шабытпен, Қайтпайтұғын арқар құсап күйісі... ...Ал ауылдың ақындары бір бөлек, Демейтұғын дем беретін күй керек. Сайын дала саф ауасын жұтып ап, Үйіп-төгіп жыр жазатын үйге кеп. «Үйіп-төгіп» деген сөзім – өтірік, (Кейде мен де кете берем көсіліп). Ауылдастың жыр-шабыты тұрады, Ауыспалы ток көзіндей секіріп. Ой мен жырды қумаған соң алаңсыз, Ауылдағы ақын жəйі қараусыз. Жанын жеген «дерттен» қалай жазылар, Жағдайсыз да жазады ол, амалсыз.

Ат түгіл аямаған адам жасын, Қасапшы бұған неге алаңдасын. Қылпылдап қолындағы қайқы пышақ, Қиғалы тұр тұлпардың доғал басын.

«Ойбай, бұзау еміп қойды жүгір», – деп, Жетіп келсе, бəйбішесі дігірлеп. Тастай салып жазып жатқан өлеңін, Ата шығар ақын байғұс «жүгірмек».

Көсіліп жететұғын алда бөлек, Көз алдына көмбе кеп, көк дала кеп. Тұр тұлпар қарағыштап қайта-қайта, Қасапшы мен пышаққа алма кезек.

«Күннің көзі жанып кетті, жарықтық, Ана, ағашты, қоясың ба, табыт қып. Ақ қағазды кеміргенмен не пайда, Суарамыз, бар моторды алып шық».

Бұрын біз бұғып жүріп білдік нені, Өкінеміз, өксиміз тіл біткелі. Қасап болып қалыпты-ау дəл осылай, Қазақтың қайран талай жүйріктері...

Тағы бұйрық, тағы-тағы тапсырма, Ақын қалар көп шаруа астында. Өлең шіркін суы қашқан өзендей, Қас-қағымда айналады тас, құмға.

Тəубе

...Айырма ма, мұның бəрі, айырма, Ақын болу – оңай емес ауылда. Қанша жырлар арналмады – халыққа, Қанша сырлар айтылмады – қайыңға.

«Тəубе, тəубе», – деуші еді апам, жарықтық, Жатпаса да сол тəубесі қарық қып. Алла ісіне шүкіршілік ету де, Адалдықтың айнасы екен, жаңа ұқтық. «Тəубе, құдай, бергеніңе шүкір» деп, «Əуп» десе, əкпіш белі күтірлеп. Отыратын барға байып сол ана, Ошағынан от көрінсе түтіндеп. Ал бүгін бе, бүгінгі жас басқаша, Тістеніп ап бір тірлігі жақпаса. Алдыменен ауызға алар Алланы, Алдыменен соны даттар, даттаса. Тəубесінен тəуекелі басымдау, Жасты бəлкім, жазғыру да тосындау. Қарыны ашса, борататын қарғысын, Қарттарымыз не боп кетті, япырмау?! Ауыз ашса, ашу атқып тісінен, Арбасқалы тұратұғын кісімен. Кəлимəлі бір адамды таппайсың, Кəзір мынау кəрілердің ішінен. Шүкір, бүгін əркім де бар ішіп, жем, Бір отау жоқ түңілігін түсірген. Тарылған да заман кетті келмеске, Таң атқанша тары шықпай түсіңнен. Сонда кімде сорлылықтың сортаңы, Кімге қазір кімдер кінə артады? Жалғыз басын жарыта алмай жүргендер, Жарық күннің сəулесінен қорқады. Басына кеп орнағандай бар қайғы, «Бақытсызбын» деп байғұстар зарлайды. Тəубемізді айтпасақ та, Алламыз, Тəубемізге бір түсірмей қоймайды!

Ќала аќыны мен дала аќыны «Ақындарда айырма жоқ», деседі, Шынын айтсақ, бұл да сөздің бекері. Дала менен қала ақыны бүгінде, Бай мен кедей баласындай кешегі.

Қанша ойлар ұшты желге ұшқалақ, Қанша қиял қашты одан күсталап. Алтын табақ Ай да кетті «өкпелеп», «Мырс-мырс» күлді Күн де анау мыс табақ. Сырғып жүріп, сылтау іздер ақын ба, Тастай қатар тағы үстелдің басында. Ондай кезде оны оятпа, ағайын, Шалық буған шабытынан шақырма! ...Қаладағы ақын көзі – далада, Даладағы ақын көзі – қалада. Екеуін де енжар жазса, аяма, Екеуін де ей, оқырман, аяла!

Кїлкінді, ќалќам, сыйлай сал! Қартайған шалдың көзі арсыз, Солардай сіз де боларсыз. Қыз-желең шықса алдынан, Қызарып өтер амалсыз. Көз салу – көңіл жұбату, Келмеске өнбес сыр ашу. Алдамшы мынау тірліктен, Алынбай кеткен бір ашу. Екінті ауған шағында, Еңкейіп қалған шалың да. Сұлулық көрсе сұқтанып, Сұғынып жатса, тарылма! Тарылма, бекер, жас-желең, Қартыңды ая, «қап» деген. Сенің де ертең осылай, Қайраңдап қалар ақ кемең! Аққу да кетер айдыннан. Қамысты көлді таң қылған. Қартың да кеше жас болған, Қарғып бір жүрген ой-қырдан! Сауық пен сайран құрған шал. Сұқтанып саған тұрған шал. Ұйқыңды бұзар деймісің, Күлкіңді, қалқам, сыйлай сал! Төлеген ЖАНҒАЛИЕВ.


6

www.egemen.kz

28 наурыз 2013 жыл

ШАРАЙНА

 Дүние жəне дағдарыс

Əлем жаѕалыќтары

Еуро аймағында жаңа бүліктің бұрқ ете қалатын қалпы бар. Қанша қарманғанымен, кəрі құрлық қарыздың қамытынан жуыр маңда сытылып шыға алатын емес. Былай қарағанда, тап осылай үрейге бой алдыратындай ештеңе жоқ сияқты: Грекияның жаңа үкіметі қарыз берушілермен барынша тиімді жұмыс жасасуға кірісті, одақтың ұзақ мерзімді бюджеті тұтастай алғанда барлық жақтармен жан-жақты келісілді. Əйткенмен, еуроаймақ қалың ұйыққа батып барады: ол дамудың локомотивінен Еуроодақтың ең проблемалы бөлігіне айнала бастады. Серік ПІРНАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Мұның бəрін таяуда Еуропа статистикасы айғақтап берді. Еуропа валютасы одағы елдерінде өткен жылдың төртінші тоқсанында рецессия жалғаса тү сіпті. Бұл кезеңдегі ішкі жалпы өнім жылдық есептеудің 0,6 пайызына дейін кеміп кеткен. Осы жағдай қатарынан үш тоқсан бойы қайталанып отыр. Ал жұмыссыздықтың мөлшері рекордтық деңгейге жетті. Ол тұрғындардың белсенді бөлігінің 11 пайызын құрайды.

Француздар екі їндіні атып ґлтірді Француздық əскери қызметшілер жақында билікке көтерілісшілер тобы келген Орталық Африка Республикасында Үндістанның екі азаматын атып өлтірді. Бұлардан басқа алты адам жараланған. Олардың арасында Чад республикасының, Камерунның азаматтары да бар делініп отыр. Француз жағы қару кездейсоқ қолданылған дегенді көлденең тартады. Франция президенті Франсуа Олланд Үндістан премьер-министрі Манмохан Сингхке орын алған өкінішті оқиғаға орай кешірім сұраған хат жолдады. Хатта оқиғаның жайжапсары егжей-тегжейлі тексерілетіні де атап көрсетіледі. Ал оқиға француздардың бақылау-күзетіндегі Банги əуежайында болған.

төмен. Ежелгі Эллада жеріндегі экономиканың құлдырауы 6,4 пайызға тең болса, сыртқы қарыз ішкі жалпы өнімнің 160 пайызынан да асып түсті. Алайда, ауқымының аздығы салдарынан ол Еуропа экономикасында соншалықты жоғары рөл атқара алмайды. Италияның сипаты болса, мүлде бөлек. Ол құлаған жағдайда шыңырауға өзімен бірге бүкіл еуроаймақты тартып алып кетеді. Əзірге бұл маңайда үміттің шоғын үрлей алатын ештеңе табылмай тұр. Бұдан бірер күн бұрын Fitch агенттігі елдің ұзақ мерзімді кредиттік рейтингін

Ќўпия ќызмет басшысын таѕдады

Еуропа таєы да елеѕдеп тўр Сарапшылар бұл жылдың көкжиегін де оншалықты көркем түрде көре алмай тұр. Осы тұста Еурокомиссияның болжамы ішкі жалпы өнімнің тағы 0,3 пайызға құлап, жұмыссыздықтың өсу деңгейі 12 пайызға көтерілетінін көрсетіп отыр. Ішкі сұранымның қазіргідей самарқау кезінде экономикалық серпілістің барлық үміті экспортқа артылатыны да заңды. Алайда, мұндағы ахуал да оншалықты жарқырап тұрған жоқ. Бұған негізгі себеп – еуроның курсы əлі жоғары қалпында. Осы ретте бірқатар экономистер еуроаймақта қазіргідей біртұтас валюта билік құрып тұрмаған болса, Еуроодаққа кіретін көптеген елдердің тап осы кезеңде тұйықтан шығатын жолды таба алатындарын алға тартады. Айталық, олардағы ұлттық валютаның девальвациясы экспортты ынталандыруға жол ашады да, сонымен бір мезгілде қарыздармен есептесудің де мүмкіндігін жасап берер еді. Қазіргі таңда еуроаймақтың, яғни еуро валютасын айналымда ұстап отырған елдердің арасындағы ең бір осал өңір Италия болып келеді. Валюта одағы елдері ішіндегі экономикасының əлеуеті жағынан үшінші болып табылатын Пиреней түбегіндегі елдің табысы өткен жылы 2,2 пайызға түсіп кетті. Ал мемлекеттің қарызы ішкі жалпы өнімнің 127 пайыздық эквиваленті деңгейіне дейін шарықтап шықты. Рас, бұл жағынан қарастырғанда, Грекияның ахуалы бұдан да

А бөлігінен ВВВ+ бөлігіне дейін түсіріп, болжамды «келеңсіз» деген бағамда көрсетіп берді. Рейтингілік өлшемді бұлайша қайта қарап шығуға Италияда ақпан айының соңында өткен парламент сайлауынан кейін іске қабілетті үкіметті құру мүмкіндігіне сенбестік əсер етті. Тегінде күллі Еуропа валютасы аймағында дүниені құрсаулаған дағдарыс дүрбелеңінен зардап шеге қоймаған, керісінше, одан ұтысқа шығып отырған жалғыз ғана ел бар. Ол – қаржылық тұрақтылығын сол күйінде сақтап қана қоймай, сонымен бірге, тіпті экономикалық өсімге де қол жеткізе білген Германия. Неміс экономикасы 2012 жылы 0,7 пайызға өсіп, жұмыссыздықтың деңгейі 5 пайыз белдеуінде тұрып қалды. Елдің бюджеті іс жүзінде толық баланс сақтады. Ал мемлекеттік қарыз ішкі жалпы өнімнің 80 пайызын ғана құрады. Демек, кредитті төлеуге кететін ақшадан артық 20 пайыздық табыс елдің өзінде қалады. Мұның өзі Еуропа Одағы елдерінің орта көрсеткішінен де төмен. Ежелгі бавар-саксон жерінде экспорт бұрынғысынша табыстың өсуінің басты қозғаушы күші болып қалып отыр. Германия Федералды статистикалық бюросының соңғы мəліметтеріне қарағанда, елдің сыртқы сауда балансының профициті биылғы қаңтар айында 13,7 млрд. еуроны құраған. Ал осының алдындағы айда бұл көрсеткіш 12

млрд. еуро болған еді. Сол сияқты есепті жылда ол 15,7 млрд. болмақшы. Бұл көрсеткіш өткен жылғы қаңтардағы деңгейден 0,5 млрд. еуроға артық. Айта кету керек, мұндай көрсеткіштерге қол жеткізу немістер үшін өте қымбатқа түсті. Германның тіпті дағдарысқа дейінгі кезеңде тоқтығы шайқалмаған компанияларының өзі еуроаймақтың шалғайдағы елдерінде жылдық жалақы қоры 3 пайызға өсіп жатқанда, еңбекақы төлеудің өсімін тісін тістеп отырып тоқтатуға мəжбүр болды. Нəтижесінде Германияның өнімдері Еуропа Одағы аймағындағы мейлінше бəсекеге қабілеттісі болып шықты. Елдің қазіргідей жақсы жағдайда тұрып жатуына Германия үкіметінің де қосқан үлесі аз емес. Ол да сол кезеңдерде тап осылайша қатаң үнемдеу саясатын жүргізді. Бүгінде еуроаймақ елдерінің басым көпшілігі өз қарыздарын қайтаруда айтарлықтай қиындықтарды бастан кешіп жатыр. Олардың Грекия мен Италия сияқты мүшелеріне жылға тартылған кредиттің 70 пайыздық мөлшеріне дейін қайтаруға тура келуде. Ал бұл тұста ГФР-дің кредиттері іс жүзінде тегін есепті болып тұр. Рас, дағдарыс басталғалы бергі мерзімде оның пайызы үш есеге дейін артып кетті, алайда, көршілерінің бəрінің дерлік банкротқа ұшырауы əсерінен мұны инвесторлар тұрақтылықты қалпына келтірудің құралы ретінде қабылдап отыр.

Жауапкершілік – заѕ жетістігі

Кеше елордада «Қазақстан Республикасының медиа заңнамасын реформалаудың келешегі» атты дөңгелек үстел болып өтті. Оның жұмысына еліміздегі мемлекеттік органдардың, үкіметтік емес жəне дипломатиялық миссиялар мен халықаралық ұйымдардың өкілдері мен заңгерлер, сарапшылар, журналистер қатысты. Онда, жоғарыда айтылған, əртүрлі министрліктер мен ведомстволардан келген мамандар, халықаралық жəне ұлттық сарапшылар, азаматтық қоғамның өкілдері медиа заңнаманы жұмсартудың мүмкіндіктерін талқылап, Қылмыстық кодекстің жаңа жобасына арналған өз ұсыныстарын ортаға салды. Сөйтіп, жиналғандар Азаматтық, Əкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске жəне «Бұқаралық ақпарат құралдары туралы» Заңға өзгерістер қажеттігін жеткізді. Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Мұнда, алдымен, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексі жобасының жаңа рекдакциясында сөз еркіндігін теріс пайдаланғаны үшін көзделген қылмыстық жауапкершілік туралы айтылды. Осыған байланысты жала жапқаны үшін қылмыстық қудалауды тоқтату қажеттігі де сөз болды. Бұл айтылған пікірлер мазмұны Қылмыстық кодекске өзгеріс енгізу жала жапқаны үшін қылмыстық қудалауды азаматтық-əкімшілік жауапкершілікке ауыстыруға мүмкіндік береді екен. Өйткені, «Жала жапқаны жəне тіл тигізгені үшін қылмыстық қудалау тек журналистер үшін ғана емес, сонымен қатар, жазушылар мен ақындар, режиссерлер мен драматургтер секілді барлық шығармашылық өкілдері үшін репрессивті шара болып табылады», деп

есептейді Сорос-Қазақстан қорының басқарма төрағасы А.Артемьев. Ол жоғарыда айтылған жағдай отандық журналистиканың дамуына үлкен соққы болатындығын, себебі, сот кикілжіңінің шығындық қауіптерін біле тұра əрі шенеуніктердің озбырлығынан өздерін қорғалмағандығын білетін журналистер ел үшін, қоғам үшін маңызды жəйттерді ашудан, сынаудан саналы түрде бас тартады, дейді. Оның үстіне «Əділ сөз» қоғамдық қоры жүргізген мониторингке сəйкес, өткен жылы азаматтық істер бойынша моральдық зиян үшін өтемақыны төлеуді талап еткен талап арыздардың жалпы сомасы 4,5 млрд. теңгені құраған. «Ал енді Қылмыстық кодекстің жаңа редакциясында жала жапқаны үшін айыппұл он есеге өсті. Сонда бес миллион теңгеден асатын соманы бірден төлеу журналистер үшін ауыр болып табылады», – дейді «Əділ сөз» ҚҚ-ның президенті Т. Калеева.

Осылайша, Германия бюджеті дағдарыстың өзінен біраз қаржыны үнемдеп қалуға қол жеткізді. Ал алдағы уақыттарда қарыз елдер Еуропаның EFSF жəне ESM деп аталатын тұрақтылық механизмдері желісі бойынша алған кредиттерін пайыздық үлестерімен жаппай қайтара бастаған кезде ненің болатынын білсеңіздер ғой! Сол кезде жоғарыда аталған қорлардың ірі төлемшісі ретінде Германияның алатын дивидендтері де бірден күрт өсіп шыға келеді. Бір сөзбен айтқанда, қарыздар дағдарысы Германияның Еуроодақтағы ахуалын айтарлықтай дəре жеде көтере түсуге ықпал жасады. Енді қаржы-экономика теңізіндегі кəрі құрлық кемесінің бағытын Берлиннен шыққан лоцмандар айқындап бергелі тұр. Сонымен бір мезгілде, еуроаймақта тап осы тұрмысы дұрыс, беделі құрыш Германияға қарсы бүлік бұрқ ете түскелі тұрған секілді. Мұның ілкі басы ретінде жақында ғана еуроға қарсы топтардың «Германия үшін альтернатива» деген партиясы құрылды. Ал бұл қозғалысты қайдағы бір бүлікшіл анархистер емес, континенттің танымал экономистері ұйымдастырды. Олар бүгінгі таңдағы неміс экономикасының толағай табыстарына қарамастан, валюта одағының, түптеп келгенде, оған да, күллі Еуропаға да қатты зиян келтіретінін өте сенімді түрде дəлелдеп шықты. Атап айтқанда, жаңа партия құрылтайшыларының

Өйткені, Қылмыстық кодексте лауазымды тұлғалардың жеке мүліктік емес құқықтарын қорғаудың аса жоғары шараларын көздеген бес бірдей бап бар, дейді жиналғандар. Жала жабу баптары бойынша жазалау түрлерінің ішінде үш жылға дейін бас бостандығынан айыру тағы бар. БАҚ пен журналистерге қарсы берілген мүліктік емес құқықтарды қорғау туралы талап арыздарды қабылдаудың мерзімі шектелмеген, моральдық зиянның сомасы көрсетілмеген. Мұның бəрін тіркей келгенде, Əкімшілік заңнамада бұқаралық ақпарат құралдарының қызметінің саласына қарасты əкімшілік құқық бұзушылықтың қырықтан астам өзіндік құрамы бар көрінеді. Осылайша дөңгелек үстел басында өріс алған аталған мəселелер бойынша жəне Қылмыстық кодекс жобасының жаңа редакциясындағы азаматтар мен лауазымды тұлғалардың жеке мүліктік емес құқықтарын төмендеткені үшін жауапкершілік туралы аталған Кодекстің жаңа жобасын дайындау жөніндегі қызметтік топтың сарапшылары да ойларымен бөлісті. Одан əрі медиа заңнамасын мемлекет пен қоғам мүддесі үшін реформалаудың жолдары, Қылмыстық кодекс жобасының жаңа редакциясында – халықаралық стандарттар, жеке өмірге қол сұқпау, Интернетте сөз бостандығын теріс пайдаланғаны үшін қылмыстық қудалау, ар-намыс, қадыр-қасиет жəне іскерлік беделді қорғаудың халықаралық қалыптары, моральдық залал мен оны еліміздің Азаматтық кодексі арқылы өндіру, БАҚ пен журналистерден моральдық залалдарды талап етудің сот тəжірибесі, «Бұқаралық ақпарат құралдары туралы» жəне «Телехабарларды тарату туралы» заңдардағы медиабизнесті дамытудың кедергілері жөнінде жəне т.б мəселелер туралы сөз болды.

бірі, Гамбург университетінің экономика жөніндегі профессоры Бернд Люке Deutsche Welle газетіне берген сұхбатында «бір тұтас валюта Еуропаның дағ дарыстан шығуына кедергі келтіріп қана қоймайды, сонымен бірге, ол құрлықтың экономикасын біртіндеп құртады» дегенді ашып та, ашынып та айтты. Мұндағы мəселе мынада, еуроаймақ елдері өздерінің даму ерекшеліктері мен қаржылық жүйесі жағдайлары бойынша бір-бірлеріне мүлдем ұқсамайды. Сондықтан оларды біртұтас монетарлы жүйе бойынша реттеп отыруға əрекет етудің өзі құр əурешілік болып табылады. Су жаңа партияны құрушылардың бұл жүйе жөніндегі ойлары осы төңіректен арна тартады. Осыған байланысты олар не бұрынғы неміс маркасына қайта оралуды, не Австрия, Голландия жəне Финляндия арасында валюта одағын құруды ұсынады. Сонымен бірге, «альтернатившілер» соңғылардың сапына тіпті Францияны да енгізбеуді қатаң талап етті. Енді байырғы маркаға қайтып ора лу идеясына келсек, оны ГФР азаматтарының кем дегенде төрттен бір бөлігі, яғни ширек шамасы қолдайды. Міне, осы бастаманы көтеріп отырған жаңа партияның алдағы күзде өтетін парламент сайлауындағы перспективасы да жаман көрінбейді. Бүгінде Германия халқының наразылығын туғызып отырған басты нəрсе – бұл елдің еуроаймақтағы əріптестерінің ысырапшылдығы үшін өз қазынасынан ақша төлеуі. Мұнда неміс жұрты шыдамының шегін Кипрге көрсетілгелі жатқан көмек бір сəтте бұзып кетуі əбден мүмкін. Егер Еуропа Одағы ақыры осы қадамға барар болса, тек қауымдастық қана емес, сонымен бірге, Германия билігі де еуроаймақты өзгертіп, қайта құру жөнінде шындап ойланып қалатын түрі бар. АСТАНА.

«Жамбыл облысы əкімдігінің денсаулық сақтау басқармасы Жамбыл облыстық ауруханасы» ШЖҚ МКК 2013 жылға тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін қамтамасыз ету мақсатында кардиохирургиялық оталарды жасау, коронарография мен стенттеуді жүргізуге арналған шығын материалдарын сатып алу бойынша тендер өткізілетіні туралы хабарлайды. Жалпы сомасы 193 011 100,00 теңге. Сатып алынған тауарлардын тізімі, олардың көлемі жəне ерекшеліктері тендерлік құжаттамада көрсетілген. Тауар Жамбыл облысы Тараз қаласы, Əйтиев көшесі, №2 үйге жеткізілуі тиіс. Тауардың жеткізілу мерзімі: келісім-шарт жасалған соң 2013 жылғы 31 желтоқсанға дейін. Тендерге Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 қазанындағы «Кепілдендірілген тегін медициналық көмек көлеміне байланысты фармацевтикалық қызмет көрсету, дəрілік заттарды профилактикалық (иммунобиологиялық, диогностикалық, дезинфекциялық) препараттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу Ережесін бекіту туралы». №1729 қаулысының 8-9 тармақтарында көрсетілген біліктілік талаптарына сəйкес келетін барлық əлеуетті өнім берушілер жіберіледі. Тендерлік құжаттама бумасын əлеуетті өнім беруші 2013 жылғы 17 сəуірде сағат 11.00-ге дейінгі мерзімді қоса алғанда мына мекенжай бойынша: Тараз қаласы, Əйтиев көшесі №2 үй, əкімшілік корпусы 2-қабат мемлекеттік сатып алу бөлімі, сағат 15.00-ден 18.00-ге дейін немесе tarazobol@mail.ru электрондық поштамен алуға болады. Тендерге қатысуға өтінімдерді берудің соңғы мерзімі 2013 жылғы 18 сəуірде сағат 10.00-ге дейін. Тендерге қатысуға өтінімдер салынған конверттер 2013 жылдың 18 сəуірі күні сағат 11.00-де мына мекенжай бойынша Тараз қаласы, Əйтиев көшесі, №2 үй, əкімшілік корпусы, 2-қабат, кіші мəжіліс залында ашылады. Əлеуетті өнім берушілер тендерге қатысу өтінімдері салынған конверттерді ашу кезінде қатыса алады. Қосымша ақпарат пен анықтаманы мына телефон арқылы алуға болады: 8 (7262) 43-72-16, 45-64-08.

Ақмола облысы бойынша мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының 2013 жылдың 20 наурызындағы ұйғарымымен Ақмола облыстық салық департаменті «ГЕШЕФТXXI» ЖШС-ны банкрот деп тану туралы азаматтық іс бойынша өндіріс қозғалды, заңды мекенжайы: Ақмола обл., Целиноград ауд., Қабанбай батыр а., Мир к-сі, 17-үй.

Ақмола облысы бойынша мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының 2013 жылдың 20 наурызындағы ұйғарымымен Ақмола облыстық салық департаменті «Нура-АЭ» ЖШС-ны банкрот деп тану туралы азаматтық іс бойынша өндіріс қозғалды, заңды мекенжайы: Ақмола обл., Целиноград ауд., Қабанбай батыр а.

АҚШ президенті Барак Обама мемлекет басшысының күзетімен айналысатын құпия қызметтің басшысы лауазымына агент Джулия Пирсонды таңдады. Ол бұған дейін құпия қызметте штаб бастығы болып жұмыс істепті. Енді Пирсон осы лауазымға тағайындалған алғашқы əйел болып отыр. Атап көрсететін жəйт – Пирсонды бекіту үшін Конгрестің мақұлдауы қажет етілмейді. Құпия қызметтің бұрынғы басшысы Марк Салливан ақпан айының басында отставкаға кеткен болатын. Оның əртүрлі себептері бар екені туралы да болжамдар көп. Жалпы, АҚШ-тың құпия қызметі президентті жəне оның отбасын, сондай-ақ елдің бұрынғы басшыларын күзетеді. АҚШ валютасы мен мемлекеттік облигацияларды қолдан жасау үдерістерімен күресу де осы қызметтің міндетіне жатады.

Теѕіз байлыєына кґз тігушілер кґп Вьетнам Қытай тарапын балық аулайтын қайығын атқылады деп айыптады. Оқиға Оңтүстік-Қытай теңізіндегі екі елдің де талабы бар Парасель аралдарына жақын жерде тіркелген. Кикілжің 20 наурызда орын алғанымен, Вьетнам басшылығы бұл туралы тек енді ғана мəлімдеп отыр. Оқ атудан зардап шеккендер бар ма, жоқ па ол жағы белгісіз. Вьетнам жағы оқиға туралы нақты ақпар таратудан бас тартуда. Бірақ ресми Ханой оқиғаға үлкен мəн бергендіктен, Қытай елшісіне шағым түсірген. Қытай тарапының да жауабы дайын: вьетнамдықтар Қытайдың аумақтық суларында заңсыз балық аулаған, дейді. Ал Оңтүстік-Қытай теңізінде табиғи газдың мол қоры бар. Одан Қытай мен Вьетнам ғана емес, сондай-ақ Филиппин, Малайзия, Тайвань жəне Бруней үмітті.

Қысқа қайырып айтқанда:

Нигер дельтасын азат ету үшін қозғалысының серкесі Генри Ока 24 жылға сотталды. Мұндай шешімді Оңтүстік Африка Республикасының соты қабылдады. Окаға лаңкестікпен айналысты деген айып тағылған болатын. Бұл оның алғашқы сотталуы емес. Австрияда қалың қар жауды. Осының салдарынан ел астанасы Венаның батысындағы күре жолда 100 мəшине соқтығысқан жолкөлік оқиғасы тіркелді. Кем дегенде бір адам көз жұмған. Қар сондайақ Сербия, Венгрия, Хорватия жəне Румыния аумақтарына да қалың түскен. Кей өңірлерде автомобиль байланысы тоқтаған. Тайваньда магнитудасы 6,3 баллдық жер сілкінісі тіркелді. Негізгі дүмпу ел астанасынан 250 шақырым жердегі Наньтоу уезінде болған. Зардап шеккендер туралы ақпарат жоқ. Жалпы, Тайвань – тектоникалық қауіпті аймақта орналасқан ел.

Италиялыќ министр отставкаєа кетті Италия Сыртқы істер министрі Джулио Терци кеше өзінің отставкаға кететінін мəлімдеді. Ол өз ұстанымын үндістандық балықшыларды өлтірді деп айыпталып отырған екі италиялық теңізшіні Үндістан билігіне беру туралы шешіммен келіспейтіндігімен түсіндірді. Мен əрі қарай бұл үкіметтің бір бөлшегі бола алмаймын. Менің əскери теңізшілерді беру мүлдем қисынсыз деген уəжімді ешкімнің тыңдағысы да келмеді, дейді Терци. Министр Марио Монти үкіметінің шешіміне наразылығын осылайша білдірді. Ал оқиға былтыр Үнді мұхитында орын алған еді. Италияның танкерін күзеткен теңізшілер өздеріне жақындаған шхунаны пираттардыкі деп қалып оқ атса керек.

АЌШ-тыѕ еѕ ќымбат экс-президенті Америкалық қазына былтыр кіші Джордж Буш үшін 1,3 миллион доллар шығындапты. Сөйтіп, ол қазіргі көзі тірі ең қымбат бұрынғы президент атанып отыр. Бұл сома оның жыл сайынғы 200 мың долларлық зейнетақысынан, оның аппаратын ұстау үшін бөлінетін 100 мың доллардан, сондай-ақ оның жүріп-тұруы (ұшулары да бар), офис, пошта жəне басқа да қызметтеріне жұмсалатын қаржыдан жинақталады. Тізімде екінші орында Билл Клинтон тұр. Америкалықтар оған былтыр шамамен 1 миллион доллар шығындапты. Бұл бұрынғы президенттің негізгі қаржысының жартысына жуығын Нью-Йорктегі офисін жалға алғаны үшін төлеген 442 мың доллары жалмаған. Ал үлкен Буш салық төлеушілердің қалтасына 850 мың доллар көлемінде қол салса, Джимми Картердікі 500 мың доллар екен.

Ўрлыќшылыєы їшін – 6 жыл тїрме Қытай азаматы Сисин Лю отандастарына америкалық əскери технологияларды заңсыз бергені үшін 6 жылға бас бостандығынан айырылды. Пентагонда жұмыс істейтін 49 жастағы қытайлық ұшқышсыз ұшатын ұшақтарға нысаналарды спутниктермен байланыссыз жоюға мүмкіндік беретін құрылғы туралы мəліметтерді берсе керек. Осылайша Лю отанына оралған соң жақсы жұмысқа орналасудан дəмеленіпті. Ал технологияларды ұрлаудан келген шығын АҚШ-тың қорғаныс ведомствосы үшін жүздеген миллион долларды құрауы мүмкін делініп отыр. Жалпы, соңғы 4 жылда АҚШ-та Қытайдың пайдасына шпиондықпен айналысқан 100 шақты адам тұтқындалыпты. Көптеген ұрлық, технологиялар аса құпия болғандықтан, айтылмайды да екен. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


7

www.egemen.kz

28 наурыз 2013 жыл

 Еңбегімен еленген Жирен атты алдырып, үзеңгіге аяқ салды. Ер-тоқымды сыпырып түсірердей, өз салмағын өзі ауырлап барып, атқа қонды. Уақыт та жорғаның желісіндей дес бермейді екен. Міне, жетпістің бесеуі де жүйріктің шылауында кетіп бара жатқандай... Бірақ ерте есейген Кə кімжанды елдің, жердің қамы қартайтпайтын да сыңайлы. Түс ауа даланы бір кезіп қайтады. «Қардың басын қар алады» деген, бір-екі күн бұрын соққан ақтүтек боранға Кəкеңнің қуанғаны бар. Боран сап тиылғалы құбылып, қыстан қысылған малға да, жанға да жанның рахатын сездіргендей «алтын күрек» соқты. «Алтын күрек» соқты дегенше, күннің шуағы күн санап күшейе түседі. Көбесі сөгілген қар күнмен шағылысып, ат үстіндегі адамның көзін қариды. Қарға бауырын төсеп ұшып аққу да келген, зорман інінен шығып, жылтыңдайды. Осының барлығы көктемнен хабар береді. Қуаңшылықтан кейінгі қыстың қытымыры-ай! Өткен жылы су тасыған жоқ, Торғай даласына жаңбыр тым сирек тамады. Жаз ортасы болмай-ақ шабындық күйіп кетті. Биылғы көктем көкөзектеніп, малға ауыр соғып тұр. Қыс бойы ауыл даланың аш бөрісімен алысып шығады. Бір Көлқамыс ауылының төңірегінен қара күзден көктемге дейін 70 қасқыр соғылды дегенге кім сенеді? Дала тағысының салған лаңы аз емес. Басқасын айтпағанда, тек Кəкімжанның ұлы Манат басқаратын «Сыма-К» шаруа қожалығынан 40 жылқыны жарып кетті. Көктемге кеудесін сүйретіп жеткен төрт түлік төлдеп жатыр. Ауылдастары əлжуаз туған əр қозыны енесінің бауырына салып, аман алып қалуға тырысады. Түлік төлден көбейеді. Ұлан-ғайыр даланы жайлаған бөріге де, адамға да азық керек. Табиғаттың бітіспес күресі бұл. Айырмасы – адам осы даланың иесі, оны көркейткісі келеді. Кəкімжан Кəрбозов сол мұраттың жетегінде өмір сүріп келе жатқан ардагер жан. Ата-бабасының бейіті осында. Торғай даласы «əруақ қонып, нар шөккен» жер. Кенесары Торғайға бір қыс қыстап, Алатау жағына аттанғанда қасына ерген Шəкір батыр туған жерде тыныстап жатыр. Егін салып, жұртты отырықшылыққа жұмылдырған қыпшақ Сейітқұлдың белгісі қара жолдан өткенге менмұндалайды. Қасиетті атамекенге кімдер келіп, кімдер кетпеді десеңші... Анасы Жəмила: «Қарағым, Кəкімжан, атақоныстың иесі болады, сен де осы топырақтан жаралғансың, ешқайда кетпе. Əруақтар қолдап жүреді», деп отырушы еді. Əкесі Кəрбоз сай-салаға кетіп жоқ болатын Қабырғаның суын бөгеп, ел ырыздығына жаратқан Айса Нұрмановтың Албарбөгетін 1926 жылы қаппен топырақ арқалап тасып салғандардың бірі. Өмірден жас кетіпті. Əкесі өлгенде артында қалған үш ұлының үлкені Кəкімжан жеті жаста ғана екен. Бір қолы шолақ, мүгедек анасы Жəмила ерін жоқтағанда: «Кəкімжаным он бірге толса, ел қатарына ілесіп кетер едімау!» деп жылаған екен. – Анамның осылай айтып жылаған дауысы ғұмыр бойы есімде қалды. Бұл жұрттың ыңыршағын айналдырған соғыс жылдары болатын. Мен күн санап өстім десем болар. Өзімді бір үйлі жанның жауапкершілігін алған үлкен адам сезіндім. Айға шапқандай алға ұмтылдым, – дейді кейіпкеріміз. Інілері жас, анасы мүгедек Кəкімжан сегізінші сыныптан кейін оқи алмады, колхоздың жұмысына араласып кетті. Кейін өз қолы өзіне жеткенде Державиндегі ауыл шаруашылығы техникумын зоотехник мамандығы бойынша сырттай бітіріп алды. Алайда, істің көзін таба білетін, сұңғыла қасиет адамға оқумен ғана келмейді. Қалтасында қос дипломы жүріп, не мысы жоқ, не ісі жоқ, тепеңдеп топқа зорға ілесерлік жандар толып жатыр. Кəкеңнің бар білімі осы ғана болса да оның қағылездігін, топ бастайтын серкелігін ауылдастары да, пендешіліктің шырмауығына шырмалған жатыпатар арызқойлар да мойындаған. Күнгейі де, көлеңкесі де жетерлік Кеңес Одағы дəуірін тарихтан да, адамдар тағдырынан да сызып тастай алмаймыз. Шаруашылыққа араласқан Кəкімжан ысылды, пысыды. Оның атқарған жұмысының барлығын тізіп жатпай-ақ, келбетін көрсетер бір-екі еңбегін атап кетсек те жарар. Көпшіліктің қарсылығына қарамай, «Еңбек» колхозының мал фермасын Қарақоғадан шалғыны мол Көлқамысқа көшірді. Осы жерде Жангелдин ауданында бірінші рет қой бордақылау алаңын салдырды, жем дайындау цехын ұйымдастырды. Қабырғаға түскен аз-мұз суды тиімді пайдаланып, суармалы жүгері екті. Жас жігіттің ілкімділігі, жұртты үйіріп алатын ұйымдастыру қабілеті, ерінбейтін еңбекқорлығы оны сол кездегі облыс, аудан партия комитетін басқарып отырған игі жақсылардың назарына іліктірді, жақын етті. Мақтай Сағдиев, Еркін Əуелбеков, Кеңес Əубəкіров секілді партия, кеңес қызметіндегі белгілі тұлғалардан өмірлік сабақ алды, үйренді. Ауылда жүзден аса

отбасының игілігіне айналған орталау мектеп, клуб, кітапхана, жазғы су құбыры бөлімше басқарушысы Кəкімжан Кəрбозовтың тікелей кірісуімен мүмкін болған еді. Көлқамыс ауылындағы Кəкімжан еккен көк теректер аспандап өсіп, шымшық қонатын шырпысы жоқ сайын далада алыстан мұнартып көрінетін. Еңбек қай заманда да ескерусіз қалмайды. Тоғыз айлық тоқтының салмағын 45-50 килограмнан келтіріп, жылына 3000 тоннаға жуық ет өткізетін Көлқамыс

мезгілінде ғана беріледі» деген хат алды. Қостанайға ақпан айында жіберген жүк машинасы 100 қап ұн артып, Көлқамысқа наурыздың ортасында жетті. Алдымен ұн тапқанша, боран үріп тастаған жолдар аршылғанша бір айдан аса уақыт өтіпті. Жүдегеннен жақ жүні үрпие бастаған көлқамыстықтарды нан мен малдың сүті, еті қайта тойындырды. Асығат Жабағин де уəдесінде тұрды, көп ұзамай ауылға электр жарығы қайта келді. Ауылға үміт сəулесі себеледі. – Нұрсұлтан Назарбаевтың сол жылдары бір кездесуінде: «Халқым, сəл шыда, көкжиек көрініп қалды», деген сөзі менің ауылдан көшпеу туралы ойыма нүкте қойды. «Қалайша

ішінде «Қазтелекомның» Қостанай облыстық филиалына шұғыл тапсырма беріп, Көлқамыс ауылына 8 телефон нүктесін қойдырды. Ал қазір əр үйде телефон бар. Тиісті орындарға қоңырау шалып, хат жазып жүріп, осыдан екі жыл бұрын ауылға телемұнара орнатты, «Отау тв» келді. Қазір ауыл теледидардан республикалық жəне оның сыртында 30-40 арнаны көре алады, интернет жұмыс істейді. Жастарға арнап, шаруашылық есебінен клубты қайта салып алды. – Біздің Көкалат ауылдық округіндегі ауылдардың арасы 20-30 шақырым. Мал дəрігерлері оларды жаяу аралай алмайды. Ахметжан Есімов Ауыл шаруашылығы ми-

ауылда ертеден кешке дейін бос жатады, мұнымен тірлік бола ма?» дегенді айтты. Осы хатқа Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінен жауап келді. Министрлік өкілі Кəкеңнің ойымен толық келісетінін, бұл қоғамдағы аса өзекті мəселе болып отырғанын жазды. Əрине, уақыт өте келе Кəрбозовтың пікірі шындыққа айналды, жыл өткен сайын атаулы көмектің саны қысқартылумен келеді. Ал қазір ауылдастарының арасында қойы 400-ге жеткендер, ірі қарасы, жылқысы ондап саналатындар бар. – Сіз мəселе көтергенде ауыл, аудан, облыс басшыларын ысырып қойып, жоғарыдан – министрліктер мен Үкіметтен бір-ақ шығады екенсіз? – дейміз біз. – Оның рас, – деп күліп алды ақсақал. – Менің жазғаным аудан, облыс басшыларын қаралаған арыз емес, қайта оларға көмек деп есептеймін. Мұны ауданды көп жыл басқарған Батырбек Ахметов жақсы түсінетін. Шаруа біткен сайын ағалап келіп, арқамнан қағушы еді. Ауылдағы орталау мектепте барлығы 63 бала оқиды екен. Қара домалақтар қарасының көбейгенін ауыл тұрмысының түзелгені деп білдік. – Осы көктемде ауылда үш келін босанады. Мұны фельдшердің есебінен алып отырамын. Мектепті бітірген балалардың оқимын дегендері қалаға кетеді. Ал ауылда қалған жастардың шариғат қосатындарын үйлендіреміз. Жас отбасылар қатары жиілейтін болды. Бұл Көлқамыстың болашағы бар деген сөз, – дейді Кəкең. Алақандай ауылдағы 35 отбасының малын да, жанын да жатқа біледі. Қай үйдің сиыры суал-

Даланыѕ иесі Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

бөлімшесінің басқарушысы Кəкімжан сыйлыққа «Волга» машинасын да мінді, «Құрмет белгісі» орденін де кеудесіне жарқырата тақты. Жоспарлы экономиканы ығыстыра нарық келген 90-шы жылдарғы дағдарыс кімнің кім екенін көрсеткен сынақ кезеңі болды. 1995-1997 жыл дары дағдарыс дендегенде, Көлқамыс ауылының адамдары не істерін білмей, босып кетті. Алдымен ауылда электр жарығы сөнді, дүкенге ұн келмегендіктен нанның тапшылығы білінді. Ауыл əйелдері керек қылмай қораға шығарып тастаған тас диірменді тауып алып, малдың жеміне алған бидайды елеп, ұн тартты. Маңдай терін сыпырып жүріп, баққан малдың құны болмай қалғаны қиын екен. Ауылда жылмаңдаған саудагерлер қаптады. Бір қойға бір қап ұн келмеді. Жұрт уақ малын кір сабын мен шырпыға айырбастап-ақ тауысуға айналды. Тамағының сыртында бала-шағаның киімі керек. Соңғы бір-екі сиырына əйелі мен қызына етік алып беріп, қорасын босатқандар қанша еді... «Жұт жалғыз болмайды» деген сөз рас. 1996 жылы Кəкімжанның əйелі Гүлнəзия апай инсульттен құлап, Арқалыққа жедел жеткізілді. Кəкімжан үш-төрт ай ауруханада əйелінің қасында болып, елге көктем шыға оралғанда, өз көзіне өзі сенбеді. Сонау 70-ші жылдары өз қолымен еккен, мəуелеп өсіп, саябаққа айналған теректің бір түбі де қалмапты. Отыны, көмірі жоқ ауылдастары көшедегі саялы ағаштың барлығын кесіп, отқа жаққан. Жау шауып кеткендей, азынап қалған бөлімшені көргенде Кəкеңнің жүрегі шымырлады. Адамдарда көшсек ғана тығырықтан жол табылады деген түсінік қалыптасқан. Бірақ қайда барарын білмейді. Ауылда қалған қырық шақты отбасы: «Кəке, тағдырымыз өзіңнің қолыңда. Қайда көшсең бізді өзіңмен ала кет», деді. Кəкімжан қарап отыруға болмайтынын түсінді, əйтпесе ауылдың ашығатын түрі бар. Облыс басшыларынан Алтынсарин ауданының сулы жерінен қоныс сұрады. Өзін ғана емес, тұтас ауылын ойлап тұрған азаматқа басшылар да қарсы болмады. Ауылын ертіп қоныс аударуға бекінді. Бірақ... анасының: «Осы топырақтан жаралғансың, бұл жерді тастама, балам, аталарыңның əруағы қолдап жүреді», деген сөзі құлақ түбінде тұрып алды. Жаңа қонысқа барғанда не істемек? Көлқамыстан басқа жерде жұрттың шылқып отырғанына кім кепіл? Кəкімжан алдымен бір жүк машинасын ұн əкелу үшін Қостанайға жіберді де өзі сол уақыттағы республиканың Энергетика, индустрия жəне сауда министрі Асығат Жабағинге жеделхат жолдады. Көлқамыстың жағдайын айта отырып, ауылдарға электр жарығын қайта беру мүмкіндігін, көмектесуін сұрады. Көп ұзамай Асығат Жабағиннен: «Көлқамысқа электр жарығы жеткізіледі, бірақ əзірге толық беруге мүмкіндіктің аздығынан тек түн

кері кетіп, еріміз ауа береді? Бір тоқтамы болып, алға ілкитін күн де туар», деп көшу туралы ойды санадан алып тастадым, – дейді Кəкімжан аға. Ата-бабасы да осы иен далада тек малдың күшімен ғұмыр кешкен еді. Тозған шаруашылықтан тиесілі жері мен аз-мұз техникасын алып, «Сыма-К» шаруа қожалығын құрды. Малдың басын қайта көбейтуді мақсат тұтты. Бір ауылда кеуде көтерген мықты бір шаруашылық болмай, түтіні түзу ұшпайды, тұрмысы түзелмейді. Кəкімжан осыны ойлады. Мал шаруашылығының өндірістей емес, шығыны көп сала екенін жұрттың бəрі біледі. Ағайынның басын біріктіріп, жағдайды түсіндіріп жұмыс істемегенде шаруашылық та бүгінгідей күш алмас еді. Қанша туған жер дегенмен ХХІ ғасырда өмір сүріп отырмыз. Адамдар əлеуметтік жағдайы дұрыс, жылы жер іздейді. Рухани қажеттілік бəрінен жоғары тұрады. Ауылдың мектебін Кəкең əупірімдеп ұстап қалды. Мұғалімдер кетіп қалмауы үшін олардың жалақысын қалтасынан төлегендей еді, тұрмысына көмектесіп отырған кезі де болды. Жастарға бас қосатын клубтың, бас ауырып, балтыр сыздағанда жүгіретін медицина пунктінің жоғын қайтерсіз? 90шы жылдардың ортасынан бастап, 2007 жылға дейін ауылдастары республикалық телеарналарды көре алмады, телефон нүктелері болған жоқ. Ауыз судың тапшылығы тіпті қиын, көлқамыстықтар тұрып қалған көлшіктерден су ішіп отырды. Сонау ХХ ғасырдың 20-шы жылдары салынған Албарбөгет тозып, бірнеше жерден жырылып кетті. Бұл жағдай жыл бойы тіршілік көзіне айналар қар суын сай-салаға əкетіп, берекесін ұшырды. Қар суы тасып, шабындыққа жайылмаса, шөп болмайды. Шөп күйді дегенше малдың қоңы жоқ дей бер. Шыр байламаған мал пайда түгел дұрыс төл бермейді. Жекенің қорасындағы түлік Кеңес заманындағыдай уақытылы ветеринарлық тексерулерден өтіп, уақытылы егілмегендіктен бруцеллез жайлады. Кеңес заманында демекші, соңына шам алып түскен домалақ арыздар шаруасын дөңгелентіп, көркейткен бөлімшені басқарудан аластатқан жылдар да болған. Міне, қысылтаяң уақыт туғанда ауылдың жағдайын көтерейік деп білек сыбанып шыққан ешкім жоқ. Аң тарылған ағайын «алға түс» дегендей өзіне қарайды, ал баяғы, бүгінгі арызқойлар ініне тығылғандай үнсіз қалды. Кəкімжан Кəрбозов төрт шақырылым бойынша аудандық мəслихатқа депутат болып сайланды. Мəслихат сессияларында депутаттық сұрау салып, ауылдың əлеуметтік мəселелерін көтеріп отырды. Бүгінгі ауыл өркениеттен шет қалуға болмай тындығын тү сінді. Телефон байланысын қалпына келтіруден бастады. 2006 жылы «Қазтелеком» акционерлік қоғамының төрағасы Асқар Жұмағалиевке телефон шалып, ауылының жағдайын айтты, көмек беруін сұрады. Кəкеңнің тігісін жатқызып айтқан пəтуалы сөзіне төраға құлақ қойды, аз уақыттың

нистрі болып тұрғанда ол кісіге осы қиындықты айтып, хат жаздым. Министр сөзімді жерге тастамай, бұрын мінілген УАЗ -31512 көлігін зауыттан жаңа шыққандай етіп жөндетіп берді. Жүрмесең, қажетті нəрсені сұрамасаң кім əкеліп береді? Өткен жылы ауылдың фельдшерлікакушерлік пунктіне машина сұрап алдық. Алыс ауылға мұндай көлік ауадай қажет, – дейді Кəкімжан Кəрбозұлы. Ол тозығы жеткен Албарбөгеттің жағдайын біраз жылдар тиісті орындарға жазумен болды. Ақыры облыс, аудан басшыларына, Мəжіліс депутаты, академик Кенжеғали Сағадиевке айта жүріп, республикалық бюджеттен 73 миллион қаржы бөлгізіп, бөгетті жөндеуден өткізді. «Сыма-К» шаруа қожалығынан 7,5 миллион теңге қаржы шығарып, ауылға Қабырға өзенінен ауыз су құбырын тартқызды. Қазір ауылдастары су шүмегін үйге кіргізіп алған, су жылытатын қондырғы да, сантехникалық желі де үйдің ішінде. – Көлқамыстықтарды енді еш жаққа көшіре алмайсың, – деп қояды Кəкең. Күнкөріс көзі мал болған соң, оның барынша пайдалы, табысты жəне аз шығын шығуын көздейді. Ауылда ірі қара малы бруцеллезбен ауырады, ал ауру мал шығынға кетеді. Қой-ешкі осы дертке шалдықса, Үкіметтің 2003 жылғы қаулысы бекіткен «Жануарлар мен адамдардың денсаулығына қатер төндіретін жануарлар мен жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізаттарды жою жəне алып қою қорытындысымен жеке жəне заңды тұлғаларға келген шығындарды өтеу» ережесіне сəйкес оның көзі жойылып, шығынын мемлекет төлейді. Кəкімжан ауруға шалдыққан ірі қараның да шығынын өтеу туралы пікірін 2005 жылы Ауыл шаруашылығы министрлігіне жолдады. Ондағылардан Кəкеңнің айтып отырғаны өзекті екенін, əзірге республикалық бюджетте қаржының тапшылығына байланысты Үкімет алдына қоя алмай отырғандығын, бірақ келешекте мұның жоғарыда аталған қаулыға енгізілуі туралы мəселе қозғалуы тиіс екендігін айтқан жауап келді. Ауылдағы шаруаның маңдай терінің сор болмауын көздеген өзекті проблеманың шешімін табуына Кəкең уақытында осылай пікір қосқан еді. Жоспарлы экономиканың орнына нарықтың келуіндегі қиындықтар адамдар психологиясына соққы болғаны жасырын емес. Ауылдастарына құрылған шаруашылықта жұмыс істеу біреудің құлшылығында жүргендей əсер етті. Мемлекет тағайындаған атаулы көмекке иек артып алған жұрт еңбектен безді. Ай сайын келіп тұратын аз-мұз ақша наны мен шайына жетсе, соны қанағат тұтатындар қатары көбейді. Кəкімжан 2002 жылы Қазақстан Республикасының Премьер-Министріне өз пікірін айтып хат жазды. «Атаулы көмек халықты қорғау емес, масылдыққа үйрету. Адамдарға балық емес, қармақ беріңіздер. Соқталдай азаматтар

са, оны шаруашылықтағы бұзаулаған сиырға ауыстырып береді. Бала сүтсіз отырмасын дегені бұл. Кəкеңнің еш еңбек заңына кірмеген, даланың жазылмаған осындай заңымен жүретін кездері де бар. Марқұм Гүлнəзия апай екеуі үш ұл, бір қыз тəрбиелеп өсірді. Қайрат пен Жанаты Алматы мен Астанада, қызы Гүлжанат Арқалықта қызмет істейді, үйлі-баранды. Немерелерінің алды ержетіп қалды. Өзінің «Сыма-К» шаруа қожалығын кіші ұлы Манатқа тапсырған. Ісінің сəтімен жалғасын тапқанына қуанады. Шаруашылықта қой-ешкі, жылқы, сиыр, түйе өсіріледі. Əке ісін жалғастырған Манат шаруашылықты дамытуға, ауылды көркейтуге жаңа көзқараспен қарайды. Ол мал санын көбейтумен бірге, оны асылдандыру керектігін күн тəртібіне қойып отыр. Ірі қараның бордақылау алаңын жасау үшін мемлекеттің мал шаруашылығын дамытуға арналған «Сыбаға» несиесін алды. Жұмыс басталып та кетті. – Алдағы жылы ауылдастарыма арнап екі үй саламыз. Баспананы дұрыстау қажет, – дейді Манат. Əкеден көрген өнегесінің бірі – ол да аудандық мəслихаттың белсенді депутаты. Əлеуметтік мəселелерді қозғап, депутаттық сұраулар салып жүреді. Ауылдық округ орталығы Көкалат пен Көлқамыс ауылының арасы 20 шақырымнан асады. Бірақ тұрғындар қысы-жазы осы жолдың азабын тартады. Екі ауылдың арасына көтерме жол салу үшін 311 миллион теңге қаржы керек. Бұл шалғайдағы Жангелдин ауданы мен облыс бюджетінен табылмай отыр. Жақында ол Өңірлік даму министрі Бақытжан Сағынтаевқа хат жолдады. «Ауылдың көп жылдан бері шешілмей келе жатқан күрделі мəселесінің бірі – автомобиль жолдарының жоқтығы. Соның салдарынан, əсіресе, қыстың бораны мен су тасыған мезгілде жолдың тауқыметінен көрші ауылдағы Албарбөгет мектебінің жоғары сынып оқушылары сабаққа бара алмайды, жүкті əйелдер аудандық ауруханаға жете алмай, жолда босанып қалып, қиналуда», деп жазады еңбек ардагері. Жол құрылысын 2013-2015 жылдарға арналған инвестициялық бағдарламаға ен гізіп, республикалық бюджеттен қаржы бөлгізуін сұрайды. Ағамыз бұл хаттың да үміт үкісін тағып қайтарына сенімді отыр. Көлқамыс облыс орталығынан 8 сағаттық жол, аудан орталығынан 80 шақырым жер. Қабырғаның бойындай шөбі шүйгін, малға шұрайлы өңірді Кəкең қай қалаға да айырбастамас еді. Өзін даланың иесіндей сезінеді. Кəкімжан аға бақытты адам, оны арманы қартайтпайды. Таяқты ат қып мініп асыр салған қара домалақтар да өзі секілді туған жерден кіндік үзбей, даланы бос тастамай, заманына сай гүлдендірсе екен дейді. Тəтті арманының бірі де, бастысы да осы. Қостанай облысы, Жангелдин ауданы, Көлқамыс ауылы.

...алғыс айтады

Əділ шешім шыєарылды Менің қайным Марғұлан Сейілхан ата-анасынан жастай айырылды. Сосын мен кəмелетке толмаған оны өз бауырыма басып, тəрбиелеп өсірдім. Осыған байланысты 2011 жылғы 9 желтоқсанда Қармақшы ауданы əкімінің №194 қаулысымен баланың қорғаншысы болып тағайындалдым. Соның негізінде 2012 жылдан бастап бала үшін аудандық білім бөлімінен айына 16 000 теңге жəрдемақы алып тұрдым. Бірақ, сол көмек тамыз айында сап тыйылды да, бұл шешіммен келіспеген мен Байқоңыр қаласының прокуроры Қанат Құлжановтың атына арыз жаздым. Ал мəселенің ақ-қарасын анықтау прокурордың көмекшісі Ғалым Дүйсенбаевқа тапсырылды. Ол өз кезегінде ісін адал атқарып, əділ шешімнің шығарылуына ықпал етті. Нəтижесінде, прокуратураның аудандық білім бөліміне енгізген ұсынысына сай жəрдемақыны қайта алып, əділдік салтанат құрды. Осы үшін Байқоңыр қаласы прокуратурасы қызметкерлеріне шексіз алғысымды білдіргім келеді. Гүлнəр ЖЕТЕСƏЛИЕВА.

Қызылорда облысы, Қармақшы ауданы, Төретам кенті.

...ризашылығын жеткізеді

Ќаржыгерге ќарыздармыз Жақында Жəнібек – Орал бағытында «Хюндай» автобусы қатынай бастады. «Қазақстан – Елім» ЖШС директоры Қуан Таушанбаев оңтүстіккореялық 38 жолаушыға лайықталған, бағасы 140 мың доллар тұратын «Хюндай» автобусын жеке қаржысына сатып алып, шалғай аудандар тұрғындарының облыс орталығымен қатынауына жағдай жасап отыр. Тұрғындарға алыс жолға жүруге өте ыңғайлы, қыста іші жылы, жазда терезесінен күн өтпейтін, ішінде кондиционері, теледидары бар шетелдік бұл көлік аудан орталығынан аптаның жұп, Оралдан тақ күндері жүреді. Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне, бірінші топтағы мүгедектерге жəне 7 жасқа дейінгі балаларға жол ақысы тегін. Аталмыш автобустар облыстың басқа аудандарына да қатынауда. Аудан тұрғындары қаржыгер Қуан Таушанбаев мырзаға дəн риза. Елжан ЕРАЛЫ.

Батыс Қазақстан облысы.

...үміт артады

Пəтерлі болсам деймін Мен Санат Сариев 40 жыл ел қатарлы еңбек еттім де жұмыстағы апат салдарынан І топтағы мүгедек болып қалдым. Қазір Орал қаласында пəтер жалдап тұрамын. Кезекте тұрғаныма да 13 жылдың жүзі болды. Жасым 74-ке келген шағымда облыс əкімдігінен тартып біраз мекемелерге шағымданып та көрдім, бірақ нəтиже жоқ. Осы жағдайымды құрмет тұтатын «Егемен Қазақстан» газетіне қысқаша жаза отырып, алдағы уақыттарда пəтерлі болып, үміт отым жағылар ма екен деген ниетім бар екенін білдіремін. Санат САРИЕВ.

ОРАЛ.

...қуанышын бөліседі

Ўстаз алтын медальмен марапатталды Ұстаз еңбегінің бағалануы – ұлағаттылықтың белгісі болса керек. Жақында ақтаулық педагог, «№ 46 «Ручеек» мектепалды оқу-тəрбие беру орталығының» басшысы Валентина Вострова жоғары сапалы кəсіби қызметі үшін Еуропалық ғылымиөнеркəсіп палатасының дипломымен жəне алтын медалімен марапатталды. Валентина Васильевна мектепалды тəрбие беру жүйесінде 1976 жылдан бері қызмет істесе, 1992 жылдан бастап «Ручеек» орталығының тұрақты басшысы болып табылады. Оның кəсіби тəжірибесінің арқасында балабақшада сауатты əрі шығармашылық əлеуеті жоғары педагогтар жұмыс істеуде. Валентина Вострованың «ҚР Білім беру саласының үздігі» төсбелгісі, «Маңғыстау облысының жыл адамы» атағы жəне басқа да марапаттары бар. Осындай құрметке бөленген ұлағатты ұстазға алда да мəртебеңіз өсіп, мерейіңіз асқақтай берсін дейміз. Жадыра АХМЕТҚЫЗЫ.

АҚТАУ.

...көмек күтеді

Сот шешімі орындалмай отыр Мен күйеуіммен отбасы болып тұра алмай ажырасқанмын. Балама сот алимент төлеу туралы шешім шығарған болатын. Бірақ 8 ай болды сол алиментті ала алмай отырмын. Бұрынғы күйеуім жұмыссыз емес, жергілікті əскери комиссариатта қызметте. Соңғы айларда тиісті орындарға бірнеше рет барып шағымдансам да, нəтиже болар емес. Сот шешімі орындалмай отырған осы жағдайды айта отырып, тиісті мекемелерге қозғау салып, көмектесулеріңізді сұраймын. Ақбота ТУКАЕВА.

Алматы облысы, Райымбек ауданы, Кеген ауылы.


8

www.egemen.kz

28 наурыз 2013 жыл

 Жазылған жайдың жаңғырығы

н е п ќ а з Ќа

з і г е – а р ы б м о д

Есмұхамбет АЙТМАҒАМБЕТОВ, баспасөз ардагері.

Жүре берсең – көрмегенді көреді екенсің. Тыңдай берсең – естімегенді естиді екенсің. Өткен ғасырдың алпысыншы жылдарында Қазақстан компартиясының орталық комитетінде отырған бір көкеміздің қазақтың домбырасын «музейге экспонат қылып қоятын мезгіл жетті» дегенін естіп, жағамызды ұстаған едік. Сол кезде ұлтын сүйген, ұлты үшін жанын пида етуге өкінбейтін арда азаматтар табылып, арамза ниетпен айтылған əлгі əңгіменің үнін өшірген еді. Содан бері талай су ағып, құбылмалы əлемде талай-талай өзгеріс болды. Бірақ, домбыраға көз алартушылық пиғылдан арыла алмай жүргендер арамызда əлі де бар екен. Сондай жандар енді электронды домбыра дегенді тауып алыпты. Сонда осынау жаңалықты енгізбек болғандардың қазақ домбырасының алдын орай айтып тұрған «электронды» дегені не сөз? Домбыраны электронға бағындыру деген сөз бе? Ғылым тілімен айтсақ, «электрон теріс электр заряды бар орнықты элементар (кəдімгі) бөлшек» деген сөз екен. Электрон қозғалысы электр тогын тудырады. Сонда электрон дегеніміз құлаққа жағымды қоңыр үн, əсем əуен емес, электр тогын тудыратын физикалық құбылыс болғаны ғой. Ал, физикалық құбылыс тау қопарып, тас жаруға да қауқары жететін құдыретті күш. Оның домбыраға қанша қатысы бар? Ой ойлаумен жаратылып, ой ойлаумен өткен атақты ақынымыз Қадыр Мырза-Əлінің «Нағыз қазақ – қазақ емес, нағыз қазақ – домбыра» деген сөзін кім білмейді. Қадыр ақынның осы сөзінің ұлық-ұлағаты қазақ болу үшін əуелі домбыра тілін түсін, домбыраны құрметте дегенге саяды. Өйткені, бұл екеуін бір-бірінен бөліп алуға болмайды. Қазақ киімі, қазақтың қазы-қартасы, иісі танауды қытықтап, көңіл хошын келтіретін бал қымызы сияқты ұлттық тағамдары, ою-өрнегі, таңырқатып жатса, қолмен жасалып, қазақ шеберлерінің ұшқыр ой, ересен іскерлігінің арқасында өмірге келіп, кеудесіне жан бітіп, көмейінен əн болып, күй болып таңырқата тамсандырған əдемі əуен ақтарыла жөнелетін қасиетті қара домбырасы сол қазақтың өзімен қатар туып, дүние есігін қатар ашқан деуіміз керек. Атам қазақ жері əлемдегі бүкіл құрлықтың 1,8 пайызын алып жатқан шеті де, шегі де жоқ кеңістік десек, сол жалпақ жон, далиған кең дүниенің бүкіл болмыс-бітімін, қара қазандай қайнаған тыныс-тіршілігін, қазыналы тарихын, қуанышы мен мұң-зарын əсем əуен – əн мен күйге

сазгер.

Өнеріміз бен мəдениетімізге қатысты көбімізді толғандырып, жанымызды жегідей жеп жүрген толғақты мəселелер «Қайдасың, кəусар бұлақтар?» атты сұхбатта кеңінен əңгімеленгені аңғарылады. Көкейкесті проблемалардың ашық қозғалып, жұртшылық талқысына ұсынылуы құптарлық. «Бір ақылдан екі ақыл жақсы» де мекші, көп болып жұмылып, шешу жолдарын бірігіп іздестірсек, ұлттық өнеріміздің тынысы ашылып, өрге басары анық. Сұхбат беруші бауырымның жанайғайы əр сөзінен атойлап тұр. Шетелдік əуейі, əсіреқызыл музыканың өмірімізге дендеп енгені соншалық, өскелең ұрпақтың ессіз, есер, дүбəрə буынын қалыптастырып, ұлттық рухтан алшақтатып бара жатқаны, оның ақыры елдігімізге, мемлекеттілігімізге үлкен қауіп төндіретіні, бір сөзбен айтқанда, қазақ халқының келешек тағдыры қатты алаңдататыны көрініп тұр. Шынында да жат пиғылдағы идеология басқа да рухани салаларымызды да осылай улай берсе, суымызды шайқап, тұнығымызды лайлай түсері анық. Мен де саналы ғұмырымның көп бөлігін өнер саласына арнаған жанмын. Сол себепті мақалада көтерілген жайттарға байланысты өз көзқарасымды білдіргенді жөн көрдім. Біздің жастық шағымыз 70-ші жылдармен тұстас келді. Ол кездері ауылда нағыз қазақы тірлік қыж-қыж қайнап, ұлттық дəстүріміздің, салт-дəстүріміздің мəйегінен ажырамаған кезі. Клубтың жарығы сөнбейтін, іші əннен, биден үзілмейтін. Көрші ауылдың өнерпаздары халық əндерін əуелетіп, көңілімізді көтеріп кететін. Осылай бола тұра, теледидардан «Битлз», «Абба», «Бони-М» көрсетіледі десе, ойын-сауығымызды болмаса домбыра тартылып, əн айтылып жатқан кешті тастай салып дүркірей

2013 жылєы 19 наурыз

айналдырып, домбыраның жарыса тартылған қылдай екі ішегіне сыйғыза білу үшін де қазақ болып жаратылып, қазақ болып ғұмыр кешуіміз керек шығар. Қазақ домбыраны киелі аспап, домбырашылықты киелі өнер деп білген. Домбыра жасай білу екінің бірінің қолынан келе бермеген. Ал домбыра жасай білетін шеберді он саусағынан өнері тамған киелі адамдар санатына жатқызып, оның атына сыртынан бейəдеп сөз айтылмайтын. Сондай жанның қолынан шыққан домбыраны алыстан ат арытып келіп қалап алатын жəне оны төрдегі ең қадірлі орын – кілемнің үстіне басына жібек бау тағып іліп қоятын болған. Домбыраның қоңыр үні бұзылмау үшін оның ішегін малдың ішегінен, əсіресе, ешкінің ішегінен мəнісін білетін домбырашылар ызып жасағанын бала күнімізде талай көрген едік. Сондықтан, кəнігі домбырашылар ешкі ұстайтын отбасын жиі торуылдап, əлдекімнің əлде бір себеппен ешкі сойғанын естісе, жатып жабысып сол малының ішек-қарнын алып кеткенін еститінбіз. Қарын тойса, жылқының майлы қартасы да желінбей қалатын болды ғой. Заман алға басты, тұрмысымыз өзгерді екен деп домбыраға малдың ішегі емес, темір сым тағып, шіңкілдетіп қойсақ, атабаба аруағы не демек! Қасиетті домбырамызға тиісу, оны электронды домбырамен ауыстыру дегеніміз, тоқетерін айтқанда, бүкіл ұлттық өнерімізге тиісу, оны мұқатып, дымын өшіруді көксеу деп бағалауымыз керек. Бұл өте қауіпті, арам ойы тым алыста жатқан қаскөйліктің нақ өзі. Сақтанбаса, ерте күнде алдынан шығып, жолына тасбекет тосқауыл қоймаса, болмайды. Өйтпеген күнде ертең тағы бір пысықайлар шығып, қобызымызды, жалпы мəдени мұраға жататын ұлттық құндылықтарымызды күресінге тастау керек деп ата-баба дəстүрін қорлап шыға келмесіне кім кепіл. Байтақ еліміздің бас газеті «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланған «Қайдасың, кəусар бұлақтар?» (7.ХІ), «Дəстүрлі əн – халық қазынасы» (21.ХІ), «Электронды домбыра – күй өнерімізді оңалта ала ма, омалта ма?» (8.ХІІ) деп аталатын материалдарда ата мұрамыз ұлттық əн мен күй өнері, жалпы мəдени болмысымыз жайлы тереңнен қаза өзекжарды өте өткір мəселелер қозғалған. Қайсысын оқысаң да жанды жеріңе тиіп, ұлттық сезіміңе қамшы басады. Ұлтыңның кім екенін енді бағамдап, бойыңды мақтаныш кернеп кеткендей күй кешесің. АЛМАТЫ.

жөнелетінбіз. Сонда үлкендер жағы «даңғыраға еліккен ұрпақтың азғаны осы шығар» деп, қарадай түңілетін. Сөйтсек, біздің буын да заманына қарай жасқа тəн арманшыл, албырт мінезбен ержеткен екен. Енді ақыл тоқтатар жасқа келгенде ата-аналарымыз құсап балаларымыздың, немерелеріміздің кей қылықтарына кейитінді шығардық. Мəселен, ана тілін біле тұра орысша сөйлейтіндері, жеңіл-желпі дүниелерге əуестігі, тағысын тағылар. «Жастарды түсіну қиын болып барады» деген сөздерді жиі еститінбіз. Осылай екен деп, əрине, қол қусырып отыра беруге əсте болмайды. Халықтың дəстүрлі өнері мен мəдениетін шырмауықша орап алған келеңсіз жайттарға қарсы бірден-бір қорғаныс құралы дəстүрлі құндылықтарымызды талмай насихаттай беру дер едім. Өкінішке қарай, жергілікті жерлерде осы жағына əлі де жете көңіл бөлінбей келеді. Əлі есімде, 90-жылдары Қызылжар өңірінде дəстүрлі əндер мен термелер конкурсын өткізу кең құлаш жайды. Кəмилə Əлібаева, Таңат Бейсенбаев, Ерназар Ыбыраев, Дəулет Балтабаев, Айгүл Жанғазина секілді есімі елімізге белгілі өнерпаздарды осындай байқаулар өсіріп шығарды. Кəмилə мен Таңат Ғарифолла Құрманғалиевтың төл шəкірттері болатын. Олардың жолын кейін Бибігүл, Анар секілді кəусар бұлақтар жалғастырды. «Ақ бидай», «Есіл əуендері», Ниязовтардың отбасылық ансамбльдері дəстүрлі əн-күйіміздің таратушыларына айналды. Бүгінде өзім құрған «Мерей» ансамблі ғана жұмыс істейді. Қалғандары тарап тынды. Осыдан 4-5 жыл бұрын «Əн – көңілдің ажары» атты дəстүрлі өнеріміз бен музыкамызды насихаттайтын конкурс қолға алынып еді. Оның ғұмыры да қысқа болды. Жергілікті телеарналарда айтысқа, дəстүрлі əн өнеріне, ғажап өнер иелеріне арналған арнайы бағдарламалар жүргізілетін. Қазір олардың бірде-бірін емге таппайсың. Жергілікті телеарналар əкімдердің

басыбайлы меншігі сияқты. Демек, сұхбатта айтылғандай, Қазақстан телеарналарының көпшілігі еліктеусолықтаудан əрі аса алмай жүргені шындық. Эфирді толтыру керек деген сылтаумен біреудің қаңсығын таңсық ретінде тықпалап жатқаны. «Мəдениет, «Балапан» арналарында қызығып, құнығып қарайтын жобалар тым аз. Қожаберген жырау, Сегіз сері, Ақан сері, Үкілі Ыбырай, Нияз сері секілді əн дүлдүлдері, жыр жампоздары туған мекенде отырып олардың атында бірде-бір байқау өткізе алмауымыз – ұят, елдігімізге сын. Осы жерде қолымызды кім байлап отыр деген заңды сауал туады. Ешкім де. Демек, көзін тауып ұйымдастыра білсек, ұлттық өнеріміз ешқашан жетімсіремейді. Айналып келгенде, бəрі өзімізге байланысты. Оған біреуді кінəлаудың еш реті жоқ. Тəуелсіздік сыйлаған ұлттық құндылықтардың құнын кетіріп жүрген – өзіміз. Мəселенің шешімі заң қабылдауға болмаса мемлекеттік мəртебе беруге де тірелмейді. Меніңше, оның түйіні билік, мəдениет тұтқасын ұстап отырған шенеуніктерге көп қатысты екені даусыз. Облыста дəстүрлі əн класы Петропавл өнер колледжінде ғана бар. Оның жайы адам жыларлық. Онда сабақ беретін республикалық байқаулардың жүлдегері Жанат Айтбаев Біржан, Еркебұлан сияқты болашағынан мол үміт күттіретін шəкірттер тəрбиелеп шығарды. Қазір оқушылары екі-үшеу ғана. Өйткені, квота бұдан артық бөлінбейді. Осындай көзқараспен теріскейде төл өнерімізді қалай дамыта аламыз? Мақалада қолдайтын пікірлер көп. Десек те «қазақтың музыкалық мəдениеті жеңілген мəдениет» деп таусыла сөйлеуді өз басым қолдамаймын. Сан ғасырлар бойы жасап, талай сүзгіден өтсе де, қазақтың дəстүрлі əні мен күйі, ұлттық өнері мен мəдениеті еш суалмақ емес. Оған кəміл сенімдімін. Солтүстік Қазақстан облысы.

№ 06-7/32

Бос әкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс өткізу және конкурс комиссиясын қалыптастыру қағидаларын бекіту туралы «Мемлекеттік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 23 шілдедегі Заңының 14-бабына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса берілген Бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс өткізу жəне конкурс комиссиясын қалыптастыру қағидалары бекітілсін. 2. Тізілімге сəйкес Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі (бұдан əрі – Агенттік) Төрағасының кейбір бұйрықтарының күші жойылды деп танылсын. 3. Агенттіктің Мемлекеттік қызметті өткеру бөлімі (Т.Қ. Жұмағұлов) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді жəне Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген тəртіпте ресми жариялауды қамтамасыз етсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жариялау күнінен бастап, бірақ 2013 жылдың 26 наурызынан ерте емес колданысқа енгізіледі. Төраға Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/32 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымдарға орналасуға конкурс өткiзу жəне конкурс комиссиясын қалыптастыру қағидалары Осы Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс өткізу жəне конкурс комиссиясын қалыптастыру қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға конкурс (бұдан əрі – конкурс) өткізудің жəне мемлекеттік органдарда конкурс комиссиясын қалыптастырудың шарттары мен тəртiбiн айқындайды жəне «Мемлекеттiк қызмет туралы» Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 23 шілдедегі Заңының 14-бабына сəйкес əзiрлендi.

Бəрі ґзімізге байланысты Дəстен АБЫЛАЙҰЛЫ,

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің бұйрығы

1. Жалпы ережелер 1. Конкурс Қазақстан Республикасы азаматтарының мемлекеттiк қызметке тең қол жеткiзу конституциялық құқығын қамтамасыз етедi. 2. Конкурсты «Б» корпусының бос немесе уақытша бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдары бар (бұдан əрі – бос лауазымдар) мемлекеттік органмен лауазымдардың тиісті санаттарына резервшiлер тiзiмi қаралғаннан кейiн өткiзіледi. 3. Конкурс жариялаған мемлекеттiк орган бос лауазымдарға орналасуға кандидаттарға iрiктеудi жүзеге асыру үшін конкурс комиссиясын қалыптастырады. 4. Конкурс комиссиясының шешiмi бос лауазымға орналасудың немесе мұндай лауазымға орналастырудан бас тартуға негiз болып табылады. 5. Мемлекеттік орган қайта ұйымдастырылған немесе таратылған жағдайда, жарияланған конкурс оның өткізудің кез келген кезеңінде ол туралы міндетті түрде бұқаралық ақпарат құралдарына жарияланып тоқтатылуға тиіс. 2. Конкурс өткiзудiң шарттары мен тəртiбi 6. Конкурсқа: 1) «Мемлекеттiк қызмет туралы» Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 23 шілдедегі Заңының 10-бабы 4-тармағында, 13-бабының 1-тармағында көрсетілген талаптарға сəйкес; 2) конкурсқа қатысу үшін құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификаты бар Қазақстан Республикасының азаматтары қатысады. 7. Конкурс туралы хабарландырулар жарияланғаннан кейін мемлекеттік органға осы Қағидалардың 27-тармағында көрсетілген құжаттарды тапсырған азаматтар конкурс қатысушылары болып табылады. 8. Конкурс комиссиясы шешімінің негізінде əңгімелесуге жіберілген конкурс қатысушылары бос лауазымға орналасуға кандидаттар (бұдан əрі – кандидаттар) болып табылады. 9. Конкурс комиссиясы конкурсқа қатысушылар берген құжаттарды қарайтын, кандидаттармен əңгiмелесу өткiзетiн жəне бос лауазымдарға орналасуға кандидаттарға iрiктеудi жүзеге асыратын алқалы орган болып табылады. 10. Конкурс мынадай сатылардан тұрады: 1) конкурс өткізу туралы хабарландыруларды жариялау; 2) конкурсқа қатысуға тiлек бiлдiрген азаматтардың құжаттарын қабылдау; 3) конкурсқа қатысушылар құжаттарының «Б» корпусы мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымдарына белгiленген бiлiктiлiк талаптарына сəйкестiгiн алдын ала қарау; 4) кандидаттармен конкурс комиссиясы өткiзетiн əңгiмелесу; 5) конкурс комиссиясының қорытынды отырысы. 11. Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. 3. Конкурс туралы хабарландыру 12. Орталық мемлекеттік органдарда, ведомстволарда жəне олардың аумақтық бөлімшелерінде конкурс өткізу кезінде хабарландырулар орталық мемлекеттік органның жəне мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уəкілетті органның (бұдан əрі – уəкілетті орган) интернет-ресурстарында, сондай-ақ мерзімді баспасөз басылымдарында жарияланады. Жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдарда конкурс өткізу туралы хабарландырулар жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдардың жəне уəкілетті органның интернет-ресурстарында, сондай-ақ мерзімді баспасөз басылымдарында жарияланады. Персоналды басқарудың бірыңғай қызметі (кадр қызметі) құрылған жағдайда хабарландыру құрылымында тұратын мемлекеттік органның жəне уəкілетті органның интернет-ресурсында жарияланады. 13. Конкурс өткізу туралы хабарландырулар жариялағаннан кейін «Мемлекеттік қызмет туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 3-тармағы, 14-бабының 8-тармағы жəне 15-1-бабының 1-тармағында көзделген тəртіп бойынша конкурстық рəсімдер аяқталғанша, азаматтарды жарияланған лауазымға тағайындауға жол берілмейді. 14. Конкурс өткiзу туралы хабарландыру мынадай мəлiметтерден тұрады: 1) мекен-жайы көрсетілген конкурс өткізетін мемлекеттiк органның атауы, почта мекен-жайлары, телефондары мен факс нөмiрлерi, электрондық почта мекен-жайлары; 2) негiзгi функциональдық мiндеттерi, еңбек ақысының көлемi мен шарттары көрсетiлген бос лауазымдар атауы; 3) мемлекеттiк органмен айқындалған бiлiктiлiк талаптарына сəйкес конкурсқа қатысушыға қойылатын негiзгi талаптар; 4) құжаттарды қабылдау мерзiмi (конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күн); 5) осы Қағидалардың 26-тармағында көрсетілген қажетті құжаттар тізбесі; 6) əңгiмелесу өткiзудiң мерзiмi мен орны. Конкурс белгілі жұмыс істеу мерзімі бар бос лауазымға орналасуға конкурс өткізу жағдайында, бұл шарт конкурс өткізу туралы хабарландыруда көрсетіледі. Хабарландыру Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін қосымша ақпаратты, оның ішінде конкурс комиссиясының отырысына байқаушыларды қатыстыру мүмкіндігі туралы ақпаратты қамтуы мүмкін. 4. Конкурс комиссиясын қалыптастыру 15. Конкурс комиссиясы осы Қағидалармен айқындалған тəртiппен тиiстi лауазымға тағайындауға құқығы бар тиiстi мемлекеттiк органның басшысымен, ал жауапты хатшы лауазымы енгізілген мемлекеттік органдарда, жауапты хатшымен қалыптастырылады. Аудандарда, қалаларда, облыстарда тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктердің бюджетінен қаржыландырылатын атқарушы органдар үшін бірыңғай конкурс комиссиясын құруға жол беріледі. Жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын аудандық, қалалық, облыстық атқарушы органдардың бірыңғай конкурс комиссиясы осы атқарушы органдардың басшыларын тағайындауға құқығы бар тұлғаның шешімімен құрылады. Орталық мемлекеттік органның аудандық аумақтық бөлімшелері үшін орталық мемлекеттік органның өңіраралық немесе облыстық аумақтық бөлімшелерінде бірыңғай конкурс комиссиясын құруға жол беріледі. Аудандық аумақтық бөлімшелердің бірыңғай конкурс комиссиясы орталық мемлекеттік органның өңіраралық немесе облыстық аумақтық бөлімшесі басшысының шешімімен немесе жоғары тұрған органның шешімімен құрылады 16. Конкурс комиссиясы кемінде бес мүшеден тұрады. Конкурс комиссиясының төрағасы осы Қағидалардың 15-тармағында көрсетілген тұлғамен айқындалады. Конкурс комиссиясының құрамына персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) қызметкерлері не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндетін атқару жүктелген тұлғалар, мемлекеттік органның басқа бөлімшелерінің қызметкерлері, сондай-ақ осы Қағидалардың 15-тармағында көрсетілген тұлғамен айқындалатын өзге тұлғалар енгізіледі. Конкурс комиссиясының құрамына мемлекеттік органның басшысы жəне басшы орынбасары болып табылатын мемлекеттік саяси қызметші кіре алмайды. Конкурс комиссиясының төрағасы осы Қағидалардың 15-тармағында көрсетілген тұлғаның шешімі бойынша персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) басшысы не өзге тұлға тағайындалады. Бірыңғай конкурс комиссиясының құрамына орналасуға өткізілетін конкурс бос лауазымдар бар мемлекеттік органдардың немесе мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелерінің басшылары қосылады. Конкурс комиссиясының хатшысы оның жұмысын ұйымдастырушылық қамтамасыз етуді жүзеге асырады жəне дауыс беруге қатыспайды. Конкурс комиссиясының қатыспаған мүшелерін алмастыруға жол берілмейді. 17. Конкурс комиссиясының құрамына конкурсқа қатысушы кіре алмайды. 18. Конкурс комиссиясы əр жарияланған бос лауазым үшін сол лауазымға үміткер кандидаттарға міндетті тəртіпте жəне бірдей көлемде қойылатын сұрақтардың тізбесін бекітеді. 19. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына осы Қағидалардың 15-тармағында көрсетілген тұлғаның келісімі бойынша байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі маслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. 20. Байқаушылар əңгімелесу өткізу процесінде кандидаттарға сұрақтар қоймайды. Байқаушыларға конкурс комиссиясының жұмысына кедергі келтіретін іс-əрекеттер жасауға, кандидаттардың жеке басы деректеріне қатысты мəліметтерді жариялауға, кандидаттар қатысатын конкурс рəсімдерінде олардың техникалық жазба құралдарын қолдануға жол берілмейді. 21. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, осы Қағидалардың 19-тармағында көрсетілген ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. 22. Конкурс комиссиясының хатшысы байқаушыларды əңгімелесу басталардан бұрын осы Қағидаларға 1-қосымшаға сəйкес нысандағы жадынамамен таныстырады. 23. Байқаушылар конкурс комиссиясы отырыстарының хаттамаларымен танысуға жəне тиісті мемлекеттік органның басшылығына жəне уəкілетті органға конкурс комиссиясының жұмысы туралы өздерінің пікірлерін жазбаша түрде бере алады. 24. Осы Қағидалардың 15-тармағында көрсетілген тұлғаның келісімі бойынша конкурс комиссиясының отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде конкурс жариялаған мемлекеттік органның

Ə.БАЙМЕНОВ.

қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасының Парламент жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. Сарапшылар əңгімелесуге қатысады, кандидаттарға сұрақ қояды, конкурс комиссиясының мүшелеріне кандидаттар туралы өз пікірлерін білдіреді. Конкурс комиссиясының қорытынды отырысына бұл тұлғалар қатыспайды. 25. Конкурс аяқталғанға дейін уəкілетті органдарға ақпарат беруді жəне Қазақстан Республикасы заңдарымен бекітілген басқа да жағдайларды қоспағанда мемлекеттік органның қызметкерлеріне конкурс комиссияларының құрамы, конкурсқа қатысушылар туралы жəне олардың жеке деректерін жариялауға жол берілмейді. 26. Уəкілетті органның жəне оның аумақтық бөлімшелерінің жолдамасы бойынша олардың қызметкерлерінің кандидаттармен əңгімелесуде жəне конкурс комиссиясының қорытынды отырысына қатысуға жол беріледі. 5. Құжаттарды қабылдау 27. Конкурсқа қатысуға ниет білдірген азаматтар конкурс өткiзетiн мемлекеттiк органға мынадай құжаттарын тапсырады: 1) осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес нысандағы өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен осы Қағидаларға 3-қосымшаға сəйкес нысанда толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалдық куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалдық куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат. Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда осы тармақтың 4) тармақшасында көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын осы тармақтың 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. 28. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. 29. Азаматтар 27-тармақта аталған, құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе почта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. 30. Азаматтар осы Қағидалардың 27-тармағында аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электрондық почта мекен-жайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін осы Қағидалардың 27-тармағында көрсетілген құжаттарды электрондық пошта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталғанға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірілмей береді. Осы Қағидалардың 27-тармағында аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. 31. Конкурс комиссиясының материалдары, конкурс комиссиясының оң қорытындысын алған конкурсқа қатысушылардың құжаттары, сондай-ақ конкурстық iрiктеуден өтпеген тұлғалардың сауалнама, өтініш жəне өзге де құжаттары персоналды басқару қызметінде (кадр қызметінде) сақталады. Аталған құжаттарды сақтау мерзімі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 26 желтоқсандағы № 1605 қаулысына сəйкес айқындалады. 6. Конкурсқа қатысушылардың құжаттарын қарау 32. Құжаттарды қабылдау аяқталғаннан кейiн конкурс комиссиясы конкурсқа қатысушылардың құжаттарын қарауды жүзеге асырады. 33. Конкурс комиссиясы ұсынылған құжаттардың бiлiктiлiк талаптарына жəне осы Қағидалардың 27-тармағында көрсетілген талаптарға сəйкестiгiн қарайды. 34. Конкурс комиссиясы ұсынылған құжаттарды қарау қорытындысы бойынша құжаттарды қабылдау мерзімі аяқталғаннан кейін үш жұмыс күн ішінде олардың тиiстi «Б» корпусы мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымдарға қойылған бiлiктiлiк талаптарына сəйкестiгi мен конкурсқа қатысушыларды əңгімелесуге жiберу туралы шешiм қабылдайды. Шешім хаттама түрiнде ресiмделеді жəне комиссияның төрағасы, мүшелерi мен хатшысы қол қояды. Əңгімелесуге жіберілген кандидаттардың тізімі конкурс жариялаған мемлекеттік органның интернет-ресурсында жəне ғимаратында көпшіліке көрінетін жерлерде орналастырылады. Əңгімелесуге жіберілген кандидаттар конкурс комиссия шешім қабылдаған күннен бастап екі жұмыс күн ішінде əңгімелесу өткізу күні туралы конкурс комиссиясының хатшысымен хабарландырылады. Хабарландыру қатысушылардың электрондық мекен-жайларына жəне ұялы телефондарына ақпарат жіберу жолымен жүзеге асырылуы мүмкін. Рұқсат алмаған конкурс қатысушылары конкурс комиссиясы шешім қабылдағаннан кейін екі жұмыс күн ішінде бұл туралы конкурс комиссиясының хатшысымен хабарландырылады. 7. Кандидаттармен əңгімелесу 35. Əңгiмелесудің мақсаты кандидаттардың кəсiби жəне жеке қасиеттерiн бағалау болып табылады. 36. Əңгімелесуге жіберілген кандидаттар оны кандидаттарды əңгімелесу жіберу туралы хабардар ету күнінен бастап бес жұмыс күн ішінде конкурс жариялаған мемлекеттік органдарда өтеді. 37. Кандидаттардың кəсiби жəне жеке қасиеттерiн бағалау кезiнде конкурс комиссиясы бiлiктiлiк талаптарына жəне тиiстi бос лауазымның лауазымдық нұсқауларына сүйенедi. 38. Əрбiр кандидатпен əңгімелесу барысы жеке түрдегі хаттамамен ресiмделедi немесе техникалық жазба құралдары көмегімен белгіленеді. Кандидатпен əңгімелесу хаттамасына конкурс комиссиясының төрағасы, мүшелері, кандидат, сондай-ақ хаттамалауды жүзеге асырушы хатшы қолдарын қояды. Конкурс комиссиясының техникалық жазба құралдарын қолданылғаны туралы конкурс комиссиясының қорытынды отырыс хаттамасында белгі жасалады. Əңгімелесу кезінде кандидат та техникалық жазба құралдарын қолдана алады. Техникалық жазба құралдарын қолдану конкурс комиссиясы отырысының өтуіне кедергі келтірмеуі тиіс. 8. Конкурс комиссиясының қорытынды отырысы 39. Əңгімелесу өткiзілгеннен кейiн екi жұмыс күннен кеш емес өткiзiлуi тиiс қорытынды отырыста конкурс комиссиясы кандидаттарды берген құжаттары, өткiзiлген əңгiмелесудiң нəтижелерi негiзiнде бағалайды жəне олардың қатарынан бос лауазымға орналастыру үшiн iрiктеудi жүзеге асырады. 40. Конкурс комиссиясының шешiмi кандидат қатыстырылмай, ашық дауыс беру жолымен қабылданады. 41. Конкурс комиссиясының шешiмi егер отырысқа оның құрамының 2/3 кем емес бөлiгi қатысса, заңды деп есептеледi. 42. Комиссия құрамынан қатысушылардың көпшiлiгi дауыс берген жағдайда кандидат оң баға алады. Дауыстар тең болған жағдайда конкурс комиссиясы төрағасының дауысы шешушi болып табылады. 43. Конкурс комиссиясы уəкілетті органға əңгiмелесуден өткен кандидаттарды кадр резервiне алуға ұсыным жасауға құқығы бар. 44. Талқылау барысы мен конкурс комиссиясының шешiмi конкурс комиссиясының төрағасы мен мүшелерi, сондай-ақ хаттама жасауды iске асыратын хатшының қолдары қойылған хаттама түрiнде ресiмделедi. 45. Конкурс комиссиясы отырысы хаттамасының көшiрмесi уəкілеттi органға немесе оның аумақтық бөлiмшесiне жiберiледi. 46. Конкурс комиссиясы əңгiмелесуден өткен кандидаттарға конкурс нəтижесi туралы, оның аяқталғанынан кейiн бес жұмыс күн iшiнде хабарлайды. 47. Конкурс комиссиясының шешімі мен конкурс комиссиясының оң қорытындысын алған кандидаттардың тізімі конкурс өткізілгеннен кейін бес жұмыс күн ішінде мемлекеттік органның ақпараттық қабырғаларында, баршаға көрінетін жерлерге, сондай-ақ оның интернет-ресурсына орналастырылады. 9. Кандидаттың лауазымға орналасуы 48. Мемлекеттiк органның басшысы, ал жауапты хатшы лауазымы енгізілген мемлекеттік органдарда, жауапты хатшы конкурс комиссиясының оң қорытындысын алған кандидатты жарияланған лауазымға қабылдайды. Жауапты хатшы «Қазақстан Республикасы орталық атқарушы органының жауапты хатшысының мəртебесі мен өкілеттіктері туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2007 жылғы 27 шілдедегі № 372 Жарлығында көзделген жағдайларда кандидатты мемлекеттік органның басшысының келісімі бойынша қабылдайды. 10. Шағым беру тəртiбi 49. Конкурсқа қатысушылар мен кандидаттар уəкiлеттi органға немесе оның аумақтық бөлiмшесiне, не сот тəртiбiнде конкурс комиссиясының шешiмiне шағымдана алады. 50. Уəкiлеттi орган немесе оның аумақтық бөлiмшесi конкурс комиссиясының шешiмiне келiп түскен шағымды қарайды жəне «Мемлекеттiк қызмет туралы» Қазақстан Республикасының Заңының, осы Қағидалардың, мемлекеттiк қызмет туралы басқа да заңдардың бұзылғаны анықталған жағдайда, конкурс комиссиясына қабылданған шешiмдi жоюды ұсынады. 51. Уəкiлеттi органның немесе оның аумақтық бөлiмшесiнiң ұсынысы конкурс комиссиясының бұрынғы құрамымен өзінің отырысында қаралады. Осы отырыста конкурс комиссиясы бұрын қабылданған шешiмiн жояды жəне жаңасын енгiзедi, не оны өзгерiссiз қалдырады. Конкурс комиссиясы қабылданған шешiм туралы, ол қабылданғаннан күнінен он жұмыс күн ішiнде, уəкiлеттi органға немесе оның аумақтық бөлiмшесiне жəне шағым берген конкурс қатысушысына немесе кандидатқа хабарлайды.

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің бұйрығы 2013 жылєы 19 наурыз

№ 06-7/34

«А» корпусының мемлекеттік әкімшілік лауазымдарына қойылатын арнайы біліктілік талаптары туралы Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызметі туралы» 1999 жылғы 23 шілдедегі Заңының 13-бабының 5-тармағына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған «А» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына қойылатын арнайы біліктілік талаптары бекітілсін. 2. Мемлекеттік қызметті өткеру бөлімі (Т.Қ. Жұмағұлов) осы бұйрықты заңнамада белгіленген тəртіппен Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуді жəне ресми жариялауды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрық оны бірінші рет ресми жариялағаннан бастап қолданысқа енгізіледі бірақ, 2013 жылғы 26 наурыздан ерте емес. Төраға Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/34 бұйрығымен бекітілген «А» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына қойылатын арнайы біліктілік талаптары 1. Жалпы ережелер 1. Осы «А» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына қойылатын арнайы біліктілік талаптары (бұдан əрі – Арнайы біліктілік талаптары) Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызметі туралы» 1999 жылғы 23 шілдедегі Заңының 13-бабының 5-тармағына, «А» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына қойылатын арнайы біліктілік талаптарының кейбір мəселелері туралы» Қазақстан Республикасының Президентінің 2013 жылғы 7 наурыздағы № 519 Жарлығына сəйкес əзірленді жəне «А» корпусындағы əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға үміткер азаматтарға ұсынылады. 2. Арнайы біліктілік талаптары: 1) білімі бойынша талаптарды; 2) жұмыс тəжірибесі бойынша талаптарды; 3) кəсіби білім-білігі бойынша; Қазақстан Республикасының заңнамасын, стратегиялық жəне бағдарламалық құжаттарды білуі бойынша талаптарды; 4) лауазымдық міндеттерінің сипатына байланысты өзге де талаптарды қамтиды. 3. Қазақстан Республикасы Президентінің 2013 жылғы 7 наурыздағы № 523 Жарлығымен бекітілген Мемлекеттік қызметшілер лауазымдарының тізіліміне сəйкес «А» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдары екі санатқа бөлінеді. 4. «А» корпусының жекелеген мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына бірдей талаптар қойылады. Бірдей талаптармен «А» корпусының бірінші санаттағы лауазымдары топтарға бірігеді: 1) бірінші топ мына лауазымдарды қамтиды: орталық атқарушы органдардың жауапты хатшылары; Конституциялық кеңес, Қазақстан Республикасы Президентінің Іс басқармасы, Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі аппараттарының басшылары, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) басшысы; облыстардың, астананың жəне республикалық маңызы бар қаланың əкiмдерi аппараттарының басшылары; жауапты хатшы лауазымы енгізілмеген орталық атқарушы органдардың аппарат басшылары, Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталық басшысы; 2) екінші топ мына лауазымдарды қамтиды: Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) басшысының орынбасарлары; Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің сектор меңгерушілері;

Ə.БАЙМЕНОВ.

Қазақстан Республикасы Парламенті палаталарының аппараттары, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесі, Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесінің, Қазақстан Республикасы Президентінің Іс басқармасы, Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының аппараттары, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) құрылымдық бөлімшелерінің жетекшілері; Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет iстерi агенттiгi аумақтық органдарының басшылары - Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк қызмет iстерi агенттiгiнiң облыстардағы, астанадағы жəне республикалық маңызы бар қаладағы тəртiптiк кеңестерiнiң төрағалары; орталық атқарушы органдар комитеттерінің төрағалары; Қазақстан Республикасы Парламенті Шаруашылық басқармасының басшысы жəне оның орынбасарлары; облыстық маңызы бар қалалардың (облыстардың əкімшілік орталығы болып табылатын қалалардың əкімдерін қоспағанда), облыстар аудандарының жəне қалалардағы аудандардың əкімдері. 5. «А» корпусының екінші санаты облыстардың, астананың, республикалық маңызы бар қаланың тексеру комиссияларының төрағалары мен мүшелерінің лауазымдарын қамтиды. 2. Білімі бойынша талаптар 6. Бірінші санаттағы «А» корпусының əкімшілік мемлекеттік қызмет кадр резервіне алу жəне «А» корпусының əкімшілік мемлекеттік лауазымдарына орналасу үшін үміткердің жоғары білімінің болуы талап етіледі. 7. Екінші санаттағы «А» корпусының əкімшілік мемлекеттік қызмет кадр резервіне алу жəне «А» корпусының əкімшілік мемлекеттік лауазымдарына орналасу үшін үміткердің мемлекеттік басқару, экономика, қаржы, құқық саласында жоғары білімінің болуы талап етіледі. 3. Жұмыс тəжірибесі бойынша талаптар 8. Жұмыс тəжірибесі Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес мемлекеттік қызмет өтілін жəне (немесе) мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдардағы жұмыс тəжірибесін қамтиды. 9. Бірінші санаттың бірінші тобының лауазымдарына орналасу үшін: 1) жеті жылдан кем емес жұмыс тəжірибесі, оның ішінде саяси мемлекеттік лауазымдарда немесе мемлекеттік органдарда немесе олардың құрылымдық бөлімшелерінде басшылық немесе олардың орынбасарлары лауазымдарында (В-2, С-2, С-О-1, D-2, D-O-1 санаттарынан төмен емес), немесе А-1 санатындағы лауазымдарда үш жылдан кем емес мемлекеттік қызмет өтілі; 2) немесе алты жылдан кем емес жұмыс тəжірибесі, оның ішінде мемлекеттік тапсырыс негізінде мемлекеттік қызметшілерді даярлау жəне қайта даярлаудың мемлекеттік бағдарламалары бойынша немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда осы тармақтың 1) тармақшасында аталған лауазымдарда екі жылдан кем емес мемлекеттік қызмет өтілі талап етіледі.

52. Конкурс комиссиясының бұрынғы қабылдаған шешiмін жоюы жəне жаңасын енгiзуi мемлекеттiк орган басшысының, ал жауапты хатшы лауазымы енгізілген мемлекеттік органдарда, жауапты хатшының тиiстi шешiмiн өзгертуi немесе қабылдауы үшiн негiз болып табылады. 53. Егер конкурс комиссиясы бұрынғы қабылданған шешiмдi өзгерiссiз қалдырған жағдайда, уəкiлеттi орган немесе оның аумақтық бөлiмшесi, сондайақ шағым берген конкурс қатысушысы немесе кандидат осы шешiмдi сот тəртiбiнде шағым бере алады. 54. Өздерiне қатысты бөлiгiнде конкурс қатысушылары мен кандидаттар, сондай-ақ уəкiлеттi орган мен оның аумақтық бөлiмшелерi конкурс құжаттарымен, тестiлеу жəне əңгiмелесу нəтижелерiмен таныса алады. Мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымдарға орналасуға конкурс өткiзу жəне конкурс комиссиясын қалыптастыру қағидаларына 1-қосымша Байқаушыға жадынама Байқаушының: конкурс қатысушысы туралы ақпаратпен танысуға; олармен əңгімелесуде қатысуға; əңгімелесу өткізу рəсімі туралы оның аяқталғанынан кейін өз пікірін білдіруге; конкурс өткізу барысы туралы жалпы баға беруге; конкурс комиссиясы отырысының хаттамаларымен танысуға; конкурс комиссиясының жұмысы туралы мемлекеттік органның басшылығына жəне мемлекеттік қызметтік қызмет істері жөніндегі уəкілетті органға өздерінің пікірлерін жазбаша түрде беруге мүмкіндігі бар. Байқаушы: əңгімелесу барысына фото-, аудио-, видеотүсірілімдер жүргізуге; конкурс қатысушыларының жеке басы деректерін жариялауға; əңгімелесу өткізу процесіне араласуға, конкурс комиссиясы отырысының барысына кедергі жасауға; конкурс қатысушыларына қандай да бір жəрдемдесуге; конкурс комиссиясының мүшелеріне олардың шешім қабылдауында əсер етуге; нақты конкурс қатысушысы туралы, оның жеке қасиеттері туралы жария бағалауға жəне пікірін білдіре алмайды. Мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымдарға орналасуға конкурс өткiзу жəне конкурс комиссиясын қалыптастыру қағидаларына 2-қосымша __________________________________ (мемлекеттiк орган) Өтініш Мені бос тұрған мынадай __________________________________________ _____________________________________________________________ қызмет орнына тағайындалуым үшiн байқауға жiберуiңiздi сұраймын. Мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымдарға орналасуға конкурс өткiзу жəне конкурс комиссиясын қалыптастыру қағидаларының негiзгi талаптарымен таныстым, олармен келiсемiн жəне орындауға мiндеттеме аламын. Ұсынылып отырған құжаттарымның дəйектiлiгiне жауап беремiн. Қоса берілген құжаттар: _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ __________ ____________________________________ (қолы) (Аты-жөні) «____»_______________ 20__ ж. Мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымдарға орналасуға конкурс өткiзу жəне конкурс комиссиясын қалыптастыру қағидаларына 3-қосымша

Фотосурет орны (4х6) САУАЛНАМА (Өз қолымен толтырылады) 1. Тегi _________________________________________________________ Аты____________________________________________________________ Əкесiнiң аты ____________________________________________________ 2. Азаматтығы __________________________________________________ Егер өзгертiлсе, уақытын көрсетiңiз ______________________________ 3. Бұрын сотталған ба едiңiз, қашан жəне не үшiн _________________ 4. Шет елде оқыған немесе жұмыс iстеген кезiңiз_____________________ Болған елiңiз ____________________________________________________ Болған уақытыңыз _______________________________________________ Жұмыс iстеген немесе оқыған жерiңiз ______________________________ 5. Соттың шешiмiмен жұмыс iстеу қабiлетiңiз төмен немесе шектелген деп танылдыңыз ба, қашан жəне не үшін ____________________________ 6. Белгiлi бiр мерзiмге мемлекеттiк қызметті атқару құқынан айырылдыңыз ба, қашан жəне не үшiн _______________________________ 7. Сіз мынадай: 1) Сіз үміттенген лауазымға тікелей бағынысты; 2) Сіз үміттенген лауазым тікелей бағынысты лауазымдарды атқаратын мемлекеттік қызметшінің жақын туысы (ата-анасы, ұлы, қызы, бала асырап алушылар, асырап алынған балалар, ата-анасы бір жəне ата-анасы бөлек ағаінілері мен апа-сіңлілері, атасы, əжесі, немересі, жұбайы немесе зайыбы) болып табыласыз ба_______________________________. 8. Тілдерді білуі: _______________________________________________ 9. Мекенжайы жəне байланыс телефоны____________________________ _______________ (жеке қолы) «___»_________________ 20 ж. (толтыру күні) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/32 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің күші жойылды деп танылған бұйрықтардың тізімі 1. «Бос əкiмшiлiк мемлекеттiк лауазымдарға орналасуға конкурс өткiзудiң қағидасы» Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi Төрағасының 1999 жылғы 24 қарашадағы № А-202 бұйрығы (Қазақстан Республикасы Əдiлет министрлiгiнде 1999 жылғы 30 қарашада № 986 тiркелдi, «Казахстанская правда» 2001 жылғы 23 маусымдағы № 149-150 жарияланған). 2. «Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi төрағасының 1999 жылғы 24 қарашадағы № А-202 бұйрығына өзгертулер енгiзу туралы» Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi төрағасы 2000 жылғы 18 қаңтар № 02-1-7/3 бұйрығы (Қазақстан Республикасы Əдiлет министрлiгiнде 2000 жылғы 7 ақпанда № 1043 тiркелдi). 3. «Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi төрағасының 1999 жылғы 24 қарашадағы № А-202 бұйрығына өзгертулер мен толықтырулар енгiзу туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi 2000 жылғы 25 ақпандағы № 2-1-7/16 бұйрығы (Қазақстан Республикасы Əдiлет министрлiгiнде 2000 жылғы 29 ақпанда № 1066 тiркелдi). 4. «Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi Төрағасының 1999 жылғы 24 қарашадағы № А-202 бұйрығына өзгерiстер мен толықтыру енгiзу туралы» Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi төрағасының 2000 жылғы 16 маусымдағы № 02-1-7/60 бұйрығы (Қазақстан Республикасы Əдiлет министрлiгiнде 2000 жылғы 24 маусымда № 1173 тiркелдi). 5. «Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi төрағасының 1999 жылғы 24 қарашадағы № А-202 бұйрығына өзгертулер мен толықтырулар енгiзу туралы» Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi төрағасының бұйрығы 2000 жылғы 3 қараша № 02-1-7/154 (Қазақстан Республикасы Əдiлет министрлiгiнде 2000 жылғы 11 қараша № 1281 тiркелдi, «Казахстанская правда» 2000 жылғы 18 қарашадағы № 294-295 жарияланған). 6. «Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi төрағасының 1999 жылғы 24 қарашадағы N А-202 бұйрығына толықтыру мен өзгерiстер енгiзу туралы» Қазақстан Республикасының Мемелекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi төрағасының 2001 жылғы 6 маусымдағы № 02-2-4/98 бұйрығы (Қазақстан Республикасы Əдiлет министрлiгiнде 2001 жылғы 14 маусымда № 1544 тiркелдi, «Қазақстан Республикасының Орталық атқарушы жəне өзге де орталық мемлекеттiк органдарының актiлер жинағында» жарияланған, 2001 жылы, № 25, 430-құжат). 7. «Қазақстан Республикасы Əдiлет министрлiгiнде 986 номiрiмен тiркелген, Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi төрағасының «Бос əкiмшiлiк мемлекеттiк лауазымдарға орналасуға конкурс өткiзудiң ережесiн бекiту туралы» 1999 жылғы 24 қарашадағы № А-202 бұйрығына толықтырулар мен өзгерiстер енгiзу туралы» Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi төрағасының 2003 жылғы 10 сəуiрдегi № 02-01-02/44 бұйрығы (Қазақстан Республикасы Əдiлет министрлiгiнде 2003 жылғы 13 мамырда № 2268 тiркелдi.) 8. «Бос əкiмшiлiк мемлекеттiк лауазымдарға орналасуға конкурс өткiзудiң Қағидасы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк қызмет iстерi агенттiгi төрағасының 1999 жылғы 24 қарашадағы № А-202 бұйрығына өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк қызмет iстерi агенттiгi төрағасының 2005 жылғы 21 маусымдағы № 02-01-02/80 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Əдiлет министрлiгiнде 2005 жылғы 27 маусымда № 3694 тiркелдi). 9. «Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк қызмет iстерi агенттiгi Төрағасының «Бос əкiмшiлiк мемлекеттiк лауазымдарға орналасуға конкурс өткiзудiң Қағидасын бекiту туралы» 1999 жылғы 24 қарашадағы № А-202 бұйрығына толықтырулар мен өзгерiстер енгiзу туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi Төрағасының 2006 жылғы 26 сəуiрдегi № 02-01-02/64 бұйрығы (Қазақстан Республикасының Əдiлет министрлiгiнде 2006 жылғы 25 мамырда № 4239 тiркелдi, «Казахстанская правда» газетінде 2006 жылғы 3 маусымдағы № 138-139 (2510925110) жарияланған). 10. «Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк қызмет iстерi агенттiгi Төрағасының кейбiр бұйрықтарына толықтырулар мен өзгерiстер енгiзу туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiгi Төрағасының 2007 жылғы 9 ақпандағы № 02-01-02/113 бұйрығы (Қазақстан Республикасының Əдiлет министрлiгiнде 2007 жылғы 7 қыркүйекте № 4920 тіркелдi, «Заң газетінде» 2007 жылғы 4 қазандағы № 152 (1355), Қазақстан Республикасының Орталық атқарушы жəне өзге де орталық мемлекеттiк органдарының актiлер жинағында, 2007 жылы, шілдеқыркүйек, жарияланған). Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 20 наурызда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8380 болып енгізілді.

10. Бірінші санаттың екінші тобының лауазымдарына орналасу үшін: 1) бес жылдан кем емес жұмыс тəжірибесі, оның ішінде саяси мемлекеттік лауазымдарда немесе мемлекеттік органдарда немесе олардың құрылымдық бөлімшелерінде басшылық немесе олардың орынбасарлары лауазымдарында (В-3, С-3, С-О-2, D-2, D-O-2, Е-2 санаттарынан төмен емес), немесе А-1, А-2, А-3 санаттарындағы лауазымдарда екі жылдан кем емес мемлекеттік қызмет өтілі; 2) немесе бес жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік немесе мемлекеттік емес ұйымдарда басшылық лауазымдарда төрт жылдан кем емес жұмыс тəжірибесі*; 3) немесе төрт жылдан кем емес жұмыс тəжірибесі, оның ішінде мемлекеттік тапсырыс негізінде мемлекеттік қызметшілерді даярлау жəне қайта даярлаудың мемлекеттік бағдарламалары бойынша немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда осы тармақтың 1) тармақшасында аталған лауазымдарда бір жарым жылдан кем емес мемлекеттік қызмет өтілі талап етіледі. 11. Екінші санаттағы «А» корпусының əкімшілік мемлекеттік қызмет кадр резервіне алу жəне «А» корпусының əкімшілік мемлекеттік лауазымдарына орналасу үшін үміткердің мемлекеттік басқару, экономика, қаржы, құқық саласында жеті жылдан кем емес жұмыс тəжірибесі талап етілед. 4. Кəсіби білім-білігі бойынша; Қазақстан Республикасының заңнамасын, стратегиялық жəне бағдарламалық құжаттарды білуі бойынша талаптар 12. «А» корпусының əкімшілік мемлекеттік қызмет кадр резервіне алу жəне «А» корпусының əкімшілік мемлекеттік лауазымдарына орналасу үшін үміткерлерге кəсіби білім-білігі; Қазақстан Республикасының заңнамасын, стратегиялық жəне бағдарламалық құжаттарды білуі бойынша талаптар қойылады. 13. Кəсіби білім-білігінің болуын жəне стратегиялық жəне бағдарламалық құжаттарды білуі Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Кадр саясаты жөніндегі ұлттық комиссиямен үміткермен əңгімелесу жүргізу кезінде анықталады. 14. Қазақстан Республикасының заңнамасын білу тестілеу өткізу кезінде анықталады. 5. Лауазымдық міндеттерінің сипатына байланысты өзге де талаптар 15. «А» корпусының əкімшілік мемлекеттік қызмет кадр резервіне алу жəне «А» корпусының əкімшілік мемлекеттік лауазымдарына орналасу үшін үміткерлерге жеке тұлғалық жəне басқарушылық біліктілігінің сондай-ақ, мемлекеттік тілді игеру деңгейіне талаптар қойылады. 16. «А» корпусының əкімшілік мемлекеттік лауазымдарына орналасуға жеке тұлғалық жəне басқарушылық біліктілігінің деңгейін анықтау Тестілеу бағдарламаларына сəйкес мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уəкілетті органмен тестілеу өткізу арқылы анықталады. 17. Мемлекеттік тілді игеру деңгейіне талаптарға сəйкестігі Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің ҚАЗТЕСТ жүйесі бойынша тестілеу өткізу нəтижелері бойынша анықталады. Қарапайым деңгейден төмен нəтиже алу үміткерді «А» корпусының əкімшілік мемлекеттік қызмет кадр резервіне алуға іріктеуге əрі қарай қатысудан алып тастауға негіз болмайды, бірақ кадр резервін қалыптастыру кезінде есепке алынады. ______________________________________ * Мемлекеттік немесе мемлекеттік емес ұйымдарда басшылық лауазымдарға: мемлекеттік немесе мемлекеттік емес ұйымдардың (кіші кəсіпкерлік субъектілері болып табылатын ұйымдарды қоспағанда) басшылары мен олардың орынбасарлары; Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің департаментері мен дербес басқармаларының басшыларының немесе филиалдарының басшыларынан төмен емес; ұлттық басқару холдингтерінде, ұлттық холдингтерде, ұлттық компанияларда, ұлттық даму институттарында департаменттер басшыларынан төмен емес лауазымдар жатады.

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 20 наурызда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8382 болып енгізілді.


9

www.egemen.kz

28 наурыз 2013 жыл

Алматы қалалық денсаулық сақтау басқармасының «№5 қалалық клиникалық ауруханасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы МКК (Қазақстан Республикасы, 050010, Алматы қ., Достық д-лы, 220, сайттың электронды мекенжайы http:// klinika5.kz) медициналық мақсаттағы бұйымдарды сатып алу ойынша тендер өткізу туралы хабарлайды - саны 40 дана 167 200 000 (жүз алпыс жеті миллион екі жүз мың) теңге 00 тиын сомаға кохлеарлық импланттау жүйелерін. Сатып алынатын тауарлардың толық тізбесі, олардың саны мен егжей-тегжейлі ерекшелігі тендерлік құжаттамада көрсетілген. Тауар Қазақстан Республикасы, 050010, Алматы қ., Достық д-лы, 220, Алматы қалалық денсаулық сақтау басқармасының «№5 қалалық клиникалық ауруханасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы МКК мекенжайына жеткізілуі тиіс. Жеткізудің талап етілетін мерзімі: Тендерге Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Кепілдендірілген тегін медициналық көмек көлеміне байланысты фармацевтикалық қызмет көрсету, дəрілік заттарды, профилактикалық (иммунобиологиялық, диагностикалық, дезинфекциялық) препараттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу Ережесін» бекіту туралы 2009 жылғы 30 қазандағы №1729 қаулысымен бекітілген біліктілік талаптарына сəйкес келетін барлық əлеуетті өнім берушілер медициналық мақсаттағы бұйымдарды сатып алу туралы шартқа қол қойылған

сəттен бастап 30 (отыз) күнтізбелік күн ішінде жіберіледі. Тендерлік құжаттама топтамасын 2013 ж. 15 сəуірде сағат 16.00ге дейінгі мерзімде мына мекен-жайдан алуға болады: Алматы қ. Достық д-лы, 220, бухгалтериядан тендерлік құжаттаманы алуға əлеуетті өнім беруші сенімхатты тапсырғаннан кейін. Əлеуетті өнім берушілер тендерге қатысуға тендерлік өтінімдерін жапсырылған конверттерге салып Алматы қалалық денсаулық сақтау басқармасының «№5 қалалық клиникалық ауруханасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы МКК-ға мына мекенжай бойынша тапсырады: Қазақстан Республикасы, 050010, Алматы қ., Достық д-лы, 220, бухгалтерия. Тендерлік өтінімдерді тапсырудың түпкілікті мерзімі 2013 жылғы 16 сəуірде сағат 15.00-ге дейін. Тендерлік өтінімдер салынған конверттер 2013 жылғы 16 сəуірде сағат 16.00-де мына мекенжайда ашылады: Қазақстан Республикасы, 050010, Алматы қ., Достық д-лы, 220, конференц-зал. Əлеуетті жеткізушілер тендерлік өтінімдер салынған конверттерді ашу кезінде қатыса алады. Қосымша ақпарат пен анықтаманы мына телефондар арқылы алуға болады: 8 (727) 264-65-58, 262-92-58, 264-15-86. Мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушының уəкілетті өкілі Мамедов Н.Ю. – мемлекеттік сатып алу жөніндегі бухгалтер, т. 8/727/264-15-86, эл. почта ggkb5@mail.ru.

ГКП «Городская клиническая больница № 5» на праве хозяйственного ведения УЗ г. Алматы (Республика Казахстан, 050010, г. Алматы, пр. Достык, 220, электронный адрес сайта http://klinika5.kz/) объявляет о проведения тендера по закупке изделий медицинского назначения – системы кохлеарной имплантации в количестве 40 штук на сумму 167 200 000 (сто шестьдесят семь миллионов двести тысяч) тенге 00 тиын. Полный перечень закупаемых товаров, их количество и подробная спецификация указаны в тендерной документации. Товар должен быть доставлен: Республика Казахстан, 050010, г. Алматы, пр. Достык, 220, ГКП «Городская клиническая больница №5» на праве хозяйственного ведения УЗ г. Алматы. Требуемый срок поставки: В течение 30 (тридцати) календарных дней с момента подписания договора о закупе изделий медицинского назначения к тендеру допускаются все потенциальные поставщики, отвечающие квалификационным требованиям, указанным в соответствии с «Правилом организации и проведения закупа лекарственных средств, профилактических (иммунобиологических, диагностических, дезинфицирующих) препаратов, изделий медицинского назначения и медицинской техники, фармацевтических услуг по оказанию гарантированного объема бесплатной медицинской помощи» утвержденных постановлением Правительства Республики Казахстан от 30

октября 2009 года №1729. Пакет тендерной документации можно получить в срок до 16.00 часов 15 апреля 2013 г. по адресу: г. Алматы, пр. Достык, 220, бухгалтерия после представления потенциальным поставщиком доверенности на получение тендерной документации. Тендерные заявки на участие в тендере, запечатанные в конверты, представляются потенциальными поставщиками в ГКП «Городская клиническая больница №5» на праве хозяйственного ведения УЗ г. Алматы по адресу: Республика Казахстан, 050010, г. Алматы, пр. Достык, 220, бухгалтерия. Окончательный срок представления тендерных заявок до 15.00 ч. 16 апреля 2013 года. Конверты с тендерными заявками будут вскрываться в 16.00 ч. 16 апреля 2013 года по адресу: Республика Казахстан, 050010, г. Алматы, пр. Достык, 220, конференц-зал. Потенциальные поставщики могут присутствовать при вскрытии конвертов с тендерными заявками. Дополнительную информацию и справки можно получить по телефону: 8/727/ 264-65-58,262-92-58, 264-15-86. Уполномоченный представитель организатора государственных закупок Мамедов Н.Ю. – бухгалтер по госзакупу, т. 8/727/264-15-86, эл. почта ggkb5@mail.ru.

Алматы қалалық денсаулық сақтау басқармасының «№5 қалалық клиникалық ауруханасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы МКК (Қазақстан Республикасы, 050010, Алматы қ., Достық д-лы, 220, сайттың электронды мекенжайы http:// klinika5.kz) медициналық мақсаттағы бұйымдарды сатып алу бойынша тендер өткізу туралы хабарлайды - саны 40 дана 167 200 000 (жүз алпыс жеті миллион екі жүз мың) теңге 00 тиын сомаға балаларға арналған кохлеарлық импланттау жүйелерін. Сатып алынатын тауарлардың толық тізбесі, олардың саны мен егжей-тегжейлі ерекшелігі тендерлік құжаттамада көрсетілген. Тауар Қазақстан Республикасы, 050010, Алматы қ., Достық д-лы, 220, Алматы қалалық денсаулық сақтау басқармасының «№5 қалалық клиникалық ауруханасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы МКК мекенжайына жеткізілуі тиіс. Жеткізудің талап етілетін мерзімі: Тендерге Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Кепілдендірілген тегін медициналық көмек көлеміне байланысты фармацевтикалық қызмет көрсету, дəрілік заттарды, профилактикалық (иммунобиологиялық, диагностикалық, дезинфекциялық) препараттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу Ережесін» бекіту туралы 2009 жылғы 30 қазандағы №1729 қаулысымен бекітілген біліктілік талаптарына сəйкес келетін барлық əлеуетті өнім берушілер медициналық мақсаттағы бұйымдарды сатып алу туралы шартқа қол қойылған сəттен бастап 30 (отыз) күнтізбелік күн ішінде жіберіледі.

Тендерлік құжаттама топтамасын 2013 ж. 15 сəуірде сағат 12.00ге дейінгі мерзімде мына мекен-жайдан алуға болады: Алматы қ. Достық д-лы, 220, бухгалтериядан тендерлік құжаттаманы алуға əлеуетті өнім беруші сенімхатты тапсырғаннан кейін. Əлеуетті өнім берушілер тендерге қатысуға тендерлік өтінімдерін жапсырылған конверттерге салып Алматы қалалық денсаулық сақтау басқармасының «№5 қалалық клиникалық ауруханасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы МКК-ға мына мекенжай бойынша тапсырады: Қазақстан Республикасы, 050010, Алматы қ., Достық д-лы, 220, бухгалтерия. Тендерлік өтінімдерді тапсырудың түпкілікті мерзімі 2013 жылғы 16 сəуірде сағат 11.00-ге дейін. Тендерлік өтінімдер салынған конверттер 2013 жылғы 16 сəуірде сағат 12.00-де мына мекенжайда ашылады: Қазақстан Республикасы, 050010, Алматы қ., Достық д-лы, 220, конференц-зал. Əлеуетті жеткізушілер тендерлік өтінімдер салынған конверттерді ашу кезінде қатыса алады. Қосымша ақпарат пен анықтаманы мына телефондар арқылы алуға болады: 8 (727) 264-65-58, 262-92-58, 264-15-86. Мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушының уəкілетті өкілі Бильдебаева А.Т. – мемлекеттік сатып алу жөніндегі бухгалтер, т. 8/727/264-15-86, эл. почта ggkb5@mail.ru.

ГКП «Городская клиническая больница № 5» на праве хозяйственного ведения УЗ г. Алматы (Республика Казахстан, 050010, г. Алматы пр. Достык, 220, электронный адрес сайта http://klinika5.kz/) объявляет о проведения тендера по закупке изделий медицинского назначения – системы кохлеарной имплантации для детей в количестве 40 штук на сумму 167 200 000 (сто шестьдесят семь миллионов двести тысяч) тенге 00 тиын. Полный перечень закупаемых товаров, их количество и подробная спецификация указаны в тендерной документации. Товар должен быть доставлен: Республика Казахстан, 050010, г. Алматы, пр. Достык, 220, ГКП «Городская клиническая больница №5» на праве хозяйственного ведения УЗ г. Алматы. Требуемый срок поставки: В течении 30 (тридцати) календарных дней с момента подписания договора о закупе изделий медицинского назначения. К тендеру допускаются все потенциальные поставщики, отвечающие квалификационным требованиям, указанным в соответствии с «Правилом организации и проведения закупа лекарственных средств, профилактических (иммунобиологических, диагностических, дезинфицирующих) препаратов, изделий медицинского назначения и медицинской техники, фармацевтических услуг по оказанию гарантированного объема бесплатной медицинской помощи» утвержденных постановлением Правительства Республики Казахстан от «30»

октября 2009 года №1729. Пакет тендерной документации можно получить в срок до 12.00 часов 15 апреля 2013 г. по адресу: г. Алматы, пр. Достык, 220, бухгалтерия после представления потенциальным поставщиком доверенности на получение тендерной документации. Тендерные заявки на участие в тендере, запечатанные в конверты, представляются потенциальными поставщиками в ГКП «Городская клиническая больница №5» на праве хозяйственного ведения УЗ г. Алматы по адресу: Республика Казахстан, 050010, г. Алматы, пр. Достык, 220, бухгалтерия. Окончательный срок представления тендерных заявок до 11.00 ч. 16 апреля 2013 года. Конверты с тендерными заявками будут вскрываться в 12.00 ч. 16 апреля 2013 года по адресу: Республика Казахстан, 050010, г. Алматы, пр. Достык, 220, конференц-зал. Потенциальные поставщики могут присутствовать при вскрытии конвертов с тендерными заявками. Дополнительную информацию и справки можно получить по телефону: 8/727/ 264-65-58, 262-92-58, 264-15-86. Уполномоченный представитель организатора государственных закупок Бильдебаева А.Т. – бухгалтер по госзакупу, т. 8/727/264-15-86, эл. почта ggkb5@mail.ru.

ГКП на праве хозяйственного ведения «Жамбылская областная больница управления здравоохранения акимата Жамбылской области» объявляет о проведение тендера по закупке расходных материалов для коронарографии и стентирования, кардиохирургических операций для оказания гарантированного объема бесплатной медицинской помощи на 2013 год. Общая сумма 193 011 100,00 тенге. Полный перечень закупаемых товаров, их количество и подробная спецификация указаны в тендерной документации. Товар должен быть доставлен: Жамбылской области город Тараз, ул. Айтиева, №2. Требуемый срок поставки товара до 31 декабря 2013 года после заключения договора. К тендеру допускается все потенциальные поставщики, отвечающие квалификационным требованиям, указанным в п.8-9 Правил организации и проведения закупа лекарственных средств, профилактических средств (иммунобиологических, диагностических, дезинфицирующих) препаратов, изделий медицинского

назначения и медицинской техники, фармацевтических услуг по оказанию гарантированного объема бесплатной медицинской помощи, утвержденных постановлением Правительства Республики Казахстан от 30 октября 2009 года №1729. Пакет тендерной документации можно получить в срок до 11.00 часов 17 апреля 2013 года включительно по адресу: г. Тараз, ул. Айтиева, №2, административный корпус, 2-этаж, кабинет отдела государственных закупок, время 15.00 до 18.00 часов или по электронной почте по адресу: tarazobol@mail.ru . Окончательный срок представления тендерных заявок до 10.00 часов 18 апреля 2013 года. Конверты с тендерными заявками будут вскрываться в 11.00 часов 18 апреля 2013 года по следующему адресу: г.Тараз, ул. Айтиева, №2, административный корпус, 2-этаж, малый зал заседаний. Потенциальные поставщики могут присутствовать при вскрытии конвертов с тендерными заявками. Дополнительную информацию и справку можно получить по телефону: 8(7262) 43-72-16, 45-64-08.

АО «АК Алтыналмас», г. Тараз, ул. Казыбек би, 111, офис 212, БИН 95064000810, Кбе17, ИИК KZ8594806KZT22031329 в Филиале №6 АО «Евразийский банк» г.Алматы, БИК EURIKZKA, извещает держателей привилегированных акций о выплате дивидендов со 02.04.2013г. по привилегированным акциям за первый квартал 2013г. Размер дивиденда 125 тенге в расчете на одну акцию. Дивиденды выплачиваются в безналичной форме – перечислением на банковские счета акционеров.

ХАБАРЛАНДЫРУ

«Досжан темір жолы (ДТЖ)» АҚ, орналасқан мекен-жайы: Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 118 концессия шарты бойынша темір жол көлігінің нысандарымен темір жол жолдарын пайдалануға беру жөнінде қызметтерді көрсетуге «Досжан темір жолы (ДТЖ)» АҚ қызметі туралы 2012 жылғы жылдық есепті тыңдауға мүдделі тұлғаларды шақырады. Тыңдау 2013 жылғы 25 сəуірде сағат 11.00-де мына мекен-жайда болады: Өскемен қ., Меновное кентi, Шоссейная к-сі, 26. Анықтама үшін телефон: Алматы қаласында - 8 (727) 296-56-30, 330 99 94 Өскемен қаласында - 8 (7232) 54-49-02, 54-48-35

ХАБАРЛАНДЫРУ «Абай жылу жүйесі» ЖШС Абай қаласына жылу энергиясын беру, бөлу жəне жабдықтау жөнінде табиғи монополия субъектісінің қызметі туралы жыл сайынғы есеп бойынша тыңдау өткізу туралы хабарлайды, тыңдау 26.04.2013 жылғы сағат 14.00-де мына мекенжайда болады: Қарағанды облысы, Абай қ., К. Маркс к-сі, 2.

Түзету «Жамбыл облыстық кеңес беру жəне диагностикалық медицина орталығы» мемлекеттік коммуналдық кəсіпорны «Егемен Қазақстан» газетінде (14.03.2013 ж.) жарияланған медициналық техниканы сатып алу тендерін өткізуде тендерлік құжаттама бумасын əлеуетті өнім беруші 2013 ж. 4 сəуірде сағат 11.00-ге дейін алуына болады деп, тендерге қатысуға өтініштер берудің соңғы мерзімі 2013 жылғы 5 сəуірде сағат 10.00-ге дейін деп, тендерге қатысуға өтінімдер салынған конверттер 2013 жылғы 5 сəуірде сағат 11.00-де ашылады деп оқылуын сұрайды.

ХАБАРЛАНДЫРУ «Абай жылу жүйесі» ЖШС 2013 жылға мына тауарларды сатып алу бойынша ашық тендер өткізу туралы хабарлайды: Лот № 1 Болат электрмен дəнекерленген тік тігісті құбыр, Д 1020х12 мм ГОСТ 10705. Саны – 2,48 тонна 1 020 768 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 2 Болат электрмен дəнекерленген тік тігісті құбыр, Д 530х10 мм ГОСТ 10705. Саны – 60,4 тонна 17 594 520 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 3 Болат электрмен дəнекерленген тік тігісті құбыр, Д 219х8 мм ГОСТ 10705. Саны – 2 тонна 476 000 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 4 Болат электрмен дəнекерленген тік тігісті құбыр, Д 159х5 мм ГОСТ 10705. Саны – 20,34 тонна 4 454 460 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 5 Болат электрмен дəнекерленген тік тігісті құбыр, Д 100*5 мм ГОСТ 10705. Саны – 12,61 тонна 2 771 678 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 6 Болат электрмен дəнекерленген тік тігісті құбыр, Д 76*4 мм ГОСТ 10705. Саны – 5,4 тонна 1 186 920 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 7 Болат электрмен дəнекерленген тік тігісті құбыр, Д 57*3,5 мм ГОСТ 10705. Саны – 0,2 тонна 43 960 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 8 ФБС 12.5.6-Т блоктары. Саны – 407 дана 2 300 000 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 9 Д 200 мм тегіс фланцтер ГОСТ 12820-80 Ру 16. Саны – 12 дана 117 600 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 10 Д 150 мм тегіс фланцтер ГОСТ 12820-80 Ру 16. Саны – 12 дана 103 200 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 11 Д 100 мм тегіс фланцтер ГОСТ 12820-80 Ру 16. Саны – 20 дана 130 000 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 12 Д 80 мм тегіс фланцтер ГОСТ 12820-80 Ру 16. Саны – 40 дана 152 000 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 13 Д 50 мм тегіс фланцтер ГОСТ 12820-80 Ру 16. Саны – 8 дана 20 800 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 14 Бұрышы 90° Д 1020*12 мм тік иілген бұрғыштар ГОСТ 17375-83. Саны – 2 дана 1 120 000 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 15 Бұрышы 90° Д 530*10 мм тік иілген бұрғыштар ГОСТ 17375-83. Саны – 28 дана 3 780 000 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 16 Бұрышы 90° Д 219*8 мм тік иілген бұрғыштар ГОСТ 17375-83. Саны – 22 дана 341 000 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 17 Бұрышы 90° Д 159*5 мм тік иілген бұрғыштар ГОСТ 17375-83. Саны – 76 дана 560 272 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 18 Бұрышы 90° Д 100*5 мм тік иілген бұрғыштар ГОСТ 17375-83. Саны – 30 дана 130 950 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 19 Бұрышы 90° Д 76*4 мм тік иілген бұрғыштар ГОСТ 17375-83. Саны – 114 дана 159 600 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 20 Жылжымалы шпинделі бар фланцті Д 200 мм болат сыналы ысырмалар ГОСТ 9698-86 Ру 16. Саны – 18 дана 3 348 000 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 21 Жылжымалы шпинделі бар фланцті Д 150 мм болат сыналы ысырмалар ГОСТ 9698-86 Ру 16. Саны – 6 дана 702 000 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 22 Жылжымалы шпинделі бар фланцті Д 100 мм болат сыналы ысырмалар ГОСТ 9698-86 Ру 16. Саны – 10 дана 703 000 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 23 Жылжымалы шпинделі бар фланцті Д 80 мм болат сыналы ысырмалар ГОСТ 9698-86 Ру 16. Саны – 20 дана 850 000

теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 24 Жылжымалы шпинделі бар фланцті Д 50 мм болат сыналы ысырмалар ГОСТ 9698-86 Ру 16. Саны – 4 дана 126 400 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 25 Д 15 мм Ру 16 пісірілген болат вентиль. Саны – 20 дана 224 000 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 26 Д 20 мм Ру 16 пісірілген болат вентиль. Саны – 66 дана 778 800 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 27 Д 25 мм Ру 16 пісірілген болат вентиль. Саны – 44 дана 550 000 теңге сомаға ҚҚС-мен. Лот № 28 Д 50 мм Ру 16 пісірілген болат вентиль. Саны – 38 дана 676 400 теңге сомаға ҚҚС-мен. Жылу жүйелерін жөндеуге сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың жəне қызметтердің толық тізбесі, олардың саны мен егжей-тегжейлі ерекшелігі тендерлік құжаттамада көрсетілген. Тауарлар, жұмыстар, қызметтер Қарағанды облысы, Абай қ., К. Маркс к-сі, 2 мекенжайына жеткізілуі тиіс. Тауарларды жеткізудің талап етілетін мерзімі 31.05.2013 жылға дейін. Тендерге қатысуға Табиғи монополия субъектілері тауарларды, жұмыстарды жəне қызметтерді сатып алу ережесінің 7-тармағында көрсетілген біліктілік талаптарға сай келетін барлық əлеуетті жеткізушілер жіберіледі, олардың шығындары Қазақстан Республикасы Үкіметінің 05.12.2012 ж. №1467 қаулысымен бекітіліп, реттелетін қызметтерге тарифтерді (бағаларды, алым мөлшерлемелерін) немесе олардың шекті деңгейлерін жəне тарифтік сметаларды бекіту кезінде ескерілетін болады. Тендерлік құжаттама топтамасын 2013 жылғы 18 сəуірді қоса есептегенде сағат 15.00-ге дейінгі мерзімде мына мекенжайдан алуға болады: Қарағанды облысы, Абай қ., К.Маркс к-сі, 2, сағат 8.00-ден 15.00-ге дейін. Тендерлік құжаттама тегін беріледі. Əлеуетті жеткізушілер конкурсқа қатысуға тендерлік өтінімдерін жапсырылған конверттерге салып, «Абай жылу жүйесі» ЖШС-ға мына мекенжай бойынша тапсырады: Қарағанды облысы, Абай қ., К.Маркс к-сі, 2. Тендерлік өтінімдер тапсырудың түпкілікті мерзімі 2013 ж. 19 сəуірде сағат 13.00-ге дейін. Тендерлік өтінімдер салынған конверттер 2013 ж. 19 сəуірде сағат 15.00-де мына мекенжайда ашылады: Қарағанды облысы, Абай қ., К.Маркс к-сі, 2. Əлеуетті жеткізушілер жəне олардың өкілдері (бірінші басшының қол қоюмен жəне мөрімен куəландырылған сенімхатты тапсыруымен) тендерлік өтінімдер салынған конверттерді ашу кезінде қатыса алады. Табиғи монополия субъектісінің қызметтерін тұтынушылар тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) сатып алу бойынша «Абай жылу жүйесі» ЖШС өткізетін ашық тендерге байқаушылар ретінде қатысуға құқылы. Қосымша ақпарат пен анықтаманы мына телефондар арқылы алуға болады: 8 (72131) 4-42-77, 95-4-80. «Абай жылу жүйесі» ЖШС.

«Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны атқарып отырған лауазымдарына қайта сайланатын кафедра меңгерушілерінің қызметтік орындарына конкурс жариялайды Институттар Гуманитарлық-педагогикалық институты

Кафедралар Педагогика жəне психология

Кафедра меңгерушісі 1

Білуге міндетті: Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Білім туралы», «Ғылым туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Қазақстан Республикасындағы Тіл туралы» заңдарын жəне басқа да білім беру жүйесінің қызметі мен дамуын реттейтін нормативті-құқықтық актілерін; мамандықтар мен мамандану пəндері бойынша оқу жоспарлары мен бағдарламаларын дайындау тəртібін; білім беру жүйесін басқарудың теориясы мен əдістемесін, оқу жұмыстарының құжаттарын жүргізу ережесін; кəсіби білім беру педагогикасын, физиологиясын, психологиясын жəне кəсіптік білім беру əдістемесін; студенттерге білім беру мен тəрбиелеудің қазіргі формалары мен əдістерін; экономика негіздерін, еңбек заңдарын; еңбекті қорғау, қауіпсіздік техникасы жəне өрттен қорғау ережелері мен нормаларын. Біліктілікке қойылатын талаптар: жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білімі, ғылыми дəрежесі, педагогикалық немесе басшы қызметтегі еңбек өтілі кемінде 5 жыл болуы тиіс. Конкурсқа қатысуға ниет білдірген тұлғалар жоғары оқу орны басшысының атына жазылған өтінішті ұсынады. Өтінішке қоса мынадай құжаттарды қоса береді: 1) кадрларды есепке алу бойынша жеке парағы; 2) өмірбаян; 3) жоғары білімі мен академиялық жəне ғылыми дəрежесі туралы дипломдардың, ғылыми атағы туралы құжаттың нотариалды расталған көшірмелері; 4) қайта даярлау жəне біліктілікті арттыру туралы сертификаттардың көшірмесі (болған жағдайда); 5) ғылыми жұмыстар мен өнертабыстарының тізімі (болған жағдайда); 6) № 086 нысанындағы медициналық анықтама. Осы жоғары оқу орнында жұмыс істейтін тұлғалар конкурсқа қатысу немесе еңбек шарты бойынша лауазымды атқару үшін жоғары оқу орны басшысының атына өтініш, мінездемесін, ғылыми жұмыстарының тізімін жəне егер болған жағдайда, өнертабыстарының тізімін береді. Конкурсқа өтініш беру мерзімі – хабарландыру жарияланған күннен бастап 30 күнтізбелік күн. Мына мекен-жайға хабарласып, құжаттарды жіберуге болады: 120014, Қызылорда қаласы, Əйтеке би көшесі, 29А , Бас ғимарат, кадрлар бөлімі (87242) 278628, 274849.

«Ақтөбе халықаралық əуежайы» АҚ қоғамның 2012 жылғы қызметі туралы жыл сайынғы есебі бойынша тыңдау өткізу жөнінде тұтынушыларға жəне өзге де мүдделі тұлғаларға хабарлайды. «Ақтөбе халықаралық əуежайы» АҚ-тың орналасқан жері: Ақтөбе қ., авиақалашық. Тыңдау 2013 жылғы 23 сəуірде жергілікті уақытпен сағат 14.00-де қоғамның əкімшілік ғимаратында болады. Реттелетін қызметтер түрі: əуе кемелерін ұшыруды жəне қондыруды қамтамасыз ету, авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, əуе кемесіне нормадан тыс тұрақ ұсыну, базалық əуеайлақта əуе кемесіне тұрақ орындарын ұсыну, электр энергиясын беру жəне бөлу. Анықтама үшін телефон: 7132 22-81-66.

«АТФБанк» АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫ АКЦИОНЕРЛЕРІНІҢ НАЗАРЫНА! «АТФБанк» АҚ Директорлар кеңесі 2013 жылғы 30 сəуірде «АТФБанк» акционерлік қоғамы акционерлерінің жылдық жалпы жиналысы (бұдан əрі «АЖЖЖ») өтетіні туралы хабарлайды. Акционерлік қоғамның толық атауы: «АТФБанк» акционерлік қоғамы. Қоғамның атқарушы органының орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, 050000, Алматы қ., Фурманов к-сі, 100. АЖЖЖ шақырудың бастамашысы – «АТФБанк» АҚ Директорлар кеңесі. АЖЖЖ өткізілетін күн: 2013 жылғы 30 сəуір. АЖЖЖ басталу уақыты: 11 сағат 00 минут (Алматы уақыты бойынша). АЖЖЖ өткізілетін жер: Қазақстан Республикасы, 050000, Алматы қ, Фурманов к-сі, 100Б. АЖЖЖ-ға қатысушыларды тіркеуді бастау уақыты: 2013 жылғы 30 сəуір, 10 сағат 45 минут (Алматы уақыты бойынша). АЖЖЖ-ға қатысушыларды тіркеуді аяқтау уақыты: 2013 жылғы 26 сəуір, 10 сағат 45 минут (Алматы уақыты бойынша). Кворум болмаған жағдайда, АЖЖЖ қайталап 2013 жылғы 02 мамырда, 11 сағат 00 минутте (Алматы уақыты бойынша) мына мекенжайда өтеді: Қазақстан Республикасы, 050000, Алматы қ., Фурманов к-сі, 100Б. Қайталап өткізілетін АЖЖЖ-ға қатысушыларды тіркеуді бастау уақыты: 2013 жылғы 02 мамыр, 10 сағат 00 минут (Алматы уақыты бойынша). Қайталап өткізілетін АЖЖЖ-ға қатысушыларды тіркеуді аяқтау уақыты: 2013 жылғы 02 мамыр, 10 сағат 45 минут (Алматы уақыты бойынша). АЖЖЖ-ға қатысуға құқылы «АТФБанк» АҚ акционерлерінің тізімін жасау күні: 2013 жылғы 15 сəуір, 00 сағат 00 минуттағы жағдай бойынша (Алматы уақыты бойынша). Күн тəртібі: 1) «АТФБанк» АҚ акционерлердің жылдық жалпы жиналысындағы күн тəртібін бекіту. 2) «АТФБанк» АҚ Жарғысын жаңа редакцияда бекіту; 3) «АТФБанк» АҚ Директорлар Кеңесі туралы Ережені жаңа редакцияда бекіту. 4) есеп комиссиясының сандық құрамын жəне өкілеттік мерзімін анықтау, оның мүшелерін сайлау. 5) «АТФБанк» АҚ 2012 жылғы аудиттелген шоғырландырылған қаржылық есептілікті бекіту. 6) «АТФБанк» АҚ 2012 жылғы таза табысын бөлу тəртібін бекіту. 7) «АТФБанк» АҚ акциялары бойынша дивиденттерді төлеу туралы шешім қабылдау. 8) Акционерлердің «АТФБанк» АҚ жəне оның лауазымды тұлғаларының əрекеттеріне жəне оларды талқылау нəтижелеріне жүгінуі туралы мəселені қарау. 9) Акционерлерге 2012 жылғы «АТФБанк» АҚ Басқарма мүшелері жəне Директорлар кеңесі мүшелерінің сыйақы мөлшерлері туралы ақпарат беру. 10) Директорлар кеңесінің 2012 қаржылық жыл ішіндегі қызметі туралы есебін бекіту. 11) 2012 жылғы 26 сəуірде сайланған Директорлар кеңесінің өкілеттік мерзімін мерзімінен бұрын тоқтату. 12) «АТФБанк» АҚ Директорлар кеңесінің жаңа құрамын сайлау. 12.1) «АТФЬБанк» АҚ Директорлар кеңесі мүшелерінің сандық құрамын белгілеу. 12.2) «АТФБанк» АҚ Директорлар кеңесі мүшесін сайлау. 12.3) «АТФБанк» АҚ Директорлар кеңесі өкілеттік мерзімін белгілеу. 12.4) «АТФБанк» АҚ Директорлар кеңесі мүшелеріне сыйақы төлеу жəне олардың өз міндеттемелерін орындау барысындағы шығындарын өтеу мөлшері мен шарттарын белгілеу. Акционерлер АЖЖЖ-дың күн тəртібіндегі мəселелер бойынша материалдармен 2013 жылғы 19 сəуірден 2013 жылғы 29 сəуір аралығында, 09 сағат 00 минуттан 18 сағат 00 минутқа (Алматы уақыты бойынша) дейін, түскі үзіліс 13 сағат 00 минуттан 14 сағат 00 минутқа дейін, Директорлар кеңесінің аппаратында төмендегі мекенжай бойынша таныса алады: Қазақстан Республикасы, 050000, Алматы қ., Фурманов к-сі, 100, «АТФБанк» АҚ. Анықтамалық ақпаратты мына телефондар бойынша алуға болады: (+7727)2583000, іш.тел. 1926 немесе 1666. «АТФБанк» АҚ Директорлар кеңесі.

«Қазақстан Халық жинақ банкі» акционерлік қоғамы (Қазақстан Республикасы, 050008, Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В») «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлері үшін АҚПАРАТТЫҚ ХАБАР

«Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесі 2013 жылғы 15 мамырда сағат 11:00-де мына мекен-жай бойынша: Алматы қ., Абай даңғылы, 109 «В», конференцзалда «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің жылдық жалпы жиналысы өткізілетіндігі туралы хабарлайды. КҮН ТƏРТІБІ: 1.«Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлері жылдық жалпы жиналысының күн тəртібін бекіту. 2.«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның 2012 жылғы жылдық қаржылық есептемесін бекіту. 3.«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның 2012 жылғы таза табысын бөлу тəртібін анықтау. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның қарапайым акциялары бойынша дивиденд төлеу туралы шешім қабылдау. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның бір қарапайым акциясына есептелген дивиденд мөлшерін анықтау. 4.«Қазақстан Халық Банкі» АҚ қызметіне 2013-2015 жылдары аудит жүргізуші аудиторлық ұйымды анықтау. 5.«Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесінің 2012 жылғы қызметі туралы есебін қарастыру. 6.«Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерін «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесі мен Басқарма мүшелерінің сыйақы мөлшері жəне құрамы туралы хабардар ету. 7.«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның жəне оның лауазымды тұлғаларының ісəрекеттеріне қатысты акционерлердің өтініш-шағымы туралы мəселені қарастыру жəне оның нəтижесі туралы. 8.«Қазақстан Халық Банкі» АҚ есеп комиссиясы мүшесінің өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату жəне комиссия мүшесін қосымша сайлау. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің жалпы жиналысына қатысу құқығы бар акционерлер тізімі «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акцияларын ұстаушылар тізілімі жүйесіндегі 2013 жылғы 15 сəуірдегі жағдайға сəйкес мəліметтер негізінде жасалады. Қазақстан Республикасы «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңының (бұдан əрі «Акционерлік қоғамдар туралы» заң) 43-бабы, 1-тармағының қағидаларына сəйкес акционерлердің жалпы жиналысының күн тəртібіне ірі акционер (Банктің дауыс беруші акцияларының он жəне одан көп пайызы (жиынтық түрде) тиесілі бір акционер немесе өзара жасалған келісім негізінде əрекет етуші бірнеше акционер) немесе Банктің Директорлар кеңесі толықтыру жасай алады, бұл жағдайда енгізілетін толықтыру туралы Банк акционерлері жалпы жиналыс өткізілетін күннен кемінде 15 (он бес) күн бұрын немесе «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңның 43-бабының 4-тармағында белгіленген тəртіппен хабардар болуға тиіс. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерін жылдық жалпы жиналыстың жұмысына қатысуға шақырамыз. Жылдық жалпы жиналыстың күн тəртібі туралы жəне жиналысты өткізуге қатысты мəселелер бойынша ақпаратпен жəне жиналыс материалдарымен мына телефондар арқылы танысуға болады: 8 (727) 259 07 77, 8 8000 8000 59. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің жылдық жалпы жиналысына қатысушыларды тіркеу сағат 10:00-де басталып, 10 сағат 45 минутта аяқталады. Тіркеу Акционерлердің жылдық жалпы жиналысы өткізілетін жерде жүргізіледі. Акционердің өзімен бірге жеке басын куəландыратын құжаты болуы керек. Акционерлердің өкілдері сонымен қатар Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес тиісті түрде ресімделген сенімхатты ұсынуға тиіс. Заңды тұлға – акционерлер ҚР-ның «Қазақстан Республикасындағы банктер жəне банк қызметі туралы» Заңы 17-бабының 5-тармағының бірінші бөлігіндегі талапқа сəйкес өз акционерлері (қатысушылары) тіркелген елге қатысты талаптың орындалуы туралы өтінішті тапсыруға тиіс. Өтініш нысаны «Қазақстан Халық Банкі» АҚ корпоративтік веб-сайтында орналастырылған: http://www.halykbank.kz/. Жиналым болмаған жағдайда акционерлердің жылдық жалпы жиналысы Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В» үйдегі конференц-залда 2013 жылғы 16 мамырда сағат 11:00де қайта өткізіледі. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесі

Өтежан АЛШЫМБАЙҰЛЫ 93-ке қараған шағында көрнекті қоғам қайраткері, Маңғыстау, Атырау өңірлеріне танымал азамат Өте жан Алшымбайұлы дүниеден озды. Өтежан Алшымбайұлы 1921 жылы 1 қарашада Маңғыстау ауданы, Жыңғылды-Ұланақ ауылында туған. Əкеден ерте жетім қалып 1932-1939 жылдары Форт-Шевченко қаласындағы балалар үйінде тəрбиеленіп, Киров орта мектебінде білім алды. Еңбек жолын 1939-1942 жылдары осы балалар үйінде тəрбиеші, Таушық орта мектебінде пионерлер жетекшісі болып бастады. Ұлы Отан соғысы жылдарында жасақталған №2246 жұмысшы батальоны қатарында Алматы, Талдықорған аймақтарында, Қырғызстанның Ош облысында темір жол құрылысында жұмысшы, құрылыс шебері болып істеді. 1944 жылы Ташкенттегі темір жол құрылысы шеберлерін даярлайтын техникалық мектепті бітірді. 1945-1947 жылдары Таушықтағы «Маңғышлақ көмір» тресінде шебер, Маңғыстау ауданы жоспарлау комисссиясының төрағасы қызметінде болады. 1947- 1949 жылдары Алматыдағы ҚК(б)П ОК жанындағы екі жылдық партия мектебінің тыңдаушысы болып, 1961 жылы Мəскеудегі СОКП-нің Жоғары партия мектебін бітірді. 19491951 жылдары Шевченко ауаткомы төрағасының орынбасары, 1951-1959 жылдары Маңғыстау аупарткомының үгіт-насихат, ұйымдастыру бөлімдерінің меңгерушісі, Маңғыстау МТС парткомының хатшысы, 1959-1968 жылдары аупартком хатшысы жəне екінші хатшысы қызметтерінде болды. 1968-1971 жылдары Гурьев облысы, Мақат ауаткомы төрағасының бірінші орынбасары, 1971-1983 жылдары Жаңаөзен қалалық ауаткомы төрағасының бірінші орынбасары қызметтерін атқарған. 1983 жылдан республикалық дəрежедегі дербес зейнеткер. 1984 жылдан бастап, үзіліссіз отыз жылға жуық Жаңаөзен қалалық «Соғыс жəне еңбек ардагерлері» қоғамдық

бірлестігінің төрағасы, Маңғыстау облысының əкімі жанындағы ардагерлер кеңесінің мүшесі болды. Өтежан Алшымбаевтың Отан алдындағы қажырлы еңбегі бірқатар мемлекеттік наградалармен аталып өткен. «Құрмет Белгісі» орденімен, Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасымен, жиырмадан астам медальдармен марапатталған. Жаңаөзен қаласының жəне Маңғыстау ауданының құрметті азаматы атанып, Қазақстан Республикасының мəдениет қайраткері атағы берілген. Өтежан Алшымбайұлы зайыбы Ағзер Ағиқызы екеуі жеті бала тəрбиелеп өсірген, ұлын ұяға, қызын қияға қондырған, немере-шөберелерін қызықтаған бақытты отбасы иесі болды. Ө.Алшымбайұлы бабалары Айтуған жыршы, Тай қобызшы дəстүрімен өнерді, əдебиетті өзіне өмірлік жансерік еткен адам. Өтежан Алшымбайұлы Маңғыстау өңірінің экономикалық, əлеуметтік мəдени дамуына үлкен үлес қосқан адам. Қоғамдық өмірге белсене араласып, заман талабына өз үнін қосып, өлке тарихына, тағылымды тұлғаларға арналған көптеген мақалалар мен естеліктер жазды. Ол өлке тарихына қызығатын кез келген жанды бейжай қалдырмайтын, тағылым мен тəлімге тұнып тұрған «Есейдім бірге еліммен» атты көлемді кітап шығарды. Бар ғұмырын халықтың əл-ауқатын көтеруге, рухани өмірін өркендетуге, ұрпақ тəрбиесіне арнаған тұлға, абыз ақсақал, абзал азамат Өтежан Алшымбайұлының жарқын бейнесі оны білетіндердің жадында əрдайым сақталады. Марқұмның топырағы торқа, жатқан орны жұмақта болсын! Жаңаөзен қалалық əкімдігі мен мəслихаты, қалалық ардагерлер кеңесі жəне Жаңаөзен қалалық «Соғыс жəне тыл ардагерлері кеңесі» қоғамдық бірлестігі.

***

Ө.Алшымбайұлымен қоштасу рəсімі осы жылғы 29 наурызда сағат 9.30-да Маңғыстау облысы, Жаңаөзен қаласы, 1-шағын аудан, 55-үй мекенжайында өтеді.

Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының төралқасы белгілі ғалым, ҚР ҰҒА академигі, техника ғылымдарының докторы, профессор Мұқтар Рақымұлы АЛШЫНБАЙДЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туысқандарына қайғыларына ортақтасып шын ниеттен көңіл айтады. «Генералдар кеңесі» республикалық қоғамдық бірлестігінің басшылығы мен ұжымы Əлібек Болатұлы Сералиевке жəне туған-туыстарына əкелері Болат КЕНЖЕҰЛЫНЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Қазақстан Республикасының минералдық шикізатты кешенді қайта өңдеу жөніндегі ұлттық орталығы» РМК басшылығы мен ұжымы бас инженер Нұрмахан Ахметұлы Қошқарбаевқа анасы Азада МАЙЛЫҚАРАЕВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Ардагерлер ұйымының орталық кеңесі еліміздің Батыс өңіріне белгілі тұлға, абыз ағамыз Өтежан АЛШЫМБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туған-туысқандары мен балаларына жəне əріптес ардагерлерге ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ректораты əскери кафедраның бастығы, генерал-майор Уəли Бисақанұлы Еламановқа анасы Қазиза ҚҰДАЙБЕРГЕНОВАНЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты марқұмның жақындары мен туған-туыстарына орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Асыл ананың топырағы торқа, иманы жолдас болсын. Рудный индустриялық институтының ұжымы Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Əкімшілік департаментінің директоры Досмұрат Қызылбиұлы Айтқұлға жəне Рудный индустриялық институтының проректоры Қалмұрат Қызылбиұлы Айтқұлға ағалары НЫМШАБЕКТІҢ қайтыс болуына байланысты қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


10

www.egemen.kz

28 наурыз 2013 жыл

 Айбын

«Шоќпар-2013»: оќу-жаттыєуы басталды Бұдан бұрын хабарланғанындай, Қазақстан Қарулы Күштерінің Құрлық əскерлері жедел-тактикалық командалық-штабтық «Шоқпар-2013» жаттығуын өткізуге кірісті. «Оңтүстік» жəне «Астана» өңірлік қолбасшылықтарының құрылымдары мен əскери бөлімдері, Аэроұтқыр əскерлері толық жауынгерлік əзірлікке келтіріліп, Жамбыл облысы Гвардейск гарнизонының «Мəтібұлақ» полигонына аттанып кетті. Аталған жаттығуға 4,5 мыңнан астам əскери қызметші мен 400-ден астам жауынгерлік техника тартылған. Оған мотоатқыштар, танкистер, артиллеристер, десантты-шабуылдаушылар жəне арнайы бөлімшелермен бірге армиялық авиация да қатысатын болады. «Шоқпар-2013» жаттығуының ерекшелігі

шартты түрдегі қарулы қақтығысқа қатысушылар екі жаққа бөлініп, шартты түрдегі жаумен ұрыс кезінде шешім қабылдауды, операцияны жүргізуді жоспарлауды жүзеге асырады. Сонымен қатар, жаттығуға қатысушылар алда болатын іс-қимылдар туралы қандай да бір ақпараттан бейхабар.

 Спорт

Əскерлер өздерінің жауынгерлік тапсырмаларын белгіленген ауданға келгеннен кейін алып, жауынгерлік іс-қимылдарды жоспарлап, ұйымдастыруға кіріседі. – Заманауи қарулы қақтығыстардағы əлемдік тəжірибеге сүйене отырып жəне Қорғаныс министрі Əділбек Жақсыбековтің талаптарына сəйкес жаттығудағы негізгі күш əскерлерді бүгінгі күннің қауіп-қатеріне қарсы стандарттан тыс қимылдауға оқытуға бағытталып отыр, – дейді оқу-жаттығудың жетекшісі, Құрлық əскерлерінің бас қолбасшысы генерал-лейтенант Мұрат Мəйкеев. «Егемен-ақпарат».

 Масқара!

Наурыздың соңғы төрт күні ішінде футболдан Қазақстан құрамасы 2014 жылы Бразилияда өтетін əлем чемпионатының екі іріктеу мачтын өткізді. Мұның екеуінде де ол өзі ойнайтын С тобының көшбасшысы Германия командасымен кездесті. Əлбетте, бəріміз алдын ала болжағандай, екеуінде де пырдай болып ұтылды.

кіріп кетіп, қауіпті рейдтерді бірінен кейін бірін туындата бастады. Ал біздің ойыншылардың бұл шап қыншылыққа тегеурінді қарсылық көрсетуі алғашқы гол соғылғанға дейін ғана созылды. Мұны қонақтардың аса тəжірибелі қорғаушыларының бірі Бастиан Швайнштайгер Мехмет Озилдің берген керемет пасынан кейін

Жанкїйерде жазыќ жоќ

Ќазаќстан ќўрамасы їшін кґктемгі ойындар ґте кґѕілсіз басталды Серік ПІРНАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Біз əлем біріншілігінің өткен жылғы іріктеу ойындарына жасаған шолуымызды былтырғы күзде «Көктемге дейін де күндер бар» деп атаған едік. Мұнымыз, əрине, «қыс өтеді, қар ериді, содан соң келген көктеммен бірге Қазақстан құрамасы да күрт жаңарып шыға келеді» деген уəжіміз емес-тін. Ондай ғайыптан тайып, орнай қалатын ғажайыптың болмайтынын бəріміз де білдік. Бірақ біз еліміздің бас командасы осы уақыт аралығында нағыз лайықты ойыншылармен толығып, өздерінің шеберліктерін бір мысқал да болса арттыруға ұмтыла түссе деген тілекте болған едік. Ал бүгін сөз болғалы тұрған екі ойын сол үміттің оты үрленетін шаққа əлі жете қоймағанымызды анық аңғартты. Бұл ұшырасулардың алғашқысы 22 наурыз күні Астанадағы «Астана-Арена» стадионында өтті. Аталмыш матчтың ерекше бір есте қалатын тұсы оның түннің жарымында өткеніне қарамастан, спорт кешеніне мұндай кездесулерде бұрын-соңды тіркеле қоймаған көрсеткіш – 30 мыңға жуық көрерменнің жиналуы болды. Мұны ойынның соңында неміс фут болшыларының ұстазы Йоахим Лёв те айрықша алғысты көңілмен атап өтті. Өкінішке қарай, біздің жігіттер осыншама тілеулестерінің сенімдерін ақтай алған жоқ. Бұл жердегі мəселе ондағы есептің 0:3 болып аяқталғанында ғана

емес. Бар мəселе жерлестеріміздің ойынының сипаты мен мазмұнында еді. Бөліп алатын ештеңесі жоқ, Ми хал Беранектің шəкірттері барлық шепте де орны толмас осалдық танытты. Олар ойынның əрбір бұрылыс сəттерінде қателіктерге ұрынып, қарсыластары жүгін өздері жеңілдетіп беріп отырды. Соның əсерінен Германияның көптеген футболшылары алаң иелері шебіне жиі

түсірді. Сол-ақ екен, қазақстандықтар қорғаныс шебі балықшының сетінеп кеткен ауындай босап жүре берді. Оның айғағы, араға екі минут өтпей, біздің айып алаңына қарай əуелете жөнелтілген айып добын қағып алған Томас Мюллердің көмегіне сүйенген Марио Гётце қатты соққымен қақпамыздың торын тағы да бүлк еткізді. Меймандар күштерін сарқа пайдаланбағандай

əсер қалдырғандарымен, кез десудің екінші бөлігінде де айтарлықтай басымдыққа ие болды. Өздерінің Астанадан кезекті жеңістерін алып қайтатындарына бек сенімді болған олар ойын тізгінін уыстарынан шығармай жүргізе отырып, оқта-текте қауырт жорыққа шығып тұрды. Міне, солардың бірі ақырында біздің Андрей Синельников кілт иесі болып тұрған қақпаны тағы бір мəрте қақыратып өтті. Ал араға бар-жоғы төрт күн салып, Германияның Нюрнберг қаласында керуен керген екінші кездесуде немістердің тағы да жеңіс жалауын желге көтеруіне небəрі 8 минут жетіп жатты. Осы аралықта Бундестим біздің қақпаға үш гол тоғытып үлгеріп, елордамызда тіркелген есепті сол қалпында қайталай қойды. Шыны керек, бұл ойында Беранектің сарбаздары бірден үйірімен артқа қарай кетіп, тасқамал қорғаныспен жатып алғылары келген. Олардың мұнысы тағы да алғашқы 20 минуттың шамасына дейін ғана өзін-өзі ақтап тұрды. Содан кейін... тағы да біздің қорғаныс шебіміз сетінеп, сөгіліп түсті. Осылайша бірінші голды 23-минутта Марко Ройс түсірсе, 27-минутта оның жетістігін Марио Гётце қайталап шықты. Ал 32-минутта немістер са пындағы тағы бір түрік оғланы – Илкай Гюндоган бірінші таймның соңғы нүктесін қойып берді. Шамасы, осы 3:0 деген есеп алаң иелерінің ептеп босаңсуларына себеп болса керек, олар екінші тайм жаңа басталған тұста қонақтардың бірінші қауырт шабуылын оңай жіберіп алды. Соның ақырында Генрих Шмитгаль біздің неміс құрамасымен осы кезге дейінгі үш ойын бойына соға алмай-ақ келген бірінші голымызды салып берді. Осыдан соң Германия құрамасы қайтадан атқа қонды. Оның ақыры Марко Ройстің біздің қақпаға тағы бір голды салып кетуіне апарып жеткізді. Қорытынды есеп – 4:1! Осылайша Қазақстан құрамасы үшін көктемгі ойындар көңілсіз басталды. Қазір біз 6 ойыннан кейін бар-жоғы 2 гол соғып, 15 доп жіберіп, 1 рет тең ойынға қол жеткізіп, 1 ұпаймен турнир кестесінің 5-ші сатысында келеміз. Ал бірінші орында 6 ойыннан 16 ұпай жинаған Германия құрамасы тұр.

Жїз мыѕ балуан ќатысќан белдесулер Жыл сайын Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ə.Назарбаевтың жүлдесі үшін қазақ күресінен өтетін «Қазақстан Барысы» турнирінің бірінші кезеңінің қорытындысы шығарылды. Дастан КЕНЖАЛИН, «Егемен Қазақстан».

Осыған байланысты Астанада «Нұр Отан» ХДП хатшысы Ерлан Қарин, Спорт жəне дене шы нықтыру істері агенттігі төрағасының орынбасары Елсияр Қанағатов пен «Қазақстан Барысы» қазақ күресін дамыту қорының атқарушы директоры Сəрсен Құранбек турнирдің бірінші кезеңінің қорытындысын жариялап, ауылды елді мекендерде өткен

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

жарыстар туралы кеңірек мəлімет берді. Онда Е.Қарин биылғы іріктеу турнирі 2 000-нан астам ауылдық жерлерде өткенін, оған 100 000-нан астам ба луанның қатысқанын, солардың басым көпшілігі жасөспірімдердің болғанын айтты. Осы жерде ол турнир ережесіне сəйкес, белдесулер 4 жас жəне 31 салмақ ерекшеліктері бойынша өтіп, оған қатысқан 14-15 жастағы жасөспірімдердің саны 30 пайызды, 16-17 жастағы жас балуандар 27 пайызды, ал 18-19 жастағы жас жігіттер

23 пайызды, ересек балуандар 18 пайызды құрағанын атап өтті. Оның айтуынша, осы жарыстардың бəрі барлық елді мекендерде өте жоғары деңгейде өтіп, жергілікті тұрғындардың қызығушылығын туғызған. Осы арада ол биылғы іріктеу турнирін жергілікті жерде ұйымдастыруға қолдау көрсеткен облыстық, аудандық спорт жəне дене шынықтыру істері басқармаларына ризашылығын айтып, енді келесі кезеңде де жарыстардың жақсы өтетініне сенімін білдірді. Е.Қанағатов биылғы іріктеу сындарының жоғары деңгейде өткеніне толық қосылатынын, осындай турнирлер арқылы болашақта қазақ күресін жапондардың дзюдо мен сумо күресінің

деңгейіне көтеруге болаты нын, ал қазір «Қазақстан Барысы» сияқты белдесулерді одан əрі қарай дамыта берсек, ол ісіміз де жер жүзіне таралып, кеңінен қолдау табатынына сенетінін жасырмады. Бұл орайда ол жақында ғана ОАР-да тұңғыш рет қазақ күресінен өткен Африка чемпионатын мысалға келтіріп, оның болашақта басқа да құрлықтарда өтетінін жеткізді. Ал, С.Құранбек енді бірінші кезең аяқталған соң, жарыстың екінші кезеңіне 40 000нан астам балуанның қатысатынын, бұл белдесулер 15 сəуірде басталып, мамырдың бас кезіне дейін жалғасатынын, одан кейін балуандар 13-17 мамыр күндері Алматыда арнайы медициналық тексеруден өтіп, үшінші

кезеңнің сындарына дайындықты бастайтындарын айтты. Сонымен бірге, ол кездесуде былтыр жақсы бастама болған «Жас Барыс» турнирі туралы да кеңірек айтып берді. Осы жерде С.Құранбек биылғы жарыстың да жоғары деңгейде өтіп, оған 14-15 жəне 16-19 жас аралығындағы жас жігіттердің қатысатынын жеткізді. Қазір осы турнирлерді өткізуге ынтымақтастық жөніндегі меморандумға сəйкес, «Қазақстан Барысы» қазақ күресін дамыту қорымен бірге «Нұр Отан» ХДП облыстық жəне аудандық бөлімшелері, Спорт жəне дене шынықтыру істері агенттігі мен оның жергілікті басқармалары белсене атсалысуда екен.

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@host.kz

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 57-18-09; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Мистоль» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» КМК баспаханаларында басылып шықты.

Алаяќ

Талайдыѕ аќысын жеген ќылмыскер ќўрыќталды Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Баяғыда бір бейбақ күйіп кеткеннен: «Əкесін сабағанды көріп едік, арбаға байлап сабағанды бірінші рет көруім», депті ғой. Сол айтқандай, мына бір оқиғаның дерегімен танысып, жағамызды ұстап отырған жайымыз бар. Арал ауданында «Арал-Шеп» деген полиция бекеті бар. Ақтөбе жақ бетінде. Қайсыбір күні жол полициясының қызметкерлері осы бекетте «Seat alhambra» маркалы көлікті тоқтатады. Құжаттарын тексермекке. Жүргізуші Батыс Қа зақстан облысының тұрғыны екен. Барлық құжаттары дұрыс болып шығады. Төленбеген ешқандай айыппұлы да болмайды. Дəл осы сəтте көліктен əлдебір қыз жанұшыра айқайлап, қашып шығады. Артынан соқталдай бір жігіт қуа жүгіреді. Қызға жете алмайтынын білген жігіт беті ауған жаққа қашады. Дегенмен, полиция қызметкерлері қызды да, жігітті де ұстайды. Сөйтіп, Арал аудандық ішкі істер бөліміне апарады. Осы жерде мəн-жайдың барлығы ақтарылады. Қашқан келіншек пен қуған жігіт бұрын отасқан адамдар екен. Қыз Оңтүстік Қазақстан облысының тумасы да, жігіт Атыраудан екен. Кейін дəм-тұздары жараспай ажырасып кеткен көрінеді. Бірақ бір шаңырақ астында тұрып жатқан кезінде күйеу бала қайынатасынан қарызға ақша алады. Ақша алғандығы туралы қолхат беріп, оны нотариустан бекітеді. Содан ақшаны қайтармайды ғой. Іс насырға шабады. Қарыз беруші сотқа беретінін айтады. Осы тұста бұрынғы күйеу бала Оралдан бір көлікті жалдап Шымқалаға тартып кетеді. Ол барғанда қыз үйінде екен. Тамағына пышақ тақап, газ баллонмен үркітіп жігіт бұрынғы əйелін алып қашады. Жолда қызды əкесімен сөйлестіреді. Сосын: «Қолхатты Атырауға əкеліп бергеннен кейін қызыңды алып кетесің», деп шарт қояды. Бір қызығы, жүргізуші бұл істің бəрінен бейхабар болып шығады. Өзі берген куəлігінде: «Күдікті телефонмен менің көзімше сөйлескен жоқ, мен ештеңе білмейтін едім», дейді. Ал қыз болса жүргізушіні бұрынғы күйеуінің ымдасы екен деп ойлайды. Оқиғаның ұзын-ырғасы осындай. Күдікті өзінен сұрақ алынып жатқанда қашпаққа əрекеттеніпті. Сөйтіп, бөлімшенің үшінші қабатынан секіріп кетіпті. Бірақ бəрібір ұсталған. Зерттей келе күдіктінің бұл бір ғана қылмысы емес екені анықталған. Атырау қалалық қаржы полициясы оның үстінен ҚР ҚК-нің 177/3 бөлігімен айып тағып, іздеу жариялағаны мəлім болды. Бұл – адамдардың сеніміне кіріп, ақшаларын алып, қайтармай қойған, алаяқтық жасаған деген сөз. Бір өзі 11 адамды қанқақсатып кеткен дейді. Сонымен, талайдың ақысын жеп, көз жасына қалған күдікті Аралда құрықталды. Бүгінде ол қамауда отыр. Ал құжаттары Оңтүстік Қазақстан облысының Абай аудандық ішкі істер бөліміне жіберілді. Осылайша, нақақтан-нақақ күйіп кеткелі тұрған қыздың тағдыры оңынан шешілді. Қызылорда облысы.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 5 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №25 ek


11

www.egemen.kz

27 наурыз 2013 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Республикалық Бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің нормативтік қаулысы 2013 жылғы 18 қаңтар

№1-НП

Астана қаласы

«Сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргізу кезінде қолданылатын тəуекелдерді басқарудың үлгі жүйесін бекіту туралы» Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2011 жылғы 31 тамыздағы №3-НП нормативтік қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің 145-бабының 4-3) тармақшасына сəйкес Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті қаулы етеді: 1. «Сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргізу кезінде қолданылатын тəуекелдерді басқарудың үлгі жүйесін бекіту туралы» Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2011 жылғы 31 тамыздағы № 3-НП нормативтік қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7205 тіркелген, «Егемен Қазақстан» газетінде 2011 жылғы 15 қазандағы №497-500 (26892) жарияланған) мынадай өзгеріс енгізілсін: аталған нормативтік қаулымен бекітілген Сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргізу кезінде қолданылатын тəуекелдерді басқарудың үлгі жүйесі осы нормативтік қаулыға қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің аппарат басшысы (В.В.Супрун) Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде осы нормативтік қаулының мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін. 3. Осы нормативтік қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Төраға А.МУСИН.

ішіндегі тақырыптық бақылау іс-шараларымен қамтудың толықтығын талдау (əрбір мемлекеттік орган бөлінісінде); Үлгі жүйесіне 8-қосымшаға сəйкес мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының екі жыл ішіндегі тақырыптық бақылау іс-шараларымен мемлекеттік органдарды қамтуының толықтығын талдау (барлық мемлекеттік органдар бойынша жиынтық). 29. Бақылау органдары қажетіне қарай əлдеқайда дəл нəтижелер алу мақсатында блоктар мен өлшемдердің санын, сондай-ақ өлшемдердің мəндері диапазондарын өзгертеді. 30. Бақылау органдары бақылау объектiлерiнiң тəуекелдерiн бағалаудың нəтижелерiн бақылау iсшараларын жоспарлау жəне жүргiзу кезiнде, сондай-ақ бақылау органының қызмет бағыттары бойынша талдамалық, ақпараттық жəне өзге де құжаттарды дайындау барысында пайдаланады. Сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргізу кезінде қолданылатын тəуекелдерді басқарудың үлгі жүйесіне 1-қосымша Стратегиялық жоспарын əзірлейтін мемлекеттiк органдарын тəуекел топтарына жатқызу жөніндегі ӨЛШЕМДЕР ТІЗБЕСІ Р/с №

4. Тəуекелдiң жиынтық көрсеткiшiн есептеу мен тəуекелді бағалау қорытындысын алу 15. Əрбiр өлшем үшiн мəндер диапазоны белгiленген. Белгiлi бiр өлшем бойынша мəнге сүйене отырып, көрсеткiш үш тəуекел тобының бiрiне жатқызылады: 1) жоғары дəрежелі тəуекел тобы; 2) орта дəрежелi тəуекел тобы; 3) ең төмен дəрежелі тəуекел тобы. 16. Жеке өлшем үшiн белгiленген мəндер диапазондарына сүйене отырып, бақылау объектiсiнiң көрсеткiшi мəнiнiң қай тəуекел тобына жататындығына қарай көрсеткiшке сол тəуекел тобының мəнi берiледi. Мəндерi жоғары дəрежелі тəуекел тобына жататын көрсеткiштерге – 3 балл, орта дəрежелi тəуекел тобындағыларға – 2 балл жəне ең төмен дəрежелі тəуекел тобындағыларға - 1 балл берiледi. 17. Бақылау объектiсi бойынша тəуекелдiң жиынтық көрсеткiшiн есептеу əрбір топтың бөлінісінде əрбір бақылау объектісі бойынша əрбір өлшемнің тəуекел топтары мəндерін қосу жолымен жүргiзiледi. 18. Бақылау объектілерінің тəуекел дəрежесін анықтау мақсатында бақылау объектісінің пайыздық тəуекел үлесі айқындалады (тəуекелдердің алынған қосынды мəндері тəуекелдің ықтималы жоғары мəндерімен салыстырылады). 19. Бақылау объектiсi, егер оның тəуекел үлесі 70-тен 100%-ға дейiнгi аралықта болса, жоғары дəрежелі тəуекел тобына; тəуекел үлесі 50-ден 70%-ға дейiнгi аралықта болса, орта дəрежелi тəуекел тобына жəне тəуекел үлесі 50%-дан төмен болса, ең төмен дəрежелі тəуекел тобына жатқызылады. Осы есептеулердi қолданудың қорытындысы бойынша барлық бақылау объектiлерi 3 тəуекел тобына: жоғары дəрежелі тəуекел тобына, орта дəрежелi тəуекел тобына жəне ең төмен дəрежелі тəуекел тобына жіктеледі. 5. Тəуекелдер мониторингі мен бақылауы 20. Өлшемдер бойынша көрсеткiштердi нақтылай отырып, бақылау объектiлерi бөлiнiсiндегi белгiлi бiр тəуекел топтарына бақылау объектiлерiн жатқызу жөнiндегi есептеулердiң нəтижелерi бақылау органының мүшелерiне жəне бақылау органының бақылау қызметiн жоспарлауға қатысатын құрылымдық бөлiмшелерге жоспарлау кезеңi басталғанға дейiн 1 ай бұрын тапсырылады. 21. Бақылау органының мүшелерi жəне бақылау органының қызметiн жоспарлауға қатысатын құрылымдық бөлiмшелер қолдағы ресурстарды жəне қосымша ақпаратты ескере отырып, тəуекелдердi бағалаудың негiзiнде бақылау объектiлерiн тəуекел топтарына жатқызу жөнiндегi деректердi алған күннен бастап 15 күнтiзбелiк күн ішінде бақылау органының тиісті кезеңге арналған жұмыс жоспарына енгiзу жөнiндегi ұсыныстарын бақылау органының бақылау қызметiн жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлiмшесiне жiбередi. 22. Бақылау органының мүшелерiмен жəне бақылау қызметiн жоспарлауға қатысатын құрылымдық бөлiмшелермен келiсiлген бақылау органының тиісті кезеңге арналған жұмыс жоспарының жобасы бақылау органының басшысына бақылау органының жұмыс жоспарына енгiзу жөнiндегi ұсыныстар алынған күннен бастап 15 күнтiзбелiк күн ішінде кейiн табыс етiледi. 23. Бақылау iс-шараларын жүзеге асыру кезiнде тəуекелдердi бағалау мемлекеттiк қаржылық бақылаудың тиiмдiлiгiн арттыру жəне бақылау органының шектеулi ресурстарын оңтайлы бөлу мақсатында бақылаудың бастапқы кезеңiнде, сондай-ақ қажет болған жағдайда бақылау жүргiзудiң кез келген сатысында жүргiзiледi. 6. Тəуекелдердi басқаруды жоспарлау 24. Тəуекелдердi басқаруды жоспарлау тəуекелдердi төмендету жəне қаржылық тəртiптi арттыру мақсатында бақылау органының бақылау-талдау iс-шараларын жоспарлау жəне жүргiзу бойынша шешiмдер қабылдауы арқылы жүзеге асырылады. 25. Бақылау органы бақылаудың қорытындысы бойынша бақылау объектiлерi бойынша ұсынымдар дайындайды, оларды iске асыру тəуекелдi төмендетуге жəне қаржылық бұзушылықтардың алдын алуға ықпал етедi. 26. Осы үлгi жүйедегi барлық объектiлер алты блокқа бөлiнедi. Бiрiншi блокқа – стратегиялық жоспарын əзірлеітін мемлекеттiк органдар, екiншi блокқа – стратегиялық жоспарын əзірлемейтін мемлекеттiк органдар, үшінші жəне төртінші блоктарға – кіріс бөлігі бойынша (салық органдары жəне салық органдарын қоспағанда) мемлекеттік органдар, бесінші блокқа – бағдарламалық құжаттарды (мемлекеттік жəне оларды іске асыру бойынша əзірленген салалық бағдарламаларды) жəне алтыншы блоққа - квазимемлекеттiк сектор субъектiлерi жатқызылған. Бағдарламалық құжаттарды (мемлекеттік жəне оларды іске асыру бойынша əзірленген салалық бағдарламаларды) тəуекел топтарына жатқызу жөніндегі тəуекелдерді бағалаудың өлшемдері теқ қана Есеп комитетімен аңықталады. 27. Блоктардың бақылау объектiлерiнде тəуекелдердi келесі өлшемдер негiзiнде анықтау: Үлгі жүйесіне 1-қосымшаға сəйкес стратегиялық жоспарларды əзірлейтін мемлекеттік органдарын тəуекел топтарына жатқызу жөніндегі; Үлгі жүйесіне 2-қосымшаға сəйкес стратегиялық жоспарларды əзірлемейтін мемлекеттік органдарын тəуекел топтарына жатқызу жөніндегі; Үлгі жүйесіне 3-қосымшаға сəйкес республикалық/жергілікті бюджетке түсімдердің толықтығы мен уақтылылығын қамтамасыз ету бойынша қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органдарды (салық органдары) тəуекел топтарына жатқызу жөніндегі; Үлгі жүйесіне 4-қосымшаға сəйкес республикалық/ жергілікті бюджетке түсімдердің толықтығы мен уақтылылығын қамтамасыз ету бойынша қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органдарды (салық органдарын қоспағанда) тəуекел топтарына жатқызу жөніндегі; Үлгі жүйесіне 5-қосымшаға сəйкес бағдарламалық құжаттарды (мемлекеттік жəне оларды іске асыру бойынша əзірленген салалық бағдарламаларды) тəуекел топтарына жатқызу жөніндегі; Үлгі жүйесіне 6-қосымшаға сəйкес квазимемлекеттiк сектор субъектiлерiн тəуекел топтарына жатқызу жөнiндегi. 28. Есеп комитетінің, тексеру комиссияларының қаулылары мен қорытындыларының деректері жəне Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қаржылық бақылау комитеті мен оның аумақтық бөлімшелерінен түскен ақпарат негізінде мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының соңғы екі жыл ішіндегі бақылау іс-шараларымен мемлекеттік органдардың қамтылу толықтығына бюджеттік бағдарламаларды талдау жүргізіледі, атап айтқанда: Үлгі жүйесіне 7-қосымшаға сəйкес мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының екі жыл

Қол жеткізілмеген нысаналы индикаторлардың олардың жалпы санына шаққандағы үлесі, %-бен Нəтиженің қол жеткізілмеген көрсеткіштерінің олардың жалпы санына шаққандағы үлесі , %-бен Орындалмаған іс-шаралардың олардың жалпы санына шаққандағы үлесі , %-бен Мемлекеттік органмен іске асырылып жатқан бюджеттік бағдарламалардың саны Жалпы санына шаққанда бастапқыда бекітілген стратегиялық жоспарда көзделген бюджеттік бағдарламалардың қол жеткізбеген тікелей нəтиженің көрсеткіштерінің үлесі, %-бен Жалпы санына шаққанда бастапқыда бекітілген стратегиялық жоспарда көзделген бюджеттік бағдарламалардың қол жеткізбеген түпкілікті нəтиженің көрсеткіштерінің үлесі , %-бен Стратегиялық жоспарға енгізілген өзгерістер мен толықтырулардың жиілігі Мемлекеттiк мекеменi қаржыландырудың жылдық көлемi, млн. тенге* Есепті кезеңде бюджеттің жалпы көлеміне шаққанда даму бюджетінің үлесі, %-бен Соңғы екі жылда бөлінген бюджет қаражатының жалпы көлеміне шаққанда тақырыптық бақылаумен қамтылған бюджет қаражатының үлесі, %-бен Бұрынғы кезеңмен салыстырғанда қаржыландыру көлемiнiң өсуi/ төмендеуi, %-бен Уақтылы іске асырылмаған бюджеттік инвестициялық жобалардың олардың жалпы санына шаққандағы үлесі Осы мемлекеттік органмен іске асырып отырған бюджеттік инвестициялық жобалардың саны Тиiстi кезеңнiң шығыстар көлемiне шаққандағы бұрынғы бақылаумен анықталған қаржылық бұзушылықтардың ауқымы, %-бен Бұрынғы кезеңмен салыстырғанда дебиторлық берешек көлемiнiң өсуi/ төмендеуi, %-бен Қызметкерлердiң жалпы санына шаққандағы кадрлардың тұрақтамаушылығы, %-бен Соңғы жүргiзiлген кешенді тексерудiң күнi, жылы Бақылау органының ұсынымдарын орындау, %-бен

6 7 8 9 10

1. Негiзгi ережелер 1. Осы сыртқы мемлекеттiк қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргiзу кезiнде қолданылатын тəуекелдердi басқарудың үлгi жүйесi (бұдан əрi – Үлгi жүйе) Қазақстан Республикасының Бюджет кодексiнiң 145-бабының 4-3-тармағына сəйкес əзiрлендi. 2. Үлгi ереженiң негiзгi мақсаты бақылаумен барынша қамту мақсатында тəуекелi жоғары, сондай-ақ тəуекелге неғұрлым бейiм бақылау объектiлерiн анықтау болып табылады.

3. Тəуекелдерді бағалау мен сəйкестендiру үшін деректер базасын жасау 8. Тəуекелдерге бағалау жүргiзу үшiн деректер базасын жасау көрсеткiштердi талдау барысында жүзеге асырылады, олардың негiзiнде тəуекелдердi бағалаудың өлшемдерi жасалады. 9. Талдау жүргiзу процесiнде бақылау объектiсiн тиiстi тəуекел тобына жатқызатын тəуекелге неғұрлым бейiм, сондай-ақ орнықты жəне тəуекелге бейiмі аз көрсеткiштер анықталады. Бұл ретте тəуекелдерге сəйкестендiрудi жүргiзу үшiн өлшемдер тiзбесi анықталады, сондай-ақ олардың сипаттамаларына құжаттама жүргiзiледi. 10. Тəуекелдердi сəйкестендiру үш кезеңде жүргiзiледi: 1) бастапқы кезеңде тəуекелдердi сəйкестендiру үшін қажеттi сандық жəне сапалық өлшемдер, үлестер, пайыздағы серпiн түрiндегi шамалар мен деректердi есептеу бойынша есептiк операциялар жүргiзiледi; 2) екiншi кезеңде талдау iс-шаралары жəне тəуекелдердiң өлшемдерi бойынша шамалар мен деректердi салыстырып тексеру жүзеге асырылады; 3) үшiншi кезеңде тəуекелдердi сəйкестендiру жəне бақылау объектiлерiн тəуекел топтары бойынша бөлу жүргiзiледi. 11. Тəуекелдердi сəйкестендiру кезiнде мыналар жүргiзiледi: 1) тəуекелдердi сапалық тұрғыдан бағалау, яғни – əрбiр өлшем үшiн оларға сапалы бағалауды жүргізуге мүмкіндік беретін мəндер диапазонын белгiлеу, белгiлi бiр өлшем бойынша алынған көрсеткiштерге сүйене отырып бақылау объектiсi тəуекел тобының бiрiне жатқызылады; 2) тəуекелдердi сандық тұрғыдан бағалау, яғни – өлшемдердi мəндерiнiң қосындысына қарай салыстыру, осының негiзiнде бақылау объектiсi қандай да бiр тəуекел тобына жатқызылады. 12. Бақылау объектiлерiн тəуекел тобы iшiнде саралау ол жатқызылған топтың мəндер қосындысына байланысты жүзеге асырылады. Жоғары дəрежелі тəуекел тобында сол топта ең көп мəндер қосындысын жинаған объект бiрiншi орынға қойылады. 13. Тəуекелдердi сəйкестендiрудiң барлық кезеңдерiндегi процесiне жалпы басшылық бақылау органының басшысымен жүзеге асырылады. 14. Бақылау iс-шараларын жоспарлау жəне жүргiзу үшiн бақылау объектiлерiн тəуекел топтарына жатқызу бойынша өлшемдер тiзбесi олардың ашықтығы, қолжетiмдiлiгi жəне сандық өлшемдiлiгi негiзiнде анықталады.

2

4

Сыртқы мемлекеттiк қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргiзу кезiнде қолданылатын тəуекелдердi басқарудың үлгi жүйесi

2. Негiзгi ұғымдар 3. Үлгi жүйенi пайдалану кезiнде мынадай негiзгi ұғымдар қолданылады: 1) бақылау объектiлері – бюджет процесiне қатысушылар, квазимемлекеттiк сектор субъектiлерi, сондай-ақ бюджет қаражатын алушылар, байланысты гранттарды, мемлекет активтерiн, мемлекет кепiлдiк берген қарыздарды пайдаланатын жеке жəне заңды тұлғалар; 2) бақылау объектiсiн таңдау – дайындық кезеңi, оның барысында бақылау объектiсiнiң қызметiнiң нəтижесi, туындайтын тəуекелдер мен кездесетін проблемалар туралы ақпаратты жинауға, талдауға жəне бағалауға негiзделетін бақылау iс-шараларының бүкiл процесiн жоспарлап, жүргiзу үшiн қажеттi алғышарттар жасалады; 3) өлшемдер – көрсеткiштер тiзбесi, солардың негiзiнде бақылау объектiсiн белгiлi бiр тəуекел тобына жатқызу туралы шешiм қабылданады; 4) тəуекел – Қазақстан Республикасының бюджет заңнамасын сақтамаудың, бақылау объектiсiне оқиғаның немесе iс-қимылдың тигiзетiн жағымсыз əсерiнiң ықтималдылығы, ол қаржылық бұзушылықтарға, бюджет қаражатының ұрлануына (ысырап болуына) əкелiп, мемлекетке экономикалық зиян шектiруi мүмкiн, сондай-ақ бағдарламалық құжаттарда жəне мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларында қарастырылған көрсеткіштерін жəне нысаналы индикаторларын қол жеткізбеуі немесе тиімсіз орындауы мүмкiн; 5) тəуекел тобы – осы үлгі жүйемен белгiленген параметрлер мен көрсеткiштерге сəйкес алынған өлшемдер бойынша бақылау объектiлерiн шартты түрде топтастыру; 6) тəуекелдердi басқару – тəуекелдердi сəйкестендiру мен талдауға жəне тəуекел оқиғаларының туындаған оң салдарларын барынша арттырып, терiс салдарларын барынша азайтуды қамтитын шешiмдердi қабылдауға байланысты процестер; 7) тəуекелдердi басқару жүйесi – бақылау iс-шараларын тиiмдi жоспарлауды жəне жүргiзудi қамтамасыз ететiн, ресурстарды таңдап, оларды бақылау қызметiнiң ең басым бағыттарына оңтайлы бөлу принциптерiне негiзделген əкiмшiлiк ету жүйесi; 8) тəуекелдi талдау – тəуекел дəрежесін бағалаудың процесiн оңтайландыру мақсатында бақылау объектiсi қызметiнiң қандай да бiр саласына тəуекелдiң тигiзетiн ең үлкен əсерiн анықтау үшiн жүргiзiлетiн іс-қимыл; 9) тəуекелдiң дəрежесін бағалау – тəуекелдiң параметрлерiн сипаттайтын барлық тəуекел жағдайларын заттай-бұйымдық жəне құн бойынша талдау. 4) Тəуекелдердi басқару процесi: 1) тəуекелдерге бағалау жүргiзу үшiн деректер базасын бақылау объектiлерiнен жəне басқа да ресми көздерден алынған қаржылық, бюджеттiк, бухгалтерлiк есептiлiктен қажеттi ақпаратты жинау жолымен жасау; 2) тəуекелдердi сəйкестендiру тəуекелдердi маңыздылық дəрежесi (жоғары, орташа, ең төмен) бойынша орналастыруға негізделген; 3) тəуекелдiң жиынтық көрсеткiшiн есептеу; 4) тəуекелдi бағалау нəтижелерiн алу, яғни – бақылау объектiлерi, тəуекелдердiң маңыздылық дəрежесi мен тобы бөлiнiсiнде шығу нысандарын қалыптастыру; 5) тəуекелдерге мониторинг жүргiзу жəне оларды бақылау– бақылау объектiлерiнiң тəуекелдерiн барынша азайту жөнiндегi іс-қимылдарын кейiннен талдап, тиiмдiлiгiн бағалау үшiн серпінмен бақылау объектiлерiн тəуекел топтары бойынша есепке алу; 6) тəуекелдердi басқаруды жоспарлау кезеңдерін қамтиды. 5.Үлгi жүйе бақылау- талдау iс-шараларының жоспарын жасау, бақылау жүргiзу, бақылау объектiлерiн талдау жəне бағалау кезiнде пайдаланылады. 6) Үлгi жүйенi сыртқы мемлекеттiк қаржылық бақылау органдары (бұдан əрi – бақылау органдары) жүктелген функциялары мен өкiлеттiктерiне сəйкес бюджеттiң барлық деңгейiнде пайдаланады: республикалық деңгейде – Республикалық бюджеттiң атқарылуын бақылау жөнiндегi есеп комитетi (бұдан əрi – Есеп комитетi); жергiлiктi деңгейде – облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың тексеру комиссиялары (бұдан əрi – тексеру комиссиялары). 7. Осы үлгi жүйеде регламенттелмеген мəселелер Есеп комитетiмен келiсе отырып, тексеру комиссияларымен шешіледі.

Стратегиялық жоспардың орындаушысы

5

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2011 жылғы 31 тамыздағы № 3-НП нормативтік қаулысымен бекітілген

Тəуекел топтары

1

3

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2013 жылғы 18 қаңтардағы № 1-НП нормативтік қаулысына қосымша

Көрсеткiштер атауы

11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

жоғары дəрежелі

орташа дəрежелi

ең төмен дəрежелi

жоғары дəрежелі >4

орташа дəрежелі 2-3

ең төмен дəрежелі <1

>4

2-3

<1

>4

2-3

<1

> 20

10-20

< 10

>7

6-5

<5

>7

6-5

<5

>5

5

<5

> 30

25-30

< 15

< 30

30-60

> 60

>/= 15

>/= 10

>/=/<0

> 10

7-8

<5

</= 96

</= 99

</= 100

>5

2-5

<2

>/= 10

>/= 5

>/= 0

>/= 30

>/=10

>/=/<0

>/= 10 >/= 3 </= 60

>/= 5 >/= 2 </= 80

>/= 0 >/=/<1 </= 100

Сыртқы мемлекеттiк қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргiзу кезiнде қолданылатын тəуекелдердi басқарудың үлгi жүйесіне 6-қосымша Квазимемлекеттiк сектор субъектiлерiн тəуекел топтарына жатқызу жөнiндегi ӨЛШЕМДЕР ТIЗБЕСI Р/с № 1. 2.

Мемлекеттік бюджеттен бөлінген қаражаттың көлемі* Жарғылық капитал мөлшерінің өсуі/төмендеуі, %-бен

3. 4. 5. 6.

Еншілес жəне қауымдастырылған ұйымдардың бар-жоғы, бірлік Бұрынғы кезеңмен салыстырғанда табыстың өсуі/төмендеуі, %-бен Шығыстардың жалпы көлеміне шаққанда əкімшілік шығыстардың үлесі, %-бен Табыстан төленген дивидендтердің көлемі, %-бен

7. 8.

Соңғы тексерудің жүргізілген күні, жылы Бақылау органының ұсынымдарын орындау, %-бен

Стратегиялық жоспарын əзірлемейтін мемлекеттiк органдарын тəуекел топтарына жатқызу жөніндегі ӨЛШЕМДЕР ТІЗБЕСІ Р/с № 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

Тəуекел топтары

Мемлекеттiк мекеменi қаржыландырудың жылдық көлемi* Есепті кезеңде бюджеттің жалпы көлеміне шаққанда даму бюджетінің үлесі, %-бен Соңғы екі жылда бөлінген бюджет қаражатының жалпы көлеміне шаққанда тақырыптық бақылаумен қамтылған бюджет қаражатының үлесі, %-бен Бұрынғы кезеңмен салыстырғанда қаржыландыру көлемiнiң өсуi/ төмендеуi, %-бен Уақтылы іске асырылмаған бюджеттік инвестициялық жобалардың олардың жалпы санына шаққандағы үлесі Кезеңнiң соңында бюджет қаражатының игерiлуi, %-бен Осы мемлекеттік мекемелердің іске асырып отырған бюджеттік инвестициялық жобалардың саны Тиiстi кезеңнiң шығыстар көлемiне шаққандағы бұрынғы бақылаумен анықталған қаржылық бұзушылықтардың ауқымы, %-бен Бұрынғы кезеңмен салыстырғанда дебиторлық берешек көлемiнiң өсуi/ төмендеуi, %-бен Қызметкерлердiң жалпы санына шаққандағы кадрлардың тұрақтамаушылығы, %-бен Соңғы жүргiзiлген кешенді тексерудiң күнi, жылы Бақылау органының ұсынымдарын орындау, %-бен

жоғары дəрежелі

орташа дəрежелі

ең төмен дəрежелі

> 30

25-30

< 15

< 30

30-60

> 60

>/= 15

>/= 10

>/=/<0

> 10 </= 96

7-8 </= 99

<5 </= 100

>5

2-5

<2

>/= 10

>/= 5

>/= 0

>/= 30

>/=10

>/=/<0

>/= 10 >/= 3 </= 60

>/= 5 >/= 2 </= 80

>/= 0 >/=/<1 </= 100

Сыртқы мемлекеттiк қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргiзу кезiнде қолданылатын тəуекелдердi басқарудың үлгi жүйесіне 3-қосымша Республикалық/ жергілікті бюджетке түсімдердің толықтығы мен уақтылылығын қамтамасыз ету бойынша қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органдарды (салық органдары) тəуекел топтарына жатқызу жөніндегі ӨЛШЕМДЕР ТІЗБЕСІ Р/с №

Көрсеткіштер атауы

1.

Жергілікті бюджетке кірістер бойынша түсімдер жоспарының орындалмауы, көздер саны Түсімдердің жалпы санына шаққанда жергілікті бюджетке берешектің үлесі, % Бұрынғы кезеңмен салыстырғанда жергілікті бюджетке берешектің өсуі, % Бұрынғы жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда жергілікті бюджетке кірістер бойынша түсімдердің төмендеуі, көздер саны Есепті кезеңде жергілікті бюджетке түскен салықтық жəне салықтық емес түсімдердің көлемі, млн.теңге Есепті кезеңде жергілікті бюджеттің орындалуы, % Бұрынғы есепті кезеңмен салыстырғанда түсімдер өсімінің қарқыны, % Бұрынғы есепті кезеңмен салыстырғанда бересі өсімінің қарқыны, % Бұрынғы есепті кезеңмен салыстырғанда артық төлемдер өсімінің қарқыны, % Салықтық тексерулердің актілері бойынша қосымша есептелген сомаларды өндіріп алудың пайызы, % Мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының соңғы тексеруінің күні, жылы Анықталған бұзушылықтар сомасы, млн.теңге Бақылау органының ұсынымдарын орындау, %-бен

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Тəуекел топтары жоғары дəрежелі >/= 4

орташа дəрежелі >=2

ең төмен дəрежелі >/=0

> 10

5-10

<5

</= 15 >/= 2

</= 10 >/= 1

</=0 >/=0

>/= 500

>/= 300

>/=/<100

</= 120 </= 107 >/=100 >/=100

</=115 </=115 >/=50 >/=50

>/= 110 >/=125 >/=/<0 >/=/<0

</=90

</=95

</=100

>/=2

>/=1

>/= 1,0 </=90

>/=0,5 </=95

бір жылдан кем >/= 0 </=100

Сыртқы мемлекеттiк қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргiзу кезiнде қолданылатын тəуекелдердi басқарудың үлгi жүйесіне 4-қосымша Республикалық/ жергілікті бюджетке түсімдердің толықтығы мен уақтылылығын қамтамасыз ету бойынша қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органдарды (салық органдарын қоспағанда) тəуекел топтарына жатқызу жөніндегі ӨЛШЕМДЕР ТІЗБЕСІ Р/с № 1 2 3 4 5

Көрсеткіштер атауы Жергілікті бюджетке берешек, млн. теңге * Қызметкерлердiң жалпы санына шаққандағы кадрлардың тұрақтамаушылығы, %-бен Мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының соңғы тексеруінің күні, жылы Анықталған бұзушылықтар сомасы, млн.теңге Бақылау органының ұсынымдарын орындау, %-бен

Тəуекел топтары жоғары орташа ең төмен дəрежелі дəрежелі дəрежелі >/= 10

>/= 5

>/= 0

>/=2

>/=1

>/= 1,0 </=90

>/=0,5 </=95

бір жылдан кем >/= 0 </=100

* осы өлшем бойынша тексеру комиссиялары өз бетінше екі шаманы: біреуін – облыстық деңгей үшін, екіншісін – аудандық деңгей үшін айқындайды. Сыртқы мемлекеттiк қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргiзу кезiнде қолданылатын тəуекелдердi басқарудың үлгi жүйесіне 5-қосымша Бағдарламалық құжаттарды (мемлекеттік жəне оларды іске асыру бойынша əзірленген салалық бағдарламаларды) тəуекел топтарына жатқызу жөніндегі ӨЛШЕМДЕР ТІЗБЕСІ Р/с №

Көрсеткіштердің атауы

Тəуекел топтары

1

Қаржыландыру көлемі, млрд. теңге *

2

Бағдарламалық құжаттың негізгі орындаушысы

жоғары дəрежеліден

орташа дəрежелі

ең төмен дəрежелі

3

Бағдарламалық құжат бойынша іс-шараларды орындау мақсатында іске асырылатын бюджеттік бағдарламалардың саны

> 20

10-20

< 10

4

Бағдарламалық құжат бойынша іс-шараларды орындау мақсатында іске асырылатын бюджеттік инвести-циялық жобалар саны

> 20

10-20

< 10

Қаржы Министрлігінің ақпараты

5

Уақтылы іске асырыл-маған бюджеттік инвестициялық жобалардың олардың жалпы санына шаққандағы үлесі

> 10

5-10

<5

Қаржы Министрлігінің ақпараты

6

Қол жеткізілмеген нысаналы индикаторлардың олардың жалпы санына шаққандағы үлесі

> 10

5-10

<5

Жыл қорытындысы бойынша мемлекеттік жəне оларды іске асыру бойынша əзірленген салалық бағдарламалар-дың іске асырылуы туралы есептерден Экономикалық даму жəне сауда министрлігінің ақпараты

7

Қол жеткізілмеген көрсеткіш нəтижелерінің олардың жалпы санына шаққандағы үлесі

> 10

5-10

<5

Жыл қорытындысы бойынша мемлекеттік жəне оларды іске асыру бойынша əзірленген салалық бағдарламалар-дың іске асырылуы туралы есептерден Экономикалық даму жəне сауда министрлігінің ақпараты

8

Орындалмаған іс-шаралардың олардың жалпы санына шаққандағы үлесі

> 10

5-10

<5

Жыл қорытындысы бойынша мемлекеттік жəне оларды іске асыру бойынша əзірленген салалық бағдарламалар-дың іске асырылуы туралы есептерден Экономикалық даму жəне сауда министрлігінің ақпараты

9

Бағдарламаны іске асыруға тартылған мемлекеттік органдардың саны

> 10

5-10

<5

10

Қаржыландыру көзі (республикалық бюджеттен қаржыландыру үлесі )

> 60

20-60

<20

Жыл қорытындысы бойынша мемлекеттік жəне оларды іске асыру бойынша əзірленген салалық бағдарламалар-дың іске асырылуы туралы есептерден Экономикалық даму жəне сауда министрлігінің ақпараты

11

Бағдарламалық құжат шеңберінде іске асырылатын іс-шаралар саны

> 30

15-30

< 15

Жыл қорытындысы бойынша мемлекеттік жəне оларды іске асыру бойынша əзірленген салалық бағдарламалар-дың іске асырылуы туралы есептерден Экономикалық даму жəне сауда министрлігінің ақпараты

жоғары дəрежелі

орташа дəрежелі

ең төмен дəрежелі

Көрсеткіштердің сипаттамасы

Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігі есептерінің нормативтік- құқықтық актілерден ақпарат

* осы блок теқ қана Есеп комитетімен пайданалады. ** осы өлшем бойынша Есеп комитеті өз бетінше айқындайды.

Бағдарламалық құжат паспортынан ақпарат Қаржы Министрлігінің ақпараты

Тəуекел топтары жоғары орташа ең төмен дəрежелі дəрежелі дəрежелі >/= 15 </= -15 >/=5 </= 0 >/=30

>/= 10 </= -10 >/=2 </=10 >/= 20

>/= 0 </= 0 >/=0 > 10 >/=/<10

>/= 0 </= 10 >/= 3 </= 60

>/= 10

>/= 50

>/= 2 </= 80

>/=/<1 </= 100

* осы өлшем бойынша тексеру комиссиялары өз бетінше екі шаманы: біреуін – облыстық деңгей үшін, екіншісін – аудандық деңгей үшін айқындайды. Сыртқы мемлекеттiк қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргiзу кезiнде қолданылатын тəуекелдердi басқарудың үлгi жүйесіне 7-қосымша Мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының екі жыл ішіндегі тақырыптық бақылау іс-шараларымен қамтудың толықтығын талдау (əрбір мемлекеттік орган бөлінісінде) мың теңге Б/б № 001 002 003 004 005 006 …

Бюджеттік бағдарламалардың атауы

20хх жылы

20хх жылы

соңғы екі жылда бөлінген бюджет қаражатының жалпы көлемі бақылау органының бақылауымен қамтылған бюджет қаражатының көлемі Қорытындыдан бюджеттік бағдарламаның №:

Ескерту: бақылау органының тақырыптық бақылауымен қамтылған бюджеттік бағдарламалар қызыл түспен боялады. Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің Қаржылық бақылау комитетінің жəне оның аумақтық бөлімшелерінің тақырыптық бақылауымен қамтылған бюджеттік бағдарламалар сары түспен боялады. Бақылаумен қамтылмаған бюджеттік бағдарламалар көгілдір түспен боялады. Сыртқы мемлекеттiк қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргiзу кезiнде қолданылатын тəуекелдердi басқарудың үлгi жүйесіне 8-қосымша Мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының екі жыл ішіндегі тақырыптық бақылау іс-шараларымен мемлекеттік органдарды қамтуының толықтығын талдау (барлық мемлекеттік органдар бойынша жиынтық) мың теңге

* бұл өлшем бойынша, осы облыстың, ауданның бюджет қаражаты көлеміне сүйене отырып, тексеру комиссиялары өз бетінше екі мəнді: біреуін – облыстық деңгей үшін, екіншісін – аудандық деңгей үшін айқындайды. Сыртқы мемлекеттiк қаржылық бақылауды жоспарлау жəне жүргiзу кезiнде қолданылатын тəуекелдердi басқарудың үлгi жүйесіне 2-қосымша

Көрсеткіштер атауы

Р/с № 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 ..

Мемлекеттік органның атауы

Соңғы екі жылда бөлінген 20XX-20XX жылдары Мемлекеттік 20XX бюджет қаражатын бөлінген бюджет органның екі жылғы бақылаумен қамтудың %-ы қаражатын жылдағы бюджеті бюджеті бақылаумен қамту

20XX жылғы бюджеті

Қаулы Қазақстан Республикасының Əділет министрілігінде 2013 жылғы 15 ақпанда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8338 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасының Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің бұйрығы 2012 жылғы 1 наурыз

№ 66-ө-м

Астана қаласы

Жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің бірыңғай тарифтікбіліктілік анықтамалығын (2-шығарылым) бекіту туралы (Жалғасы. Басы өткен 76, 79, 83, 87, 88, 90-нөмірлерде). 815. Жол-құрылыс машиналары мен тракторларын жөндеу жөніндегі слесарь 6-разряд Жұмыс сипаттамасы. Түрлі маркадағы жол құрылыс машиналары мен тракторлардың күрделі агрегаттары мен тораптарының техникалық шарттарына сəйкес жөндеу, құрастыру, реттеу, кешенді сынау жəне тапсыру. Пайдалану сипаттамасын ала отырып құрастырудың дұрыстығын тексеру. Білуге тиіс: түрлі маркадағы жол құрылыс машиналары мен тракторларының конструкциялық ерекшеліктері, күрделі агрегаттар мен тораптарды жөндеудің, сынау жəне тапсырудың техникалық шарттары, тозған бөлшектерді толықтай қалпына келтіру жəне төзімдету тəсілдері. Жұмыс үлгілері 1) Автоматты жіберу қораптары – құрастыру, реттеу, сынау; 2) Тəжірибелік, эксперименталды жол құрылыс машиналарының үлгілері (автогрейдерлер, асфальт қалағыштар, темір бетон жұмыстарына арналған күрделі уатып ұнтақтайтын жəне формалайтын машиналар)- жөндеу, баптау, сынау. Жүк тиеу машиналарын жөндеу жəне қызмет көрсету жөніндегі слесарь 816. Жүк тиеу машиналарын жөндеу жəне қызмет көрсету жөніндегі слесарь 1-разряд Жұмыс сипаттамасы. Қайта тиеу машинасының жай тораптары мен механизмдерін бөлшектеу. Сыртқы жəне ішкі бетін аралау, жапсар жіктері мен қылтанақтарын тазалау. Бөлшектерді шаю, тазалау жəне майлау. Жоғарырақ білікті слесардың басшылығымен жай жабдықты жөндеу. Білуге тиіс: слесарлық өңдеуде қолданылатын жай жұмыс жəне бақылау-өлшеу аспаптарының атаулары мен қызметі, өңделетін материалдардың атаулары мен таңбалануы, слесарлық қысқыштардың, қол қайшыларының, қол аралардың құрылысы. Жұмыс үлгілері 1) Болттар мен гайкалар – кілттің қырларын егеулер жəне бұранданы калибрлеу; 2) Қарапайым бөлшектер – тазарту, аралау; 3) Түрлі бөлшектер – тазалау, шаю, нығыздалған ауамен үрлеу; 4) Бекітпелер мен фланецтер – орнату; 5) Тойтармалар – жасау; 6) Газ құбырлар – қол арамен кесу; 7) Тісті дөңгелектер, біліктер жəне басқа да бөлшектер – механикалық өңдегеннен кейін қылтанақтарын тазалау. 817. Жүк тиеу машиналарын жөндеу жəне қызмет көрсету жөніндегі слесарь 2-разряд Жұмыс сипаттамасы. Қайта тиеу машиналарының жай тораптары мен механизмдерін бөлшектеу, жөндеу жəне құрастыру. Жөндеуде жəне құрастыруда қолданылатын 12-14 квалитеттер бойынша орташа күрделіктегі бөлшектерді жəне жай айлабұйымдарды жөндеу жəне жасау. Қамту жəне пісіруге бөлшектерді құрастыру. Жоғарырақ білікті слесарлық басшылығымен орташа күрделіктегі тораптар мен механизмдерді жөндеу жəне жасау. Білуге тиіс: қайта тиеу машиналарының жай тораптары мен механизмдерінің құрылысы, кеңінен таралған əмбебап жəне арнайы айлабұйымдар мен бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі мен пайдалану ережесі, майлайтын сұйықтықтардың қызметі жəне оларды пайдалану тəсілдері, шектеулер мен отырғызу жүйелерін, кедір-бұдырлықтың квалитеттері мен параметрлері, орындалатын жұмыс көлемінде металл технологиясының негіздері. Жұмыс үлгілері 1) Тербелту жəне сырғыту і мойынтіректердегі блоктар – құрастыру; 2) Төлкелер – сығымдау; 3) Ілгектер, ілмектер, тізбектер – жасау; 4) Мойынтірек корпустары – қырнауға құрастыру; 5) Кронштейндер мен қапшықтары – жасау; 6) Қол жетегімен шығырлар, тальдер – құрастыру; 7) Төсемдер – жасау; 8) Шпонкалар мен сыналар – аралау. 818. Жүк тиеу машиналарын жөндеу жəне қызмет көрсету жөніндегі слесарь 3-разряд Жұмыс сипаттамасы. Жекелеген бөлшектерін ауыстыра отырып, орташа күрделіктегі тораптар мен агрегаттарды бөлшектеу, жөндеу, құрастыру жəне реттеу. Əмбебап айлабұйымдарды пайдалана отырып 11-12 квалитеттер бойынша бөлшектерді слесарлық өңдеу жəне қиыстыру. Түрлі дəнекерлеу бөлшектерін дəнекерлеу. Қайта тиеу машиналарына қызмет көрсетуде ақаулықтарды айқындау жəне жою. Электр пісіруші жəне газбен пісірушімен бірлесіп металл конструкцияларын (қоршаулар, траптар жəне т.б.) жөндеу жəне жасау. Жоғарырақ білікті слесардың басшылығымен күрделі тораптар мен агрегаттарды жөндеу жəне пісіру. Білуге тиіс: жөнделетін тораптар мен агрегаттардың құрылысы мен жұмыс істеу принципі, əмбебап жəне арнайы айлабұйымдар мен бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, өңделетін металдардың механикалық қасиеттері, термиялық өңдеудің қызметі жəне оның металдың қасиетінің өзгеруіне əсері, тойтармалы жəне пісірмелі құрамалардың түрлері мен олардың төзімділігінің шарттары, баяу балқитын жəне тез балқитын дəнекерлердің құрамы, шектеулер мен отырғызу жүйесі, кедірбұдырлықтың квалитеттері мен параметрлері, орындалатын жұмыстың шеңберінде электр техника негіздері. Жұмыс үлгілері 1) Авто жəне электр тиегіштер - артқы жəне алдыңғы мостыларды, жүк көтергіштерді, жіберу қораптарын, рульдік құрылғыларды, ілінісу муфталарын, редукторларды, гидроцилиндрлерді бөлшектеу жəне құрастыру; 2) Грейферлер - жекелеген блоктарды ауыстыру; 3) Іштен жанатын қозғалтқыштар - желдеткіштерді бөлшектеу, жөндеу жəне құрастыру; сальниктерді ауыстыру, иінді біліктерді жəне су сорғыларын ауыстыру; сүзгілерді ауыстыру, қалпақтарын жəне цилиндрлерді жөндеу, орнату; 4) Порталды, мосткабельді, шынжыр табанды, теміржолды, жүзетін, автомобиль, пневмодөңгелекті крандар; мостылық қайта тиегіштер – редукторларды бөлшектеу жəне құрастыру; блоктарды ауыстыру; компрессорлардың поршенді сақиналарын ауыстыру; пневмо жəне гидрожетектер бөлшектеу жəне құрастыру; тозған шарнирдегі саусақтарды ішінара ауыстыра отырып тежегіштерді бөлшектеу; 5) Бу машиналары – гидростатикалық май сауыттарды бөлшектеу жəне құрастыру; сальниктерді, болтты жəне бұрандалы бекітпелерді созғылау; 6) Арнайы трюмді, вагондық жəне қоймалық машиналар – жылжу жəне қосалқы құрылғылардың механизмдерін құрастыру, жөндеу, бөлшектеу; 7) Крандарға, авто жəне электр тиегіштерге арналған жүк қамтитын түсірме органдары – жүк қамтитын органдардың төсемдерін бөлшектеу, құрастыру, ауыстыру, сальниктер мен манжеттерді ауыстыру; 8) Пневматикалық қайта тиегіштер – техникалық қызмет көрсету, ауа құбырларының, соплолардың, циклондардың құрамаларын жөндеу, сүзгілерді ауыстыру; 9) Таспалы, қырнағыш, пластинкалы транспортерлер, норийлер мен қоректендіргіштер – мойынтіректерін ауыстыра отырып роликтерді бөлшектеу жəне құрастыру, таспаларды, ковштарды, қырнағыштар мен тізбектерді ауыстыру. 819. Жүк тиеу машиналарын жөндеу жəне қызмет көрсету жөніндегі слесарь 4-разряд Жұмыс сипаттамасы. Қайта тиеу машиналары мен орташа күрделіктегі машиналардың күрделі тораптары мен агрегаттарын жөндеу, құрастыру жəне реттеу. Əмбебап айлабұйымдар мен арнайы аспаптарды пайдалана отырып 6-10 квалитеттер бойынша бөлшектер мен тораптарды слесарлық өңдеу. Қайта тиеу машиналарына техникалық қызмет көрсету. Күрделі тораптарда ақауларды анықтау жəне оларды жою. Жөндеуге арналған ақаулық ведомостілерін құрастыру. Білуге тиіс: жөнделетін қайта тиеу машиналарының құрылысы мен конструкциялық ерекшеліктері, машиналардың жекелеген тораптары мен агрегаттарын реттеу əдістері, күрделі сынау құрылғылары мен бақылау-өлшеу аспаптарын пайдалану ережесі, шектеулер мен отырғызу жүйесі, электр машиналары мен іске қосуды реттейтін аппаратураның құрылысы. Жұмыс үлгілері 1) Авто – жəне электр тиегіштер - жүк көтергіштің телескоптық рамадағы кареткаларды жөндеу, реттеу, сынау: алдыңғы жəне артқы мостылардағы мойынтіректерді ауыстыру жəне реттеу; 2) Грейферлер - төлкелер мен мойынтіректерді ауыстыра отырып жоғарғы жəне төменгі толық түсті қораптарды бөлшектеу жəне құрастыру, шарнирлердегі саусақтарды ауыстыру; 3) Іштен жану қозғалтқыштары – қозғалтқыштың поршенді тобын бөлшектеу жəне құрастыру;

бөлшектерді ауыстыра отырып жəне клапандарды ысқылап қозғалтқыштың клапандық механизмін құрастыру, түбірлі мойынтіректердің жапсырмаларын оларды қырып тегістеп жəне реттеп ауыстыру; 4) Порталды, мосты кабельді, теміржолды, жүзетін, автомобильдік, пневмодөңгелекті, мостылық қайта тиегіш крандар – баббит құю жəне айналдыратын торап мойынтіректерін қырып тегістеу, шынжыр табан жəне коникалық тісті іліністерді жөндеу жəне реттеу; 5) Бу машиналары мен қазандықтар – мысқалдар мен мысқал айналарды бөлшектеу, жөндеу жəне құрастыру, қырып тегістеу, мойынтіректердің тартылысын реттеу, арматура мен гарнитураны ішінара ауыстыру; 6) Арнайы трюмді, вагондық жəне қоймалық машиналар – жүк, жылжу, жүк тасымалдау жəне қосалқы құрылғылардың жинау механизмдерін жөндеу, құрастыру жəне реттеу; 7) Пневматикалық қайта тиегіштер – ауа үрлегіштерді, шлюзді бекітпелерді бөлшектеу, жөндеу жəне құрастыру; 8) Пневматикалық жəне гидравликалық басқару жүйелері – жоғары қысымды шлангілерді, штуцерлерді бөлшектеу, жөндеу жəне құрастыру, ішінара ауыстыру; манжеттер мен сальниктерді ауыстыру, герметикалығын тексеру; 9) Таспалы, қырнағыш, пластиналы транспортерлер, норийлер мен қоректендіргіштер – керу жəне жеткізу станцияларын бөлшектеу, жөндеу, құрастыру, таспалардың қозғалысын реттеу, тізбектерді керу. 820. Жүк тиеу машиналарын жөндеу жəне қызмет көрсету жөніндегі слесарь 5-разряд Жұмыс сипаттамасы. Жүк тиеу күрделі жабдықтарын күрделі жəне орташа жөндеу. Кез келген массадағы тораптар мен агрегаттарды түрлі биіктікте монтаждау жəне демонтаждау. Бөлшектерді 6-7 квалитеттер бойынша слесарлық өңдеу. Іштен жанатын қозғалтқыштардың жұмысындағы ақауларды естіп айқындау жəне оларды жою. Білуге тиіс: жөнделетін түрлі үлгідегі күрделі қайта тиеу машиналары мен қозғалтқыштарының құрылғысы мен конструкциялық ерекшеліктері, тораптар мен бөлшектердің өзара іс-қимыл ережесі, жанамалы бөлшектердің тозу себептері, анықтау жəне жою тəсілдері, күрделі қайта тиеу жабдықтарын жөндеудің, сынау жəне реттеудің техникалық шарттары, электр машиналары мен қайта тиеу жабдықтарының іске қосылуын реттейтін аппаратураның жұмыс істеу принципі мен құрылымы. Жұмыс үлгілері 1) Автотиегіштер, электр тиегіштер жəне басқа да арнайы трюмді, қоймалық жəне вагон машиналары – күрделі жөндеу жəне сынау; 2) Гидроцилиндрлер, тежегіш жəне фрикциялық тежегіштер – күрделі жөндеу жəне сынау; 3) Грейферлер мен басқа да ілмелі ауысымдық кран, авто жəне электр тиегіштердің жүкті қамтитын органдары – күрделі жөндеу; 4) Іштен жанатын қозғалтқыштар – иінді жəне тарату біліктерін қалап, білік мойындарын калибрлеп, блоктау құрылғыларын реттеп күрделі жөндеу; іргетастан алу жəне орнату, сынау; 5) Компрессорлар, пневмо жəне гидроманипуляторлар, кесетін клапандар, тежегіш, пневмо жəне гидроцилиндрлер – күрделі жөндеу жəне сынау; 6) Порталды, мосткабельді, шынжыр табанды, теміржолды, жүзетін, автомобильдік, пневмодөңгелектік крандар, мостылық қайта тиегіштер – тораптар мен агрегаттарды, жүк көтеру, бағытты өзгерту, бұру, жылжыту механизмдерін күрделі жөндеу; деррик үлгілі жəне салмақты тік бағыттарды демонтаждау жəне монтаждау; 7) Бу машиналары мен қазандықтар – күрделі жөндеу, бу таратқышты реттеу жəне сынау; 8) Пневматикалық қайта тиегіштер – ауа үрлегіштер мен шлюзді бекітпелерді күрделі жөндеу жəне реттеу; 9) Таспалы, қырнағыш, пластиналы транспортерлер, норийлер мен қоректендіргіштер – күрделі жөндеу жəне сынау. 821. Жүк тиеу машиналарын жөндеу жəне қызмет көрсету жөніндегі слесарь 6-разряд Жұмыс сипаттамасы. Күрделі тораптар мен агрегаттарды демонтаждау, жөндеу, монтаждау жəне реттеу, кешенді сынау, пайдалануға беру. Қосарланған крандардың көмегімен үлкен массадағы жəне габариттегі қайта тиеу машиналарының тораптарын, агрегаттары мен металл конструкцияларын монтаждау жəне демонтаждау. Қайта тиеу машиналарын пайдалану уақытында ақаулықтарды анықтау жəне жою. Пайдалану сипаттамасын алу жəне жөндеуден кейін қайта тиеу машинасын пайдалануға беру. Білуге тиіс: жөнделетін жəне бапталатын қайта тиеу машиналарының кинематикалық тəсімдері, бөлшектер мен тораптардың дəлдігін тексеру жəне сынау əдістері, жабдықтардың жұмыс істеп тұрған бөлшектері мен тораптарына шектелген жүктемелер, жөндеу жəне монтаждаудан кейін қайта тиеу машиналарын сынау жəне пайдалануға тапсыру тəртібі. Жұмыс үлгілері 1) У-тəріздес жəне дизельді іштен жанатын қозғалтқыштар – қайта тиеу машиналарының іргетастарын алу жəне орнату, сипаттамасын ала отырып сынау; 2) Порталды, мосткабельді, шынжыр табанды, теміржолды, жүзетін, автомобильдік, пневмодөңгелектік крандар, мостылық қайта тиегіштер – бұру шеңбері мен тісті тəждің геометриясын, белдіктер мен бағыт көрсеткіш жəне порталдың дəлдігін қалпына келтіру; 3) Қысыммен жұмыс істейтін сорғылар, гидравликалық жүйелер, ыдыстар, кран гидромуфталары, авто жəне электр тиегіштер, арнайы трюмді, қоймалық жəне вагон машиналары – күрделі жөндеу, реттеу жəне тапсыру. Желдету жəне салқындату жүйелерін жөндеу жəне қызмет көрсету жөніндегі слесарь 822. Желдету жəне салқындату жүйелерін жөндеу жəне қызмет көрсету жөніндегі слесарь 3-разряд Жұмыс сипаттамасы. Аспаптардың жəне психрометриялық кесте арқылы өндіріс цехтарында ауаның берілген температурасы мен ылғалдығын ұстап отыру үшін желдеткіш жəне салқындатқыш жүйелерін реттеу. Желдеткіш, форсунка, калориферлер мен сорғыларды жөндеуге қатысу, байқау жəне тазалау, автоматты реттеу аспаптарының хал-жайын жəне жұмысын қадағалау. Жұмыс істемейтін форсункаларды ауыстыру жəне психрометрлерді қайта зарядтау. Берілген уақытта психрометрлердің көрсеткіштерін жазып отыруға арналған журналды жүргізу. Желдеткіш жəне ылғалдатқыш құрылғыларын іске қосу жəне тоқтату. Құбырларды монтаждау орнына тасығанда тиеу-түсіру жұмыстарын орындау. Білуге тиіс: желдеткіш-ылғалдату құрылғылары мен автоматты реттеу аспаптарының құрылымы, конструкциясы жəне қолдану принципі, өндіріс цехтарындағы ылғалдық жəне температура параметрлері, психрометрлерді орнату жəне зарядтау ережесі, ауаның ылғалдық көрсеткіштерін айқындауға арналған кестелерді пайдалану ережесі, желдеткіш-ылғалдату құрылғыларын тазалау режимі, жерден басқарылатын жай жүк көтергіш құралдармен жүктерді ілмектеу, көтеру жəне жылжыту ережесі. 823. Желдету жəне салқындату жүйелерін жөндеу жəне қызмет көрсету жөніндегі слесарь 4-разряд Жұмыс сипаттамасы. Бір құрылғының өнімділігі 500000 куб. м/с-қа дейінгі ауа желдеткіш жəне салқындату жүйелерін бөлшектеу, жөндеу, құрастыру, монтаждау жəне қызмет көрсету. Техникалық шарттарға сəйкес ауаның температурасын жəне ылғалдығын реттеу. Жөндеуге арналған ақаулық ведомостілерін жасау. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы жəне қолдану принципі, желдеткіш жабдықтары мен жылу жүйесінің жұмысын бақылау тəсілдері, жөнделетін жабдықты жөндеу, құрастыру жəне монтаждау ережесі, орындалатын жұмыс көлемінде жылу техникасының негіздерін, салқындатқыштағы ауаны өңдеу ерекшеліктері. 824. Желдету жəне салқындату жүйелерін жөндеу жəне қызмет көрсету жөніндегі слесарь 5-разряд Жұмыс сипаттамасы. Бір құрылғының өнімділігі 500000 куб. м/с-дан асатын ауа желдеткіш жəне салқындату жүйелерін бөлшектеу, жөндеу, құрастыру, монтаждау жəне қызмет көрсету. Жөнделген жабдықтарды сынау жəне пайдалануға тапсыру. Ауаны желдетуге арналған автоматты құрылғыларды жөндеу, монтаждау жəне реттеу. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың конструкциялық ерекшеліктері, желдеткіш жабдықтарын жөндеу, сынау жəне пайдалануға тапсырудың техникалық шарттары, қызмет көрсетілетін учаскені жылумен жабдықтау тəсімі. Жылжымалы құрамды жөндеу жөніндегі слесарь 825. Жылжымалы құрамды жөндеу жөніндегі слесарь 1-разряд Жұмыс сипаттамасы. Болттар мен гайкалардағы бұрандаларды кіргізу. Бөлшектерді қылтанақтардан жəне пісіргеннен кейін тазарту. Бөлшектерді кесу, аралау жəне егеулеу. Бөлшектерді тазалау, шаю жəне майлау. Жай слесарлық аспаптарды қайрау. Білуге тиіс: слесарлық істің негіздерін, қолданылатын слесарлық аспаптың атауы, өңделетін материалдардың атауы жəне таңбалануы, кеңінен таралған айлабұйымдар мен бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі мен пайдалану ережесі, шаятын жəне майлайтын сұйықтықтардың түрлері мен қызметі. Жұмыс үлгілері 1) Болттар мен гайкалар - бұранданы кіргізу; 2) Бөлшектер мен тораптар – байқауға жəне жөндеуге дайындау ; 3) Жай бөлшектер – қылтанақтан арылту; 4) Вагон асты қоршаулар – алып тастау; 5) Құбырлар, аспаптар мен резервуарлар – тазалау. 826. Жылжымалы құрамды жөндеу жөніндегі слесарь 2-разряд Жұмыс сипаттамасы. 12-14 квалитеттер бойынша бөлшектерді слесарлық өңдеу, жасау жəне жөндеу. Күрделі емес бөлшектер мен сұрыптық материал жасау. Болттар жəне білікшелермен біріктірілген жай тораптар мен бөлшектерді бөлшектеу жəне құрастыру. Қол жəне механикаландырылған аспаптармен саңылау тесу. Бекіту бөлшектерінде өлшегіш жəне плашкамен бұранда кесу. Буксирлі трамвай вагондары мен троллейбустарды тізбектеу жəне ажырату. Білуге тиіс: жөнделетін жылжымалы құрамның жұмыс істеу принципін, кеңінен таралған əмбебап жəне арнайы айлабұйымдар мен бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі мен пайдалану ережесі, болт жəне білікшелермен біріктірілген жай тораптарды жөндеу жəне құрастыру жөніндегі слесарлық жұмыстарды орындаудың негізгі жолдары, өңделетін материалдардың негізгі механикалық қасиеттері, шектеулер мен отырғызу жүйесін, кедір-бұдырлықтың квалитеттері мен параметрлері, буксирлі трамвай вагондары мен троллейбустарды тізбектеу жəне ажырату ережесі. Жұмыс үлгілері 1) Тепловоздардың иінді біліктері – буксирлеу; 2) Белгі фонарларының құлыптары – шешу жəне орнату; 3) Паровоздардың май сауытты сығымдағыштарын қыздыру ирекшелері – шешу жəне орнату; 4) Жылжымалы құрам механикалық жабдықтары, дизельдің қосалқы жабдықтары – маймен толтыру; 5) Желдеткіш келте құбырлары – шешу, жөндеу жəне орнату; 6) Тежегіш рычагты жіберулер – тораптарды бөлшектеу; 7) Тұтқалар, қоршаулар, сатылар, тұғырлар, тіректер, кронштейндер, қапсырмалар, ілмелер, құм құбырлары мен құм соплоларының фланецтері, ашылатын қарау қақпақтары, құбырлар, торшалар, люктар, белгі фонарларының ілмектері, қалқандар, май сауыттар – шешу, жөндеу, орнату; 8) Төсемдер – жасау; 9) Букс кергіштер, сыналар, қапсырмалар, ауыстыру бұрамасының, паровоз реверсінің жетектері – шешу; 10) Тежегіш жəне пневматикалық жабдықтың резервуарлары – шаю; 11) Дизель тоңазытқыш секциялары – үрлеу; 12) Картер торлары, форсункалардың құятын түтікшелері мен дизель коллекторлары – шешу жəне орнату; 13) Құбырларды бекітуге арналған қапсырмалар мен қапшықтар, құм құбырлардың ұштары, құм торлар – жасау; 14) Түсетін жəне суаратын құбырлар, жалын ұстайтын торлар, паровоз бен тендердің арасындағы брезент, бу жұмыс құбырларының қаптары мен бітеулері, машинист будкасының жылу құбырлары мен батареялары, көмір бергіштердің астаулары, паровоз шкворнялары – шешу жəне орнату; 15) Ауа магистралі құбырлары, түсіретін крандар, кран ұштарының ұстағыштары, тежегіш жəне пневматикалық жабдықтың ауа тазартқыштары – шешу жəне орнату; 16) Штуцерлер – шешу жəне орнату; 17) Пеш экрандары, дивандарды бекітуге арналған қапсырмалар – жасау. 827. Жылжымалы құрамды жөндеу жөніндегі слесарь 3-разряд Жұмыс сипаттамасы. 11-12 квалитеттер бойынша бөлшектерді жасау жəне жөндеу. Бөлшектерді қысып жəне жылжытып отырғызу жағдайында жылжымалы құрамның жөнделетін нысанының қосалқы бөлшектерін бөлшектеу. Пневматикалық жүйенің жекелеген аспаптарын монтаждау жəне демонтаждау. Шлинтті бекітпемен жылжымалы отырғызу кезінде тораптардың мөлшерлерін сақтай отырып жəне олардың орналасуын біріктіру. Сығылған ауа қысымымен пневматикалық жабдықтың əрекетін тексеру. Жекелеген механизмдерді реттеу жəне сынау. Білуге тиіс: жылжымалы құрамның жөнделетін нысандарының негізгі тораптарының құрылысы, қызметі жəне өзара іс-қимылы, əмбебап жəне арнайы айлабұйымдар мен бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, өңделетін материалдардың негізгі қасиеттері, шектеулер жəне отырғызу жүйесін, кедір-бұдырлықтың квалитеттері мен параметрлері, бөлшектер мен тораптардың құрама түрлері, жекелеген механизмдерді реттеу жəне сынаудың техникалық шарттары. Жұмыс үлгілері 1) Электр секциялары вагондарының тербелетін арқалықтары, ілінетін аспалы арбалары, ток қабылдағыштардың жеңдері – шешу, орнату; 2) Паровоз машинисінің будкалары – бөлшектері мен тораптарын бөлшектеу, жинақтау жəне құрастыру; 3) Сырғыту мойынтіректегі букстар – байқау жəне толтыру; 4) Желдеткіштер, жалюздер, калориферлер, амортизаторлар – шешу жəне орнату; 5) Рама бөлшектері мен вагон кузовы – шешу жəне орнату; 6) Тежегіш дискілері – бөлшектеу; 7) Вагон цистерналары құятын аспаптарының клапандары – байқау жəне толтыру; 8) Ұшы бар, ажырату крандары, стоп-крандар, оттық көсеудің саңылау есіктерінің бекіткіш клапандары – құм крандар – шешу, орнату; 9) Төсемдердегі қарайтын люктердің қақпақтары, моторлық ось мойынтіректерінің қақпақтары, жетекті электр қозғалтқыштың тісті қаптары – шешу жəне орнату; 10) Манометрлер – шешу, тексеріп орнату; 11) Троллейбус мостылары – шешу жəне тегістеу; 12) Құм жабдықтары мен олардың форсункалары – жөндеу; 13) Трамвай жəне троллейбустың тежегіш жабдықтары – жөндеу жəне тораптарды құрастыру; 14) Тоңазытқыш секцияларының түтік пластиналары – орнату; 15) Ауыспалы серпінді алаңшалар, су өлшегіштер мен сумен жылыту термометрлері, қазандықтардың кір жинағыштар, жуынатын тостағандар, шаятын құрылғылардың вентильдері мен клапандары – шешу, жөндеу, орнату; 16) Аспалы жəне рессорлық ілмелер - шешу жəне бөлшектеу; 17) Паровоздардың поршендері мен мысқалдары – шешу жəне бөлшектеу; 18) Электровоздың жетек электр қозғалтқыштарының карданды жетектері – шешу; 19) Жылжымалы құрам терезелерінің рамалары – шешу, жөндеу, орнату; 20) Сорғы жүрісін реттегіштер, компрессор қысымын реттегіштер, тежегіш цилиндрлер, тежегіш жəне пневматикалық жабдықтың клапандары – шешу жəне орнату; 21) Қорғау қапсырмалары, башмақтар, тежегіш қалыптары – шешу, орнату; 22) Паровоз арбалары – тартып шығару, бөлшектеу, илемдеу; 23) Паровоз сығымдағыш май сауыттарының жетектері – жасау; 24) Ауа, жылу жəне май сүзгілері, ауа тазалағыштар, май жəне су құбырлардың біріктірме түтікшелері – бөлшектеу, тазалау, құрастыру жəне орнату; 25) Түтін қораптың қалқаншалары, жетекті сығым май сауыттар, су сорғылары, паровоздың көмір датчиктерінің бу машиналары – шешу, орнату.

(Жалғасы бар).


12

www.egemen.kz

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің бұйрығы 2012 жылғы 29 маусым

№160

3.1

Астана қаласы

«Әлеуметтік статистика бойынша жалпымемлекеттік статистикалық байқаулардың статистикалық нысандары мен оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2010 жылғы 10 қыркүйектегі № 254 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы (Жалғасы. Басы 799-803-нөмірде). 4- бөлімнің 1- бағаны 2- жолы = 8- бөлімнің 1- бағаны 2- жолы = 9- бөлімнің 1- бағаны 2- жолы = 10бөлімнің 3- бағаны 1- жолы. 5) Барлық оқып жатқан əйелдер: 4- бөлімнің 1- бағаны 3- жолы = 5- бөлімнің 5- бағаны 1- жолы + 6- бөлімнің 5- бағаны 1- жолы = 8- бөлімнің 1- бағаны 3- жолы = 9- бөлімнің 1- бағаны 3- жолы = 10- бөлімнің 4- бағаны 1- жолы. 6) Қабылданған ерлер: 4- бөлімнің 1- бағаны 5- жолы = 10- бөлімнің 1-бағаны 1-жолы 7) Қабылданған əйелдер: 4- бөлімнің 1- бағаны 6- жолы = 5-бөлімнің 2- бағаны 1-жолы + 6- бөлімнің 2- бағаны 1- жолы = 10- бөлімнің 2- бағаны 1-жолы. 8) Бітірген ерлер: 4-бөлімнің 1- бағаны 14- жолы = 10- бөлімнің 5- бағаны 1- жолы; егер 4- бөлімнің 1- бағаны 14- жолы ≠ 0, онда 13- бөлімнің 1- бағаны 1- жолы ≠ 0. 9) Бітірген əйелдер: 3- бөлімнің 1-бағаны 15- жолы = 4- бөлімнің 8- бағаны 1- жолы + 5- бөлімнің 8- бағаны 1- жолы = 10бөлімнің 6- бағаны 1- жолы Егер 4- бөлімнің 1- бағаны 15- жолы ≠ 0, онда 12- бөлімнің 2- бағаны 1- жолы ≠ 0. 10) Негізгі орта білімнің базасындағы оқушылардың саны: 4- бөлімнің 2- бағаны 1- жолы = 7- бөлімнің 1- бағаны 2-жолы. 11) Жалпы орта білімнің базасындағы оқушылардың саны: 4- бөлімнің 3- бағаны 1- жолы = 7- бөлімнің 1- бағаны 3- жолы. 12) Училище базасындағы оқушылардың саны: 4- бөлімнің 4- бағаны 1- жолы = 7-бөлімнің 1- бағаны 4- жолы. 13) Оқуға түсу кезінде жеңілдіктері бар оқушылардың саны: 4- бөлімнің 1- бағаны 2- жолы ≥ 12- бөлімнің 3- бағаны 1, 2, 3, 4, 5, 6-əрбір жолынан 4- бөлімнің 1-бағаны 3-жолы ≥ 12-бөлімнің 4-бағаны 1, 2, 3, 4, 5, 6-əрбір жолынан 4-бөлімнің 1-бағаны 5-жолы ≥ 12-бөлімнің 1-бағаны 1, 2, 3, 4, 5, 6-əрбір жолынан 4-бөлімнің 1-бағаны 6-жолы ≥ 12-бөлімнің 2-бағаны 1, 2, 3, 4, 5, 6-əрбір жолынан 4-бөлімнің 1-бағаны 14-жолы ≥ 12-бөлімнің 5-бағаны 1, 2, 3, 4, 5, 6-əрбір жолынан 4-бөлімнің 1-бағаны 15-жолы ≥ 12-бөлімнің 6-бағаны 1, 2, 3, 4, 5, 6-əрбір жолынан. 14) Қазақ тілінде оқитын оқушылардың саны: 5 -бөлімнің 6-бағаны 1-жолы + 6-бөлімнің 6-бағаны 1-жолы = 8-бөлімнің 2-бағаны 1-жолы. 15) Баланстық бақылау (оқушылардың барлығы)1: «Оқушылардың барлығы» соңғы кезең үшін есеп = «Оқушылардың барлығы» өткен кезең үшін + («Келген оқушылар» - «Кеткен оқушылар» + «Қабылданды» - «Бітіріп шыққандар») соңғы кезеңдегі есеп 16) Баланстық бақылау (əйелдер): «Оқушылардың барлығы – əйелдер» соңғы кезең үшін есеп = «Оқушылардың барлығы – əйелдер» өткен кезең үшін + («Келген оқушылар – əйелдер» - «Кеткен оқушылар – əйелдер» + «Қабылданды – əйелдер» «Бітіріп шыққандар – əйелдер») соңғы кезеңдегі есеп 17) Баланстық бақылау (ерлер). «Оқушылардың барлығы – ерлер» соңғы кезең үшін есеп = «Оқушылардың барлығы – ерлер» өткен кезең үшін + («Келгені оқушылар – ерлер» - «Кеткен оқушылар – ерлер» + «Қабылданды – ерлер» - «Бітіріп шыққандар – ерлер») сонғы кезеңдегі есеп. __________________ *Келтірілген бақылаулар рұқсат етілген болып табылады жəне респонденттердің жаңылысып жазуы жəне көңіл қоймағандығы себебінен туындаған тіркеудің кездейсоқ қателерінің пайда болу ықтималдылығын төмендету мақсатында қарастырылған. Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению Аумақтық статистика органына тапсырылады Представляется территориальному органу статистики Статистикалық нысанды www.stat.gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat. gov.kz

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы _____________ № ___ бұйрығына 5-қосымша Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2010 жылғы 10 қыркүйектегі № 254 бұйрығына 5-қосымша Приложение 5 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 10 сентября 2010 года № 254

Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 1-2 2-4 4-8 8-40 40 сағаттан артық дейiн более 40 часов до 1 часа

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 1311104 Код статистической формы 1311104 3-НК

Жоғары оқу орнының есебі Отчет высшего учебного заведения

Жылдық Годовая

жыл год

Есепті кезең Отчетный период

3.2

3.3

3.3.1 3.3.2 4

4.1

4.2

4.3

4.3.1 4.3.2 5

5.1

5.2

5.3

5.3.1 5.3.2 6.

6.1

6.2

6.3

6.3.1 6.3.2

Меншік нысанына жəне ведомстволық қатыстылығына қарамастан жоғары білім беру саласында бакалаврлар мен мамандарды даярлауды жүзеге асыратын, заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық жəне оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ жеке филиалдар тапсырады. Представляют юридические лица и (или) их структурные и обособленные подразделения, а также самостоятельные филиалы, осуществляющие подготовку бакалавров и специалистов в области высшего образования, независимо от форм собственности и ведомственной принадлежности. Тапсыру мерзімі – 5- қазан. Срок представления – 5 октября.

7

7.1

БСН коды код БИН 7.2

1. Ұйымның түрін «V» белгісімен белгілеңіз Отметьте знаком «V» вид организации 1 ұлттық зерттеу университеті национальный исследовательский университет 2 ұлттық жоғары оқу орны национальное высшее учебное заведение

2. Оқыту нысанын «V» белгісімен белгілеңіз Отметьте знаком «V» форму обучения 1 күндізгі дневная

университет, зерттеу университеті университет, исследовательский университет академия академия

3 4

кешкі вечерняя

3

сырттай заочная

7.3.1 7.3.2

3. Дербестік белгісіне «V» белгісімен белгілеңіз Отметьте знаком «V» признак самостоятельности

институт жəне оларға теңестірілген консерватория, жоғары мектеп, жоғары училище институт и приравненные к ним консерватория, высшая школа, высшее училище

5

2

1

2

Жол Көрсеткіш атауы коды Наименование показателя Код строки

дербес самостоятельное дербес емес несамостоятельное

Жол коды Көрсеткіш атауы Барлығы Оның ішінде əйелдер Код Наименование показателя Всего Из них женщин строки А Б 1 2 Оқу жылы басындағы студенттердің жалпы саны 1 Общая численность студентов на начало учебного года Қабылданды 2 Принято оның ішінде: в том числе: жалпы орта білім негізінде қабылданды 2.1 на базе общего среднего образования техникалық жəне кəсіптік білім негізінде қабылданды 2.2 на базе технического и профессионального образования жоғары білім негізінде қабылданды 2.3 на базе высшего образования Өткен оқу жылы ішінде келгені 3 Прибыло в течение предыдущего учебного года келгендердің жалпы саны - келу себептері: в том числе по причинам прибытия: осы оқу орнының басқа оқыту нысанынан ауыстырылғандар 3.1 переведено с других форм обучения данного учебного заведения басқа жоғары оқу орнынан ауыстырылғандар 3.2 переведено из других высших учебных заведений қарулы күштер қатарынан оралды 3.3 возвратились из рядов вооруженных сил қайтадан қабылданғандар 3.4 восстановлено өзге де себептер 3.5 другие причины Өткен оқу жылы ішінде кеткені 4 Выбыло в течение предыдущего учебного года кеткендердің жалпы санынан - кету себептері в том числе по причинам выбытия: қаржы жетіспеушілігінен 4.1 из-за финансовых затруднений үлгермеушілігі бойынша 4.2 по неуспеваемости осы оқу орнына басқа оқыту нысанына ауыстырылғандар 4.3 переведено на другие формы обучения в данном учебном заведении басқа жоғары оқу орнына ауыстырылғандар 4.4 переведено в другие высшие учебные заведения қарулы күштер қатарына шақырылғандар 4.5 призвано в ряды вооруженных сил өз еркімен 4.6 по собственному желанию денсаулық жағдайына байланысты 4.7 по состоянию здоровья оқу тəртібін, ішкі тəртіп ережелері мен оқу орнының Жарғысын бұзғаны үшін 4.8 за нарушение учебной дисциплины, правил внутреннего распорядка и Устава учебного заведения өзге де себептер 4.9 другие причины Күнтізбелік жылы бітіргендер 5 Выпуск за календарный год Басқа қаладан келген студенттер саны, барлығы 6 X Численность иногородних студентов, всего оның ішінде басқа қаладан келген жатақханаға мұқтаж студенттер саны 6.1 X из них численность иногородних студентов, нуждающихся в общежитии оның ішінде жатақханада тұратын студенттер саны 6.1.1 X из них численность студентов проживающих в общежитии

5. Жоғары білім (бакалавриат) жəне жоғары арнайы білім мамандықтары бойынша оқитын студенттер саны, адам Численность студентов, обучающихся по специальностям высшего образования (бакалавриат) и высшего специального образования, человек

А 1 2

2.1 2.2

2.3

2.3.1 2.3.2 3

Мамандық атауы Наименование показателя

Мамандық коды Код специальности

Б В Барлығы Х Всего Мамандығы бойынша барлығы Всего по специальности соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: в том числе обучающихся за счет: мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов мемлекеттік білім беру тапсырысы государственного образовательного заказа білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг соның ішінде: в том числе: кəсіпорындар қаражаттары средств предприятий халық қаражаттары средств населения Мамандығы бойынша барлығы Всего по специальности соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: в том числе обучающихся за счет:

Студенттерді қабылдау Прием студентов

1

Одан: Из них: əйел- қазақ дер тілінде жен- оқитынщин дарды жалпы қабылдаудан из общего приема обучающихся на казахском языке 2

3

Студенттер саны Численность студентов

4

Одан: БітірИз них: гендер Выпуск əйел- қазақ дер тілінде жен- оқищин тындардың жалпы санынан из общей численности обучающихся на казахском языке

Одан: Из них:

5

8

6

7

Болжамдағы бітірушіжалпы əйел- шығары- лер дер лымнан Выпуск ожидаежен- қазақ мый щин тілінде оқитындары из общего выпуска обучающихся на казахском языке 9

мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов мемлекеттік білім беру тапсырысы государственного образовательного заказа білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг соның ішінде: в том числе: кəсіпорындар қаражаттары средств предприятий халық қаражаттары средств населения Мамандығы бойынша барлығы Всего по специальности соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: в том числе обучающихся за счет: мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов мемлекеттік білім беру тапсырысы государственного образовательного заказа білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг соның ішінде: в том числе: кəсіпорындар қаражаттары средств предприятий халық қаражаттары средств населения Мамандығы бойынша барлығы Всего по специальности соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: в том числе обучающихся за счет: мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов мемлекеттік білім беру тапсырысы государственного образовательного заказа білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг соның ішінде: в том числе: кəсіпорындар қаражаттары средств предприятий халық қаражаттары средств населения Мамандығы бойынша барлығы Всего по специальности соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: в том числе обучающихся за счет: мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов мемлекеттік білім беру тапсырысы государственного образовательного заказа білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг соның ішінде: в том числе: кəсіпорындар қаражаттары средств предприятий халық қаражаттары средств населения Мамандығы бойынша барлығы Всего по специальности соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: в том числе обучающихся за счет: мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов мемлекеттік білім беру тапсырысы государственного образовательного заказа білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг соның ішінде: в том числе: кəсіпорындар қаражаттары средств предприятий халық қаражаттары средств населения

19 20 21 22 23 24 25

10. Студенттердің келген елдері бойынша санын көрсетіңіз, адам Укажите численность студентов по странам прибытия, человек Жол коды Код строки А 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18

19 20 21 22 23 24

10

А

Б

1.1

Студенттердің жалпы саны Общая численность студентов оның ішінде курстарда: в том числе по курсам: I

1.2

II

1.3

III

1.4

IV

1.5

V

1.6

VI

1.7

VII

А 1

3

4

5

6

Жол коды Код строки А 1 2

мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов 2

3 4

мемлекеттік білім берү тапсырысы государственного образовательного заказа 3

білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг 4

2.2 2.3

Барлығы Всего

Одан əйелдер Из них женщин

1

2

2.4

3

3.1 3.2 3.3 3.4

А

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

Ұлт атауы Наименование национальности Б Барлығы Всего қазақтар казахи орыстар русские украиндар украинцы белорустар белорусы өзбектер узбеки қырғыздар кыргызы грузиндер грузины əзірбайжандар азербайджанцы тəжіктер таджики армяндар армяне түркімендер туркмены татарлар татары дүнгендер дунгане кəрістер корейцы немістер немцы ұйғырлар уйгуры

Студенттер саны Численность студентов

Есепті жылы бітіргендер Выпущено в отчетном году барлығы одан барлығы одан всего əйелдер всего əйелдер из них из них женщин женщин 3 4 5 6

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

Студенттер саны Численность студентов одан əйелдер барлығы из них женщин всего 1 2

Б Мемлекеттік қорытынды аттестациядан өткендер, барлығы Прошли итоговую государственную аттестацию, всего Үздік диплом алған түлектер саны Численность выпускников, получивших диплом с отличием Тек «үздік» баға алған түлектер саны Численность выпускников, получивших оценки только «отлично» «Үздік» жəне «жақсы» бағаларын алған түлектер саны Численность выпускников, получивших оценки «отлично» и «хорошо»

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

Негізгі (штаттың) құрамның тізімдік саны Списочная численность основного (штатного) состава

Б 1 Барлығы Всего ерлер мужчин соның ішінде: в том числе: 30 жасқа дейін до 30 лет 30 - 39 жас 30 - 39 лет 40 - 62 жас 40 - 62 года 63 жас жəне одан жоғары 63 года и старше əйелдер женщин соның ішінде: в том числе: 30 жасқа дейін до 30 лет 30 - 39 жас 30 - 39 лет 40 - 57 жас 40 - 57 лет 58 жастан жоғары 58 лет и старше

Одан: Из них имеют: академиялық дəрежесі академическую степень магистр философия магистра докторы доктора философии (PhD) 2 3

бейіні бойынша докторы доктора по профилю 4

ғылыми дəрежесі ученую степень ғылым ғылым докторы кандидаты доктора кандидата наук наук

ғылыми атағына ие ученое звание профессор доцент профессора доцента

Қызметті қоса атқарушылық бойынша қабылданғандар саны Численность принятых по совместительству

5

7

9

6

8

14. Материалдық-техникалық базаның сипаттамалары туралы деректерді толтырыңыз Заполните данные о характеристиках материально-технической базы

Барлығы Соның ішінде: В том числе: Всего қазақша орысша ағылшынша қытайша казахский русский английский китайский 1 2 3 4 5

немісше немецкий 6

басқа тіл другой язык 7

9. Студенттердің санын ұлттары бойынша бөлінісінде көрсетіңіз, адам Укажите численность студентов в разбивке по национальностям, человек

1

Жол коды Код строки

2.1

8. Студенттердің оқыту тілдері бойынша санын көрсетіңіз, адам Укажите численность студентов по языку обучения, человек

Жол коды Код строки

3

13. Профессорлық- оқытушылық құрамның санын көрсетіңіз, адам Укажите численность профессорско-преподавательского состава, человек

А 1

Жол коды Көрсеткіш атауы Код Наименование показателя строки А Б Студенттердің жалпы саны 1 Общая численность студентов 16 жас жəне одан кіші 2 16 лет и менее 17 жас 3 17 лет 18 жас 4 18 лет 19 жас 5 19 лет 20 жас 6 20 лет 21 жас 7 21 год 22 жас 8 22 года 23 жас 9 23 года 24 жас 10 24 года 25-29 жас 11 25-29 лет 30-34 жас 12 30-34 года 35-39 жас 13 35-39 лет 40-49 жас 14 40-49 лет 50-59 жас 15 50-59 лет 60 жас жəне одан үлкен 16 60 лет и старше

2

Есепті жылы бітіргендер Выпущено в отчетном году

12. Түлектердің мемлекеттік аттестациясының қорытындылары бойынша деректерді толтырыңыз, адам Заполните данные по итогам государственной аттестации выпускников, человек

2

Б Студенттердің жалпы саны Общая численность студентов одан əйелдер из них женщин

Студенттер саны Численность студентов 2

Есепті жылы қабылданды Принято в отчетном году барлығы одан всего əйелдер из них женщин 1 2

Б Жеңілдіктер мен кепілдіктер бойынша соғысқа қатысушылар мен соғыс мүгедектеріне теңестірілген тұлғалар саны Численность лиц, приравненных по льготам и гарантиям к участникам войны и инвалидам войны 18 жастан асқан I жəне II топтағы мүгедектер саны Численность инвалидов I и II групп старше 18 лет 18 жасқа дейінгі бала кезінен мүгедектер жəне мүгедек-балалар саны Численность инвалидов с детства и детей-инвалидов до 18 лет Жетімдер жəне ата-анасының қамқорлығынсыз қалған студенттер саны Численность студентов - сирот и оставшихся без попечения родителей Ауыл (село) жастары арасынан шыққан студенттер саны Численность студентов из числа аульной (сельской) молодежи Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылмайтын ұлты қазақ студенттер саны Численность студентов казахской национальности, не являющихся гражданами Республики Казахстан

2

7. Студенттердің жынысы мен жасы бойынша санын көрсетініз, адам Укажите численность студентов по полу и возрастам, человек

А 1

Б Барлығы Всего Қазақстан Республикасы Республика Казахстан Жақын шет елдерден келгендер Прибывшие из стран ближнего зарубежья Əзербайжан Азербайджан Армения Республикасы Республика Армения Беларусь Республикасы Республика Беларусь Грузия Республикасы Республика Грузия Қырғызстан Республикасы Республика Кыргызстан Молдова Республикасы Республика Молдова Ресей Федерациясы Российская Федерация Тəжікстан Республикасы Республика Таджикистан Түркіменстан Туркменистан Өзбекстан Республикасы Республика Узбекистан Украина Украина Латвия Республикасы Республика Латвия Литва Республикасы Литовская Республика Эстон Республикасы Республика Эстония Алыс шет ел мемлекеттерінен келгендер (елді көрсетіңіз) Прибывшие из стран дальнего зарубежья (указать страну)

Есепті жылы қабылданды Принято в отчетном году 1

Жол Көрсеткіш атауы коды Наименование показателя Код строки

1

Жол коды Көрсеткіш атауы Наименование Код показателя строки

Елдің атауы Наименование страны

11. Квота бойынша деректерді көрсетіңіз, адам Укажите данные по квоте, человек

Барлығы Соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: Всего В том числе обучающихся за счет:

1

басқа ұлттарды көрсетіңіз укажите другие национальности

18

6. Оқыту курстары бойынша студенттер санын көрсетіңіз, адам Укажите численность студентов по курсам обучения, человек

4. Контингенттің нақты бары жəне қозғалысы туралы деректерді толтырыңыз, адам Заполните данные о наличии и движении контингента, человек

Жол коды Код строки

7.3

27 наурыз 2013 жыл

Есепті жылы қабылданды Студенттер саны Принято в отчетном году Численность студентов

Есепті жылы бітіргендер Выпущено в отчетном году

барлығы всего

одан əйелдер из них женщин

барлығы всего

одан əйелдер барлығы из них женщин всего

одан əйелдер из них женщин

1

2

3

4

6

5

Жол коды Көрсеткіш атауы Код Наименование показателя строки А Б Ғимараттың жалпы көлемі, шаршы метр 1 Общая площадь зданий, квадратных метров жеке меншіктегі 1.1 собственная жалға алынғаны 1.2 арендованная Оқу - зертханалық ғимараттардың жалпы көлемі, шаршы метр 2 Общая площадь учебно-лабораторных зданий, квадратных метров Спортзалдың көлемі, шаршы метр 3 Площадь спортзала, квадратных метров Мəжіліс залының көлемі, шаршы метр 4 Площадь актового зала, квадратных метров Жатақханалардың көлемі, шаршы метр 5 Площадь общежитий, квадратных метров Асхананың жобалық қуаттылығы, отыратын орындар 6 Проектная мощность столовой, посадочных мест Оқу үдерісінде қолданылатын компьютерлер саны, бірлік 7 Количество компьютеров, используемых в учебном процессе, единиц одан Интернетке қатынай алатындары, бірлік 8 из них имеют доступ к сети Интернет, единиц Интерактивтік жабдық, комплектілер 9 Интерактивное оборудование, комплектов Кітапхана қоры, дана 10 Библиотечный фонд, экземпляров Жыл сайынғы түсімі, дана 11 Ежегодные поступления, экземпляров Оқырмандар саны, адам 12 Количество читателей, человек Бір жыл ішінде келушілер саны, бірлік 13 Число посещений за год, единиц Бір жыл ішінде берілген кітаптар саны, кітаптар 14 Число книговыдач за год, книг

Барлығы Всего 1

Атауы Наименование _________________________

Мекенжайы Адрес _________________________________

______________________________________

Телефон ________________________________

Орындаушының аты-жөні жəне телефоны Фамилия и телефон исполнителя

Электрондық пошта мекенжайы Адрес электронной почты ________________

Телефон_______________________________ Басшы Руководитель ___________________________

(Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись)_______________________

Бас бухгалтер Главный бухгалтер _______________________

(Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) _______________________

М.О. М.П. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы _____________ № ___ бұйрығына 6-қосымша Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2010 жылғы 10 қыркүйектегі № 254 бұйрығына 6-қосымша «Жоғары оқу орнының есебі» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1311104, индексі 3-НК, кезеңділігі жылдық) 1. Осы «Жоғары оқу орнының есебі» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1311104, индексі 3-НК, кезеңділігі жылдық) (бұдан əрі Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7)

тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Жоғары оқу орнының есебі» (коды 1311104, индексі 3-НК, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар осы статистикалық нысанды толтыру мақсатында қолданылады: 1) қабылданғаны (студенттерді қабылдау) - оқу жылының басында конкурстық іріктеу нəтижесінде оқу орнына жаңадан қабылданған студенттердің барлық саны; 2) өткен оқу жылы ішінде келген оқушылар - оқу орнына оқуға қабылдау туралы бұйрық шығарылғаннан кейін келген (қабылданған) студенттер саны; 3) өткен оқу жылы ішінде кеткен оқушылар - өткен жылғы 1 қазаннан кейін оқу орнынан шығарылған студенттер саны; 4) күнтізбелік жылы бітірушілер - оқуды ағымды жылы бітіргендердің, сондай-ақ өткен жылдары оқу курсынан өткендердің санынан диплом қорғағандардың немесе бітіру емтихандарын тапсырғандардың саны; 5) болжамды бітірушілер - оқу жоспарында көзделген оқу жылының соңында бітірушілер; 6) білім беру қызметтерін сатып алу – ақылы білім алу; 7) қызметкерлердің тізімдік саны – шартты жасасу мерзіміне байланыссыз еңбек шарты бойынша қабылданған адамдар саны; 8) қызметті қоса атқарушылық – қызметкердің негізгі жұмысынан бос уақытында еңбек шарты жағдайында басқа тұрақты төленетін жұмысты орындауы; 9) ғимараттың жалпы алаңы – оқу орнымен пайдаланылатын: оқу корпустарының, жатақханаларының, оқытушылар тұратын тұрғын үйлердің алаңы; меншікті, сондай-ақ жалға алынған қосалқы алаң жəне басқа да барлық алаңы; 10) жалға алынған алаңы - белгілі бір ақыға уақытша пайдалануға алынған алаң; 11) кітапхана қоры – құжаттарды сақтау жəне пайдалану үшін олардың міндеттеріне, түрлері мен бейініне сəйкес қалыптастырылатын кітапханадағы құжаттардың жүйелендірілген жиынтығы; 12) оқырман саны– белгіленген құжаттардағы ресми жазбалардың негізінде кітапхананы пайдаланатын тұлғалар саны; 13) келіп-кету саны - оқырмандардың кітапхананың абонементінен кітап алу, оған өткізу немесе айырбастау мақсатымен келіп-кету саны; 14) берілген кітаптар саны - оқырмандар формулярында тіркелген үйге берілген кітаптардың саны. 3. Статистикалық нысанда деректер оқытудың күндізгі, кешкі жəне сырттай нысандары бойынша жеке толтырылады. Статистикалық нысан оқу орнының оқу бөліміндегі, бухгалтериясындағы, кадрлар бөлімі мен басқа да құрылымдық бөлімшелеріндегі бастапқы есепке алу құжаттамасы деректерінің негізінде құрастырылады. 4. 1 жəне 2- бөлімдерде көрсетілген торкөздерге тиісті белгіні қою қажет. 5. 3 - бөлімде көрсетілген торкөздерге тиісті белгіні қою қажет. Дербестік белгісі – осы оқу мекемесі дербес пе немесе басқа өңірде (ауданда, қалада) орналасқан оқу орнының филиалы болып табылатындығымен анықталады. 6. 4 - бөлімде студенттердің қозғалысы жəне олардың оқу жылы басында бары туралы деректер көрсетіледі. Қабылданған студенттер санына аталмыш жоғары оқу орнында білім беру базасы бойынша бөле отырып, оқуды алғаш рет бастағандар кіреді. Келгендердің санына басқа оқу орнынан ауыстырылғандар жəне бұрын қандай да бір себеппен шығарылып, қайта қабылданғандар енгізіледі. Кеткендердің санын сабақ үлгерімінің төмендігі үшін оқудан шығарылғандар, оның ішінде диплом қорғау немесе бітіру емтихандарын тапсыру кезінде қанағаттанарлықсыз баға алғандар, сондай-ақ диплом қорғау немесе бітіру емтихандарын тапсыруға дəлелсіз себептермен отбасының жағдайына, науқастануына байланысты, өз еркімен жəне басқа себептермен келмегендер, сондай-ақ басқа да оқу орындарына ауыстырылғандар енгізіледі. 6 - жолда басқа қаладан келген студенттердің жалпы санын, оның ішінде басқа қаладан келген, жатақханаға мұқтаж студенттер санын (6.1 жол) жəне жатақханада тұратын студенттер санын (6.1.1 жол) көрсету қажет. 7. 5 - бөлімде жоғары білім мамандықтары бойынша деректер 2009 жылғы 20 наурыздағы №131-од Қазақстан Республикасы Индустрия жəне сауда министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетімен (Мемстандартпен) бекітілген «Қазақстан Республикасының жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі мамандықтар жіктеуіші» Қазақстан Республикасының мемлекеттік жіктеуішіне сəйкес толтырылады. Жыл басындағы студенттер санына: есепті жылғы 1-қазандағы жағдай бойынша тіркелген барлық адамдар енгізіледі. Сабақта əлде бір себеппен болмаған, бірақ оқушылар құрамынан шығарылмаған студенттер де осы бағанда есепке алынуы тиіс; жоғары оқу орнына түсу үшін даярлау жөніндегі ақылы курстардың тыңдаушылары, шетелде оқу үшін іссапарға кеткен студенттер туралы деректер көрсетілмейді. «Болжамды бітірушілер» бағанында сонымен қатар қандай да бір себеппен мерзімінде диплом жобасын қорғамаған (мемлекеттік емтихандарды тапсырмаған), бірақ есепті жылы диплом қорғауға (мемлекеттік емтихандарды тапсыруға) рұқсат алған адамдар көрсетіледі. 8. 6 - бөлімде студенттердің санын оқытуды қаржыландыру көздерінің бөлінісінде курстар бойынша бөлу. 9. 7 - бөлімде студенттердің жынысы мен жасы бойынша саны көрсетіледі. Студенттердің жасы 1 қаңтардағы толық жасы бойынша анықталады. 10. 8 - бөлімде студенттерді оқыту тілдері бойынша бөлу, «басқа тіл» бағанында оқыту тілін көрсету керек. 11. 9 жəне 10 - бөлімдерде студенттердің саны ұлттары жəне тиісінше келген елдері бойынша көрсетіледі 12. 11 - бөлімде студенттердің саны жəне квота бойынша қабылдау, бітіріп шығы туралы деректер көрсетіледі. 13. 12- бөлімде бітірушілердің мемлекеттік аттестаттау қорытындылары толтырылады. 14. 13-бөлімде негізгі жұмыс орны бойынша тек бір рет штаттық профессорлық- оқытушылық құрамының оқытушыларының тізімдік саны көрсетіледі. Сырттай жəне кешкі оқу орындары (бөлімдері) осы бөлімге негізгі жұмыс орны осы оқу орны (бөлімшесі) болып табылатын оқытушылар ғана енгізіледі. 15. 14-бөлімде алаң туралы деректер бүтін сандармен шаршы метрмен келтіріледі. Кітапхана қоры бойынша есеп күніне оқырмандар пайдалануында, қозғалыста жəне оқу залдарында (тағы басқа) болған мектеп оқулықтарын, кітаптар, кітапшалар, журналдарды қоса, мүкəммалдық кітаптарында жəне басқа да есеп құжаттарында тіркелген барлық кітап қоры көрсетіледі. Оқырмандар залында берілген кітаптар саны берілген кітаптардың жалпы санына кірмейді. «Келіп-кету саны» көрсеткішіне оқу залына келгендер саны есептелмейді. Ескертпе: Х – осы айқындама толтыруға жатпайды. 16. Арифметикалық-логикалық бақылау: 1) 4-бөлім. «Контингенттің нақты бары жəне қозғалысы туралы деректер»: 2-баған ≤ 1-бағаннан əрбір жолдар үшін 2-жол = 2.1-2.3-жолдар қосындысына əрбір баған үшін 3-жол = 3.1-3.5-жолдар қосындысына əрбір баған үшін 4-жол = 4.1-4.9 -жолдар қосындысына əрбір баған үшін 6-жол ≤ 1-жолдан əрбір баған үшін 6.1.1 -жол деректері 6.1-жолдан асып кетпеуі тиіс, ал 6.1-жол деректері 6-жолдан асып кетпеуі тиіс; 2) 5-бөлім. «Бакалавриат жəне жоғары арнайы білім мамандықтары бойынша оқитын студенттер саны»: 1-жол = ∑ 2, 3, 4, 5, 6, 7-жолдардың əрбір баған үшін 2-жол = ∑ 2.1, 2.2, 2.3-жолдардың əрбір баған үшін 3-жол = ∑ 3.1, 3.2, 2.3-жолдардың əрбір баған үшін 4-жол = ∑ 4.1, 4.2, 4.3-жолдардың əрбір баған үшін 5-жол = ∑ 5.1, 5.2, 5.3-жолдардың əрбір баған үшін 6-жол = ∑ 6.1, 6.2, 6.3-жолдардың əрбір баған үшін 7-жол = ∑ 7.1, 7.2, 7.3-жолдардың əрбір баған үшін 2.2-жол = ∑ 2.3.1, 2.3.2-жолдардың əрбір баған үшін 3.2-жол = ∑ 3.3.1, 3.3.2-жолдардың əрбір баған үшін 4.2-жол = ∑ 4.3.1, 4.3.2 жолдардың əрбір баған үшін 5.2-жол = ∑ 5.3.1, 5.3.2-жолдардың əрбір баған үшін 6.2-жол = ∑ 6.3.1, 6.3.2-жолдардың əрбір баған үшін 7.2-жол = ∑ 7.3.1, 7.3.2-жолдардың əрбір баған үшін 2-баған ≤ 1-бағаннан 3-баған ≤ 1-бағаннан 5-баған ≤ 4-бағаннан 6-баған ≤ 4-бағаннан 8-баған ≤ 7-бағаннан 9-баған ≤ 7-бағаннан; 3) 6-бөлім. «Оқыту курстары бойынша студенттер саны»: 1-баған = ∑ 2-4-бағандардың əрбір жол үшін 1-жол = ∑ 1.1-1.7-жолдардың əрбір баған үшін; 4) 7-бөлім. «Студенттердің жынысы мен жасы бойынша саны»: 1-жол = ∑ 2-16-жолдардың əрбір баған үшін 2-баған ≤ 1-бағаннан əрбір жол үшін; 5) 8-бөлім. «Студенттердің оқыту тілдері бойынша саны»: 1-баған = ∑ 2-7-бағандардың əрбір жол үшін 2-жол ≤ 1-жолдан əрбір баған үшін; 6) 9-бөлім. «Студенттердің саны ұлттары бойынша бөліністе»: 1-жол = 2-25-жолдардың қосындысына əрбір баған үшін 2-баған ≤ 1-бағаннан əрбір жол үшін 4-баған ≤ 3-бағаннан əрбір жол үшін 6-баған ≤ 5-бағаннан əрбір жол үшін; 7) 10-бөлім. «Студенттердің келген елдері бойынша саны»: 1-жол = ∑ 2, 3 жəне 18-жолдардың əрбір баған үшін 3-жол = ∑ 4 – 17-жолдардың əрбір баған үшін 18-жол = ∑ 19-24-жолдардың əрбір баған үшін; 8) 11-бөлім. «Квота бойынша деректер»: 2-баған ≤ 1-бағаннан əрбір жол үшін 4-баған ≤ 3-бағаннан əрбір жол үшін 6-баған ≤ 5-бағаннан əрбір жол үшін; 9) 12-бөлім. «Түлектердің мемлекеттік аттестациясының қорытындылары бойынша деректер толтырыңыз»: 2-баған ≤ 1 бағаннан əрбір жол үшін 2-жол ≤ 1 жолдан əрбір баған үшін 3-жол ≤ 1 жолдан əрбір баған үшін 4-жол ≤ 1 жолдан əрбір баған үшін; 10) 13-бөлім. «Профессорлық- оқытушылық құрамның саны»: 1-баған > ∑ 2-4 - бағандар əрбір жол үшін 1-баған > ∑ 5-6 - бағандар əрбір жол үшін 1-баған > ∑ 7-8 - бағандар əрбір жол үшін 1-жол = ∑ 2 жəне 3 - жолдар əрбір баған үшін 2-жол = ∑ 2.1-2.4 - жолдар əрбір баған үшін 3-жол = ∑ 3.1-3.4 - жолдар əрбір баған үшін; 11) 14 бөлім. «Материалдық-техникалық базаның бары туралы деректер»: 1-жол = ∑ 1.1-1.2- жолдардың 2-жол < 1 - жолдан 1-жол > ∑ 3-5 - жолдардың 8-жол ≤ 7- жолдан; 12) Бөлімдер арасындағы бақылау: 4-бөлімнің 1- бағаны 1-жолы = 5-бөлімнің 4-бағаны 1-жолы = 6-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 7-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 8-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 9-бөлімнің 3-бағаны 1-жолы = 10-бөлімнің 2-бағаны 1-жолы; 4-бөлімнің 2-бағаны 1-жолы = 5-бөлімнің 5-бағаны 1-жолы = 7-бөлімнің 2-бағаны 1-жолы = 8-бөлімнің 1-бағаны 2-жолы = 9-бөлімнің 4-бағаны 1-жолы ≥ 11-бөлімнің 4-бағаны 1-жолы; 4-бөлімнің 1-бағаны 2-жолы = 5-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 9-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 10-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы; 4-бөлімнің 2-бағаны 2-жолы = 5-бөлімнің 2-бағаны 1-жолы = 9-бөлімнің 2-бағаны 1-жолы; 4-бөлімнің 1-бағаны 5-жолы = 5-бөлімнің 7-бағаны 1-жолы = 9-бөлімнің 5-бағаны 1- жолы = 10-бөлімнің 3- бағаны 1-жолы; 4-бөлімнің 2-бағаны 5-жолы = 5-бөлімнің 8-бағаны 1-жолы = 9-бөлімнің 6-бағаны 1-жолы. 5-бөлімнің 4-бағаны ∑ 2.1, 3.1, 4.1, 5.1, 6.1, 7.1 - жолдардың барлық мамандықтар бойынша = 6-бөлімнің 2-бағаны 1-жолына; 5-бөлімнің 4-бағаны ∑ 2.2, 3.2, 4.2, 5.2, 6.2, 7.2 - жолдардың барлық мамандықтар бойынша = 6-бөлімнің 3- бағаны 1- жолына; 5-бөлімнің 4-бағаны ∑ 2.3, 3.3, 4.3, 5.3, 6.3, 7.3 - жолдардың барлық мамандықтар бойынша = 6-бөлімнің 4-бағаны 1-жолына; 5-бөлімнің 6-бағаны 1-жолы = 8-бөлімнің 2-бағаны 1-жолына. 13) Баланстық бақылау1: «Бұрынғы оқу жылының басындағы студенттердің саны» + «Қабылдау» + «Келгені» - «Кеткені» «Бітіргені» = «Есепті оқу жылының басындағы студенттердің саны». «Оқу жылының басындағы студенттердің саны (əйелдер)» + «Қабылдаған (əйелдер)» + «Келгені (əйелдер)» - «Кеткені (əйелдер) - Бітіргені (əйелдер) = «Есепті оқу жылының басындағы студенттердің (əйелдердің) саны». _______________ *Келтірілген бақылаулар рұқсат етілген болып табылады жəне респонденттердің жаңылысып жазуы жəне көңіл қоймағандығы себебінен туындаған тіркеудің кездейсоқ қателерінің пайда болу ықтималдылығын төмендету мақсатында қарастырылған. Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению

Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу Статистикалық нысанды www.stat.gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы ______________ № ____ бұйрығына 7-қосымша Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2010 жылғы 10 қыркүйектегі № 254 бұйрығына 13-қосымша Приложение 13 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 10 сентября 2010 года № 254

Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа дейiн 1-2 2-4 4-8 8-40 40 сағаттан артық до 1 часа более 40 часов

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 1331104 Код статистической формы 1331104

Мектепке дейінгі ұйымның есебі Отчет дошкольной организации

85-К Жылдық Годовая

Есепті кезең Отчетный период

жыл год

Меншік нысаны мен ведомстволық тиістілігіне қарамастан (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 85.10 кодына сəйкес) мектепке дейінгі тəрбие мен балаларды оқытуды жүзеге асыратын мектепке дейінгі ұйымдар тапсырады. Представляют дошкольные организации, осуществляющие дошкольное воспитание и обучение детей (согласно коду 85.10 Общего классификатора видов экономической деятельности), независимо от форм собственности и ведомственной принадлежности. Тапсыру мерзімі – 25-қаңтар. Срок представления – 25 января. БСН коды код БИН

(Соңы 13-бетте).


(Соңы. Басы 12-бетте).

11

1. Ұйымның типін «V» белгісімен белгілеңіз Отметьте тип организации знаком «V» Мектепке дейінгі ұйымның ведомстволық бағыныстылық белгісі Признак ведомственной подчиненности дошкольной организации Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Министерство образования и науки Республики Казахстан

1.1. 1.1.1

1.2.1 1.2.2

бөбекжай-балабақша ясли–детский сад

1.2.3

бөбекжай ясли

1.2.4

«балабақша – мектеп» кешені комплекс «детский сад – школа»

1.2.5

мектепке дейінгі шағын орталық дошкольный мини-центр

Жол Көрсеткіш атауы коды Наименование показателя Код строки

А 1

1.3.1

3 4 5

6

1.3.2

шипажайлық санаторное

1.3.3

арнаулы специальное

8

1.3.4

əлсіз балаларға арналған шипажайлық санаторное для ослабленных детей

9

7

10

Мектепке дейінгі ұйымның жұмыс тəртібі Режим работы дошкольной организации алты күндік шестидневный

1.4. 1.4.1

11

1.4.2

бес күндік пятидневный

12 13

1.4.3

төрт күндік четырехдневный

14

1.4.4

үш күндік трехдневный

16

15

басқа (көрсетіңіз) другой (указать) ______________________________________ Мектепке дейінгі ұйымның немесе арнайы белгіленген топтың бейіні Профиль дошкольной организации или группы специального назначения есту мүшесі бұзылған балаларға арналған для детей с нарушением слуха

1.4.5 1.5. 1.5.1 1.5.2

сөйлеуі бұзылған балаларға арналған для детей с нарушением речи

1.5.3

көру қабілеті бұзылған балаларға арналған для детей с нарушением зрения интелектісі бұзылған (ақыл-ес кемістігі) балаларға арналған для детей с нарушением интеллекта (умственно отсталые)

1.5.5

тірек-қозғалыс аппараты бұзылған балаларға арналған для детей с нарушением опорно-двигательного аппарата

17

1.6.1 1.6.2

косметикалық жөндеуді талап етеді требует косметического ремонта

1.6.3

күрделі жөндеуді талап етеді требует капитального ремонта

1.6.4

күрделі жөндеуде на капитальном ремонте

1.6.5

апатты жағдайда в аварийном состоянии

Жол коды Код строки А 1

А 1

2

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

Б Жыл соңындағы балалар саны Численность детей на конец года оның ішінде қыздар из них девочек

1 2 3 4 3.1

Балалар саны, адам Численность детей, человек

Негізгі контингентке қосылмағандар, мектеп алды дайындықпен қамтылған Не включенные в основной контингент, охваченые предшкольной подготовкой1

11

Топ саны, бірлік Число групп, единиц оның ішінде 3 жəне одан барлығы үлкен жастағы всего из них для детей в возрасте 3 года и старше 3 4

оның ішінде 3 барлығы жəне одан үлкен всего жастағы из них в возрасте 3 года и старше 1

2

Орын саны, бірлік Число мест, единиц 5

Б Балалардың топтарда өткізген адам-күндерінің саны Число человеко-дней, проведенных в группах детьми Балалардың бармай қалған адам-күндерінің саны, барлығы Число человеко-дней, пропущенных детьми, всего соның ішінде: в том числе:

5 6

Барлығы, бірлік Всего, единиц 1

балалардың сырқаты бойынша по болезни детей басқа себептер бойынша по другим причинам Ұйымның бір жылда жұмыс істеген күндерінің саны Число дней работы организации в году Балалардың орташа жылдық саны, адам Среднегодовая численность детей, человек

А 1

2 3 4

5 6 7 8 9

10

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

х

х

х

х

1

5 жылдан 10 жылға дейін от 5 до 10 лет 2

10 жылдан 15 жылға дейін от 10 до 15 лет 3

15 жыл жəне одан да көп 15 лет и более 4

Балалар саны, адам Численность детей, человек барлығы всего 2

Б

оның ішінде қыздар из них девочек 3

Барлығы Итого

2

3

Көрсеткіш атауы Наименование показателя Б Есепті жылдың соңындағы мектепке дейінгі ұйымның барлық үйжайларының жалпы алаңы, шаршы метр Общая площадь всех помещений дошкольной организации на конец отчетного года, квадратных метров оның ішінде топтық үй-жайлардың (қабылдау, ойын, жатын, дəретханалық жəне буфет бөлмелері) алаңы, шаршы метр из них площадь групповых помещений (приемной, игральной, спальни, туалетной и буфетной комнат), квадратных метров Оқшау бөлмедегі орындар саны, бірлік Число мест в изоляторе, единиц

Көрсеткіштің мəні Значение показателя 1

10. Мектепке дейінгі ұйымның материалдық қоры жəне көркейтілуі Материальная база и благоустройство дошкольной организации 10. 1. Мектепке дейінгі ұйымда мынадай құрылыстар мен жайластыру түрлері бар ма? Имеет ли дошкольная организация следующие виды сооружений и благоустройств? Иə Жоқ Да Нет 10.1.1

Спорт залы Спортивный зал

10.1.2

Жүзу бассейні (жабық) Плавательный бассейн (крытый)

10.1.3

Шалпылдатқыш (ашық) Плескательницы (открытые)

10.1.4

Музыка сабақтары өтетін залдар, барлығы Залы для музыкальных занятий, всего

10.1.5

оның ішінде біріктірілген из них совмещенные

10.1.6

Жатын бөлмелер, барлығы Спальные комнаты, всего

10.1.7

оның ішінде біріктірілген из них совмещенные

10.1.8

Ыстық сумен жабдықтау Горячее водоснабжение

10.1.9

Пешпен жылыту Печное отопление

10.1.10

Ауладағы дəретханалар Надворные туалеты

Атауы Наименование ______________________

Мекенжайы Адрес

––––––––––––––––––––––––––––––––––––

Телефон –––––––––––––––––––––––––––––

Орындаушының аты-жөні жəне телефоны Фамилия и телефон исполнителя –––––––––– Телефон–––––––––––––––––––––––––––––––– Басшы Руководитель–––––––––––––––––––––––––––– Бас бухгалтер Главный бухгалтер–––––––––––––––––––––––

Электрондық пошта мекенжайы Адрес электронной почты ––––––––––––––– (Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) –––––––––––––––––––––– (Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ––––––––––––––––––––––

«Мектепке дейінгі ұйымның есебі» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (код 1331104, 85-К индексі, кезеңділігі жылдық)

Оның ішінде 3 жəне одан үлкен жастағы Из них в возрасте 3 года и старше 2

х

5. Есепті жылы балалардың науқастану жағдайларының саны Число случаев заболеваний детей в отчетном году Жол коды Код строки

х

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2010 жылғы 10 қыркүйектегі № 254 бұйрығын 14-қосымша

А

4

х

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы _______ № ___ бұйрығына 8-қосымша

Типтік жоба бойынша салынған ғимараттардағы орындар саны (ғимараттардың көлқұжатында көрсетілген) Число мест в зданиях, построенных по типовому проекту (указано в паспорте здания)

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

3

6

М.О. М.П.

Жол коды Код строки

2

5

х

5 жылға дейін до 5 лет

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

Жол коды Код строки А 1

4. Есепті жылы мектепке дейінгі ұйымға келуі Посещаемость дошкольной организации в отчетном году

1

4

9. Мектепке дейінгі ұйым үйжайының алаңы Площадь помещений дошкольной организации

3. Есепті жылдың соңында мектепке дейінгі ұйымдағы топтар мен орындардың нақты бары Наличие групп и мест в дошкольной организации на конец отчетного года

Б Барлығы Всего оның ішінде: из них: шипажайлық топтар санаторные группы арнаулы мақсаттағы топтар группы специального назначения балалар 24 сағат болатын топтар группы с 24 часовым пребыванием детей

3

Б Педагогикалық еңбек өтілі бар педагог қызметкерлердің саны Численность педагогического персонала, имеющего стаж педагогической работы

А 1 2 3 4 5

–––––––––––––––––––– 1 11-бағанда тəрбиеленушілердің негізгі контингентіне енгізілмейтін жəне мектепке дейінгі ұйымды жарты күн болатын мектеп алды дайындықпен қамтылған оқушылардың саны туралы мəліметтер келтіріледі. В графе 11 прводится сведения о численности учащихся, охваченных предшкольной подготовкой, которые не включаются в основной контингент воспитанников и в дошкольной организации находятся неполный день.

А

2

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

Жол коды Код строки

Бар- Соның ішінде жасы бойынша Балалардың жалпы лығы, В том числе по возрастам санынан адам Из общего числа детей Всего, 1 жас 2 жас 3 жас 4 жас 5 жас 6 жас 7 жас жалпы мектеп челогод года года года лет лет лет білім алды век беретін дайын мектептің дықпен 1 сынып қамтылбағдарған ламасы охвачены бойынша предоқытылады школьной обучаются подго-товпо кой программе 1 класса обще-образовательной школы 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Жол Ко Көрсеткіш атауы ды Наименование показателя Код строки

Оның ішінде білімі бар Из них имеют образование аяқталған ЖОО2-да орта кəсіптік жоғары оқиды среднее профессиональное законченобучаются ное в барлығы оның ішінде высшее ВУЗе всего педагогикалық из них педагогическое

8. Мектепке дейінгі ұйымның топтарындағы жұмыс жүргізілетін тіл Язык, на котором ведется работа в группах в дошкольной организации

2. Мектепке дейінгі ұйымдағы балалар саны Численность детей в дошкольной организации Жол коды Код строки

Оның ішінде əйелдер Из них женщин

–––––––––––––––– 2 ЖОО – жоғары оқу орны ВУЗ – высшее учебное заведение.

басқа бейін другой профиль______________________________________ Мектепке дейінгі ұйым ғимаратының техникалық жағдайы Техническое состояние здания дошкольной организации жөндеуді талап етпейді не требует ремонта

1.6.

Барлық қызметкерлер, барлығы Всего работников, человек

7. Мектепке дейінгі ұйымдағы қызметкерлердің педагогикалық еңбек өтілі Стаж педагогической работы работников дошкольной организации

1.5.4

1.5.6

х

Б 1 Барлығы Всего соның ішінде: в том числе: педагог қызметкерлер, барлығы педагогический персонал, всего меңгерушілер заведующие тəрбиешілер воспитатели оның ішінде аға тəрбиешілер (тəрбиеші-əдіскерлер) из них старшие воспитатели (воспитатели-методисты) музыка жетекшілері музыкальные руководители дефектолог-мұғалімдерь учителя-дефектологи оның ішінде дефектологиялық білімімен из них с дефектологическим образованием логопед-мұғалімдер учителя-логопеды оның ішінде дефектологиялық білімімен из них с дефектологическим образованием басқа педагогтар другие педагоги медбикелер, барлығы медицинские сестры, всего тəрбиешілердің көмекшілері помощники воспитателей аспаздар повара басқа қызметтер другие должности толық жүктемемен жұмыс істейтін педагог қызметкерлер педагогический персонал, работающий с полной нагрузкой толық емес жүктемемен жұмыс істейтін педагог қызметкерлер педагогический персонал, работающий с неполной нагрузкой

2

Мектепке дейінгі ұйымның белгісі Назначение дошкольной организации жалпы общее

1.3

S00-T88

6. Есепті жылдың соңында мектепке дейінгі ұйымдардағы қызметкерлер саны жəне олардың білім деңгейі Численность работников дошкольных организаций и их образовательный уровень на конец отчетного года

Мектепке дейінгі ұйымның типі Тип дошкольной организации балабақша детский сад

1.2.

жарақаттар, уланулар жəне сыртқы себептер əсерінің бірқатар басқа салдарлары травмы, отравления и некоторые другие последствия воздействия внешних причин басқа аурулар другие заболевания

12

өзге де министрліктер мен ведомстволар прочие министерства и ведомства

1.1.2

13

www.egemen.kz

27 наурыз 2013 жыл

Оныншы қайта қараудың ауруларды халықаралық жіктеу сəйкес коды Код согласно международной классификации болезней десятого пересмотра

Есепті жылы науқастану жағдайлары тіркелді, бірлік Зарегистрировано случаев заболеваний за отчетный год, единиц барлығы оның ішінде всего қыздар из них девочек

Б Аурулар, барлығы Всего заболеваний оның ішінде: из них: шигеллез (бактериялдық дизентерия) шигеллез (бактериальная дизентерия) вирустық гепатит вирусный гепатит белгіленген, белгіленбеген жəне дəл белгіленбеген қоздырғыштардан пайда болған энтерит, колит жəне гастроэнтерит энтериты, колиты и гастроэнтериты, вызванные установленными, неустановленными и не точно обозначенными возбудителями скарлатина скарлатина эпидемиялық паротит (свинка) эпидемический паротит (свинка) қызылша шешек ветрянная оспа асқынған тонзиллит (баспа) острый тонзилит (ангина) тұмау жəне жоғары тыныс жолдарының өткір жұқпалары грипп и острые инфекции верхних дыхательных путей

1 х

2

өкпенің қабынуы пневмония

J12-J16, J18

А03 В15-В19 А02.0, А04, А05.0, А05.2-А05.9, А08, А09

А38 В26 В01 J03 J06, J10-J11

3

Оның ішінде 3 жəне одан үлкен жастағы Из них в возрасте 3 года и старше барлығы оның всего ішінде қыздар из них девочек 4 5

1. Осы «Мектепке дейінгі ұйымның есебі» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (код 1331104, 85-К индексі, кезеңділігі жылдық) (бұдан əрі-Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Мектепке дейінгі ұйымның есебі» (код 1331104, 85К индексі, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар осы статистикалық нысанды толтыру мақсатында қолданылады: 1) оқшау бөлмедегі орындар саны – науқас балалар стационарға жатқызылғанға дейін немесе оларды мектепке дейінгі ұйымнан үйіне алып кеткенге дейін болатын жеке үй-жайдағы орындар саны. 2) есту мүшесі бұзылған балаларға арналған топтар – нашар еститін, кейін саңырау болған жəне саңырау балаларға арналған топтар. 3) сөйлеуі бұзылған балаларға арналған топтар – есітуі қалыпты жəне бастапқы интелектісі сақталған да сөйлеу ауыр бұзылған балаларға, ерні мен таңдайының туа бітті кемістігіне байланысты операциядан кейін сөйлеуі бұзылған балаларға, тұтығумен ауыратын балалар, сөйлеу қабілеті нашар балаларға арналған топтар. 4) көру қабілеті бұзылған балаларға арналған топтар – нашар көретін балаларға, қыли көзді жəне амблиопиясы бар балалар, кемістігі күрделі (соқыр жəне нашар көретін, интелектісі бұзылған немесе тірек-қозғалыс аппараты аздап салданған) балаларға арналған топтар. 5) интеллектісі бұзылған (ақыл-есі кем) балаларға арналған топтар – есуастық сатысындағы (ауыр емес түрі) олигофрения диагнозы бар балаларға арналған топтар. 6) тірек-қозғалыс аппараты бұзылған балалар топтары – интелектісі қалыпты немесе психикасы мен сөйлеуі қайталама кешеуілдеген, тірек-қозғалыс аппаратының қызметі бұзылған (жарақат алу, полиомиелит, церебралды салдың жеңіл түрлері, қол мен аяқтың туа біткен жəне кейіннен пайда болған кемістігі, буындардың жұқпалы қабынуы, омыртқаның қисаюы салдарлары бар) балалар топтары. 3. Статистикалық нысанды ведомстволық тиістілігі мен меншік нысанына қарамастан мектепке дейінгі ұйым (балабақша, мектеп-балабақша кешені, бөбекжай-бақша, бөбекжай жəне мектепке дейінгі шағын-орталықтар) толтырады жəне мемлекеттік статистика органдарына тапсырады. Статистикалық нысанды, сондай-ақ жыл ортасында немесе жыл соңында ашылған мектепке дейінгі ұйым, сондай-ақ есепті жылы күрделі жөндеуде тұрған мектепке дейінгі тұрақты ұйым да толтырады. Мектеп-балабақша кешені статистикалық нысанды тек мектеп жасына дейінгі балаларға ғана толтырады. Статистикалық нысанның барлық көрсеткіштері мектепке дейінгі ұйымдағы бастапқы есепке алу құжаттамалары - бұйрықтар мен өкімдер кітабы, балаларға арналған жолдамалар, қызметкерлердің жеке істері, баланың медициналық картасы, жұқпалы ауруларды тіркеу журналы, балалардың күн сайынғы келуін есепке алу табелі, техникалық төлқұжат т.с.с. деректері бойынша толтырылады. 4. 1.1-1.6-сұрақтарда тиісті торды «V» белгісімен белгілейді. 5. 1.4-сұрақтарда ұйымның жұмыс істеу режимін көрсетіледі. 6. 1.5-сұрақтарда мектепке дейінгі ұйымның бейінін көрсету қажет. Мектепке дейінгі ұйымда бейіні осы статистикалық нысанда көзделмеген балаларға арналған топ ұйымдастырылған жағдайда «басқа бейін» 1.5.6-жолына деп көрсету жəне мұндай топтың бейіні толық жазылады. 7. 1.6-бөлімде мектепке дейінгі ұйым ғимаратының техникалық жағдайын көрсету қажет. Күрделі жөндеуде тұрған мектепке дейінгі ұйым статистикалық нысанда күрделі жөндеу басталғанға дейінгі өз қызметін сипаттайтын көрсеткіштерді толтырады. Балабақша бастап күрделі жөндеуге қойылған жағдайда, статистикалық нысанда мұндай балабақша 1.6-бөлімде 1.6.4-жолдағы белгіні қояды, ал 4- жəне 5-бөлімдерде балалардың күрделі жөндеуге дейін ұйымға келуі мен сырқаттануы туралы барлық деректер толтырылады, балалардың орташа жылдық саны ұйымның күрделі жөндеуге жабылғанына дейінгі əр айдағы балалар саны туралы деректер бойынша анықталады, 6-, 7-бөлімдерде қызметкерлер туралы деректер, 9-бөлімде күрделі жөндеу басталғанға дейінгі үй-жайлар туралы мəліметтер (1-, 2-жолдар) келтіріледі. Егер мектепке дейінгі ұйым күрделі жөндеу салдарынан есепті жылы жұмыс істемесе, онда ол тек 6-, 7-, 9-бөлімдерін толтырады. Əкімшілігі бар, бірақ балалармен қамтылмаған мектепке дейінгі ұйым күрделі жөндеуде тұрған ұйым сияқты осы көрсеткіштерді толтырады. Егер мектепке дейінгі ұйым жыл соңында таратылса, онда ол статистикалық нысанның тек 4- жəне 5-бөлімдері бойынша толтырады. 8. 2-бөлімдегі 1-жолда есепті жылдың соңында мектепке дейінгі ұйымның тізімінде (31-желтоқсанда) тұрған балалардың саны туралы деректер бұл күні балалар мектепке дейінгі ұйымға келгеніне немесе келмегеніне қарамастан келтіріледі. Үзіліспен жұмыс істейтін мектепке дейінгі ұйым, балалардың саны туралы деректерді үзіліс алдындағы соңғы жұмыс айындағы тізім бойынша береді. Жыл ішінде бөбекжай мен балабақшаны біріктірген жəне осы екі ұйымның базасында мектепке дейінгі аралас «бөбекжай-балабақша» ұйымын құрған кезде статистикалық нысанға бұрынғы бөбекжай мен бұрынғы бала- бақшадағы балалар саны туралы жиынтық деректерді енгізіледі.

2-8-бағандарда балалардың жалпы санынан əр жастағы балалар саны туралы деректер көрсетіледі. Егер статистикалық нысанды толтыру кезінде бөбекжайда балабақшаға ауыстырылмаған үш жастағы сəбилер болса немесе статистикалық нысанды толтыру кезінде бұл бөбекжайды «бөбекжай-бақша» деп атау туралы шешім əлі де қабылданбаса, онда үш жасар сəбилер саны туралы мəліметтер 3-бағанда келтіріледі. 9-бағанда жалпы білім беретін мектептің бірінші сыныбының бағдарламасы бойынша оқитын балалар саны көрсетіледі. 10-бағанда мектеп алды дайындықпен қамтылған балалар саны туралы деректер келтіріледі. Мектеп-бала бақша кешені бұл бағандарды толтырмайды, өйткені мектеп алды жəне 1-сыныптардың оқушылары туралы мəліметтер «Жалпы білім беретін күндізгі мектептің есебі» (индексі ЖМ-1, коды 1321104 кезеңділігі жылдық) статистикалық нысанында келтіріледі. 11-бағанда тəрбиеленушілердің негізгі контингентіне енгізілмейтін жəне мектепке дейінгі ұйымда жарты күн болатын мектеп алды дайындықпен қамтылған оқушылардың саны туралы мəліметтер келтіріледі. 9. 3-бөлімде барлық жастағы жəне 3 жəне одан үлкен жастағы балаларға арналған топтар мен орындардың саны туралы мəліметтер көрсетіледі. 1-жолда шипажайлық жəне арнаулы мақсаттағы оқу орындарындағы барлық топтар мен орындардың саны туралы деректер көрсетіледі, содан кейін олар туралы мəліметтерді 2 жəне 3-жолдарға бөліп көрсетеді; 4-жолда балалар 24 сағат бойы болатын топтар туралы мəліметтер көрсетіледі. 10. 4-бөлімде балалардың топтарда өткізген күндерінің саны (адам-күн) есепті жылдың əрбір күнінде мектепке дейінгі ұйымға келген (келмеген) балалардың санын жиынтықтау жолымен мектепке дейінгі ұйымға келу табелі негізінде анықталады. Мектепке дейінгі ұйымда болған күндерді есептегенде оның ішінара (толық жүктемемен емес, бір мезгіл ғана) жұмыс істеген күндері де ескеріледі. Баланың мектепке дейінгі ұйымда тəулік ішінде қанша уақыт болуына қарамастан аз ғана уақытқа келіп-кетуі толық бір күн деп есептеледі. Келмеген күндер саны туралы деректер де тиісінше толтырылады. Есепті жылы мектепке дейінгі ұйымның жұмыс күндерінің санын анықтау үшін (5-жол) оның балаларды қабылдаған барлық күндерінің деректері пайдаланылады. Демалыс, мереке күндері, жазғы уақытта (егер мектепке дейінгі ұйым бұл кезеңде жабық болса), күрделі жөндеу, түрлі апаттар мен басқа да техникалық себептер салдарынан жұмыс істемеген күндері жұмыс күндерінің санына қосылмайды. Егер мектепке дейінгі ұйым жұмыс істеуді 1 қаңтардан кешірек бастаса, онда мұндай мекеменің жұмыс күндерінің саны балаларды қабылдаған бірінші күнінен бастап анықталады. 6-жолда 1-ақпаннан бастап əр айдың 1-жұлдызына олардың тізімдік құрамын жинақтау жəне алынған санды мектепке дейінгі ұйыммен жұмыс істеген айлардың санына бөлу жолымен анықталатын балалардың орташа жылдық саны келтіріледі, сондай-ақ 3 жəне одан үлкен жастағы балалардың орташа жылдық саны анықталады. 11. 5-бөлімде мектепке дейінгі ұйымда баланың бір күн жəне одан да көп уақыт болмауына əкеп соқтырған, ауырған, жарақат алған жəне уланған барлық жағдайлар көрсетіледі. 2-бағанда - есепті жылы балалардың жасына қарамастан барлық тіркелген науқастану оқиғаларының саны, 4-бағанда - 3 жəне одан үлкен жастағы балалардың 3 жəне 5 кыздардан сəйкес деректер тиісінші (баланың ауырған кездегі жасы ескеріледі) науқастану оқиғаларының саны көрсетіледі. 10-жолда вирусты өкпенің қабынуымен, пневмококковамен, сондай-ақ басқа да бактериялық өкпенің қабынуымен, асқынған өткір интерстициалды өкпенің қабынуымен, бронх өкпенің қабынуымен жəне басқа өткір өкпенің қабынуымен науқастану жағдайлары енгізіледі; өткір жұқпалы аурулардан (тұмау, қызылша, көкжөтел жəне басқалар) кейін болған созылмалы интерстициалды өкпенің қабынуынан жəне өкпенің қабынуылармен сырқаттану жағдайлары туралы деректер енгізілмейді. 12. 6-бөлімде мектепке дейінгі ұйымдағы қоса атқарушыларды қоса алғанда, барлық қызметкерлердің нақты саны туралы деректер жəне олардың білім деңгейі келтіріледі. Жүктілігі мен босануға дейінгі жəне нəрестесі 3 жасқа толғанға дейін бала күтіміне арналған демалыстағы уақытша жұмыста болмаған қызметкерлер енгізілмейді. 11-жолда психологтардың, ана (орыс, шетел) тілі мұғалімдерінің жəне басқаларының саны туралы деректер көрсетіледі. 12-жолда медбикелер, аға медбикелер, үйде емдейтін медбикелер, фельдшерлер туралы мəліметтер көрсетіледі. 2-жолдан 16 жəне 17-жолдарға толық жəне толық емес жүктемемен жұмыс істейтін педагог қызметкерлердің саны бөлінеді. Егер мектеп-бала бақшада меңгеруші лауазымының орнына директордың лауазымы енгізілген болса, ол туралы мəліметтер статистикалық нысанға (3-жолға) енгізілмейді, ол тек «Жалпы білім беретін күндізгі мектептің есебі» индексі ЖМ-1, 1321104 коды) кезеңділігі жылдық статистикалық нысанында көрсетіледі. 13. 7-бөлімде педагогикалық еңбек өтілі бойынша педагог қызметкерлер бөлінеді. 14. 8-бөлімде топтардағы тəрбиешілердің балалармен жұмыс жүргізетін тілі (тілдері) жəне бұл топтардағы балалар саны көрсетіледі. 15. 9-бөлімде алаң толық (ондықсыз) шаршы метрмен көрсетіледі. Жалпы алаңға балаларды орналастыруға арналған бос жəне бос емес бөлмелердің, меңгеруші мен дəрігер кабинеттерінің, қосалқы жайлардың, ас үйдің, дəліздің, киім ілетін, жуынатын бөлмелердің, вестибюлдердің, кіріберістердің алаңы кіреді. Үй-жайлардың жалпы алаңына мектепке дейінгі ұйымның қажеттіліктері үшін жертөлелер мен жартылай жертөлелердің пайдаланылатын бөлігін де есепке алған жөн. Жертөлелер мен жартылай жертөлелердің бос алаңы, қоймалардың жүк тұрған алаңы, сондай-ақ баспалдақтардың, санитарлық тораптар мен ауладағы құрылыстардың (сарайлар, гараждар, ат қоралар жəне тағы сол сияқты) алып отырған алаңы жалпы алаңға қосылмайды. Егер мектеп-балабақшада, мектептпен, мектепке дейінгі ұйымдамен пайдаланатын үй-жайлар (мəселен, акт залы) болса, оның көлемі осы статистикалық нысанда көрсетіледі. 2-жолда барлық үй-жайлардың жалпы алаңынан топ ұяшықтарының алаңы көрсетіледі, оған қабылдау, ойын-сауық, ұйықтайтын, дəретханалық жəне ас үй бөлмелерінің көлемі кіреді. Алаңы туралы деректерді толтыру үшін мектепке дейінгі ұйымның техникалық төлқұжаты пайдаланылады. 16. 10-бөлімде мектепке дейінгі ұйымдағы əр түрлі құрылыс жəне абаттандыру түрлерінің болуы туралы мəліметтер келтіріледі. Барлық жолдар бойынша жауаптың бірін таңдау қажет. Ескертпе: Х – осы айқындама толтыруға жатпайды. 17. Арифметикалық-логикалық бақылау: 1) 2-бөлім. «Мектепке дейінгі ұйымдағы балалар саны»: əрбір жол үшін 1-баған = 2-8 бағандардың ∑-сына əрбір баған үшін 2-жол ≤ 1-жолдан əрбір жол үшін 9-баған ≤ 1-бағаннан əрбір жол үшін 10-баған ≤ 1-бағаннан; 2) 3-бөлім. «Есепті жылдың соңында мектепке дейінгі ұйымдағы топтар мен орындардың нақты бары»: 3-5-бағандар бойынша 2, 3, 4-жолдар ≤ 1-жолдан 2-4-жолдар бойынша 2-баған ≤ 1-бағаннан 2-4-жолдар бойынша 4-баған ≤ 3-бағаннан егер 2-4-жолдар бойынша 1 баған ≠ 0, онда 5 баған ≠ 0; 3) 4-бөлім. «Есепті жылы мектепке дейінгі ұйымға келуі»: əрбір жол үшін 2 баған ≤ 1-бағаннан, 5-жолды қоспағанда əрбір баған үшін 2-жол = 3-4-жолдардың ∑-сына 5-жол ≤ 366 күндерден; 4) 5-бөлім. «Есепті жылы балалардың науқастану жағдайларының саны»: əрбір баған үшін 1-жол = 2-12-жолдардың ∑-сына əрбір жол үшін 3-баған ≤ 2-бағаннан əрбір жол үшін 5-баған ≤ 4-бағаннан əрбір жол үшін 4-баған ≤ 2-бағаннан əрбір жол үшін 5-баған ≤ 3-бағаннан; 5) 6-бөлім. «Есепті жылдың соңында мектепке дейінгі ұйымдардағы қызметкерлер саны жəне олардың білім деңгейі»: 3-7, 9, 11-15-жолдар бойынша 1 баған ≥ 3-5 бағандардың ∑-сына 2-баған ≤ 1-бағаннан 6-баған ≤ 5-бағаннан 1-жол = 2, 12-15-жолдардың ∑-сына 2-жол = 3-4, 6-7, 9, 11-жолдардың ∑-сына 2-жол = 16-17-жолдардың ∑-сына 5-жол ≤ 4-жолдан 1-3 бағандар бойынша 8-жол ≤ 7-жолдан 1-3 бағандар бойынша 10-жол ≤ 9-жолдан; 6) 8-бөлім. «Мектепке дейінгі ұйым топтарындағы жұмыс жүргізілетін тіл»: 2-баған ≤ 1-бағаннан əрбір баған үшін 5-жол = 1-4-жолдардың ∑-сына; 7) 9-бөлім. «Мектепке дейінгі ұйым үй-жайының алаңы»: 1, 2-жолдар > 0; 2-жол ≤ 1-жолдан. 8) 10-бөлім. «Мектепке дейінгі ұйымның материалдық қоры жəне көркейтілуі»: егер 10.1.5-жолда «Иə» жауабы таңдалса, онда 10.1.4-жолда «Иə» жауабы болуы тиіс; егер 10.1.7-жолда «Иə» жауабы таңдалса, онда 10.1.6-жолда «Иə» жауабы болуы тиіс. 9) Бөлімдер арасындағы бақылау: Егер 1.2-сұрақта «1.2.4» жолдың коды таңдалса, онда 2-бөлімнің 9-10-бағандары = 0; егер 1.3-сұрақта «1.3.2» жолдың коды таңдалса, онда 3-бөлімнің 1-бағаны 2-жолы = 2-бөлімнің 1-бағаны 1-жолына; егер 1.3-сұрақта «1.3.3» жолдың коды таңдалса, онда 3-бөлімнің 1-бағаны 3-жолы = 2-бөлімнің 1-бағаны 1-жолына; егер 1.5-сұрақта бейіндердің бірі таңдалса, онда 3-бөлімнің əрбір бағаны үшін 3-жолы ≠ 0; егер 2-бөлімдегі 1-бағанның 1-жолы = 1-жол бойынша 4-8-бағандардың ∑-сына, онда 3-бөлімдегі 2-4 жолдар бойынша 2-баған = 1-бағанға, 4-бөлімдегі 1-4-жолдар бойынша 2-баған = 1-бағанға, 5-бөлімдегі 1-12-жолдар бойынша 4- баған = 1-бағанға; 7-бөлімдегі 1-4-бағандар қосындысы = 6-бөлімдегі 1-бағанның 2-жолына. Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы ______________ № ___ бұйрығына 9- қосымша Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2010 жылғы 10 қыркүйектегі № 254 бұйрығына 17-қосымша Приложение 17 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 17 сентября 2010 года № 254

Аумақтық органға тапсырылады Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат Представляется территориальному органу (қажеттiсiн қоршаңыз) Статистикалық нысанды www.stat.gov.kz Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное сайтынан алуға болады обвести) Статистическую форму можно получить на 1 сағатқа дейiн 1-2 2-4 4-8 8-40 40 сағаттан артық сайте www.stat.gov.kz до 1 часа более 40 часов

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан Денсаулық сақтау мен əлеуметтік қызметтер көрсету коды 1361102 саласында көрсетілген қызметтердің көлемі туралы есебі Код статистической формы 1361102 Денсаулық сақтау жəне Отчет о объеме оказанных услуг в области здравоохранения и əлеуметтік қызметтер предоставления социальных услуг Здравоохранение и социальные услуги Есепті кезең тоқсан жыл Отчетный период квартал год Тоқсандық Квартальная Қызметкерлер санына қарамастан, қызметінің негізгі түрі «Денсаулық сақтау мен əлеуметтік қызметтер» (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің кодына сəйкес (ЭКЖС)– 86, 87, 88) болып табылатын заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық жəне оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Представляют юридические лица и (или) их структурные и обособленные подразделения с основным видом деятельности «Здравоохранение и социальные услуги» (согласно кодам Общего классификатора видов экономической деятельности (ОКЭД) – 86, 87, 88) независимо от численности работающих. Тапсыру мерзімі - есепті кезеңнен кейінгі 10-шы күн. Срок представления – 10 числа после отчетного периода. БСН коды код БИН

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы _________ № ___ бұйрығына 10-қосымша Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2010 жылғы 10 қыркүйектегі № 254 бұйрығына 18-қосымша «Денсаулық сақтау мен əлеуметтік қызмет көрсету саласында көрсетілген қызметтердің көлемі туралы есеп» (коды 1361102, индексі Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қызметтер, кезеңділігі тоқсандық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. Осы «Денсаулық сақтау мен əлеуметтік қызмет көрсету саласында көрсетілген қызметтердің көлемі туралы есеп» (коды 1361102, индексі Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қызметтер, кезеңділігі тоқсандық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Денсаулық сақтау мен əлеуметтік қызмет көрсету саласында көрсетілген қызметтердің көлемі туралы есеп» (коды 1361102, индексі Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қызметтер, кезеңділігі тоқсандық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар осы статистикалық нысанды толтыру мақсатында қолданылады: 1) қызмет көрсету – адамның немесе тұтастай қоғамның түрлі қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған қызмет. Қызмет көрсету сатып алу - сату объектісі болып табылады, мұнда өндірушінің (қызмет көрсетуші тараптың) шығындары олардан түскен түсім жəне мемлекеттік бюджеттің қаражаты, ерікті жарналар немесе мемлекеттік əлеуметтік бағдарламалар, сондай-ақ кəсіпорындар мен халықтың қаражаты есебінен толығымен немесе едəуір өлшемде жабылады; 2) көрсетілген қызмет көлемі – кəсіпорындардан, ұйымдардан немесе/жəне тікелей халықтан (үй шаруашылықтарынан) түскен қаржы көлеміндегі денсаулық сақтау ұйымдары көрсеткен қызмет көлемдерінің құны болып табылады жəне өз кезегінде алынған немесе алынуға тиіс табыс ретінде мекемелердің өткізу құны бойынша бағаланады. 3. Егер құрылымдық жəне оқшауланған бөлімшелерге статистикалық нысандарды тапсыруға заңды тұлғамен өкілеттік берілсе, онда ол осы статистикалық нысанды өзінің орналасқан жері бойынша статистика органдарына тапсыруы қажет. Егер құрылымдық жəне оқшауланған бөлімшелердің статистикалық нысандарды тапсыруына өкілеттігі болмаса, онда заңды тұлға өзінің құрылымдық жəне оқшауланған бөлімшелер бөлінісінде олардың орналасқан жерін көрсете отырып, есепті статистика органдарына өзінің орналасқан жері бойынша тапсырады. 4. «Денсаулық сақтау мен əлеуметтік қызмет көрсету саласындағы көрсетілген қызметтердің көлемі» көрсеткіші негізгі қызмет түрі бойынша орындалған қызметтің жалпы көлемін көрсетеді. Көрсетілген қызметтердің құны қосылған құн салығын жəне акциздерді есептемегенде ағымдағы бағалармен көрсетіледі. Бұл сомадан халықтың жəне тұтынушылардың басқа санаттарының (кəсіпорындар жəне бюджеттің) меншікті қаражаты есебінен төленетін қызмет көлемі бөлінеді. Бұл көрсеткіш оларды орындау кезінде оларды төлеу уақытына қарамастан (көрсетілген қызмет көлемін есепке алу есептеу əдісі бойынша жүргізіледі) көрсетілген қызметтердің құны болып табылады. Көрсетілген қызметтердің көлеміне көрсетілген қызметтердің барлық шығындары кіреді: көліктік-дайындау шығыстарын есепке ала отырып, қызмет көрсету үдерісінде қолданылатын барлық материалдардың құны; қызмет көрсету үдерісінде қолданылатын отынның барлық түрлері мен сатып алынған энергияның (электр, жылу) құны; өзге ұйымдар атқарған өндірістік сипаттағы жұмыстар мен қызметтердің құны: негізгі құралдардың барлық түрлері бойынша есепті кезеңде есептелген амортизациялық аударымдар сомасы; кəсіпорын қаражаты есебінен төленетін қызметкерлерге ақшалай жəрдемақыны қоса, жалақы шығыстары, сондай-ақ жалақы қорында ескерілмейтін барлық шығыстар; өзге де шығыстар: бюджетке төленетін салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің сомасы (акциздерді, қосылған құн салығы жəне басқа да оған теңестірілген төлемдерді қоспағанда), қызметтік іссапар кезіндегі тəуліктік ақы, қайырымдылық көмек, өзге ұйымдар орындаған өндірістік емес қызметтердің құны (құқық, бухгалтерлік есеп жəне аудит, сəулет саласындағы қызметтерге, жарнамаға шығындар, банк қызметтері, сақтандыру ұйымдарының қызметтері, байланыс қызметтері). Көрсетілген қызметтердiң көлемiне құрылысқа немесе ғимараттың жəне ғимараттың күрделi жөндеулеріне, жаңғырту машиналар жəне жабдықтардың оларды пайдалану мерзiмін көбейту жəне өнiмдiлiгін жоғарылату мақсатында (мұндай шығыстар негiзгi капиталдың жалпы жинақталуы ретiнде түсiндiрілдi) жөндеуге кететiн шығындар қосылмайды. Қызмет көлемі бойынша деректер мың теңгемен, ондық белгісіз келтіріледі. Барлық көрсеткіштер есепті тоқсанға ұлғаю көлемінсіз келтіріледі. 5. 2.3-жолда оңалту орталықтары қызметтерінің (санаторлық-курорттық қызметтер) көлемі көрсетіледі. 2.6-жолда өзге де ауруханалардың қызметтерінің (фармацевтикалық қызмет, күту бойынша қызмет, техникалық қызмет жəне зертханалық қызмет, радиологиялық жəне анестезиологиялық қызмет жəне басқалары) көлемі көрсетіледі. 6. Арифметикалық-логикалық бақылау «Денсаулық сақтау мен əлеуметтік қызмет көрсету саласындағы көрсетілген қызметтердің көлемі»: 1-жол = 2, 3, 4, 5, 6 жолдар қосындысына əрбір бағандар үшін; 2-жол = 2.1-2.6 жолдар қосындысына əрбір бағандар үшін; 7-жол = 8-11 жолдар қосындысына əрбір бағандар үшін; 12-жол = 13-15 жолдар қосындысына əрбір бағандар үшін; 1-баған = 2-4 бағандар қосындысына əрбір жолдар үшін.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2012 жылғы 30 қараша

№1518

Астана, Үкімет Үйі

Салық есептілігі нысандарын жəне оларды жасау қағидаларын бекіту туралы (Жалғасы. Басы 85-нөмірде). 110.02.017 VI жолында кейінгі шығыстар болып танылған, салық есебі Салық кодексінің 122-бабына сəйкес жүргізілетін жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 110.02.017 VII жолында жұмыстар мен қызметтердің құны, амортизацияға жатпайтын преференциялар объектілері мен активтердің бастапқы құнына енетін, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 110.02.017 VIII жолында 110.02.017 VI жолы бойынша көрсетілетін құнды қоспағанда, Салық кодексінің 115-бабы негізінде шегерімдерге жатқызылмайтын, жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 110.02.017 IX жолында алдағы кезеңдердің шығыстары ретінде танылатын жəне кейінгі салық кезеңдерінде шегерімдерге жатқызылуы тиіс жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 2) 110.02.018 жолында Салық кодексінің 100-бабы 6-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын айыппұлдардың, өсімпұлдардың, тұрақсыздық айыптарының жалпы сомасы көрсетіледі; 3) 110.02.019 жолында барабар əдістің қолданылуына байланысты есепке жатқызуға жатпайтын жəне Салық кодексінің 100-бабы 12-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын қосылған құн салығы көрсетіледі; 4) 110.02.020 жолында 2009 жылдың 1 қаңтарына қалыптасқан жəне Салық кодексінің 100-бабы 13-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын есептелген қосылған құн салығының сомасынан есепке жатқызылған қосылған құн салығы сомасының артуы көрсетіледі; 5) 110.02.021 жолында Салық кодексінің 100-бабы 14-1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын салық төлеушінің Мемлекеттік əлеуметтік сақтандыру қорына есептелген əлеуметтік аударымдар бойынша шығыстар сомасы көрсетіледі; 6) 110.02.022 жолында Салық кодексінің 103-бабына, Енгізу туралы Заңның 14-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын сыйақылардың жалпы сомасы көрсетіледі; 7) 110.02.023 жолында Салық кодексінің 101-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын қызметтік іссапарлар кезіндегі өтемақы сомалары көрсетіледі; 8) 110.02.024 жолында Салық кодексінің 104-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын төленген күмəнді міндеттемелер, оның ішінде Салық кодексінің 104-бабы екінші бөліміне сəйкес шегерімге жатқызылатын Салық кодексінің 88-бабына сəйкес бұрын табыс деп танылған төленген міндеттемелердің сомасы көрсетіледі; 9) 110.02.025 жолында Салық кодексінің 105-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын күмəнді талаптар көрсетіледі; 10) 110.02.026 жолында жинақтаушы сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақыларды қоспағанда, Салық кодексінің 109-бабы 1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын сақтандыру шарттары бойынша төленуі тиіс немесе төленген сақтандыру сыйлықақылары көрсетіледі; 11) 110.02.027 жолында Салық кодексінің 113-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын оң бағамдық айырма сомасынан теріс бағамдық айырма сомасының артуы көрсетіледі; 12) 110.02.028 жолында Салық кодексінің 114-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер көрсетіледі; 13) 110.02.029 жолында Салық кодексінің 116 – 122-баптарына сəйкес жүргізілетін тіркелген активтер бойынша шегерімдер көрсетіледі. 110.02.029 І жолында Салық кодексінің 117-бабы 10-тармағына жəне 120-бабы 2-1-тармағына сəйкес салық есебі жүргізілетін «Инвестициялар туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 8 қаңтардағы Заңына (бұдан əрі – Инвестициялар туралы Заң) сəйкес 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін жасалған корпоративтік табыс салығын төлеуден босату ұсынылған келісімшарт бойынша инвестициялық жоба шеңберінде 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін жəне (немесе) кейін пайдалануға енгізілген тіркелген активтер бойынша шегерімдер анықтама ретінде көрсетіледі; 14) 110.02.030 жолында Салық кодексінің 123 – 125-баптарына, сондай-ақ Енгізу туралы Заңның 15-бабына сəйкес инвестициялық салық преференциялары бойынша шегерімдер көрсетіледі; 15) 110.02.031 жолында Салық кодексіне сəйкес шегерімге жатқызылатын өзге де шығыстар көрсетіледі. 110.02.031 жолына оның ішінде Салық кодексiнiң 107, 111 жəне 112-баптарына сəйкес шегерімге жатқызылатын кең таралған пайдалы қазбаларды, жерасты суларын, емдiк балшықты өндіру жөніндегі келiсiмшарттар шеңберiнде, сондай-ақ барлауға жəне (немесе) өндіруге байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға жəне (немесе) пайдалануға кеткен шығындар қосылады. Бұл жол өзіне 110.02.031 I жолын да қамтиды, онда резидент емес заңды тұлға басқарушылық жəне жалпы əкімшілік шығыстары көрсетiледi; 16) 110.02.032 жолында шегерімге жатқызылуы тиіс сома көрсетіледі; 110.02.032 I жолында шегерімге жатқызылуы тиіс шығыстардың жалпы сомасы көрсетіледі. 110.02.017 – 110.02.031 бойынша (110.02.017 бастап + 110.02.031 бойынша сома) жолдары сомасының айырмасы ретінде айқындалады; 110.02.032 ІІ жолында бір мезгілде 130.00-нысаны бойынша корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияны табыс ететін коммерциялық емес ұйымдардың Салық кодексінің 134-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын шығыстарының сомасы көрсетіледі. Бұл жолға 130.00.029 жолы ауыстырылады; 110.02.032 ІІІ жолында Қазақстан Республикасының шегінен тыс тұрақты мекеме(лері)сі бар резиденттер шегерімге жатқызуы тиіс шығыстар сомасы көрсетіледі. 33. «Табыстар мен шегерімдерді түзету» деген бөлімде: 1) 110.02.033 жолында Салық кодексінің 131, 132-баптарына сəйкес жүргізілетін табыстар мен шегерімдерді түзетулердің жалпы сомасы көрсетіледі. 110.02.033 І жəне 110.02.033 ІІ жолдары (110.02.033 I – 110.02.033 II) сомасының айырмасы ретінде айқындалады; 110.02.033 І жолында Салық кодексінің 131, 132-баптарына сəйкес жүргізілетін табыстарды түзетулердің сомасы көрсетіледі; 110.02.033 ІІ жолында Салық кодексінің 131, 132-баптарына сəйкес жүргізілетін шегерімдерді түзетулердің сомасы көрсетіледі. 34. «Трансферттік баға белгілеу туралы Заңға сəйкес табыстар мен шегерімдерді түзету» деген бөлімде: 1) 110.02.034 жолында Трансферттік баға белгілеу туралы Заңға сəйкес жүргізілетін табыстарды түзетулердің сомасы көрсетіледі; 2) 110.02.035 жолында Трансферттік баға белгілеу туралы Заңға сəйкес жүргізілетін шегерімдерді түзетулердің сомасы көрсетіледі. 35. «Салық салынатын табыс есебі» деген бөлімде: 1) 110.02.036 жолында салық салынатын табыс (залал) көрсетіледі. 110.02.033 жəне 110.02.034 (110.02.016 – 110.02.032 + 110.02.033 + 110.02.034 - 110.02.035) жолдарына ұлғайтылған 110.02.016, 110.02.032 жəне 110.02.035 жолдарының айырмасы ретінде айқындалады; 2) 110.02.037 жолында резидент салық төлеуші Қазақстан Республикасынан тыс көздерден алған табыстар сомасы көрсетіледі. 110.01.037 жолы анықтамалық сипатта болады. Бұл жол өзіне 110.02.037 І жолын да қамтиды: 110.02.037 І жолында Салық кодексінің 224-бабына сəйкес айқындалатын салық салуда жеңілдігі бар елде алған табыс көрсетіледі; 110.01.037 I жолдың мəні салық салынатын табыстың есептеуiне қосылады; 3) 110.02.038 жолында Салық кодексінің 2-бабы 5-тармағына, 212, 213-баптарына сəйкес халықаралық шарттарға сəйкес салық салудан босатылуы тиіс табыс сомасы көрсетіледі; 4) 110.02.039 жолында халықаралық салық салу ерекшелігі ескеріле отырып, салық салынатын табыс (залал) сомасы көрсетіледі. 110.02.059 жолы алына отырып, 110.02.036 жəне 110.02.037 I жолдарының сомасы ретінде айқындалады (110.02.036 + 110.02.037 I – 110.02.038); 5) 110.02.040 жолында Салық кодексінің 137-бабы 1-тармағына сəйкес көшірілуі тиіс залал көрсетіледі; 6) 110.02.041 жолында Салық кодексінің 133-бабы жəне Енгізу туралы Заңның 3-2-бабына сəйкес салық салу табысын кеміту сомасы көрсетіледі. 110.02.041 А жəне 110.02.041 В (110.02.041 А + 110.02.041 В) жолдарының сомасы ретінде айқындалады; 110.02.041 А жолында Салық кодексінің 133-бабы 1-тармағына сəйкес салық төлеуші салық салу табысын кемітуге құқылы шығыстар көрсетіледі; 110.02.041 В жолында Салық кодексінің 133-бабы жəне Енгізу туралы Заңның 3-2-бабына сəйкес салық төлеуші салық салу табысын кемітуге құқылы табыстар көрсетіледі; 7) 110.02.042 жолында Салық кодексінің 133-бабына, сондай-ақ Енгізу туралы Заңның 3-2-тармағына сəйкес жүргізілетін азайту ескерілген салық салынатын табыс көрсетіледі. 110.02.039 жəне 110.02.041 жолдарының айырмасы ретінде айқындалады (110.02.039–110.02.041). Егер 110.02.041 жолы 110.02.039 жолынан артық болса, 110.02.042 жолда нөл көрсетіледі (110.02.039 – 110.02.041); 8) 110.02.043 жолында Салық кодексінің 137-бабы 1-тармағына жəне Енгізу туралы Заңның 15-1-бабына сəйкес алдыңғы салық кезеңдерінен көшірілген залалдар көрсетіледі;

(Жалғасы 14-бетте).


14

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 13-бетте). 9) 110.02.044 жолында көшірілген залалдар қосылған салық салынатын табыс көрсетіледі. Егер 110.02.042 жолында оң мəн көрсетілген жағдайда толтырылады. 110.02.042 жəне 110.02.043 жолдары сомасының айырмасы ретінде айқындалады. Егер 110.02.043 жолы 110.02.042 жолынан артық болса, 110.02.059 жолында нөл көрсетіледі (110.02.042 – 110.02.043). 36. «Салық міндеттемесінің есебі» деген бөлімде: 1) 110.02.045 жолында Енгізу туралы Заңның 4-бабына сəйкес немесе Салық кодексінің 147-бабы 2-тармағына сəйкес корпоративтік табыс салығының ставкасы пайыздарда көрсетіледі; 2) 110.02.046 жолында Салық кодексінің 223-бабына сəйкес Қазақстан Республикасында корпоративтік табыс салығын төлеу кезінде ескерілетін Қазақстан Республикасынан тыс төленген табысқа салықтардың немесе резидент салық төлеуші Қазақстан Республикасының шегінен тыс көздерден алған табыстарға соған ұқсас табыс салығының түрлерінің сомасы көрсетіледі; 3) 110.02.047 жолында шетел салығын есепке жатқызу ескерілген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. 110.02.044 жəне 110.02.045 жолдарының жəне 110.02.046 (110.02.044 х 110.02.045 – 110.02.046) жолының туындысы ретінде айқындалады; 4) 110.02.048 жолында Салық кодексінің 139-бабы 2-тармағына сəйкес бюджетке төленуі тиіс корпоративтік табыс салығының сомасына кемітілетін салық кезеңінде ұтыс түріндегі табыстан төлем көзінен ұсталған корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 5) 110.02.049 I жолында алдыңғы салық кезеңдерінде сыйақы түріндегі табыстан төлем көзінен ұсталған жəне Салық кодексінің 139-бабы 3-тармағына сəйкес көшірілген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 110.02.049 II жолында Салық кодексінің 139-бабы 2-тармағына сəйкес бюджетке төленуі тиіс корпоративтік табыс салығының сомасына кемітілетін салық кезеңінде сыйақы түріндегі табыстан төлем көзінен ұсталған корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 6) 110.02.050 жолында Салық кодексінің 200-бабына сəйкес төлем көзінен есептелген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 7) 110.02.051 жолында 110.02.051 I жəне 110.02.051 II жəне 110.02.051 III жəне 110.02.051 IV жəне 110.02.051 V (110.02.051 I – 110.02.051 II – 110.02.051 III – 110.02.051 IV – 110.02.051 V) жолдарының айырмасы ретінде айқындалатын, салық кезеңі үшін есептелген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 110.02.051 І жолында Салық кодексінің 139-бабына сəйкес салық кезеңі үшін есептелген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі 110.02.047, 110.02.048, 110.02.049 I, 110.02.049 II, 110.02.050 жолдарының айырмасы ретінде айқындалады. Егер айырма нөлде кем болса, онда 110.02.051 I жолында нөл көрсетіледі (110.02.047 – 110.02.048 – 110.02.049 I – 110.02.049 II – 110.02.050); 110.02.051 ІІ жолында Салық кодексінің 451-бабына сəйкес салық кезеңі үшін есептелген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. Салық кодексінің 448-452-баптарында көзделген арнаулы салық режімі шеңберінде қызметін жүзеге асыратын салық төлеушілер толтырады. 110.02.051 I (110.02.051 I х 70%) жолынан 70 пайызы ретінде айқындалады; 110.02.051 ІІІ жолында инвестициялар бойынша уəкілетті органмен жасасқан келісімшартқа сəйкес стандартты салық жеңілдіктерін қолдануға байланысты кемітілген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 110.02.051 ІV жолында Инвестициялар туралы Заңға сəйкес салық төлеуші инвестициялар бойынша мемлекеттік уəкілетті органмен 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін жасасқан келісімшарт негізінде есептелген корпоративтік табыс салығына кемітуге құқығы бар сома көрсетіледі; 110.02.051 V жолында 110.02.051 I (110.02.051 I х 100%) жолынан 100 % ретінде айқындалатын, Салық кодексінің 151-бабына сəйкес кемітілген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 8) 110.01.052 жолында Салық кодексінің 199-бабы 1-тармағына сəйкес тұрақты мекеме арқылы Қазақстан Республикасындағы қызметінен түскен резидент емес заңды тұлғаның таза табысы көрсетіледі. 110.02.044 жəне 110.02.051 (110.02.044 – 110.02.051) жолдарының айырмасы ретінде айқындалады; 9) 110.02.053 жолында таза табысқа корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі: 110.02.053 І жолында Салық кодексінің 199-бабы 1-тармағына сəйкес 110.02.052 (110.02.052 х 15%) жолының 15 % ретінде айқындалатын 15 пайыз ставкасы бойынша есептелген таза табысқа корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 110.02.053 ІІ жолында Салық кодексінің 212-бабына сəйкес халықаралық шартта көзделген ставка бойынша есептелген таза табысқа корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. Егер салық төлеуші таза табысқа корпоративтік табыс салығына қатысты халықаралық шарт ережесін қолданса, таза табысқа корпоративтік табыс салығының ставкасы көрсетіледі; 110.02.053 ІІІ жолы 110.02.053 ІІ жолы толтырылған жағдайда толтырылады. Бұл жолға осы Қағидалардың 57-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасы аталған халықаралық шарт жасасқан елдің коды көрсетіледі; 110.02.053 ІV жолы 110.02.053 ІІ жолы толтырылған жағдайда толтырылады. Бұл жолға аталған халықаралық шарттың атауы көрсетіледі; 110.02.054 жолында есептелген корпоративтік табыс салығының жиынтық сомасы көрсетіледі. (110.02.051 + 110.02.053 I немесе 110.02.053II) ретінде айқындалады. 5. Басқару жəне жалпы əкімшілік шығыстар – 110.03-нысанын жасау 37. Осы нысан қолданылатын салық режіміне жəне жер қойнауын пайдалануға келісімшарттың ережелеріне сəйкес шегерімдерге жатқызылатын басқару жəне жалпы əкімшілік шығыстарының сомасын айқындауға арналған жəне Қазақстан Республикасымен жасалған кіріске немесе мүлікке (капиталға) салық салудан жалтарудың алдын-алу жəне қосарланған салық салуды болдырмау туралы халықаралық шарт ережелерін (бұдан əрі – халықаралық шарт) қолдануға құқығы бар тұрақты мекеме арқылы Қазақстан Республикасындағы қызметін жүзеге асыратын резидент емес толтырады. 38. «Салық төлеуші туралы жалпы ақпарат» деген бөлімде салық төлеуші мынадай деректерді көрсетеді: 1) Салық кодексінің 196 немесе 197-баптарына сəйкес көрсетілген шығыстарды шегерімге жатқызудың қолданылатын əдісі; 2) Салық кодексінің 196-бабына сəйкес барабар бөлу əдісін қолдану кезінде есептік көрсеткішті есептеуде қолданылатын тəсіл; 3) Халықаралық шартты жасасқан елдің коды. Осы Қағидалардың 305-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасы қолданылатын халықаралық шарт жасасқан елдің коды көрсетіледі; 4) резиденттік елдегі резидент емес салық төлеушінің салық кезеңі (көрсетілген салық кезеңінің басталу жəне аяқталу күні белгіленеді); 5) ССКТК – резиденттік елдегі салық төлеушінің салық кезеңіндегі түзету коэффицинеті (түзету коэффициенті қолданылған жағдайда оның мөлшері белгіленеді); 6) ТМСКТК – тұрақты мекемесі арқылы қызметінен Қазақстан Республикасындағы салық кезеңінің түзету коэффициенті (түзету коэффициенті қолданылған жағдайда оның мөлшері белгіленеді). Түзету коэффициентін (коэффициенттерін) қолданбау жағдайларында тиісті торкөз (торкөздер) толтырылмайды. Түзету коэффициенті салық төлеушінің Қазақстан Республикасындағы қызметінің көрсеткіштерін салыстыру мақсатында бөлудің барабар əдісін қолдану кезінде жəне Қазақстан Республикасындағы жəне салық төлеушінің резиденттік елдегі салық кезеңдерінің сəйкессіздіктері кезінде қолданылады. 39. ССКТК Салық кодексінің 196-бабы ережелеріне сəйкес Қазақстан Республикасында шегеруге жататын резидент еместің басқару жəне жалпы əкімшілік шығыстарының сомасын есептеу үшін салық төлеушінің резиденттік елдегі жəне Қазақстан Республикасындағы салық кезеңдерінің ұзақтығын сəйкестендіру мақсатында енгізіледі. ССКТК базалық салық кезеңінің шеңберіне енетін салық төлеушінің резиденттік елдегі тиісті салық кезеңіне сəйкес келетін айлар санын салық төлеушінің резиденттік елдегі салық кезеңі айларының жалпы санына арақатынасы ретінде айқындалады. Базалық салық кезеңі ретінде Қазақстан Республикасындағы есепті салық кезеңі алынады. 1-мысал. Салық төлеуші Қазақстан Республикасында шегеруге жататын басқару жəне жалпы əкімшілік шығыстар сомаларын есептеу кезінде бөлудің барабар бөлу əдісін қолданады. Есептік көрсеткіш бірінші тəсіл бойынша есептеледі. Салық төлеушінің резиденттік елдегі салық кезеңі 2000 жылғы 1 қыркүйектен 2001 жылғы 31 желтоқсанға дейін 15 айдан тұрады. Базалық салық кезеңі ретінде 2001 жылғы 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейінгі 12 айдан тұратын салық төлеушінің Қазақстан Республикасындағы салық кезеңі қолданылады. Базалық салық кезеңі шеңберіне (2001 жылғы қаңтар – 2001 жылғы желтоқсан) салық төлеушінің резиденттік елдегі 2001 жылғы қаңтардан желтоқсанға дейінгі салық кезеңі енгізіледі, бұл жағдайда ССКТК 12/15-ті құрайды. 40. ТМСКТК Салық кодексінің 196-бабы ережелеріне сəйкес салық төлеушінің Қазақстан Республикасындағы жəне резиденттік елдегі салық кезеңдерінің басталу-аяқталу мерзімдерін көрсетілген салық кезеңдерінің ұзақтығы бірдей болған жағдайда есептік көрсеткішін есептеу үшін сəйкестендіру мақсатында енгізіледі. ТМСКТК базалық салық кезеңінің шеңберіне енетін Қазақстан Республикасындағы айлар санының салық төлеушінің Қазақстан Республикасындағы салық кезеңі айларының жалпы санының қатынасы ретінде айқындалады. Базалық салық кезеңі ретінде салық төлеушінің резиденттік елдегі салық кезеңі алынады. 2-мысал. Салық төлеуші Қазақстан Республикасында шегеруге жататын басқару жəне жалпы əкімшілік шығыстар сомаларын есептеу кезінде барабар бөлу əдісін қолданады. Есептік көрсеткіш бірінші тəсіл бойынша есептеледі. Салық төлеушінің резиденттік елдегі салық кезеңі 2000 жылғы 1 қыркүйектен 2001 жылғы 31 тамызға дейін 12 айдан тұрады. Қазақстан Республикасындағы салық кезеңі 2001 жылғы 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейін 12 айдан тұрады. Базалық салық кезеңі ретінде салық төлеушінің резиденттік елдегі салық кезеңі алынады. Базалық салық кезеңі шеңберіне (2000 жылғы қыркүйек – 2001 жылғы тамыз) Қазақстан Республикасындағы екі салық кезеңі: 2000 жылғы қыркүйек-желтоқсан жəне 2001 жылғы қаңтартамыз, тиісінше, ТМСКТК1–4/12; ТМСКТК2 – 8/12 енеді. 41. «Шығыстар» деген бөлімде: 1) 110.10.001 жолы резидент еместің басқару жəне жалпы əкімшілік шығыстарының сомасын көрсетуге арналған; 2) 110.10.002 жолы барабар бөлу əдісін қолданғанда пайдаланылатын есептік көрсеткішті көрсетуге арналған; 3) 110.10.003 жолы резидент еместің Қазақстан Республикасындағы көздерден табыс алу мақсатында шеккен, Қазақстан Республикасында шегеруге жататын басқару жəне жалпы əкімшілік шығыстарының сомасын көрсетуге арналған. Барабар бөлу əдісін қолданғанда 110.10.003А жолының шамасы 110.10.001А жəне 110.10.002А жолдарының туындысы ретінде айқындалады. Шығыстарды шегерулерге тікелей (тура) жатқызу əдісін қолданған кезде 110.03.003В жолда резидент еместің Қазақстан Республикасындағы көздерден табыс алу мақсатында тікелей шеккен жəне Салық кодексінің 197-бабына сəйкес құжаттармен расталған басқару жəне жалпы əкімшілік шығыстарының сомасы көрсетіледі. 110.03.003В жолында көрсетілген шығыстар сомасы осындай шығыстарды бухгалтерлік есепте бөлек есептеу жүргізу негізінде айқындалады. Бұл ретте резидент еместің есеп саясаты қоса тіркеледі. 110.03.003 жолының шамасы 110.04.006 жолына көшіріледі. 6. Сатылған тауарлар (жұмыстар, қызметтер) бойынша шығыстар – 110.04-нысанын жасау 42. Бұл нысан шегерімге жатқызылуға тиіс сатылған тауарлар, орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер бойынша шығыстар сомасын жəне қолданылатын салық режіміне жəне жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттардың ережелеріне сəйкес жылдық жиынтық табысқа (табыстан) енгізуге (алып тастауға) жататын активтерді бағалау əдісінің өзгеруінен түскен табыс (залал) сомасын айқындауға арналған. Тауарларды (жұмыстарды, қызмет көрсетулерді) сатып алу, шығару мен сату кірісті алу құралы болып табылатын салық төлеушілер есепті салық кезеңінің басына жəне соңына тауарлықматериалдық қорлардың (бұдан əрі –ТМҚ) құнын көрсетуге міндетті. 43. «Шығыстар» деген бөлімде: 1) 110.04.001 жолында есепті салық кезеңінің соңына ТМҚ құны бұрынғы салық кезеңінің соңына ТМҚ құны болып табылады. Деректер бұрынғы салық кезеңі үшін 110.04.002 тиісті жолынан көшіріледі. Бастапқы Декларацияда аталған жол есепті салық кезеңнің басына бухгалтерлік теңгерім бойынша айқындалған деректерге сəйкес толтырылады. Өзінің бастапқы декларациясын беретін салық төлеушіде есепті салық кезеңінің басында ТМҚ болмауы мүмкін; 2) 110.04.002 жолы есепті салық кезеңінің соңына бухгалтерлік теңгерім деректеріне сəйкес толтырылады. Бұл ретте, көрсетілген жолда оны сатудан алынған кірістер есепті салық кезеңінде салық салу мақсатында танылған, жылдың соңында тауарлық-материалдық қорлардың қалдықтарында есепке алынатын жəне жолдағы (мысалы, FAS-порт шарттарындағы тауарларды сату) тауардың құны көрсетілмейді. Есепті салық кезеңінің ішінде салық төлеуші берген тарату декларациясында 110.04.002 жолы тиісті салық кезеңінің соңына бухгалтерлік есеп деректерінің негізінде толтырылады; 3) 110.04.003 жолында салық төлеушінің кəсіпкерлік қызметі үшін басқа ұйымдар жəне (немесе) дара кəсіпкерлердің материалдарды (шикізат пен материалдар, сатып алынатын жартылай фабрикаттар мен жинақтаушы бұйымдар, конструкциялар мен бөлшектер, отын, қосалқы бөлшектер жəне тағы басқалары), тауарларды, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтерді салық төлеушінің есепті салық кезеңінің ішінде сатып алған, тегін алған құны көрсетіледі. 110.04.003А, 110.04.003В, 110.04.003С, 110.04.003D, 110.04.003E, 110.04.003F, 110.04.003H, 110.04.003І, 110.04.003K, 110.04.003L, 110.04.003M, 110.04.003N, 110.04.003O, 110.04.003Р, 110.04.003Q, 110.04.003R жолдарының сомаларын қосумен айқындалады; 4) 110.04.004 жолы қолданылатын салық режіміне жəне жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың ережелеріне сəйкес шегерімге жатқызылуы тиіс еңбекақы төлеу жөніндегі шығыстар сомасын айқындауға арналған. Бұл ретте, еңбекақы төлеу жөніндегі шығыстарға материалдық, əлеуметтік игілік немесе өзге де материалдық пайда түрінде жұмыс беруші берген кірістерді қоса, ақшалай жəне заттай нысанда жұмыс беруші төлейтін қызметкерлердің кез-келген кірістері жатады. 110.04.004А, 110.04.004В, 110.04.004С жəне 110.04.004D жолдарының сомаларының айырмасы ретінде айқындалады (110.04.004А жəне 110.04.004В жəне 110.04.004С – 110.04.004D); 5) 110.04.004А жолында қызметкерлерге есептелген еңбекақы төлемдерінің жалпы сомасы көрсетіледі; 6) 110.04.004В жолында 110.04.004А жолында көрсетілген еңбекақы төлемдерін қоспағанда, Салық кодексінің 149-бабына сəйкес айқындалатын қызметкерлердің табыстары көрсетіледі; 7) 110.04.004С жолында 110.04.004А жəне 110.04.004В жолдарында көрсетілмеген қызметкерлердің еңбекақылары бойынша шығыстар көрсетіледі. Мысалы: жұмыс беруші заңды тұлғаны қайта құрумен, қызметкерлердің штатын қысқартумен байланысты қызметкерлерге төлемдер; 8) 110.04.004D жолында негізгі қаражаттарды жөндеуге қызметкерлерге есептелген кіріс сомасы мен оларға берілген материалдық жəне əлеуметтік игіліктердің сомасы көрсетіледі; 9) 110.04.005 жолында 110.04.005А, 110.04.005F жəне 110.04.005G жолдарының сомасы ретінде айқындалатын, 110.04.003 жолында ескерілмеген тауарларды (жұмыстарды, қызмет көрсетулерді) шығару мен сату бойынша шығыстардың барлық басқа да сомалары көрсетіледі; 10) 110.04.005А жолында 110.04.005В-дан 110.04.005Е жолдарының сомасы ретінде айқындалатын, іссапар шығыстарының жалпы сомасы көрсетіледі. 110.04.005В жолында бронь үшін шығыстарға төлемді қоса алғанда, іссапар орнына жəне кері жолға нақты жүргізілген шығыстардың жалпы сомасы көрсетіледі. 110.04.005С жолында бронь үшін шығыстарға төлемді қоса, тұрғын үйжайды жалдауға нақты жүргізілген шығыстардың жалпы сомасы көрсетіледі. 110.04.005D жəне 110.04.005E жолдарында жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт жасалған сəтте қолданыста болған салық заңнамасына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген нормалар шегінде Қазақстан Республикасының аумағында жəне одан тысқары іссапарлар бойынша тəуліктік төленетін тиісті сома көрсетіледі; 11) 110.04.005 F жолында нақты жүргізілген өкілдік шығыстардың сомасы көрсетіледі; 12) 110.04.005G жолында есепті салық кезеңінің шығыстарына жататын алдағы кезеңдердің шығыстарының сомасы көрсетіледі жəне қосымша нысан деректерінің негізінде толтырылады. 110.04.003 – 110.04.005 жолдарында келтірілген деректер 110.01.026 –110.01.037 жолдарында көрсетілген деректерді қайталамауы тиіс; 13) 110.04.006 жолында Салық кодексінің 195-197-баптарына сəйкес шегерімдерге жатқызылатын резидент емес салық төлеушінің басқару жəне жалпы əкімшілік шығыстарының сомалары көрсетіледі жəне қосарланған салық салуды болдырмау туралы халықаралық шарттың ережелерін қолдануға құқығы бар Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын резидент емес салық төлеуші толтырады. Көрсетілген сома 110.03.003 жолынан көшіріледі; 14) 110.04.007 жолында сатылған тауарлар (жұмыстар, қызметтер) бойынша шығысқа қосылған ТМҚ жəне басқа да шығыстардың жиынтық сомасы, (110.04.001 – 110.04.002) жəне 110.04.003 – 110.04.006 аралығындағы жолдардың сомасы көрсетіледі; 15) 110.04.008 жолында Салық кодексінің 113-бабына сəйкес жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін пайдаланылған ТМҚ, жұмыстар мен қызмет көрсетулердің нақты құны көрсетіледі; 16) 110.04.009 жолында аяқталмаған құрылысқа жіберілген ТМҚ, жұмыстар мен қызметтердің нақты құны көрсетіледі;

27 наурыз 2013 жыл

17) 110.04.010 жолында жылдық жиынтық кірісті алу мақсатында емес пайдаланылған ТМҚ, жұмыстар мен қызметтердің құны көрсетіледі; 18) 110.04.011 жолында салық кезеңінің соңына алдағы кезеңдердің шығыстарының сомасы көрсетіледі; 19) 110.04.012 жолында 110.04.007 жолының сомасынан 110.04.008, 110.04.009 жəне 110.04.010 жолдарының сомасын шегерумен айқындалатын сатылған тауарлар (жұмыстар, қызметтер) бойынша шығыстардың жалпы сомасы көрсетіледі; 20) 110.04.013А жолында есепті салық кезеңінің соңына ТМҚ өзіндік құнын бағалаудың қолданылатын əдісі көрсетіледі. «ЛИФО» əдісі бойынша өзіндік құнын бағалауды көрсетуге арналған торкөз толтырылуға жатпайды; 21) 110.04.013В жолында пайдаланылатын бағалау əдісінің өзгеру фактісі көрсетіледі. Осы жолды ТМҚ өзіндік құнын олардың бағалау əдісін өзгертуі кезінде салық төлеуші толтырады; 22) 110.04.014 жолында 110.04.013C жолының сомасынан 110.04.013D жолының сомасын шегерумен (110.04.013D - 110.04.013С) айқындалатын ТМҚ өзіндік құнының бағалау əдісінің өзгеруі кезінде алынған кіріс (залал) сомасы көрсетіледі. 110.04.012 жолының шамасы 110.01.026 жолына көшіріледі. 110.04.014 жолының шамасы 110.01.024G жолына көшіріледі. 7. Геологиялық зерттеуге, барлауға жəне табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына шығыстар жəне жер қойнауын пайдаланушылардың басқа да шығыстары – 110.05-нысанын жасау 44. Бұл нысан Салық кодексінің 101-бабына сəйкес немесе жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт ережелеріне сəйкес шегерімдерге жатқызылуға жататын жер қойнауын пайдаланушының коммерциялық табудан кейін өндіру басталған уақытқа дейін геологиялық зерттеу мен барлауға, табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына жұмсаған шығыстарын, сондай-ақ жер қойнауын пайдаланушылардың басқа да шығыстарын айқындауға арналған. 45. «Геологиялық зерттеуге, барлауға жəне табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына шығыстар» деген бөлімде: 1) 110.05.001 жолы геологиялық зерттеуге шығыстардың сомасын көрсетуге арналған; 2) 110.105.002 жолы бағалау жəне орналастыру кезеңінде барлау мен пайдалы қазбаларды өндіруге дайындық жұмыстарына шығыстардың сомасын көрсетуге арналған; 3) 110.05.003 жолы жалпы əкімшілік шығыстардың сомасын көрсетуге арналған; 4) 110.05.004А жолында қол қойылатын төленген бонус сомасы көрсетіледі; 5) 110.05.004В жолында коммерциялық табылудың төленген бонусының сомасы көрсетіледі; 6) 110.05.004С жолын жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттар талаптарына сəйкес өндіру бонусын төлеушілер болып табылатын жер қойнауын пайдаланушылар толтырады; 7) 110.05.005 жолын жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттар талаптарына сəйкес тарихи шығыстарды төлеушілер болып табылатын жер қойнауын пайдаланушылар толтырады; 8) 110.05.006 жолында өндірілген пайдалы қазбаларды сату бойынша шығыстардан басқа Салық кодексінің 101-бабы 1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын өзге шығыстар көрсетіледі; 9) 110.05.007 жолында 110.05.001 – 110.05.006 жолдарының сомасы ретінде айқындалатын пайдалы қазбаларды өндіруге дайындық жұмыстары мен барлауға, геологиялық зерттеуге шығыстардың жалпы сомасы жəне салық төлеушінің басқа да шығыстары көрсетіледі; 10) 110.05.008 жолында коммерциялық табудан кейін өндіру басталған уақытқа дейін табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстары, барлау, геологиялық зерттеу өткізу кезеңіне келісімшарт жасалған шектерде жүзеге асырылатын қызмет бойынша жер қойнауын пайдаланушы алған кірістер сомасы көрсетіледі; 11) 110.05.008А жер қойнауын пайдалану құқығын беруден түскен табыстар сомасы көрсетіледі; 12) 110.05.009 жолында 110.05.007 жолында көрсетілген шығыстар сомасына азайтылмайтын 110.05.008 жолынан кірістер сомасы көрсетіледі. 110.05.010 жəне 110.05.011 жолдарының сомалары ретінде айқындалады; 13) 110.05.010 жолында пайдалы қазбаларды сату кезінде жер қойнауын пайдаланушы алған кірістердің жалпы сомасы көрсетіледі; 14) 110.05.011 жолында жылдық жиынтық табыстан алып тастауға жататын кірістердің жалпы сомасы көрсетіледі. 110.05.011А – 110.05.011F жолдарының сомасы ретінде айқындалады; 15) 110.05.012 жолында 110.05.007 жолында алынған шығыстар сомасына азайтылатын кірістердің жалпы сомасы көрсетіледі. 110.05.008 жəне 110.05.009 жолдарының айырмасы ретінде айқындалады; 16) 110.05.013 жолында 110.05.007 жəне 110.05.012 жолдарының оң айырмасы ретінде алынған, шегерімге жатқызылуы тиіс табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстары мен геологиялық зерттеу, барлауға шығыстар сомасы көрсетіледі. Егер 110.05.013 жолы бойынша теріс мəн алынған болса, көрсетілген сома табиғи ресурстарды өндіруге геологиялық зерттеу мен дайындық жұмыстарына шыққан шығыстарға, сондай-ақ жер қойнауын пайдаланушылардың басқа да шығыстарына түзетулерден түскен кірістер деп танылады. 46. «Негізгі құралдар мен материалдық емес активтер сатып алуға жұмсалған шығыстар» деген бөлімде: 1) 110.05.014 жолы негізгі құралдар мен материалдық емес активтер сатып алуға жұмсалған шығыстар сомасын көрсетуге арналған. 110.18.014А жəне 110.18.014В жолдарының қосындысымен айқындалады; 2) 110.05.014А жолы негізгі құралдар сатып алуға жұмсалған шығыстарды көрсетуге арналған; 3) 110.05.014В жолы жер қойнауын пайдалану құқығын сатып алуды қоса алғанда, материалдық емес активтерді сатып алуға жұмсалған шығыстар сомасын көрсетуге арналған. 47. «Геологиялық зерттеуге жəне табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына, негізгі жəне материалдық емес активтерді сатып алуға жұмсалған шығыстар» деген бөлімде: 1) 110.05.015А жолында геологиялық зерттеуге жəне табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына, негізгі жəне материалдық емес активтерді сатып алуға жұмсалған шығыстар сомасы көрсетіледі. Келісімшарт қолданысының бірінші салық кезеңінде осы жолға 110.05.013 жолында айқындалған сома, одан кейінгі салық кезеңдеріне – бұрынғы салық кезеңі үшін 110.04.013, 110.05.014, 110.05.016 жолдарында айқындалған сома көшіріледі; 2) 110.05.015ВІ жолында 25 пайыз мөлшерінде амортизацияның шекті нормасы көрсетіледі; 3) 110.05.015ВІІ жолында шекті нормадан аспайтын (25%) жер қойнауын пайдаланушы қолданатын амортизацияның нормасы көрсетіледі; 4) 110.05.015С жолында 110.05.015А жəне 110.05.015ВІІ жолдарының туындысы ретінде айқындалатын есепті салық кезеңіндегі шегерімге жатқызылуы тиіс амортизациялық аударымдар сомасы көрсетіледі; 5) 110.05.016 жолында 110.05.015А жəне 110.05.015С жолдарының айырмасы ретінде айқындалатын келесі салық кезеңіне көшірілетін шығыстар сомасы көрсетіледі; 48. «Қазақстандық кадрларды оқытуға жəне əлеуметтік саланы дамытуға шығыстар» деген бөлімде жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт талаптары мен заң нормаларына сəйкес жер қойнауын пайдаланушылар толтырады: 1) 110.05.017 жолында есепті салық кезеңі үшін келісімшарт шегінде айқындалған қазақстандық кадрларды оқытуға, өңірлердің əлеуметтік саласын дамытуға шығыстар сомасы көрсетіледі; 2) 110.05.018 жолында есепті салық кезеңі үшін қазақстандық кадрларды оқытуға, өңірлердің əлеуметтік саласын дамытуға жер қойнауын пайдаланушы нақты жүргізілген шығыстардың сомасын көрсетуге арналған; 3) 110.05.019 жолында шегерімге жататын қазақстандық кадрларды оқытуға, өңірлердің əлеуметтік саласын дамытуға шығыстар сомасы көрсетіледі. 110.05.017 жəне 110.05.018 жолдарының ең аз мəні ретінде айқындалады; 4) 110.05.020 жолында инфрақұрылымды дамытуға шығыстарды қоса алғанда, өзге де шығыстардың сомасы көрсетіледі. 110.05.013 жолының шамасы 110.05.013 жолы бойынша теріс мəн көрсетілген жағдайда 110.01.021 жолына көшіріледі. 110.05.015С, 110.05.019 бен 110.05.020 жолдарының шамасы 110.01.033 жолына көшіріледі. 8. Тіркелген активтер бойынша амортизациялық аударымдар, жөндеуге шығыстар жəне басқа да шегерімдер – 110.06-нысанын жасау 49. Бұл нысан салық салу мақсатында тіркелген активтер бойынша амортизациялық аударымдар сомасын, жөндеуге шығыстарды жəне басқа да шегерімдерді, сондай-ақ қолданылатын салық режімі мен жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың ережелеріне сəйкес кіші топтың теңгерімдік құнынан есептен шыққан тіркелген активтердің (І жəне ІІ активтерден басқа) құн асуынан кірістерді айқындауға арналған. 50. «Ғимараттар, құрылыстар» деген бөлімде: 110.06.001 жолы ғимараттар, құрылыстар бойынша шегерімдерді көрсетуге арналған. 51. «Құрылыстар» бөлімінде: 110.06.002 жолы ғимараттар бойынша шегерімдерді көрсетуге арналған. 52. «Негізгі құралдардың қалған кіші топтары» деген бөлімде: 110.06.003 жолы негізгі құралдардың қалған кіші тобы бойынша шегерімдерді көрсетуге арналған. 53. «Негізгі құралдар бойынша барлығы» деген бөлімде: 110.06.004 жолы негізгі құралдар бойынша шегерімдердің жиынтық сомаларын көрсетуге арналған. 110.19.001, 110.19.002, 110.19.003 тиісті жолдарының сомасы ретінде айқындалады. 54. «Ғимараттар, құрылыстар», «Құрылыстар», «Негізгі құралдардың қалған кіші топтары» жəне «Негізгі құралдар бойынша барлығы» деген бөлімдерінде 110.06.008 жолында көрсетілетін сатып алынған технологиялық жабдықтардың құны есепке алынбайды. 55. «Материалдық емес активтер» деген бөлімде: 1) 110.06.005А жолында өткен салық кезеңі үшін 110.06.005I жолынан көшірілетін есепті салық кезеңінің басындағы кіші топтың материалдық емес активтерінің құндық теңгерімінің шамасы көрсетіледі; 2) 110.06.005В жолында салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы заңнамалық актісі мен жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттардың ережелеріне сəйкес кіші топтың материалдық емес құралдарының қайта бағалау сомасы көрсетіледі; 3) 110.06.005С жолында есепті салық кезеңі ішінде сатып алынған, тегін алынған, сондай-ақ жарғылық капиталға салымы ретінде түскен жəне жылдық жиынтық табыс алу үшін пайдаланылатын материалдық емес активтердің құны көрсетіледі. Көрсетілген материалдық емес активтердің құны Салық кодексінің 106-бабына сəйкес айқындалады. Бұл бағанда, сондай-ақ Салық кодексінің 110-бабы 2-тармағына сəйкес екі еселенген нормамен амортизациялық аударымдар сомасы есептелген материалдық емес активтердің қалдық құны көрсетіледі; 4) 110.06.005D жолында материалдық емес активтерді өткізуден, қаржы лизингіне, жарғылық капиталға салым ретінде беруден, сондай-ақ есептен шығару, бүліну, жойылу, жоғалу кезінде сақтандырылған материалдық емес активтер бойынша алынған жəне/немесе алуға жататын сома көрсетіледі; 5) 110.06.005Е жолында есепті салық кезеңінің соңындағы кіші топтың материалдық емес активтерінің құндық теңгерімінің шамасы көрсетіледі (110.06.005А жəне 110.06.005В жəне 110.06.005С – 110.06.005D); 6) 110.06.005 F жолында есепті салық кезеңі үшін есептелген амортизациялық аударымдар сомасы көрсетіледі (110.06.005Е х 110.06.005К); 7) 110.06.005 G жолында Салық кодексінің 111-бабы 2-тармағына сəйкес немесе қолданылатын салық режімі мен Жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың ережелеріне сəйкес есепті салық кезеңінің аяғындағы шамасы 300 айлық есептік көрсеткіштен кем соманы құрайтын кіші топтың теңгерімдік құны көрсетіледі; 8) 110.06.005Н жолында Салық кодексінің 111-бабы 1-тармағына сəйкес немесе қолданылатын салық режімі мен жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың ережелеріне сəйкес егер есепті салық кезеңінің аяғында осы кіші топтың барлық тіркелген активтері жойылса, 110.06.005Е жолында көрсетілген сомаға тең есепті салық кезеңінің аяғындағы кіші топтың теңгерімдік құны көрсетіледі; 9) 110.06.005І жолында Салық кодексінің 108-бабы 2-тармағында көзделген түзету есебімен (110.06.005E – 110.06.005F – 110.06.005G – 110. 06.005Н) жəне амортизациялық аударымдар сомасына кемітілген есепті салық кезеңінің аяғындағы кіші топтың теңгерімдік құны ретінде айқындалатын кіші топтың құндық теңгерімі көрсетіледі. 10) 110.06.005J жолында амортизацияның шекті нормалары пайыздарда көрсетіледі; 11) 110.06.005К жолында салық төлеушілер қолданатын материалдық емес активтер бойынша амортизацияның нормалары, бірақ 110.19.005J жолында көрсетілген шектен жоғары емес пайызда көрсетіледі. 56. «Өзгелері» деген бөлімде: 1) 110.06.006 жолы кіші топтың құндық теңгерімінен шығарылған тіркелген активтер құнының асып кетуінен түскен табысты көрсетуге арналған; 2) 110.06.007 жолы Салық кодексінің 113-бабы 4 жəне 5-тармақтарына сəйкес шегерімге жатқызылуы тиіс, жалға алу келісімшартына сəйкес жалға беруші жүргізген жəне жалға беруші өтемеген жалға алған негізгі құралдарды жөндеуге кеткен шығыстардың сомасын көрсетуге арналған; 3) 110.06.008 жолы салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы заңнамалық акті мен жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт ережелеріне сəйкес белгіленген амортизация нормасының шегінде өндірістік мақсатта пайдаланатын сатып алған технологиялық жабдықтардың құнының сомаларын көрсетуге арналған; 4) 110.06.009 жолы салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы заңнамалық акті мен жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт ережелеріне сəйкес белгіленген пайдалану мерзімімен өз құрылысы бойынша шығыстарды көрсетуге арналған. 110.06.004F жəне 110.06.008C жолдарының шамасы 110.01.037А жолына көшіріледі. 110.06.005F жолының шамасы 110.01.037В жолына көшіріледі. 110.06.004J жəне 110.06.005H жолдарының шамасы 110.01.037D жолына көшіріледі. 110.06.004I жəне 110.06.005G жолдарының шамасы 110.01.037Е жолына көшіріледі. 110.06.004G жəне 110.06.007I жолдарының шамасы 110.01.037G жолына көшіріледі. 110.06.006 жолының шамасы 110.01.008 жолына көшіріледі. 110.06.008D жолының шамасы 110.01.037Н жолына көшіріледі. 110.06.009С жолының шамасы 110.01.037I жолына көшіріледі. 9. Алғаш рет пайдалануға енгізілген тіркелген активтер бойынша амортизациялық аударымдар – 110.07-нысанын жасау 57. Бұл нысан салық төлеуші Қазақстан Республикасының аумағында алғаш рет пайдалануға енгізілген жəне қолданылатын салық режіміне жəне жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт ережелеріне сəйкес шегерімге жатқызылуы тиіс жылдық жиынтық табыс алу үшін пайдаланылатын тіркелген активтер бойынша амортизациялық аударымдарды айқындауға арналған. Салық кодексінің 110-бабы 2-тармағына сəйкес есептелген амортизациялық аударымдарын салық төлеуші шегерімге жатқызған кезде, осы нысан үш жыл ішінде жиынтық жылдық табыс алу мақсатында тіркелген активтерді пайдалануды растау үшін келесі үш салық кезеңіне беріледі. 58. «Алғаш рет пайдалануға енгізілген тіркелген активтер бойынша амортизациялық аударымдар» бөлімінде: 110.07.001 жолы Қазақстан Республикасының аумағында алғаш рет пайдалануға енгізілген тіркелген активтер бойынша амортизациялық аударымдардың жиынтық сомасын көрсетуге арналған. 110.07.001В жолының шамасы 110.01.037С жолына көшіріледі. 10. Салық салуда жеңілдігі бар елде алынған табыс – 110.08-нысанын жасау 59. Осы нысан резидент салық төлеушінің Салық кодексінің 130-бабына сəйкес резидент салық төлеушінің салық салынатын табысына қосатын салық салуда жеңілдігі бар елдерде орналасқан жəне (немесе) тіркелген резидент емес заңды тұлғалардың пайдаларының жалпы сомаларын айқындауына арналған. Салық салуда жеңілдігі бар елді айқындау Салық кодексінің 130-бабы 2-тармағында көзделген 60. «Есептік көрсеткіштер» деген бөлімде: 1) А бағанында жолдың реттік нөмірі көрсетіледі; 2) В бағанында салық салуда жеңілдігі бар елдерде орналасқан жəне (немесе) тіркелген, жарғылық капиталында салық төлеуші-резиденттің үлесі 10%-тен көп үлесті құрайтын резидент емес заңды тұлғаның атауы көрсетіледі; 3) С бағанында осы Қағидалардың 62-тармағына сəйкес В бағанында көрсетілген резидент емес салық төлеушінің резиденттік елінің коды көрсетіледі; 4) D бағанында В бағанында көрсетілген резидент емес салық төлеушінің резиденттік еліндегі салықтық тіркеу нөмірі көрсетіледі; 5) Е бағанында резидент салық төлеушінің В бағанында көрсетілген резидент еместің жарғылық капиталындағы қатысу үлесі пайызда көрсетіледі; 6) F бағанында осы Қағидалардың 61-тармағына сəйкес резидент еместің пайда сомасы айқындалған валюта коды көрсетіледі; 7) G бағанында В бағанында көрсетілген резидент емес заңды тұлғаның оның шоғырландырылған қаржылық есептілігі бойынша айқындалған шоғырландырылған пайда сомасы шетел валютасында көрсетіледі. В бағанында көрсетілген резидент еместің пайдасының жалпы сомасы осы Декларацияға қоса берілген сол сияқты резидент еместің шоғырландырылған қаржылық есептілігімен расталады;

8) Н бағанында 100% ((GхЕ)/100%) G жəне Е бағандарының деректерінің туындысына қатынасы ретінде айқындалатын Қазақстан Республикасының салық төлеуші-резидентінің салық салынатын кірісіне қосылатын пайда сомасы шетел валютасында көрсетіледі; 9) I бағанында В бағанында көрсетілген резидент емес заңды тұлғаның салық кезеңінің соңғы күніне валюта айырбасының нарықтық бағамы бойынша ұлттық валютада қайта есептелген Н бағанында көрсетілген пайда сомасы көрсетіледі. 11. Табыстардың, валюталардың, елдердің, халықаралық келісімдер түрлерінің кодтары 61. Декларация толтыру кезінде мынадай табыс түрлерін кодтауды пайдалану керек. 1) Қазақстан Республикасындағы көздерден табыстар: 1010 – Қазақстан Республикасының аумағына тауарларды өткізуден түскен табыстар; 1011 – Қазақстан Республикасында орналасқан тауарларды сыртқы сауда қызметін жүзеге асыру шеңберінде одан тыс өткізуден түскен табыстар; 1020 – Қазақстан Республикасында жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден түскен табыстар; 1021 – резидентке Қазақстан Республикасының шегінен тыс басқарушылық, қаржылық (тəуекелдерді сақтандыру жəне (немесе) қайта сақтандыру бойынша қызмет көрсетулерді қоспағанда), консультациялық, аудиторлық, заң (өкілдік жəне соттарда жəне алқалық органдарда мүдделерді қорғау бойынша қызметтерді, сондай-ақ нотариалды қызметтерді қоспағанда) қызметтерін көрсетуден түскен табыс; 1022 – егер алынатын қызметтер осындай тұрақты мекеменің қызметімен байланысты болса, Қазақстан Республикасында тұрақты мекемесі бар резидент емеске Қазақстан Республикасының шегінен тыс басқарушылық, қаржылық (тəуекелдерді сақтандыру жəне (немесе) қайта сақтандыру бойынша қызмет көрсетулерді қоспағанда), консультациялық, аудиторлық, заң (өкілдік жəне соттарда жəне алқалық органдарда мүдделерді қорғау бойынша қызметтерді, сондай-ақ нотариалды қызметтерді қоспағанда) қызметтерін көрсетуден түскен табыс; 1030 – Салық кодексінің 224-бабына сəйкес айқындалатын салық салуда жеңілдігі бар мемлекетте тіркелген тұлғаның нақты орындалған (көрсетілген, сатылған) орнына қарамастан жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден, тауарларды сатудан түскен табыстары, сондай-ақ аталған тұлғаның резиденттен алатын өзге де табыстары; 1031 – Салық кодексінің 224-бабына сəйкес айқындалатын салық салуда жеңілдігі бар мемлекетте тіркелген тұлғаның нақты орындалған (көрсетілген, сатылған) орнына қарамастан жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден, тауарларды сатудан түскен табыстары, сондай-ақ аталған тұлғаның Қазақстан Республикасында тұрақты мекемесі бар резидент еместен, егер алатын жұмыстары, қызметтері, тауарлары осындай тұрақты мекемеге байланысты болса, олардан алатын өзге де табыстары; 1040 – Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан мүлікті өткізу нəтижесінде алынған құн өсімінен табыс; 1041 – резидент шығарған бағалы қағаздарды сату нəтижесінде алынған құн өсімінен табыс; 1042 – Қазақстан Республикасында орналасқан резидент заңды тұлғада, консорциумда қатысу үлестерін сату нəтижесінде алынған құн өсімінен табыс; 1043 – егер резидент емес заңды тұлғаның осындай акцияларының немесе активтерінің құнының 50 пайызынан астамын Қазақстан Республикасында орналасқан мүлік құрайтын болса, резидент емес шығарған акцияларды сату нəтижесінде алынған құн өсімінен табыс; 1044 – егер резидент емес заңды тұлғаның осындай қатысу үлестерінің немесе активтерінің құнының 50 пайызынан астамын Қазақстан Республикасында орналасқан мүлік құрайтын болса, резидент емес заңды тұлғада қатысу үлестерін сату нəтижесінде алынған құн өсімінен табыс; 1050 – талап ету құқығын берген салық төлеуші үшін резиденттен қарызды талап ету құқықтарын беруден табыстар; 1051 – талап ету құқығын берген салық төлеуші үшін Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын резидент еместен қарызды талап ету құқықтарын беруден табыстар; 1060 – талап ету құқығын сатып алған салық төлеуші үшін резиденттен қарызды талап ету құқықтарын беруден табыстар; 1061 – талап ету құқығын сатып алған салық төлеуші үшін Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын резидент еместен қарызды талап ету құқықтарын беруден табыстар; 1070 – резиденттің мiндеттемелерiн, оның iшiнде жұмыстарды (қызмет көрсетулерді) орындауға жасасқан келiсiмшарттар (шарттар, келiсiмшарттар) бойынша жəне (немесе) тауарларды жеткiзуге сыртқы сауда келiсiмшарттары бойынша орындамағаны немесе тиiсiнше орындамағаны үшiн тұрақсыздық айыптары (айыппұлдар, өсiмақылар) 1071 – резидент еместің, мұндай резидент еместердің Қазақстан Республикасындағы қызметi барысында туындаған мiндеттемелерiн, оның iшiнде жұмыстарды (қызмет көрсетулерді) орындауға жасасқан келiсiмшарттар (шарттар, келiсiмшарттар) бойынша жəне (немесе) тауарларды жеткiзуге сыртқы сауда келiсiмшарттары бойынша орындамағаны немесе тиiсiнше орындамағаны үшiн тұрақсыздық айыптары (айыппұлдар, өсiмақылар); 1080 – резидент заңды тұлғадан түсетін дивидендтер түріндегі табыстар; 1081 – Қазақстан Республикасында орналасқан пайлық инвестициялық қорлардан түсетін дивидендтер түріндегі табыстар; 1090 – мүлікті сенімгерлікпен басқару шарты бойынша сенімгерлікпен басқару құрылтайшысы немесе сенімгерлікпен басқару туындайтын өзге жағдайларда пайда алушы болып табылатын резидент емес үшін Қазақстан Республикасында салық міндеттемелерін орындау жүктелмеген сенімгерлікпен басқарушы-резиденттен мүлікті сенімгерлікпен басқаруды тағайындау туралы акт бойынша алынған табыстар; 1100 – резиденттен алынатын борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақыларды қоспағанда, сыйақылар түріндегі табыстар; 1101 – егер резидент еместің берешегі оның тұрақты мекемесіне немесе мүлкіне қатысты болса, Қазақстан Республикасында тұрақты мекемесі немесе сонда орналасқан мүлкі бар резидент еместен алынған борыштық бағалы қағаздарды қоспағанда, сыйақылар түріндегі табыстар; 1110 – резидент эмитенттен алынатын борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақылар түріндегі табыстар; 1111 – егер резидент еместің берешегі оның тұрақты мекемесіне немесе мүлкіне қатысты болса, Қазақстан Республикасында тұрақты мекемесі немесе сонда орналасқан мүлкі бар резидент емес эмитенттен алынған борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақылар түріндегі табыстар; 1120 – резиденттен алынатын роялти түріндегі табыстар; 1121 – егер роялти төлеу бойынша шығыстар осындай тұрақты мекеменің қызметіне байланысты болса, Қазақстан Республикасында тұрақты мекемесі бар резидент еместен алынатын роялти түріндегі табыстар; 1130 – Қазақстан Республикасында орналасқан мүлкін жалға беруден түсетін табыстар; 1140 – Қазақстан Республикасында орналасқан жылжымайтын мүліктен алынатын табыстар; 1150 – Қазақстан Республикасында туындайтын сақтандыру шарттары бойынша төленетін сақтандыру сыйлықақылар түріндегі табыстар; 1151 – Қазақстан Республикасында туындайтын тəуекелдерді қайта сақтандыру шарттары бойынша төленетін сақтандыру сыйлықақылар түріндегі табыстар; 1160 – халықаралық тасымалдарда көліктік қызмет көрсетуден табыстар; 1661 – Қазақстан Республикасы ішінде көліктік қызмет көрсетуден табыстар; 1170 – Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан құбыр жолдарын, электр беру желілерін (ЭБЖ), оптикалық-талшықты байланыс желілерін пайдаланудан алынатын табыстар; 1180 – жұмыс беруші болып табылатын резидентпен жасасқан еңбек шарты (келісімшарт) бойынша Қазақстан Республикасындағы қызметтен түсетін резидент емес жеке тұлғаның табыстары; 1181 – жұмыс беруші болып табылатын резидент емеспен жасасқан еңбек шарты (келісімшарт) бойынша Қазақстан Республикасындағы қызметтен түсетін резидент емес жеке тұлғаның табыстары; 1190 – өздерiне резидентке қатысты жүктелген басқарушылық мiндеттердi орындауға байланысты басшының гонорарлары жəне (немесе) басқару органының (директорлар кеңесiнiң немесе өзге де органның) мүшелерi алатын өзге де төлемдер. Бұл ретте мұндай тұлғалардың басқарушылық міндеттерін нақты орындайтын орнының маңызы жоқ; 1200 – жұмыс беруші болып табылатын резидент Қазақстан Республикасында тұруына байланысты төлейтін резидент емес жеке тұлғаның үстемақылары; 1201 – резидент емес жеке тұлғаның Қазақстан Республикасында тұруына байланысты жұмыс беруші болып табылатын резидент емес оған төлейтін үстемеақы; 1210 – жұмыс беруші (резидент немесе резидент емес) еңбек шартының (келісімшартының) негізінде немесе өзге де тұлға қызметтер көрсетуге (жұмыстарды орындауға) арналған шарттың негізінде шеккен, резидент емес жеке тұлғаны материалдық, əлеуметтік игіліктермен қамтамасыз етуге жұмсалған шығыстарды қоса алғанда, осындай жеке тұлғаның Қазақстан Республикасындағы қызметінен түсетін табыстары. Бұл ретте мұндай шығыстарға осындай жеке тұлғаның тамақтануына, тұруына, оның балаларын оқу орындарында оқытуға жұмсалатын шығыстар, оның отбасы мүшелерінің демалысқа барып-келуін қоса алғанда, демалуға байланысты шығыстар жатады; 1211 – өзге тұлға еңбек шартының (келісімшартының) негізінде немесе өзге де тұлға қызметтер көрсетуге (жұмыстарды орындауға) арналған шарттың негізінде шеккен, резидент емес жеке тұлғаны материалдық, əлеуметтік игіліктермен қамтамасыз етуге жұмсалған шығыстарды қоса алғанда, осындай жеке тұлғаның Қазақстан Республикасындағы қызметінен түсетін табыстары. Бұл ретте мұндай шығыстарға осындай жеке тұлғаның тамақтануына, тұруына, оның балаларын оқу орындарында оқытуға жұмсалатын шығыстар, оның отбасы мүшелерінің демалысқа барып-келуін қоса алғанда, демалуға байланысты шығыстар жатады; 1220 – резидент жинақтаушы зейнетақы қоры жүзеге асыратын зейнетақы төлемдері; 1230 – қалайша жəне кімге төлем жүргізілетініне қарамастан, мəдениет жəне өнер қызметкеріне: театр, кино артистеріне, радио, теледидар қызметкеріне, музыкантқа, суретшіге, спортшыға Қазақстан Республикасындағы қызметтен төленетін табыстар; 1240 – резидент төлейтiн ұтыстар; 1241 – егер ұтыс төлемі тұрақты мекеме қызметіне байланысты болса, Қазақстан Республикасында тұрақты мекемесі бар резидент емес төлейтiн ұтыстар; 1250 – Қазақстан Республикасында тəуелсіз жеке (кəсіби) қызмет көрсетуден алынған табыстар; 1260 – Қазақстан Республикасында орналасқан мүлiктi тегiн алу түріндегі табыстар; 1261 – Қазақстан Республикасында орналасқан мүлiктi тегiн алудан табыстар; 1270 – туынды қаржы құралдары бойынша табыстар; 1280 – міндеттемені есептен шығарудан табыстар; 1290 – күмəндi мiндеттемелер бойынша табыстар; 1300 – лицензия негізінде банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдар жасаған провизиялардың мөлшерiн азайтудан табыстар; 1310 – сақтандыру, қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру, қайта сақтандыру ұйымдары құрған сақтандыру резервтерін азайтудан табыстар; 1320 – кəсіпкерлік қызметті шектеуге немесе тоқтатуға келісім бергені үшін алынған табыстар; 1330 – тіркелген активтерді шығарудан түскен табыстар; 1340 – геологиялық зерттеу мен табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына шығыстарды, сондай-ақ жер қойнауын пайдаланушылардың басқа да шығыстарын түзетуден түскен табыстар; 1350 – кен орындарын əзірлеу салдарларын жою қорына аударымдар сомасының кен орындарын əзірлеу салдарларын жою бойынша нақты шығыстар сомасынан артуынан түскен табыстар; 1360 – бірлескен қызметті жүзеге асырудан табыстар; 1370 – бұрын жүргізілген шегерімдер бойынша алынған өтемақылар; 1380 – оң бағамдық айырма сомасының қаржы есептілігінің халықаралық стандарттарына жəне Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп жəне қаржы есептілігі туралы заңнаманың талаптарына сəйкес айқындалған теріс бағамдық айырма сомасынан асып кетуі; 1390 – əлеуметтiк сала объектiлерiн пайдалану кезiнде алынған табыстар; 1400 – мүліктік кешен ретінде кəсіпорынды сатудан түскен табыстар; 1410 – сенімгерлікпен басқару шарты бойынша сенімгерлікпен басқару құрылтайшысы не сенімгерлікпен басқару туындайтын өзге де жағдайларда пайда алушы алған (алуға тиіс) мүлікті сенімгерлікпен басқарудан түскен таза табыс; 1420 – ислам банкінде орналастырылған инвестициялық депозит бойынша табыс; 1430 – Қазақстан Республикасындағы кəсіпкерлік қызмет нəтижесінде туындайтын басқа да табыстар. 2) Қазақстан Республикасынан тыс көздерден табыстар: 2010 – Қазақстан Республикасынан тыс, шет мемлекетте орналасқан тауарларды өткізуден түскен табыстар; 2020 – Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден түскен табыстар; 2021 – резидент емеске Қазақстан Республикасының шегінен тыс басқарушылық, қаржылық (тəуекелдерді сақтандыру жəне (немесе) қайта сақтандыру бойынша қызмет көрсетулерді қоспағанда), консультациялық, аудиторлық, заң (өкілдік жəне соттарда жəне алқалық органдарда мүдделерді қорғау бойынша қызметтерді, сондай-ақ нотариалды қызметтерді қоспағанда) қызметтерін көрсетуден түскен табыстар; 2030 – Салық кодексінің 224-бабына сəйкес айқындалатын салық салуда жеңілдігі бар мемлекетте тіркелген резидент еместен резидент алатын осындай мемлекетте жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден, тауарларды сатудан түскен табыстар, сондай-ақ өзге де табыстар; 2040 – Қазақстан Республикасынан тыс аумақта орналасқан мүлікті өткізу нəтижесінде алынған құн өсімінен табыстар; 2041 – резидент емес шығарған бағалы қағаздарды сату нəтижесінде алынған құн өсімінен табыстар; 2042 – Қазақстан Республикасынан тыс орналасқан резидент емес заңды тұлғада, консорциумда қатысу үлестерін сату нəтижесінде алынған құн өсімінен табыстар; 2043 – егер резидент емес заңды тұлғаның осындай қатысу үлестерін немесе активтерінің құнының 50 пайызынан астамын Қазақстан Республикасында орналасқан мүлік құрайтын болса, резидент емес шығарған акцияларды сату нəтижесінде алынған құн өсімінен табыстар; 2044 – егер резидент емес заңды тұлғаның осындай қатысу үлестерінің немесе активтерінің құнының 50 пайызынан астамын Қазақстан Республикасында орналасқан мүлік құрайтын болса, резидент емес заңды тұлғада қатысу үлестерін сату нəтижесінде алынған құн өсімінен табыстар; 2050 – талап ету құқығын берген салық төлеуші үшін резидент еместен қарызды талап ету құқықтарын беруден табыстар; 2060 – талап ету құқығын сатып алған салық төлеуші үшін резидент еместен қарызды талап ету құқықтарын беруден табыстар; 2070 – резиденттің мiндеттемелерiн, оның iшiнде Қазақстан Республикасының шегінен тыс жұмыстарды (қызмет көрсетулерді) орындауға жасасқан келiсiмшарттар (шарттар, келiсiмшарттар) бойынша жəне (немесе) тауарларды жеткiзуге сыртқы сауда келiсiмшарттары бойынша орындамағаны немесе тиiсiнше орындамағаны үшiн тұрақсыздық айыптары (айыппұлдар, өсiмақылар); 2080 – резидент емес заңды тұлғадан түсетін дивидендтер түріндегі табыстар; 2081 – Қазақстан Республикасынан тыс орналасқан пайлық инвестициялық қорлардан түсетін дивидендтер түріндегі табыстар; 2090 – мүлікті сенімгерлікпен басқару шарты бойынша сенімгерлікпен басқару құрылтайшысы немесе сенімгерлікпен басқару туындаудың басқа жағдайларында пайда алушы болып табылатын резидент үшін Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде салық міндеттемесін орындау жүктелмеген резидент емес сенімгерлікпен басқарушыдан мүлікті сенімгерлікпен басқаруды белгілеу туралы акті бойынша алынған табыстар; 2100 – резидент еместен алынан борыштық бағалы қағаздарды қоспағанда сыйақылар түріндегі табыстар; 2110 – резидент емес эмитенттен алынатын борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақылар түріндегі табыстар; 2120 – резидент еместен алынатын роялти түріндегі табыстар; 2130 – Қазақстан Республикасының шегінен тыс орналасқан мүлкін жалға беруден түсетін табыстар; 2140 – Қазақстан Республикасының шегінен тыс орналасқан жылжымайтын мүліктен алынатын табыстар; 2150 – Қазақстан Республикасының шегінен тыс туындайтын сақтандыру шарттары бойынша төленетін сақтандыру сыйлықақылар түріндегі табыстар; 2151 – Қазақстан Республикасының шегінен тыс туындайтын тəуекелдерді қайта сақтандыру шарттары бойынша төленетін сақтандыру сыйлықақылар түріндегі табыстар; 2110 – резидент еместен алынатын, халықаралық тасымалдарда көліктік қызмет көрсетуден табыстар; 2161 – резидент еместен алынатын, Қазақстан Республикасының шегінен тыс көліктік қызмет көрсетуден табыстар; 2170 – Қазақстан Республикасының шегінен тыс орналасқан құбыр жолдарын, электр беру желілерін (ЭБЖ), оптикалық-талшықты байланыс желілерін пайдаланудан алынатын табыстар; 2180 – жұмыс беруші болып табылатын резидентпен жасасқан еңбек шарты (келісімшарт) бой-

ынша Қазақстан Республикасының шегінен тыс қызметтен түсетін резидент емес жеке тұлғаның табыстары; 2181 – жұмыс беруші болып табылатын резидентпен жасасқан еңбек шарты (келісімшарт) бойынша Қазақстан Республикасының шегінен тыс қызметтен түсетін резидент жеке тұлғаның табыстары; 2190 – өздерiне резидент емеске қатысты жүктелген басқарушылық мiндеттердi орындауға байланысты басшының гонорарлары жəне (немесе) басқару органының (директорлар кеңесiнiң немесе өзге де органның) мүшелерi алатын өзге де төлемдер. Бұл ретте мұндай тұлғалардың басқарушылық міндеттерін нақты орындайтын орнының маңызы жоқ; 2200 – резидент жеке тұлғаның Қазақстан Республикасының шегінен тыс тұруына байланысты жұмыс беруші болып табылатын резидент емес оған төлейтін үстемеақы; 2201 – резидент жеке тұлғаның Қазақстан Республикасынан тыс тұруына байланысты жұмыс беруші болып табылатын резидент оған төлейтін үстемеақы; 2210 – еңбек шарты (келісімшарт) негізінде жұмыс беруші (резидент немесе резидент емес) төлеген резидент жеке тұлғаның материалдық, əлеуметтiк игiлiктерін қоса алғанда, материалдық пайда түріндегі Қазақстан Республикасының шегінен тыс қызметінен резидент жеке тұлғаның табыстары. Бұл ретте мұндай шығыстарға осындай жеке тұлғаның тамақтануына, тұруына, оқу мекемелерiнде оның балаларын оқытуға шығыстар, олардың отбасы мүшелерiнiң демалысқа барып-келуін қоса алғанда, демалуға байланысты шығыстар жатады; 2211 – қызмет көрсетуге (жұмыстарды орындауға) шарт негізінде өзге тұлға төлеген резидент жеке тұлғаның материалдық, əлеуметтiк игiлiктерін қоса алғанда, материалдық пайда түріндегі Қазақстан Республикасының шегінен тыс қызметінен резидент жеке тұлғаның табыстары. Бұл ретте мұндай шығыстарға осындай жеке тұлғаның тамақтануына, тұруына, оқу мекемелерiнде оның балаларын оқытуға шығыстар, олардың отбасы мүшелерiнiң демалысқа барып-келуін қоса алғанда, демалуға байланысты шығыстар жатады; 2220 – резидент емес жинақтаушы зейнетақы қорлары жүзеге асыратын зейнетақы төлемдері; 2230 – қалайша жəне кімге төлем жүргізілетініне қарамастан, мəдениет жəне өнер қызметкеріне: театр, кино артистеріне, радио, теледидар қызметкеріне, музыкантқа, суретшіге, спортшыға Қазақстан Республикасынан тыс қызметтен төленетін табыстар; 2240 – резидент еместер төлейтiн ұтыстар; 2250 – Қазақстан Республикасынан тыс тəуелсiз жеке (кəсiби) қызмет көрсетуден алынған табыстар; 2260 – Қазақстан Республикасынан тыс орналасқан мүлiктi тегiн алу түріндегі табыстар; 2261 – Қазақстан Республикасынан тыс орналасқан мүлiктi тегiн алудан табыстар; 2270 – туынды қаржы құралдары бойынша табыстар; 2280 – міндеттемені есептен шығарудан табыстар; 2290 – Қазақстан Республикасынан тысқарыда шеккен күмəндi мiндеттемелер бойынша табыстар; 2300 – резидент еместен алынатын, лицензия негізінде банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдар жасаған провизиялардың мөлшерiн азайтудан табыстар; 2310 – резидент еместен алынатын, сақтандыру, қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру, қайта сақтандыру ұйымдары құрған сақтандыру резервтерін азайтудан табыстар; 2320 – Қазақстан Республикасының шегінен тыс кəсіпкерлік қызметті шектеуге немесе тоқтатуға келісім бергені үшін алынған табыстар; 2330 – Қазақстан Республикасынан тыс тіркелген активтерді шығарудан түскен табыстар; 2340 – Қазақстан Республикасынан тыс геологиялық зерттеу мен табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына шығыстарды, сондай-ақ жер қойнауын пайдаланушылардың басқа да шығыстарын түзетуден түскен табыстар; 2350 – Қазақстан Республикасының шегінен тыс кен орындарын əзірлеу салдарларын жою қорына аударымдар сомасының кен орындарын əзірлеу салдарларын жою бойынша нақты шығыстар сомасынан артуынан түскен табыстар; 2360 – Қазақстан Республикасының шегінен тыс бірлескен қызметті жүзеге асырудан табыстар; 2370 – бұрын жүргізілген шегерімдер бойынша алынған өтемақылар; 2380 – оң бағамдық айырма сомасының қаржы есептілігінің халықаралық стандарттарына жəне Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп жəне қаржы есептілігі туралы Заңнамасының талаптарына сəйкес айқындалған теріс бағамдық айырма сомасынан асып кетуі; 2390 – Қазақстан Республикасының шегінен тыс əлеуметтiк сала объектiлерiн пайдалану кезiнде алынған табыстар; 2400 – Қазақстан Республикасының шегінен тыс мүліктік кешен ретінде кəсіпорынды сатудан түскен табыстар; 2410 – Қазақстан Республикасының шегінен тыс сенімгерлікпен басқару шарты бойынша сенімгерлікпен басқару құрылтайшысы не сенімгерлікпен басқару туындаудың өзге де жағдайларында пайда алушы алған (алуға тиіс) мүлікті сенімгерлікпен басқарудан табыс; 2420 – Қазақстан Республикасының шегінен тыс кəсіпкерлік қызмет нəтижесінде туындайтын басқа да табыстар. 62. Валюта кодын толтыру кезінде «Кеден декларацияларын толтыру үшін пайдаланылатын жіктеуіштер туралы» Кеден одағы Комиссиясының 2010 жылғы 20 қыркүйектегі № 378 шешімімен (бұдан əрі – Шешім) бекітілген 23 «Валюталар жіктеушісінің» қосымшасына сəйкес валюта кодтауды пайдалану қажет; 63. Ел кодын толтыру кезінде шешімге 22 «Əлем елдерінің жіктеуіші» қосымшасына сəйкес елдерді кодтауды пайдалану қажет. 64. Декларацияны толтыру кезінде халықаралық шарт (келісім) түрлерін мынадай кодтауды пайдалану қажет: 01 – Табыстар пен капиталға қосарланған салық салуды болдырмау жəне салық төлеуден жалтаруға жол бермеу туралы конвенция; 02 – Ислам Даму Банкiнiң құрылтай шарты; 03 – Орталық Азия аймақтық экологиялық орталығы жұмысының жағдайлары жөніндегi келісім; 04 – Азия Даму Банкінің құрылтай шарты; 05 – Жаңа Үкіметтік ғимараттың құрылысы жобасына грантты пайдалану бойынша келісім; 06 – Қаржылық ынтымақтастық туралы келісім; 07 – Өзара түсiнiстiк туралы меморандум; 08 – Континентаралық баллистикалық ракеталардың шахталық ұшыру қондырғыларын, апатты жағдайлардың салдарын жоюға жəне ядролық қарудың таралуына жол бермеуге қатысты келісім; 09 – Халықаралық қайта құру жəне даму банкiнiң келісімі; 10 – Халықаралық валюталық қордың келісімі; 11 – Халықаралық қаржылық корпорацияның келісімі; 12 – Инвестициялық дауларды реттеу жөніндегі конвенция; 13 – Еуропалық Қайта құру жəне Даму банкiн құру туралы; 14 – Дипломатиялық қатынастар туралы Вена конвенциясы; 15 – Орталық Азия университетін құру жөніндегі шарт; 16 – Инвестициялар кепiлдiгiнiң көп жақты агенттiгiн құру туралы; 17 – «Нұр–Мүбарак» ислам мəдениетінің Египет университеті туралы келісім; 18 – Əуе қатынасы туралы келісім; 19 – «Агросервистік қызметті қолдау» жобасын дайындауға арналған Халықаралық Қайта құру жəне Даму Банкінің грантын беру туралы келісім; 20 – «Қазақстан Республикасында ауылдық елдi мекендердi сумен жабдықтау» жобасын жүзеге асыру үшiн Жапония Yкiметiнiң грантын тарту туралы ноталар алмасу нысанындағы келiсiм; 21 – Еуразиялық экономикалық қоғамдастықтың артықшылықтары мен иммунитеттері туралы конвенция; 22 – Өзге де халықаралық келiсiмшарттар (келiсiмдер, конвенциялар). àçàñòàí Ðåñïóáëèêàñû ‡ê³ìåò³í³œ 2012 æûëƒû «30» àðàøàäàƒû ¹ 1518 àóëûñûìåí áåê³ò³ëãåí

ÊÎÐÏÎÐÀÒÈÂÒ²Ê ÒÀÁÛÑ ÑÀËÛÛ ÁÎÉÛÍØÀ ÄÅÊËÀÐÀÖÈß

Íûñàí Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

130.00

Áåò 01

Áμë³ì. Ñàëû òμëåóø³ òóðàëû æàëïû àïàðàò 1

ÑÒÍ

3

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳:

2

4

Ñàëû òμëåóø³í³œ àòàóû

5

Äåêëàðàöèÿ ò‰ð³

(òè³ñò³ òîðêμçäå

áàñòàïû

6

X

æûë

êμðñåò³œ³ç): îñûìøà

êåçåêò³

Õàáàðëàìàíûœ íμì³ð³ ìåí ê‰í³ (õàáàðëàìà

áîéûíøà îñûìøà äåêëàðàöèÿ òàáûñ åòêåí æàƒäàéäà òîëòûðûëàäû):

ÁÑÍ

òàðàòó

A íμì³ð³  ê‰í³

ʉí³, àéû, æûëû ñàíäàðìåí

7 Ñàëû òμëåóø³í³œ ñàíàòû (òè³ñò³ òîðêμçäå X êμðñåò³œ³ç):

A

òàëàïòàðû ñàëû ì³íäåòòåìåñ³í îðûíäàóäû ñåí³ìãåðë³êïåí áàñàðóøûƒà æ‰êòåéò³í ì‰ë³êò³ ñåí³ìãåðë³êïåí áàñàðó øàðòû áîéûíøà ñåí³ìãåðë³ê áàñàðóøû áîëûï òàáûëàòûí ñàëû òμëåóø³

Â

òàëàïòàðû ñàëû ì³íäåòòåìåñ³í îðûíäàóäû ñåí³ìãåðë³êïåí áàñàðóøûƒà æ‰êòåéò³í ì‰ë³êò³ ñåí³ìãåðë³êïåí áàñàðó øàðòû áîéûíøà ñåí³ìãåðë³êïåí áàñàðóäûœ ±ðûëòàéøûñû íåìåñå ñåí³ìãåðë³êïåí áàñàðó òóûíäàƒàí μçãå æàƒäàéëàðäà ïàéäà àëóøû áîëûï òàáûëàòûí ñàëû òμëåóø³

8

Âàëþòà êîäû

9

Áåð³ëãåí îñûìøàëàð (òè³ñò³ òîðêμçäå X êμðñåò³œ³ç):

10

îñûìøà õàáàðëàìà áîéûíøà

KZT-òåœãå

01 02 03

100-íûñàí áîéûíøà äåêëàðàöèÿ (êμðñåò³œ³ç X ):

Æàëïû áåëã³ëåíãåí òºðò³ïïåí ñàëû ñàëûíóƒà òè³ñ

11 òàáûñòàð àëûíƒàí êåçäå øûƒûñòàðäû øåãåð³ìãå æàòûçó ºä³ñ³

(

X

êμðñåò³œ³ç):

áàðàáàð

áμëåê

Áμë³ì. ʳð³ñòåð Æîë êîäû

Àòàóû

130.00.001

Äåïîçèòòàð áîéûíøà ñûéàûëàð

130.00.002

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

Ãðàíòòàð

130.00.003

¤òåóñ³ç àëûíƒàí ì‰ë³ê

130.00.004

ʳðó æàðíàëàðû

130.00.005

̉øåë³ê æàðíàëàð

130.00.006

Êîíäîìèíèóìƒà àòûñóøûëàðûíûœ æàðíàëàðû

130.00.007

àéûðûìäûëû êμìåê

130.00.008

Äåìåóø³ë³ê êμìåê

130.00.009

¤òåóñ³ç íåã³çäåã³ àóäàðûìäàð

1 2 13 0 00 01 0 00 2

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

ÑÒÍ ÁÑÍ

Íûñàí

130.00

Áåò

02

Áμë³ì. ʳð³ñ Æîë êîäû

Àòàóû

130.00.010

àéûðûìäûëûòàð

130.00.011

Ìåìëåêåòò³ê ºëåóìåòò³ê òàïñûðûñòû æ‰çåãå àñûðóƒà øàðò áîéûíøà àëûíƒàí ê³ð³ñ àðíàëƒàí

130.00.012

ʳð³ñòåð䳜 áàðëûƒû (130.00.001-äåí 130.00.011 áîéûíøà ñîìà)

130.00.013

¤çãå äå ê³ð³ñòåð (100.00.013)

130.00.014

ʳð³ñòåð䳜 æèûíû (130.00.012 + 130.00.013)

130.00.015

Êîììåðöèÿëû åìåñ ±éûìäàðäû ±ñòàó (130.02.004)

130.00.016

²ñ-øàðàëàðäû ±éûìäàñòûðó æºíå μòê³çó (130.03.001)

130.00.017

Àïàðàòòû ìàòåðèàëäàðäû äàÿðëàó æºíå îðíàëàñòûðó

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

Áμë³ì. Øûƒûñ

130.00.018

Ñûéàû

130.00.019

àéûðûìäûëû êμìåê

130.00.020

Äåìåóø³ë³ê êμìåê

130.00.021

ʳðó æàðíàëàðû

130.00.022

̉øåë³ê æàðíàëàð

130.00.023

¤òåóñ³ç áåð³ëãåí ì‰ë³ê

130.00.024

¤òåóñ³ç íåã³çäåã³ àóäàðûìäàð

130.00.025

àéûðìàëäû

130.00.026

Øûƒûñòàðäûœ áàðëûƒû (130.00.015-òåí 130.00.025 áîéûíøà ñîìà)

130.00.027

ʳð³ñòåð䳜 æàëïû ñîìàñûíäàƒû áàñà ê³ð³ñò³œ ‰ëåñ ñàëìàƒû (130.00.013 / 130.00.014)

130.00.028

Øûƒûñòàðäûœ æèûíû (100.00.021 I)

130.00.029

Øåãåð³ìãå æàòûçûëàòûí øûƒûñòàðäûœ áàðëûƒû (130.00.027 õ 130.00.028)

Áμë³ì. Áàðàáàð ºä³ñ áîéûíøà øåãåð³ìäåðä³ åñåïòåó

1 2 13 0 00 02 0 00 1

(Жалғасы 15-бетте).

,


(Жалғасы. Басы 13-14-беттерде).

ÁÑÍ

ÁÑÍ Íûñàí

130.00

Áåò 03

Áμë³ì. Áμëåê ºä³ñ áîéûíøà øåãåð³ìäåðä³ åñåïòåó

02

Àòàóû

130.02.002

Åœáåêàû òμëåóãå æºíå ºëåóìåòò³ê òμëåìäåðãå øûƒûñòàð

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

I Åœáåêàû òμëåóãå øûƒûñòàð

Áμë³ì. Ñàëû òμëåóø³í³œ æàóàïêåðø³ë³ã³

II ªëåóìåòò³ê òμëåìäåðãå øûƒûñòàð

Ìåí îñû äåêëàðàöèÿäà êåëò³ð³ëãåí ìºë³ìåòòåð䳜 òîëûòûƒû ìåí ä±ðûñòûƒû ‰ø³í àçàñòàí Ðåñïóáëèêàñûíûœ çàœäàðûíà ñºéêåñ æàóàïêåðø³ë³ê êμòåðåì³í.

Áàñà äà øûƒûñòàð

130.02.003 I

²ññàïàðëàð øûƒûñòàðû, áàðëûƒû, îíûœ ³ø³íäå:

II

Æîë æ‰ðó øûƒûñòàðû

III

Ò±ðƒûí ‰é-æàéëàðäû æàëäàóƒà øûƒûñòàð

Øåêòåó ñûçûƒûíàí øûïàœûç ___________________________/________/ îëû Áàñøûíûœ Ò.À.ª.

Ñàëû îðãàíûíûœ êîäû

ʉí³, àéû, æûëû ñàíäàðìåí

Íûñàí 130.02 Áåò

Áμë³ì. Êîììåðöèÿëû åìåñ ±éûìäû ±ñòàó Æîë êîäû

Øåãåð³ìãå æàòûçûëàòûí øûƒûñòàðäûœ áàðëûƒû (130.00.026)

Äåêëàðàöèÿ òàïñûðûëƒàí ê‰í

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

ÑÒÍ

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

ÑÒÍ

130.00.030

IV Ð øåã³íäå ³ññàïàðëàð áîéûíøà òºóë³êò³ê øûƒûñòàð

Ì.Î.

ʉí³, àéû, æûëû ñàíäàðìåí

___________________________/________/ îëû

VII

Äåêëàðàöèÿíû àáûëäàƒàí ëàóàçûìäû ò±ëƒàíûœ Ò.À.ª.

Ïîøòà øòåìïåë³í³œ ê‰í³

±æàòòûœ ê³ð³ñ íμì³ð³

Ð øåã³íåí òûñ ³ññàïàðëàð áîéûíøà òºóë³êò³ê øûƒûñòàð

V

VI ʳðó âèçàñûí ðåñ³ìäåãåíäå æ‰ðã³ç³ëãåí øûƒûñòàð

Äåêëàðàöèÿíûœ àáûëäàíƒàí ê‰í³

Øåêòåó ñûçûƒûíàí øûïàœûç

¤ê³ëä³ê øûƒûñòàð

VIII Àëäàƒû êåçåœäåð䳜 øûƒûñòàðû ʉí³, àéû, æûëû ñàíäàðìåí

(Äåêëàðàöèÿíû ïîøòàìåí òàïñûðƒàí æàƒäàéäà òîëòûðûëàäû)

Ì.Î.

ÆÈÛÍÛ (130.02.001-äåí 130.02.003 áîéûíøà ñîìà)

130.02.004 130.02.005

I ²ññàïàðëàð ñàíû (àíûòàìàëû) II ²ññàïàð ê‰íäåð³í³œ ñàíû (àíûòàìàëû) 130.02.004 æîëûíûœ øàìàñû 130.00.015 æîëûíà êμø³ð³ëåä³.

1 2 13 0 02 02 0 00 9

Íûñàí

(Äåêëàðàöèÿƒà 1-îñûìøà) ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áμë³ì. Æàëïû àïàðàò 1 ÑÒÍ

2

3

ÁÑÍ

Áμë³ì. Åñåï

0 0 0 0 0 0 0 1

01

Áμë³ì. Ñàëû òμëåóø³ òóðàëû æàëïû àïàðàò

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç.

Â

Áåò

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Íûñàí 130.01 Áåò 01 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íμì³ð³í êμðñåò³œ³ç

¤ÒÅÓÑ²Ç ÀËÛÍÀÍ (ÁÅвËÃÅÍ) Ì‡Ë²Ê (ÀÉÛÐÛÌÄÛËÛ ʤÌÅÊ, ÄÅÌÅÓØ²Ë²Ê Ê¤ÌÅÊ, ÀÉÛÐÛÌÀËÄÛ , ¤ÒÅÓÑ²Ç ÍÅòÇÄÅò ÀÓÄÀÐÛÌÄÀÐ*), ʲÐÓ ÆªÍṦØÅË²Ê ÆÀÐÍÀËÀÐÛ

¹

130.03

²Ñ-ØÀÐÀËÀÐÄÛ ¦ÉÛÌÄÀÑÒÛÐÓ ÆªÍÅ ¤ÒʲÇÓ (Äåêëàðàöèÿƒà 3-îñûìøà)

1 213000 030000

À

Çàœäû ò±ëƒàíûœ ÁÑÍ-û/ æåêå ò±ëƒàíûœ ÆÑÍ-û

C

Çàœäû (æåêå) ò±ëƒàíûœ ÑÒÍ-û

D

1

ÑÒÍ

2

3

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë Ðåçèäåíòò³ê åë³í³œ êîäû

E

ÁÑÍ

Áμë³ì. ²ñ-øàðàëàðäû ±éûìäàñòûðó æºíå μòê³çó

Ðåçèäåíòò³ê ìåìëåêåò³íäå ðåçèäåíò åìåñò³œ ò³ðêåó íμì³ð³

ÆÈÛÍÛ (æîë ÒÅÊ íûñàííûœ æèûíû áîéûíøà òîëòûðûëàäû)

Æîë êîäû

Àòàóû

130.03.001

¦éûìäàñòûðó æºíå μòê³çóãå øûƒûñòàðûíûœ ñîìàñû:

I

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

Ñúåçäåð

II Êîíôåðåíöèÿëàð III Ôîðóìäàð IV Æèíàëûñòàð V Ñàéëàóëàð VI Äåìîíñòðàöèÿëàð

* Òåã³í íåã³çäå áåð³ëãåí àóäàðûìäàðäû àëó êåç³íäå Å æºíå F áàƒàíäàðû òîëòûðûëìàéäû

VII Êμðìåëåð VIII Ìèòèíã³ëåð, êμøåäåã³ øåðóëåð, ïèêåòòåð, åðåó³ëäåð IX 1 213001 010001

X XI

Íûñàí 130.01 Áåò 02 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íμì³ð³í êμðñåò³œ³ç

¤ÒÅÓÑ²Ç ÀËÛÍÀÍ (ÁÅвËÃÅÍ) Ì‡Ë²Ê (ÀÉÛÐÛÌÄÛËÛ ʤÌÅÊ, ÄÅÌÅÓØ²Ë²Ê Ê¤ÌÅÊ, ÀÉÛÐÛÌÀËÄÛ , ¤ÒÅÓÑ²Ç ÍÅòÇÄÅò ÀÓÄÀÐÛÌÄÀÐ*), ʲÐÓ ÆªÍṦØÅË²Ê ÆÀÐÍÀËÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 1-îñûìøà)

Æàðèÿ ñμç ñμéëåóëåð Á±àðàëû ±äàéƒà ±ëøûëû åòó, ä³íè æîðàëàð ìåí ðºñ³ìäåð ¤çãåëåð 130.03.001 æîëûíûœ øàìàñû 130.00.016 æîëûíà êμø³ð³ëåä³

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áμë³ì. Æàëïû àïàðàò 1 ÑÒÍ

2 ¹

À

F

3

ÁÑÍ

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Áμë³ì. Åñåï

¤òåóñ³ç àëûíƒàí ì‰ë³êò³œ ò‰ð³**

G ̉ë³êò³œ êîäû

±æàòòûœ íμì³ð³ ìåí ê‰í³

H

I

¤òåóñ³ç àëûíƒàí ì‰ë³êò³œ, ê³ðó æºíå ì‰øåë³ê æàðíàëàðûíûí ñîìàñû ÒÐËÍ.

0 0 0 0 0 0 0 1

**

4 - μòåóñ³ç íåã³çäåã³ àóäàðûìäàð

ÌËÍ.

ìûœ

7 - ì‰øåë³ê æàðíàëàð

5 - μçãå äå μòåóñ³ç àëûíƒàí ì‰ë³ê 6 - ê³ðó æàðíàëàðû

3 - àéûðìàëäû

ÌËÐÄ.

ʉí³, àéû, æûëû ñàíäàðìåí

Íμì³ð

1 - àéûðûìäûëû êμìåê 2 - äåìåóø³ë³ê êμìåê

1 2 13 0 03 01 0 00 9

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 30 қарашадағы № 1518 қаулысымен бекітілген 1 213001 020000

Корпоративтік табыс салығы бойынша салық есептілігін (декларацияны) жасау қағидалары (130.00-нысан)

Íûñàí 130.01 Áåò 03 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íμì³ð³í êμðñåò³œ³ç

¤ÒÅÓÑ²Ç ÀËÛÍÀÍ (ÁÅвËÃÅÍ) Ì‡Ë²Ê (ÀÉÛÐÛÌÄÛËÛ ʤÌÅÊ, ÄÅÌÅÓØ²Ë²Ê Ê¤ÌÅÊ, ÀÉÛÐÛÌÀËÄÛ , ¤ÒÅÓÑ²Ç ÍÅòÇÄÅò ÀÓÄÀÐÛÌÄÀÐ*), ʲÐÓ ÆªÍṦØÅË²Ê ÆÀÐÍÀËÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 1-îñûìøà) Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áμë³ì. Æàëïû àïàðàò 1 ÑÒÍ À

2 ¹

J

3

ÁÑÍ

ÌËÐÄ.

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Áμë³ì. Åñåï

¤òåóñ³ç áåð³ëãåí ì‰ë³êò³œ, ê³ðó æºíå ì‰øåë³ê æàðíàëàðûíûí ñîìàñû ÒÐËÍ.

ÌÛŒ

ÌËÍ.

0 0 0 0 0 0 0 1

1 213001 030009

Íûñàí

130.02

ÊÎÌÌÅÐÖÈßËÛ ÅÌÅÑ ¦ÉÛÌÄÛ ¦ÑÒÀÓ (Äåêëàðàöèÿƒà 2-îñûìøà)

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåíáàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áμë³ì. Ñàëû òμëåóø³ òóðàëû æàëïû àïàðàò 1 ÑÒÍ

2

ÁÑÍ

3 Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë Áμë³ì. Êîììåðöèÿëû åìåñ ±éûìäû ±ñòàó Àòàóû

Æîë êîäû

ÒÐËÍ.

Êîììåðöèÿëû åìåñ ±éûìäû ±ñòàóƒà æ±ìñàëàòûí øûƒûñòàð

130.02.001 I

Ýëåêòð óàòûíà êåòêåí øûƒûñòàð

II

Æûëó óàòûíà êåòêåí øûƒûñòàð

III àðæûëû ûçìåò êμðñåòóëåðãå øûƒûñòàð IV Æàëäàó àûñûíà øûƒûñòàð V Êμë³ê øûƒûñòàðû Áàéëàíûñ ûçìåòòåð³íå æ±ìñàëàòûí øûƒûñòàð

VI

Àóäèòîðëû (êîíñóëüòàöèÿëû) ûçìåòòåðãå æ±ìñàëàòûí øûƒûñòàð

VII

VIII ʉçåò ûçìåòòåð³íå æ±ìñàëƒàí øûƒûñòàð IX Àäâîêàòòû ûçìåòòåð³íå æ±ìñàëàòûí øûƒûñòàð

Íîòàðèàëäû ûçìåòòåð³íå æ±ìñàëàòûí øûƒûñòàð

X

XI Íåã³çã³ ±ðàëäàðäû æμíäåóãå æ±ìñàëƒàí øûƒûñòàð XII Ñàëû æºíå áþäæåòêå òμëåíåò³í áàñà äà ì³íäåòò³ òμëåìäåð,

àéûïï±ëäàð æºíå μñ³ìàûëàð

XIII Ìåìëåêåòò³ê ºëåóìåòò³ê ñàòàíäûðó îðûíà ºëåóìåòò³ê àóäàðûìäàð XIV Àéûïï±ëäàð, μñ³ìï±ëäàð, ò±ðàñûçäû àéûïï±ëû XV

Ñàòàíäûðóƒà øûƒûñòàð

XVI

Æàðíàìàƒà øûƒûñòàð

XVII ¤çãå äå øûƒûñòàð

1 213002 010000

15

www.egemen.kz

27 наурыз 2013 жыл

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

Áåò

01

1. Жалпы ережелер 1. Осы Корпоративтік табыс салығы бойынша салық есептілігін (декларацияны) жасау қағидалары (130.00-нысан) (бұдан əрі – Қағидалар) «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Кодексіне (Салық кодексі), «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының кодексін (Салық кодексі) қолданысқа енгізу туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес əзірленген жəне корпоративтік табыс салығын есептеуге арналған корпоративтік табыс салығы бойынша салық есептілігі нысанын (декларация) (бұдан əрі – декларация) жасау тəртібін айқындайды. Декларацияны: акционерлік қоғамдарды, мекемелерді жəне пəтерлер (үй-жайлар) иелері кооперативтерінен басқа тұтыну кооперативтерін қоспағанда Салық кодексінің 134-бабы 2-тармағында көрсетілген табыстар бойынша Салық кодексінің 134-бабы 1-тармағының шарттарына сай келетін коммерциялық емес ұйымдар; Салық кодексінің 135-1-бабы 1-тармағының 1) жəне 2) тармақшаларында көрсетілген жəне Салық кодексінің 134-бабы 2-тармағында көрсетілген табыстар бойынша Салық кодексінің 134-бабы 1-тармағының шарттарына сай келетін дербес білім беру ұйымдары жасайды. 2. Декларация декларацияның өзінен (130-нысан) жəне салық міндеттемесінің есептелуі туралы ақпаратты егжей-тегжейлі көрсетуге арналған оған қосымшалардан (130.01-ден 130.03-ке дейінгі нысандар) тұрады. 3. Декларация толтыру кезінде түзетуге, өшіруге жəне тазалауға жол берілмейді. 4. Көрсеткіштер болмаған кезде декларацияның тиісті торкөздері толтырылмайды. 5. Декларацияға қосымшалар декларациядағы тиісті көрсеткіштерді көрсетуді талап ететін жолдарды толтыру кезінде міндетті тəртіпте жасалады. 6. Декларацияға қосымшалар оларда көрсетілуі тиіс деректер болмаған кезде жасалмайды. 7. Декларацияға қосымшалардың парағында бар жолдардағы көрсеткіштердің саны асып кеткен жағдайда декларацияға қосымшаның осындай парағы қосымша толтырылады. 8. Осы Қағидаларда мынадай арифметикалық белгілер қолданылады: «+» – қосу; «–» – алу; «х» – көбейту; «/» – бөлу; «=» – тең. 9. Сомалардың теріс мəндері декларацияның тиісті жолының (бағанының) бірінші сол жақтағы торкөзінде «–» белгісімен белгіленеді. 10. Декларация жасау кезінде: 1) қағаз жеткізгіште – қара не көк сиялы қаламмен немесе қаламұшпен, баспаханалық бас əріптермен немесе баспа құрылғысын пайдалана отырып толтырылады; 2) электронды жеткізгіште – Салық кодексінің 68-бабына сəйкес толтырылады. 11. Декларацияға Салық кодексінің 61-бабы 3-тармағына сəйкес салық төлеуші не оның өкілі қол қояды жəне Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген жағдайларда өзінің атауы жазылған мөрі бар салық төлеушінің не оның өкілінің мөрімен куəландырылады. 12. Декларацияны табыс ету кезінде: 1) келу тəртібінде қағаз жеткізгіште – екі данада жасалады, бір данасы салық органының белгісімен салық төлеушіге қайтарылады; 2) пошта арқылы хабарламасы бар тапсырыс хатпен қағаз жеткізгіште – салық төлеуші пошта немесе өзге байланыс ұйымының хабарламасын алады; 3) электронды түрде – салық төлеуші (салық агенті) салық есептілігінің салық қызметі органдарының салық есептілігін қабылдау жүйесінің салық еспептілігің қабылданғаны немесе қабылданбағаны туралы хабарлама алады. 13. Қосымшалардың «Салық төлеуші туралы жалпы ақпарат» деген бөлімдерінде декларацияның «Салық төлеуші туралы жалпы ақпарат» деген бөлімінде көрсетілген тиісті деректер көрсетіледі. 14. «Сəйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы» 2007 жылғы 12 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан əрі – Ұлттық тізілімдер туралы Заң) сəйкес декларацияны табыс ету кезінде: СТН – Ұлттық тізілімдер туралы Заңның 3-бабы 4-тармағының 4) тармақшасы қолданысқа енгізілгенге дейін салық төлеушінің тіркеу нөмірін; БСН – Ұлттық тізілімдер туралы Заңның 3-бабы 4-тармағының 4) тармақшасы қолданысқа енгізілген күннен бастап бизнес-сəйкестендіру нөмірі міндетті түрде толтыруы тиіс. 2. Декларацияны жасау (130.00-нысан) 15. «Салық төлеуші туралы жалпы ақпарат» деген бөлімде салық төлеуші мынадай деректерді көрсетеді: 1) СТН – салық төлеушінің тіркеу нөмірі. Салық міндеттемесін сенімгерлікпен басқарушы орындаған кезде жолында сенімгерлікпен басқарушы салық төлеушінің тіркеу нөмірі көрсетіледі; 2) БСН – салық төлеушінің бизнес-сəйкестендіру нөмірі. Салық міндеттемесін сенімгерлікпен басқарушы орындаған кезде жолында сенімгерлікпен басқарушының бизнес-сəйкестендіру нөмірі көрсетіледі. Болған кезде көрсетіледі; 3) салық есептілігі табыс етілетін салық кезеңі – декларация табыс етілетін есепті салық кезеңі (араб сандарымен көрсетіледі); 4) салық төлеушінің атауы. Құрылтай құжаттарына сəйкес заңды тұлғаның атауы көрсетіледі; 5) декларацияның түрі. Тиісті торкөздер декларацияның Салық кодексінің 63-бабында көрсетілген салық есептілігінің түрлеріне жатқызылуы ескеріле отырып, белгіленеді; 6) хабарламаның нөмірі мен күні. Жолдар Салық кодексінің 63-бабы 3-тармағының 4) тармақшасында көзделген декларация түрін тапсырған жағдайда толтырылады; 7) салық төлеушінің санаты. Торкөздер егер салық төлеуші А немесе В торкөздерінде көрсетілген санаттардың біріне жатқан жағдайда белгіленеді; 8) валюта коды. «Кеден декларацияларын толтыру үшін пайдаланылатын жіктеуіштер туралы» Кеден одағы комиссиясының 2010 жылғы 20 қыркүйектегі № 378 шешімімен (бұдан əрі – шешім) бекітілген 23 «Валюталар жіктеуіші» қосымшасына сəйкес валюта коды көрсетіледі; 9) табыс етілген қосымшалар. Табыс етілген қосымшалар торкөздері белгіленеді; 10) 100.00-нысаны бойынша декларация. Корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияда (100.00-нысан) көрcетілген қызметтен жалпыға бірдей белгіленген тəртіппен салық салуға жататын табыстар болған жағдайда белгіленеді; 11) жалпыға бірдей белгіленген тəртіппен салық салынуға тиіс табыстарды алу кезінде шығыстарды шегерімге жатқызу əдісі. Таңдаған əдісіне қарай тиісті торкөз белгіленеді. «Барабар» торкөзі егер салық төлеуші шығыстарды шегерімге жатқызудың барабар əдісін таңдаған жағдайда белгіленеді. «Бөлек есептеу» торкөзі егер салық төлеуші шығыстарды шегерімге жатқызудың бөлек есептеу əдісін таңдаған жағдайда белгіленеді. 16. «Табыстар» деген бөлімде: 1) 130.00.001 жолында депозиттер бойынша сыйақы түрінде алынған табыстардың сомасы

көрсетіледі; 2) 130.00.002 жолында грант түрінде алған табыстардың сомасы көрсетіледі; 3) 130.00.003 жолында өтеусіз мүлік түрінде алған табыстардың сомасы көрсетіледі; 4) 130.00.004 жолында кіру жарналары түрінде алған табыстардың сомасы көрсетіледі; 5) 130.00.005 жолында мүшелік жарналар түрінде алған табыстардың сомасы көрсетіледі; 6) 130.00.006 жолында кондоминиум қатысушыларының жарналары түрінде алған табыстардың сомасы көрсетіледі; 7) 130.00.007 жолында қайырымдылық көмек түрінде алған табыстардың сомасы көрсетіледі; 8) 130.00.008 жолында демеушілік көмек түрінде алған табыстарының сомасы көрсетіледі; 9) 130.00.009 жолында өтеусіз негізде аударымдар түрінде алған ақшаның сомасы көрсетіледі; 10) 130.00.010 жолында қайырмалдық түрінде алған табыстарының сомасы көрсетіледі; 11) 130.00.011 жолында мемлекеттік əлеуметтік тапсырысты жүзеге асыруға арналған шарт бойынша алған табыстың сомасы көрсетіледі; 12) 130.00.012 жолында 130.00.001-ден 130.00.011-ге дейінгі жолдардың сомасы ретінде айқындалатын табыстардың жалпы сомасы көрсетіледі; 13) 130.00.013 жолға корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияда (100.00-нысан) көрсетілген қызметтен түскен табыстар болған жағдайда 100.00.013 жолында көрсетілген басқа табыстардың сомасы көшіріледі; 14) 130.00.014 жолында 130.00.012 жəне 130.00.013. жолдарының сомасы ретінде айқындалатын табыстардың жиынтық сомасы көрсетіледі. 17. «Шығыстар» деген бөлімде: 1) 130.00.015 жолында коммерциялық емес ұйымды ұстауға арналған шығыстарының сомасы көрсетіледі. Бұл жолға 130.02.004 жолында көрсетілген сома көшіріледі; 2) 130.00.016 жолында іс-шараларды ұйымдастыру жəне өткізу бойынша шығыстардың сомасы көрсетіледі. Бұл жолға 130.03.001 жолында көрсетілген сома көшіріледі; 3) 130.00.017 жолында ақпараттық материалдарды əзірлеу жəне орналастыру бойынша шығыстардың сомасы көрсетіледі; 4) 130.00.018 жолында шарт талаптарына сəйкес салық төлеуші салық кезеңі үшін төлеген (төлеуге жататын) сыйақының сомасы көрсетіледі; 5) 130.00.019 жолында қайырымдылық көмек түріндегі шығыстардың сомасы көрсетіледі; 6) 130.00.020 жолында демеушілік көмек түріндегі шығыстарының сомасы көрсетіледі; 7) 130.00.021 жолында кіру жарналары түріндегі шығыстардың сомасы көрсетіледі; 8) 130.00.022 жолында мүшелік жарналар түріндегі шығыстардың сомасы көрсетіледі; 9) 130.00.023 жолында заңды жəне жеке тұлғаларға тегін берген мүлік бойынша шығыстардың сомасы көрсетіледі; 10) 130.00.024 жолында өтеусіз негізде аударымдардар бойынша шығыстардың сомасы көрсетіледі; 11) 130.00.025 жолында заңды жəне жеке тұлғаларға қайырмалдық түріндегі шығыстардың сомасы көрсетіледі; 12) 130.00.026 жолында 130.00.015-тен 130.00.025-ке дейінгі жолдардың сомасы ретінде айқындалатын шығыстардың жалпы сомасы көрсетіледі. 18. «Барабар əдісі бойынша шегерімдерді есептеу» деген бөлімде: 1) 130.00.027 жолында 130.00.013 жолдың сомасы мен 130.00.014 жолдың сомасының қатынасы ретінде айқындалатын табыстардың жалпы сомасында Салық кодексінің 134-бабы 4-тармағына сəйкес жалпыға бірдей белгіленген тəртіппен салық салуға жататын табыстардың үлес салмағы көрсетіледі; 2) 130.00.028 жолға корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияда (100.00-нысан) көрcетілген қызметтен табыстар болған жағдайда 100.00.021 I жолда көрсетілген сомасы көшіріледі; 3) 130.00.029 жолында корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияда (100.00-нысан) көрcетілген қызметтен табыстар болған жағдайда шегерімдерге жатқызуға жататын шығыстардың сомасы көрсетіледі. 130.00.027 жəне 130.00.028 жолдардың туындысы ретінде айқындалады. 19. 130.00.029 жолының шамасы 100.00.020 ІI жолына көшіріледі. 20. «Бөлек есептеу əдісі бойынша шегерімдерді есептеу» деген бөлімде: 130.00.030 жолында бөлек есептеу əдісі бойынша шегерімдерге жатқызуларға жататын шығыстардың сомасы көрсетіледі. Бұл жолға 130.00.026 жолдың сомасы көшіріледі. 21. «Салық төлеушiнiң жауапкершiлiгi» деген бөлімде: 1) «Басшының Т.А.Ə.» жолында құрылтай құжаттарына сəйкес басшының тегі, аты, əкесінің аты (болған кезде) көрсетіледі; 2) декларация тапсырылған күні. Декларацияның салық органына табыс етілген күні көрсетіледі; 3) салық органының коды. Салық төлеушінің орналасқан орны бойынша салық органының коды көрсетіледі; 4) «Декларацияны қабылдаған лауазымды адамның Т.А.Ə.» жолында декларацияны қабылдаған салық органы қызметкерінің тегі, аты, əкесінің аты (ол болған кезде) көрсетіледі; 5) декларацияның қабылданған күні. Салық кодексінің 584-бабы 2-тармағына сəйкес декларацияның табыс етілген күні көрсетіледі; 6) кіріс құжаты. Салық органы берген декларацияның тіркеу нөмірі көрсетіледі; 7) пошта штемпелінің күні. Пошта немесе өзге байланыс ұйымы қойған пошта штемпелінің күні көрсетіледі. 3. Өтеусіз алынған (берілген) мүлік (қайырымдылық көмек, демеушілік көмек, қайырмалдық, өтеусіз негіздегі аударымдар), мүшелік жəне кіру жарналары – 130.01-нысанын жасау 22. Осы нысан коммерциялық емес ұйымдардың табыс сомаларын айқындауға арналған. 23. «Есеп» деген бөлімде: 1) А бағанында жолдың реттік нөмірі көрсетіледі; 2) В бағанында салық төлеушінің тіркеу нөмірі көрсетіледі – заңды немесе жеке тұлға тегін берген (алған) мүліктің, алған (төлеген) мүшелік немесе кіру жарналары көрсетіледі; 3) С бағанында заңды тұлғаның бизнес-сəйкестендiру нөмірі немесе В бағанында көрсетілген жеке тұлғаның жеке сəйкестендiру нөмірі көрсетіледі. Жол заңды тұлғада не жеке тұлғада «Сəйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы» 2007 жылғы 12 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес бизнес сəйкестендіру не жеке сəйкестендіру нөмірі болған кезде толтырылуы тиіс; 4) D бағанында осы Қағидалардың 28-тармағына сəйкес резиденттік елінің коды көрсетіледі; 5) Е бағанында мүлікті өтеусіз берген (алған), мүшелік не кіру жарналарын алған (төлеген) резидент еместің резиденттік еліндегі тіркеу нөмірі көрсетіледі; 6) F бағанында өтеусіз алынған (тапсырылған) мүлік түрінің, алынған (төленген) мүшелік не кіру жарналарының коды көрсетіледі. Декларацияны толтыру кезінде өтеусіз алынған (берілген) мүлік түрлерінің, алынған (төленген) мүшелік не кіру жарналарының мынадай кодталуын пайдалану қажет: 1 – қайырымдылық көмек; 2 – демеушілік көмек; 3 – қайырмалдық; 4 – өтеусіз негіздегі аударымдар; 5 – өзге де өтеусіз алынған мүлік; 6 – кіру жарналары; 7 – мүшелік жарналар; 8 – мемлекеттiк əлеуметтiк тапсырысты жүзеге асыруға арналған шарт бойынша табыстар, депозиттер бойынша сыйақы жəне кондоминиумға қатысушылардың жарналары; 7) G бағанында осы Қағидалардың 29-тармағына сəйкес өтеусіз алынған мүліктің коды көрсетіледі. Бұл баған өтеусіз негіздегі аударымдар алынған жағдайда толтырылмайды; 8) Н бағанында мүліктің өтеусіз алынғанын (берілгенін), мүшелік не кіру жарналарының алынғанын (төленгенін) растайтын құжаттың нөмірі жəне күні көрсетіледі; 9) І бағанында өтеусіз алынған мүліктің, алынған мүшелік не кіру жарналарының сомасы (құны) көрсетіледі; 10) J бағанында өтеусіз берілген мүліктің, төленген мүшелік не кіру жарналарының сомасы (құны) көрсетіледі. 4. Коммерциялық емес ұйымды ұстау – 130.02-нысанын жасау 24. Бұл нысан коммерциялық емес ұйымның шығыстары сомасын айқындауға арналған. 25. «Коммерциялық емес ұйымды ұстау» деген бөлімде: 130.02.001 жолында 130.02.001 І-ден 130.02.001 XVІІ-ге дейінгі жолдардың сомасы ретінде айқындалатын коммерциялық емес ұйымды ұстауға шығыстар сомасы көрсетіледі; 130.02.001 І жолында электр энергиясына кеткен шығыстардың сомасы көрсетіледі; 130.02.001 ІІ жолында жылу энергиясына кеткен шығыстардың сомасы көрсетіледі; 130.02.001 ІІІ жолында қаржылық қызметтерге кеткен шығыстардың сомасы көрсетіледі; 130.02.001 ІV жолында жалдау төлемі шығыстарының сомасы көрсетіледі; 130.02.001 V жолында көліктік қызметтерге шығыстарының сомасы көрсетіледі; 130.02.001 VІ жолында байланыс қызметтеріне шығыстарының сомасы көрсетіледі; 130.02.001 VІІ жолында аудиторлық (консультациялық) қызметтерге шығыстар сомасы көрсетіледі; 130.02.001 VІІІ жолында күзет қызметтеріне шығыстар сомасы көрсетіледі; 130.02.001 ІX жолында адвокаттық қызметтерге шығыстар сомасы көрсетіледі; 130.02.001 X жолында нотариалдық қызметтерге шығыстар сомасы көрсетіледі; 130.02.001 XІ жолында негізгі құралдарды жөндеуге шығыстар сомасы көрсетіледі; 130.02.001 XІІ жолында салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер, айыппұлдар жəне өсімпұлдар сомасы көрсетіледі; 130.02.001 XІІІ жолында Мемлекеттік əлеуметтік сақтандыру қорына аударымдар сомасы көрсетіледі; 130.02.001 XІV жолында айыппұлдардың, өсімпұлдардың, тұрақсыздық айыптарының сомасы көрсетіледі; 130.02.001 XV жолында сақтандыруға кеткен шығыстар сомасы көрсетіледі; 130.02.001 XVІ жолында жарнамаға кеткен шығыстардың сомасы көрсетіледі; 130.02.001 XVІІ жолында өзге де шығыстардың сомасы көрсетіледі; 130.02.002 жолында 130.02.002 І жəне 130.02.002 ІІ жолдарының қосындысымен айқындалатын қызметкерлерге еңбекақы төлеуге жəне əлеуметтік төлемдерге жəне оқытуға кеткен шығыстардың сомасы көрсетіледі; 130.02.002 І жолында еңбекақы төлеуге жұмсалатын шығыстардың сомасы көрсетіледі; 130.02.002 ІІ жолында əлеуметтік төлемдерге кеткен шығыстардың сомасы көрсетіледі; 130.02.003 жолында 130.02.001 жолында ескерілмеген жəне 130.02.003 І, 130.02.003 VІІ, 130.02.003 VІІІ жолдарының қосындысымен айқындалатын коммерциялық емес ұйымды ұстауға кеткен барлық басқа да шығыстардың сомасы көрсетіледі; 130.02.003 І жолында 130.02.003 ІІ-ден 130.02.003 VІ-ға дейінгі жолдардың сомасы ретінде айқындалатын іссапар шығындарының жалпы сомасы көрсетіледі; 130.02.003 ІІ жолында бронь үшін төлеуді қоса алғанда, іссапар орны мен кері жол жүруге іс жүзінде жүргізілген шығыстардың сомасы көрсетіледі; 130.02.003 ІІІ жолында бронь үшін төлеуді қоса алғанда, тұрғын үй жалдауға нақты жүргізілген шығыстардың сомасы көрсетіледі; 130.02.003 ІV жəне 130.02.003 V жолдарында Қазақстан Республикасы шегінде жəне одан тыс жерлердегі іссапарлар бойынша төленетін тəуліктік төлемдердің тиісті сомасы көрсетіледі; 130.02.003 VІ жолында салық төлеуші кіру визасын ресімдеу кезінде (виза құны, консулдық қызметтер, міндетті медициналық сақтандыру) жұмсаған шығыстарының сомасы көрсетіледі; 130.02.003 VІІ жолында өкілдік шығыстарының сомасы көрсетіледі; 130.02.003 VІІІ жолында салық кезеңінің шығыстарына жатқызылатын алдағы кезеңдердің шығыстарының сомасы көрсетіледі; 130.02.004 жолында 130.02.001, 130.02.002 жəне 130.02.003 жолдарының қосындысымен айқындалатын коммерциялық емес ұйымды ұстауға шығыстардың жалпы сомасы көрсетіледі; 130.02.005 І жолында салық кезеңі ішіндегі іссапарлардың жалпы саны көрсетіледі; 130.02.005 ІІ жолында салық кезеңі ішіндегі іссапарлар күндерінің жалпы саны көрсетіледі. 130.02.004 жолының шамасы 130.00.015 жолына көшіріледі. 5. Іс-шараларды ұйымдастыру жəне өткізу – 130.03-нысанын жасау 26. Бұл нысан коммерциялық емес ұйымның қызметіне байланысты əртүрлі іс-шаралар ұйымдастыру жəне өткізу бойынша шығыстар сомасын айқындауға арналған. 27. «Іс-шараларды ұйымдастыру жəне өткізу» деген бөлімде: 130.03.001 жолында іс-шараларды ұйымдастыру мен өткізу бойынша шығыстардың сомасы көрсетіледі. 130.03.001 І-ден 130.04.001 XІ-ға дейінгі жолдарда іс-шаралар түрлері бойынша шығыстар сомасы көрсетіледі. 28. 130.03.001 жолының шамасы 130.00.016 жолына көшіріледі. 6. Елдердің кодтары 29. Резидент емес салық төлеушінің резиденттік елінің кодын толтыру кезінде шешімге 22 «Əлем елдерінің жіктеуіші» қосымшаға сəйкес елдердің кодталуын пайдалану қажет. 7. Мүлік кодтары 30. Мүлік кодын толтыру кезінде мынадай кодтауды пайдалану қажет: 01– ақша; 02 – қаржы инвестициялары; 03 – тауарлық-материалдық қорлар; 04 – негізгі құралдар; 05 – материалдық емес активтер; 06 – қызметтер; 07 – жұмыстар; 08 – өзгелері.

Áμë³ì. Ñàëû òμëåóø³ òóðàëû æàëïû àïàðàò 1 ÑÒÍ

2

3 1

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

4

Ñàëû òμëåóø³í³œ àòàóû

5

Äåêëàðàöèÿ ò‰ð³ (òè³ñò³ òîðêμçäå X êμðñåò³œ³ç):

6

Õàáàðëàìàíûœ íμì³ð³ ìåí ê‰í³ (õàáàðëàìà áîéûíøà

áàñòàïû

ÁÑÍ

îñûìøà

êåçåêò³

õàáàðëàìà áîéûíøà îñûìøà

òàðàòó

150.00.010

Åãåð á±ðûí øåãåð³ìãå æàòûçûëìàñà, íåã³çñ³ç ±ñòàëƒàí àéûïï±ëäàðäû áþäæåòòåí àéòàðûëƒàí àéûïï±ëäàðäàí áàñà, ñîò òàƒàéûíäàƒàí íåìåñå áîðûøòû äåï òàíûëƒàí àéûïï±ëäàð, μñ³ìï±ëäëàð æºíå ñàíêöèÿëàðäûœ áàñà äà ò‰ðëåð³

150.00.011

1 215000 010006

ÑÒÍ

 ê‰í³

A

7

Âàëþòà êîäû

8

Áåð³ëãåí îñûìøàëàð (òè³ñò³ òîðêμçäå X êμðñåò³œ³ç):

9 Ðåçèäåíòò³ê áåëã³ñ³ (òè³ñò³ òîðêμçäå X êμðñåò³œ³ç):

01 02 03 04 05 06 07 08 09 09 10

10 Ðåçèäåíòò³ê åë³í³œ êîäû íåìåñå ñàëûòû ò³ðêåó íμì³ð³ (åãåð 9 òîðêμç³ áåëã³ëåíñå):

150.00.014

Èñëàì áàíê³íäå îðíàëàñòûðûëƒàí èíâåñòèöèÿëû äåïîçèò áîéûíøà òàáûñ

150.00.015

Áàñà òàáûñòàð

150.00.016

ÆÛËÄÛ ÆÈÛÍÒÛ ÒÀÁÛÑ (150.00.001-äåí 150.00.015-êå äåé³íã³ æîëäàðäûœ ñîìàñû) Ñàëû êîäåêñ³í³œ 99-áàáûíûœ 1-òàðìàƒûíà ñºéêåñ æûëäû æèûíòû òàáûñòû ò‰çåòó

150.00.017

150.00.019

Æîë êîäû

Àòàóû

150.00.001

¤òê³çóäåí ò‰ñêåí òàáûñ

150.00.002 150.00.003

ÌËÐÄ.

̳íäåòòåìåëåðä³ åñåïòåí øûƒàðóäàí òàáûñ ʉìºíä³ ì³íäåòòåìåëåð áîéûíøà òàáûñ

150.00.006

Òàëàï åòó ± ûƒûí áåðóäåí òàáûñ

ÌËÍ.

ÌÛŒ

I Ñàëû êåç圳 áàñûíäàƒû ÒÌ áàðëûƒû II Ñàëû êåç圳 ñîœûíäàƒû ÒÌ áàðëûƒû Àëûíƒàí ÒÌ, æ±ìûñòàð, ûçìåòòåð䳜

III áàðëûƒû, ñîíûœ ³ø³íäå: A

òàóàðëàð, øèê³çàò, ìàòåðèàëäàð

B

àðæûëû ûçìåò êμðñåòó

C

æàðíàìàëû ûçìåò êμðñåòó

D êîíñóëüòàöèÿëû

ûçìåò êμðñåòó

E

ìàðêåòèíãò³ê ûçìåò êμðñåòó

F

äèçàéíåðë³ê ûçìåòòåð

G èíæèíèðèíãò³ê ûçìåòòåð H áàñà äà ûçìåòòåð, æ±ìûñòàð ûçìåòêåðëåð䳜 òàáûñòàðûíà åñåïòåëãåí æºíå æåêå ò±ëƒàëàðäûœ

IV μçãå äå òμëåìäåð³ áîéûíøà øûƒûñòàð

¤òêåí ñàëû êåçåœäåð³íäå àëäàƒû êåçåœäåð䳜 øûƒûñòàðû áîëûï

òàíûëƒàí æºíå åñåïò³ ñàëû êåç圳íäå øåãåð³ìãå æàòûçûëàòûí V æ±ìûñòàðäûœ, ûçìåò êμðñåòóëåð䳜 ±íû,ÒÌ μç³íä³ê ±íû

Êåé³íã³ øûƒûñòàð áîëûï åñåïòåëåò³í æ±ìûñòàð ìåí ûçìåò VI êμðñåòóëåð䳜 ±íû, ÒÌ μç³íä³ê ±íû Ò³ðêåëãåí àêòèâòåð䳜, àìîðòèçàöèÿƒà æàòïàéòûí ïðåôåðåíöèÿ îáúåêò³ëåð³ ìåí

VII àêòèâòåð䳜 áàñòàïû ±íûíà îñûëàòûí æ±ìûñòàð ìåí ûçìåòòåð䳜 ê±íû, ÒÌ μç³íä³ê ±íû

115-áàáûíûœ íåã³ç³íäå øåãåð³ìäåðãå æàòûçûëìàéòûí VIII ÑÊ æ±ìûñòàðäûœ, ûçìåò êμðñåòóëåð䳜 ±íû, ÒÌ μç³íä³ê ±íû Àëäàƒû êåçåœäåð䳜 øûƒûñòàðû áîëûï òàíûëàòûí æºíå êåé³íã³

IX ñàëû êåçåœäåð³íäå øåãåð³ìäåðãå æàòûçûëóû òè³ñ æ±ìûñòàðäûœ, ûçìåò êμðñåòóëåð䳜 ±íû, ÒÌ μç³íä³ê ±íû

Àéûïï±ëäàð, μñ³ìï±ëäàð, ò±ðàñûçäû àéûïï±ëäàðû

150.00.021

1 215000 020005

ÑÒÍ

Íûñàí 150.00 Áåò 03

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

ÁÑÍ

Áμë³ì. Øåãåð³ìäåð Æîë êîäû Àòàóû 150.00.022 Áàðàáàð ºä³ñò³œ îëäàíûëóûíà áàéëàíûñòû Ñ áîéûíøà äåêëàðàöèÿ äåðåêòåð³ áîéûíøà åñåïêå æàòûçûëìàéòûí Ñ 150.00.023

01.01.2009 æûëƒà àëûïòàñàí åñåïòåëãåí Ñ ñîìàñûíàí åñåïêå æàòûçûëàòûí Ñ ñîìàñûíûœ àñûï êåòó³

150.00.024

̪Ñ-íà ºëåóìåòò³ê àóäàðûìäàð

150.00.025

Ñûéàû áîéûíøà øûƒûñòàð

150.00.026

ʉìºíä³ ì³íäåòòåìåëåð, îíûœ ³ø³íäå: Ñàëû êîäåêñ³í³œ 88-áàáûíà ñºéêåñ á±ðûí òàáûñ äåï òàíûëƒàí òμëåíãåí ì³íäåòòåìåëåð䳜 ñîìàñû

150.00.028

ʉìºíä³ òàëàïòàð

150.00.029

Êåí îðûíäàðûí μíä³ðó ñàëäàðëàðûí æîþƒà êåòêåí øûƒûñòàð ìåí òàðàòó îðëàðûíà àóäàðûìäàðäûœ ñîìàëàðû

150.00.030

ûëûìè-çåðòòåó æºíå ƒûëûìè-òåõíèêàëû æ±ìûñòàðƒà øûƒûñòàð

150.00.031

Æèíàòàóøû ñà òàíäûðó øàðòòàðû áîéûíøà ñà òàíäûðó ñûéëûàûëàðûí îñïàƒàíäà, ñà òàíäûðó øàðòòàðû áîéûíøà ñà òàíäûðó ñûéëûàûëàðû

150.00.032

Òàáèƒè ðåñóðñòàðäû ãåîëîãèÿëû çåðòòåóãå æºíå îëàðäû μíä³ðóãå äàéûíäû æ±ìûñòàðûíà àðíàëƒàí øûƒûñòàð æºíå æåð îéíàóûí ïàéäàëàíóøûíûœ áàñ à äà øåãåð³ìäåð³

150.00.033

Æåð îéíàóûí ïàéäàëàíóøûíûœ àçà ñòàíäû êàäðëàðäû î ûòóƒà æºíå μœ³ðëåð䳜 ºëåóìåòò³ê ñàëàñûí äàìûòóƒà àðíàëƒàí øûƒûñòàðû

150.00.034

Òåð³ñ áàƒàìäû àéûðìà ñîìàñûíûœ îœ áàƒàìäû àéûðìà ñîìàñûíàí àñûï êåòó³

150.00.035

Ñàëû æºíå áþäæåòêå òμëåíåò³í áàñ à äà ì³íäåòò³ òμëåìäåð

150.00.036

Ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà øåãåð³ìäåð, îíûœ ³ø³íäå:

I I 150.00.037 150.00.038

I 150.00.039

I II

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

ûçìåòòiê iññàïàðëàð êåçiíäåãi μòåìàûëàð ñîìàñû

150.00.027

êîðïîðàòèâò³ê òàáûñ ñàëûƒûí òμëåóäåí áîñàòó ±ñûíûëƒàí êåë³ñ³ìøàðò áîéûíøà èíâåñòèöèÿëû æîáà øåœáåð³íäå 2009 æûëäûœ 1 àœòàðûíà äåé³í æºíå (íåìåñå) êåé³í ïàéäàëàíóƒà åíã³ç³ëãåí ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà

Èíâåñòèöèÿëû ñàëû ïðåôåðåíöèÿëàðû áîéûíøà øåãåð³ìäåð Áàñà äà øåãåð³ìäåð, ñîíûœ ³ø³íäå: ðåçèäåíò åìåñò³œ æàëïû ºê³ìø³ë³ê æºíå áàñàðóøûëû øûƒûñòàðû ØÅÃÅвÌÄÅÐ ÆÈÛÍÛ (150.00.039 I íåìåñå, 150.00.039 II íåìåñå, 150.00.039 III íåìåñå) Øåãåð³ìäåð (150.00.020-äàí áàñòàï 150.00.038 äåé³í ñîìàñû) Êîììåðöèÿëû ±éûìäàð åìåñòåð䳜 øåãåð³ìãå æàòûçóƒà æàòàòûí øûƒûñòàðûíûœ æèûíû (130.00.029)

Ð àóìàƒûíàí òûñ æåðëåðäå ò±ðàòû ìåêåìåñ³ áàð ðåçèäåíòò³œ III øåãåð³ìãå æàòûçóƒà æàòàòûí øûƒûñòàðûíûœ æèûíû

Áμë³ì. Òàáûñòàðäû æºíå øûƒûñòàðäû ò‰çåòó 150.00.040

I

Òàáûñòàðäû æºíå øûƒûñòàðäû ò‰çåòó Òàáûñòàðäû ò‰çåòó

II Øûƒûñòàðäû ò‰çåòó

1 215000 030004

ÑÒÍ

Íûñàí 150.00 Áåò

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

ÁÑÍ

04

Áμë³ì. Òðàíñôðåòò³ê áàƒà áåëã³ëåó òóðàëû çàœƒà ñºéêåñ òàáûñòàð ìåí øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó Æîë êîäû

Àòàóû

ÒÐËÍ.

150.00.041

Òàáûñòàðäû ò‰çåòó

150.00.042

Øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

150.00.043

ÑÀËÛ ÑÀËÛÍÀÒÛÍ ÒÀÁÛÑ (ÇÀËÀË) (150.01.042 + 150.02.036)

150.00.044

Øåòåëä³ê êμçäåðäåí àëûíàòûí ê³ð³ñ , îíûœ ³ø³íäå:

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

Áμë³ì. Ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñòû åñåïòåó

I 150.00.045

ñàëû ñàëóäà æ圳ëä³ã³ áàð åëäå àëûíƒàí ïàéäà íåìåñå ïàéäàíûœ á³ð áμë³ã³ Øûƒûñòàðäàí àñûï êåòêåí ê³ð³ñòåð䳜 õàëûàðàëû øàðòòàðƒà ñºéêåñ ñàëû ñàëóäàí áîñàòûëóƒà òè³ñ ñîìàñû ÑÀËÛ ÑÀËÛÍÀÒÛÍ ÒÀÁÛÑÒÛŒ (ÇÀËÀËÄÛŒ) ÁÀÐËÛÛ (150.01.045 + 150.02.039)

150.00.047

Êμø³ðóãå æàòàòûí çàëàë

150.00.048

Ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñòàí êåì³ò³ëó (150.00.048 À + 150.00.048 Â)

A

Øûƒûñòàð

B

Òàáûñòàð

150.00.050 150.00.051

Êåì³ò³ëó³ åñêåð³ëå îòûðûï, ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñ (150.01.048 + 150.02.042) Àëäûœƒû ñàëû êåçåœäåð³íåí êμø³ð³ëãåí çàëàëäàð ʤزвËÃÅÍ ÇÀËÀËÄÀÐÄÛ ÅÑÅÏÊÅ ÀËÀ ÎÒÛÐÛÏ ÑÀËÛ ÑÀËÛÍÀÒÛÍ ÒÀÁÛÑ (150.01.050 + 150.02.044) Áμë³ì. Ñàëû ì³íäåòòåìåñ³í åñåïòåó

150.00.052

ÊÒÑ ñòàâêàñû (%)

150.00.053

Øåòåëä³ê ñàëûòû åñåïêå æàòûçó

,

150.00.054

Øåòåë ñàëûƒûí åñåïêå æàòûçó åñêåð³ëå îòûðûï ÊÒÑ (150.01.053 + 150.02.047)

150.00.055

¦òûñ ò‰ð³íäåã³ òàáûñòûœ òμëåì êμç³íåí ±ñòàëƒàí ÊÒÑ

150.00.056

Ñûéàû ò‰ð³íäåã³ òàáûñòûœ òμëåì êμç³íåí ±ñòàëƒàí ÊÒÑ

I

àëäûœƒû ñàëû êåçåœäåð³íåí êμø³ð³ëãåí

II

ñàëû êåç圳íäå ±ñòàëƒàí

150.00.057

Ñàëû êîäåêñ³í³œ 200-áàáûíà ñºéêåñ òàáûñòûœ òμëåì êμç³íåí ±ñòàëƒàí ÊÒÑ

150.00.058

ÊÒÑ åñåïòåëä³ (150.01.057 + 150.02.051)

ÑÊ 139-áàáûíà ñºéêåñ ÊÒÑ ñîìàñû (150.01.057 + 150.02.051 I) ÑÊ 451-áàáûíà ñºéêåñ ÊÒÑ êåì³ò³ëó³ (150.02.051 II æîëäûœ ìºí³) III Ñòàíäàðòòû ñàëû æ圳ëä³êòåð³í îëäàíó êåç³íäåã³ ÊÒÑ êåì³ò³ëó³ (150.02.051 III æîëäûœ ìºí³) æûëäûœ 1 àœòàðûíà äåé³í æàñàëƒàí ÈÑÏ îëäàíóƒà àðíàëƒàí IV 2009 êåë³ñ³ìøàðòà ñºéêåñ ÊÒÑ êåì³ò³ëó³. 150.02.051 IV æîëäûœ ìºí³. V Ñàëû êîäåêñ³í³œ 151-áàáûíà ñºéêåñ ÊÒÑ êåì³ò³ëó³. 150.02.051 V æîëäûœ ìºí³

I

ÌÛŒ

1 215000 040003

Òóûíäû àðæû ±ðàëäàðû áîéûíøà òàáûñ

150.00.005

ÌËÐÄ.

Áμë³ì. Øåãåð³ìäåð

±í μñ³ì³íåí òàáûñ

150.00.004

ÒÐËÍ.

(150.00.020 I - 150.00.020 II + 150.00.020 III + 150.00.020 IV + 150.00.020 V 150.00.020 VI - 150.00.020 VII - 150.00.020 VIII - 150.00.020 IX)

X ):

ÌËÍ.

02

¤òê³ç³ëãåí òàóàðëàð (æ±ìûñòàð, ûçìåòòåð) áîéûíøà øûƒûñòàð

150.00.020

Áμë³ì. Æûëäû æèûíòû òàáûñ ÒÐËÍ.

Áåò

Òàóàðëû-ìàòåðèàëäû çàïàñòàðäû áàƒàëàóäûœ μçãå ºä³ñ³íå êμøó êåç³íäå àëûïòàñàí îœ (òåð³ñ) àéûðìà Ò‡ÇÅÒÓËÅÐ ÅÑÊÅвËÅ ÎÒÛÐÛÏ ÆÛËÄÛ ÆÈÛÍÒÛ ÒÀÁÛÑ (150.00.016 – 150.00.017 + íåìåñå - 150.00.018)

150.00.018I

A ðåçèäåíòò³ê åë³í³œ êîäû B ñàëûòû ò³ðêåó íμì³ð³ 11 Ðåçèäåíòò³œ àçàñòàí Ðåñïóáëèêàñûíàí òûñ æåðëåðäå ò±ðàòû ìåêåìåñ³ áàð áîëñà (êμðñåò³œ³ç

150.00

Áμë³ì. Æûëäû æèûíòû òàáûñ Àòàóû 150.00.012 Äèâèäåíäòåð, äåïîçèò, áîðûøòû áàƒàëû àƒàç, âåêñåëü, èñëàìäû æàëƒà áåðó ñåðòèôèêàòû áîéûíøà ñûéàû Îœ áàƒàìäû àéûðìà ñîìàñûíûœ 150.00.013 òåð³ñ áàƒàìäû àéûðìà ñîìàñûíàí àñûï êåòó³

Æîë êîäû

Ð ðåçèäåíò³ åìåñ

Â

A Ð ðåçèäåíò³

Íûñàí

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

ÁÑÍ

II

îñûìøà äåêëàðàöèÿ òàáûñ åòêåí æàƒäàéäà òîëòûðûëàäû):

A íμì³ð³

150.00.009

150.00.049

Íûñàí 150.00 Áåò 01

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç

Æåð îéíàóûí ïàéäàëàíóøûëàðäûœ òàáèƒè ðåñóðñòàðäû ãåîëîãèÿëû çåðòòåóãå æºíå îëàðäû μíä³ðóãå äàéûíäû æ±ìûñòàðûíà àðíàëƒàí øûƒûñòàðûí, ñîíäàé-à áàñà äà øûƒûñòàðûí ò‰çåòóäåí ò‰ñåò³í òàáûñ Êåí îðûíäàðûí èãåðó ñàëäàðûí æîþ æμí³íäåã³ íàòû øûƒûñòàð ñîìàñûíàí êåí îðûíäàðûí èãåðó ñàëäàðûí æîþ îðûíà àóäàðûëƒàí ñîìàíûœ àñûï ò‰ñó³íåí àëûíàòûí òàáûñ Æåð îéíàóûí ïàéäàëàíóøûíûœ òàðàòó îðûíûœ àðàæàòòàðûí ìàñàòñûç ïàéäàëàíó êμëåì³

150.00.046

àçàñòàí Ðåñïóáëèêàñû ‡ê³ìåò³í³œ 2012 æûëƒû «30» àðàøàäàƒû ¹ 1518 àóëûñûìåí áåê³ò³ëãåí

ÊÎÐÏÎÐÀÒÈÂÒ²Ê ÒÀÁÛÑ ÑÀËÛÛ ÁÎÉÛÍØÀ ÄÅÊËÀÐÀÖÈß

Ò³ðêåëãåí àêòèâòåðä³ øûƒàðóäàí ò‰ñåò³í òàáûñ

150.00.007 150.00.008

(Жалғасы 16-бетте).


æºíå (íåìåñå) êåé³í ïàéäàëàíóƒà åíã³ç³ëãåí ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà

16

I 150.01.036

Èíâåñòèöèÿëû ñàëû ïðåôåðåíöèÿëàðû áîéûíøà øåãåð³ìäåð

150.01.037

Áàñà äà øåãåð³ìäåð, ñîíûœ ³ø³íäå

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò 1

Ðåçèäåíò åìåñò³œ æàëïû ºê³ìø³ë³ê æºíå áàñàðóøûëû øûƒûñòàðû

I

ØÅÃÅвÌÄÅÐ ÆÈÛÍÛ (150.01.019-äàí áàñòàï 150.01.037-ãå äåé³í)

150.01.039

Òàáûñòàðäû æºíå øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

www.egemen.kz

ÁÑÍ

Òàáûñòàðäû ò‰çåòó

I

Ñàëû‚ åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû‚ êåç圳: æûë

ÑÒÍ

Áµë³ì. Òàáûñòàðäû æºíå øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

150.01.040

Òàáûñòàðäû ò‰çåòó

150.01.041

Øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

ÑÒÍ

Íûñàí 150.00 Áåò 05

Ñàëû€ åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû€ êåç圳: æûë

III

ÁÑÍ

Áµë³ì. Ñàëû€ ñàëûíàòûí òàáûñòû åñåïòåó ÒÐËÍ. Æîë êîäû Àòàóû Òàçà òàáûñ (150.01.058 + 150.02.052) 150.00.059

150.01.042

ÑÀËÛ£ ÑÀËÛÍÀÒÛÍ ÒÀÁÛÑ (ÇÀËÀË) (150.01.018 - 150.01.038 + 150.01.039 + 150.01.040 - 150.01.041) Øåòåëä³ê êµçäåðäåí àëûíàòûí òàáûñòàð, îíûœ ³ø³íäå:

ÌÛŒ

ÌËÍ.

Òàçà òàáûñ€à ÊÒÑ ñîìàñû, åñåïòåëãåí:

150.01.045

15% ñòàâêàñû áîéûíøà

150.01.046

II õàëû€àðàëû€ øàðòòà êµçäåëãåí

% ñòàâêàñû áîéûíøà

III õàëû€àðàëû€ øàðò æàñàëƒàí åë䳜 êîäû

Ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñòàí êåì³ò³ëó (150.01.047À + 150.01.047 Â):

IV õàëû€àðàëû€ øàðòòûœ àòàóû IV

A

øûƒûñòàð

B

òàáûñòàð

150.02.034

Òàáûñòàðäû ò‰çåòó

150.02.035

Øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

1 2 15 0 01 03 0 00 3

150.02.036 150.02.037

Øåòåëä³ê êµçäåðäåí òàáûñòàð, îíûœ ³ø³íäå:

4

Ñàëû€ îðãàíûíûœ êîäû

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

ÑÒÍ ÐÍÍ Ì.Î.

ÁÑÍ ÁÈÍ

___________________________/________/

ʉí³, àéû, æûëû ñàíäàðìåí

–îëû

Äåêëàðàöèÿíû €àáûëäàƒàí ëàóàçûìäû àäàìíûœ Ò.À.ª.

Ïîøòà øòåìïåë³í³œ ê‰í³

–±æàòòûœ ê³ð³ñ íµì³ð³

Àòàóû Íàèìåíîâàíèå

Æîë êîäû Êîä ñòðîêè

Äåêëàðàöèÿíûœ €àáûëäàíƒàí ê‰í³

Íûñàí 150.01 150.02 Áåò 05 Ñòð. 04

(Äåêëàðàöèÿíû ïîøòàìåí òàïñûðƒàí æàƒäàéäà òîëòûðûëàäû)

ʉí³, àéû, æûëû ñàíäàðìåí

ÒÐËÍ. ÒÐËÍ.

Àçàéòóäû åñêåðå îòûðûï ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñ

150.01.048

Àëäûœƒû ñàëû êåçåœäåð³íåí êµø³ð³ëãåí çàëàë

150.01.050

ʤزвËÃÅÍ ÇÀËÀË ÅÑÊÅвËÅ ÎÒÛÐÛÏ ÑÀËۙ ÑÀËÛÍÀÒÛÍ ÒÀÁÛÑ (150.01.048 - 150.01.049)

Ø.Î.

ÌËÐÄ. ÌËÐÄ.

ÌËÍ. ÌËÍ.

ÌÛŒ ÒÛÑ.

ÊÒÑ ñòàâêàñû (%)

ʵø³ðóãå æàòàòûí çàëàë

150.02.041

Ñàëû‚ ñàëûíàòûí òàáûñòàí êåì³ò³ëó (150.02.041 À + 150.02.042 Â):

A

øûƒûñòàð

B

òàáûñòàð

2

ÑÒÍ

¹

À

àëäûœƒû ñàëû êåçåœäåð³íåí êµø³ð³ëãåí ñàëû êåç圳íäå ±ñòàëƒàí

150.02.043

Êåì³ò³ëó³ åñêåð³ëå îòûðûï, ñàëû‚ ñàëûíàòûí òàáûñ (150.02.039 - 150.02.041) Àëäûœƒû ñàëû‚ êåçåœäåð³íåí êµø³ð³ëãåí çàëàëäàð

150.02.044

Ò‡ÇÅÒÓËÅÐ ÅÑÊÅвËÅ ÎÒÛÐÛÏ ÆÛËÄۍ ÆÈÛÍÒۍ ÒÀÁÛÑ (150.02.042 - 150.02.043)

150.02.045

ÊÒÑ ñòàâêàñû (%)

150.02.046

Øåòåëä³ê ñàëû‚òû åñåïêå æàò‚ûçó Øåòåë ñàëûƒûí åñåïêå æàò‚ûçó åñêåð³ëå îòûðûï ÊÒÑ (150.02.044 õ 150.02.045 - 150.02.46)

150.02.048

¦òûñ ò‰ð³íäåã³ òàáûñòûœ òµëåì êµç³íåí ±ñòàëƒàí ÊÒÑ

150.02.049

Ñûéà‚û ò‰ð³íäåã³ òàáûñòûœ òµëåì êµç³íåí ±ñòàëƒàí ÊÒÑ:

I

àëäûœƒû ñàëû‚ êåçåœäåð³íåí êµø³ð³ëãåí

II

ñàëû‚ êåç圳íäå ±ñòàëƒàí

N

Áµë³ì. ʵðñåòê³øòåð Øûƒûñòàðäûœ áàðëûƒû ((C-äåí G-ãå äåé³íã³ ñîìà) + O (J-äåí N-ãå äåé³íã³ ñîìà))

Øåãåð³ìãå æàòûçûëàòûí µçãå äå øûƒûñòàð ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

ÒÐËÍ.

Íûñàí 150.01 Áåò

13

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

4

Êåë³ñ³ìøàðòòûœ íµì³ð³ ìåí ê‰í³ Êåí îðíûíûœ àòàóû

5

2

Â

Òàçà òàáûñ (150.01.050 - 150.01.057)

150.01.059

Òàçà òàáûñà åñåïòåëãåí ÊÒÑ:

I

15% ñòàâêàñû áîéûíøà

II

õàëûàðàëû øàðòòà êµçäåëãåí

ÁÑÍ

Íûñàí 150.02 Áåò

2

ÑÒÍ

¹

Q

ÌËÐÄ.

̳íäåòòåìåëåðä³ åñåïòåí øûƒàðóäàí ò‰ñêåí òàáûñ

150.01.004

ʉìºíä³ ì³íäåòòåìåëåð áîéûíøà òàáûñ

150.01.005

Òàëàï åòó ± ûƒûí áåðóäåí òàáûñ

150.01.006

Ò³ðêåëãåí àêòèâòåðä³ øûƒàðóäàí ò‰ñåò³í òàáûñ

150.01.007

Æåð îéíàóûí ïàéäàëàíóøûëàðäûœ òàáèƒè ðåñóðñòàðäû ãåîëîãèÿëû çåðòòåóãå æºíå îëàðäû µíä³ðóãå äàéûíäû æ±ìûñòàðûíà àðíàëƒàí øûƒûñòàðûí, ñîíäàé-à

áàñ à äà øûƒûñòàðûí ò‰çåòóäåí ò‰ñåò³í òàáûñ

Àòàóû

Æîë êîäû

III õàëûàðàëû øàðò æàñàëƒàí åë䳜 êîäû

150.02.050

IV õàëûàðàëû øàðò àòàóû IV

150.02.051

ÊÒÑ áàðëûƒû (150.01.057 + 150.01.059 I íåìåñå 150.01.059 II)

Æåð îéíàóûí ïàéäàëàíóøûíûœ òàðàòó îðûíûœ àðàæàòûí ìà ñàòñûç ïàéäàëàíó êµëåì³

150.01.010

Åãåð á±ðûí øåãåð³ìãå æàò ûçûëìàñà, á±ðûí íåã³çñ³ç áþäæåòòåí àéòàðûëƒàí àéûïï±ëäàðäàí áàñ à, ñîò òàƒàéûíäàƒàí íåìåñå áîðûøòû äåï òàíûëƒàí àéûïï±ëäàð, µñ³ìà ûëàð æºíå ñàíêöèÿëàðäûœ áàñ à äà ò‰ðëåð³

150.01.012

Äèâèäåíäòåð, äåïîçèò, áîðûøòûê áàƒàëû àƒàç, âåêñåëü, èñëàìäû

æàëƒà áåðó ñåðòèôèêàòû áîéûíøà ñûéà û Îœ áàƒàìäû àéûðìà ñîìàñûíûœ òåð³ñ áàƒàìäû àéûðìà ñîìàñûíàí àñûï êåòó³

150.01.013

Èñëàì áàíê³íäå îðíàëàñòûðûëƒàí èíâåñòèöèÿëû äåïîçèò áîéûíøà òàáûñ

150.01.011

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

150.01.016 150.01.017

Ò‡ÇÅÒÓËÅÐ ÅÑÊÅвËÅ ÎÒÛÐÛÏ ÆÛËÄÛ ÆÈÛÍÒÛ ÒÀÁÛÑ (150.00.015 – 150.00.016 + íåìåñå - 150.00.017)

150.01.019

¤òê³ç³ëãåí òàóàðëàð (æ±ìûñòàð, ûçìåòòåð) áîéûíøà øûƒûñòàð

Êåëñ³ìøàðòòàí òûñ ûçìåò áîéûíøà êîðïîðàòèâò³ê òàáûñ ñàëûƒûí åñåïòåó áîéûíøà ñàëû ñàëóƒà áàéëàíûñòû îáúåêò³ëåð æºíå (íåìåñå) ñàëû ñàëó îáúåêò³ëåð³ òóðàëû (Äåêëàðàöèÿƒà 2-îñûìøà)

ÌÛŒ

7

Ñàëû êîäåêñ³í³œ 151-áàáûíà ñºéêåñ ÊÒÑ êåì³ò³ëó³ (150.02.051 I õ 100%)

150.02.052

Òàçà òàáûñ (150.02.044 - 150.02.051)

150.02.053

Òàçà òàáûñà åñåïòåëãåí ÊÒÑ:

I

15% ñòàâêàñû áîéûíøà

II

õàëûàðàëû øàðòòà êµçäåëãåí

ÒÀÁÈÈ ÐÅÑÓÐÑÒÀÐÄÛ ÃÅÎËÎÃÈßËÛ ÇÅÐÒÒÅÓÃÅ, ÁÀÐËÀÓÀ ƪÍÅ ¤ÍIJÐÓÃÅ ÄÀÉÛÍÄÛ Æ¦ÌÛÑÒÀÐÛÍÀ ÀÐÍÀËÀÍ ØÛÛÑÒÀРƪÍÅ ÆÅÐ

ÎÉÍÀÓÛÍ ÏÀÉÄÀËÀÍÓØÛËÀÐÄÛŒ ÁÀÑ À ÄÀ ØÛÛÑÒÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 3-îñûìøà)

Íûñàí 150.03 Áåò 07 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

% ñòàâêàñû áîéûíøà

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò 1 ÑÒÍ

2 ÁÑÍ ¹

À

Ñàëû êåçåœäåðiíå æèíàëƒàí øûƒûíäà ñîìàñû (Î - S)

T

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

3 Áµë³ì. ʵðñåòê³øòåð

Ñàëû êåçåœiíiœ áàñûíà æèíàëƒàí øûƒûíäàðäûœ òîáûíûœ ±í áàëàíñû

U

ÌÛŒ

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

V

ÌÛŒ

Êåëåñi øûƒûíäàðäûœ ñîìàñû ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

0 0 0 0 0 0 0 1

1

ÑÒÍ

13

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Æîë êîäû

150.02.002

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Íûñàí

150.01

Áåò

Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç

02

Àòàóû

ÒÐËÍ.

Ñàëû êåç圳 áàñûíäàƒû ÒÌ áàðëûƒû

II

Ñàëû êåç圳 ñîœûíäàƒû ÒÌ áàðëûƒû

̳íäåòòåìåëåðä³ åñåïòåí øûƒàðóäàí ò‰ñåò³í òàáûñ

150.02.005

ʉìºíä³ ì³íäåòòåìåëåð áîéûíøà òàáûñ

150.02.006

Òàëàï åòó ± ûƒûí áåðóäåí ò‰ñåò³í òàáûñ

150.02.007

Ò³ðêåëãåí àêòèâòåðä³ øûƒàðóäàí ò‰ñåò³í òàáûñ

150.02.008

Åãåð á±ðûí øåãåð³ìãå æàòûçûëìàñà, á±ðûí íåã³çñ³ç áþäæåòòåí àéòàðûëƒàí àéûïï±ëäàðäàí áàñà, ñîò òàƒàéûíäàƒàí íåìåñå áîðûøòû äåï òàíûëƒàí àéûïï±ëäàð, µñ³ìàûëàð æºíå ñàíêöèÿëàðäûœ áàñà äà ò‰ðëåð³

ÌËÐÄ.

W

3

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Áµë³ì. ʵðñåòê³øòåð

Ñàëû êåçåœiíiœ àƒûìûíäà æèíàëƒàí øûƒûíäàðäûœ òîáûíàí êåòêåí àêòèâòåðiíiœ ±íû

X

ÌÛŒ

Ñàëû êåçåœiíiœ àÿƒûíà æèíàëƒàí øûƒûíäàðäûœ òîáûíûœ ±í áàëàíñû (U + T + V) - W

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

Y

ÌÛŒ

2 5 2 5 2 5 2 5

Äèâèäåíäòåð, äåïîçèò, áîðûøòû áàƒàëû àƒàç, âåêñåëü, èñëàìäû æàëƒà áåðó ñåðòèôèêàòû áîéûíøà ñûéàû Îœ áàƒàìäû àéûðìà ñîìàñûíûœ òåð³ñ áàƒàìäû àéûðìà ñîìàñûíàí àñûï êåòó³

2 5

Íûñàí 150.03 Áåò 01

ÒÀÁÈÈ ÐÅÑÓÐÑÒÀÐÄÛ ÃÅÎËÎÃÈßËÛ ÇÅÐÒÒÅÓÃÅ, ÁÀÐËÀÓÀ ƪÍÅ ¤ÍIJÐÓÃÅ ÄÀÉÛÍÄÛ Æ¦ÌÛÑÒÀÐÛÍÀ ÀÐÍÀËÀÍ ØÛÛÑÒÀРƪÍÅ ÆÅÐ ÎÉÍÀÓÛÍ ÏÀÉÄÀËÀÍÓØÛËÀÐÄÛŒ ÁÀÑ À ÄÀ ØÛÛÑÒÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 3-îñûìøà)

2 5

Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

2 5 2 5 2 5

Îñû íûñàíäû æàñàó ‹àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ‹ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò

ÆÛËÄÛ­ ÆÈÛÍÒÛ­ ÒÀÁÛÑ (150.02.001-äåí 150.02.012-êå äåé³íã³ æîëäàðäûœ ñîìàñû) Ñàëû êîäåêñ³í³œ 99-áàáûíûœ 1-òàðìàƒûíà ñºéêåñ æûëäû æèûíòû òàáûñòû ò‰çåòó

̳íäåòòåìåëåðä³ åñåïòåí øûƒàðóäàí òàáûñ

Àìîðòèçàöèÿíûœ øåêò³ íîðìàñû

2 5

1 2150 02 04 0001

1

2

ÑÒÍ

0 0 0 0 0 0 0 1

Êåë³ñ³ìøàðòòûœ ¹ ìåí ê‰í³

Â

C

ÆÈÛÍÒÛƒÛ (æîë ÒÅÊ íûñàííûœ æèûíòûƒû áîéûíøà òîëòûðûëàäû)

D

Ãåîëîãèÿëû çåðòòåóãå øûƒûñòàð ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

2 5

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

3

ÁÑÍ

Áµë³ì.ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ Êµðñåòê³øòåð ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ‹ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí, ÁÀÑÏÀÕÀÍÀËۋ òîëòûðûœûç. ¹

À

Òàóàðëû-ìàòåðèàëäû çàïàñòàðäû áàƒàëàóäûœ µçãå ºä³ñ³íå êµøó êåç³íäå àëûïòàñàí îœ (òåð³ñ) àéûðìà 150.02.016II Ò‡ÇÅÒÓËÅÐ ÅÑÊÅвËÅ ÎÒÛÐÛÏ ÆÛËÄÛ ÆÈÛÍÒÛ ÒÀÁÛÑ (150.02.013 – 150.02.014 + íåìåñå - 150.02.015)

I

¹

ÁÑÍ

0 0 0 0 0 0 0 1

Áàñà òàáûñòàð

II

2

ÑÒÍ

À

150.02.012

ÌÛŒ

ÌËÍ.

Íûñàí 150.03 Áåò 08 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò

Èñëàì áàíê³íäå îðíàëàñòûðûëƒàí èíâåñòèöèÿëû äåïîçèò áîéûíøà òàáûñ

ÌËÍ.

Áàƒàëàó, àáàòòàíäûðó æµí³íäåã³ øûƒûñòàðäû îñà àëƒàíäà, ïàéäàëû àçáàëàðäû áàðëàóƒà æºíå µíä³ðóãå äàéûíäû æ±ìûñòàðûíà æ±ìñàëƒàí øûƒûñòàð ÒÐËÍ.

ÌÛŒ

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

Áµë³ì. Øåãåð³ìäåð

1 215003 080006

¤òê³ç³ëãåí òàóàðëàð (æ±ìûñòàð, ûçìåòòåð) áîéûíøà øûƒûñòàð

(150.02.017 I - 150.02.017 II + 150.02.017 III + 150.02.017 IV + 150.02.017 V 150.02.017 VI - 150.02.017 VII - 150.02.017 VIII - 150.02.017 IX)

Ñàëû êåç圳 áàñûíäàƒû ÒÌ­ áàðëûƒû Ñàëû êåç圳 ñîœûíäàƒû ÒÌ­ áàðëûƒû

Àëûíƒàí ÒÌ­, æ±ìûñòàð, ûçìåòòåð䳜 III áàðëûƒû, ñîíûœ ³ø³íäå: A òàóàðëàð, øèê³çàò, ìàòåðèàëäàð

A

òàóàðëàð, øèê³çàò, ìàòåðèàëäàð

B

B

àðæûëû ûçìåò êµðñåòó

C

æàðíàìàëû ûçìåò êµðñåòó

C

æàðíàìàëû ûçìåò êµðñåòó

D

êîíñóëüòàöèÿëû

D

êîíñóëüòàöèÿëû

àðæûëû ûçìåò êµðñåòó

ûçìåò êµðñåòó

ûçìåò êµðñåòó

E

ìàðêåòèíãò³ê ûçìåò êµðñåòó

F

äèçàéíåðë³ê ûçìåòòåð

G

èíæèíèðèíãò³ê ûçìåòòåð

1 215 003 01 0003

2

1 2 15 0 02 01 0 00 4

µçãå äå òµëåìäåð³ áîéûíøà øûƒûñòàð

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

ÑÒÍ

Êåé³íã³ øûƒûñòàð áîëûï åñåïòåëåò³í æ±ìûñòàð ìåí ûçìåò

ÁÑÍ

Ò³ðêåëãåí àêòèâòåð䳜, àìîðòèçàöèÿƒà æàòïàéòûí ïðåôåðåíöèÿ îáúåêò³ëåð³ ìåí àêòèâòåð䳜 áàñòàïû ±íûíà îñûëàòûí æ±ìûñòàð ìåí ûçìåòòåð䳜 ê±íû, ÒÌ µç³íä³ê ±íû

Àòàóû E ìàðêåòèíãò³ê ûçìåò êµðñåòó

Æîë êîäû

ÑÊ 115-áàáûíûœ íåã³ç³íäå øåãåð³ìäåðãå æàòûçûëìàéòûí

VIII æ±ìûñòàðäûœ, ûçìåò êµðñåòóëåð䳜 ±íû, ÒÌ µç³íä³ê ±íû

F

Àëäàƒû êåçåœäåð䳜 øûƒûñòàðû áîëûï òàíûëàòûí æºíå êåé³íã³ ñàëû êåçåœäåð³íäå øåãåð³ìäåðãå æàòûçûëóû òè³ñ æ±ìûñòàðäûœ,

G èíæèíèðèíãò³ê ûçìåòòåð

150.01.020

Àéûïï±ëäàð, µñ³ìï±ëäàð, ò±ðàñûçäû àéûïï±ëäàðû

H áàñà äà ûçìåòòåð, æ±ìûñòàð

150.01.021

Áàðàáàð ºä³ñò³œ îëäàíûëóûíà áàéëàíûñòû Ñ áîéûíøà äåêëàðàöèÿ äåðåêòåð³ áîéûíøà åñåïêå æàòûçûëìàéòûí Ñ

IV µçãå äå òµëåìäåð³ áîéûíøà øûƒûñòàð

150.01.022

01.01.2009 æûëƒà àëûïòàñàí åñåïòåëãåí Ñ ñîìàñûíàí åñåïêå æàòûçûëàòûí Ñ ñîìàñûíûœ àñûï êåòó³

V

150.01.023

̪Ñ-íà ºëåóìåòò³ê àóäàðûìäàð

150.01.024

Ñûéàû áîéûíøà øûƒûñòàð

VII

ûçìåòòiê iññàïàðëàð êåçiíäåãi µòåìàûëàð ñîìàñû

ʉìºíä³ òàëàïòàð

150.01.028

Êåí îðûíäàðûí µíä³ðó ñàëäàðëàðûí æîþƒà êåòêåí øûƒûñòàð ìåí òàðàòó îðëàðûíà àóäàðûìäàðäûœ ñîìàëàðû

IX

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Íûñàí

150.01.030 150.01.031

Òàáèƒè ðåñóðñòàðäû ãåîëîãèÿëû çåðòòåóãå æºíå îëàðäû µíä³ðóãå äàéûíäû æ±ìûñòàðûíà àðíàëƒàí øûƒûñòàð æºíå æåð îéíàóûí ïàéäàëàíóøûíûœ áàñ à äà øåãåð³ìäåð³

150.01

Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç

Áµë³ì. Øåãåð³ìäåð

Æèíàòàóøû ñà òàíäûðó øàðòòàðû áîéûíøà ñà òàíäûðó ñûéëûàûëàðûí îñïàƒàíäà, ñà òàíäûðó øàðòòàðû áîéûíøà ñà òàíäûðó ñûéëûàûëàðû

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

Æåð îéíàóûí ïàéäàëàíóøûíûœ àçà ñòàíäû êàäðëàðäû î ûòóƒà æºíå µœ³ðëåð䳜 ºëåóìåòò³ê ñàëàñûí äàìûòóƒà àðíàëƒàí øûƒûñòàðû Òåð³ñ áàƒàìäû àéûðìà ñîìàñûíûœ îœ áàƒàìäû àéûðìà ñîìàñûíàí àñûï êåòó³

150.01.034

Ñàëû òû æºíå áþäæåòêå òµëåíåò³í áàñ à äà ì³íäåòò³ òµëåìäåð

150.01.035

Ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà øåãåð³ìäåð, îíûœ ³ø³íäå:

Èíâåñòèöèÿëû ñàëû ïðåôåðåíöèÿëàðû áîéûíøà øåãåð³ìäåð

150.01.037

Áàñà äà øåãåð³ìäåð, ñîíûœ ³ø³íäå

2

ÑÒÍ

¹

E

ÌËÍ.

̪у-íà ºëåóìåòò³ê àóäàðûìäàð

150.02.022

Ñûéàû áîéûíøà øûƒûñòàð

ÌËÍ.

ÌÛŒ

Áåò

03

ʉìºíä³ òàëàïòàð

II Øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

Ñàëû òû æºíå áþäæåòêå òµëåíåò³í áàñ à äà ì³íäåòò³ òµëåìäåð Ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà øåãåð³ìäåð, îíûœ ³ø³íäå:

Èíâåñòèöèÿëû ñàëû ïðåôåðåíöèÿëàðû áîéûíøà øåãåð³ìäåð

150.02.031

Áàñà äà øåãåð³ìäåð, ñîíûœ ³ø³íäå:

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

Øåãåð³ìãå æàòûçûëàòûí ñû ñàëû êåçåœiíiœ ñîœûíà æèíàëƒàí øûƒûíäàðäûœ òîáûíûœ ±í áàëàíñû

ÌÛŒ

3

ÒÀÁÈÈ ÐÅÑÓÐÑÒÀÐÄÛ ÃÅÎËÎÃÈßËÛ ÇÅÐÒÒÅÓÃÅ, ÁÀÐËÀÓÀ ƪÍÅ ¤ÍIJÐÓÃÅ ÄÀÉÛÍÄÛ Æ¦ÌÛÑÒÀÐÛÍÀ ÀÐÍÀËÀÍ ØÛÛÑÒÀРƪÍÅ ÆÅÐ ÎÉÍÀÓÛÍ ÏÀÉÄÀËÀÍÓØÛËÀÐÄÛŒ ÁÀÑ À ÄÀ ØÛÛÑÒÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 3-îñûìøà)

2

ÑÒÍ

¹

À

Íûñàí 150.03 Áåò 03 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

H

Áµë³ì. ʵðñåòê³øòåð

Ñàëû êåç圳 ‰ø³í àçàñòàíäû êàäðëàðäû îûòóƒà æºíå µœ³ðëåð䳜 ºëåóìåòò³ê ñàëàñûí äàìûòóƒà íàòû øûƒûñòàðäûœ ñîìàñû ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

3

ÁÑÍ

I

ÌÛŒ

Ñàëû êåç圳 ‰ø³í êåë³ñ³ìøàðò áîéûíøà àçàñòàíäû êàäðëàðäû îûòóƒà æºíå µœ³ðëåð䳜 ºëåóìåòò³ê ñàëàñûí äàìûòóƒà øûƒûñòàðäûœ ñîìàñû ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

J

ÌÛŒ

Øåãåð³ìãå æàòûçûëàòûí îûòóƒà æºíå µœ³ðëåð䳜 ºëåóìåòò³ê ñàëàñûí äàìûòóƒà æ±ìñàëƒàí øûƒûñòàð ñîìàñû (H æºíå I-äåí åœ àçû) ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

0 0 0 0 0 0 0 1

1 2 15 0 03 10 0 00 1

ÛÇÌÅÒ Ê¤ÐÑÅÒÊÅÍ Æ¦ÌÛÑ ²ÑÒÅ˲ÍÃÅÍ Æ‡ÇÅÃÅ ÀÑÛÐÛËÀÍ ÒÀÓÀÐËÀÐ ÁÎÉÛÍØÀ Ñ Ò¤ËÅÓز ÁÎËÌÀÉÒÛÍ ÑÀËÛ Ò¤ËÅÓزËÅÐIJŒ ØÛÛÍÄÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 4-îñûìøà) Îñû íûñàíäû æàñàó ‰àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ‰ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò 1 ÑÒÍ À

ðåçèäåíò åìåñò³œ æàëïû ºê³ìø³ë³ê æºíå áàñàðóøûëû øûƒûñòàðû

2 ÁÑÍ ¹

0 0 0 0 0 0 0 1

B

ÑÒÍ

3 C

Áµë³ì. Øûƒûñòàð ÁÑÍ/ ÆÑÍ

ÆÈÛÍÒÛ›Û (æîë íûñàííûœ æèûíòûƒû áîéûíøà ›ÀÍÀ òîëòûðûëàäû)

ØÅÃÅвÌÄÅÐ ÆÈÛÍÛ (150.02.032 I íåìåñå, 150.02.032 II íåìåñå, 150.02.032 III íåìåñå)

I Øåãåð³ìäåð (150.02.017-äåí áàñòàï 150.02.031 äåé³í ñîìàñû) ±éûìäàð åìåñòåð䳜 øåãåð³ìãå æàòûçóƒà II Êîììåðöèÿëû æàòàòûí øûƒûñòàðûíûœ æèûíû

1 215 003 03 0 00 1

4

ÒÀÁÈÈ ÐÅÑÓÐÑÒÀÐÄÛ ÃÅÎËÎÃÈßËÛ ÇÅÐÒÒÅÓÃÅ, ÁÀÐËÀÓÀ ƪÍÅ ¤ÍIJÐÓÃÅ ÄÀÉÛÍÄÛ Æ¦ÌÛÑÒÀÐÛÍÀ ÀÐÍÀËÀÍ ØÛÛÑÒÀРƪÍÅ ÆÅÐ

ÎÉÍÀÓÛÍ ÏÀÉÄÀËÀÍÓØÛËÀÐÄÛŒ ÁÀÑ À ÄÀ ØÛÛÑÒÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 3-îñûìøà)

Íûñàí 150.03 Áåò 04 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò

1 2 150 02 020 003

À

2

ÑÒÍ

¹

K

Íåã³çã³ ±ðàëäàðäû ñàòûï àëó áîéûíøà øûƒûñòàð

Áµë³ì. Øåãåð³ìäåð Àòàóû Ð àóìàƒûíàí òûñ æåðëåðäå ò±ðà‚òû ìåêåìåñ³ áàð ðåçèäåíòò³œ øåãåð³ìãå æàò‚ûçóƒà æàòàòûí øûƒûñòàðûíûœ æèûíû

Áµë³ì. Òðàíñôðåòò³ê áàƒà áåëã³ëåó òóðàëû Çàœƒà ñºéêåñ òàáûñòàð ìåí øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

3

ÁÑÍ

Æåð îéíàóûí ïàéäàëàíó ±ûƒû ò‰ð³íäåã³ ìàòåðèàëäû åìåñ àêòèâòåðä³ ñàòûï àëó áîéûíøà øûƒûñòàð

L ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

¤çãå äå ìàòåðèàëäû åìåñ àêòèâòåðä³ ñàòûï àëó áîéûíøà øûƒûñòàð

M ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

0 0 0 0 0 0 0 1

Ñàëû‚ åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû‚ êåç圳: æûë

ÑÒÍ

Íûñàí

150.02

Áåò

03

1 215004 010002 ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

Áµë³ì. Òàáûñòàðäû æºíå øûƒûñòàðäû ò‰çåòó 150.02.033

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Øåãåð³ìãå æàòûçûëàòûí ñû ñàëû êåçåœiíiœ ñîœûíà æèíàëƒàí øûƒûíäàðäûœ òîáûíûœ ±í áàëàíñû

AC

0 0 0 0 0 0 0 1

êîðïîðàòèâò³ê òàáûñ ñàëûƒûí òµëåóäåí áîñàòó ±ñûíûëƒàí êåë³ñ³ìøàðò áîéûíøà èíâåñòèöèÿëû æîáà øåœáåð³íäå 2009 æûëäûœ 1 àœòàðûíà äåé³í æºíå (íåìåñå) êåé³í ïàéäàëàíóƒà åíã³ç³ëãåí ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà

I 150.02.030

III

Áµë³ì. Ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñòû åñåïòåó

¹

Æèíàòàóøû ñà òàíäûðó øàðòòàðû áîéûíøà ñà òàíäûðó ñûéëûàûëàðûí îñïàƒàíäà, ñà òàíäûðó øàðòòàðû áîéûíøà ñà òàíäûðó ñûéëûàûëàðû

150.00.028

150.02.032

Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

Òåð³ñ áàƒàìäû àéûðìà ñîìàñûíûœ îœ áàƒàìäû àéûðìà ñîìàñûíàí àñûï êåòó³

150.00.029

I

Íûñàí 150.03 Áåò 10

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò

150.02.025

I

3 Áµë³ì. ʵðñåòê³øòåð

1

150.02.024

ÌÛŒ

2 ÁÑÍ

ÑÒÍ

À

ûçìåòòiê iññàïàðëàð êåçiíäåãi µòåìàûëàð ñîìàñû

ÁÑÍ

ñàëû ñàëóäà æ圳ëä³ã³ áàð åëäå àëûíƒàí ïàéäà íåìåñå ïàéäàíûœ á³ð áµë³ã³

ÌËÐÄ.

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

ʉìºíä³ ì³íäåòòåìåëåð, îíûœ ³ø³íäå: Ñàëû êîäåêñ³í³œ 88-áàáûíà ñºéêåñ á±ðûí òàáûñ äåï òàíûëƒàí òµëåíãåí ì³íäåòòåìåëåð䳜 ñîìàñû

Æîë êîäû

I

Òµëåíãåí êîììåðöèÿëû òàáó áîíóñûíûœ ñîìàñû ÒÐËÍ.

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò

1 2 150 03 020002

01.01.2009 æûëƒà àëûïòàñàí åñåïòåëãåí ƒƒÑ ñîìàñûíàí åñåïêå æàòûçûëàòûí ƒƒÑ ñîìàñûíûœ àñûï êåòó³

150.02.021

Òàáûñòàðäû æºíå øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

Øåòåëä³ê êµçäåðäåí àëûíàòûí òàáûñòàð, îíûœ ³ø³íäå:

G

ÌÛŒ

Àëäàƒû êåçåœäåð䳜 øûƒûñòàðû áîëûï òàíûëàòûí æºíå êåé³íã³ ñàëû êåçåœäåð³íäå øåãåð³ìäåðãå æàòûçûëóû òè³ñ æ±ìûñòàðäûœ,

150.02.020

Òàáûñòàðäû ò‰çåòó

150.01.043

ÌËÍ.

1

ûçìåò êµðñåòóëåð䳜 ±íû, Ò̃ µç³íä³ê ±íû

Áàðàáàð ºä³ñò³œ îëäàíûëóûíà áàéëàíûñòû ƒƒÑ áîéûíøà äåêëàðàöèÿ äåðåêòåð³ áîéûíøà åñåïêå æàòûçûëìàéòûí ƒƒÑ

Áµë³ì. Òàáûñòàðäû æºíå øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

ÑÀËÛ£ ÑÀËÛÍÀÒÛÍ ÒÀÁÛÑ (ÇÀËÀË) (150.01.018 - 150.01.038 + 150.01.039 + 150.01.040 - 150.01.041)

ÌËÐÄ.

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

ÒÐËÍ.

150.01.042

ÌÛŒ

¤òêåí ñàëû êåçåœäåð³íäå àëäàƒû êåçåœäåð䳜 øûƒûñòàðû áîëûï òàíûëƒàí æºíå åñåïò³ ñàëû êåç圳íäå øåãåð³ìãå æàòûçûëàòûí æ±ìûñòàðäûœ, ûçìåò êµðñåòóëåð䳜 ±íû,Ò̃ µç³íä³ê ±íû Êåé³íã³ øûƒûñòàð áîëûï åñåïòåëåò³í æ±ìûñòàð ìåí ûçìåò êµðñåòóëåð䳜 ±íû, Ò̃ µç³íä³ê ±íû Áåëã³ëåíãåí àêòèâòåð, àìîðòèçàöèÿƒà æàòàòûí åìåñ ïðåôåðåíöèÿ æºíå àêòèâòåð íûñàíäàðûíûœ áàñòàïû ±íûíà îñûëàòûí æ±ìûñòàð æºíå ûçìåòòåð䳜 íàòû ê±íû, Ò̃ µç³íä³ê ±íû

3

Øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

ÌËÍ.

0 0 0 0 0 0 0 1

ÌÛŒ

10

ØÅÃÅвÌÄÅÐ ÆÈÛÍÛ (150.01.019-äàí áàñòàï 150.01.037-ãå äåé³í)

150.01.041

ÌËÐÄ.

Òµëåíãåí îë îþ áîíóñûíûœ ñîìàñû

ÒÀÁÈÈ ÐÅÑÓÐÑÒÀÐÄÛ ÃÅÎËÎÃÈßËÛ ÇÅÐÒÒÅÓÃÅ, ÁÀÐËÀÓÀ ƪÍÅ ¤ÍIJÐÓÃÅ ÄÀÉÛÍÄÛ Æ¦ÌÛÑÒÀÐÛÍÀ ÀÐÍÀËÀÍ ØÛÛÑÒÀРƪÍÅ ÆÅÐ

ÎÉÍÀÓÛÍ ÏÀÉÄÀËÀÍÓØÛËÀÐÄÛŒ ÁÀÑ À ÄÀ ØÛÛÑÒÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 3-îñûìøà)

150.02.019

Ðåçèäåíò åìåñò³œ æàëïû ºê³ìø³ë³ê æºíå áàñàðóøûëû øûƒûñòàðû

Òàáûñòàðäû ò‰çåòó

F

Æàëïû ºê³ìø³ë³ê øûƒûñòàð ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

1

150.01.040

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

3

ÁÑÍ

Áµë³ì. ʵðñåòê³øòåð

êîðïîðàòèâò³ê òàáûñ ñàëûƒûí òµëåóäåí áîñàòó ±ñûíûëƒàí êåë³ñ³ìøàðò áîéûíøà èíâåñòèöèÿëû æîáà øåœáåð³íäå 2009 æûëäûœ 1 àœòàðûíà äåé³í æºíå (íåìåñå) êåé³í ïàéäàëàíóƒà åíã³ç³ëãåí ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà

I 150.01.036

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò 1 À

ÒÐËÍ.

Àéûïï±ëäàð, µñ³ìï±ëäàð, ò±ðàñûçäû àéûïï±ëäàðû

150.00.027

3

Àòàóû ûëûìè-çåðòòåó æºíå ƒûëûìè-òåõíèêàëû æ±ìûñòàðƒà øûƒûñòàð

02

Áµë³ì. Øåãåð³ìäåð

150.02.018

150.02.026

1 2 15 001 02 0 004

ÑÒÍ

Áåò

ÑÊ 115-áàáûíûœ íåã³ç³íäå øåãåð³ìäåðãå æàòûçûëìàéòûí VIII æ±ìûñòàðäûœ, ûçìåò êµðñåòóëåð䳜 ±íû, Ò̃ µç³íä³ê ±íû

150.02.023

ÁÑÍ

150.02

ƒûçìåòêåðëåð䳜 òàáûñòàðûíà åñåïòåëãåí æºíå æåêå ò±ëƒàëàðäûœ

VI

ʉìºíä³ ì³íäåòòåìåëåð, îíûœ ³ø³íäå: Ñàëû êîäåêñ³í³œ 88-áàáûíà ñºéêåñ á±ðûí òàáûñ äåï òàíûëƒàí òµëåíãåí ì³íäåòòåìåëåð䳜 ñîìàñû

Íûñàí

äèçàéíåðë³ê ûçìåòòåð

ûçìåò êµðñåòóëåð䳜 ±íû, ÒÌ µç³íä³ê ±íû

150.01.027

Îñû íûñàíäû æàñàó ­àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ­ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

2

VI êµðñåòóëåð䳜 ±íû, ÒÌ µç³íä³ê ±íû

150.01.026

Íûñàí 150.03 Áåò 02 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

ÒÀÁÈÈ ÐÅÑÓÐÑÒÀÐÄÛ ÃÅÎËÎÃÈßËÛ ÇÅÐÒÒÅÓÃÅ, ÁÀÐËÀÓÀ ƪÍÅ ¤ÍIJÐÓÃÅ ÄÀÉÛÍÄÛ Æ¦ÌÛÑÒÀÐÛÍÀ ÀÐÍÀËÀÍ ØÛÛÑÒÀРƪÍÅ ÆÅÐ

ÎÉÍÀÓÛÍ ÏÀÉÄÀËÀÍÓØÛËÀÐÄÛŒ ÁÀÑ À ÄÀ ØÛÛÑÒÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 3-îñûìøà)

¤òêåí ñàëû êåçåœäåð³íäå àëäàƒû êåçåœäåð䳜 øûƒûñòàðû áîëûï òàíûëƒàí æºíå åñåïò³ ñàëû êåç圳íäå øåãåð³ìãå æàòûçûëàòûí æ±ìûñòàðäûœ, ûçìåò êµðñåòóëåð䳜 ±íû, ÒÌ µç³íä³ê ±íû

VII

8

ÒÀÁÈÈ ÐÅÑÓÐÑÒÀÐÄÛ ÃÅÎËÎÃÈßËÛ ÇÅÐÒÒÅÓÃÅ, ÁÀÐËÀÓÀ ƪÍÅ ¤ÍIJÐÓÃÅ ÄÀÉÛÍÄÛ Æ¦ÌÛÑÒÀÐÛÍÀ ÀÐÍÀËÀÍ ØÛÛÑÒÀРƪÍÅ ÆÅÐ

ÎÉÍÀÓÛÍ ÏÀÉÄÀËÀÍÓØÛËÀÐÄÛŒ ÁÀÑ À ÄÀ ØÛÛÑÒÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 3-îñûìøà)

ÌÛŒ

1

150.02.011

H áàñà äà ûçìåòòåð, æ±ìûñòàð IV ûçìåòêåðëåð䳜 òàáûñòàðûíà åñåïòåëãåí æºíå æåêå ò±ëƒàëàðäûœ V

ÌËÍ.

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

150.02.004

Àëûíƒàí ÒÌ, æ±ìûñòàð, ûçìåòòåð䳜 áàðëûƒû, ñîíûœ ³ø³íäå:

III

ÌËÐÄ.

±í µñ³ì³íåí òàáûñ Òóûíäû àðæû ±ðàëäàðû áîéûíøà òàáûñ

150.02.017

Áµë³ì. Øåãåð³ìäåð

I

ÒÐËÍ.

ÌÛŒ

150.02.015I

2

Æîë êîäû

1 215003 070007

Áµë³ì. Æûëäû æèûíòû òàáûñ

Àòàóû Àòàóû ¤òê³çóäåí ò‰ñêåí òàáûñ

150.02.003

150.02.014

ÑÒÍ

01

ÁÑÍ

2

Æîë êîäû

(150.01.019 I - 150.01.019 II + 150.01.019 III + 150.01.019 IV + 150.01.019 V 150.01.019 VI - 150.01.019 VII - 150.01.019 VIII - 150.01.019 IX)

ÁÑÍ

Íûñàí 150.02 Áåò

Áµë³ì. Ñàëû òµëåóø³ òóðàëû æàëïû àïàðàò

1 2 15 0 01 01 0 005

I

ÌËÍ.

Îñû íûñàíäû æàñàó ­àƒèäàëàðûí î ûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ­ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

150.02.013

150.01.039

ÌËÐÄ.

ÌÛŒ

ÌËÍ.

150.02.010

150.01.038

Òàáûñòàðäûœ áàðëûƒû (P-äàí R-ƒà äåé³íã³ ñîìà) ÒÐËÍ.

1 2 150 03 060008

150.02.054 ÊÒÑ ÁÀÐËÛ“Û (150.02.051 + 150.02.053 I íåìåñå 150.02.053 II)

150.02.009

I

S

ÌÛŒ

ÑÊ 451-áàáûíà ñºéêåñ ÊÒÑ êåì³ò³ëó³ (150.02.051 I õ 70%)

V

150.02.001

150.01.018I

I

ÌËÍ.

ÌÛŒ

ÌËÍ.

æûëäûœ 1 àœòàðûíà äåé³í æàñàëƒàí ÈÑÏ îëäàíóƒà àðíàëƒàí IV 2009 êåë³ñ³ìøàðòà ñºéêåñ ÊÒÑ êåì³ò³ëó³

ÆÛËÄۄ ÆÈÛÍÒۄ ÒÀÁÛÑ (150.01.001-äåí 150.00.014-êå äåé³íã³ æîëäàðäûœ ñîìàñû) Ñàëû êîäåêñ³í³œ 99-áàáûíûœ 1-òàðìàƒûíà ñºéêåñ æûëäû æèûíòû òàáûñòû ò‰çåòó Òàóàðëû -ìàòåðèàëäû çàïàñòàðäû áàƒàëàóäûœ µçãå ºä³ñ³íå êµøó êåç³íäå àëûïòàñ àí îœ (òåð³ñ) àéûðìà

150.01.015

150.01.033

ÌËÐÄ.

ÊÒÑ åñåïòåëä³ (150.02.051 I - 150.02.051 II -150.02.051 III - 150.02.051 IV - 150.02.051 V) ÑÊ 139-áàáûíà ñºéêåñ ÊÒÑ ñîìàñû (150.02.047 - 150.02.048 - 150.02.049 I - 150.02.049 II - 150.02.050)

II

Àƒûìäàƒû ïàðà òûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç

Áàñ à òàáûñòàð

150.01.014

150.01.032

ÒÐËÍ.

1 2 150 01 040002

150.01.009

Æîë êîäû

ÌÛŒ

Æåð îéíàóûí ïàéäàëàíó ±ûƒûíûœ á³ð áµë³ã³í µòê³çóäåí ò‰ñêåí òàáûñòàð

Ñàëû êîäåêñ³í³œ 200-áàáûíà ñºéêåñ òàáûñòûœ òµëåì êµç³íåí ±ñòàëƒàí ÊÒÑ

III Ñòàíäàðòòû ñàëû æ圳ëä³êòåð³í îëäàíó êåç³íäåã³ ÊÒÑ êåì³ò³ëó³

01

Êåí îðûíäàðûí èãåðó ñàëäàðûí æîþ æµí³íäåã³ íà òû øûƒûñòàð ñîìàñûíàí êåí îðûíäàðûí èãåðó ñàëäàðûí æîþ îðûíà àóäàðûëƒàí ñîìàíûœ àñûï ò‰ñó³íåí àëûíàòûí òàáûñ

150.01.008

150.01.029

ÌËÍ.

R

Áµë³ì. Ñàëû ì³íäåòòåìåñ³í åñåïòåó % ñòàâêàñû áîéûíøà

Áµë³ì. Æûëäû æèûíòû òàáûñ

150.01.003

150.01.025

Áµë³ì. ʵðñåòê³øòåð

Êîììåðöèÿëû òàáóäàí êåé³í µíä³ðóä³ áàñòàƒàí ñºòêå äåé³í ïàéäàëû àçáàëàðäû µòê³çóäåí àëûíƒàí òàáûñòàð ÒÐËÍ.

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

3

ÁÑÍ

±í µñ³ì³íåí òàáûñ

150.01.002

IX

Íûñàí 150.03 Áåò 06 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

04

III õàëûàðàëû øàðò æàñàëƒàí åë䳜 êîäû

ÌËÐÄ.

ÌÛŒ.

4

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

ÑÒÍ

ê‰í³

ÒÐËÍ.

ÌËÍ.

1 215 002 03 0002

IV õàëûàðàëû øàðò àòàóû IV

Àòàóû ¤òê³çóäåí ò‰ñêåí òàáûñ

Æîë êîäû

ÌËÐÄ.

6

ÒÐËÍ.

150.01.001

ÒÊÆ-íåí àëûï òàñòàóƒà æàòàòûí ê³ð³ñòåðä³ îñïàƒàíäà, ãåîëîãèÿëû çåðòòåó ìåí µíä³ðóãå äàéûíäû æ±ìûñòàðûí æ‰ðã³çó êåç圳íäå àëûíƒàí òàáûñòàð ÒÐËÍ.

ÒÀÁÈÈ ÐÅÑÓÐÑÒÀÐÄÛ ÃÅÎËÎÃÈßËÛ ÇÅÐÒÒÅÓÃÅ, ÁÀÐËÀÓÀ ƪÍÅ ¤ÍIJÐÓÃÅ ÄÀÉÛÍÄÛ Æ¦ÌÛÑÒÀÐÛÍÀ ÀÐÍÀËÀÍ ØÛÛÑÒÀРƪÍÅ ÆÅÐ

ÎÉÍÀÓÛÍ ÏÀÉÄÀËÀÍÓØÛËÀÐÄÛŒ ÁÀÑ À ÄÀ ØÛÛÑÒÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 3-îñûìøà)

À

ÁÑÍ

A íµì³ð³

P

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò

Áµë³ì. Ñàëû òµëåóø³ òóðàëû æàëïû à ïàðàò

ÑÒÍ

ÌÛŒ

1 2 15003 05 0009

1

Îñû íûñàíäû æàñàó „àƒèäàëàðûí î ûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! „ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

1

ÌËÍ.

0 0 0 0 0 0 0 1

150.01.058

150.01.060

Æåð îéíàóûí ïàéäàëàíóƒà àðíàëƒàí ºðá³ð êåë³ñ³ìøàðò, êåí îðíû (êåí îðûíäàðûíûœ òîáû, êåí îðíûíûœ á³ð áµë³ã³) áîéûíøà êîðïîðàòèâò³ê òàáûñ ñàëûƒûí åñåïòåó áîéûíøà ñàëû ñàëó îáúåêò³ëåð³ æºíå (íåìåñå) ñàëû ñàëóƒà áàéëàíûñòû îáúåêò³ëåð òóðàëû (Äåêëàðàöèÿƒà 1- îñûìøà)

ÌËÐÄ.

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

I

1 215 000 050002

Íûñàí 150.03 Áåò 05 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

,

150.02.047

Ñàëû êîäåêñ³í³œ 200-áàáûíà ñºéêåñ òàáûñòûœ òµëåì êµç³íåí ±ñòàëƒàí ÊÒÑ ÊÒÑ åñåïòåëä³ (150.01.053 - 150.01.054 - 150.01.055 I -150.01.055 II - 150.01.056)

150.01.056 150.01.057

ÌÛŒ

0 0 0 0 0 0 0 1

Òµëåì êµç³íåí ñûéàû ò‰ð³íäåã³ òàáûñûíàí àëûíƒàí ÊÒÑ:

I

ÌËÍ.

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

3

ÁÑÍ

150.01.054 ¦òûñ ò‰ð³íäåã³ òµëåì êµç³íåí ±ñòàëàòûí òàáûñòàí àëûíƒàí ÊÒÑ

II

ÌËÐÄ.

5

ÒÀÁÈÈ ÐÅÑÓÐÑÒÀÐÄÛ ÃÅÎËÎÃÈßËÛ ÇÅÐÒÒÅÓÃÅ, ÁÀÐËÀÓÀ ƪÍÅ ¤ÍIJÐÓÃÅ ÄÀÉÛÍÄÛ Æ¦ÌÛÑÒÀÐÛÍÀ ÀÐÍÀËÀÍ ØÛÛÑÒÀРƪÍÅ ÆÅÐ ÎÉÍÀÓÛÍ ÏÀÉÄÀËÀÍÓØÛËÀÐÄÛŒ ÁÀÑ À ÄÀ ØÛÛÑÒÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 3-îñûìøà)

Øåòåë ñàëûƒûí åñåïêå æàòûçó åñêåð³ëå îòûðûï ÊÒÑ 150.01.053 (150.01.050 õ 150.01.051 - 150.01.052)

150.01.055

ÒÐËÍ.

ÌÛŒ

ÌËÍ.

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò

150.02.040

,

150.01.052 Øåòåë ñàëûƒûí åñåïêå æàòûçó

Åñêåðòïå. Äåêëàðàöèÿ –àçà€ñòàí Ðåñïóáëèêàñûíûœ ‡ê³ìåò³ àé€ûíäàƒàí òè³ñò³ €îñûìøàëàðìåí €îñà áåð³ëåä³.

¤çãå äå ìàòåðèàëäû åìåñ àêòèâòåðä³ ñàòûï àëó áîéûíøà øûƒûñòàð

M

ÌÛŒ

27 наурыз 2013 жыл

03

1

150.02.039

Áµë³ì. Ñàëû ì³íäåòòåìåñ³í åñåïòåó 150.01.051

ÌËÍ.

Áµë³ì. Ñàëû‚ ì³íäåòòåìåñ³í åñåïòåó

(150.01.045 - 150.01.047)

150.01.049

ÌËÐÄ.

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

ÑÀËۍ ÑÀËÛÍÀÒÛÍ ÒÀÁÛÑÒÛŒ (ÇÀËÀËÄÛŒ) ÁÀÐËÛ£Û (150.02.036 + 150.02.037 I - 150.02.038)

Àƒûìäàƒû áåòò³œ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç

Áµë³ì. Ñàëû ñàëûíàòûí Ðàçäåë. Âû÷åòûòàáûñ åñåá³ Øåêòåó ñûçûƒûíàí øû€ïàœûç

ÌËÐÄ.

Áåò

ñàëû‚ ñàëóäà æ圳ëä³ã³ áàð åëäå àëûíƒàí ïàéäà íåìåñå ïàéäàíûœ á³ð áµë³ã³ Øûƒûñòàðäàí àñûï êåòêåí ê³ð³ñòåð䳜 õàëû‚àðàëû‚ øàðòòàðƒà ñºéêåñ ñàëû‚ ñàëóäàí áîñàòûëóƒà òè³ñ ñîìàñû

150.02.042

–îëû

ʉí³, àéû, æûëû ñàíäàðìåí

ÒÐËÍ.

1 2 15 0 03 04 0 00 0

ÑÀËۍ ÑÀËÛÍÀÒÛÍ ÒÀÁÛÑ (ÇÀËÀË) (150.02.016 - 150.02.032 + 150.02.033 + 150.02.034 - 150.02.035)

Øåêòåó ñûçûƒûíàí øû€ïàœûç

Äåêëàðàöèÿ òàïñûðûëƒàí ê‰í

Òàáûñòàðäû ò‰çåòó Øûƒûñòàðäû ò‰çåòó

150.00.038

Áµë³ì. Ñàëû€ òµëåóø³í³œ æàóàïêåðø³ë³ã³ Ìåí îñû äåêëàðàöèÿäà êåëò³ð³ëãåí ìºë³ìåòòåð䳜 ä±ðûñòûƒû ìåí òîëû€òûƒû ‰ø³í –àçà€ñòàí Ðåñïóáëèêàñûíûœ çàœäàðûíà ñºéêåñ æàóàïêåðø³ë³ê êµòåðåì³í.

Áàñøûíûœ Ò.À.ª.

I II

I

ÊÒÑ ÁÀÐËÛÛ (150.01.060 + 150.02.054)

___________________________/________/

ÒÐËÍ.

150.02

Áµë³ì. Ñàëû‚ ñàëûíàòûí òàáûñòû åñåïòåó

Ðàçäåë. Óìåíüøåíèå íàëîãîîáëàãàåìîãî äîõîäà

150.01.047

ÌÛŒ

Áµë³ì. Òðàíñôðåòò³ê áàƒà áåëã³ëåó òóðàëû çàœƒà ñºéêåñ òàáûñòàð ìåí øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

Øûƒûñòàðäàí àñûï êåòêåí ê³ð³ñòåð䳜 õàëûàðàëû øàðòòàðƒà ñºéêåñ ñàëû ñàëóäàí áîñàòûëóƒà òè³ñ ñîìàñû ÑÀËÛ£ ÑÀËÛÍÀÒÛÍ ÒÀÁÛÑÒÛŒ (ÇÀËÀËÄÛŒ) ÁÀÐËÛÛ (150.01.042 + 150.01.043 I + 150.01.044) ʵø³ðóãå æàòàòûí çàëàë

150.01.044

ÌËÍ.

Áµë³ì. Òàáûñòàðäû æºíå øûƒûñòàðäû ò‰çåòó

ñàëû ñàëóäà æ圳ëä³ã³ áàð åëäå àëûíƒàí ïàéäà íåìåñå ïàéäàíûœ á³ð áµë³ã³

I ÌËÐÄ.

L

Íåã³çã³ ±ðàëäàðäû ñàòûï àëó áîéûíøà øûƒûñòàð ÌËÐÄ.

Æåð îéíàóûí ïàéäàëàíó ±ûƒû ò‰ð³íäåã³ ìàòåðèàëäû åìåñ àêòèâòåðä³ ñàòûï àëó áîéûíøà øûƒûñòàð

Òàáûñòàðäû æºíå øûƒûñòàðäû ò‰çåòó

150.02.033

150.01.043

Íûñàí

Áµë³ì. Øåãåð³ìäåð Àòàóû Ð àóìàƒûíàí òûñ æåðëåðäå ò±ðà‚òû ìåêåìåñ³ áàð ðåçèäåíòò³œ øåãåð³ìãå æàò‚ûçóƒà æàòàòûí øûƒûñòàðûíûœ æèûíû

Æîë êîäû

Áµë³ì. Ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñòû åñåïòåó

5

150.00.061

K

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

3

ÁÑÍ

0 0 0 0 0 0 0 1

3

II Øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

(Жалғасы. Басы 13-15-беттерде).

I

¹

À

ÒÐËÍ.

150.01.038

Áµë³ì. Òðàíñôðåòò³ê áàƒà áåëã³ëåó òóðàëû Çàœƒà ñºéêåñ òàáûñòàð ìåí øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

150.00.060

2

ÑÒÍ

(Жалғасы 17-бетте).

Òàáûñòàðäû æºíå øûƒûñòàðäû ò‰çåòó

I

Òàáûñòàðäû ò‰çåòó

II

Øûƒûñòàðäû ò‰çåòó Áµë³ì. Òðàíñôðåòò³ê áàƒà áåëã³ëåó òóðàëû çàœƒà ñºéêåñ òàáûñòàð ìåí øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

150.02.034

Òàáûñòàðäû ò‰çåòó

150.02.035

Øåãåð³ìäåðä³ ò‰çåòó

1 2 15 0 03 04 0 00 0

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

D

Ðåçèäåíòò³ê åë³í³œ êîäû

Íûñàí 150.04 Áåò 01 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:


Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

27 наурыз 2013 жыл

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò 1

2

ÑÒÍ

¹

À

B

0 0 0 0 0 0 0 1

Õàëûàðàëû øàðò ò‰ð³í³œ êîäû

3

ÁÑÍ

Áµë³ì. ʵðñåòê³øòåð

Ñ

Õàëûàðàëû øàðò àòàóû

D

www.egemen.kz

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Õàëûàðàëû øàðò æàñàñàí åë䳜 êîäû

Ñàëû ñàëóäàí áîñàòûëóû òè³ñ òàáûñ

E ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

ÆÈÛÍÒÛ–Û (æîë íûñàííûœ æèûíòûƒû áîéûíøà –ÀÍÀ òîëòûðûëàäû)

(Жалғасы. Басы 13-16-беттерде). 2 Íûñàí 150.04 Áåò 02

¤ÒʲDzËÃÅÍ ÒÀÓÀÐËÀÐ, ÎÐÛÍÄÀËÀÍ Æ¦ÌÛÑÒÀÐ, ʤÐÑÅÒ²ËÃÅÍ ÛÇÌÅÒÒÅÐ ÁÎÉÛÍØÀ ØÛÛÑÒÀÐ (Äåêëàðàöèÿƒà 4- îñûìøà)

Àƒûìäàƒû ïàðà òûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

Îñû íûñàíäû æàñàó Žàƒèäàëàðûí î ûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ŽÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áµë³ì. Æàëïû à ïàðàò 1

2

ÑÒÍ

¹

À

E

0 0 0 0 0 0 0 1

ÁÑÍ

Áµë³ì. Øûƒûñòàð Øûƒûñ F ò‰ð³í³œ êîäû*

Ðåçèäåíò åìåñò³œ ðåçèäåíòò³ê åë³íäåã³ ñàëû òû ò³ðêåó íµì³ð³

3

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

G

Ñîìà ÒÐËÍ.

ÆÈÛÍÒÛ¡Û (æîë íûñàííûœ æèûíòûƒû áîéûíøà ¡ÀÍÀ òîëòûðûëàäû)

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

1 2 15 009 010007

Íûñàí

ÆÛËÄÛ ÀÐÆÛ ÅÑÅÏÒÅÌÅѲͲŒ ¦ÐÀÌÄÀÑ Á¤Ë²ÊÒÅв ÒÓÐÀËÛ ÌªË²ÌÅÒÒÅÐ

150.10

Áåò

01

(Äåêëàðàöèÿƒà 10 îñûìøà)

Îñû íûñàíäû æàñàó Šàƒèäàëàðûí î ûœûç Íàçàð àóäàðûœûç! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

* Øûƒûñ ò‰ð³í³œ êîäû êµðñåò³ëåä³: 5 - äèçàéíåðë³ê ûçìåò 1 - àðæû ûçìåò³ 6 - èíæèíèðèíã ûçìåò³ 2 - æàðíàìà ûçìåò³ 3 - êåœåñ áåðó ûçìåò³ 7 - áàñ àëàð 4 - ìàðêåòèíãò³ê ûçìåò

Áµë³ì. Ñàëû òµëåóø³ òóðàëû æàëïû à ïàðàò

1 ÑÒÍ

2 ÁÑÍ

13 Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë Áµë³ì. Àêòèâòåð Åñåïò³ êåçåœ³í³œ ñîœûíà

Æîë êîäû 2

1 215004 02 0001

Íûñàí 150.06 ÏÀÐÀ

ÐÅÇÈÄÅÍÒ ÅÌÅÑÒ²Œ ÁÀÑÀÐÓØÛËÛ ƪÍÅ ÆÀËÏÛ ªÊ²ÌØ²Ë²Ê ØۍÛÑÒÀÐÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 6 îñûìøà)

Íûñàí

150.05

Áåò

01 Îñû íûñàíäû æàñàó ‰àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ‰ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Ò²ÐÊÅËÃÅÍ ÀÊÒÈÂÒÅÐ ÁÎÉÛÍØÀ ØÅÃÅвÌÄÅÐ

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò

(Äåêëàðàöèÿƒà 5 îñûìøà)

1

2

ÑÒÍ

Îñû íûñàíäû æàñàó ˆàƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ˆÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

1

ÑÒÍ

2

3

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

E

À ¹

Áµë³ì. Ñàëû òµëåóø³ òóðàëû æàëïû àïàðàò

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Åñåïò³ê êµðñåòê³ø

F

Åœáåêàû òµëåó áîéûíøà øûƒûñòàð

3 Ñàëû åñåïò³ë³ã³

ÁÑÍ

ÌÛŒ

G

Áµë³ì. Øûƒûñòàð

Áàñàðóøûëû æºíå æàëïû ºê³ìø³ë³ê øûƒûñòàð ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

Øûƒûíäàðäûœ æàëïû ñîìàñû

H

ÌÛŒ

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

1

ÁÑÍ

2 3

,

4

Áµë³ì. Æàëïû æºíå æàíàìà ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà øåãåð³ìäåð

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

150.10.001

À øàëàé àðàæàò ïåí îíûœ áàëàìàëàðû

150.10.002

Šûñ à ìåðç³ìä³ àðæû èíâåñòèöèÿëàðû

150.10.003

Šûñ à ìåðç³ìä³ äåáèòîðëû áåðåøåê

150.10.004

Šîðëàð

150.10.005

Àƒûìäàƒû ñàëû àêòèâòåð³

150.10.006

Ñàòóƒà àðíàëƒàí ±çà ìåðç³ìä³ àêòèâòåð

Â

Åñåïò³ êåçåœ³í³œ áàñûíà

¤çãå ûñ à ìåðç³ìä³ àêòèâòåð

I

150.10.008

¦çà ìåðç³ìä³ àðæû èíâåñòèöèÿëàðû

II

II òîï

150.10.009

¦çà ìåðç³ìä³ äåáèòîðëû áåðåøåê

III

III òîï

150.10.010

‡ëåñò³ê àòûñó ºä³ñ³ìåí åñåïòåëåò³í èíâåñòèöèÿëàð

150.10.011

Èíâåñòèöèÿëû æûëæûìàéòûí ì‰ë³ê

150.10.012

Íåã³çã³ ±ðàëäàð

150.10.013

Áèîëîãèÿëû àêòèâòåð

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ìûœ

ÌËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

, 150.10.007

Àòàóû

ÒÐËÍ.

ÌÛŒ

Ñàëû êåçåœ³í³œ áàñûíà òîïòàðäûœ (ê³ø³ òîïòàðäûœ) ±íäû òåœãåð³ì³ I òîï

Æîë êîäû

150.05.001

.

IV IV òîï 150.05.002

Êåë³ï ò‰ñêåí ò³ðêåëãåí àêòèâòåð䳜 ±íû

I

I òîï

II

II òîï

III

III òîï

1 215 0 06 02 0 00 9

IV IV òîï 150.05.003

I òîï

II

II òîï

III

III òîï

Îñû íûñàíäû æàñàó “àƒèäàëàðûí î ûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! “ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áµë³ì. Ñàëû òµëåóø³ òóðàëû æàëïû àïàðàò 1

I òîï

II

II òîï

Àòàóû Èíâåñòèöèÿëàð áîéûíøà óºê³ëåòò³ îðãàíìåí êåë³ñ³ìøàðò æàñàñóäûœ àëäàƒû æûëûíûœ ‰ø ñàëû êåç圳 ³ø³íäå åœ êµï áîëûï òàáûëàòûí ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñ

Æîë êîäû

100.08.001

III III òîï IV

ÁÑÍ

Áµë³ì. Êîðïîðàòèâò³ê òàáûñ ñàëûƒû ñîìàñûíûœ åñåá³

Ñàëû êîäåêñ³í³œ 122-áàáûíûœ 3-òàðìàƒûíà ñºéêåñ òîïòàðäûœ (ê³ø³ òîïòàðäûœ) áàëàíñòû ±íûí µñ³ðóãå æàòûçûëàòûí ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà êåé³íã³ øûƒûñòàð

I

2

ÑÒÍ

3 Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

IV IV òîï 150.05.004

150.07 Áåò 01

(Äåêëàðàöèÿƒà 7 îñûìøà)

Ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà àìîðòèçàöèÿëû àóäàðûìäàð

I

Íûñàí

ÑÒÀÍÄÀÐÒÒÛ ÑÀËÛ ÆÅŒ²ËIJÊÒÅÐ²Í ÀË ÀÍ ÊÅÇÄÅ ÑÀËÛ ̲ÍÄÅÒÒÅÌÅÑ²Í ÅÑÅÏÒÅÓ

IV òîï

1 2 15 005 01 0 001

100.08.002

Èíâåñòèöèÿëàð áîéûíøà óºê³ëåòò³ îðãàíìåí êåë³ñ³ìøàðò æàñàñóäûœ àëäàƒû æûëûíûœ ‰ø ñàëû êåç圳 ³ø³íäå åœ êµï áîëûï òàáûëàòûí ñàëû êåçåœ³í³œ æûëû

100.08.003

Åñåïò³ ñàëû êåç圳íå îëäàíàòûí èíôëÿöèÿíûœ îðòà æûëäû èíäåêñ³

100.08.004

Èíôëÿöèÿíûœ îðòà æûëäû èíäåêñ³í åñêåðå îòûðûï, åœ æîƒàðû ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñ (150.07.001 x 150.07.003 / 100)

100.08.005

Ñòàíäàðòòû ñàëû æ圳ëä³êòåð áåð³ëãåí êåë³ñ³ìøàðò îëäàíûëàòûí ñàëû êåç圳íäåã³ àé ñàíû

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

1 215 010 010003

2

,

ÁÑÍ

ÑÒÍ

ÁÑÍ

Íûñàí

ÌËÐÄ.

150.05.005

Ñàëû êåçåœ³í³œ àÿƒûíà òîïòàðäûœ (ê³ø³ òîïòàðäûœ) ±íäû òåœãåð³ì³

I

I òîï

II

II òîï

III

III òîï

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

Áàðëàó æºíå áàƒàëàó àêòèâòåð³ Ìàòåðèàëäû åìåñ àêòèâòåð

Åœ æîƒàðû ò‰çåò³ëãåí ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñ (150.07.004 x 150.07.005 / 12)

100.08.007

Åñåïò³ ñàëû êåçåœ³í³œ ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñû

150.10.015

100.08.008

Ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñòûœ æ圳ëäåò³ëãåí µñ³ì³ (150.07.007 - 150.07.004)

150.10.016

Êåé³íãå àëäûðûëƒàí ñàëû àêòèâòåð³

100.08.009

Èíâåñòèöèÿëû êåë³ñ³ì-øàðò áîéûíøà êîðïîðàöèÿëû òàáûñ ñàëûƒûíûœ ñòàâêàñû

150.10.017

¤çãå ±çà ìåðç³ìä³ àêòèâòåð

100.08.010

Èíâåñòèöèÿëû êåë³ñ³ì-øàðò áîéûíøà êîðïîðîöèÿëû òàáûñ ñàëûƒûíûœ ñîìàñû (150.07.008 õ 150.07.009)

150.10.018

Áàðëûƒû ÀÊÒÈÂÒÅÐ

Æîë êîäû

ûñà ìåðç³ìä³ àðæû ì³íäåòòåìåëåð³

150.10.020

Ñàëûòàð áîéûíøà ì³íäåòòåìåëåð

150.10.021

Áàñà äà ì³íäåòò³ æºíå åð³êò³ òµëåìäåð áîéûíøà ì³íäåòòåìåëåð

150.10.022

ûñà ìåðç³ìä³ êðåäèòîðëû áåðåøåê

150.10.023

ûñà ìåðç³ìä³ áàƒàëàó ì³íäåòòåìåëåð³

150.10.024

¤çãå ûñà ìåðç³ìä³ ì³íäåòòåìåëåð

150.10.025

¦çà ìåðç³ìä³ àðæû ì³íäåòòåìåëåð³

150.10.026

¦çà ìåðç³ìä³ êðåäèòîðëû áåðåøåê

100.28.027

II

II òîï

III

III òîï

150.10.027

¦çà ìåðç³ìä³ áàƒàëàó ì³íäåòòåìåëåð³

IV IV òîï

150.10.028

Êåé³íãå àëäûðûëƒàí ñàëû ì³íäåòòåìåëåð³

150.10.029

¤çãå ±çà ìåðç³ìä³ ì³íäåòòåìåëåð

150.10.030

Áàðëû ì³íäåòòåìåëåð

II

II òîï III òîï

II

II òîï

III

III òîï

Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò

Áàðëû ò³ðêåëãåí àêòèâòåð䳜 øûƒàðûëóû êåç³íäå òîïòûœ æºíå 150.05.008 ê³ø³ òîïòàð (² òîï) áîéûíøà çàëàë äåï òàíûëàòûí ±íäû òåœãåð³ì³í³œ øàìàñû

I òîï

Íûñàí 150.08 Áåò 01

ØÅÒÅË Ê¤ÇÄÅвÍÅÍ ÒÀÁÛÑÒÀÐ, ÑÀËÛ ÑÀËÓÄÀ ÆÅŒ²ËIJÊÒÅв ÁÀÐ ÅËÄÅÐÄÅ Ò²ÐÊÅËÃÅÍ ÍÅÌÅÑÅ ÎÐÍÀËÀÑÀÍ ÊÎÌÏÀÍÈßËÀÐÄÛŒ ÏÀÉÄÀÑÛ ÍÅÌÅÑÅ ÒÀÁÛÑÛÍÛŒ Á²Ð Á¤Ë²Ã²Í²Œ ÑÎÌÀÑÛ. Ò¤ËÅÍÃÅÍ ØÅÒÅË ÑÀËÛÛ ÌÅÍ ÎÍÛ ÅÑÅÏÊÅ ÆÀÒÛÇÓ ÑÎÌÀÑÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 8 îñûìøà)

IV IV òîï

I

1

2

ÑÒÍ

¹

À

Â

0 0 0 0 0 0 0 1

3

ÁÑÍ

Áµë³ì. ʵðñåòê³øòåð

Åë êîäû

C

Ðåçèäåíòò³ê åë³íäåã³ ñàëûòû ò³ðêåó íµì³ð³ (íåìåñå òàáûñ êµç³ ìåìëåêåò³í³œ ñàëûòû ò³ðêåó íµì³ð³ )

D

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë Òàáûñ ò‰ð³í³œ êîäû

E

Âàëþòà êîäû

F

Ðåçèäåíòò³œ ðåçèäåíò åìåñò³œ æàðƒûëû êàïèòàëûíäàƒû àòûñó ‰ëåñ³

ÆÈÛÍÒÛ•Û (æîë íûñàííûœ æèûíòûƒû áîéûíøà •ÀÍÀ òîëòûðûëàäû)

%

, , , ,

IV IV òîï

,

Øåãåð³ìãå æàò ûçûëàòûí 300 àéëû åñåïò³ê êµðñåòê³øòåí àç òîïòûœ (ê³ø³ òîïòûœ) ±íäû òåœãåð³ì³í³œ øàìàñû

,

I

I òîï

,

II

II òîï

,

ÐÍÍ ÑÒÍ

,

III

III òîï

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

IV

IV òîï

150.05.009

ÌÛŒ

ÌËÍ.

1 215007 010009

Ñàëû êîäåêñ³í³œ 120-áàáûíûœ 6-òàðìàƒûíà ñºéêåñ îñàðëàìà àìîðòèçàöèÿ íîðìàñû

III

ÌËÐÄ.

Åñåïò³ êåçåœ³í³œ áàñûíà

150.10.019

I òîï

I òîï

02

ìûœ

ÌËÍ.

Ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà àìîðòèçàöèÿëû àóäàðûìäàð

I

ÒÐËÍ.

Åñåïò³ êåçåœ³í³œ ñîœûíà

I

150.05.007

Áåò

Áµë³ì. ̳íäåòòåìåëåð

150.05 Áåò 02

IV IV òîï 150.05.006

ÌÛŒ

ÌËÍ.

100.08.006

Áµë³ì. Æàëïû æºíå æàíàìà ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà øåãåð³ìäåð Àòàóû

150.10

Áµë³ì. Àêòèâòåð ÒÐËÍ.

150.10.014

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Æîë êîäû

Íûñàí

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

2

ÑÒÍ

1 2 15 010 020 00 2

,

3

ÁÈÍ ÁÑÍ

Íûñàí 150.10 Áåò 03 Ôîðìà 100.19 Ñòð. 02

Áµë³ì. Êàïèòàëäàð Ðàçäåë. Êàïèòàë Æîë êîäû

1 215 008 010008

2

ØÅÒÅË Ê¤ÇÄÅвÍÅÍ ÒÀÁÛÑÒÀÐ, ÑÀËÛ ÑÀËÓÄÀ ÆÅŒ²ËIJÊÒÅв ÁÀÐ ÅËÄÅÐÄÅ Ò²ÐÊÅËÃÅÍ ÍÅÌÅÑÅ ÎÐÍÀËÀÑ ÀÍ ÊÎÌÏÀÍÈßËÀÐÄÛŒ ÏÀÉÄÀÑÛ ÍÅÌÅÑÅ ÒÀÁÛÑÛÍÛŒ Á²Ð Á¤Ë²Ã²Í²Œ ÑÎÌÀÑÛ. Ò¤ËÅÍÃÅÍ ØÅÒÅË ÑÀËÛÛ ÌÅÍ ÎÍÛ ÅÑÅÏÊÅ ÆÀÒ ÛÇÓ ÑÎÌÀÑÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 8 îñûìøà)

Íûñàí 150.08 Áåò 02 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

100.19.031 150.10.031

Óñòàâíûé Æàðƒûëûêàïèòàë êàïèòàë

100.19.032 150.10.032

Òµëåíáåãåí êàïèòàë Íåîïëà÷åííûé êàïèòàë

100.19.033 150.10.033

Ýìèññèîííûé Ýìèññèÿëû ê³ð³ñäîõîä

ÌËÍ.

ÌÛŒ

100.19.034 150.10.034

Âûêóïëåííûå ñîáñòâåííûå äîëåâûå èíñòðóìåíòû Ñàòûï àëûíƒàí æåêå ‰ëåñ ±ðàëäàðû

100.19.035 150.10.035

Ðåçåðâòåð Ðåçåðâû

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò 1

1 215005 020000

ÑÒÍ ÁÑÍ

¹

À

3

2

ÑÒÍ

150.05 Áåò 03

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

Ò±ðàòû ìåêåìåìåí áàéëàíûñòû åìåñ åñåïòåëãåí òàáûñòàð ñîìàñû (±ëòòû âàëþòàäà)

H ÒÐËÍ.

ÌÛŒ

0 0 0 0 0 0 0 1

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Áµë³ì. ʵðñåòê³øòåð

Ðåçèäåíòêå æàòûçûëàòûí ðåçèäåíò åìåñò³œ ïàéäàñûíûœ ñîìàñû (±ëòòû âàëþòàäà)

G ÒÐËÍ.

Íûñàí

3

ÁÑÍ

ÌËÐÄ.

100.19.036 150.10.036

Íåðàñïðåäåëåííûé Áµë³íáåãåí ê³ð³ñ (îðíûäîõîä æàáûëìàƒàí çàëàë) (íåïîêðûòûé óáûòîê)

100.19.037 150.10.037

Àçøûëû ‰ëåñ³ Äîëÿ ìåíüøèíñòâà

Ðåçèäåíòò³œ áàñàðó æºíå æàëïû ºê³ìø³ë³ê øûƒûñòàðûíûœ ñîìàñû

I

ÌÛŒ

ÌËÍ.

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Áàðëû êàïèòàë Èòîãî êàïèòàë

100.19.038 150.10.038

Áµë³ì. Æàëïû æºíå æàíàìà ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà øåãåð³ìäåð Æîë êîäû

150.05.010

Àòàóû Ñàëû êîäåêñ³í³œ 122-áàáûíûœ 2-òàðìàƒûíà ñºéêåñ øåãåð³ìãå æàòûçûëàòûí ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà êåé³íã³ øûƒûñòàð

I

I òîï

II

II òîï

III

III òîï

IV 150.05.011

ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ìûœ

IV òîï Ò³ðêåëãåí àêòèâòåð áîéûíøà øåãåð³ìäåð æèûíòûƒû

1I

I òîï

II

II òîï

III

III òîï

1 2150 08 02 0007

3

IV IV òîï 150.05.012

Ñàëû êîäåêñ³í³œ 122-áàáû 4-òàðìàƒûíà ñºéêåñ øåãåð³ìãå æàòûçûëàòûí æàëƒà àëûíƒàí íåã³çã³ ±ðàëäàð áîéûíøà êåé³íã³ øûƒûñòàð

Íûñàí 150.08 Áåò 03 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

ØÅÒÅË Ê¤ÇÄÅвÍÅÍ ÒÀÁÛÑÒÀÐ, ÑÀËÛ ÑÀËÓÄÀ ÆÅŒ²ËIJÊÒÅв ÁÀÐ ÅËÄÅÐÄÅ Ò²ÐÊÅËÃÅÍ ÍÅÌÅÑÅ ÎÐÍÀËÀÑ ÀÍ ÊÎÌÏÀÍÈßËÀÐÄÛŒ ÏÀÉÄÀÑÛ ÍÅÌÅÑÅ ÒÀÁÛÑÛÍÛŒ Á²Ð Á¤Ë²Ã²Í²Œ ÑÎÌÀÑÛ. Ò¤ËÅÍÃÅÍ ØÅÒÅË ÑÀËÛÛ ÌÅÍ ÎÍÛ ÅÑÅÏÊÅ ÆÀÒ ÛÇÓ ÑÎÌÀÑÛ (Äåêëàðàöèÿƒà 8 îñûìøà) Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò 1

2

ÑÒÍ

3

ÁÑÍ

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Áµë³ì. ʵðñåòê³øòåð ¹

À

J

Ð çàœíàìàñûíà ñºéêåñ ò±ðàòû ìåêåìå àðûëû ûçìåòòåí ñàëû ñàëûíàòûí òàáûñòûœ ñîìàñû ÒÐËÍ.

0 0 0 0 0 0 0 1

ÌËÐÄ.

K

Åñåïêå æàòûçûëóû òè³ñ òàáûñ ñàëûƒûíûœ ñîìàñû ÒÐËÍ.

ÌÛŒ

ÌËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌÛŒ

ÌËÍ.

71

2 150 1 0 10 0 03 3 000001

2

0

0

0

0

1

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 30 қарашадағы № 1518 қаулысымен бекітілген Корпоративтік табыс салығы бойынша салық есептілігін (декларацияны) жасау қағидалары (150.00-нысан) 1 215008 030006

Íûñàí 150.09 Áåò 01 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

ÕÀËÛÀÐÀËÛ ØÀÐÒÀ ѪÉÊÅÑ ÑÀËÛ ÑÀËÓÄÀÍ ÁÎÑÀÒÛËÓÛ ÒÈ²Ñ ÒÀÁÛÑ (Äåêëàðàöèÿƒà 9 îñûìøà) Îñû íûñàíäû æàñàó àƒèäàëàðûí îûœûç. ÍÀÇÀÐ ÀÓÄÀÐÛŒÛÇ! ÀÐÀ íå Ê¤Ê ñèÿëû àëàììåí íåìåñå àëàì±øïåí áàñïàõàíàëû ÁÀÑ ªÐ²ÏÒÅÐÌÅÍ òîëòûðûœûç.

Áµë³ì. Æàëïû àïàðàò 1 À

2

ÑÒÍ

¹

0 0 0 0 0 0 0 1

1 215005 030009

B

Õàëûàðàëû øàðò ò‰ð³í³œ êîäû

Ñ

3

ÁÑÍ

Áµë³ì. ʵðñåòê³øòåð

Õàëûàðàëû øàðò àòàóû

ÆÈÛÍÒÛ–Û (æîë íûñàííûœ æèûíòûƒû áîéûíøà –ÀÍÀ òîëòûðûëàäû)

D

Ñàëû åñåïò³ë³ã³ òàïñûðûëàòûí ñàëû êåç圳: æûë

Õàëûàðàëû øàðò æàñàñàí åë䳜 êîäû

Ñàëû ñàëóäàí áîñàòûëóû òè³ñ òàáûñ

E ÒÐËÍ.

ÌËÐÄ.

ÌËÍ.

ÌÛŒ

17

Íûñàí 150.09 Áåò 01 Àƒûìäàƒû ïàðàòûœ íµì³ð³í êµðñåò³œ³ç:

ÕÀËÛÀÐÀËÛ ØÀÐÒÀ ѪÉÊÅÑ ÑÀËÛ ÑÀËÓÄÀÍ ÁÎÑÀÒÛËÓÛ ÒÈ²Ñ ÒÀÁÛÑ (Äåêëàðàöèÿƒà 9 îñûìøà)

1. Жалпы ережелер 1. Осы Корпоративтік табыс салығы бойынша салық есептілігін (декларацияны) жасау қағидалары (150.00-нысан) (бұдан əрі – Қағидалар) «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Кодексіне (Салық Кодексі), «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексін (Салық кодексі) қолданысқа енгізу туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан əрі – Енгізу туралы Заң) сəйкес əзірленген жəне корпоративтік табыс салығын есептеуге арналған корпоративтік табыс салығы бойынша салық есептілігі нысанын (декларация) (бұдан əрі – декларация) жасау тəртібін айқындайды. Декларацияны: Салық кодексінің 308-1-бабы 1-тармағында көрсетілген жер қойнауын пайдаланушыларды; тек кең таралған пайдалы қазбаларды, жер асты суларын, емдік балшықтарды барлау жəне (немесе) өндіруді, сондай-ақ барлаумен жəне (немесе) өндірумен байланысты емес жер асты ғимараттарының құрылысын жəне (немесе) пайдалануды жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушыларды қоспағанда, жер қойнауын пайдаланушылар жасайды. 2. Декларация декларацияның өзінен (150.00-нысан) жəне салық міндеттемесінің есептелуі тура-

лы ақпаратты егжей-тегжейлі көрсетуге арналған қосымшалардан (150.01-ден 150.10-ға дейінгі нысандар) тұрады. 3. Декларацияны толтыру кезінде түзетуге, өшіруге жəне тазалауға жол берілмейді. 4. Көрсеткіштер болмаған кезде декларацияның тиісті торкөздері толтырылмайды. 5. Декларацияға қосымшалар тиісті көрсеткіштерді ашуды талап ететін декларациядағы жолдар толтырылған кезде міндетті тəртіпте толтырылады. 6. Декларацияға қосымшалар оларда көрсетілуге тиіс деректер болмаған жағдайда толтырылмайды. 7. Декларацияға қосымшалардың парағында бар жолдардан көрсеткіштердің саны асып кеткен жағдайда, декларацияға қосымшаның осындай парағы қосымша толтырылады. 8. Осы Қағидаларда мынадай арифметикалық таңбалар қолданылады: «+» – қосу; «–» – алу; «х» – көбейту; «/» – бөлу; «=» – тең. 9. Сомалардың теріс мəндері декларацияның тиісті жолының (бағанының) бірінші сол жақтағы торкөзінде «–» белгісімен белгіленеді. 10. Декларацияны жасау кезінде: 1) қағаз жеткізгіште – қара не көк сиялы қаламмен немесе қаламұшпен, баспаханалық бас əріптермен немесе баспа құрылғысын пайдалана отырып толтырылады; 2) электронды жеткізгіште – Салық кодексінің 68-бабына сəйкес толтырылады. 11. Декларацияға Салық кодексінің 61-бабы 3-тармағына сəйкес салық төлеуші не оның өкілі қол қояды жəне Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген жағдайларда өзінің атауы жазылған мөрі бар салық төлеушінің мөрімен не оның өкілінің мөрімен куəландырылады. 12. Декларацияны табыс ету кезінде: 1) қағаз жеткізгіште келу тəртібімен – нысандар екі данада толтырылып, бір данасы салық органының белгісімен салық төлеушіге қайтарылады; 2) хабарламасы бар тапсырысты хатпен пошта арқылы қағаз жеткізгіште – салық төлеуші пошта немесе өзге байланыс ұйымының хабарламасын алады; 3) электронды түрде – салық төлеуші (салық агенті) салық қызметі органдарының салық есептілігін қабылдау жүйесінің салық еспетілігің қабылданғаны немесе қабылданбағаны туралы хабарлама алады. 13. Қосымшалардың «Салық төлеуші туралы жалпы ақпарат» деген бөлімдерінде декларацияның «Салық төлеуші туралы жалпы ақпарат» деген бөлімінде көрсетілген тиісті деректері көрсетіледі. 14. Декларацияда (150.00-нысан) жер қойнауын пайдаланушының жалпы қызметі бойынша алған немесе шеккен есепті салық кезеңінің барлық табыстары мен шығыстары көрсетіледі. Бұл ретте 150.00 декларацияның табыстары мен шығыстарының 150.00.001 – 150.00.065 жолдары 150.01 жəне 150.02-нысандары қосымшаларының осыған ұқсас жолдарының сомасы ретінде айқындалады. Жер қойнауын пайдаланушының жалпы қызметі бойынша корпоративтік табыс салығы бойынша салық міндеттемесінің есебі келісімшарттан тыс қызмет бойынша есептелген корпоративтік табыс салығы мен жер қойнауын пайдалануға арналған əрбір келісімшарт бойынша корпоративтік табыс салығының сомасы ретінде айқындалады. Жер қойнауын пайдалануға арналған əрбір келісімшарт бойынша корпоративтік табыс салығының сомасы 150.01-нысанында белгіленген тəртіпте айқындалады. Жер қойнауын пайдаланушы келісімшарттан тыс қызметі бойынша корпоративтік табыс салығының сомасын 150.02-нысанда белгіленген тəртіпте айқындайды. 15. «Сəйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы» 2007 жылғы 12 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан əрі – Ұлттық тізілімдер туралы Заң) сəйкес декларацияны табыс ету кезінде: СТН – Ұлттық тізілімдер туралы Заңның 3-бабы 4-тармағының 4) тармақшасы қолданысқа енгізілгенге дейін салық төлеушінің тіркеу нөмірі; БСН – Ұлттық тізілімдер туралы Заңның 3-бабы 4-тармағының 4) тармақшасы қолданысқа енгізілген күннен бастап бизнес-сəйкестендіру нөмірі міндетті түрде толтырылуы тиіс. 2. Декларацияны жасау (150.00-нысан) 16. «Салық төлеуші туралы жалпы ақпарат» деген бөлімде салық төлеуші мынадай деректерді көрсетеді: 1) СТН – салық төлеушінің тіркеу нөмірі. Салық міндеттемесін сенімгерлікпен басқарушы орындаған кезде жолда сенімгерлікпен басқарушы салық төлеушінің тіркеу нөмірі көрсетіледі; 2) БСН – салық төлеушінің бизнес-сəйкестендіру нөмірі. Салық міндеттемесін сенімгерлікпен басқарушы орындаған кезде жолда сенімгерлікпен басқарушы сенімгерлікпен басқарушы салық төлеушінің бизнес-сəйкестендіру нөмірі көрсетіледі; 3) салық есептілігі табыс етілетін салық кезеңі – декларация табыс етілетін есепті салық кезеңі (араб сандарымен көрсетіледі); 4) салық төлеушінің атауы. Заңды тұлғаның құрылтай құжаттарына сəйкес атауы көрсетіледі; Салық міндеттемесін сенімгерлікпен басқарушы орындаған кезде жолда сенімгерлікпен басқарушы заңды тұлғаның құрылтай құжаттарына сəйкес атауы көрсетіледі. 5) декларация түрі. Тиісті торкөздер декларацияның Салық кодексінің 63-бабында көрсетілген салық есептілігінің түрлеріне жатқызылуы ескеріле отырып, белгіленеді; 6) хабарлама нөмірі мен күні. Жолдар Салық кодексінің 63-бабы 3-тармағының 4) тармақшасында көзделген декларация түрін табыс еткен жағдайда толтырылады; 7) валюта коды. Осы Қағидалардың 56-тармағына сəйкес валюта коды көрсетіледі; 8) табыс етілген қосымшалар. Салық төлеуші табыс еткен декларацияға қосымшалардың нөмірі белгіленеді; 9) резиденттік белгісі: А торкөзін Қазақстан Республикасының резидент салық төлеушісі белгілейді; В торкөзін Қазақстан Республикасының резидент емес салық төлеушісі белгілейді; 10) резиденттік елінің коды мен салықтық тіркеу нөмірі. Егер декларацияны Қазақстан Республикасының резидент емес салық төлеушісі жасаған жағдайда толтырылады, бұл ретте: А жолында осы Қағидалардың 57-тармағына сəйкес резидент еместің резиденттік елінің коды көрсетіледі; В жолында резидент еместің резиденттік еліндегі салықтық тіркеу нөмірі көрсетіледі. 11) Қазақстан Республикасы шегінен тыс жерлерде тұрақты мекемесінің бар-жоғы. Торкөзді Қазақстан Республикасы шегінен тыс тұрақты мекемесі бар Қазақстан Республикасының резиденті толтырады. 17. «Жылдық жиынтық табыс» деген бөлімде: 1) 150.00.001 жолында Салық кодексінің 86-бабына сəйкес өткізуден түскен табыс көрсетіледі; 2) 150.00.002 жолында Салық кодексінің 87-бабына сəйкес құн өсімінен түсетін табыс көрсетіледі; 3) 150.00.003 жолында алдыңғы салық кезеңінен көшірілген залалдар ескеріле отырып, туынды қаржы құралдар, оның ішінде своп бойынша табыс көрсетіледі; 4) 150.00.004 жолында Салық кодексінің 88-бабына сəйкес міндеттемелерді есептен шығарудан табыс көрсетіледі; 5) 150.00.005 жолында Салық кодексінің 89-бабына сəйкес күмəнді міндеттемелер бойынша табыс көрсетіледі; 6) 150.00.006 жолында Салық кодексінің 91-бабына сəйкес талап ету құқығын беруден түскен табыс көрсетіледі; 7) 150.00.007 жолында Салық кодексінің 92-бабына сəйкес айқындалатын тіркелген активтерді шығарудан түскен табыс көрсетіледі; 8) 150.00.008 жолында Салық кодексінің 93-бабына сəйкес айқындалатын геологиялық зерттеуге жəне табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына шығыстарды, сондай-ақ жер қойнауын пайдаланушылардың басқа да шығыстарын түзетуден түскен табыс көрсетіледі; 9) 150.00.009 жолында Салық кодексінің 94-бабына сəйкес айқындалатын кен орындарын əзірлеу салдарларын жою қорына аударымдар сомасының кен орындарын əзірлеу салдарларын жою бойынша нақты шығыстар сомасынан артуынан түскен табыстар көрсетіледі; 10) 150.00.010 жолында Салық кодексінің 107-бабына сəйкес айқындалатын жер қойнауын пайдаланушы тарату қорының қаражаттарын мақсатсыз пайдалану мөлшері көрсетіледі; 11) 150.00.011 жолында Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 14) тармақшасына сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілген егер бұрын шегерімге жатқызылмаса, бұрын негізсіз бюджеттен қайтарылған айыппұлдардан басқа, сот таңылған немесе борышты деп танылған айыппұлдар, өсімақылар жəне санкциялардың басқа да түрлері көрсетіледі; 12) 150.00.012 жолында Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 7) тармақшасына сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілген дивидендтер жəне Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 18) жəне 20) тармақшаларына сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін дивидендтер, депозит, ағымдағы шот, борышты бағалы қағаз, вексель, исламдық жалға беру сертификаты, ұтыстар бойынша сыйақылардың жалпы сомасы көрсетіледі; 13) 150.00.013 жолында Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 19) тармақшасына сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілген қаржы есептілігінің халықаралық стандарттарына жəне Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп жəне қаржы есептілігі туралы заңнаманың талаптарына сəйкес айқындалған оң бағамдық айырма сомасының теріс бағамдық айырма сомасынан асып кетуі көрсетіледі; 14) 150.00.014 жолында Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 22-1) тармақшасына сəйкес айқындалатын исламдық банкте орналастырылған инвестициялық депозит бойынша табыс көрсетіледі; 15) 150.00.015 жолында Салық кодексіне сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін салық төлеушінің өзге де табыстары көрсетіледі; 16) 150.00.016 жолында жылдық жиынтық табыстың жалпы сомасы көрсетіледі; 17) 150.00.017 жолында Салық кодексінің 99-бабына жəне Енгізу туралы Заңының 3-1-бабына сəйкес жылдық жиынтық табысты түзетудің жалпы сомасы көрсетіледі; 18) 150.00.018 жолында тауарлық-материалдық запастарды бағалаудың өзге əдісіне көшу кезінде қалыптасқан оң немесе теріс айырма көрсетіледі; 19) 150.00.019 жолында 150.00.016 жолы мен 150.00.017 жолдарының сомасының айырмасы ретінде айқындалған, 150.00.018 жолына ұлғайтылған (егер бұл жолдың мəні оң болған жағдайда) немесе 150.01.018 жолына азайтылған (егер бұл жолдың мəні теріс болған жағдайда) (150.00.016 – 150.00.017) ± 150.00.018) түзету ескеріле отырып, жылдық жиынтық табыс көрсетіледі. 18. «Шегерімдер» деген бөлімде: 1) 150.00.020 жолында 150.00.020 I алу 150.00.020 II қосу 150.00.020 III қосу 150.00.020 IV қосу 150.00.020 V алу 150.00.020 VI алу 150.00.020 VII алу 150.00.020 VIII алу 150.00.020 IX ретінде айқындалатын, Салық кодексінің 100-бабы 1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын сатылған (жұмсалған) тауарлардың, сатып алынған жəне өтеусіз алынған жұмыстар, қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі. 150.00.020 I жолында салық кезеңінің басына тауарлардың, шикізаттардың, материалдардың (соның ішінде сатып алынатын жартылай фабрикаттар мен жинақталатын бұйымдар, конструкциялар мен бөлшектер, отын, қосалқы бөлшектер жəне тағы басқалары) (бұдан əрі – ТМҚ) өзіндік құны көрсетіледі. Бастапқы декларацияда аталған жол салық кезеңінің басына бухгалтерлік теңгерім бойынша айқындалған деректерге сəйкес толтырылады. Өзінің бастапқы декларациясын беретін салық төлеушіде салық кезеңінің басында ТМҚ болмауы мүмкін; 150.00.020 II жолы салық кезеңінің соңына бухгалтерлік теңгерім деректеріне сəйкес толтырылады. Бұл ретте, көрсетілген жолда оны сатудан алынған табыстар салық кезеңінде салық салу мақсатында танылған, жылдың соңында ТМҚ қалдықтарында есепке алынатын жəне жолдағы (мысалы, FAS-порт шарттарындағы тауарларды сату) тауардың құны көрсетілмейді. Салық кезеңінің ішінде салық төлеуші берген тарату декларациясында 150.00.020 II жолы тиісті салық кезеңінің соңына бухгалтерлік есеп деректерінің негізінде толтырылады; 150.00.020 III жолында салық төлеуші салық кезеңінің барысында сатып алған ТМҚ, оның ішінде өтеусіз алған, тарапты ұйымдар, дара кəсіпкерлер, жеке нотариустар, адвокаттар орындаған жұмыстар мен көрсеткен қызметтердің құны көрсетіледі. Осы жолда келтірілген деректер декларацияның 150.00.020 жолынан бастап 150.00.038 жолдар бойынша шегерімге жатқызылатын шығыстарды қамтымауы тиіс. 150.00.020 III А бастап 150.00.020 III H дейінгі жолдардың сомасы ретінде айқындалады: 150.00.020 III А жолында салық төлеушінің есепті салық кезеңде сатып алған, өтеусіз алған ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.00.020 III B жолында қаржылық қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.00.020 III C жолында жарнамалық қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.00.020 III D жолында консультациялық қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.00.020 III Е жолында маркетингтік қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.00.020 III F жолында дизайнерлік қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.00.020 III G жолында инжинирингтік қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.00.020 III Н жолында басқа да жұмыстар мен қызмет көрсетулерді сатып алуға шығыстар көрсетіледі; 150.00.020 IV жолында: 150.00.026 жолы бойынша көрсетілетін жəне Салық кодексінің 155-бабы 3-тармағының 4) тармақшасында беліленген тəуліктік мөлшерінің асып кетуін білдіретін; тіркелген активтердің, преференциялар объектілерінің бастапқы құнына енетін; Салық кодексінің 122-бабы 3-тармағына сəйкес кейінгі шығыстар ретінде танылатын; Салық кодексінің 87-бабына сəйкес амортизацияға жатпайтын кейінгі активтердің бастапқы құнына енетін қызметкерлердің есептелген табыстары бойынша шығыстарды қоспағанда, Салық кодексінің 110-бабында сəйкес шегерімге жатқызылатын қызметкерлердің есептелген табыстары мен жеке тұлғаларға өзге де төлемдер бойынша шығыстар көрсетіледі; 150.00.020 V жолында өткен салық кезеңдерінде алдағы кезеңдер шығыстары ретінде танылған жəне есепті салық кезеңінде шегерімдерге жатқызылған жұмыстар мен қызметтердің құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.00.020 VI жолында салықтық есебі Салық кодексінің 122-бабына сəйкес жүргізілетін кейінгі шығыстар болып танылатын жүргізілетін жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.00.020 VII тіркелген активтердің, преференция объектілерінің, амортизацияға жатпайтын активтердің бастапқы құнына енетін, жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.00.020 VIII жолында 150.00.020 VI жолы бойынша көрсетілетін құнды қоспағанда, Салық кодексінің 115-бабы негізінде шегерімдерге жатқызылмайтын жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.00.020 ІX жолында алдағы кезеңдердің шығыстары ретінде танылатын жəне кейінгі салық кезеңдерінде шегерімдерге жатқызылуы тиіс жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 2) 150.00.021 жолында Салық кодексінің 100-бабы 6-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын айыппұлдардың, өсімақылардың, тұрақсыздық айыптарының жалпы сомасы көрсетіледі; 3) 150.00.022 жолында қосылған құн салығының сомасы көрсетіледі, ол барабар əдісін қолдануға байланысты шегерімге есептеуге жатпайды жəне Салық кодексінің 100-бабы 12-тармағының екінші бөліміне сəйкес шегерімге жатады; 4) 150.00.023 жолында 2009 жылдың 1 қаңтарына қалыптасқан, есептелген қосылған құн салығының сомасынан есепке жатқызылған жəне Салық кодексінің 100-бабы 13-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын қосылған құн салығы сомасының артуы көрсетіледі; 5) 150.00.024 жолында Салық кодексінің 100-бабы 14-1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын салық төлеушінің Мемлекеттік əлеуметтік сақтандыру қорына есептелген əлеуметтік аударымдар бойынша шығыстар сомасы көрсетіледі; 6) 150.00.025 жолында Салық кодексінің 103-бабына, Енгізу туралы Заңның 14-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын сыйақылардың жалпы сомасы көрсетіледі; 7) 150.00.026 жолында Салық кодексінің 101-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын қызметтік іссапарлар кезіндегі өтемақы сомасы көрсетіледі; 8) 150.00.027 жолында төленген күмəнді міндеттемелер, соның ішінде Салық кодексінің 104-бабы екінші бөліміне сəйкес шегерімге жатқызылатын Салық кодексінің 88-бабына сəйкес бұрын табыс деп танылған төленген міндеттемелердің сомасы көрсетіледі; 9) 150.00.028 жолында Салық кодексінің 105-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын күмəнді талаптар көрсетіледі; 10) 150.00.029 жолында Салық кодексінің 107-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын, кен орындарын əзірлеу салдарларын жоюға жұмсалған шығыстар мен тарату қорларына аударымдар сомасы көрсетіледі; 11) 150.00.030 жолында Салық кодексінің 108-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын ғылымизерттеу жəне ғылыми технологиялық жұмыстарға шығыстар көрсетіледі; 12) 150.00.031 жолында жинақтаушы сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақыларды қоспағанда, Салық кодексінің 109-бабы 1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын сақтандыру шарттары бойынша төленуі тиіс немесе төленген сақтандыру сыйлықақылары көрсетіледі; 13) 150.00.032 жолында Салық кодексінің 111-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын геологиялық зерттеу мен табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына шыққан шығыстар мен жер қойнауын пайдаланушылардың басқа да шығыстары көрсетiледi;

(Жалғасы 18-бетте).


18

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 13-17-беттерде). 14) 150.00.033 жолында Салық кодексінің 112-бабы 1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын қазақстандық кадрларды оқытуға жəне өңірлердің əлеуметтік саласын дамытуға жұмсалған жер қойнауын пайдаланушының шығыстары көрсетіледі; 15) 150.00.034 жолында Салық кодексінің 113-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын оң бағамдық айырма сомасынан теріс бағамдық айырма сомасының артуы көрсетіледі; 16) 150.00.035 жолында Салық кодексінің 114-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер көрсетіледі; 17) 150.00.036 жолында Салық кодексінің 116 – 122-баптарына сəйкес жүргізілетін тіркелген активтер бойынша шегерімдер көрсетіледі: 150.00.036 І жолында Салық кодексінің 117-бабы 10-тармағына жəне 120-баптың 2-1-тармағына сəйкес салық есебі жүргізілетін, «Инвестициялар туралы» 2003 жылғы 8 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан əрі – Инвестициялар туралы Заң) сəйкес 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін жасалған корпоративтік табыс салығын төлеуден босатуды берумен келісімшарт бойынша инвестициялық жоба шеңберінде 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін жəне (немесе) кейін пайдалануға енгізілген тіркелген активтер бойынша шегерімдер анықтама ретінде көрсетіледі; 18) 150.00.037 жолында Салық кодексінің 123 – 125-баптарына, сондай-ақ Енгізу туралы Заңның 15-бабына сəйкес инвестициялық салық преференциялары бойынша шегерімдер көрсетіледі; 19) 150.00.038 жолында Салық кодексіне сəйкес шегерімге жатқызылатын өзге де шығыстар көрсетіледі. Бұл жол өзіне 150.00.038 І жолын да қамтиды: 150.00.038 I жолында резидент емес заңды тұлға басқарушылық жəне жалпы əкімшілік шығыстары көрсетiледi; 20) 150.00.039 шегерімге жатқызылуы тиіс сома көрсетіледі. Бұл жолға 150.00.035 І жолы немесе 150.00.039 ІІ немесе 150.00.039 ІІІ жолы көшіріледі: 150.00.039 І жолында шегерімге жатқызылатын шығыстардың жалпы сомасы көрсетіледі. 150.00.020-дан 150.00.038-ге дейінгі жолдардың сомасы ретінде айқындалады; 150.00.039 ІІ жолында бір мезгілде 130.00-нысан бойынша корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияны табыс ететін коммерциялық емес ұйымдардың Салық кодексінің 134-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын шығыстарының сомасы көрсетіледі. Бұл жолға 130.00.029 жолы көшіріледі; 150.00.039 ІІІ жолында Қазақстан Республикасының шегінен тыс тұрақты мекеме(лері)сі бар резиденттер шегерімге жатқызуы тиіс шығыстардың сомасы көрсетіледі; 19. «Табыстар мен шегерімдерді түзету» деген бөлімде: 150.00.040 жолында Салық кодексінің 131, 132-баптарына сəйкес жүргізілетін табыстар мен шегерімдерді түзетулердің жалпы сомасы көрсетіледі. 150.00.040 І жəне 150.00.040 ІІ жолдарының сомасын айырмасы ретінде айқындалады; 150.00.040 І жолында Салық кодексінің 131, 132-баптарына сəйкес жүргізілетін табыстарды түзетулердің сомасы көрсетіледі; 150.00.040 ІІ жолында Салық кодексінің 131, 132-баптарына сəйкес жүргізілетін шегерімдерді түзетулердің сомасы көрсетіледі. 20. «Трансферттік баға белгілеу туралы Заңына сəйкес табыстар мен шегерімдерді түзету» деген бөлімде: 150.00.041 жолында «Трансферттік баға белгілеу туралы» 2008 жылғы 5 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан əрі – Трансферттік баға белгілеу туралы Заң) сəйкес табыстарды түзетудің сомасы көрсетіледі; 150.00.042 жолында Трансферттік баға белгілеу туралы Заңға сəйкес айқындалатын, шегерімдерді түзетудің сомасы көрсетіледі. 21. «Салық салынатын табысты есептеу» деген бөлімде: 1) 150.00.043 жолында салық салынатын табыс (залал) сомасы көрсетіледі. 150.01.042 жəне 150.02.036 жолдарының сомасы ретінде айқындалады; 2) 150.00.044 жолында резидент – салық төлеушінің Қазақстан Республикасынан тыс көздерден алған табыстарының сомасы көрсетіледі. 150.00.044 жол анықтамалық сипатқа ие. Бұл жол өзіне 150.00.044 І жолын да қамтиды: 150.00.044 І жолында Салық кодексінің 224-бабына сəйкес айқындалатын салық салуда жеңілдігі бар елде алған табыс көрсетіледі. Бұл жолға 150.08-нысаны G бағанының қорытынды мəні көшіріледі. 150.00.044 І жолының мəні салық салынатын табысты есептеуге қосылады; 3) 150.00.045 жолында Салық кодексінің 2-баптың 5-тармағына, 212, 213-баптарына, сəйкес халықаралық шарттарға сəйкес салық салудан босатылуы тиіс табыс сомасы көрсетіледі; 4) 150.00.046 жолында халықаралық салық салу ерекшелігі есепке ала отырып, салық салынатын табыс (залал) сомасы көрсетіледі. 150.01.045 жəне 150.02.039 жолдарының сомасы ретінде айқындалады; 5) 150.00.047 жолында Салық кодексінің 137-бабы 1-тармағына сəйкес көшірілуі тиіс залал көрсетіледі; 6) 150.00.048 жолында Салық кодексінің 133-бабына немесе Енгізу туралы Заңның 3-2-бабына сəйкес салық салу табысын кеміту сомасы көрсетіледі. 150.00.048 А жəне 150.00.048 В жолдарының сомасы ретінде айқындалады; 150.00.048 А жолында Салық кодексінің 133-бабы 1-тармағына сəйкес салық төлеуші салық салу табысын кемітуге құқылы шығыстар көрсетіледі; 150.00.048 В жолында Салық кодексінің 133-бабы 2-тармағына немесе Енгізу туралы Заңның 3-2-бабына сəйкес салық төлеуші салық салу табысын кемітуге құқылы табыстар көрсетіледі 7) 150.00.049 жолында Салық кодексінің 133-бабына сəйкес жүргізілетін азайту ескерілген салық салынатын табыс көрсетіледі. 150.01.048 жəне 150.02.042 жолдарының сомасы ретінде айқындалады; 8) 150.00.050 жолында Салық кодексінің 137-бабы 1-тармағына жəне Енгізу туралы Заңның 15-1-бабына сəйкес алдыңғы салық кезеңдерінен көшірілген залалдар көрсетіледі; 9) 150.00.051 жолында көшірілген залалдар қосылған салық салынатын табыс көрсетіледі. 150.01.050 жəне 150.02.044 жолдарының сомасы ретінде айқындалады. 22. «Салық міндеттемесінің есебі» деген бөлімде: 1) 150.00.052 жолында Енгізу туралы Заңның 4-бабына сəйкес немесе Салық кодексінің 147-бабы 2-тармағына сəйкес корпоративтік табыс салығының ставкасы пайызда көрсетіледі; 2) 150.00.053 жолында Салық кодексінің 223-бабына сəйкес Қазақстан Республикасында корпоративтік табыс салығын төлеу кезінде ескерілетін Қазақстан Республикасынан тыс төленген табысқа салықтардың немесе резидент салық төлеуші Қазақстан Республикасының шегінен тыс көздерден алған табыстарға соған ұқсас табыс салығының түрлерінің сомасы көрсетіледі. Бұл жолға 150.08-нысаны К бағанының қорытынды мəні көшіріледі; 3) 150.00.054 жолда шетел салығын есепке жатқызу ескерілген корпоративтік табыс салығы сомасы көрсетіледі; 4) 150.00.055 жолында Салық кодексінің 139-бабы 2-тармағына сəйкес бюджетке төленуі тиіс корпоративтік табыс салығының сомасына кемітілетін салық кезеңінде ұтыс түріндегі табыстан төлем көзінен ұсталған корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 5) 150.00.056 I жолында алдыңғы салық кезеңдерінде сыйақы түріндегі табыстан төлем көзінен ұсталған жəне Салық кодексінің 139-бабы 3-тармағына сəйкес көшірілген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 150.00.056 II жолында Салық кодексінің 139-бабы 2-тармағына сəйкес бюджетке төленуі тиіс корпоративтік табыс салығының сомасына кемітілетін салық кезеңінде сыйақы түріндегі табыстан төлем көзінен ұсталған корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 6) 150.00.057 жолында Салық кодексінің 200-бабына сəйкес табыстың төлем көзінен ұсталған корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 7) 150.00.058 жолында салық кезеңі үшін есептелген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. 150.00.058 жəне 150.00.051 жолдарының туындысы ретінде айқындалады: 150.00.058 I жолында Салық кодексінің 139-бабына сəйкес салық кезеңі үшін есептелген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. (150.01.057 + 150.02.051 II) жолдарының сомасы ретінде айқындалады; 150.00.058 ІІ жолында Салық кодексінің 451-бабына сəйкес салық кезеңі үшін есептелген корпоративтік табыс салығының азайту сомасы көрсетіледі. Салық кодексінің 448 – 452-баптарында көзделген арнаулы салық режимі шеңберінде қызметін жүзеге асыратын салық төлеушілер толтырады. 150.02.051 ІІ жолының мəні ретінде айқындалады; 150.00.058 ІІІ жолында инвестициялар бойынша уəкілетті органмен жасасқан келісімшартқа сəйкес стандартты салық жеңілдіктерін қолдануға байланысты кемітілген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 150.00.058 IV жолында Қазақстан Республикасының Инвестициялар туралы Заңына сəйкес салық төлеуші инвестициялар бойынша мемлекеттік уəкілетті органмен 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін жасасқан келісімшарт негізінде есептелген корпоративтік табыс салығына кемітуге құқылы сома көрсетіледі; 150.00.058 V жолында Салық кодексінің 151-бабына сəйкес салық кезеңі үшін есептелген корпоративтік табыс салығының сомасының кемітілуі көрсетіледі. Салық кодексінің 150-бабында белгіленген шарттарға сəйкес келетін жəне арнайы экономикалық аймақта қызметін жүзеге асыратын салық төлеушілер толтырады. Бұл жолға 150.02.051 V жолының мəні көшіріледі; 8) 150.00.059 жолында Салық кодексінің 199-бабы 1-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасындағы тұрақты мекеме арқылы қызметінен түскен резидент емес заңды тұлғаның таза табысы көрсетіледі; 9) 150.00.060 жолында таза табысқа корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі: 150.00.060 І жолында 150.00.052 х 15% жолының туындысы ретінде айқындалатын 15 пайыздық ставка бойынша Салық кодексінің 199-бабы 1-тармағына сəйкес есептелген таза табысқа корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 150.00.060 ІІ жолында Салық кодексінің 212-бабына сəйкес халықаралық шартта көзделген ставка бойынша есептелген таза табысқа корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. Егер салық төлеуші таза табысқа корпоративтік табыс салығына қатысты халықаралық шарт ережесін қолданса, таза табысқа корпоративтік табыс салығының ставкасы көрсетіледі; 150.00.060 ІІІ жолы егер 150.00.060 ІІ жолы толтырылған жағдайда толтырылады. Бұл жолға осы Қағидалардың 57-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасы аталған халықаралық шарт жасасқан елдің коды көрсетіледі; 150.00.060 ІV жолы егер 150.01.060 ІІ жолы толтырылған жағдайда толтырылады. Бұл жолға аталған халықаралық шарттың атауы көрсетіледі; 10) 150.00.061 жолында есептелген корпоративтік табыс салығының жиынтық сомасы көрсетіледі. 150.01.060 жəне 150.02.054 жолдарының сомасы ретінде айқындалады. 23. «Салық төлеушiнiң жауапкершiлiгi» деген бөлімде: 1) «Басшының Т.А.Ə.» жолында құрылтай құжаттарына сəйкес басшының тегі, аты, əкесінің аты (ол болған кезде) көрсетіледі; 2) декларация тапсырылған күн. Декларацияның салық органына табыс етілген күні көрсетіледі; 3) салық органының коды. Салық төлеушінің орналасқан орны бойынша салық органының коды көрсетіледі; 4) «Декларацияны қабылдаған лауазымды адамның Т.А.Ə.» жолда декларацияны қабылдаған салық органы қызметкерінің тегі, аты, əкесінің аты (ол болған кезде) көрсетіледі; 5) декларацияның қабылданған күні. Салық кодексінің 584-бабы 2-тармағына сəйкес декларацияны табыс етілген күні көрсетіледі; 6) құжаттың кіріс нөмірі. Салық органы беретін декларацияның тіркеу нөмірі көрсетіледі; 7) пошта штемпелінің күні. Пошта немесе өзге байланыс ұйымы қойған пошта штемпелінің күні көрсетіледі. 3. Жер қойнауын пайдалануға арналған əрбір келісімшарт, кен орны (кен орындар тобы, кен орнының бөлігі) бойынша корпоративтік табыс салығын есептеу бойынша салық салу объектілері жəне (немесе) салық салуға байланысты объектілер туралы – 150.01-нысанын жасау 24. Бұл нысан Салық кодексінің 310-бабында белгіленген негізгі қағидаттарға сəйкес жер қойнауын пайдаланушының жер қойнауын пайдалануға арналған əрбір келісімшарт, кен орны (кен орындар тобы, кен орнының бөлігі) бойынша корпоративтік табыс салығын есептеуі бойынша салық салу объектілері жəне (немесе) салық салуға байланысты объектілері туралы ақпаратын көрсетуге арналған. Жер қойнауын пайдалануға арналған бірнеше келісімшарт болған жағдайда, бұл нысан əрбір келісімшарт бойынша жеке толтырылады. 25. «Салық төлеуші туралы жалпы ақпарат» деген бөлімде салық төлеуші мынадай деректерді көрсетеді: 1) келісімшарттың нөмірі мен күні. А бағанында жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың тіркеу нөмірі көрсетіледі, В бағанында жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартты тіркеу күні көрсетіледі; 2) кен орнының атауы – жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартқа сəйкес кен орнының атауы көрсетіледі; 26. «Жылдық жиынтық табыс» деген бөлімде: 150.01.001 жолында Салық кодексінің 86-бабына сəйкес тауарларды өткізуден түскен табыс көрсетіледі. 150.01.002 жолында жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт аясында қолданылатын, амортизациялауға жатпайтын активтерді өткізуден Салық кодексінің 87-бабына сəйкес құн өсімінен түсетін табыс көрсетіледі; 150.01.003 жолында Салық кодексінің 88-бабына сəйкес міндеттемелерді есептен шығарудан табыс көрсетіледі; 150.01.004 жолында Салық кодексінің 89-бабына сəйкес күмəнді міндеттемелер бойынша табыс көрсетіледі; 150.01.005 жолында Салық кодексінің 91-бабына сəйкес талап ету құқығын беруден түскен табыс көрсетіледі; 150.01.006 жолында Салық кодексінің 92-бабына сəйкес айқындалатын тіркелген активтерді шығарудан түсетін табыс көрсетіледі. Бұл жолда жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт аясында тіркелген активтерді шығарудан түсетін табыс көрсетіледі; 150.01.007 жолында Салық кодексінің 93-бабына сəйкес айқындалатын геологиялық зерттеуге жəне табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына шығыстарды, сондай-ақ жер қойнауын пайдаланушылардың басқа да шығыстарын түзетуден түсетін табыс көрсетіледі; 150.01.008 жолында Салық кодексінің 94-бабына сəйкес айқындалатын кен орындарын əзірлеу салдарларын жою қорына аударымдар сомасының кен орындарын əзірлеу салдарларын жою бойынша нақты шығыстар сомасынан артуынан түсетін табыс көрсетіледі; 150.01.009 жолында Салық кодексінің 107-бабына сəйкес айқындалатын жер қойнауын пайдаланушының тарату қорының қаражаттарын мақсатсыз пайдалану мөлшері көрсетіледі. Бұл жол жер қойнауын пайдаланушының тарату қорының жəне қалдықтарды орналастыру полигондарын жою қорының қаражаттарын мақсатсыз пайдалану қаражаттарының сомасын қосады; 150.01.010 жолында егер бұл сомалар шегерімге жатқызылмаған болса, Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 14) тармақшасына сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін, егер бұл сомалар бұрын шегерімге жатқызылмаса, бюджеттен қайтарылған негізсіз айыппұлдардан басқа, таңылған немесе борышты деп танылған айыппұлдар, өсімпұлдар жəне санкциялардың басқа да түрлері көрсетіледі; 150.01.011 жолында Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 17) тармақшасына сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін дивидендтер жəне Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 18) жəне 20) тармақшаларына сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін депозит, ағымдағы шот, борышты бағалы қағаз, вексель, исламдық жалға беру сертификаты, ұтыстар бойынша сыйақылардың жалпы сомасы көрсетіледі; 150.01.012 жолында Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 19) тармақшасына сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін қаржы есептілігінің халықаралық стандарттары мен Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп жəне қаржы есептілігі туралы заңнамасының талаптарына сəйкес айқындалған, теріс бағамдық айырма сомасынан оң бағамдық айырма сомасының артуы көрсетіледі; 150.01.013 жолында Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 2-1) тармақшасына сəйкес айқындалатын исламдық банкте орналастырылған инвестициялық депозит бойынша табыс көрсетіледі; 150.01.014 жолында Салық кодексіне сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін салық төлеушінің өзге де табыстары көрсетіледі; 150.01.015 жолында 150.01.001-ден 150.01.014-ке дейінгі жолдардың сомасы ретінде айқындалатын, жылдық жиынтық табыстың жалпы сомасы көрсетіледі; 150.01.016 жолында Салық кодексінің 99-бабы 1-тармағына немесе Енгізу туралы Заңның 3-1-бабына сəйкес жылдық жиынтық табысты түзетудің жалпы сомасы көрсетіледі; 150.01.017 жолында тауарлық-материалдық қорларды бағалаудың өзге əдісіне көшу кезінде қалыптасқан оң немесе теріс айырмасы көрсетіледі; 150.01.018 жолында 150.01.015 жолы мен 150.01.016 жолдарының сомасының айырмасы ретінде айқындалған, 150.01.017 жолына ұлғайтылған (егер бұл жолдың мəні оң болған жағдайда) немесе 150.01.017 жолына азайтылған (егер бұл жолдың мəні теріс болған жағдайда) (150.01.015 – 150.01.016 ± 150.01.017) түзетуді ескергендегі жылдық жиынтық табыс көрсетіледі. 27. «Шегерімдер» деген бөлімде: 1) 150.01.019 жолында 150.01.019 I алу 150.01.019 II қосу 150.01.019 III қосу 150.01.019 IV қосу 150.01.019 V алу 150.01.019 VI алу 150.01.019 VII алу 150.01.019 VIII алу 150.01.019 IX ретінде айқындалатын, Салық кодексінің 100-бабы 1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын сатылған (жұмсалған) тауарлардың, сатып алынған жəне өтеусіз алынған жұмыстар, қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі.

150.01.019 I жолында салық кезеңінің басына тауарлардың, шикізаттардың, материалдардың (соның ішінде сатып алынатын жартылай фабрикаттар мен жинақталатын бұйымдар, конструкциялар мен бөлшектер, отын, қосалқы бөлшектер жəне тағы басқалары) (бұдан əрі – ТМҚ) өзіндік құны көрсетіледі. Бастапқы декларацияда аталған жол салық кезеңінің басына бухгалтерлік теңгерім бойынша айқындалған деректерге сəйкес толтырылады. Өзінің бастапқы декларациясын беретін салық төлеушіде салық кезеңінің басында ТМҚ болмауы мүмкін; 150.01.019 II жолы салық кезеңінің соңына бухгалтерлік теңгерім деректеріне сəйкес толтырылады. Бұл ретте, көрсетілген жолда оны сатудан алынған табыстар салық кезеңінде салық салу мақсатында танылған, жылдың соңында ТМҚ қалдықтарында есепке алынатын жəне жолдағы (мысалы, FAS-порт шарттарындағы тауарларды сату) тауардың құны көрсетілмейді. Салық кезеңінің ішінде салық төлеуші берген тарату декларациясында 150.01.019 II жолы тиісті салық кезеңінің соңына бухгалтерлік есеп деректерінің негізінде толтырылады; 150.01.019 III жолында салық төлеуші салық кезеңінің барысында сатып алған ТМҚ, оның ішінде өтеусіз алған, тарапты ұйымдар, дара кəсіпкерлер, жеке нотариустар, адвокаттар орындаған жұмыстар мен көрсеткен қызметтердің құны көрсетіледі. Осы жолда келтірілген деректер декларацияның 150.01.020 жолынан бастап 150.01.037 жолдар бойынша шегерімге жатқызылатын шығыстарды қамтымауы тиіс. 150.01.019 III А бастап 150.01.019 III H дейінгі жолдар мəндерінің сомасы ретінде айқындалады: 150.01.019 III А жолында салық төлеушінің есепті салық кезеңі ішінде сатып алған, өтеусіз алған ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.01.019 III B жолында қаржылық қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.01.019 IІІ C жолында жарнамалық қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.01.019 IІІ D жолында консультациялық қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.01.019 IІІ Е жолында маркетингтік қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.01.019 IІІ F жолында дизайнерлік қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.01.019 IІІ G жолында инжинирингтік қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.01.019 IІІ Н жолында өзге де жұмыстар мен қызмет көрсетулерді сатып алуға шығыстар көрсетіледі; 150.01.019 IV жолында: 150.01.025 жолы бойынша көрсетілетін жəне Салық кодексінің 155-бабы 3-тармағының 4) тармақшасында белгіленген тəуліктік мөлшерінің асып кетуін білдіретін; тіркелген активтердің, преференциялар объектілерінің алғашқы құнына енетін; Салық кодексінің 122-бабы 3-тармағына сəйкес кейінгі шығыстар ретінде танылатын; Салық кодексінің 87-бабына сəйкес амортизацияға жатпайтын активтердің бастапқы құнына енетін қызметкерлердің есептелген табыстары бойынша шығыстарды қоспағанда, Салық кодексінің 110-бабында сəйкес шегерімге жатқызылатын қызметкерлердің есептелген табыстары мен жеке тұлғаларға өзге де төлемдер бойынша шығыстар көрсетіледі 150.01.019 V жолында өткен салық кезеңдерінде алдағы кезеңдер шығыстары ретінде танылған жəне есепті салық кезеңінде шегерімдерге жатқызылған жұмыстар мен қызметтердің құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.01.019 VI жолында салықтық есебі Салық кодексінің 122-бабына сəйкес жүргізілетін кейінгі шығыстар деп танылатын жұмыстар мен қызметтердің құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.01.019 VII тіркелген активтердің, преференция объектілерінің, амортизацияға жатпайтын, активтердің бастапқы құнына енетін, жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.01.019 VIII жолында 150.01.019 VI жолы бойынша көрсетілетін құнды қоспағанда, Салық кодексінің 115-бабы негізінде шегерімдерге жатқызылмайтын жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.01.019 ІX жолында алдағы кезеңдердің шығыстары ретінде танылатын жəне кейінгі салық кезеңдерінде шегерімдерге жатқызылуы тиіс жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 2) 150.01.020 жолында Салық кодексінің 100-бабы 6-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын айыппұлдардың, өсімақылардың, тұрақсыздық айыптарының жалпы сомасы көрсетіледі; 3) 150.01.021 жолында қосылған құн салығының сомасы көрсетіледі, ол барабар əдісін қолдануға байланысты шегерімге есептеуге жатпайды жəне Салық кодексінің 100-бабы 12-тармағының екінші бөліміне сəйкес шегерімге жатады; 4) 150.01.022 жолында есептелген қосылған құн салығының сомасынан есепке жатқызылған жəне Салық кодексінің 100-бабы 13-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын қосылған құн салығы сомасының артуы көрсетіледі; 5) 150.01.023 жолында Салық кодексінің 100-бабы 14-1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын салық төлеушінің Мемлекеттік əлеуметтік сақтандыру қорына есептелген əлеуметтік аударымдар бойынша шығыстар сомасы көрсетіледі; 6) 150.01.024 жолында Салық кодексінің 103-бабына, Енгізу туралы Заңның 14-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын сыйақылардың жалпы сомасы көрсетіледі; 7) 150.01.025 жолында Салық кодексінің 101-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын қызметтік іссапарлар кезіндегі өтемақылардың жалпы сомасы көрсетіледі; 8) 150.01.026 жолында Салық кодексінің 104-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын төленген күмəнді міндеттемелер жəне Салық кодексінің 88-бабына сəйкес бұрын табыс деп танылған, Салық кодексінің 104-бабы екінші бөліміне сəйкес шегерімге жатқызылатын төленген міндеттемелер көрсетіледі; 9) 150.01.027 жолында Салық кодексінің 105-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын күмəнді талаптар көрсетіледі; 10) 150.01.028 жолында Салық кодексінің 107-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын кен орындарын əзірлеу салдарларын жоюға жұмсалған шығыстар көрсетіледі. Бұл жол өзіне тарату қорына жəне қалдықтарды орналастыру полигондарының тарату қорына аударымдар сомасы көрсетіледі; 11) 150.01.029 жолында Салық кодексінің 108-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын ғылымизерттеу жəне ғылыми технологиялық жұмыстарға шығыстар көрсетіледі; 12) 150.01.030 жолында жинақтаушы сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақыларды қоспағанда, Салық кодексінің 109-бабы 1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын сақтандыру шарттары бойынша төленуі тиіс немесе төленген сақтандыру сыйлықақылары көрсетіледі; 13) 150.01.031 жолында Салық кодексінің 111-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын геологиялық зерттеу мен табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына шыққан шығыстар мен жер қойнауын пайдаланушылардың басқа да шегерімдері көрсетiледi. Бұл жолға осы келісімшарт бойынша 150.03-нысанының АА жəне АС бағандарының мəні көшіріледі; 14) 150.01.032 жолында Салық кодексінің 112-бабы 1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын қазақстандық кадрларды оқытуға жəне өңірлердің əлеуметтік саласын дамытуға жұмсалған жер қойнауын пайдаланушының шығыстары көрсетіледі (коммерциялық табудан кейін өндіруді бастаған сəттен бастап); 15) 150.01.033 жолында Салық кодексінің 113-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын оң бағамдық айырма сомасынан теріс бағамдық айырма сомасының асып кету сомасы көрсетіледі; 16) 150.01.034 жолында Салық кодексінің 114-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер көрсетіледі; 17) 150.01.035 жолында Салық кодексінің 116 – 122-баптарына сəйкес жүргізілетін тіркелген активтер бойынша шегерімдер көрсетіледі: 150.01.035 І жолында Салық кодексінің 117-бабы 10-тармағына жəне 120-баптың 2-1-тармағына сəйкес салық есебі жүргізілетін, 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін жасалған корпоративтік табыс салығын төлеуден босатуды берумен келісімшарт бойынша инвестициялық жоба шеңберінде 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін жəне (немесе) кейін пайдалануға енгізілген тіркелген активтер бойынша шегерімдер анықтама ретінде көрсетіледі; 18) 150.01.036 жолында Салық кодексінің 123 – 125-баптарына, сондай-ақ Енгізу туралы Заңның 15-бабына сəйкес инвестициялық салық преференциялары бойынша шегерімдер көрсетіледі; 19) 150.01.037 жолында Салық кодексіне сəйкес шегерімге жатқызылатын өзге де шығыстар көрсетіледі. Бұл жол өзіне 150.01.037 І жолын да қамтиды: 150.01.037 I жолында резидент емес заңды тұлға басқару жəне жалпы əкімшілік шығыстары көрсетiледi; 20) 150.01.038 жолында шегерімге жатқызылуы тиіс жалпы сома көрсетіледі. 150.01.019-дан 150.01.037-ге дейінгі жолдардың сомасы ретінде айқындалады. 28. «Табыстар мен шегерімдерді түзету» деген бөлімде: 150.01.039 жолында Салық кодексінің 131, 132-баптарына сəйкес жүргізілетін табыстар мен шегерімдерді түзетулердің жалпы сомасы көрсетіледі. 150.01.039 І жəне 150.01.039 ІІ жолдарының айырмасы ретінде айқындалады 150.01.039 І жолында Салық кодексінің 131, 132-баптарына сəйкес жүргізілетін табыстарды түзетулердің сомасы көрсетіледі; 150.01.039 ІІ жолында Салық кодексінің 131, 132-баптарына сəйкес жүргізілетін шегерімдерді түзетулердің сомасы көрсетіледі. 29. «Трансферттік баға белгілеу туралы Заңға сəйкес табыстар мен шегерімдерді түзету» деген бөлімде: 1) 150.01.040 жолында Трансферттік баға белгілеу туралы Заңға сəйкес табыстарды түзетудің сомасы көрсетіледі; 2) 150.01.041 жолында Трансферттік баға белгілеу туралы Заңға сəйкес айқындалатын, шегерімдерді түзетудің сомасы көрсетіледі. 30. «Салық салынатын табысты есептеу» деген бөлімде: 1) 150.01.042 жолында салық салынатын табыс (залал) сомасы көрсетіледі. 150.01.018 алу 150.01.038 қосу 150.01.039 қосу 150.01.040 алу 150.01.041 ретінде айқындалады. Егер 150.01.042 жолының теріс (залал) мəні болса, онда бұл жол бойынша мəні 150.00.042 жолына көшірілмейді; 2) 150.01.043 жолында резидент – салық төлеушінің Қазақстан Республикасынан тыс көздерден алған табыстарының сомасы көрсетіледі. 150.01.043 жол анықтамалық сипатқа ие. Бұл жол өзіне 150.01.043 І жолын да қамтиды: 150.01.043 І жолында Салық кодексінің 224-бабына сəйкес айқындалатын салық салуда жеңілдігі бар елде алған табыс көрсетіледі. 150.01.043 І жолының мəні салық салынатын табысты есептеуге қосылады; 3) 150.01.044 жолында Салық кодексінің 2-бабының 5-тармағына, 212, 213-баптарына сəйкес халықаралық шарттарға сəйкес салық салудан босатылуы тиіс табыс сомасы көрсетіледі; 4) 150.01.045 жолында халықаралық салық салу ерекшелігі есепке ала отырып, салық салынатын табыс (залал) сомасы көрсетіледі. 150.01.044 жолын алып тастаумен, 150.01.042 жəне 150.01.043 I жолдарының сомасы ретінде айқындалады. Егер 150.01.045 жолының теріс (залал) мəні болса, онда бұл жол бойынша мəні 150.00.046 жолына көшірілмейді ; 5) 150.01.046 жолында Салық кодексінің 137-бабы 1-тармағына сəйкес көшірілуі тиіс залал көрсетіледі; 6) 150.01.047 жолында Салық кодексінің 133-бабына сəйкес салық салынатын табысын кеміту сомасы көрсетіледі. 150.01.047 А жəне 150.01.047 В жолдарының сомасы ретінде айқындалады; 150.01.047 А жолында Салық кодексінің 133-бабы 1-тармағына сəйкес салық төлеуші салық салынатын табысын кемітуге құқылы шығыстар көрсетіледі; 150.01.047 В жолында Салық кодексінің 133-бабы 2-тармағына немесе Енгізу туралы Заңның 3-2-бабына сəйкес салық төлеуші салық салынатын табысын кемітуге құқылы табыстар көрсетіледі 7) 150.01.048 жолында Салық кодексінің 133-бабына сəйкес жүргізілетін азайту ескерілген салық салынатын табыс көрсетіледі. 150.01.045 жəне 150.01.047 жолдарының айырмасы ретінде айқындалады. Егер 150.01.047 жолы 150.01.045 жолынан артық болса, 150.00.048 жолында нөл көрсетіледі; 8) 150.01.049 жолында Салық кодексінің 137-бабы 1-тармағына жəне Енгізу туралы Заңның 15-1-бабына сəйкес алдыңғы салық кезеңдерінен көшірілген залалдар көрсетіледі; 9) 150.01.050 жолында көшірілген залалдар қосылған салық салынатын табыс көрсетіледі. 150.01.048 жəне 150.01.049 жолдарының айырмасы ретінде айқындалады. Егер 150.01.049 жолы 150.01.048 жолынан артық болса, 150.01.050 жолында нөл көрсетіледі. 31. «Салық міндеттемесінің есебі» деген бөлімде: 1) 150.01.051 жолында Енгізу туралы Заңның 4-бабына сəйкес немесе Салық кодексінің 147-бабы 2-тармағына сəйкес корпоративтік табыс салығының ставкасы пайызда көрсетіледі; 2) 150.01.052 жолында Салық кодексінің 223-бабына сəйкес Қазақстан Республикасында корпоративтік табыс салығын төлеу кезінде ескерілетін Қазақстан Республикасынан тыс төленген табысқа салықтардың немесе резидент салық төлеуші Қазақстан Республикасының шегінен тыс көздерден алған табыстарға соған ұқсас табыс салығының түрлерінің сомасы көрсетіледі; 3) 150.01.053 жолында шетел салығын есепке жатқызу ескерілген корпоративтік табыс салығы сомасы көрсетіледі. 150.01.050 жəне 150.01.051 жолдары мен 150.01.052 жолы туындысының айырмасы ретінде айқындалады. Егер 150.01.052 жолы 150.01.050 жəне 150.01.051 жолдарының туындысынан артық болса, 150.01.053 жолында нөл көрсетіледі; 4) 150.01.054 жолында Салық кодексінің 139-бабы 2-тармағына сəйкес бюджетке төленуі тиіс корпоративтік табыс салығының сомасына кемітілетін салық кезеңінде ұтыс түріндегі табыстан төлем көзінен ұсталған корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 5) 150.01.055 I жолында алдыңғы салық кезеңдерінде сыйақы түріндегі табыстан төлем көзінен ұсталған жəне Салық кодексінің 139-бабы 3-тармағына сəйкес көшірілген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 150.01.055 II жолында Салық кодексінің 139-бабы 2-тармағына сəйкес бюджетке төленуі тиіс корпоративтік табыс салығының сомасына кемітілетін салық кезеңінде сыйақы түріндегі табыстан төлем көзінен ұсталған корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 6) 150.01.056 жолында Салық кодексінің 200-бабына сəйкес табыстың төлем көзінен ұсталған корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 7) 150.01.057 жолында Салық кодексінің 139-бабына сəйкес айқындалатын салық кезеңі үшін есептелген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. 150.01.053, 150.01.054, 150.01.055 I, 150.01.055 II, 150.01.056 жолдарының айырмасы ретінде айқындалады. Бұл жолдың мəні 150.00.057 І жолына көшіріледі; 8) 150.01.058 жолында Салық кодексінің 199-бабы 1-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасындағы тұрақты мекеме арқылы қызметінен түскен резидент емес заңды тұлғаның таза табысы көрсетіледі. 150.01.050 жəне 150.01.057 жолдарының айырмасы ретінде айқындалады. Бұл жолдың мəні 150.00.058 жолына көшіріледі; 9) 150.01.059 жолында таза табысқа корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі: 150.01.059 І жолында 15 пайыз ставкасы бойынша Салық кодексінің 199-бабы 1-тармағына сəйкес есептелген таза табысқа корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі (150.01.058 х 15%); 150.01.059 ІІ жолында Салық кодексінің 212-бабына сəйкес халықаралық шартта көзделген ставка бойынша есептелген таза табысқа корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. Егер салық төлеуші таза табысқа корпоративтік табыс салығына қатысты халықаралық шарт ережесін қолданса, таза табысқа корпоративтік табыс салығының ставкасы көрсетіледі; 150.01.059 ІІІ жолы егер 150.01.059 ІІ жолы толтырылған жағдайда толтырылады. Бұл жолға осы Қағидалардың 57-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасы аталған халықаралық шарт жасасқан елдің коды көрсетіледі; 150.01.059 ІV жолы егер 150.01.059 ІІ жолы толтырылған жағдайда толтырылады. Бұл жолға аталған халықаралық шарттың атауы көрсетіледі; 10) 150.01.060 жолында есептелген корпоративтік табыс салығының жиынтық сомасы көрсетіледі. 150.01.057, 150.01.059 I жəне 150.01.059 II жолдарының сомасы ретінде айқындалады. Бұл жолдың мəні 150.00.061 жолына көшіріледі. 4. Келісімшарттан тыс қызмет бойынша корпоративтік табыс салығын есептеу бойынша салық салу объектілері жəне (немесе) салық салуға байланысты объектілер туралы – 150.02-нысанын жасау 32. Бұл нысан жер қойнауын пайдаланушының Салық кодексінің 310-бабы ережелерін ескере отырып, келісімшарттан тыс қызмет бойынша, оның ішінде кең таралған пайдалы қазбаларды, жер асты суларын, емдік балшықтарды барлауға жəне (немесе) өндіруге, сондай-ақ барлауға жəне (немесе) өндіруге байланысты емес құрылысқа жəне (немесе) пайдалануға арналған келісімшарттар шеңберіндегі қызмет бойынша корпоративтік табыс салығын есептеу бойынша салық салу объектілері жəне (немесе) салық салуға байланысты объектілер туралы ақпаратты көрсетуіне арналған. 33. «Жылдық жиынтық табыс» деген бөлімде: 1) 150.02.001 жолында Салық кодексінің 86-бабына сəйкес өткізуден түскен табыс көрсетіледі; 2) 150.02.002 жолында Салық кодексінің 87-бабына сəйкес құн өсімінен түсетін табыс көрсетіледі. 3) 150.02.003 жолында алдыңғы салық кезеңінен көшірілген залалдар ескеріле отырып, туынды қаржы құралдар, оның ішінде своп бойынша табыс көрсетіледі; 4) 150.02.004 жолында Салық кодексінің 88-бабына сəйкес міндеттемелерді есептен шығарудан табыс көрсетіледі; 5) 150.02.005 жолында Салық кодексінің 89-бабына сəйкес күмəнді міндеттемелер бойынша табыс көрсетіледі; 6) 150.02.006 жолында Салық кодексінің 91-бабына сəйкес талап ету құқығын беруден түскен табыс көрсетіледі; 7) 150.02.007 жолында Салық кодексінің 92-бабына сəйкес айқындалатын тіркелген активтерді шығарудан түскен табыс көрсетіледі;

27 наурыз 2013 жыл

8) 150.02.008 жолында Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 14) тармақшасына сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілген егер бұрын шегерімге жатқызылмаса, бұрын негізсіз бюджеттен қайтарылған айыппұлдардан басқа, сот таңылған немесе борышты деп танылған айыппұлдар, өсімақылар жəне санкциялардың басқа да түрлері көрсетіледі; 9) 150.02.009 жолында Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 17) тармақшасына сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілген дивидендтер жəне Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 18) жəне 20 тармақшаларына сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін депозит, ағымдағы шот, борышты бағалы қағаз, вексель, исламдық жалға беру сертификаты, ұтыстар бойынша сыйақылардың жалпы сомасы көрсетіледі; 10) 150.02.010 жолында Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 19) тармақшасына сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілген қаржы есептілігінің халықаралық стандарттарына жəне Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп жəне қаржы есептілігі туралы заңнаманың талаптарына сəйкес айқындалған оң бағамдық айырма сомасының теріс бағамдық айырма сомасынан асып кетуі көрсетіледі; 11) 150.02.011 жолында Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 22-1) тармақшасына сəйкес айқындалатын исламдық банкте орналастырылған инвестициялық депозит бойынша табыс көрсетіледі; 12) 150.02.012 жолында Салық кодексіне сəйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін салық төлеушінің өзге де табыстары көрсетіледі; 13) 150.02.013 жолында 150.02.001-ден 150.02.012-ге дейінгі жолдардың сомасы ретінде айқындалатын жылдық жиынтық табыстың жалпы сомасы көрсетіледі; 14) 150.02.014 жолында Салық кодексінің 99-бабына жəне Енгізу туралы Заңының 3-1-бабына сəйкес жылдық жиынтық табысты түзетудің жалпы сомасы көрсетіледі; 15) 150.02.015 жолында тауарлық-материалдық запастарды бағалаудың өзге əдісіне көшу кезінде қалыптасқан оң немесе теріс айырма көрсетіледі; 16) 150.02.016 жолында 150.02.013 жолы мен 150.02.014 жолы сомасының айырмасы ретінде айқындалған, 150.02.015 жолына ұлғайтылған (егер бұл жолдың мəні оң болған жағдайда) немесе 150.01.015 жолына азайтылған (егер бұл жолдың мəні теріс болған жағдайда) түзету ескеріле отырып, жылдық жиынтық табыс көрсетіледі. 34. «Шегерімдер» деген бөлімде: 1) 150.02.017 жолда 150.02.017 I алу 150.02.017 II қосу 150.02.017 III қосу 150.02.017 IV қосу 150.02.017 V алу 150.02.017 VI алу 150.02.017 VII алу 150.02.017 VIII алу 150.02.017 IX ретінде айқындалатын, Салық кодексінің 100-бабы 1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын сатылған (жұмсалған) тауарлардың, сатып алынған жəне өтеусіз алынған жұмыстар, қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі. 150.02.017 I жолында салық кезеңінің басына тауарлардың, шикізаттардың, материалдардың (соның ішінде сатып алынатын жартылай фабрикаттар мен жинақталатын бұйымдар, конструкциялар мен бөлшектер, отын, қосалқы бөлшектер жəне тағы басқалары) (бұдан əрі – ТМҚ) өзіндік құны көрсетіледі. Бастапқы декларацияда аталған жол салық кезеңінің басына бухгалтерлік теңгерім бойынша айқындалған деректерге сəйкес толтырылады. Өзінің бастапқы декларациясын беретін салық төлеушіде салық кезеңінің басында ТМҚ болмауы мүмкін; 150.02.017 II жолы салық кезеңінің соңына бухгалтерлік теңгерім деректеріне сəйкес толтырылады. Бұл ретте, көрсетілген жолда оны сатудан алынған табыстар салық кезеңінде салық салу мақсатында танылған, жылдың соңында ТМҚ қалдықтарында есепке алынатын жəне жолдағы (мысалы, FAS-порт шарттарындағы тауарларды сату) тауардың құны көрсетілмейді. Салық кезеңінің ішінде салық төлеуші берген тарату декларациясында 150.02.017 II жолы тиісті салық кезеңінің соңына бухгалтерлік есеп деректерінің негізінде толтырылады; 150.02.017 III жолында салық төлеуші салық кезеңінің барысында сатып алған ТМҚ, оның ішінде өтеусіз алған, тарапты ұйымдар, дара кəсіпкерлер, жеке нотариустар, адвокаттар орындаған жұмыстар мен көрсеткен қызметтердің құны көрсетіледі. Осы жолда келтірілген деректер декларацияның 150.02.017 жолынан бастап 150.02.038 жолдар бойынша шегерімге жатқызылатын шығыстарды қамтымауы тиіс. 150.02.017 III А бастап 150.02.017 III H дейінгі жолдар мəндерінің сомасы ретінде айқындалады: 150.02.017 III А жолында салық төлеуші есепті салық кезеңінде сатып алған, өтеусіз алған ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.02.017 III B жолында қаржылық қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.02.017 III C жолында жарнамалық қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.02.017 III D жолында консультациялық қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.02.017 III Е жолында маркетингтік қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.02.017 III F жолында дизайнерлік қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.02.017 III G жолында инжинирингтік қызмет көрсетулердің құны көрсетіледі; 150.02.017 III Н басқа да жұмыстар мен қызмет көрсетулерді сатып алуға шығыстар көрсетіледі; 150.02.017 IV жолында: 150.02.023 жолы бойынша көрсетілетін жəне Салық кодексінің 155-бабы 3-тармағының 4) тармақшасында беліленген тəуліктік мөлшерінің асып кетуін білдіретін; тіркелген активтердің, преференциялар объектілерінің алғашқы құнына енетін; Салық кодексінің 122-бабы 3-тармағына сəйкес кейінгі шығыстар ретінде танылатын; Салық кодексінің 87-бабына сəйкес амортизацияға жатпайтын активтердің бастапқы құнына енетін қызметкерлердің есептелген табыстары бойынша шығыстарды қоспағанда, Салық кодексінің 110-бабында сəйкес шегерімге жатқызылатын қызметкерлердің есептелген табыстары мен жеке тұлғаларға өзге де төлемдер бойынша шығыстар көрсетіледі 150.02.017 V жолында өткен салық кезеңдерінде алдағы кезеңдер шығыстары ретінде танылған жəне есепті салық кезеңінде шегерімдерге жатқызылған жұмыстар мен қызметтердің құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.02.017 VI жолында салықтық есебі Салық кодексінің 122-бабына сəйкес жүргізілетін кейінгі шығыстар болып танылған жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.02.017 VII тіркелген активтердің, преференция объектілерінің, амортизацияға жатпайтын, активтердің бастапқы құнына енетін, жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.02.017 VIII жолында 150.02.017 VI жолы бойынша көрсетілетін құнды қоспағанда, Салық кодексінің 115-бабының негізінде шегерімдерге жатқызылмайтын жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 150.02.017 ІX жолында алдағы кезеңдердің шығыстары ретінде танылатын жəне кейінгі салық кезеңдерінде шегерімдерге жатқызылуы тиіс жұмыстар мен қызметтердің нақты құны, ТМҚ өзіндік құны көрсетіледі; 2) 150.02.018 жолында Салық кодексінің 100-бабы 6-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын айыппұлдардың, өсімақылардың, тұрақсыздық айыптарының жалпы сомасы көрсетіледі; 3) 150.02.019 жолында қосылған құн салығының сомасы көрсетіледі, ол барабар əдісін қолдануға байланысты шегерімге есептеуге жатпайды жəне Салық кодексінің 100-бабы 12-тармағының екінші бөліміне сəйкес шегерімге жатады; 4) 150.02.020 жолында 2009 жылдың 1 қаңтарына қалыптасқан, есептелген қосылған құн салығының сомасынан есепке жатқызылған жəне Салық кодексінің 100-бабы 13-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын қосылған құн салығы сомасының артуы көрсетіледі; 5) 150.02.021 жолында Салық кодексінің 100-бабы 14-1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын салық төлеушінің Мемлекеттік əлеуметтік сақтандыру қорына есептелген əлеуметтік аударымдар бойынша шығыстар сомасы көрсетіледі; 6) 150.02.022 жолында Салық кодексінің 103-бабына, Енгізу туралы Заңның 14-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын сыйақылардың жалпы сомасы көрсетіледі; 7) 150.02.023 жолында Салық кодексінің 101-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын қызметтік іссапарлар кезіндегі өтемақы сомалары көрсетіледі; 8) 150.02.024 жолында Салық кодексінің 104-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын, оның ішінде Салық кодексінің 104-бабы екінші бөліміне сəйкес шегерімге жатқызылатын төленген күмəнді міндеттемелер, Салық кодексінің 88-бабына сəйкес бұрын табыс деп танылған төленген міндеттемелердің сомасы көрсетіледі; 9) 150.02.025 жолында Салық кодексінің 105-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын күмəнді талаптар көрсетіледі; 10) 150.02.026 жолында жинақтаушы сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақыларды қоспағанда, Салық кодексінің 109-бабы 1-тармағына сəйкес шегерімге жатқызылатын сақтандыру шарттары бойынша төленуі тиіс немесе төленген сақтандыру сыйлықақылары көрсетіледі; 11) 150.02.027 жолында Салық кодексінің 113-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын оң бағамдық айырма сомасынан теріс бағамдық айырма сомасының артуы көрсетіледі; 12) 150.02.028 жолында Салық кодексінің 114-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер көрсетіледі; 13) 150.02.029 жолында Салық кодексінің 116 – 122-баптарына сəйкес жүргізілетін тіркелген активтер бойынша шегерімдер көрсетіледі: 150.02.029 І жолында Салық кодексінің 117-бабы 10-тармағына жəне 120-баптың 2-1-тармағына сəйкес салық есебі жүргізілетін, Инвестициялар туралы Заңға сəйкес 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін жасалған корпоративтік табыс салығын төлеуден босатуды берумен келісімшарт бойынша инвестициялық жоба шеңберінде 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін жəне (немесе) кейін пайдалануға енгізілген тіркелген активтер бойынша шегерімдер анықтама ретінде көрсетіледі; 14) 150.02.030 жолында Салық кодексінің 123 – 125-баптарына, сондай-ақ Енгізу туралы Заңның 15-бабына сəйкес инвестициялық салық преференциялары бойынша шегерімдер көрсетіледі; 15) 150.02.031 жолында Салық кодексіне сəйкес шегерімге жатқызылатын өзге де шығыстар көрсетіледі. 150.02.031 жолына оның ішінде Салық кодексiнiң 107, 111 жəне 112-баптарына сəйкес шегерімге жатқызылатын кең таралған пайдалы қазбаларды, жерасты суларын, емдiк балшықты өндіру жөнiндегi келiсiмшарттар шеңберiнде, сондай-ақ барлауға жəне (немесе) өндіруге байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға жəне (немесе) пайдалануға кеткен шығындар қосылады. Бұл жол өзіне басқарушылық жəне жалпы əкімшілік шығыстары көрсетiлетiн 150.02.031 I жолын да қамтиды; 16) 150.02.032 шегерімге жатқызылуы тиіс сома көрсетіледі; 150.02.032 І жолында шегерімге жатқызылатын шығыстардың жалпы сомасы көрсетіледі. 150.02.017-ден 150.02.031-ге дейінгі жолдардың сомасы ретінде айқындалады; 150.02.032 ІІ жолында бір мезгілде 130.00–нысан бойынша корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияны табыс ететін коммерциялық емес ұйымдардың Салық кодексінің 134-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын шығыстарының сомасы көрсетіледі. Бұл жолға 130.00.029 жолы көшіріледі; 150.02.032 ІІІ жолында Қазақстан Республикасының шегінен тыс тұрақты мекеме(лері)сі бар резиденттер шегерімге жатқызуы тиіс шығыстардың сомасы көрсетіледі. 35. «Табыстар мен шегерімдерді түзету» деген бөлімде: 150.02.033 жолында Салық кодексінің 131, 132-баптарына сəйкес жүргізілетін табыстар мен шегерімдерді түзетулердің жалпы сомасы көрсетіледі. 150.02.033 І жəне 150.02.033 ІІ жолдарының сомасын айырмасы ретінде айқындалады: 150.02.033 І жолында Салық кодексінің 131, 132-баптарына сəйкес жүргізілетін табыстарды түзетулердің сомасы көрсетіледі; 150.02.033 ІІ жолында Салық кодексінің 131, 132-баптарына сəйкес жүргізілетін шегерімдерді түзетулердің сомасы көрсетіледі. 36. «Трансферттік баға белгілеу туралы Заңға сəйкес табыстар мен шегерімдерді түзету» деген бөлімде: 1) 150.02.034 жолында Трансферттік баға белгілеу туралы Заңға сəйкес табыстарды түзетудің сомасы көрсетіледі; 2) 150.00.035 жолында Трансферттік баға белгілеу туралы Заңға сəйкес айқындалатын, шегерімдерді түзетудің сомасы көрсетіледі. 37. «Салық салынатын табысты есептеу» деген бөлімде: 1) 150.02.036 жолында салық салынатын табыс (залал) сомасы көрсетіледі. 150.02.033 жəне 150.02.034 жолдарына ұлғайтылған 150.02.016, 150.00.032 жəне 150.02.035 жолдарының айырмасы ретінде айқындалады; 2) 150.02.037 жолында резидент салық төлеушінің Қазақстан Республикасынан тыс көздерден алған табыстарының сомасы көрсетіледі. 150.02.037 жол анықтамалық сипатқа ие. Бұл жол өзіне 150.02.037 І жолын да қамтиды: 150.02.037 І жолында Салық кодексінің 224-бабына сəйкес айқындалатын салық салуда жеңілдігі бар елде алған табыс көрсетіледі. 150.02.037 І жолының мəні салық салынатын табысты есептеуге қосылады; 3) 150.02.038 жолында Салық кодексінің 2-бабы 5-тармағына, 212, 213-баптарына сəйкес халықаралық шарттарға сəйкес салық салудан босатылуы тиіс табыс сомасы көрсетіледі; 4) 150.02.039 жолында халықаралық салық салу ерекшелігі есепке ала отырып, салық салынатын табыс (залал) сомасы көрсетіледі. 150.02.038 жолын алып тастаумен, 150.02.036 жəне 150.02.037 I жолдарының сомасы ретінде айқындалады; 5) 150.02.040 жолында Салық кодексінің 137-бабы 1-тармағына сəйкес көшірілуі тиіс залал көрсетіледі; 6) 150.02.041 жолында Салық кодексінің 133-бабына немесе Енгізу туралы Заңның 3-2-бабына сəйкес салық салу табысын кеміту сомасы көрсетіледі. 150.02.041 А жəне 150.02.041 В жолдарының сомасы ретінде айқындалады; 150.02.041 А жолында Салық кодексінің 133-бабы 1-тармағына сəйкес салық төлеуші салық салу табысын кемітуге құқылы шығыстар көрсетіледі. 150.02.041 В жолында Салық кодексінің 133-бабы 2-тармағына немесе Енгізу туралы Заңның 3-2-тармағына сəйкес салық төлеуші салық салу табысын кемітуге құқылы табыстар көрсетіледі; 7) 150.02.042 жолында Салық кодексінің 133-бабына, сондай-ақ Енгізу туралы Заңның 3-2-тармағына сəйкес жүргізілетін азайту ескерілген салық салынатын табыс көрсетіледі. 150.02.039 жəне 150.02.041 жолдарының айырмасы ретінде айқындалады. Егер 150.02.041 жолы 150.02.039 жолынан артық болса, 150.00.042 жолда нөл көрсетіледі; 8) 150.02.043 жолында Салық кодексінің 137-бабы 1-тармағына жəне Енгізу туралы Заңның 15-1-бабына сəйкес алдыңғы салық кезеңдерінен көшірілген залалдар көрсетіледі; 9) 150.02.044 жолында көшірілген залалдар қосылған салық салынатын табыс көрсетіледі. Егер 150.02.042 жолында оң мəн көрсетілген жағдайда толтырылады. 150.02.042 жəне 150.00.043 жолдары сомасының айырмасы ретінде айқындалады. Егер 150.02.043 жолы 150.02.042 жолынан артық болса, 150.02.044 жолда нөл көрсетіледі. 38. «Салық міндеттемесінің есебі» деген бөлімде: 1) 150.02.045 жолында Енгізу туралы Заңның 4-бабына сəйкес немесе Салық кодексінің 147-бабы 2-тармағына сəйкес корпоративтік табыс салығының ставкасы пайызда көрсетіледі; 2) 150.02.046 жолында Салық кодексінің 223-бабына сəйкес Қазақстан Республикасында корпоративтік табыс салығын төлеу кезінде ескерілетін Қазақстан Республикасынан тыс төленген табысқа салықтардың немесе резидент салық төлеуші Қазақстан Республикасының шегінен тыс көздерден алған табыстарға соған ұқсас табыс салығының түрлерінің сомасы көрсетіледі; 3) 150.02.047 жолында шетел салығын есепке жатқызу ескерілген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. 150.02.044 жəне 150.02.045 жолдарының жəне 150.02.046 жолының туындысының айырмасы ретінде айқындалады; 4) 150.02.048 жолында Салық кодексінің 139-бабы 2-тармағына сəйкес бюджетке төленуі тиіс корпоративтік табыс салығының сомасына кемітілетін салық кезеңінде ұтыс түріндегі табыстан төлем көзінен ұсталған корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 5) 150.02.049 I жолында алдыңғы салық кезеңдерінде сыйақы түріндегі табыстан төлем көзінен ұсталған жəне Салық кодексінің 139-бабы 3-тармағына сəйкес көшірілген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 150.02.049 II жолында Салық кодексінің 139-бабы 2-тармағына сəйкес бюджетке төленуі тиіс корпоративтік табыс салығының сомасына кемітілетін салық кезеңінде сыйақы түріндегі табыстан төлем көзінен ұсталған корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 6) 150.02.050 жолында Салық кодексінің 200-бабына сəйкес табыстың төлем көзінен ұсталған корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 7) 150.02.051 жолында 150.02.051 I жəне 150.02.051 II жəне 150.02.051 III жəне 150.02.051 IV жəне 150.02.051 V жолдарының айырмасы ретінде айқындалатын салық кезеңі үшін есептелген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі; 150.02.051 I жолында Салық кодексінің 139-бабына сəйкес салық кезеңі үшін есептелген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. 150.02.047, 150.02.048, 150.02.049 I, 150.02.049 II, 150.02.050 жолдарының айырмасы ретінде айқындалады. Егер алынған айырма нөлден төмен болса, онда 150.02.051 I жолда нөл көрсетіледі. Бұл жолдың мəні 150.02.058 І жолына көшіріледі; 150.02.051 ІІ жолында Салық кодексінің 451-бабына сəйкес салық кезеңі үшін есептелген корпоративтік табыс салығының азайту сомасы көрсетіледі. Салық кодексінің 448 – 452-баптарында көзделген арнаулы салық режимі шеңберінде қызметін жүзеге асыратын салық төлеушілер толтырады. 150.02.051 І жолының 70 пайызы ретінде айқындалады. Бұл жолдың мəні 150.02.058 ІІ жолына көшіріледі; 150.02.051 ІІІ жолында инвестициялар бойынша уəкілетті органмен жасасқан келісімшартқа сəйкес стандартты салық жеңілдіктерін қолдануға байланысты кемітілген корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. Бұл жолдың мəні 150.02.058 ІІІ жолына көшіріледі; 150.02.051 IV жолында Инвестициялар туралы Заңға сəйкес салық төлеуші инвестициялар бойынша мемлекеттік уəкілетті органмен 2009 жылдың 1 қаңтарына дейін жасасқан келісімшарт негізінде есептелген корпоративтік табыс салығына кемітуге құқылы сома көрсетіледі. Бұл жолдың мəні 150.02.058 IV жолына көшіріледі;

150.02.051 V жолында 150.02.051 I жолынан 100% ретінде айқындалатын Салық кодексінің 151-бабына сəйкес салық кезеңі үшін есептелген корпоративтік табыс салығының сомасының кемітілуі көрсетіледі. Бұл жолдың мəні 150.02.051 V жолына көшіріледі; 8) 150.02.052 жолында Салық кодексінің 199-бабы 1-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасындағы тұрақты мекеме арқылы қызметінен түскен резидент емес заңды тұлғаның таза табысы көрсетіледі. 150.02.044 жəне 150.02.051 жолдарының айырмасы ретінде айқындалады; 9) 150.02.053 жолында таза табысқа корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. 150.02.053 І жолында 150.02.052 жолының 15% ретінде айқындалатын, Салық кодексінің 199-бабы 1-тармағына сəйкес 15 пайыз ставка бойынша есептелген таза табысқа корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. Бұл жолдың мəні 150.02.060 І жолына көшіріледі; 150.02.053 ІІ жолында Салық кодексінің 212-бабына сəйкес халықаралық шартта көзделген ставка бойынша есептелген таза табысқа корпоративтік табыс салығының сомасы көрсетіледі. Егер салық төлеуші таза табысқа корпоративтік табыс салығына қатысты халықаралық шарт ережесін қолданса, таза табысқа корпоративтік табыс салығының ставкасы көрсетіледі. Бұл жолдың мəні 150.02.060 ІІ жолына көшіріледі; 150.02.053 ІІІ жолы егер 150.02.053 ІІ жолы толтырылған жағдайда толтырылады. Бұл жолға осы Қағидалардың 57-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасы аталған халықаралық шарт жасасқан елдің коды көрсетіледі; 150.02.053 ІV жолы егер 150.01.053 ІІ жолы толтырылған жағдайда толтырылады. Бұл жолға аталған халықаралық шарттың атауы көрсетіледі; 10) 150.02.054 жолында есептелген корпоративтік табыс салығының жиынтық сомасы көрсетіледі. (150.02.051 + 150.02.053 I немесе 150.02.053II) ретінде айқындалады. Бұл жолдың мəні 150.00.061 жолына көшіріледі. 5. Геологиялық зерттеуге, барлауға жəне табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына шығыстар жəне жер қойнауын пайдаланушылардың басқа да шығыстары – 150.04-нысанын жасау 39. Бұл нысан Салық кодексінің 111-бабына сəйкес шегерімдерге жатқызылуға жататын, жер қойнауын пайдаланушының коммерциялық табудан кейін өндіру басталған уақытқа дейінгі геологиялық зерттеуге, барлауға, табиғи ресурстарды өндіруге дайындық жұмыстарына жұмсаған шығыстарын, соның ішінде кең таралған пайдалы қазбаларды, жерасты суларын, емдік балшықты өндіруді, сондай-ақ барлауды жəне (немесе) өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуды жəне (немесе) пайдалануды жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушының басқа да шығыстарын айқындауға арналған. 40. «Көрсеткіштер» деген бөлімде: 1) А бағанында жолдың реттік нөмірі көрсетіледі; 2) В бағанында жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың нөмірі мен күні көрсетіледі; 3) С бағанында геологиялық зерттеуге арналған шығыстар көрсетіледі; 4) D бағанында бағалау, орналасу бойынша шығыстарды қоса алғандағы, барлауға жəне пайдалы қазбаларды өндіруге дайындық жұмыстарына арналған шығыстар көрсетіледі; 5) Е бағанында жалпы əкімшілік шығыстар көрсетіледі; 6) F бағанында төленген қол қою бонусының сомасы көрсетіледі; 7) G бағанында төленген коммерциялық табу бонусының сомасы көрсетіледі; 8) Н бағанында салық кезеңі үшін қазақстандық кадрларды оқытуға, аймақтардың əлеуметтік салаларын дамытуға нақты жұмсалған шығыстар; 9) І бағанында салық кезеңі үшін келісімшарт шеңберінде айқындалған қазақстандық кадрларды оқытуға, аймақтардың əлеуметтік саласын дамытуға арналған шығыстар сомасы көрсетіледі; 10) J бағанында қазақстандық кадрларды оқытуға, аймақтардың əлеуметтік саласын дамытуға арналған шегерімге жатқызылатын шығыстардың сомасы көрсетіледі. Бұл жолға Н жəне I бағандарының ең кіші мəндері көшіріледі; 11) К бағанында бағанында негізгі құралдарды сатып алу бойынша шығыстар көрсетіледі; 12) L бағанында бағанында жер қойнауын пайдалану құқығын сатып алуға байланысты жұмсалған материалдық емес активтерді сатып алуға арналған шығыстар көрсетіледі; 13) М бағанында өзге де материалдық емес активтерді сатып алу бойынша шығыстар көрсетіледі; 14) N бағанында Салық кодексінің 111-бабына сəйкес шегерімге жатқызылатын өзге де шығыстар көрсетіледі; 15) О бағанында жер қойнауын пайдаланушының коммерциялық табудан кейін өндіруді бастаған кезге дейінгі шығыстарының жалпы сомасы көрсетіледі. С-дан G-ға дейінгі жəне J-ден N-ге дейінг