Page 1

10

www.egemen.kz

27 мамыр 2014 жыл

Суреттерді түсірген Алтынбек ҚАРТАБАЙ.

 Еркін елдің ертеңі

Аттандыќ сапарєа, кґѕілде мол арман Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Биылғы оқу жылында Жамбыл облысы бойынша 9349 оқушы мектеп бітіріп, бұл күні барлық білім шаңырақтарында соңғы қоңырау соғылды. Тарыдай болып кіріп, таудай болып шыққан бұл оқушылар соңғы қоңырау жиынында алтын ұя – мектептерімен қимай-қимай қоштасты. «Біз сапалы білім, адал еңбегімізбен елдің дамуына өз үлесімізді қосамыз. Мен психолог мамандығын таңдап отырмын. Бұл адамға

Тїлектер ќанат ќаќты

Мерекелік шараға Алматы облыстық білім басқармасының басшысы Жандарбек Далабаев, Талдықорған қаласының əкімі Ермек Алпысов арнайы келіп қатысып, түлектер қуанышын бөлісті. Əлбетте, мектеп директоры Гүлайым Байжикенова бастаған ұстаздар мен ата-аналар құттықтау сөзді əдемі жалғастырды. Сонымен, айтулы білім ордасынан тағы бір лек түлектер қанат қақты.

жүргізілді. Атына заты сай осынау оқу ордасы мектеп мақтаныштары, халықаралық, республикалық пəн олимпиадаларының жеңімпаздары, ғылыми жобалар жарысының жеңімпаздарымен де мақтана алады. Сөйтіп, өңірдегі өзге білім шаңырақтарынан биіктігін көрсетіп, мемлекеттік талапқа сай өскелең ұрпақты білім нəрімен сусындатып жатқанын тағы бір мəрте көрсете алды.

Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

Талдықорған қаласындағы физика-математикалық бағыттағы Назарбаев Зияткерлік мектебінің соңғы қоңырау мерекесіне арналған «Қош бол, алтын ұя мектебім!» атты салтанатты жиыны болып өтті. Оның бірінші ерекшелігі – қазақ жəне ағылшын тілдерінде

Алматы облысы.

 Достық дəнекері

Ынтымаќтастыќ əуендері ќалыќтады Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Шахмет Құсайынов атындағы облыстық қазақ драма театрында «Поющая Полония» атты поляк əндерінің ІV республикалық фестивалі болып өтті. Айтулы шараға Польша Республикасының Қазақстандағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Яцек Ключковский жəне Ақмола облысы əкімінің бірінші орынбасары Рəшит Əкімов қатысып, құттықтау сөз сөйледі. Қазақстанда өзінің ұлттық салтдəстүрлерін сақтап, бейбітқатар күн кешіп жатқан 32 мың поляк халқының басын біріктіретін фестивальге Астана, Алматы қалалары мен Ақтөбе, Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Қостанай жəне Ақмола

облыстарынан өкілдер қатысты. «Менің Қазақстаным» деп аталатын музыкалық-би қойылымымен ашыл ған фестиваль көрермен қауымның жүрегіне жылылық ұялатты. Əн байқауында солтүстікқазақстандық Валерия Лопата, Владимир Ободзинский, алматылық Елена Яворская, ақтөбелік Илья Цыбульский, қостанайлық «Nadzeija» триосы, астаналық «Glosy Astany» вокалдық тобы жəне павлодарлық Елена Крицкая əнсүйер қауымның ерекше қошеметіне бөленді. Ал, ақмолалық əншілердің арасынан Елизавета Рыль ская, Валерия Суховецкая мен Жанна Филипович өзіндік орындаушылық мəнерлерімен көзге түсті. Біз сөзге тартқан «Kolorove jarmarki» деп аталатын туындыны

тамылжыта орындаған Татьяна Леонхардт туған халқының əнін білуді өз міндеті санайтынын, мұндай шараларға қатысу арқылы өзіне жаңа достар тауып қана қоймай, шеберлігін шыңдай түсетінін алға тартты. Фестивальдің жабылу рəсімінде сөз алған облыс əкімінің бірінші орынбасары Рəшит Əкімов осындай ауқымды шараның облысымызда ұйымдастырылып отырғандығына қуанышты екен дігін жеткізіп, өңірдегі 9,5 мың ға жуық поляк этносы өкіл дерінің қоғамдық өмірдегі белсенділігіне ризашылық білдірді. Ал Яцек Ключковский екі ел Президенттерінің бейбітшілік пен келісімді сақтау бағытында жүргізіп отырған саясатын жоғары бағалап, бүгінгі шараның дүниенің екі қиырында жатқан қос мемлекеттің ынтымақты байланысын жалғастыратын игі дəстүрге айналғанына ризашылығын жеткізді. Ақмола облысы.

 Апыр-ай!

БЎЛ ЖЕРДЕ

шыбын-шіркей, сары маса... Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Ертіс ауданынан жолсапардан келе жатып, жолай Ақтоғайға соғып едік, аудан орталығына кіреберістен-ақ бізді ызыңдаған сары маса қарсы алды. Қарсы беттен кеп соғылған шіркейден машинамыздың əйнегі де сарыжағал болды да қалды. Жалғыз Ақтоғай ауданы емес, жалпы өзі, жыл сайын жаз шыға Ертіс өзені жиегінде отырған ауылдарды сары маса, шыбын-шіркейдің мазалайтыны рас. Биыл аудан орталығы Ақтоғайда 3114 түп ағаш, 1115 көшет егіліпті, шыбын-шіркей жиналмас үшін ауылдардан 4684 тонна қоқыс шығарылған екен. Ал, негізінен, сары маса, шыбын-шіркейлерді улау жұмыстары облыстағы үш қалада – Ақсу, Екібастұз жəне облыс орталығында жүргізілуде. Улауға республикалық бюджеттен 160 миллион теңге бөлініп, 26 мыңнан

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

астам гектар жер тазаратыны əкімдікте болған отырыста да айтылды. Облыс əкімі Қанат Бозымбаев шыбын-шіркейді құр улай салу еш нəтиже бермейтінін ескертті. Улау құралдарының сапасы, құрамы қандай деген де мəселе бар. Бұл жұмыс гидротехникалықсанитарлық жүйелі шаралар нəтижесінде қолға алынуы тиіс. Қалаларға маса қайдан келеді демеңіз. Мысалы, Екібастұздың айналасындағы 60 су қоймасын қамыс басып кетіпті. Қоймаларды тазалау оңай жұмыс емес. Облыстық тұтынушылар құқығын қорғау департаменті басшысының міндетін атқарушы Сəуле Оспанованың айтуынша, жалпы, облыс көлемінде жаңа талап, өркениеттілік тұрғысынан қарағанда инновациялық гидротехникалық-санитарлық жұмыстар жөнді қолға алынбай тұрған сияқты. Егер бұл жүйе бүтіндей қолға алынса, онда ауыл-қала деп бөлмей кешенді түрде жұмыс жүргізуге болушы еді. Ақтоғайлықтар сияқты басқа аудан орталықтарының тұрғындары, ауылдар да сары маса, шыбын-шіркейге таланбайтыны анық. Павлодар облысы.

сенім, үміт беретін, жанына үнемі қолдау көрсетіп отыратын мамандық. Кеше ғана мектеп табалдырығын аттаған сияқты едік, міне, енді үлкен өмірге жолдама алып отырмыз. Соңғы қоңырау менің мəңгі есімде қалады. Бізге білім берген ұстаздарымызға мың алғыс. Лайым, арман арқалаған құрбы-құрдастарымның бəріне сəттілік тілеймін», дейді жүзі қуаныштан бал-бұл жанған Тараз қаласындағы №5 мектеп түлегі Іңкəр Советова. Бүгiнгi заман – бiлiмдiнiң заманы. Тəуелсіз елімізде жас түлектердің интеллектуалдық жəне шығармашылық

қабілеттерін көрсетуге барлық жағдай жасалған. Енді алда үлкен сын тұр. Биыл Жамбыл облысындағы мектеп бітіруші түлектердің 72,4 пайызы Ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысуға ниет білдіріп отыр. Оның 300-і «Алтын белгіге», 118-і үздік аттестатқа үміткер. Жалпы, жамбылдық оқушылардың биылғы оқу жылындағы жетістіктері мақтан етуге тұрарлық. 2014 жылғы республикалық пəн олимпиадалары мен ғылыми жоба жарысының қорытындысы бойынша облыс оқушылары командалық есепте І орынды иеленді.

Жамбыл облысы.

 Спорт

«Реал» жеѕімпазєа тəн ойын кґрсетті Сенбі күні түнде Португалияның астанасы – Лиссабон қаласында Испания Мадридінің «Реал» жəне «Атлетико» командалары Чемпиондар лигасының финалында кездесіп, бұлардың алдыңғысы 4:1 етіп ұтып шықты.

Матч көпшілік күткендей, «Реалдың» қауырт шабуылымен басталды. Бұған «Атлетико» тасқамал қорғанысты ұйымдастыра отырып, оқта-текте үдере шабуыл жасау тактикасын қарсы қойды. Түбінде осы тəсіл өзінің оң нəтижесін де берді. Кездесудің 36-минутында бұрыштамадан

соққы жасаған «матрасшылар» қақпашы Икер Касильястың алға шығып кеткенін кезінде пайдаланып, есеп ашты. «Реал» ойыншылары айып алаңынан шығарған доп қайтадан кері келтірілгенде, «Атлетиконың» жартылай қорғаушысы Диего Годин оны басымен алыстан ұрып түсірді.

Осыдан кейін «бланкос» футболшылары шабуылды бұ рынғыдан бетер күшейтті. Криштиану Роналду бастаған реалдықтар алға қарай өршелене ұмтылды. Осындай үстін-үстіне жасалған жойқын шабуыл негізгі уақытқа қосылған 3-минутта ғана өз нəтижесін берді. Əуелі Лука Модрич бұрыштама добын жеткізді. Оны Серхио Рамос басымен ұрып, қақпашы Тибо Куртуаның ту сыртынан бір-ақ шығарды – 1:1!

Осыдан кейін қосымша екі таймға кезек келді. Ол жұртшылық күткен сценарий бойынша өрбіді. Соңғы голдан үлкен қуат алған Карло Анче лоттидің жігіттері тағы да алға қарай жөңкіле шапты. Бұл жолы олар атқанын құр жіберген жоқ. Сөйтіп, Гарет Бэйл (110), Марсело (118), Криштиану Роналду (120-пенальти) секілді ойыншылар соққан голдардың арқасында «Реал» есепті 4:1-ге жеткізіп, бір-ақ тоқтады. Руслан ИГІЛІК.

Жалаулы жарыстар

Ресей ќўрамасы – əлем чемпионы Мамырдың 25-нен 26-на қараған түні Беларусь астанасы – Минск қаласында мəреге жеткен хоккейден əлем чемпионатының финалында Ресей құрамасы Финляндия командасын 5:2 есебімен ұтып, əлем чемпионы атанды. Ресей құрамасы есепті бірін ші болып ашты. Оны 11-минутта Сергей Широков жасады. Дегенмен, бірінші жиырма минут бітуге шамалы қалғанда фин Ииро Пакаринен есепті теңге жеткізді. Бұл 17-минутта тіркелді. Кездесудің екінші бөлігінде Олли Палола бір шайба салып, Суоми хоккейшілерін алға шығарды. Мұның есесіне бұдан кейін тек орыстар ғана шайба салумен болды. Алдымен Александр Овечкин

есепті қайтадан тең етті. Сосын араға 8 минут салып, Евгений Малкин өз командасын алға шығарды. Бұдан кейін финдер қақпасына тағы екі шайба түсті. Оларды Данис Зарипов пен Виктор Ти хонов өз есептеріне жазды. Осылайша Олег Знароктың жігіттері чемпионаттағы барлық 10 ойынын да негізгі уақытта жеңіске жетумен аяқтап, талассыз чемпион атанды. Дамир ҚОЖАМҚҰЛ.

Велоспорт. Кеше «Сарыарқа» велотрегінде тректегі жарыстардың соңғы күні өтті. Ал бүгін Азия чемпионатында тас жолдағы жарыстар басталады. Футбол. Демалыс күндері Қазақстан чемпионаты премьерлигасының 13-туры өтті. Бұл турда Қызылорданың «Қай сар» командасы маңызды жеңіске жетті. Олар өз алаңында «Астананы» 1:0 есебімен ұтып, екінші орынға шықты. Ал үш турдан бері жеңілістің дəмін көрмей кел ген Алматының «Қайраты» Шымкентте «Ордабасыдан» ұтылды. Кездесудің 84-минутында Михаил Бакаев өз қақпасына гол соғып алды. «Атырау» өз алаңында «Ертіс тен» жеңілді. Бұл ойында Константин Дудченко жал ғыз доптың авторы атанды. Қарағандыда «Шахтер» «Таразды» ұтты. Бұл матчта да жалғыз гол соғылды. «Ақтөбе» ойыншылары сырт алаңда Семейдің «Спартагын» 1:0 есебімен жеңді. Ал «Жетісу» өз алаңында «Тобылдан» 1:2 есебімен ұтылып қалды. Теннис. Қазақстандық теннисші Зарина Дияс Страсбургте өтіп жатқан Tennis Internationaux de Strasbourg турнирінің ширек финалына шықты. Бірақ, ол ақтық сын кездесуі үстінде ойыннан бас тартты. Оның себебі бізге əзірге белгісіз. Зарина екінші айналымда 21 жастағы хорват Айли Томляновичті ұтқан болатын. Бұл матч екі сетке созылып, 6:4, 7:6 есебімен Заринаның пайдасына шешілді. Енді Дияс ширек финалда америкалық Кристина МакХэйлмен

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Биылғы жылы халықаралық, республикалық деңгейдегі білім сайыстарында облыс оқушылары барлығы 143 медальді иемденді. Оның 37-сі алтын, 41-і күміс, 65-і қола медаль. Соңғы қоңырау – жастарға үлкен жауапкершілік жүктейді, бойларына рух, күш, сенім береді. Адамды есейтіп, арманға бөлейтін ерекше күн. Болашаққа нық қадам басып, азамат атанған жастардың сапарлары сəтті болсын дейік.

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 68-59-85; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 747-63-01; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Ермеков к-сі, 33, «Қарағанды полиграфия» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Смағұлов к-сі, 9 К, «Хабар-Сервис» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

кездеседі. Турнирде қазақ теннисшісі бірінші айналымда əлемнің 22-ракеткасы 28 жасар бельгиялық Кристен Флипкенсті 2 сағат 2 минутқа созылған тартысты кездесуде 6:2, 6:7, 6:3 есебімен ұтқан еді. Бокс. Жақында Астанада Қазақстан бокс федерациясының кубогы жолындағы турнирдің ширек финалдық кездесулерінің жеребесі тартылды. Жеребе бойынша «А» тобын Маңғыстау, Шығыс Қазақстан, Павлодар облыстары мен Алматы қаласы құраса, «В» тобында Астана қаласы, Жамбыл, Ақтөбе, Батыс Қазақстан облыстары ойнайтын болды «С» тобына Оңтүстік Қазақстан, Ақмола, Қостанай мен Қызылорда облыстары түсті. «D» тобында Қара ғанды, Алматы, Атырау жəне Солтүстік Қазақстан облыстары күш сынасады. Осы шарада жартылай финалдық жекпе-жектерде қай топтың командалары кездесетіні де белгілі болды. Сөйтіп, жеребе бойынша «А» жəне «С», «B» жəне «D» топтарында бірінші орын алған командалар күш сынасатыны анықталды. Ширек финалда «А» тобының кездесулері Алматыда, «С» тобының жекпе-жектері Көкшетауда 1-3 тамыз күндері өтеді. «В» тобының айқастары Ақтөбе де, «D» тобының жарыстары Қарағандыда 8-10 тамыз күндері жала уын көтереді. Жар тылай финал мен финал қа лып тасқан дəстүр бойынша Астанада 14-15 желтоқсан күндері өтеді. Дастан КЕНЖАЛИН, «Егемен Қазақстан».

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 201 715 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 5 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №318 ek


Бїгінгі нґмірде: Білім – баршаєа ортаќ ќазына

№102 (28326) 27 МАМЫР СЕЙСЕНБІ 2014 ЖЫЛ

3-бет

Дəрігерсіз дəрідəрмек дəрменсіз 6-бет Уаќыт керуені, ґмір ґрнегі 7-бет Аттандыќ сапарєа, кґѕілде мол арман 10-бет

Ыќылас бар, енді нəтиже керек

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Албания Республикасының Премьер-министрі Эди Рамамен кездесті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Кездесу барысында сауда-экономикалық, инвестициялық жəне мəдени-гуманитарлық саладағы екіжақты ынтымақтастықты

жандандырудың негізгі жайттары талқыланды. Бұдан бөлек, тараптар халықаралық күн тəртібіндегі өзекті мəселелерді қозғады.

Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстанның Албаниямен қарым-қатынасты жолға қоюға деген үлкен ықыласы бар екенін атап өтті. – Жалпы алғанда, біздің ел үшін Еуропа ірі экономикалық серіктес болып саналады, алайда, Албаниямен арамызда

Есеп беру концертін тамашалады

айтарлықтай қарым-қатынас жоқ. Өкінішке қарай, елдеріміз арасында экономикалық ынтымақтастыққа негіз болатын құжаттарға қол қойылмаған. Сіздің келуіңіз осы бағыттағы келіссөздерді бастап береді деп үміттенемін. Экономикалық ынтымақтастық, инвестицияны өзара қорғау, қосарланған салық салуды болдырмау, визалық режім туралы келісімдерге қол қою қажет. Бұл біздің компанияларымыздың бірлесіп жұмыс жүргізуіне негіз қалайды, – деді Мемлекет басшысы. Өз кезегінде Эди Рама қабылдау үшін алғысын білдірді жəне Қазақстан туралы өзінің жақсы хабардар екенін айтты. Сондайақ, ол елдеріміздің арасында мəдени салада ортақ жайттардың көп екеніне назар аударды. Албания Премьер-министрі əлеуетімізді ескере отырып, сауда-экономика саласындағы өзара іс-қимылды əрі қарай дамыту қажеттігі туралы пікірмен келісетінін білдірді. Түрлі халықаралық құрылымдар аясында тиімді ынтымақтастық орнатудың маңыздылығын да атап өтті.

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев пен Малайзия Премьер-ми нистрі Наджиб Тун Разак Қазақ ұлттық өнер университетінің есеп беру концертін көрді, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Концертте ҚазҰӨУ-дің мектеп оқушылары мен дүниежүзіне табысты гастрольдік сапармен шығып жүрген студенттік ұжымдары əлемдік музыка өнері классиктері мен қазақ халық композиторларының шығармаларын орындады. Сонымен қатар, универ ситет ректоры, Қазақстан Республикасының халық əртісі А.Мұсақожаева мəртебелі қонақтарды халықаралық конкурстарда жүлделі орындар алып жүрген студенттердің жəне оқыту шылардың көрмеге қойылған жұмыстарымен таныстырды.

Елбасыныѕ апталыќ кестесі

29 мамырда Астанадағы Тəуелсіздік сарайында Жоғары Еура зиялық экономикалық кеңестің отырысы өтеді, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Іс-шараға Қазақстан Рес пуб ликасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев, Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путин жəне Беларусь Республикасының Президенті Александр Лукашенко қатысады. Отырыста Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы шартқа қол қойылады деп жоспарланып отыр.

Отырысќа бірќатар жобалар шыєарылады Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалық етуімен өткен Парламент Сенаты бюросының отырысында палатаның 30 мамырда болатын кезекті жалпы отырысының күн тəртібі қаралды, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі. Президенттің ұсынуына сəйкес, сенаторлар Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының судьяларын қызметтен босату жəне сайлау туралы мəселелерді қарайды. Бюро Конституциялық заңнама, сот жүйесі жəне құқық қорғау органдары комитетіне Мемлекет басшысы ұсынған кандидаттарды талқылауды жəне олар бойынша қорытынды əзірлеуді тапсырды. Сенат отырысына Қылмыстық, Қылмыстық-процестік жəне Қылмыстық атқару кодекстерінің жобалары бірінші оқылымда қарауға шығарылады. Сонымен қатар, бірқатар заңнамалық актілерге қылмыстық заңнаманы жетілдіру мəселелері бойынша түзетулер жəне кейбір Конституциялық заңдарға қылмыстық-процестік заңнаманы жетілдіру мəселелері бойынша түзетулер жобасы қаралатын болады. Одан басқа, жоғарғы палатаның отырысына бірқатар заңнамалық актілерге этил спирті мен алкоголь өнімінің өндірілуін жəне айналымын мемлекеттік реттеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заң жобалары бірінші оқылымға шығарылатын болды. Бюро отырысында тиісті комитеттерге Мəжілістен түскен заң жобалары бөлініп берілді.

Ықпалдастық – ынтымақ ырысы Сергей РУМАС:

Беларусь ќашанда интеграцияныѕ белсенді жаќтаушысы бола береді Беларусь Республикасыныѕ Еуразиялыќ экономикалыќ комиссиядаєы мїшесі С.Н.РУМАСПЕН сўхбат – Құрметті Сергей Николаевич! Белорус жері өз басым үшін өте қымбат: өткен ғасырдың алпысыншы жылдарының аяғында менің туған ағам осында əскерде қызмет еткен еді, сол екі жылдың ішінде ауылда «Минск» деген штемпелі бар конвертті асыға күтумен жүрген біз. Одан кейін Мəдениет министрінің бірінші орынбасары кезімде Мəдени ынтымақтастық жөніндегі мемлекетаралық кеңестің мүшесі ретінде Белоруссияға бірнеше рет келдім. Əр келген сайын елдегі татулыққа, тыныштыққа, тұрақтылыққа тəнті болатынмын. Мұның өзі қазір сіздерге көрші мемлекеттегі жағдаймен салыстырғанда тіпті айрықша көрінеді. Біз едəуір дəрежеде белорус достарымыздың арқасында Еуразия құрлығындағы интеграциялық үдерістер серпінді дамып жатқанына қуаныштымыз. Алғашқы сұрағым мынандай: Еуразиялық экономикалық одақ Беларуське не береді? – Елім туралы жылы сөздеріңізге рахмет. Ал енді Еуразиялық экономикалық одақ Беларуське не береді дегенге келсек, интеграцияның жаңа кезеңінің – экономикалық одақ құрудың аясында тауарлардың, қызметтердің, капиталдың, еңбек ресурстарының мүмкін болғанынша еркін қозғалуы қамтамасыз етіледі. Біздің экономикамыз табиғи монополиялар қызметтеріне, мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыруға, бəсекелестіктің ортақ

тəртіптеріне, өнеркəсіптегі, көліктегі, энергетикалық, аграрлық жəне басқа салалардағы шаруаларды жүзеге асыруға тең мүмкіндіктен қосымша артықшылықтар алады. Осының бəрі ішкі жалпы өнімнің өсімін қамтамасыз етуге жағдай жасайды, түптеп келгенде біздің азаматтарымыздың əл-ауқат деңгейін арттырады. – Еуразияшылдық идеясының жаңа негіздемесін біздің Президентіміз Нұрсұлтан Назар баев жасағаны, оны алғаш рет осыдан жиырма жыл бұрын Мəскеу университетінде сөйлеген сөзінде жария еткені белгілі. Нұрсұлтан Əбішұлы өзінің «Еуразиялық эко номикалық одақ: теория əлде нақтылық» деген мақаласында: «Бүгінде, Достастықтың барлық елдері əлемдік дағдарысқа қарсы тұрудың жолдарын іздестіріп жатқанда, экономикалық проблемаларды жеке-дара жүріп еңсеруге болмайтынына көз жеткен кезде тағдыр еуразиялық интеграция тұжырымдамасының көкейкестілігін тағы бір рет тиянақтап отыр» деп жазған еді. Сіздің ойыңызша, бұл тұжырымдаманың мəні неде? – Менің ойымша, оның мəні мынада: біздің елдеріміз өздерінің ұлттық экономикаларының орнықты өсуін тек бірлесу, күш-жігерлерін жұмылдыру жəне халық шаруашылығының барлық салаларындағы көзқарастарын өзара келісе, бір-бірін толықтыра жүру арқылы ғана қамтамасыз ете алады. (Соңы 2-бетте).

Елбасы – «Жібек жолы бейбітшілік сыйлыєыныѕ» алєашќы иегері Қазақстан Президенті сый-құрметтен кенде емес, əрине. Дегенмен, əлем əлеуметінің алдында бірнеше мəрте еңбегі еленіп, абыройы асқақтап жатса, қалайша айрықша атап өтпессің?! Ал əрбір тапсырылған сый-сияпат жаһан жұртының Қазақ елі басшысын мойындағаны, ал басшысына деген ілтипат бүкіл елге деген қадір-құрмет болса керек-ті. Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Өткен бір аптаның ішінде Елбасына əлемдік деңгейдегі еңбегін елеген екі бірдей халықаралық сыйлық тапсырылды. Оның бірі – Жаһандық диалог жəне ынтымақтастық орталығының сыйлығы болса, екіншісі – Қытайға мемлекеттік сапары барысында Аспанасты елі табыстаған «Жібек жолы бейбітшілік сыйлығы». Елбасына Жаһандық диалог жəне ынтымақтастық орталығының сыйлығы күні кеше ғана елімізде дүркіреп өткен əлемдік маңызы зор ірі халықаралық шара – Астана экономикалық форумы барысында тапсырылды. Бұл сыйлық Қазақстан басшысына 2013 жылғы «Əлеуметтік бизнес-диалогты нығайтуға қосқан үлесі» үшін берілді. Ал айрықша атап өткіміз келетін халықаралық мəні, саяси салмағы зор, маңызды марапат – «Жібек жолы бейбітшілік сыйлығы» Президент Нұрсұлтан Назарбаевқа Қытайға мемлекеттік сапары барысында берілді. Қытайдың бейбітшілікті жақтау шы ұйымдары мен жекелеген тұлғалары бұл сыйлыққа Қазақстан Президентін Жібек жолы рухын биіктеткені, өзара сенімді, достықты, ынтымақтастықты нығайтқаны, əлем елдерімен бірге өсіп-өркендеуге, татулыққа жəне ортақ дамуға ықпал еткені үшін лайық деп тауыпты. «Сіздің бейбітшілік ісін қамтамасыз етуге жəне оның өркендеуіне қосқан үлесіңізге біз дің алғысымыздың белгісі ре тінде «Жібек жолы бейбітшілік сыйлығын» тапсырамыз. Сіз – бұл сыйлық беріліп отырған алғашқы адамсыз», – деді Қытай Төрағасы Мемлекет басшысын марапаттау салтанатында. Осылайша, бұл сыйлықтың алғашқы иегері Қазақстан басшысы болып отыр. Яғни, Жібек жолы рухын биіктеткені, өзара сенімді, достықты, ынтымақтастықты нығайт қаны, əлем елдерімен бірге өсіп-өркендеуге, татулыққа жəне ортақ дамуға ықпал еткені үшін деген тұңғыш номинацияға олар Нұрсұлтан Назарбаевты лайық көрді. Қазақстан Президентінің көре гендігіне тəнті ел бұл жолы

да айрықша сый-сияпат, ерекше ілтипатын осылай көрсетті. Ал аузын айға білеген, халықаралық саяси сахнада «айдаһар ел» атанған алып Қытайдың құрметі Қазақстан үшін үлкен абырой-бедел деп білеміз. Айта кету керек, аталған сыйлықтың иегерін анықтайтындар Қытайдың белгілі қоғам қайраткерлері, саясаткерлері, сарапшылары мен ғалымдары болып табылады. Ал сарапшы топтың жетекшісі – Қытайдың бұрынғы сыртқы істер министрі, Жалпықытайлық Халық Өкілдері Жиналысының халықаралық комитет төрағасы Ли Чжаосин. Сондай-ақ, бұл ұйым қытайлық жəне басқа да шетелдік танымал ұйымдардың, мəселен, Қытай халық дипломатиясы ассоциациясы, Заманауи жаһандық мəселелерді зерттеу орталығы жəне Шетелдермен мəдениет алмасу ассоциациясы сынды құрылымдардың тең құрылтайшысы. Сыйлықты қабылдай отырып, Нұрсұлтан Назарбаев: «Қазақстан мен Қытай арасындағы өзара байланыстың негізі – экономикалық ынтымақтастық. Өздеріңіз білетіндей, былтыр қыркүйекте Астанада «Назарбаев Университетінде» Сіз аса маңызды тарихи дəріс оқып, «Жібек жолы эконо ми калық белдеуін» құруға бастама көтердіңіз. Қазақстан экономика, сауда, көлік, инвести ция, қаржы жəне мəдениет секілді салаларды қамтитын осынау ауқымды жобаны жүзеге асыру жолдарын қарастыруға белсене қатысуға дайын», – деді Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпинге қарата айтқан сөзінде. Мемлекет басшысы осы мемлекеттік сапар аясында Қытайдың Синьхуа ақпарат агенттігінің интернет пайдаланушыларымен болған онлайнсұхбатында да өзіне берілген «Жібек жолы бейбітшілік сый лығына» тоқталып, бұл үшін алғысын жеткізді. «Қытай үкіметіне «Жібек жолы бейбітшілік сыйлығы» үшін алғыс білдіремін. Мен бұл сыйлықтың бірінші лауреаты атанып отырмын. Мұны екі ел арасындағы ынтымақтастықтың артуына жасалған алғышарт деп білемін. Қазақстан мен Қытай арасында

экономикалық мəселеде жасалған келісімдер – Жібек жолының бастауы ғана, бұл жолдың бойымен əлі талай адам, капитал, ресурс өтеді жəне бізге бір-бірімізді жақыннан тануға, өмірімізді жақсарта түсуге мүмкіндік береді», – деді Қазақстан басшысы. Иə, Жібек жолы – бүгінде Қазақстан дамуының Азиядағы дара даңғылы, экономикалық-əлеуметтік тұрғыда ілгерілеудің сара жолы. Сол себепті де, Елбасының Қытайға сапарында «Жібек жолымен» байланысты сыйлыққа ұсынылуының мəн-маңызы зор деп есептейміз. Бұл – қайта жаңғырып келе жатқан Ұлы Жібек жолының жалғасы іспеттес «Қазақстан – жаңа Жібек жолы» жобасының тиімді жүзеге асу кепілі. Бұрын Қытай жерінен басталып, Қиыр Шығыс пен Еуропа елдеріне беттеген керуен жолы, басым бөлігі Орталық Азия мен Қазақстан жерінің үстімен өтетін Ұлы Жібек жолы арқылы сауда жүйесі дамып қана қоймай, Шығыс пен Батыс өркениеті тоғысып, мəдени жəне дипломатиялық қарым-қатынастар орнаған еді. Бүгінгі Қазақстан да бұрынғы тарихи рөлін қалпына келтіріп, Еуропа мен Азияның арасындағы өзіндік көпір ретінде Орталық Азиядағы ірі іскерлік транзиттік хабқа айналуды мақсат етіп отыр. Демек, «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» көлік дəлізін салу «Қазақстан – жаңа Жібек жолы» сынды үлкен жобаның бір бөлігі болып табылады. Бұл өз кезегінде Қазақстанда халықаралық дəрежедегі саудакөлік, қаржылық-іскерлік, инновациялық-технологиялық жəне туристік маңыздағы транзиттік дəліз қалыптастырады. Мұндай мегажобаны жүзеге асыру нəтижесінде 2050 жылға қарай ел аумағынан жүк тасымалдау көлемі ондаған есеге ұлғаятын болады. Міне, Қазақстан Президентінің Қытай Халық Республикасына жасаған мемлекеттік сапарының өзегі, түйіні де осында жатыр. Əлбетте, Қытай табыстаған «Жібек жолы бейбітшілік сыйлығы» Елбасының осы «Жаңа Жібек жолы» жобасын қолдағандары, Елбасы көрегендігін мойындап, құптағандары деуге əбден негіз бар. Осыдан шығар, бұл сыйлық екі ел арасындағы байланысты бекіте түскен темірқазықтай көрінеді. ----------------------------------------Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.


2

www.egemen.kz

27 мамыр 2014 жыл

Беларусь ќашанда интеграцияныѕ белсенді жаќтаушысы бола береді (Соңы. Басы 1-бетте). Ал жақсы жұмыс істейтін экономика – ел азаматтарының əл-ауқаты мен қоғамдағы тұрақтылықтың негізі. Міне, сондықтан да Беларусь Рес публикасы кеңестен кейінгі кеңістіктегі интеграцияның белсенді жақтаушысы болып келген жəне бола да береді. Одақтық мемлекет, Кеден одағы, Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымы, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы сияқты ықпалдасу деңгейі, яғни жылдамдығы əртүрлі интеграциялық құрылымдардың сан қилы пішімдеріне белсенді қатыса отырып, Беларусь Республикасы бір мезгілдік қысқа сəттік пайда табуды көздемейді, өзінің əріптестерімен қарымқатынастарын ұзақ уақыт бойы өзара тиімді ынтымақтастыққа есептеп, халықтың əл-ауқатын арттыру мақсатында алға қарай біртебірте, табанды жылжуға негіздеп құрады. Бұл орайда біз бейне бір локомотивтей өзара іс-қимылдың ғылым, мəдениет, спорт сияқты басқа да салаларын сүйреп кететін экономиканың мүддесін алдымен көздейміз. Беларусь Республикасы үшін Еуразиялық экономикалық одақты толық ауқымдағы Кеден одағының негізінде, яғни алып тастаусыз, соның ішінде баждарсыз, экономикалық сипаттағы сандық жəне басқа да шектеулерсіз құру қағидатты түрде маңызды болып табылады. Тауарлардың еркін қозғалуы Біртұтас экономикалық кеңістіктің шарттық-құқықтық арқауы шеңберінде ортақ рынок құрудың басқа үш еркіндігін (қызметтердің, капиталдың, жұмыс күшінің еркіндігі) жүзеге асыру жөніндегі міндеттерді шешудің қисынды үлгісі болуға тиіс. – Сіз қазір, шартқа қол қою қарсаңында соңғы жылдарда дəстүрлі сұраққа айналған мына сұраққа қалай жауап берер едіңіз: еуразиялық интеграцияның жаңа кезеңінің мəні неде? – Кеден одағы/Біртұтас экономикалық кеңістік пен Еуразиялық экономикалық одақтың арасында экономикалық сипатта елеулі жəне іргелі айырмашылықтар жоқ, өйткені, ЕЭО-ның функциялық бөлігі негізінен Кеден одағы/ Біртұтас экономикалық кеңістіктің, белгілі бір дəрежеде ЕурАзЭҚ-тың қолда бар шарттарының кодификациясына арқа сүйейді. Сізге мұндай шарттардың 68-і кодификацияланатынын айтпақпын. Негізгі айырмашылықтар ЕЭО-ны құру жөніндегі шарттың институттық бөлімінде көрініс тапқан, онда Одақтың құқықтық мəртебесі, мақсаттары, органдар жүйесі, олардың құзыреті, өкілеттіктері мен қызмет аясы

көзделген. Оның сыртында бұрын КО/БЭК шеңберінде реттелмей келген білім беру, ғылым жəне басқа салалардағы интеграция нақтыланған. Тұтастай алғанда, қайталап айтайын: интеграцияның жаңа кезеңінің – экономикалық одақ құрудың аясында тауарлардың, қызметтердің, капиталдың, еңбек ресурстарының мүмкін болғанынша еркін қозғалысы қамтамасыз етіледі. – Сізбен кездесуге дайындала жүріп, Беларусь мемлекеттік университеті шығаратын «Экспертиза» атты талдамалық хабаршымен танысқан едім. Сонда Президент А.Г.Лукашенконың «Известия» газетінде 2011 жылдың 17 қаза нын да жарияланған «Біздің интегра циямыздың тағдыры туралы» деген мақаласынан дəйексөз келтіріліпті. Сіздің елдің Президенті еуразиялық интеграцияның болашағы туралы: «Егер біз БЭК көздеген мақсаттарды жүзеге асырсақ, онда Еуразиялық одақты құруға кірісе аламыз. Беларусь оны қалыптастыруға барынша белсенді қатысатын болады... Бүгінгі таңда алдымыздан ашылып отырған қуатты да терең интеграция шын мəнінде өзіне тартып, еліктіреді. Алайда, осы құрғалы жатқанымыздың өмірлік өзегі – біздің мемлекеттері міздің егемендігі, оны ең тығыз интеграцияның өзі де ығыстырып шығара алмайды», деген болатын. Жақында Александр Григорьевич: «Беларусь Еу разиялық экономикалық одаққа тең емес жағдайда кірмейді», деп мəлімдеді. Бұл арада не айтылып тұр? – Біз қорғайтын қағидаттар Кеден одағының арқаулық құжаттарында, сондай-ақ, басқа да халықаралық шарттарда белгіленген. Интеграциялық дамудың əлемдік практикасы ықпалдастықтың бір деңгейінен екінші, анағұрлым жоғары деңгейінен ауысу бұдан бұрын құрылған толыққанды ықпалдастыққа арқа сүйеуге тиісті екенін көрсетеді. Бұл орайда ЕЭО «ғимаратын» тұрғызудың басты кірпіші толыққанды Кеден одағы болуға тиіс. Бұлай етпейінше болашақ экономикалық одақ берік іргетасынан айырылады. Оның үстіне, ЕЭО туралы шарттың жобасымен жұмыс істеу барысында Беларусь Республикасы бұл құжат Тараптардың интеграцияның негізгі бағыттары бойынша бұрын қол жеткізілген уағдаластықтарынан артқа шегіну немесе бас тарту болмауға тиістігін басшылыққа алған, соны алдағы кезде де басшылыққа ала береді. Сіз білетін шығарсыз, Беларусь Республикасының ЕЭО-ны құру

сияқты терең интеграцияға араласуын құптайтын ең мəнді уəждердің бірі қуат көздерінің ресурс тарына Ресей Федерациясы резиденттерінің шарттарына тең (немесе тең жағдайға жуық) шарттармен қол жеткізу болған еді. Біз бұл мəселені ЕЭО туралы шарттың жобасымен жұмыс істеу барысында шешкіміз кел-

одақ құрудан Беларусь Республикасы табатын экономикалық пайдалардың арасынан қайсыларын алдымен атауға болар еді? – Оларды мен санамалап та берейін. Беларусь Респуб ликасының ЕЭО-ның құрылуына негізгі мүдделерінің арасынан мыналарды бөле айтуға болады. Энергия ресурстарына (мұ-

шектеусіз алдымен қамтамасыз етуді айтар едім. Ауыл шаруашылығы үшін елдің агроөнеркəсіптік кешеніне тікелей берілетін дотация деңгейін сақтап қалу да маңызды. Сондай-ақ, Беларусь Республикасының транзиттік əлеуетін барынша пайдалану мақсатында «резиденттік қағидат» алынып тасталатын болады. Ресей Федерациясының белорус тасымалдаушылары үшін жүк тасудың рұқсат беру жүйесін алып тастау да өте пайдалы. Еуразиялық экономикалық одақ құрылғаннан кейін өнімнің осы түрін жеткізу көздерін барынша əртараптандыру мақсатында мұнай мен газды тасымалдаудың құбыр жүйелеріне бірдей қолжетімділік болады. Еліміз үшін мемлекеттік қорғаныс тапсырысының ресейлік рыногына жол ашылуы да маңызды. Біз Беларусь Республикасының инвестициялық тартымдылығын жақсартуға (нашарлатуға емес), соның ішінде шетел инвесторларына қолданыстағы жеңілдіктерді сақтауға жəне басқа жағдайларға үміт артып отырмыз. – Сіздің бір сұхбатыңызды Ин тернеттен оқып, мына бір сөздеріңізді жазып алдым. «Тарихи ауқым тұрғысынан алғанда еуразиялық экономикалық интеграцияның қарқыны шынында да, қайран қалдырады: «үштіктің» елдері Кеден одағынан Біртұтас экономи ка лық кеңістікке дейінгі жолды бірнеше жылдың ішінде жүріп өтті – біздің еуропалық əріптестері-

Еуразиялық экономикалық одақ Беларуське не береді дегенге келсек, интеграцияның жаңа кезеңінің – экономикалық одақ құрудың аясында тауарлардың, қызметтердің, капиталдың, еңбек ресурстарының мүмкін болғанынша еркін қозғалуы қамтамасыз етіледі. Біздің экономикамыз табиғи монополиялар қызметтеріне, мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыруға, бəсекелестіктің ортақ тəртіптеріне, өнеркəсіптегі, көліктегі, энергетикалық, аграрлық жəне басқа салалардағы шаруаларды жүзеге асыруға тең мүмкіндіктен қосымша артықшылықтар алады. Осының бəрі ішкі жалпы өнімнің өсімін қамтамасыз етуге жағдай жасайды, түптеп келгенде, біздің азаматтарымыздың əл-ауқат деңгейін арттырады. ген, алайда, Ресей Федерациясы мен Қазақстан Республикасы өздерінің рыноктарын толық түрде ашуға дайын емес. Осыған орай ЕЭО туралы шарттың жобасында мұнайдың, мұнай өнімдерінің, газ бен электр энергиясының ортақ (біртұтас) рыноктарын құру 2025 жылға ысырылған, алдымен оларды қалыптастырудың Тұжырымдамасы мен Бағдарламасын қабылдау көзделген. – Еуразиялық экономикалық

найға, газға) Ресей Федерациясының шаруашылық жүргізуші субъектілерімен тең жағдайда қол жеткізудің мəні ерекше. – Беларусь мұнай өңдеу зауыттарында Ресей мұнайынан өндірілген мұнай өнімдеріне экспорттық баждарды Ресей бюджетіне аударуды алып тастау өте маңызды. Мұнан кейін мен Кеден одағының ішкі рыногын іштей пайдала нуға да, сондай-ақ, өңдеуге де энергия ресурстарын сандық

міз мұндай жолға ондаған жылдарын жоғалтқан еді», деп айтыпсыз. Бұған қалай қол жетті? – ТМД елдерінің экономикалық əлеуетінің негізгі бөлігі Беларусь Республикасының, Ресей Федерациясы мен Қазақстан Республикасының үлесіне тиеді. Бұл елдердің аумағы оған кіретін мемлекеттердің негізгі сұраныстарын іс жүзінде толық қамтамасыз ете алатын аса зор табиғат ресурстарына бай.

Экономикалық интеграцияның қарқыны расында да өте жылдам. Бəрі де – экономикалық интеграцияның алғашқы кезеңінің – Еркін сауда аймағының аясында жүргізілген жұмыс та, Беларусь Республикасы мен Ресей Федерациясының Одақтық мемлекет шеңберіндегі интеграциясы да, сондай-ақ, ЕурАзЭҚ аясындағы жұмыс та, құру барысында Біртұтас экономикалық кеңістіктің шарттық-құқықтық арқауын қалыптастырған келісімдердің тұтас дестесін дайындау ісі қатар жүрген Кеден одағы ішіндегі өзара іс-қимыл да осыған жəрдемдесіп тұрды. Мұның бəріне үш мемлекеттің барлық мемлекеттік басқару органдары мен шаруашылық жүргізу субъектілерінің бұрынғыдан анағұрлым терең интеграция мəселесінде үйлесімді жұмыс істеуі көп көмектесті. Қазіргі таңда Беларусь, Қазақстан мен Ресей бірлесудің едəуір елеулі кезеңіне – Еуразиялық экономикалық одақты құруға тақау тұр. Үш елдің президенттері Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңістікте қол жеткен шарттардың негізінде 2015 жылдың 1 қаңтарынан Еуразиялық экономикалық одақ құру үшін 2014 жылдың 1 мамырына дейін Еуразиялық экономикалық комиссиямен бірлесіп Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарттың жобасын дайындау жұмысын аяқтауды тапсырды, біз сол жұмысты атқарып шықтық. Бұл үшін ЕурАзЭҚ-тың, Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңістіктің нормалық-құқықтық арқауын құрайтын халықаралық шарттарды кодификациялау жұмысы жүргізілді. Шарт жобасы құрылымдық тұрғыдан екі бөліктен тұрады. Инс титуттық бөлімінде құрылатын халықаралық ұйымның арқаулық мəселелері анықталады, ал функциялық бөлімінде экономикалық қарым-қатынастардың салалық реттелуі тиянақталады. Шарттың жобасында эконо миканың энергетика, көлік, өнеркəсіп, агроөнеркəсіптік кешен сияқты салалары, сондайақ, рет теудің кедендік реттеу, техникалық реттеу, санитарлық, ветеринарлық-санитарлық жəне карантиндік фитосанитарлық шаралар, тұтынушылар құқықтарын қорғау, макроэкономикалық саясат, валюта саясаты, қызметтер мен инвестицияларды саудалау, қаржы рыноктарын реттеу, салықтар мен салық салу, бəсекелестік саясаты, табиғи монополиялар, мемлекеттік жəне муниципалдық қажеттіліктер үшін сатып алу сияқты салалары қамтылған. – Осыдан бір айдай бұрын мен Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің бірінші

орынбасары Б.Ə.Сағынтаевтан сұхбат алған едім (айтқандай, таяу күндерде сұхбат беруге Ресей Федерациясы Үкіметі Төрағасының бірінші орынбасары Игорь Иванович Шувалов та келісіп отыр), əңгіме барысында шарт жобасының көлемі 700 беттен астам екенін білдім. Бұл, əрине, өте егжей-тегжейлі, кең ауқымды жұмыс. Құжатта белорус тарапының ұстанымы қандай көрініс тапқан? Беларусь қандай жайларды, əсіресе, қатты қорғап еді? – Жаңа айтып өткенімдей, Беларусь Республикасы үшін Еуразиялық экономикалық одақты толық ауқымды Кеден одағын құрудың негізінде алып тастау жəне шектеулерсіз құру қағидатты жай. Беларусь тарапының стратегиясын қалыптастырудың негізі болып табылатын сөзсіз қағидаттар – тараптардың тең құқықтылығы, Беларусь Республикасының егемендігі мен Конституциясын құрметтеу, қабылданатын шешімдердің экономикалық негізділігі, бұрын қол жеткізілген уағдаластықтардың жүзеге асырылуы, Беларусь Республикасы саясатының көп векторлығының сақталуы. – Кеден одағы – Біртұтас экономикалық кеңістік интегра циялық жобасының 2015 жылға қарай Еуразиялық экономикалық одаққа айналатындығына байланысты Ресей-Беларусь мемлекеттік құрылымының болашағы ерекше маңызға ие деген пікірмен келіспеу мүмкін емес. Артық айтсам айып етпеңіз, бірақ бізге сырттан қарағанда Одақтық мемлекетті дамытуға деген үміт онша ақтал маған сияқты көрінеді. Осы орайда, мені мынандай сұрақ қызықтырады: Еуразиялық экономикалық одақ Беларусь пен Ресейдің Одақтық мемлекетін алмастыра ма? – Бұл сұраққа менің жауабым қысқа: жоқ, алмастырмайды. Неге? Неге десеңіз, бұдан арғы интеграция үш елдің мүмкіндігі мен ниетіне байланысты құрылады, елдердің біреуі қандай да бір мəселелер бойынша одан əрі ықпалдасуға дайын болмайтын жағдай да туындауы мүмкін. Оған қоса ынтымақтастықтың саудаэкономикалық, инвестициялық жəне басқа да түрлеріндегі екіжақты мəселелердің көкейкестілігі сақталатын болады. Бұл орайда, Одақтық мемлекет өзінің көкейкестілігін сақтайды жəне алдағы кезде де екіжақты мəсе лелерді шешудің алаңқайы ретінде қала береді дегенді атап айтқым келеді. – Сұхбат бергеніңіз үшін рахмет. Сұхбаттасқан Сауытбек АБДРАХМАНОВ.


3

www.egemen.kz

27 мамыр 2014 жыл

БЕРЕКЕ БІРЛІКТЕН БАСТАЛАДЫ

«Жоғары оқу орындарының еуропалық стандарт рейтингі» бойынша қазақстандық 23 ЖОО-ның ішінен жоғары бағаланған 5 білім ордасының бірі – Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті болғаны газет оқырмандарына жақсы белгілі. Осы бағытта кейінгі жылдары жүргізілген саналуан жұмыстар жемісінің арқасында оқу үдерісін ақпараттандыру, оқыту сапасын бағалау сияқты еуропалық стандарттар ескерілетін бұл байқауда үздіктер қатарынан орын алған білім ордасының ректоры, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, ҚР ҰҒА академигі Арыстан ҒАЗАЛИЕВПЕН болған əңгіме бүгінгі таңдағы көкейкесті мəселе – ғылым мен білім беру саласындағы интеграциялық ықпалдастыққа арналды.

Білім – баршаєа ортаќ ќазына – Арыстан Мəуленұлы, соңғы кезде «интеграция игілігі» деген сөз тіркесі көзге жылы ұшырап, құлаққа жағымды естіледі. Өзен-көлдердің қайнар бұлақ көзінен бастау алатыны сияқты өзара ықпалдастық та əуелі ыстық ықыластан бастау алатыны аңғарылады. Осы тұрғыда сіз не айтар едіңіз? – Дұрыс айтасыз. Бір тараптың екінші тараптың жақсылығы мен жетістігін көре білуі, оң тəжірибесімен бөлісуі, өзара бейіл танытып, ықылас қоюы – өзара ынтымақтаса жұмыс істеудің бастауы. Бір сөзбен айтқанда, ықылас түбі – ықпалдасу. Қазақстанның еуразиялық экономикалық интеграция үдерісіне қатысуы еліміздің сыртқы сауда белсенділігін күрт арттырумен қатар, халық шаруашылығының жəне əлеуметтік инфрақұрылымның барлық салаларына игі ықпалын тигізеді. Айталық, ғылым мен білім саласындағы ықпалдасудың да екі жаққа берері мол. Талай үлкен мінберлерден айтылып келе жатқан бір ақиқат – Қазақстан бəсекеге қабілетті экономика құруға дайын. Сөз жоқ, бұл үшін біздің мемлекетіміздің өзінің жеке сауда қатынастарын дамыту мен ауқымды тұрмыс нарығын дамытуға мүмкіндігі болуы керек. Сондықтан, көршілес мемлекеттермен экономикалық одақ құру маңызды. Еуразиялық интеграция ұлттық экономиканы нығайтады жəне əлемдік аренадағы еліміздің саяси беделін арттырады деп сеніммен айтуға болады. Күні ертеңдер ресми түрде құрылғалы отырған Еуразиялық экономикалық одақ Қазақстанда, Ресейде, Белоруссияда ортақ инвестициялық ахуал қалыптастыруға мүмкіндік береді. Экономикалық бірігу бизнесті дамытуға қолайлы жағдайлар тудырып, өндіріс көлемін арттырып, жаңа жұмыс орындарын ашуға, ғылымды қажет ететін өндірістердің белең алуына ықпал етеді. Ғылым мен өндірістің ұштасуы арқылы жаңа көкжиектер ашылып, тың міндеттер алға қойылады. Атап айтқанда, ол қосымша рынок көздерін іздестіру, бəсекеге қабілетті сапалы өнім өндіруге ұмтылыс, тағы басқа игі мақсаттарды көздейді. – Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ə.Назарбаевтың Қазақстан халқына «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Жолдауында еліміздің əлемдегі ең дамыған 30 елдің қатарына кіру тұжырыма масында алдағы жұмыстың ұзақ мерзімді басымдықтары белгіленгенін айта келіп, сол шешімін күткен басым бағыттар қатарында «Ғылыми қамтымды экономика құру – ең алдымен Қазақстан ғылымының əлеуетін арттыру», деп, атап көрсеткен еді... – Иə, Мемлекет басшысының осынау тарихи Жолдауында бұл бағыт бойынша венчурлік қаржыландыру, зияткерлік меншікті қорғау, зерттеулер мен инновацияларды қолдау, сондай-ақ, ғылыми əзірлемелерді коммерцияландыру жөніндегі заңнаманы жетілдірген жөн екендігі нұсқалған. Үкіметке тиісті заң жобалары топтамасын əзірлеп, Парламенттің қарауына енгізу тапсырылған. Ғылымды қаржыландыру көлемін біртіндеп арттырып, оны дамыған елдердің көрсеткіштеріне жеткізу жөнінде нақты жоспар қажет екендігі діттелген. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамалары əлемдік қоғамдастық тарапынан əркез үлкен қолдауға ие болып келеді. Президент халыққа арнаған жолдауларында еліміздің алдағы онжылдықтағы экономикалық өрлеуін одан əрі тұрлаулы етіп, жаңа мақсаттарға жету стратегиясын белгілеп бергені мəлім. Еліміз Ресеймен жəне Беларусьпен Біртұтас экономикалық кеңістік қалыптастырды, күні ертең Еуразиялық экономикалық одақ құруға бет алып тұр, ТМД-ның басқа мемлекеттерінің еуразиялық интеграцияға қосылуға ұмтылысын қолдауға əркез əзір. – Интеграция шеңберінде ҚарМТУдың Ресейдің жетекші жоғары оқу орындарымен халықаралық қызметі туралы айтар əңгімеңіздің ауқымы кең шығар? – Əлбетте. Əлгі «таңды таңға ұрып əңгіме айттының» кері болар еді. Өйткені, жаһандану қазіргі заманғы өркениеттің жетекші факторына айналды, соның ықпалымен əлемде жоғары білімді дамыту сапалық жаңа дəуірге – халықаралық интеграция дəуіріне аяқ басты, ол өз кезегінде білім беру саласын интернационалдандыру салдары болып табылады. Ол ұлттық білім беру жүйелерінің өзара

жақындасуымен, өзара толықтыруымен жəне өзара байланыстылығымен сипатталады, бұл Болон үдерісінің мақсаты болып табылатын бірыңғай білім беру кеңестігін қалыптастыру негізінде жатыр. Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті білім жəне ғылым саласындағы 160 халықаралық келісімшарт шеңберінде Еуропаның, АҚШ-тың жəне Азияның жетекші жоғары оқу орындарымен өзара əрекеттесе отырып халықаралық ғылыми жəне білім беру жобаларына белсенді қатысады. «Болашақ» бағдарламасы бойынша ҚарМТУ-дан 142 стипендиат əлемнің жетекші университеттерінде оқудан өтті. Жоо ТEMPUS, Erasmus Mundus, Синергия, ШЫҰ университеті халықаралық білім беру жобаларына қатысады. ШЫҰУда ҚарМТУ ЭКСПО-2017-ні өткізуге дайындық шеңберінде үлкен маңызы бар «Энергетика» жəне «Экология» сияқты өзекті бағыттар бойынша базалық ЖОО болып белгіленді. Бұл ретте ҚарМТУ дистанциялық техникалық білім берудің Синергия халықаралық бірегей ғылыми-білім беру жобасында «Автоматтандыру жəне басқару» бағыты бойынша Ресейдің жəне Украинаның жетекші ЖОО-ларымен бірлесе отырып Қазақстаннан бірден-бір қатысушы болып табылады. Жоба «Festo» концернінің (Австрия, Германия) қамқорлығымен іске асырылуда. Аталмыш жоба бойынша білім беру консорциумына ҚарМТУ, Мəскеу энергетика институты, сондай-ақ Санкт-Петербург, Омбы жəне Севастополь техникалық университеттері кіреді. Жоба мақсаты – Internet арқылы автоматтандыру жəне мехатроника саласында ЖОО-лардың ресурстарын жəне педагогикалық ұжымдарын біріктіру жəне бейнедəрістерді жəне бейнеконференцияларды ұйымдастыруды қоса отырып XXI ғасырдың дистанциялық техникалық білім беру технологияларын жасау. Аталмыш консорциум шеңберінде дистанциялық оқытуды қолдану оқузертханалық базаны жасауға жəне осы базаның мүмкіндіктеріне бағдарланған біріктірілген білім беру технологияларын жасауға жаңа көзқарастарды талап етті. Жобаны іске асыру шеңберінде «Siemens», «Mitsubishi», «Festo» концерндерінің жалпы құны 35 млн. теңгеден астам оқу стендтері сатып алынды жəне мехатроника бойынша біріктірілген оқу зертханасы жасалды. Internet арқылы ЖОО-лардың мехатроника жəне робототехника зертханаларының бірегей оқу стендтеріне Синергия жобасына қатысушы барлық университеттердің пайдаланушы-операторларына (студенттеріне, магистранттарына, аспиранттарына жəне инженерлеріне) дистанциялық қолжетімділік беріледі. Бекітілген кестеге сəйкес барлық ЖОО-ларда жобаға қатысушыларда бейнедəрістер жəне бейнеконференциялар түзімінде сабақтар өткізіледі. Синергия жобасы шеңберінде ҚарМТУда жинақталған тəжірибе негізінде көмір шахталарының көмір өндіруші учаскелерінде электрлі техникалық кешендерді тиімді пайдалануды қамтамасыз ету жөніндегі қағидатты инновациялық виртуалдық жүйесі құрылған. Оған учаскелерді электрмен жабдықтаудың автоматтандырылған есебі жəне инженерлік қызметтердің құрамын даярлаудың дистанциялық жүйесі қосылған. Синергия жобасы шеңберінде қолданылатын күндізгі дистанциялық оқыту технологиялары техникалық бейіндегі мамандарды даярлаудың проблемалықбағдарланған үлгісін іске асыруды қамтамасыз етеді жəне оқитындарға кəсіби талдамалық жəне логикалық ойлауын дамытуға, зерттеушілік жəне жобалаушылық ептерді дарытуға мүмкіндік береді. – Сіздердің томскілік əріптестеріңізбен байланыстарыңыз өте тығыз болса керек? Осы қаланың аты аталғанда есімізге бірден 1896 жылы Сібірде бірінші рет ашылған Техникалық институт (қазір Томск политехникалық университеті) жəне сонда оқыған халқымыздың біртуар ұлы, ғұлама ғалым, Қазақстан Ғылым академиясының тұңғыш президенті Қаныш Сəтбаев есімінің түсетіні анық. – Иə, биылғы ақпан айының аяғында Қа рағанды мемлекеттік техникалық уни верситетінің құрамында 20-шақты жетекші ғалымы бар өкілдік делегациясы Ресейдің жетекші ЖОО-ларының

бірі – Томск политехникалық ұлттық зерт теу университеті басшылығының шақыруы бойынша Томск қаласына барып қайтты. Жаңа Қаныш ағамыздың есімін айттыңыз ғой. Осы жерде мен бір ғажайып тарихи сабақтастықты, ұрпақтар сабақтастығын аңғарамын. Кезінде Томск техникалық инстиутында Қаныш Имантайұлы Сəтбаев оқыса, бертінде Қарағанды политехникалық институтында Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев оқыды. Екі ұлы тұлғаның бірі ХХ ғасырдан, енді бірі ХХІ ғасырдан үн қатысып тұрғандай... Енді негізгі сауалыңызға жауап берейін. Екі дипломды білім алудың жəне академиялық алмасудың өзекті бағдарламалары шеңберінде ҚарМТУ Томск политехникалық ұлттық зерттеу университетімен (ТПҰЗУ) тығыз ынтымақтасады. ТПҰЗУ Ресейдің 15 көшбастаушы ЖОО-ларының құрамына енді, олар QS əлемдік рейтингінің ТОП-100 үздіктері легіндегі орындар үшін күресетін болады. ЖОО-лар арасындағы өзара əрекеттесудің жаңа кезеңі шеңберінде бірлескен ғылыми жəне білім беру бағдарламаларын іске асыру жөніндегі 2014 жылға арналған іс-шаралар жоспары бекітілді. Бірлескен ғылыми-зерттеушілік жəне тəжірибелік-конструкторлық əзірлемелерді орындау жəне геологиялық барлаудың, энергетиканың жəне нанотехнологиялардың, инновациялық технологиялар саласындағы, сондай-ақ екі дипломды жəне дегдарлы білім алу бағдарламалары бойынша мамандар даярлау, академиялық алмасу, ғылыми тағылымдамалар, ғылымипедагогикалық кадрлардың біліктілігін көтеру саласындағы шағын енгізбелік кəсіпорындарды құру жөніндегі бірқатар келісімдерге қол қойылды. «Жасыл химия» атты өзекті ғылыми бағыт бойынша техногендік шикізатты қайта ұқсату технологияларын бірлесе дайындау жүріп жатыр, Орталық Қазақстан жағдайларына бейімделген органикалық ластаушы заттардың бүлдіргіштерін жасау жоспарланып отыр. Əріптес-ЖОО-лардың студенттер мен магистранттардың академиялық жинақылығын дамыту жөніндегі бірлескен қызметі жалғастырылады. Қазір ТПҰЗУ мен ҚарМТУ ғылыми қамтымды мамандықтар бойынша қосарлы диплом бере отырып төрт білім беру бағдарламасын іске асырып жатыр, ағымдағы жылдың қыркүйегінен бастап олардың саны 12-ге дейін ұлғаяды. ТПҰЗУ базасында энергетиканың, аспап жасаудың жəне материалтанудың өзекті бағыттары бойынша ҚарМТУдың түлектері жəне жас оқытушылары қатарынан магистранттар мен аспиранттарды мақсатты түрде даярлау жүргізіліп жатыр. «ТПҰЗУ&Softline» оқу орталығымен стратегиялық əріптестік келісімі жасалды, бұл ҚарМТУ қызметкерлерінің біліктілігін көтеруге жəне халықаралық сертификаттар алуына мүмкіндік береді. ТПҰЗУ-мен ғылыми-білім беру əріптестігі бізге басты міндетті барынша тиімді шешуге – үдемелі индустриялықинновациялық даму жөніндегі мемлекеттік бағдарлама жобаларын іске асыру үшін бəсекеге қабілетті кадрларды даярлауға мүмкіндік береді. Сонымен, Ресейдің жетекші техникалық жооларымен өзара əрекеттестіктің жоғары деңгейі жəне елеулі нəтижелері ҚарМТУға қазіргі заманғы əлемнің дүмпулеріне лайықты түрде жауап беруге жəне инновациялық ғылыми жəне білім беру жобаларын бірлесе орындау негізінде жалпы білім беру кеңістігіне бірігуге мүмкіндік беретіні айдан анық болып отыр. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Сəбит БЕКСЕЙІТ. ҚАРАҒАНДЫ.

ƏРІПТЕСТІК саланы дамыту тўтќасы болып табылады Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Шекаралық аймақтар қай кезде де интеграциялық үдерістердің байланыстырушы буыны болып келеді. Өздеріне жүктелген осындай мерейлі міндет пен жауапкершілік жүгін терең сезіне білген жанашырлар өткен аптада Қазақстанның батыстағы қақпасы Орал қаласында «KAZSERVEX» халықаралық форумын ұйымдастыруға бастамашы болды. Ой жүгірте қарасақ мұнда күн тəртібіне қойылған мəселе өте салмақты. Бұл – мұнай-газ саласындағы сервистік қызмет жəне машина жасау деп аталады. Тақырыпта аталғандай, Қазақстандағы мұнай жəне газ кен орындарын бірлесіп игеріп жатқан əріптестер үшін мұның өзі көкейкесті əрі өзекті мəселе. Халықаралық форумда елімізде мұнай-газ саласын одан əрі дамыту жөніндегі бірінші кезектегі міндеттер жəне жедел кешенді көзқарас тұрғысынан шешуді қажет ететін қадау-қадау мəселелер талқыланды. Иə, республикамызда Елбасы бастамасы бойынша машина жасау жобаларының жүзеге аса бастағанына да біраз жыл өтті. Содан бері бұл сала үздіксіз алға даму үстінде. Осы үрдіс өзімен-өзі томаға тұйықталып қалмай көрші мемлекеттер арасындағы əріптестік байланыстарды одан əрі тереңдету қажеттігін алға тартуда. Бұл алдағы айлардың бірінде қол қойылады деп күтіліп жүрген Еуразиялық экономикалық одақ талаптарына да толық сəйкес келеді. Бүгінгі басты міндеттің бірі – мұнай-газ саласында да сыртқы нарықтық кеңістікті кеңейту жəне ауқымын ұлғайту болмақ. Ал оның желісін бəсекелестікке төтеп бере алатын өнімдер шығару мен еңбек өнімділігін көтеру арқылы өсіруге қашанда жол ашық. Бұл үшін бірінші кезекте елдегі технологиялық парктер қызметін жаңғыртудың орны ерекше. Дəл қазіргі күні республикамызда жұмыс істеп тұрған өндіріс орындарын жаңғырту аса көп қиындық келтіре қоймайды. Өйткені, оған мемлекет тарапынан тиісті қолдау

тетіктері жасалған. Соны ұтымды əрі тиімді пайдалана білсек болғаны. Басқосуда сөз алған Батыс Қазақстан облысының əкімі Нұрлан Ноғаев өз сөзін осы арнадан сабақтады. Сондай-ақ, форумда айтылғандай, бүгінгі күні машина жасау жəне сервистік қызмет саласында отандық кəсіпорындар қол жеткізген жетістіктер аз емес. Оның оң мысалдары жыл сайын қазақстандық үлестің сатылап өсу үрдісінен де көрініс таба алады. Айталық, қазіргі қолда бар деректер бойынша 2010 жылы оның мөлшері 681 миллиард теңгені немесе 45,2 пайызды құраса, 2013 жылы 1 триллион 560 миллиард теңгеге немесе 57,3 пайызға өскен. Бір қарағанда қанағат тұтуға əбден тұратындай-ақ деректер. Алайда, бұған дейінгі жасалған талдаулар мен сараптамалар жер қойнауын пайдаланушылардың сатып алу құрылымындағы қазақстандық кəсіпорындардың игерген тауарлары «тұзы татымайтындай» деңгейде екенін көрсетеді. Сонымен бірге сервистік қызмет түрлері тізімі де тым шектеулі. Сол себептен де бұлар аса көп қаржыны қажетсінбейтін тауарлар мен қызметтер қатарына кіретінін жасырып қалудың еш реті жоқ. Қазір мұнай қабаттарын тылсым тереңнен алу мен игерудің қажеттілігі туындап отыр. Мұндай жағдайда бүгінгі күнге дейін қолданылып келген құрал-жабдықтар жаңа күрделі де озық талаптар үшін моральдық тұрғыдан ескірген деп саналатыны айтпаса да түсінікті. Сондықтан да мұнай-газ шикізатын өте терең қабаттардан алу үшін дəстүрлі қондыр ғылардан бас тартып, арнайы жабдықтарды, химиялық реагенттер мен материалдарды пайдалануға тура келеді. Елімізде соңғы əлемдік стандарттарға жауап бере алатын озық технологияларды жеткізу Мұнай жəне газ министрлігінің құзырында. Солай дей тұрсақ та, оның өзі мұнай-газ шикізатын өндірумен айналысатын кез келген құрылымдарға шүленше таратыла бермесе керек. Яғни, заманауи технологиялар бірінші кезекте əлеуеті зор, біліктілігі мен мүмкіндігі

мол, кəсіби шеберлігі жоғары мұнайгаз, машина жасау жəне сервистік салалық ведомстволарға жолданбақ. Бұл жөнінде халықаралық басқосуға қатысушыларға Мұнай жəне газ вице-министрі Мағзұм Мырзағалиев айтып берді. Соңғы кезде Қазақстандағы Қарашығанақ, Қашаған жəне Теңіз кен орындары жобаларының жаңа кезеңі басталғаны белгілі. Соған сəйкес оның ауқымын кеңейтумен бірге күрделі технологиялық үдерістерді де іске асыру қажеттігі туындап отыр. Бұл үрдіс өз кезегінде оған отандық компанияларды да көбірек қатыстыру қажеттігін ұқтырады. Жоғарыда айтылғандай, олардың мұнай-газ жобаларына қатысу үлесі орайында шешімін тауып үлгермеген мəселелер мен кереғарлықтар да жоқ емес. Қазіргі күні мұны ретке келтіру ісі кезек күттірмейді. Осы орайда «Теңізшевроил» ЖШС-да алдағы уақытта қазақстандық мердігерлерді жоба жұмысына барынша көбірек қамту шаралары қолға алынбақ. Оның болашақ кеңейтілу көлемі 24 миллиард АҚШ долларын құрайды. Соның ішінде кеніш жетекшілері шетелдік жəне қазақстандық компаниялар арасында бірлескен кəсіпорындар мен консорциумдар құру жөнінде нақты іс-шаралар кешенін белгілеп отырғаны да жағымды жайт. Өз кезегінде жергілікті машина жасаушы компаниялар да жер қойнауын пайдаланушылардың талаптарынан шыға алатынына күмəн келтіруге болмайды. Осындай үлгілі отандық өндірістің бірі «ЗенитТехСервис» ЖШС болып табылады. Түйіндеп айтқанда, əріптестер арасында жаңа технологияларды енгізу мəселелері саланы түбегейлі жаңғыртудың басты тұтқасына айналуда. Сондай-ақ, форумда Маңғыстау облысы əкімінің орынбасары Рахымбек Əміржанов ішкі жəне сыртқы нарық кеңістіктерін кеңейту үшін шекаралас өңірлердің бір-бірімен байланысын одан əрі нығайту мəселелерін көтерді. Осы орайда ол мұнай-газ саласында кластерлер құру қажеттілігін де тілге тиек етті. Бұл ұсыныс форумға қатысқан шетелдік, соның ішінде ресейлік компаниялар тарапынан да қолдау тапты. Əрі оның өкілдері Қазақстанда бірлескен кəсіпорындар құру жоспарын қазірдің өзінде ойластырып қойғандарын жеткізді. Батыс Қазақстан облысы.

Тасымал ќарќыны артып, кедергі азаяды Маңғыстау өңірінің тасымалдық-өткізгіштік қолайлылығы бұл əлеуетті қазіргіден де зор, ауқымды деңгейге көтеру мүмкіндігін тудырады. Əлемнің бірқатар елдерімен дипломатиялық қарым-қатынас орнатып, əлеуметтікэкономикалық тұрғыда байланысты нығайтқан еліміздің жол-көлік саласындағы көкжиегі кеңи түсетіні анық.

Мемлекет басшысы Н.Назарбаевтың идеясы негізінде 20 жыл бойы пісіп-жетіліп, енді аз күндерден соң елордамыз Астанада тұсауы кесілгелі тұрған Еуразиялық экономикалық одақ біздің еліміздің көлік саласын жаңа бағыттармен байытып, тасымалдық əлеуетін көтере түседі деп ойлаймыз. Атауы айтып тұрғандай, бұл – одаққа қатысушы тараптарды таза экономикалық тұрғыда əріптес ететін, жаһандану иірімінде өзара күш біріктіре əрекет етудің жолы. Жуырда Мəскеу қаласында ресейлік зиялылар мен жастар алдында дəріс оқыған Н.Назарбаев «Одақ тұжырымдамасы біздің елдеріміздің барлық азаматтарына бірдей жақын жəне түсінікті шындыққа негізделеді. Ортақ тарих, өзара экономикалық тартымдылық, мəдениеттердің тығыз өзара байланысы мен адамдардың жақындасуға ұмтылысы біздің халық тарымызға көпқырлы мем лекетаралық байланыстардың жаңа үлгісін құруға мүмкіндік береді», деп одаққа бастама болған идеяның мəнін ашып, одан əрі оның мақсатміндеттері мен келешектегі бағытбағдары, межесі туралы нақты айтып өтті. Қатысушы мемлекеттер тəуел сіздігіне қауіп төндірмей,

əлеуметтік-экономикалық, сауда жəне гуманитарлық, сондай-ақ шекаралық кеден бағытында біртұтас кеңістік құрудың мəн-мағынасы егжей-тегжейлі ашылып, талдай түсіндірілді. Қазақстан, Ресей, Беларусь елдері негізін құрған еуразиялық кеңістікте жүзеге асатын инновациялық-технологиялық қарқындылық бағдарламасы, бірлескен ғылыми-зерттеу кластерлерін құру, шағын жəне орта бизнесті дамыту қажеттігін айтқан Н.Назарбаев одақ кеңістігінің озық инфрақұрылым алаңына айналуы тиіс екендігіне тоқталды. Əсіресе, бірлескен еуразиялық телекоммуникациялар жүйесін құру, МинскМəскеу-Астана-Алматы бағытында теміржол магистралін салу, Батыста Еуропаға, Шығыста Қытайға шығаратын барлық қолданыстағы авто жəне теміржолдарды жаңғырту сияқты жобаларды іске асыру идеясы жол-көлік саласына жаңаша екпін беретін жобалар болмақ. Маңғыстау облысы теңіз арқылы Ресей, Иран, Əзербайжан жəне Түрікменстан елдерімен шектеседі. Қазіргі таңда біздің еліміздің қақпасы ретінде Ақтау халықаралық теңізсауда порты жаңғыру үстінде. Жүк тасымалдау көлемі мен жүк түрлерін ұлғайтуды мақсат еткен

портта кіріс көлемі жыл сайын артып келеді. Транзиттік жүк, экспорттықимпорттық мультимодельдік тасымал жүйесіндегі «желілік орталық» – Ақтау халықаралық теңіз-сауда портының дамуы өңірдегі теміржол саласының да жұмыс көлемін арттыра түседі. Өйткені, кемеге тиелетін немесе түсірілетін жүктерді жеткізу теміржол тасымалының құзырында. Маңғыстау түбегінің құрлықта Ресеймен қарым-қатынасы Атырау облысы арқылы жүзеге асады. Соның өзінде бізде Ресей елімен тауар айналымы төмендеген емес. Мəліметтерге жүгінсек, «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ филиалы Маңғыстау жол бөлімшесінен 2014 жылдың 1-тоқсанында Ресей Федерациясына барлығы 14649 тонна құрайтын 304 вагон жүк экспортталған. Жүктердің құрамы мұнай өнімдері, құрама жүктер, химиялық ұнтақ пен химиялық тыңайтқыштар, көкөністер мен азықтүлік тауарлары, металл бұйымдары, өнеркəсіп тауарлары мен жабдықтардан тұрады. Ал Беларусь Республикасымен əзірге айта қаларлықтай тасымал түрлері қарқын алып тұрған жоқ. Еуразиялық экономикалық одақ аясында бұл елмен де ауқымды байланыстар жолға қойылуы бек мүмкін. Одақ шеңберінде оған мүше мемлекеттер арасындағы теміржол қатынастарын реттеу, ортақ тарифтік саясатты қалыптастыру мəселелері шешімін тауып, Кеден одағы елдеріндегі жол-көлік саласына қатысты келісімдердің арнасы кеңи түсетін болады. Дəл қазіргі таңда «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ филиалы Маңғыстау жол бөлімшесі алдына көлік тасымалына қатысты қиындық туғызып тұрған күрделі мəселе жоқ, əйтсе де, Еуразиялық экономикалық одақ аясында кең көкжиектер, көлемді жұмыстар мен экономикалық нығаю күтіп тұрғанын түсінеміз. Ғалым АЙТЖАНОВ, «Қазақстан темір жолы» ҰК АҚ» Маңғыстау облыстық бөлімшесі бастығының орынбасары. Маңғыстау облысы.


4

www.egemen.kz

27 мамыр 2014 жыл

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы Қазақстан Республикасы Президентінің «Алтын сапа» сыйлығын алуға арналған конкурс жəне «Қазақстанның үздік тауары» республикалық көрме-конкурсы туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 9 қазандағы №194 Жарлығына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы Қаулы етемін: 1. «Қазақстан Республикасы Президентінің «Алтын сапа» сыйлығын алуға арналған конкурс жəне «Қазақстанның үздік тауары» республикалық көрме-конкурсы туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 9 қазандағы № 194 Жарлығына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., №38, 418-құжат; 2007 ж., №24, 267-құжат; №42, 476-құжат; 2008 ж., №42, 464-құжат; 2009 ж., № 33, 307-құжат; 2010 ж., №39, 335-құжат; 2012 ж., № 10, 189-құжат; № 36, 476-құжат; 2013 ж., № 22, 351-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтыру енгізілсін: жоғарыда аталған Жарлықпен құрылған Қазақстан Республикасы Президентінің «Алтын сапа» сыйлығының лауреаты атағын жəне «Қазақстанның үздік тауары» республикалық көрме-конкурсының дипломанты атағын беру жөніндегі комиссияның құрамында: «Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрі» деген жол мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасының Мəдениет министрі»;

«Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрі» деген жолдан кейін мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: «Қазақстан Республикасы Ақпарат жəне байланыс агенттігінің төрағасы»; «Атамекен» Одағы» Қазақстан ұлттық экономи калық палатасы» заңды тұлғалар бірлестігі басқармасының төрағасы (келісім бойынша)» деген жол мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасының Ұлттық кəсіпкерлер палатасы басқармасының төрағасы (келісім бойынша)»; жоғарыда аталған Жарлықпен бекітілген Қазақстан Республикасы Президентінің «Алтын сапа» сыйлығын алуға арналған конкурс өткізу жəне лауреат атағын беру ережелерінде: 2-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «2. Қазақстан Республикасы Президентінің «Алтын сапа» сыйлығының лауреаты атағын жəне «Қазақстанның үздік тауары» республикалық көрме-конкурсының дипломанты атағын беру жөніндегі комиссия (бұдан əрі – Комиссия) осы Ережелердің 5-тармағында көзделген үш

номинациядағы үш санат бойынша жыл сайын сыйлықтар береді.»; 4 тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «4. Сыйлық алуға, мемлекеттің қатысу үлесі 50%-дан асатын ұйымдарды, сондай-ақ өздеріне қатысты белгіленген тəртіппен оңалту жəне банкроттық туралы Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген рəсімдерді жүзеге асыру туралы шешімдер қабылданған ұйымдарды қоспағанда, Қа зақ стан Республикасының аумағында тауарлар өндірумен (қару-жарақ пен əскери техника өндіруді қоспағанда), қызметтер көрсетумен айналысатын дара кəсіпкерлер мен заңды тұлғалар (бұдан əрі – конкурсқа қатысушылар) үміткер бола алады.». 5-тармақтың үшінші жəне төртінші бөліктері мынадай редакцияда жазылсын: «Əр номинация бойынша мынадай: 1) шағын кəсіпкерлік субъектісі; 2) орта кəсіпкерлік субъектісі; 3) ірі кəсіпкерлік субъектісі санаттары бойынша үш сыйлық беріледі. Конкурстар номинациясында, əрбір номинацияда екеуден аспайтын сыйлық лауреаттарының қосымша атақтары тағайындалуы мүмкін.»;

7 жəне 15-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «7. Сыйлықты алуға оны белгілі бір номинацияда алғаннан кейін төрт жыл ішінде оған қайта ұсынуға жол берілмейді.»; «15. Сыйлық лауреаты атағына ие болған конкурсқа қатысушылар сыйлық берілгеннен кейін төрт жыл ішінде сыйлық эмблемасын жарнамалық мақсатта пайдалану құқығына ие болады.»; жоғарыда аталған Жарлықпен бекітілген «Қазақстанның үздік тауары» республикалық көрме-конкурсын өткізу жəне дипломант атағын беру ережелерінде: 11-тармақ мынадай редакцияда жазылсын; «11. Конкурс дипломанттары конкурстың эмблемасын жарнамалық мақсатта төрт жыл бойы пайдалану құқығына ие болады.». 2. Осы Жарлық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2014 жылғы 23 мамыр №820

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы

Жергілікті жер комендатурасының қызметі туралы үлгі ережені бекіту туралы

«Төтенше жағдай туралы» 2003 жылғы 8 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңы 11-бабының 3-тармағына сəйкес қаулы етемін: 1. Қоса беріліп отырған Жергілікті жер комендатурасының қызметі туралы үлгі ереже бекітілсін. 2. Осы Жарлық алғашқы ресми жарияланғанынан кейін он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Президенті Н. НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2014 жылғы 23 мамыр №821 Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 23 мамырдағы №821 Жарлығымен БЕКІТІЛГЕН Жергілікті жер комендатурасының қызметі туралы ҮЛГІ ЕРЕЖЕ 1. Жалпы ережелер 1. Жергілікті жердің комендатурасы орталық жəне жергілікті атқарушы органдармен өзара іс-қимыл жасай отырып, төтенше жағдай енгізілген жергілікті жерде төтенше жағдай режимін қамтамасыз ету үшін Қазақстан Республикасының Президенті құратын уақытша арнаулы орган болып табылады. 2. Жергілікті жердің комендатурасы өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына жəне заңдарына, Қазақстан Республикасы Президентінің жəне Үкіметінің актілеріне, өзге де нормативтік құқықтық актілерге, сондай-ақ осы Жергілікті жер комендатурасының қызметі туралы ережеге (бұдан əрі – Ереже) сəйкес жүзеге асырады. 3. Жергілікті жердің комендатурасы төтенше жағдай режимін қамтамасыз ету мəселелері бойынша өзінің құзыреті шегінде заңнамада белгіленген тəртіппен барлық жеке жəне заңды тұлғалардың, лауазымды адамдардың, жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзінөзі басқару органдарының, сондай-ақ ішкі істер органдары, табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар саласындағы уəкілетті органның бөлімшелері, төтенше жағдай енгізілген жерде орналасқан (дислокацияланған) жəне төтенше жағдай режимін қамтамасыз ету үшін қосымша жұмылдырылған əскери құралымдар бастықтарының (командирлерінің) тиісті аумақта орындауы үшін міндетті жергілікті жер комендантының бұйрықтарымен жəне өкімдерімен ресімделетін шешімдер қабылдайды. 4. Жергілікті жердің комендатурасы төтенше жағдай енгізілген жерде орналасқан Қазақстан Республикасының орталық, жергілікті атқарушы органдарының, құқық қорғау, арнаулы мемлекеттік органдары мен Қарулы Күштерінің өкілдерінен құралады. Жергілікті жердің комендатурасы аппаратының дербес құрамы мен құрылымын жергілікті жер коменданты төтенше жағдай енгізу үшін негіз болған мəн-жайлардың негізінде айқындайды. 5. Төтенше жағдай режимі енгізілген жəне оның тұрақты жұмыс істейтін органы орналасқан жергілікті жердің немесе елді мекеннің аумағы жергілікті жер комендатурасының орналасқан жері болып танылады. 6. Жергілікті жер комендатурасының қызметін қаржыландыру Қазақстан Республикасының Үкіметі резервінің жəне жергілікті атқарушы органдар резервтерінің қаражаты есебінен жүзеге

асырылады, ал Қазақстан Республикасының Президенті төтенше бюджетті енгізген кезде, қаржыландыру төтенше бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады. 2. Жергілікті жер комендатурасының негізгі міндеттері, функциялары, құқықтары мен міндеттері 7. Жергілікті жер комендатурасының негізгі міндеттері: 1) төтенше жағдай режимі енгізілген жергілікті жерде қоғамдық тəртіп пен қауіпсіздікті, аса маңызды мемлекеттік жəне стратегиялық объектілерді, сондай-ақ халықтың тыныстіршілігі мен көліктің жұмыс істеуін қамтамасыз ететін объектілерді күзетуді қамтамасыз ету; 2) ұйымдар басшыларының өз міндеттерін, коменданттың бұйрықтары мен өкімдерін тиісінше орындауын бақылау; 3) төтенше жағдайларда қолданылатын енгізілген шаралар мен уақыттық шектеулердің орындалуын бақылау болып табылады. 8. Негізгі міндеттерді орындау үшін жергілікті жер комендатурасы мынадай функцияларды жүзеге асырады: 1) төтенше жағдай режимін қамтамасыз ету мəселелері бойынша жергілікті жер комендантының бұйрықтары мен өкімдерінің жобаларын, сондай-ақ төтенше жағдайды енгізу үшін негіз болған мəн-жайларды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарларын əзірлейді; 2) төтенше жағдай енгізілген жергілікті жерде қоғамдық тəртіп пен қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуді, сондай-ақ террористік тұрғыдан осал объектілерді күзетуді жəне қорғауды ұйымдастырады; 3) бақылау-өткізу режимін, азаматтар мен көлік құралдарын тексеруді жəне қарап тексеруді, осы жердің тұрғындары болып табылмайтын қоғамдық тəртіпті бұзушыларды олардың есебінен өздерінің тұрақты болу жеріне немесе төтенше жағдай жарияланған жергілікті жерден тыс жерге шығарып жіберуді ұйымдастырады; 4) төтенше жағдай режимін қамтамасыз ету бойынша Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарын, жергілікті жер комендантының бұйрықтары мен өкімдерін халықтың назарына жеткізуді ұйымдастырады; 5) төтенше жағдай енгізілген жергілікті жер комендатурасының жанынан журналистерді аккредиттеуді ұйымдастырады; 6) төтенше жағдай режимін бұзған, ұсталған адамдарды ұстау үшін арнаулы мекемелерде

орындардың жеткіліктілігіне талдау жүргізеді; 7) коменданттық сағат талаптарының сақталуын қамтамасыз етеді; 8) ұйымдар басшыларының өз міндеттерін, коменданттың бұйрықтары мен өкімдерін орындауына талдау жүргізеді; 9) төтенше жағдай енгізілген жерде «Төтенше жағдай туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделген қосымша шаралар мен уақытша шектеулерді қолдану қажеттілігіне талдау жүргізеді жəне осы шаралардың орындалуын қамтамасыз етеді; 10) төтенше жағдай режимін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды қосымша қаржыландыру қажеттілігіне талдау жүргізеді; 11) төтенше жағдай енгізілген жерде заңдылық ты жəне құқықтық тəртіпті қамтамасыз етуге бағытталған жедел-профилактикалық ісшараларды жоспарлауды жəне өткізуді жүзеге асырады; 12) Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес өзге де функцияларды жүзеге асырады. 9. Жергілікті жердің комендатурасы: 1) орталық жəне жергілікті атқарушы органдардан, ұйымдардан өз қызметін жүзеге асыру үшін қажетті құжаттар мен мəліметтерді сұратуға жəне алуға; 2) төтенше жағдайды енгізуге негіз болған мəн-жайларды жою үшін ұйымдарды тартуға; 3) төтенше жағдайды енгізуге негіз болған мəн-жайларды жою мəселелерін шешу үшін талдамалық, сараптамалық жəне басқа да қажетті жұмыстарды орындауға орталық жəне жергілікті атқарушы органдардың, ұйымдардың мамандарын тартуға; 4) орталық жəне жергілікті атқарушы органдарға төтенше жағдайды енгізуге негіз болған мəн-жайларды жою жөніндегі міндеттерді орындауға қатысты мəселелерді қарау туралы ұсыныстар енгізуге; 5) ішкі істер органдарының аумақтық жедел басқару орталықтарының жəне жұмылдырылған құқық қорғау органдарының кезекші бөлімдерінің құралдары мен резервтерін қолдануға құқылы. 10. Жергілікті жер комендатурасының міндеттері: 1) «Төтенше жағдайлар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15, 16-баптарында көзделген шаралар мен уақытша шектеулерді қолдануды қамтамасыз ету; 2) күн сайын, төтенше жағдай режимі енгізілген аумақта орналасқан құқық қорғау жəне арнаулы мемлекеттік органдар өкілдерінің қатысуымен олардың қоғамдық тəртіп пен қауіпсіздіктің тиісті деңгейін ұстау жөніндегі жұмысының ұйымдастырылуын талдау, құқық бұзушылықтардың алдын алу жəне оған жол бермеу жөніндегі ұйымдастырушылық-практикалық шараларды айқындау; 3) нарядқа шығар алдында патрульдердің жеке құрамына нұсқамалар өткізуді ұйымдастыру, қызметкерлердің қажетті қару-жарақпен, арнайы құралдармен жəне байланыс құралдарымен қамтамасыз етілуін бақылау; 4) патрульдердің, сондай-ақ аса маңызды мемлекеттік жəне стратегиялық объектілерді, сондай-ақ халықтың тыныс-тіршілігі мен көліктің жұмыс істеуін қамтамасыз ететін объектілерді

Экономикалыќ ыќпалдастыќ одаќќа ќатысушылардыѕ бəріне тиімді Алдағы 29 мамырда Еуразиялық экономикалық одақ туралы келісімге қол қойылуы маңызды тарихи оқиға болады, деп атап өтті Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Парламенті Сенаты мен Ресей Федералдық Жиналысы Федерация Кеңесі Парламенттік ынтымақтастық комиссиясының бесінші отырысына қатысушылармен кездесуі кезінде.

Қ.Тоқаев Қазақстан Президенті Н.Назарбаевтың 20 жыл бұрын одақ құру туралы бастама көтеріп, сөз сөйлегенін, енді оның қажырлы еңбегінің нəтижесінде бұл идея жүзеге асып жатқанын еске салды. Төрағаның пікірінше, ең бастысы, жаңа тарихи жəне геосаяси жағдайда бір-бірімен достық жəне келісімде өмір сүргісі келетін үш мемлекет халықтарының мұқтажына толықтай жауап беретін экономикалық одақтың құрылуы болып табылады. «Экономикалық ықпалдастықты дамыту одақтың барлық қатысушыларына да тиімді, оның үстіне əлемдік экономикаға экономикалық жəне қаржы дағдарыстары теріс əсерін тигізуді жалғастырып келеді», деді ол. Қ.Тоқаевтың айтуынша, бүгінгі күні əлемде құрылып, қызмет етіп жатқан 200 ықпалдастық бірлестіктер

арасында ЕАЭО-ның өзін мейлінше тиімді жəне табысты етіп көрсететініне толық негіз бар. Бірақ, ол үшін қажырлы қызмет етуге тура келеді. «Көп нəрсе ЕАЭО-ға қатысушы мемлекеттер биліктерінің барлық тармақтарының жұмыстарына байланысты болады. Біз, Қазақстан мен Ресей парламенттері жоғарғы палаталарының депутаттары жанжақты ықпалдастықты заңнамалық тұрғыда қамтамасыз ету үшін барлық мүмкіндіктерді жасаймыз. Нұрсұлтан Назарбаев атап өткендей, Еуразиялық экономикалық одақ – əлемдік қаржы жəне экономикалық дағдарыстарға лайықты жауап болмақ», деді ол. Кездесу барысында Сенат Төрағасы Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 70 жылдығын мерекелеуге бірлесе əзірлік жасауға Қазақстан жəне Ресей сенаторларының назарын аударды.

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенаты мен Ресей Федерациясы Федералдық Жиналысы Федерация Кеңесі арасындағы Ынтымақтастық жөніндегі комиссия екі елдің Жоғары заң шығару органдары жоғарғы палаталары арасындағы ынтымақтастық туралы келісім аясында қызмет етеді. Оның қазіргі кезде бесінші отырысы өтіп отыр. Шараға Қазақстан Республикасы Парламенті Сенаты Төрағасының орынбасары Қайрат Ищанов, Ресей Федералдық Жиналысы Федерация Кеңесі Төрағасының орынбасары Ильяс Умаханов жəне екі елдің басқа да парламентшілері қатысты. Астанадағы отырыстың күн тəртібінде мəдениет саласындағы ынтымақ тастықтың келешегі, Ресейден Қазақстанға су беру қызметіне тариф қалыптастыру мəселелері, еуразиялық ықпалдастық бірлестік идеясын түсіндіру жəне ілгерілету саласындағы бірлескен ақпараттық жұмыстарды іске асыру міндеттері, сондай-ақ, бірқатар ұйымдастыру мəселелері бар, деп хабарлады Парламент Сенатының баспасөз қызметі.

күзетуді жүзеге асыратын бекеттердің қызмет өткеруін тексеруді ұйымдастыру; 5) бақылау-өткізу режимінің жай-күйін тексеруді ұйымдастыру; 6) елдің басқа өңірлерінен қосымша күштер мен құралдардың келуін жəне ауыстырылуын бақылауды жүзеге асыру; 7) жергілікті жер комендатурасының міндеттерін орындауға қатысты мəселелер бойынша төтенше жағдай енгізілген аумақта қызметін жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органдармен өзара іс-қимыл жасауды қолдау; 8) төтенше жағдайды енгізуге негіз болған мəн-жайларды жою жөніндегі коменданттың бұйрықтары мен өкімдерін орындау туралы ұйымдар басшыларын тыңдау; 9) бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерімен баспасөз-конференцияларын немесе брифингтер өткізу; 10) төтенше жағдай режимін ұстау жөніндегі іс-шараларға арналған қаржылық шығыстарды есепке алуды жүргізу. 3. Жергілікті жер комендатурасының қызметін ұйымдастыру 11. Жергілікті жердің комендатурасына басшылық етуді жергілікті жердің коменданты жүзеге асырады, ол өзінің функцияларын жүзеге асыру жəне жергілікті жердің комендатурасы оған жүктеген міндеттерді орындау үшін дербес жауап береді. Жергілікті жердің коменданты өкілеттіктерін «Төтенше жағдай туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабына сəйкес жүзеге асырады. 12. Жергілікті жердің комендантын Қазақстан Республикасының Президенті қызметке тағайындайды жəне қызметтен босатады. Комендант Қазақстан Республикасының Президентіне, ал Төтенше жағдай режимін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік комиссия құрылған кезде – Қазақстан Республикасының Президенті мен Мемлекеттік комиссияның төрағасына бағынады. 13. Жергілікті жердің комендатурасы құрылған сəтінен бастап өз қызметін үздіксіз жұмыс режимінде жүзеге асырады, оның нақты тəртібін комендант белгілейді. Жергілікті жердің комендатурасы қызметкерлерінің еңбек қатынастары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес реттеледі. 14. Жергілікті жердің комендатурасы аппаратының құрамына: 1) коменданттың төтенше жағдай режимін қамтамасыз ететін күштер мен құралдарға басшылық жасау жөніндегі, коменданттық сағат режимін қамтамасыз ету жөніндегі, тылдық жəне техникалық қамтамасыз ету жөніндегі орынбасарлары; 2) коменданттың жергілікті халықпен жəне бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмыс жөніндегі көмекшілері; 3) бөлімшелер: штаб, хатшылық, құқықтық қамтамасыз ету, ақпараттық қарсы тұру, радиоэлектрондық барлау жəне басу топтары кіреді. 15. Жергілікті жердің комендатурасы аппаратының құрамы мен құрылымы төтенше жағдайды енгізуге негіз болған мəн-жайлар негізге алына отырып, өзгеруі немесе қосымша топтармен толықтырылуы мүмкін.

Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы елшісі Марат Тəжин Ресей жаратылыстану ғылымдары академиясының (РАЕН) құрметті шетелдік академигі атағына ие болды.

Ќазаќстан елшісі –

Ресей жаратылыстану єылымдары академиясыныѕ шетелдік академигі Диплом тапсыру рəсімі кеше Мəскеуде Ресей Федерациясы Президентінің жанындағы Ресей халық шаруашылығы жəне мемлекеттік қызмет академиясының ғимаратында болып өтті. РАЕН академиясы президентінің бірінші орынбасары Лидия Иваницкая марапаттау рəсімі барысында ҚазақстанРесей ынтымақтастығының жоғары деңгейін атап өтіп, осы үдерісте ғылымның ерекше орын алатынына назар аударды. Оның пікірінше, М.Тəжинге берілген шетелдік академик атағы елшінің екі ел ғалымдар қауымдастықтары арасындағы байланыстарды нығайтуға қосқан елеулі үлесінің, сондайақ, доктор жəне академик ретінде социология ғылымын дамытуға сіңірген зор еңбегінің белгісі. «Бүгінгі оқиға, біріншіден, мемлекеттер басшылары Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев жəне Владимир Владимирович Путин белгілеп берген Қазақстан-Ресей байланыстарының кең ауқымын көрсетеді. Мен осында, еуразия лық ықпалдастықтың дамуына арналған Қазақстан Президентінің М.В.Ломоносов атындағы Мəскеу мемлекеттік университетінде жақында оқыған дəрісі барысында айтқанындай, ғалымдар қауымдастығы мен Ресей қоғамы Еуразиялық экономикалық одақ идеясын қолдайтынын көріп отырмын», деді өзінің сөзінде М.Тəжин.

 Оқиғаға орайлас ой Таяуда елордамызда VІІ Астана экономикалық форумы өткені баршаға мəлім. Аз ғана уақыттар ішінде жаһандық үнқатысу алаңына айналып үлгерген осы форумның беделі де жыл санап өсе түсуде. Оған осы алқалы жиынға əлемнің түкпір-түкпірінен арнайы келіп қатысқан шетелдік меймандар пікірлері де нақты дəлел бола алады. Сондай пікірлердің бір тобын төменде оқырмандар назарына ұсынып отырмыз.

Сындарлы пікірлер тоєысќан алаѕ Мартин САЙДИК,

БҰҰ-ның Экономикалық жəне əлеуметтік кеңесінің президенті:

– Мен Астана қаласына соңғы рет осыдан 15 жыл бұрын сапарлап келген едім. Ал осы жолғы сапарымда көрген Астанадағы өзгерістер мені шынымен де қатты таңғалдырды. Өйткені, Қазақстан елордасы осы 15 жыл ішінде өте қатты өзгерген. Астана өз дамуында орасан зор қадам жасағаны көрініп тұр. Бүгінде ол гүлденген ірі шаһарға айналып отыр. Осы орайда Астананы өркендету бойынша атқарылған жұмыстар мақтауларға лайық. Мен Астана экономикалық форумы секілді ірі экономикалық маңызды шараны өткізуде бағыт беретін рөлі үшін Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевқа алғысымды білдіргім келеді. Маған VII Астана экономикалық форумындағы маңызды пікір алмасулар мен барлық отырыстардағы терең талдаулар қатты əсер етті. Дəурен МАҚАЖАНОВ,

«ҚазАгро» ұлттық басқарушы холдингі» АҚ басқарма төрағасының орынбасары:

– Астана экономикалық форумы табысты өтті деуге толық негіз бар. Соған біздің «ҚазАгро» холдингі ұйымдастырған көрме жұмысына келіп тамашалаушылардың мол болуы жəне осы форумға қатысушылардың «ҚазАгро» холдингінің жұмысына үлкен ықылас танытуы да дəлел бола алатындай. Қазіргі күні бүкіл əлем бойынша аграрлық секторға үлкен назар аударылып отырғандығы белгілі. Əлемдік рыноктарда азық-түлік бағаларының қымбаттауы көптеген елдер тарапынан өздерінің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге барынша ұмтылыс танытуына қарай əкеле жатыр. Осындай халықаралық форум барысында біз мұны айқын сезіну үстіндеміз. Елімізде өтетін мұндай əрбір форум халықаралық инвесторлар алдында Қазақстанның зор ауыл шаруашылығы əлеуетін ашып көрсетуге, осы арқылы салаға тиімді инвестиция тартуға мүмкіндік береді. Мəселен, біз былтырғы жылы шетелдерден еліміздің агросекторына 1 миллиард доллардың жеңілдікті несиесін тарта алсақ, осыдан 5-6 күн бұрын ғана тағы да 600 миллион еуроның инвестициясын тарту мүмкіндігіне ие болдық. «ҚазАгро» АҚ секілді аграрлық сектордағы ірі холдингтің қаржылай мүмкіндігінің кеңеюі саладағы ауылшаруашылық тауарларын өндірушілердің жағдайын шешуге ықпал етеді. Егер былтырғы жылы аграрлық секторды қолдауға холдинг тарапынан 105 миллиард теңгенің қаржысы бөлінсе, биылғы жылы 200 миллиард теңгенің қаржысы бөлінуде. Осының өзі біздің жұмысымыздың жақсарып келе жатқандығының бір көрсеткіші болса керек. Михаил ФЕДОРОВ,

Ресей Федерациясы, Орал мемлекеттік экономикалық университет ректоры:

– Астана экономикалық форумының осы тектес форумдардан ерекшелігі, əрине, бар. Ол ерекшелік жаһандық дағдарысқа қарсы шараларды қалыптастыруда жатыр. Менің көзқарасым бойынша, бұл шараларда барлық континенттердің, тіпті, керек десеңіз, халықтың барлық əлеуметтік топтарының қызығушылығын барынша ескерген дүние болып отыр. Бұл – бүкілəлемдік экономика үшін тың, маңызды құбылыс. Екінші талқыланған маңызды құжат – Н.Назарбаев мырзаның көтеріп жүрген Еуразиялық даму векторы дер едім. Бұл бүгінгі күннің мейлінше өзекті мəселелерінің бірі болып табылады. Марта БАРСЕНАС,

Мексиканың Түркиядағы елшісі:

– Форумдағы ең маңызды деген шара лардың бірі – Дағдарысқа қар сы дүниежүзілік конференцияда жасалған баяндамалар легі. Яғни, VII Астана экономикалық форумы өз мақсатына жеткен сияқты. Келген баяндамашылардың ұсынған ақпараты мол. Бұдан өзге, Ұлы Жібек жолына байланыс ты ақпараттар қызықты болды. Сонымен қатар, Астанада өткелі отырған «ЭКСПО-2017»-нің де маңызы жоғары. Қызықты ойлар тізбегінен, əсіресе, жас адамдардың əлеуеті жоғары екендігі байқалады. Бұл – қуанарлық құбылыс. Гүлнар СЕЙТМАҒАНБЕТОВА, Мəжіліс депутаты:

– Кезекті Астана экономикалық форумы қаржылық дағдарыс жөніндегі өзекті мəселелердің шешімін табу үшін барлық мемлекет боп бас біріктіру қажет екендігін тағы бір еске салған халықаралық үнқатысу алаңы болды. Ал жиынға қатысушылардың келу аумағы ұлғайғандығы, тақырып өзектілігі мен тереңдігі форум маңызын арттырған көрсеткіштер десем артық айтпаған болар едім. Форум аясында халықаралық əйелдер басқосуы өткен еді. Оған қатысқан шетелдік делегаттардың арасында батыс пен шығыстан, тіпті, араб елдерінен, қара құрлықтан келгендері бар екендігін байқадым. Олардың айтар ортақ ойлары көп. Алмасатын пікір тақырыптары сан алуан болды. Олардың əрқайсысы елдеріне Қазақстан туралы жағымды толыққанды ақпараттармен қайтып кетті. Осы медиа байланыс пен əріптестік құру мақсатындағы кездесулер қатысушылардың бір-бірімен қарым-қатынасын біртабан жақындата түсті деп ойлаймын. Ал форум делегаттары халықаралық «G-Global» платформасының барынша танымал болуға ниеттес екендіктерін танытты. Өйткені, олар да «G-Global» платформасының жүзеге асқанына мүдделі.


5

www.egemen.kz

27 мамыр 2014 жыл

 Есімі елдің есінде Сағадат Нұрмағамбетов! Жайдары да кішіпейіл, ақкөңіл де қарапайым осы бір аяулы жанмен біздің түрлі жағдайда, əртүрлі кездерде төрт рет кездесіп, сұхбаттасқанымыз бар. Алғашқы жүздесу 1980 жылы «Лениншіл жас» газетінде жұмыс істеп жүргенде, одан кейінгі жолығысу 1990 жылы «Қазақстан коммунисі» журналында қызмет атқарған кезде болған еді. Ал асыл ағамен жолымыз үшінші рет «Халық кеңесі» басылымындағы дөңгелек үстел үстінде түйісіп, төртінші əңгімелесуіміз «Егемен Қазақстанның» тапсырмасымен 2006 жылы тəуелсіздігіміздің 15 жылдығына тұспа-тұс келген-тін. Сондағы сұхбат-əңгімелер өз кезінде жоғарыдағы аттары аталған газет-журналдарда жарияланған. Оқырмандардан лайықты бағасын алған. Жүрекке жылы сезім ұялататын сол сəттерді Сағадат Қожахметұлының туғанына 90 жыл толу қарсаңында еске алу да бір ғанибет қазір. Содан туған əсермен үлкен əскери қайраткер, жоғары адамгершілік пен биік парасат иесінің бізбен жүздесулердегі айтылып, сақталып қалған стенограммалық жазбаларды қайыра қарап шыққанымыз бар. Сонда олардың ішінде əлі де өзіндік айтары бар дүниелер мол болып шықты. Осыларды көргеннен кейін төменде біз бір кездегі газет талабына сай қысқа ғана айтылып, шолақ қайырылған жəне қысқарған пікірлерді кеңейтіп, материалдарды жазу кезінде оларға сыймай, қалып қойған деректер мен дəйектерге толы ой орамдарын жинақтап, оқырмандар назарына ұсынуды жөн көрдік. – Ж.А: Жас кезіңізде кім болуды армандаған едіңіз? Сондағы қиялдаған мамандығыңыз қазіргі кəсібіңізбен үйлесім тапты деп ойлайсыз ба? – С.Н: Жоқ. Мектеп қабырғасында жүргенде мен география пəнінің мұғалімі болуды армандайтынмын. Бұған деген ынтызарлығымды ұстазым Клавдия Ивановна Белецкая оятқан еді. Сол кездері біздерге, 7-8 класс оқушыларына осы пəннен сабақ берген ол кісі мек тептегі жалғыз көрнекі құрал – ұстай-ұстай ақжемденіп кеткен құрлықтар глобусын шыр айналдыра отырып, Магеллан, Миклухо-Маклай, Пржевальский саяхаттарын сөз етіп, қиял құсын Еуропа, Азия елдеріне ұшырғанда: «Шіркін, сол жерлерге барар ма еді, көрер ме еді?» – деп ойлайтынмын. Балаң кезде бүр жарған арманның бірі – Еуропаны көруін көрдім. Бірақ мен ол жерге саяхатшы, гео-

дивизиясы (бұған 1052-полк, соның ішінде мен басқаратын 2-батальон да кіретін) жауынгерлерінің 1943 жылдың мамырынан 1945 жылдың қаңтарына дейінгі аралықта КубаньДнепр-Молдавия-Польша жерлерін басқыншылардан азат ете отырып, ескі герман шекарасы Мангушев плацдармына иек артқан шақ. Готикалық стильмен салынған неміс қалашығы Кюстринді көргенде жүрек шіркін соғыстың аяқталуына аз қалғанын, жеңіс күнінің таяғанын сезгендей еді. Не керек, өз басым ертең шабуылға шығамыз деген 1945 жылғы 14 қаңтардың сол бір бозамық таңын шыдамсыздық сезіммен мазасыздана күткенім бар. Ал соғыстағы менің өмірімдегі ең бақытты сəт дегенге келер болсақ, ол əрине: «Көруге күн жазса...» дейтін ақ тілек арманым – ұлы Жеңіске куəгер болуым. Мұны сөзбен айтып жеткізу тіпті де мүмкін емес. – Ж.А: Сіз бен біз мына бір

– Ж.А: Мынадай сұраққа жауап берсеңіз... Сіздің əскери қызметіңіздің көптеген жылы Кеңес Армиясы қатарында өтті. Сол уақыт ішінде ірі-ірі деген қолбасшылармен кездесіп, жүздесудің сəті түсті ме? Олар кімдер? Бұл кісілердің қазақ халқына, оның жауынгер ұлдарына деген ілтипатлебіздері қандай еді? – С.Н: Иə, өз өмірімде мен көптеген əскери қайраткерлермен кезде сіп, жүздескен жайым бар. Оған алдың ғы кезекте Ке ңес Ода ғының маршалы К.К.Рокоссовскийді айтар едім. Кон стантин Константиновичпен мен 1965 жылы Мəскеу

өмірлік факт төңірегінде ойланайықшы: жүйкені жұқартатын бомба үні, ысқырған оқ астында шабуылға шығу. Оның үстіне сандаған тəуліктерді ұйқысыз өткізу, сақылдаған сары аязда сағаттар бойы қар үстінде қимылсыз жату, мезгілімен тамақтанбау, барлауда өзен жалдап өту... Бұл соғыс кезіндегі жауынгерлер басынан кешірген қиындықтар. Бір таңғаларлық жайт, сонда олар тіпті, бейбіт кезеңдегі бел алатын сырқат – тұмау, суық тию, құяңмен ауырмаған ғой. Өз ойыңызша адам дардың со ғыс кезіндегі осындай төзімділік қасиетін немен түсіндіруге болар еді деп ойлайсыз? – С.Н: Бұл сұрақ маған майдангер жазушы Константин Симоновтың «Соғыс күнделіктері» дейтін шығармасындағы мына бір оқиғаны еске түсіріп отыр. Сол кездері «Красная звезда» газетінің майдандағы тілшісі болған ол 1943 жылдың қақаған қара суығында «инелік» деп аталатын əуе көлігі «У-2»-мен көршілес дивизияға бармақшы болады. Самолет жерден көтеріле бергенде тілшінің тұма ғын жел ұшырып əкеткен. Константин Симоновтың мұндағы айтайын деп отырғаны, барар жеріне бас киімсіз жеткендігін баяндау емес, мəселе сол естеліктің соңындағы: «Уақытында ұшып түсіп ауырмағаныммен сырқат ізі кейіннен біліне бастағандай болды. Қазір басым суыққа өте төзімсіз. Сəл салқын тисе, қақсап қоя береді», деген сөйлемде. Байқайсың ба, күздің сондағы өткен қара суығы Константин Симоновқа кейіннен біліне бастаған. Содан ол өмір бойы зардап шеккен. Соғыста адамдар неге ауырмасын... Ауырды. Бірақ сол кезде олардың ойында, санасында бір ғана жауапкершілік – Отанды қорғау жауапкершілігі атой салып тұрды. Сондықтан да: «Бүгін етігімнен су өтті, ертең ауырамын-ау», – деген жай кездегі жаныңды күйттейтін ой ол кезде біз үшін жат еді. – Ж.А: Сіздің үйіңізде қазір сол соғыс жылдарындағы өзіңіздің жауынгерлік жолыңызды еске түсіретін заттар сақталған ба? Сақталса ол нендей дүниелер? – С.Н: Шайқас күндерінен қалған бір белгі – тапаншамның кобурасын 1946 жылы Мəскеудегі оқудан Қазақстанның 25 жылдық тойына келгенде Алматыдағы орталық музей қызметкерлерінің аттай қалап сұрап алғаны бар. Ал өзімде қалғаны – жаңбыр тамшыларынан парақтарына сия жайылып кеткен ескі блокнот, əйнегі сынған қол сағат пен былғары куртка ғана.

түбіндегі қорғаныстың 24 жылдығы мерекесінде кездестім. Атағы аңызға айналған қолбасшымен Волоколам, Истра, Горюны, Нахабино елді мекендерін бірге араладық. Дубосеково разъезіне келгенімізде ол кісі маған қазақстандық жауынгерлердің ерлік істерін ұмыт пағанын айта келіп былай деді. «Енді қаншалықты өмір сүретінімізді кім білсін, жолдас генерал. Бірақ сізге мына бір сөзімді ашық айтуға тиіспін. Қазақстан біздің ортақ жеңісіміз үшін қолдан кел геннің бəрін істеді. Соғыс жылдарында біз бұл республикадан шығатын қорғасынның, көмір мен темірдің, оның колхоздарында өндірілетін азық-түліктің Отанымыз дың қорғаныс қуатын арттыру ға қаншалықты зор үлес болып табылатынын жақсы білдік. Сол кездері тыл еңбеккерлерінің жанқиярлық ісінен майдандағы жерлестерінің ерлігі асып-түспесе кем болған жоқ. Қазақстаннан келіп шайқасқа кірген əскери бөлімдер қай жерде болмасын өжет қимыл танытты. Мəселен, мен, 1941 жылдың күзінде 16-шы армияға жетекшілік еткен кезімде осы республикадан жасақталған 8-ші гвардиялық дивизияның қарамағыма келіп, Москваны жанкештілікпен қалай қорғағанын өте жақсы білемін. Сіздің жерлестеріңіз Сталинград шайқасында да үлкен өнегелілік көрсетті. Мен ол кезде сондағы Орталық майданның қолбасшысы едім. Сол бір қысылтаяң, қиын уақытта Қазақ ССР-інен келіп жетіп, шайқасқа кірген 72-ші, 73-ші дивизиялар тылдағы жерлестерін ұятқа қалдырған жоқ, өшпес ерліктің үлгісін көрсетті. Сол үшін де осы қос дивизия «гвардиялық» деген құрметті атаққа ие болды». Қазақстандық жауынгерлер туралы дəл жоғарыдағыдай жүрекжарды шын сөзін айтқан екінші бір адам ол əскери жазушы В.Карповтың «Қолбасшы» атты деректі романындағы (айтпақшы, В.Карпов екеуміз Ташкентте бір бөлімде қызмет еттік, кейін ол подполковник шенінде отставкаға шығып, жазушылыққа біржолата бет бұрды) басты кейіпкер армия генералы И.Е.Петров еді. Ұлы Отан соғысы жылдарында даңқты ерлік жолынан өткен осы бір тамаша адам 1946-1950 жылдар ара лығында Түркістан əскери округінде қолбасшы болғанда мен осы кісінің қол астында қызмет еттім. Иван Ефимовичтің айрықша бір қасиеті Орталық Азиядағы 5 рес публиканың өзіне тəн ерекшеліктерін өте жақсы білетін. Оған қарапайымдылық, ұлттық əскери

генералы Нұрлы Бəйкенов туралы айтпай кете алмаймын. Осы бір тамаша, абзал азаматпен менің таныстығым ең алғаш рет 50-жылдардың орта тұсында басталды да достық, сыйластық қарым-қатынасымыз ол кісі өмір ден озғанша үзілген жоқ. Осы күнге дейін есімде, мен М.В.Фрунзе атындағы академияны бітіргенімде, ол Термездегі əскери бөлімде полк командирінің орынбасары еді. Содан кейінгі 30 жылға жуық уақыт ішінде Нұрлы Бəйкеновтің бойындағы шыншылдық, адалдық, өз жұмысына шексіз берілгендік, жас кадрларға қамқорлық сияқты қасиеттерге ерекше тəнті болдым. Көп жылғы əскери қызметімде мен талай генералдармен араласып, сыйласқан жанмын. Бірақ солардың ішінен қарапайымдылығы, кішіпейілділігі жəне мəдениеттілігі жағынан Нұрлы Бəйкеновке тең келетін адамды көргенім жоқ. Бұл өмірде ондай адамдар аз, иə... аз. Өзіміз əңгіме етіп отырған тақырыпқа байланысты сөзімнің соңын генерал-лейтенант Жансен Кереевпен аяқтайын. 53 жылдық аз ғана ғұмырының ішінде ол қатардағы училище курсантынан КСРО Қарулы Күштері Бас штабының басқарма бастығына дейінгі жолдан тез өтіп үлгерді. Ойлап қараңыз, біз сөз етіп отырған азамат кезінде жас болуы себепті Ұлы Отан соғысына қатыспаған. Əскери қызметін тек бейбіт күндері, 50-жылдары ғана бастаған. Соның өзінде КСРО Қарулы Күштерінің күрмеуі көп күрделі қызмет баспалдақтарынан сүрінбей өте білді. Оған себеп болған Жансен Кереевтің əскери тума таланты мен қызмет бабындағы, жұмыс барысындағы кез келген

Стенограмма Жанболат АУПБАЕВ, «Егемен Қазақстан».

граф емес, екінші дүниежүзілік соғыстағы азаттық армиясының солдаты болып бардым. – Ж.А: Ел басына күн туған сол бір сұрапыл жылдардағы фотосуреттерден біз петлицаны, сонан соң..., погонды майдангер аға, əкелерімізді жиі көреміз. Əңгіме орайында, Қызыл Армия жауынгерлерінің Ұлы Отан соғысындағы əскери формасының не себепті өзгергендігі жөнінде айта кетуге болмас па екен? – С.Н: Қызыл Армия жауынгерлері Мəскеу түбіндегі атақты шайқастан кейінгі іргелі бетбұрыстың əрбір кезеңін Жеңіске жақындата түскен күн деп білді. Олар ертең басқыншыларды өз жерінен қуып шығып қана қоймай, Еуропа халықтарын фашизм құлдығынан құтқару миссиясына да қатыспақ. Сонда өздерін азат етуші кеңес жауынгерлері мен оның офицер кадрларының əскери белгілерін жұрт қалай танып білмек? Сол уақытқа дейінгі жағаға тағылып келе жатқан петлица бұл міндетті атқара алмасы анық. Оның үстіне кеңес елі армиясының сырт тұлғасы, жалпы көрінісі бірден ерекшеленіп, басқалар үлгі аларлықтай болып тұруы керек қой. Міне, КСРО басшылығы біздің жауынгерлеріміздің рухын көтеретін осындай жайлардың өзін елеусіз қалдырмай, алдын ала ескере отырып, Жеңіс күніне дейін оларды жаңа əскери формамен жабдықтауды дұрыс деп тапты. Бұл шешім – 1943 жылдың ақпан айында жүзеге асырылды. – Ж.А: Ұлы Отан соғысының 1418 күнге созылғаны бəрімізге жақсы мəлім. Осы уақыт ішіндегі сіздің өміріңіздегі ең ауыр, ең мазасыз, ең бақытты үш сəт деп қандай жайттарды айтар едіңіз? – С.Н: Бұл дүниеде не ауыр десек, ол өзің қаламаған нəрсені көзбен көрген қиын екен. Мəселен, жан алып, жан беріскен шайқастан соң жауды бір адым болса да ары жылжыттық-ау деген қуанышпен əрбір елді мекенге ентелей жетіп келгенде көп ретте төбеден ұрғандай тұрып қалатынсың. Көз алдыңда жүректі сыздатар сурет: діңінен қақ айырылған ағаштар... терезесі үңірейген үйлер... желден ысқырық тартқан мұржалар шалынар еді. Міне, мен үшін осыларды көру соғыстағы ең ауыр сəттер болды. Жоғарыдағы қойылған сұрағыңның екіншісіне келер болсақ, сол уақыттардың ішіндегі көбірек мазасызданған кезім деп мынаны айтар едім. Ол біздің 301-атқыштар

кадрларға деген қамқорлық, халықтардың, соның ішінде, қазақ халқының салт-дəстүрлерін терең сезіммен сыйлай білушілік сияқты қасиеттер тəн еді. Біздің халқымызға деген мұндай сүйіспеншілікті армия генералы С.И.Лучинскийден де байқағаным бар. Осы бір өте ірі əскери басшы шын мəніндегі нағыз интернационалистің өзі еді. Ол Түркістан əскери округіндегі дивизия, полкке жетекшілік ететін командирлердің арасында жергілікті ұлт өкілдері болуы қажет екенін батыл жақтап, бұл ойын іс жүзіне асыра да білетін. Оның айқын бір дəлелі, осы қолбасшының тұсында екі қазақ офицері – полковник Есболған Қалиев жəне сол кездегі подполковник шеніндегі мына мен Түркістан əскери округінің тарихында тұңғыш рет полк командирлері болып бекігеніміз бар. Бұл 1949 жылы еді. – Ж.А: КСРО кезінде оның Қарулы Күштерінде өзіңіз сияқты 6-7 қазақ генералы болды. Былайғы жұрт ондай ағаларымыздың атыжөнінен хабардар болғанымен, істеген ісін, атқарған қызметін көп біле бермейді. Бүгінгі жастарға үлгі-өнеге болсын деген ниетпен сұрап отырмыз, сіз сол қазақ генералдарының бəрін болмаса да өзіңіз өте жақсы білетін кейбіреулерінің қасиеттерін, қабілеттерін айтып бере алар ма едіңіз? – С.Н: Бұл бағыттағы əңгімені генерал-майор Шəкір Жексенбаевтан бастағанымыз жөн шығар деп ойлаймын. Неге десеңіз, ол біздің ғасырымыздағы екі үлкен соғысқа – 1918-1920 жылдардағы азамат жəне 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысына қатысқан жан. Содан кейін жалпы бұл кісі кеңес дəуіріндегі қазақ əскери кадрларының ішінен генералдық дəрежеге бірінші болып көтерілген

адам. Бұл 1943 жылы болатын. Тұңғыш қазақ генералы оның тағы бір ерекшелігін айтайын, ол кеңес армиясындағы химиялық қаруды алғаш сынақтан өткізуге қатысқан, оның қыры мен сырын өте жетік меңгерген маман еді. Осындай өмірлік тəжірибесі бай адаммен мен алғаш рет Ұлы Отан соғысынан кейін Алматыда, Қазақстанның 25 жылдық тойында жолықтым. Сол алғашқы кездесуде де, одан кейінгі жүздесулерде де Шəкір Жексенбаев менің жадымда өзінің жинақы, ширақ жүріс-тұрысымен, мəдениетті, тəрбиелі сөздерімен, нағыз педагогқа ғана тəн ерекше қасиетімен ұмытылмастай болып қалып қойды. Сөз орайында тағы бір қазақ

істе зеректік, алғырлық, сергектік жəне принциптілік танытуы деп ойлаймын. Амал жоқ, ерте қайтыс болып кетті. Əйтпесе, жұлдызы одан да жоғары жарқырайтын жан еді. Тағдыр оған оны көруді жаздыртпады. – Ж.А: Кеңес өкіметі кезінде бізде қатеге айналған қағидалардың көп болғаны тəуелсіздігімізді алғаннан кейін ашық айтылып, елге енді белгілі болып жатыр ғой. Солардың дұрыс емес екендігін біле тұрсақ та уақытында іштей булығып, оған тек күйінетінбіз де қоятынбыз. Сондай сəттер сіздің басыңызда да болды ма? Болса ол қандай жайларға байланысты еді? – С.Н: Бұл сұраққа мен мына төмендегі бір мəселені айта отырып жауап бергім келеді. Өзің де жақсы білетін болуың керек, бізде көп жылдар бойы ұлттық намысымызға тиетін жаң сақ ұғым қалыптасып келді. Ол 1917 жылғы Қазан төңкерісіне дейін қазақ халқының тек 2-ақ пайызы сауатты болды деген қате қағида еді. Бұл – көпе-көрінеу бұрмалау, бізге жасалған қиянат болатын. Олай дейтінім, Ресейдегі 1897 жылы өткен тұңғыш халық сана ғының деректері бойынша қазақ даласындағы 9 бен 49 жас аралығындағылардың сауаттылық дəрежесі 8,1 пайыз бол ған. Мұны Мəскеуден 1985 жылы шыққан «Демографиялық энцик лопедиялық сөздіктің» 117-бетіндегі мəлімет анық дəлелдейді. Сондағы 8,1 пайызға қазақ

ауылдарындағы мұсылманша білім алып, араб əрпімен хат танығандардың санын қосатын болсақ, халқымыздың сауаттылық дəрежесі кем дегенде 15 пайыздың үстіне шығары даусыз. Кезінде мен, міне, осыған қатты күйініп, намыстанғаным бар. Құдайға шүкір, қазіргі қол жеткізген тəуелсіздігіміздің арқасында қатеге айналған сол қағидалар түзетіліп, қалпына келтіріліп жатыр ғой. Егемен елдің еркін азаматы ретінде осыған қуанамын, осыған ризашылығымды біл діремін. – Ж.А: Ал жеке өміріңізде ше? Айталық, оңашада отырып, өткен кезіңізге көз салып қарағаныңызда, кеудеңізде əттеген-ай дейтін немесе қателік пен ағаттықты неліктен солай жіберіп алдым екен деген өкінішіңіз жоқ па? – С.Н: Бір оқиға есімнен кетпейді. Сол жағдай соңғы кездері ойыма жиі оралып, жанымды жегідей жейді. Төлеген Нұрмағамбетов деген бауырым бар еді. Өзім туып-өскен Ақмола облысындағы Ақкөл ауданының Еңбекші ауылында тұратын. 1984 жылы Орта Азия əскери округі қолбасшысының орынбасары болып жүргенімде сол інімнен хат келді. Онда 1965 жылы өмірге келген Кеңес деген баласының əскери міндетті борышын өтеуге шақырылып, Ауғанстанға баратынын жазыпты. Артынша телефонмен хабарласып, ұлы үшін əке көңілінің алаңдайтынын айтты. Əскери адаммын ғой. Соғысты да, басқа да қиындықтарды көп көргеніммен, соншалықты қатыгез, тікбақай адам сияқты емес едім. Сол жолы жаңылыстым. «Ештеңе жоқ. Елдің баласының бəрі барып жатқан жер ғой. Əлі-ақ аман-есен оралады», – дедім. Содан көп кешікпей өзім де кеңес əскерлері «Оңтүстік» тобына қарайтын 40-шы армия қолбасшысының орынбасары болып Ауғанстан шекарасы іргесіндегі Кушка қаласына аттандым. Екі айдан соң суық хабар естідім. Он екіде бір гүлі ашылмаған Кеңес Төлегенұлы Нұрмағамбетов Кабул қаласының іргесінде оққа ұшыпты. Міне, менің принциптілігімнің түрі. Міне, менің ақжүрек, адалдығымның құны. «Сол кездері інімнің тілін алып, қарамағымдағыларға бауырымның баласын штабтағы кеңсе жұмысына ауыстыруға пəрмен берсем, ештеңем кетпес еді. Сонда есіл боздақ тірі қалар ма еді, қайтер еді», – деп өзімдіөзім іштей жазғырамын. Өкінемін. Өмірде сирек қателесетін адам едім. Сол жолы дұрыс шешім жасамадым. Ал оның салдары жоғарыдағыдай болды. Өмірдегі ең үлкен ағаттығым осы болды, қарағым. ... Сағадат ағамен 1980, 1990, 1994 жəне 2006 жылдардағы кездесулерден қалған қойын дəптерлердегі жоғарыдағыдай оқиғалар мен өмір суреттері өте көп. Олар сені жігерлендіреді. Ойландырады жəне күрсіндіреді. Бұлар осынысымен де қызықты, құнды əрі мəнді. Мақаламыздың соңын сондағы жүздесулерде жүргізілген стенограмма жазба ларындағы мына бір штрих-детальмен аяқтайық. 2006 жыл ғы əңгімелесу барысында: «Бос уақытыңызда немен шұғыл дана сыз?» деген сауалға ол кісі: «Кітап оқуды, одан ешқашан жалыққан емеспін», – депті де: «Əдебиет пен өнерге көзқарасыңызды білсек», – деген сұраққа өте қызықты мысалдар арқылы жақсы жауап қайтарыпты. Олар кезінде газетте жарық көргендіктен, бұларды қайталап тəптіштеп айтып жатпай, қарт жазушы Адырбек Сопыбековтің осы тақырыпқа қатысты тосын əңгімесімен толықтырайық.

«1965 жылы, – дейді қаламгер ағамыз, – мен Алматы Жоғары партия мектебіне оқуға түстім. Курсымыздағы топтың дені əдебиетке қатысы бар тыңдаушылар еді. Бір жолы біздің аудиторияға Қазақ ССР Азаматтық қорғаныс штабының бастығы, Кеңес Одағының Батыры, генерал-майор Сағадат Нұрмағамбетов келіп, лекция оқыды. Баяндамасын бітірген соң, еркін əңгімелесуге көшті. Сөз арасында өзінің Солтүстік Кавказ, 4-Украин жəне 1-Белорус майдандарында өз кезегімен взвод, рота жəне батальон командирі болғанын айтты. Генерал сөзін аяқтай бергенде курсымыздағы бір пысықтау жігіттің: «Сағадат аға, айып етпесеңіз, сізге бір тосын сұрақ қойғым келіп тұр», – дегені. «Қалаған сұрағыңызды қоя беріңіз», – деді генерал оған. «Сіз əдебиет пен өнерге қалай қарайсыз?» деп сауал қойды əлгі жігітіміз. Бұған генерал бір күліп алды да былай деді: «Сіздің тосын сұрағыңызға мен де тосын жауап берейін. 1945 жылғы 9 мамыр – Жеңіс күнінен кейінгі уақыт. Подстам қалашығының көшелерінде патрульдік бақылау жүргізіп келе жатсақ, бір қираған үйдің ішінен жолқапшығын толтырып алған солдат шыға келді. Мен əуелгіде: «Шашылып жатқан дүние-мүлікті қаптап алып, ауылға жібергелі жүрген біреу шығар», – деп ойлап қалып оны жазаламаққа бекіндім. Қасына жақындап келдік те: «Жолқапшықтағы не нəрсе? Кімсің?» деп қатқылдау сұрадым. Бұған солдат жұлып алғандай бірден: «Есен-саулығыңызды тілеймін, жолдас майор! Қызыл Армияның қатардағы жауынгері, КСРО Жазушылар одағының мүшесі Қалмақан Əбдіқадыровпын. Жолқапшықтағы көтеріп келе жатқаным əртүрлі кітаптар, – деп өкшесін сарт еткізіп, оң қолын шекесіне апарып жауап берді. – Керекті кітаптар екен, сосын алдым». Мына əңгімеден кейін патрульдік топтың жетекшісі, майор Сағадат Нұрмағамбетов алдындағы кісінің əскери тілші екенін, майданда қазақша шығатын «Қызыл Армия» газетінде қызмет ететінін есіне түсіріп, оған ризашылығын білдіреді. Жақсы сөзін айтып, жүре беруіне рұқсат етеді. «Міне, мен əдебиет пен өнерге осылай қараймын», – деп аяқтады ол бізбен əңгімесін», – дейді қаламгер Адырбек Сопыбеков «Қалмақанға хат» атты редакцияға жолдаған мақаласында. – Біз генералдың жоғарыдағы жауабына да, майданда жүріп кітап арқалаған жазушы ағамызға да сүйсініп қалдық». Иə, Сағадат аға осындай адам еді. АСТАНА. Суреттерде: армия генералы С.Нұрмағамбетов; кейіпкер мен мақала авторы.


6

www.egemen.kz

27 мамыр 2014 жыл

Комиссияныѕ кезектен тыс отырысы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Əділбек Жақсыбековтің төрағалығымен Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссияның кезектен тыс отырысы өтті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Отырыста «Болашақ» халық аралық стипендиясының иегерлері үшін ағылшын тілі бойынша 12 ай мерзім ішінде тілдік даярлықты ұйымдастыру мəселесі қаралды. Бұл ретте

стипендия иегерлері Қазақстанда 6 ай жəне «Болашақ» бағдарламасы шеңберінде шетелдік тілдік мектепте 6 ай даярлықтан өтетін болады. Сонымен қатар, комиссия

Оѕ ўмтылыс ќашанда ќолдауєа лайыќ 2014 жылғы 25 мамырдағы Украина президентін мерзімінен бұрын сайлау нəтижесіне қатысты Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі мəлімдеме жасады, деп хабарлады осы ведомствоның баспасөз қызметі. Қазақстанда ЕҚЫҰ жəне басқа да халықаралық ұйымдар тарапынан бақылау мен ел азаматтарының еркін білдіруін қамтамасыз еткен Украина президенті сайлауын

өткізуді құптайды. Бұл дауыс беру Украинадағы ахуалдың тұрақтануы жолында маңызды қадам болады деп есептейді. Қазақстан осы өткен сайлау

мүшелері президенттік стипендия шеңберінде МВА бағдарламасы бойынша мамандар даярлауға деген қажеттілікті зерделеу мəселелерін талқылады. Комиссия шешіміне сəйкес Əділет министрлігі Сот сараптамасы орталығының бір топ қызметкері «Бола шақ» ха лықаралық стипендиясының иегерлері атанып, Ұлыбританияда тағылымдамадан өтетін болды. жалғасып жатқан конституциялық реформалар, Украинадағы бейбітшілік пен келісімді нығайту шеңберінде жалпыұлттық диалогтың дамуына мүмкіндік беретініне жəне елдің барлық саяси күштері мен өңірлерінің мүдделерін есепке алатынына сенеді. Біз Украина халқының таңдауына құрметпен қараймыз жəне саяси тұрақтылықты, қоғам бірлестігін, Украинаның одан əрі экономикалық жəне демократиялық дамуын ны ғай туға бағытталған əлемдік қоғамдастық ұмтылысын дəйекті түрде қолдап отырамыз, делінген мəлімдемеде.

Ынтымаќтастыќ тереѕдей тїспек

Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов Сауд Арабиясы Ауыл шаруашылығы министрінің орынбасары Уалид бен Абдул Карим Əл-Хариджи жəне Мемлекеттік ауылшаруашылық ұйымының басшысы Халид бен Мұхаммад Əл-Фахидпен кездесті.

Сұхбаттасушылар екіжақты қаты настардың қазіргі жағдайы мен болашағын, оның ішінде сауда жəне инвестиция, энергетика жəне ауылшаруашылық салаларындағы ынтымақтастықты талқылады. ҚР СІМ басшысы екі ел арасындағы ынтымақтастықтың өте жоғары деңгейде екендігін, бұған екі мемлекет басшыларының арасында орнаған мықты достық жəне сенімге негізделген қатынастар себеп екенін атап өтті. Е.Ыдырысов сұхбаттасушыларды Қазақстанның уран өндіру саласындағы əлемдік көшбасшылығын ескере отырып, атом энергетикасы саласында ықпалдасуға шақырды. Сонымен қатар, ол араб тарапын қазақстандық бидайды сатып алу мүмкіндігін

қарас тыруға жəне еліміздің инновациялық жобаларына қатысуға шақырды. Сауд Арабиясының өкілдері Қазақстанмен жанжақты ынтымақтастықты тереңдете түсудің маңызды лығын алға тартып, ауылшаруашылық саласындағы қатынастарға үлкен қызығушылық білдірді. Кездесу соңында Е.Ыдырысов араб меймандарына Сауд Арабиясы Қазақстанның сыртқы саяси бастамаларын қолдағаны үшін, еліміздің бас қаласы – Астананың көркеюіне қосқан зор үлесі үшін алғысын білдіріп, бауырлас елдің халқына одан əрі гүлдену мен əл-ауқаттылық тіледі. «Егемен-ақпарат».

Интеграциялыќ їдерістер їдемелі дамуда Əбдірахман ҚЫДЫРБЕК, «Егемен Қазақстан».

Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен дəстүрлі брифингке Қостанай облысы əкімінің орынбасары Мұрат Дəрібаев келіп, аймақтағы интеграция үдерістері жайында айтып берді. «Өткен жылы облыстың сыртқы сауда айналымының көлемі 3,7 миллиард долларды құрады. Республика көлемінде аймақтың инвестициялар үлесі 2,8 пайызды құраса, бұл ретте сыртқы сауда балансының сальдосы оң нəтижеге ие. Экспорт импорттан 1,6 есе асып отыр», деді Қостанай облысы əкімінің орынбасары М.Дəрібаев.

2013 жылы Кеден одағы елдерімен сыртқы сауда айналымы 1,6 миллиард АҚШ долларын құрап, ел өңірлері арасында облыс алтыншы орынды иеленген. Облыс айналымында Кеден одағы елдерінің үлесі 42 пайыз болған. Аймақтың КО елдерімен тауар айналымы құрылымында экспорттық жеткізулер 63 пайызды алса, импорттық операциялар – 37 пайыз. Кеден одағы елдеріне экспорттың негізгі бап тары темір кені өнімі мен бидай болып табылады. Жабдықтар, көлік құралдары, шиналар, тұрмыстық техникалар, дəрі-дəрмектер, жиһаздар мен халық тұтынатын өзге де тауарлар импортталады. КО елдері шегінде былтыр облыстың Ресей

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің бұйрығы 2014 жылғы 13 қаңтардағы № 12-1/14 Астана қаласы Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі мемлекеттік қызметшілерінің қызмет этикасының қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің мемлекеттiк қызметшiлерінiң моральдық-адамгершiлік бейнесiне жəне iскерлiк сапаларына қойылатын талаптарды арттыру мақсатында бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің мемлекеттік қызметшілерінің қызмет этикасының қағидалары бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Кадр жəне əкімшілік қамтамасыз ету департаменті (Ж.Е. Аманбаев) заңнамада белгіленген тəртіппен осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін жəне оның ресми жариялануын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрық Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелген күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Министр А. МАМЫТБЕКОВ. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2014 жылғы 13 қаңтар № 12-1/14 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі мемлекеттік қызметшілерінің қызмет этикасының қағидалары 1. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі мемлекеттік қызметшілерінің қызмет этикасының қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) «Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің ар-намыс кодексі туралы» (бұдан əрі – Ар-намыс кодексі) Қазақстан Республикасы Президентінің 2005 жылғы 3 мамырдағы № 1567 Жарлығына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2013 жылғы 1 қазандағы № 651 Жарлығының 2-тармағына, «Мемлекеттік қызмет туралы» 1999 жылғы 23 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына жəне «Сыбайлас жемқорлықпен күрес туралы» 1998 жылғы 2 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан əрі – мемлекеттік қызмет саласындағы жəне сыбайлас жемқорлықпен күрес туралы заңнама) сəйкес əзірленген. 2. Қағидалар Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі (бұдан əрі – Министрлік), ведомстволары жəне оның аумақтық бөлімшелері мемлекеттік қызметшілерінің (бұдан əрі – Министрліктің мемлекеттік қызмет шілері) өздерінің қызметт ік міндеттерін орындау барысындағы, əріптестерімен жəне азаматтармен өзара қарым-қатынастардағы негізгі мінез-құлық нормаларын айқындайды. 3. Министрліктің мемлекеттік қызметшілері өз қызметінде: 1) заңдылық қағидатын, Қазақстан Республикасы Конституциясының, мемлекеттік қызмет саласындағы Қа зақ стан Республикасының заңдары мен өзге де нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын басшылыққа алғаны; 2) адалдық, тəртіптілік, жауапкершілік, белсенділік, бастамашылық танытқаны жəне келіссөздер (кездесулер) барысында басқа адамдарға шыдамдылық, сыпайылық, əдептілік жəне құрмет танытқаны; 3) шыққан тегіне, əлеуметтік, лауазымдық жəне мүліктік жағдайына, жынысына, нəсіліне, ұлтына, тіліне, дінге қатынасына, сеніміне,

тұрғылықты жеріне жəне өзге де мəн-жайларға қарамастан, адамның жəне азаматтың ары мен қадір-қасиетін сыйлағаны; 4) Қазақстан халқының бірлігі мен елдегі ұлтаралық келісімді нығайтуға ықпал еткені, мемлекеттік жəне басқа да тілдерге, Қазақстан халқының салт-дəстүрлеріне құрметпен қарағаны; 5) адал, əділ, қарапайым болғаны, жалпы қабылданған моральдық-этикалық нормаларды сақтағаны, азаматтармен жəне əріптестермен қарым-қатынаста сыпайылық жəне əдептілік танытқаны; 6) ұжымның стратегиялық мақсаттар мен міндеттерге қол жеткізудегі біртұтастығына ықпал еткені; 7) қызметтік міндеттерін тиімді атқару үшін өзінің кəсіби деңгейін жəне біліктілігін арттырғаны; 8) өзінің іс-əрекеттерімен қоғам тарапынан негізді сынға себепкер болмағаны, сын үшін қудалауға жол бермегені, орынды сынды кемшіліктерді жою жəне өзінің қызметін жақсарту үшін пайдаланғаны; 9) өзінің міндеттерін тиісті орындағаны, жұмысын нақты қалыптасқан жағдайды ескере отырып, ұйымдастырғаны жəне жоспарлағаны; 10) жұмыс уақытын тиімді пайдаланғаны жəне ұжымдағы басқа мемлекеттік қызметшілердің еңбек міндеттерін орындауына кедергі келтіретін іс-əрекеттерді жасамағаны; 11) қызметтік субординацияны сақтағаны; 12) мемлекеттік меншіктің сақталуын қамтамасыз еткені, автокөлік құралдарын қоса алғанда, өзіне сеніп тапсырылған мемлекеттік меншікті ұтымды, тиімді жəне тек қызметтік мақсатта пайдаланғаны; 13) Қазақстан Республикасының, мемлекеттік биліктің жəне Министрліктің беделін түсіруге ықпал ететін іс-əрекеттерді жасамағаны; 14) өзінің қызметтік міндеттерін атқару барысында іскерлік киім стилін ұстанғаны; 15) мемлекеттік қызметшілердің өздерінің функциялары мен міндеттерін атқару кезіндегі бастамашылығын қолдағаны жəне көтермелегені; 16) мүдделер қақтығысын болдырмау жəне реттеу бойынша шараларды қабылдағаны; 17) осы Қағидалардың талаптарын бұзу фактілеріне қағидатты түрде ден қойғаны, айыптының жауапкершілігімен қатар өзінің жеке

Федерациясымен сыртқы сауда айналымы 1,5 миллиард АҚШ долларын құраған. 2013 жылы «ЕуразКаспианСталь» ЖШС Қостанай қаласында ұсақ сортты құрылыс бұйымдарын шығару зауыты Ресей инвестициясын тарту есебінен іске қосылған. «Агромаш Хол динг» «ESSIL КЗС-760» астық жəне «КСК-60003» жемшөп жинайтын комбайндары ауылшаруашылық техникаларын құрас ты ру бойынша «Гомсельмаш» беларустік кə сіп орнымен бірлесіп шы ғару жөніндегі мəселелерді қарастыруда. Қазіргі таңда БК құру бойынша ресми құжаттарды ресімдеу жүргізілуде. Сондай-ақ, жабдықтар жеткізу туралы келіссөздер жүргізу де назарда тұр.

жауапкершілігі туралы мəселені қоюға дайын болғаны жөн. 4. Министрліктің мемлекеттік қызметшілері Ар-намыс кодексінде белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлықты сақтағаны жөн. Егер Министрліктің мемлекеттік қызметшісінің өзінің қызметтік міндеттерін атқару барысында сыбайлас жемқорлықпен ұштасатын немесе сыбайлас жемқорлыққа жағдай жасайтын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы дəйекті ақпараты болатын болса, мемлекеттік қызмет саласындағы жəне сыбайлас жемқорлықпен күресу туралы заңнамада белгіленген шараларды қабылдауы қажет. 5. Мемлекеттік қызметшілер мемлекеттік саясат жəне қызмет мəселелері туралы өзінің пікірін көпшілік алдында білдірмегені жөн, егер ол: 1) мемлекет саясатының негізгі бағыттарына сəйкес келмейтін болса; 2) жария етуге рұқсат берілмеген қызметтік құпияны ашатын болса; 3) мемлекеттің лауазымды тұлғаларының, басқару органдарының, басқа да мемлекеттік қызметшілердің атына əдепке сай емес сөздер қамтылатын болса. 6. Министрліктің мемлекеттік қызметшілері реттелетін салаларда тексерулерді жүзеге асыру кезінде: 1) тексерісті əділ жəне объективті өткізгені; 2) тексерілетін субъектілердің құқықтары мен заңды мүдделерін сақтағаны; 3) тексеруге əсер етуі мүмкін тексерілетін субъектілердің өкілдерімен өзара қарымқатынас жасамағаны жөн. 7. Министрлікте мемлекеттік қызмет жəне еңбек саласындағы Қазақстан Респуб ликасының заңнамасында белгіленген жағдайларды қоспа ғанда, кадрлық шешімдерді қабылдау кезінде мемлекеттік қызметшілерді кемсітудің кез келген түріне, сондай-ақ протекционизмнің, жекелеген мемлекеттік қызметшілерге жасалатын артық шы лық пен жеңілдіктердің кез келген түріне жол берілмейді. 8. Қызметтік уақыттан тыс кезде Министрліктің мемлекеттік қызметшілері: 1) жалпы қабылданған моральдық-этикалық нормаларды ұстануы, қоғамға қарсы мінезқұлыққа жол бермеуі; 2) қоғамдық жағымсыз резонанс тудыратын іс-əрекеттерге жол бермеуі, өзінің беделіне нұқсан келтіретін мінез-құлықтан қалыс қалуы; 3) Министрліктің қызметкері жоғары атағына кір келтіретін кез келген жеке байланыстардан аулақ болуы қажет. Қызметтен тыс қарым-қатынастарда Министрліктің мемлекеттік қызметшілері осы Қағидалардың талаптарын жəне мемлекеттік қызмет саласындағы жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы заңнаманы сақтағаны жəне Министрліктің мемлекеттік қызметшісінің беделін, қадір-қасиетін түсіретін немесе оның адалдығына, əділдігіне, объек тивтiлiгi мен алаламаушылығына күмəн туғызатын барлық нəрседен аулақ болғаны жөн. ––––––––––––––––––– Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2014 жылғы 12 ақпандағы Нор мативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №9138 болып енгізілді.

 Мамандығы – мақтанышы

Дəрігерсіз дəрі-дəрмек дəрменсіз Облыстық аурухананың бас дəрігері Владимир Стельмах – медицина ғылымдарының докторы, бай тəжірибелі дəрігер ғана емес, білікті басшы. Əңгіме облыстық аурухананың жетістіктері туралы ойысқанда ол: «Қай аурухананың да жетістіктері білікті дəрігерлерге тікелей байланысты. Мен дəрігерлеріммен мақтанамын, солардың еңбегі көрінсе, аурухананың жетістіктерінің қандай екенін кез келген кісі бағамдай алар», деді де, «Қанат Əбілдин, Бейқұт Оңжанов, Роза Валеева.., » деп тізбелей жөнелген. Біз де қалам ұшына ілінген үш дəрігердің еңбегін айтып беруді жөн санадық. Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

«Ќанат Иванович...» Қандай мекеме болса да, қызметкерлердің жұмысы таңертең гі сағат 9-да басталмай ма? Облыстық ауруханадағы хирургия бөлімшесінің меңгерушісі Қанат Əбілдин таңертең сағат 7-ден аса палаталарға кіріп келгенде аурулардың өзі де тосырқап қалатын сəттер болады. Ол таң ер тең ерте келіп, ауруларды көзі мен бір көрмей, көңілі тыныш танбайды. Медбикелер мен дəрігерлер өзіне күнделікті есеп бер генде, ол жағдайды олар дан бұрын біліп отырады. Мұн дай еңбек тəртібіне ұжым үйренген, сондықтан жұмысқа селқос қарау деген түсінік жоқ, нақтылық қалыптасқан. Мұндай еңбекқорлық, медицинадағы жанкештілік Қанекеңе Торғай топырағынан жұғысты болды. Институтты бітірісімен Торғайдың сонау бір бүйрегіндегі Қима ауданына дəрігер болып барды. Тым шет ауданға мамандар сол уақытта да бара қоймапты. Ауданда балалар дəрігері, лор, гинеколог, онколог, окулист мамандары жоқ. Ал жоқты ауру күте ме? Жап-жас хирургке осының барлығын да жоқтатпауға тура келді. Жұмысқа ерте келеді, кеш кетеді. Ертеден қара кешке дейін ауруханадан шықпайды, қиналып келген адамдар көмек алмай, емделмей кетпейді. Қимаға келгеніне бір жыл ғана болған уақыт еді. Ауруханаға босана алмай ауыр халдегі əйел түсті. Егер əйелге кесарев тілігі операциясын жасамаса, жатыры жыртылып кетеді. Не істеу керек? Ол гинеколог мамандығына бейімделмегендіктен бұрын мұндай операцияға қатысып көрмеген болатын. Бірақ институтта жақсы оқыды, теориядан ешкімге дес бермейтін. Жас жігіт жүрексіне тұра əйелге кесарев тілігін жасауға бел байлады. Артқа шегінуге, ойланып жатуға уақыт та мұрша бермеді. Операция сəтті өтті. Шекесі торсықтай ұл бала өмір ге келді, ана да аман-есен аяқ-қолын бауырына жиды. Қызықты қараңыз, Қанат операция жасаған Мария Горбунова деген орыс əйелі осыған дейін тоғыз қыз тапқан екен. Оныншы баланы туғанда қартаң əйел осылай өлім аузынан қалады. Ол өзін де, баланы да ажал тырнағынан алып қалған жап-жас дəрігерге риза болғандықтан, тоғыз қыздан кейін көрген ұлына перзентханадан шықпай жатып-ақ Қанат деп ат қойды. Аурухана ұжымы кішкентай Қанат Ивановичті анасымен үйіне шығарып салған болатын. Сол Қанат Иванович бұл күнде азамат болып өскен. Қостанай өңіріндегі дəрігерлер, əсіресе, хирургтер арасында «Арқалық хирургия мектебі», «Торғай мектебі» деген түсінік бар. Ол қандай мектеп еді? Тор ғай облысы болып тұрған 70-80-ші жылдары Қарағанды медицина институтын бітірген торғайлық түлектердің барлығы да Арқалықтағы облыстық ауруханада интернатурадан өтетін, ысылатын. Сол кездегі Торғай облыстық ауруханасының бас дəрігері, білікті маман, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген дəрігері Асқар Байжұманов келген жас мамандардың барлығын хирургияның қыр-сырына қолынан жетелеп жүріп үйрететін. Операцияларға қатыстыратын. Қанат Мырзалымұлы Қимадан кейін Арқалық ауруханасына ауысып, Асқар ағасымен 17 жыл бірге істеді. Арқалық ауруханасында ер-азаматтарды былай қойғанда үш хирург əйел – Сəуле Уəлиева, Алтынай Бəкірова, Нұрбия Құтанова қызмет етті. Бірде Денсаулық сақтау министрі, академик Төрегелді Шарманов Арқалық ауруханасына келеді. Арқалық ауруханасындағы күрделі операцияларды қағып тастайтын

хирург қыздардың қарымына қатты таңғалған екен. – Қазір Қарағанды ауруханасының бас дəрігері Марат Əбеуов, Қарағанды медицина академиясының профессоры Нұрғаси Абатов, астаналық дəрігер Нұрлан Кəрбозов «Арқалық-Торғай хирургия мектебінің» түлектері. Асекеңнің алдынан өткен дəрігерлер есімі мұнымен шектелмейді, тізе беруіме болады, – дейді Қанат Мырзалымұлы.

Қазір Қанат Əбілдин Қостанай облыстық ауруханасының хирургия бөлімшесінің емендей тірегі десек артық айта қоймаспыз. Тəжірибеге енгізілетін жаңа технология, əдістеменің барлығы Қанат Мырзалымұлының қолынан өтеді. Соңғы жылдары елімізде медицина саласы адымдап дамып келеді. Қазір аудандармен телемедицина арқылы барлық əдістемені жергілікті дəрігерлерге үйретіп, айтып отыр. Адамның ішкі ағзасына – бауыр, бүйрек, асқазан, ішек, өт жолдарына эндовидеоқондырғы арқылы операция жасау өте жақсы дамыды. Шама келгенше ажал тырнағына адам бермеу Қанаттың қызметіндегі басты ұстанымы. Ал ол тек дəрігердің біліктілігі, жанкешті еңбегімен ғана мүмкін екендігіне Қанекеңнің қадамы дəлел.

Бейќўттыѕ аксеомасы Бейқұт Оңжанов – облыстық аурухананың перзентхана бөлімшесінің меңгерушісі, осындағы белді тіректің бірі. Бас дəрігер Владимир Стельмах білікті дəрігерлерді осылай бағалайды, оларды бел санайды. Əдетте, облыстық ауруханаға ауыр халдегі аурулар жеткізіледі. Ал жөпелдемеде тығырықтан шықпасаң, адамнан айырыласың. Уақыттан ұтылсаң, біріншіден, адам өмірі мансұқ болады, екіншіден, аурухананың рейтингі бірден құлдырайды. Осындай сынақ шақта түйіннің шешімін табатын соңғы кездері алынған заманауи жабдықтар емес, белді дəрігерлер. Олар болмаса, қандай жабдығың да, дəрі-дəрмегің де дəрменсіз. Біз Бейқұтты əңгімеге тартқанымызда, ол гинеколог-акушер қызметінің өмір үшін үзілмейтін арпалыс екенін айтты. – Күн сайын өмір иесін қарсы аламыз. Бұрынғы ата-аналарымыз əйелді киіз үйде, аттың жалында, түйенің қомында жүріп босандырып алған. Қазіргі озық тəжірибе соған ұқсайды. Босануға келген əйелдерге үй жағдайын жасаймыз. Жақын туыстарын, күйеуін шақырамыз. Босанғанда олар жанында болады, кіндігін кесуге де рұқсат етеміз. Бұл психологиялық жағынан аналарға өте қолайлы, – дейді Бейқұт Шағыпұлы. Бірақ «əйелдің бір өлімі баладан» деген емес пе еді халқымыз. Босана алмай бала үстінде қаншама ару аналар көз жұмды. Дəрігерлер көмегінің арқасында ана да, бала да ажал тырнағынан аман қалады. – Бейқұт Шағыпұлы, осыдан бірер сағат бұрын ғана бір ананы аман алып қалдың ғой? Соны неге айтпай отырсың? Бала жеті айлық, əрі теріс келіп тұрды. Оның үстіне

анаға осыған дейін үш рет кесарев тілігі жасалған, төртінші рет босанарда сөзсіз операция жасалуы керек еді. Ал бұл кісі əйелдің өзін босандырды. Мұндай ғажапты тек Бейқұт Шағыпұлы ғана мүмкін етеді, – деді əріптесі Роза Валеева. Бейқұт Шағыпұлы жымиды да, баланың шала туғанын жəне оның аман боларына, салмақ қосарына сенімді екенін ғана қосып қойды. Бейқұт та дəрігерлердің «Торғай мектебінен» шыққан. Ол Қарағанды медицина институтында оқып жүргенде өзі армандаған хирургияға бармай, гинеколог мамандығын алған. – Мен Арқалық ауруханасында интернатурадан өтіп, дипломнан кейін қызметті Жангелдин ауданында бастадым. Қазақшылығы мол өңір ғой. Алғашында гинеколог дəрігердің ер адам болғанына əйелдер тосырқап жүрді. Бірде Аққұм деген шалғайдағы ауылға бардық. Басыма қалпақ, үстіме халат, бетіме маска киіп алғанмын.

Бір ағайын жеңешем де келді. Мені байқамады, жұмысымды атқарып болған соң, маскамды, қалпағымды шешіп, оған амандастым. «Ойбай, бала-ау!» деп ыңғайсызданып қалды. Күліп жатырмыз, деп еске алады Бейқұт алыс аудандағы тəжірибе жинаған жылдарын еске алып. 80-ші жылдарда Жангелдин аудандық ауруханасында кадр мəселесі өзекті болмайтын. Хирургтер де, гинеколог-акушерлер де жеткілікті еді. Бейқұт олардан үйренді, тəжірибеге молықты. Ал 90-шы жылдары ауылдан береке кеткенде дəрігерлер де күрт азайды. Ол Торғайдағы ауруханада бірнеше жыл жалғыз гинеколог-акушер болып істеді. Ауыр аурулар келгенде ақылдасатын ешкім жоқ. Тек өзіне ғана сенетін. Ол медицинаның бұл саласын нақты ғылымдармен салыстырады. Дəрігер дұрыс шешім жасаса – дұрыс болады, біліктілігі ақсаса – ана мен балаға қауіп. Екінің бірі. «Бойында биік адамгершілігі жоқ дəрігерден білікті гинеколог шықпайды». Бұл – Бейқұт Оңжановтың аксеомасы.

«Жаќсы кґру, сен ќандай керемет еѕ!» Облыстық ауруха на дағылар «Торғай мектебінің мықтысы» деп дəріптейтін дəрігердің бірі – Роза Валеева. Ол – акушер-гинеколог. Роза Са ғын дыққызы Торғайға келіп, өзі үшін жаңа əлем ашты. Өзі орысы ормандай Лисаков қаласында өсті. Торғайлық əріптестерінен айырмашылығы – орыс мектебінде оқыды, орыс тілді ортада өсті, қазақ тілін таза түсінбейтін. Қарағанды медицина институтын бітірген соң, Қостанай облыстық ауруханасында интернатурадан өтті. Диплом алғаннан кейін «Торғайға барасың», деді. Бұл қаланы да, даланы да қылбұрауға салған 90-шы жылдар болатын. Өжет қыз сылтау айтып, шегінген жоқ, көзді жұмды. – «Кукурузникпен» ұшып келемін. Қасымда отырған жолаушылардан Торғайға қашан жететінімізді сұрап қоямын. Ұшақ төмендегенде «Торғай осы!» деді бір жолаушы. Үйлері жапырайған кішкентай ғана ауыл. Кейін сол Торғайды сағынатын болдым, – дейді Роза Сағындыққызы. Институт қабырғасында студенттің барлық уақыты сабақта болады. Өмірдің осынша күрделі екенін ол сезініп үлгермейді. Роза Сағындыққызына мұны Торғай ұғындырды. Ол аудандық ауруханаға келген соң дəрігер үшін тіл білу, ең бастысы өз халқының

тілін білу керектігін сезінді. Ауырмаған, жаны қиналмаған кісі ауруханаға келе ме? Негізі дəрігердің алдында адамның барлығы бірдей, оның ұлтына, дініне, тіліне қарамайды. Ауру деп ғана біледі. Бірақ Торғайдың алыс ауылдарынан өмірге ұрпақ əкелу үшін шыбын жанын шүберекке түйіп жеткен аналарға қарағанда жас дəрігердің жүрегі шымырлайтын. Олардың барлығы да қазақ тілінде сөйлейді. Ал қазақтың қаракөз дəрігері пациентін орыс тілінде ғана түсінеді. Жаны қиналып жатқан əйелдерге сын минуттарда дəрігерлік нұсқауларды қалай жеткізерін білмей қиналды. Жас қой, аурумен қосыла жылағанды көр. Шамасы осыған жетті. Намыс деген бір əлем атойласын дəрігердің бойында. – Маған тіл үйрену оңай болған жоқ. Бірде перзентханадан шығаратын анаға қазақ тілінде кеңестер айттым. Жас ана үнсіз тыңдап отыр, басын көтермейді. Сөйтсем, менің «қазақшамнан» ешнəрсе түсінбепті. Соны ақыры орысшалап, қазақшалап жүріп, түсіндірдім, – дейді Роза Сағындыққызы еске алып. Торғай оның қазақ тіліне деген бұрын сезінбеген сүйіспеншілігін оятты, қазақша сөйлеп қайтты. Ол Торғай аудандық ауруханасында бес жыл қызмет етті. Институтта жақсы оқуы, мамандығын риясыз жақсы көруі білікті акушер-гинеколог болудың бастапқы сатылары ғана екен. – Дəрігерлер үшін «Торғай мектебі» жүзе алмайтын адамды өзенге лақтырып жіберумен бірдей. Егер өмір сүргің келсе, малтығып жүріп жағаға шығасың. Торғайдағы дəрігерлердің жағдайы да дəл солай. Алдыңа ауру адаммен бірге ажал қарсы қарап тұрғанда ышқынғаныңды білмей қаласың, – дейді Роза Сағындыққызы. Бірде қырық бір жасында тұңғышына екіқабат əйелдің толғағы басталды. Баланың басы қыстырылып қалған. Мұндайда шұғыл операция жасамаса, балаға да, анаға да қауіп. Розаның қызметті енді бастаған кезі. Мұндай ауыр сəттерде ауруханада жалғыз қалмайтын. Ал бұл жолы əріптесі іссапарға кеткен еді. Ойлануға шама да, уақыт та жоқ. Тəуекел деп операцияға кірісті. Күрделі операцияны жалғыз өзі сəтімен жасап шықты. Ысылған кезде мұнан да ауыр сəттерді бастан кешті. Дəрігерлік мамандық Роза Сағындыққызы үшін шығармашылық жұмыс секілді. Өйткені, босанатын əр əйелдің денсаулығы əртүрлі деңгейде, толғағында ұқсамайтын сəттер болады. Əр əйелмен бірге толғатқандай күй кешеді. – Əйелді босандырып алған соң сенің де иығыңнан жүк түскендей жеңілдейсің, қуанасың, ана мен баланы көргендегі сезімді қалай жеткізейін. Екеуін де жақсы көресің, қорыққаның, уайымың бəрі бір сəтте ұмытылады, –деп сыр шертеді білікті дəрігер. Бірақ Роза Сағындыққызының тəжірибесінде де ана мен баланы дəрігерлердің сақтай алмаған сəттері де болған. Өмір ғой, бəрі де кездесті. – Баласын өлі туған ананы дəрігер ретінде жұбатасың, бірақ өзімнің көзім жасқа толып тұрады. «Неге бұлай болды?» деп, күндізтүні өзіңе маза бермейсің? Кейде «дəрігерлердің өлімге денесі үйреніп кеткен» деген пікір айтушылар кездеседі. Жоқ олай емес, өлімнің қандайы болса да суық. Ал ана мен нəрестенің өлімі қандай ауыр десеңші! Ауруханадан үйге құр сүлдерің жетеді, жылаумен, – дейді Роза Сағындыққызы. Бұл мамандығын сүйетін дəрігердің ғана емес, патриот жəне жоғары адамгершілік иесінің лебізі. Қазір перзентханаларда жақсы жабдықтар жеткілікті, озық əдістер де меңгерілуде. Аудандық ауруханалармен апта сайын телемедицина арқылы хабарласып, жергілікті əріптестеріне кеңестер береді, ауыр босанады-ау деген əйелдерді облыстық ауруханаларға алдын ала алдырады. Жыл басынан бері облыста ана мен бала өліміне жол берілген жоқ. Роза Валеева да ана. Оның ұлы – студент, болашақ дəрігер. Ұлы бірде: «Мама, неге дəрігер болдыңыз, мені де осы мамандыққа жеткізгенше асықтыңыз. Егер өмірді қайтадан бастасаңыз кім болар едіңіз?» деп сұрады. Анасы ойланып отырды да: «Акушергинеколог болар едім», деді. ҚОСТАНАЙ.


 Өнеге Тəуелсіздік алғанға дейін өткеніміз бен өштесіп, асылымызды танымай, аузымызды қу шөппен сүртіп келдік. Бұл «Көрмес – түйені де көрместің» кебі болатын. Иə, бұған ең алдымен ұлттық енжарлық пен тарихты таразылай алмаған санамыздың, талғамымыздың төмендігі (əдейі төмендеткені) кінəлі. Тіпті, бұрынғы күніміз қараң еді, жаппай сауатсыз қара қазақ ғасырлар бойы қара танымай тексіз күй кешті деп өткенімізді күйелеп келгеніміз де рас.

Асылы бұл адами адал қасиет, татаусыз тазалық, сырбаз сыпайылық, бекзаттық оның бойына шыққан тегінен, ана сүтімен келсе керек. Əкесі Көштай ақсақал ескіше сауаты бар, көкірегі ояу, халқына қалаулы, ісіне тиянақты, сейіс те сері адам екен. Баласына: «Жоғары білім алмай, əскерге бармай үйленбе. Абай айтқан: өсектен,

Уаќыт керуені, ґмір ґрнегі оны шыншыл да сыншыл етті Құнарлы топырақ, қабілетті халық, еңбеккер ел ер тудырмай тұрсын ба, ХХ ғасыр да толғағын тоқтатпай дүниеге елінің ғылымы мен салтын, абыройы мен даңқын шығаратын, өнері мен мəдениетін өсіретін ұрпақтарын ала келді. Олар жиырмасыншы ғасырдың ақ таңы алдында дүние есігін ашып, кеңестік кезеңнің озық ойлы интеллигинттерінің көшін бастаған пионерлер. Ұлттық интеллигенциямыздың үшінші буынына жататын, білімді тектілердің қолына су құйып, ақ батасын алған кешегі Зейнолла Жарқынбаев еді. Зекең қазақ арасынан шыққан ең алғашқы жоғары білімді кəсіпкер журналистер қатарынан болатын. Сұрапыл соғыс қар саңын да қалам ұстап, елге жеңіспен ора лы сы мен баспасөзге қайта оралған, қазақ журналистикасының күрт дамуына өлшеусіз үлес қосқан үлкен бір шоғыр бар. Солардың бірі де, бірегейі де осы кісі. Ол ел баспасөзі тарихына аттары алтын əріппен жазылған Қ. Шəріпов, К. Үсебаев, А. Арыстанов, т.б. қатар қаламдас болған. Алғаш КИЖ-ден жоғары білім алып, соғыстан кейін сол білімін Мəскеудегі жоғары партия мектебінде тереңдетіп қайтқан. Сонымен, ол – журналист... Он төрт жылдық өмірін осы қиындығы қым-қуат, қызығы қыруар қызметке сарп еткен. Сол тұста Зекең Қазақстан журналистерінің үлкен бір тобына тəрбие дарытты. Қазақтың Хамит Ерғалиев, Балғабек Қыдырбекұлы, Сейділда Төлешев, Төлеубай Ыдырысов, Əбіраш Жəмішев, Əбілмəжін Жұмабаев, Мұқан Иманжанов, Əзілхан Нұршайықов, Ұзақ Бағаев, Нəсреддин Серəлиев сияқты алғашқы қадам дарын газеттен бастап, кейін көрнекті қаламгер болған таланттар да Зейнолла Көштайұлының «таяғын жеп» ысылғандар. Ал, Сыр бойына келсек, С.Алдабергенов, С.Əл жіков, Қ.Əбенов, Қ.Ажаров, С.Сейтенов, Ш.Ерəлиев, Н.Уəлиев, Ж.Бекхожаев, Д.Смайылов, М. Исаев, Қ. Мырзахметовтер абзал ағаның «күртесінен» шыққандар. Бір нəрсеге таң қалмасқа болмайды. Зекеңнің еңбек өтілі пайғамбар жасына тең болатын. Туған елінің игілігіне 63 жыл қызмет етті. Əйтсе де осы жылдардың бірінде де жанға жайлы, маңдайынан сипаған мейірімді жылдар деуге болмайды. Бозбала шағы коллективтендіру, аштық жылдарына тұстас келді. Одан кейін сталиндік қуғын-сүргін, ғаззабат соғыс, жеке адамға табыну, қит етсең тырнақ астынан кір іздеп, жалтақтатып қойған

жалаң қылыш саясат... Осының бəрі тəнді де, жанды да жаралады. Оған ердің ері ғана төтеп берер еді. Зекең осы кезеңдердің, солақай саясаттардың куəгері-тін. Алдымен журналист Жарқынбаев сол солқылдақ баспалдақтардан сүрінбей өтті. Өйткені ісіне, тіліне, дініне берік еді. Адал болды — ала жіп аттамады. Басшы ретінде талапшыл болды. Қамқорлық шуағын қарамағындағыларға аямай төкті. Ала қойды бөле қырыққан жоқ. Республикалық «Социалистік Қазақстан» газеті (қазіргі “Егемен Қазақстан”) редакторының бірінші орынбасары болып жүріп Орталық партия комитетінің жолдауымен Зекең 10 жылдай партиялық қызметте жүрді. Оңтүстік Қазақстан обкомының хатшысы кезінде де адам тəрбиесіндегі, жұртшылық бойына рухани қазына ұрығын сіңірудегі, үгіт-насихат, ұйымдастыру-көпшілік жұмыстарын жүргізудегі еңбегі де сол кезең талабынан шығып отырды. Сөйтіп, əр қадамы есептеулі тұстың өзінде жаласы көп өңірден тері тестірмей кетті. Бұл тұста да оны сол адалдығы, тазалығы аман алып шығып еді. Тазалық дегеннен шығады, Зекең республикадағы білікті кеңес қызметкері бол ғаны да көпке аян. Он сегіз жыл бойы табан аудармай Қызылорда облатком төрағасының орынбасары лауазымын атқарды. Талай білік-білімі терең, адамгершілігі мол адамдармен, ауыздығын шайнаған тарпаңдармен де қызметтес болды. Облыста сол тұста атқарылған шаралардың бəрінде ол кісінің сүбелі үлесі бар. Жаңа институт, орталық стадион, театр, облыстық, қалалық аурухана, баспасөз үйі, перзентхана, т.б. жүздеген мектеп, ондаған мəдени ағарту мекемелері Зекеңнің араласуымен, мұқтажын іздеп зыр жүгіруімен салынып, қалыптасып кетті. Тыңдаушысын тамсандырған «Сыр сұлуы» бастаған өнер отаулары да оның тікелей басшылық, жанашырлық жасауымен дүниеге келді. Ағамыз ол қызметтен де, ол кезеңнен де абыройына дақ түсірмей зейнет демалысына шығып еді. Омырауын үш орден, бес медальға толтырып, Жоғары Кеңестің Кұрмет грамотасымен төрт рет марапатталыпты. Зекең өктем саясаттың қылышынан қан тамып тұрған тұста еліне 63 жыл қызмет етті дедік. Бірақ осынша уақыт ішінде бір де бір рет партиялық немесе əкімшілік жаза алмаған екен. Шынында да бойтұмардай қасиеттеп, кие тұтар үлгі-өнеге.

өтіріктен, мақтаннан, еріншектіктен, дарақылықтан, оған қосарым – ішімдіктен, насыбай мен шылымнан аулақ бол», деген екен. Ата ақылы кесімді еді, баласы да мəрт екен. Өмірден озғанша Зекең əкеге берген сол антын аттамай кетті. Мұның үстіне қазақтың Ж.Шаяхметов, Н.Оңдасынов, Д.Қонаев, І.Омаров, М.Əбдіқалықов, И.Тəжиев, С.Тоқтамысов, М.Сужиков, М.Ықсанов, Х.Бектұрғанов, І.Еділбаев сияқты зиялы қайраткерлерімен үзеңгілес, сыйлас, пікірлес, көбімен қызметтес болуы да оның бойына тəлімді нəр жүгіртіп еді. Зейнолла Жарқынбаев қаланың оңтүстік бөлігінде коммуналдық үйде тұрды. Ертелі-кеш жұбайын — республикаға еңбегі сіңген ұстаз Балхия апайды қолтықтап, балаларын ертіп, немере, шөберелерін кұшақтап, еңсесі еңкейгенмен бойы сырықтай, бір қарағанда жүзі суықтау ақсары ақсақал серуенге шығатын. Айтпақшы, Зекең мен Балхия апайдың демалысындагы қариялық тірлігі тіпті қызық болды. Көшеге шықса дос-жармен, ағайын-туыспен, шəкірт қауыммен сəлемдесуден ауыздары да, қолдары да босамайтын. Үйге келсе өздерінен өрген 8 бала, 15 немере, 2 шөбере, бəріне жоғары білім əперген. Жоғарыда аталған еңбек жолдары өз алдына əңгіме етуге тұрарлық өнегелі кезең. Əйтсе де З.Жарқынбаев журналист ретінде Қазақстан баспасөзі тарихынан орнықты орын алатын қаламгер. Алда айтқанымдай, «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газеті редакторының бірінші орынбасары, 7 жыл Қызылорда облыстық «Ленин жолы» («Сыр бойы) газетінің редакторы болған тұста аяулы ағаның шəкірті, қаламдас інісі ретінде бүгінгі жас журналистерге, БАҚ құралдары жетекшілеріне тəлім болсын деген ниетпен Зекеңнің

Сайыс – їнќатысудыѕ тиімді їлгісі Қазақстан қоғамында елдің заңнамасын жетілдіруді жеткілікті білетін азаматтар баршылық. Мұндай жайт Мəжіліс Төрағасының орынбасары Дариға Назарбаева мен Zakon.kz ақпараттық порталы бастамашы болған «Мен Қазақстан заңнамасында нені өзгертер едім, неге жəне ол елімізге не береді?» деген конкурс қорытындысы бойынша белгілі болды. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Аталған шараға қатысуға ниет білдірушілерден ұсыныстар үстіміздегі жылдың 11 наурызы нан қабылдана бастаған-ды. Содан бері келіп түскен мыңнан астам жұмысты конкурсты ұйым дас тырушылар жан-жақты сараптаудан өткізген. Сондай саралаудың нəтижесінде бірқатар үміткер бір неше өтінім түсіргені де мəлім болды. Сайыс талаптарының қатаңдығына қарамастан, тіпті, кейбір өтінім берушілер оны 11ге де йін жеткізіпті. Бұл – конкурсқа қатысушылардың аса белсенділігін көрсететін жайт. Осы орайда ерекше айта кетерлік бір мəселе, жұмыс өткізгендердің 90 пайызы заңгерлер екен. Ал 8 пайызы экономистер болса, қал ға ны инженерлер, дəрігерлер, педагог тар, тағы басқа да мамандық ие лері көрінеді. Елдің əлауқатын заңнамалық тұрғыдан жақсартуға арналған сайысқа қатысушылар негізінен əлеуметтік-экономикалық даму, білім беру, денсаулық сақтау, еңбек, отбасы институтын нығайту тақырыптарына өз еңбектерін жіберіпті. Сонымен қатар, жемқорлықпен күрес, кəсіпкерлікті қолдау, мемлекеттік қызмет туралы заңнаманы жетілдіру жəне

7

www.egemen.kz

27 мамыр 2014 жыл

конституциялық құқық мəселелері де назардан тыс қалмаған. Жеңімпаздарды марапаттау рəсімінде сөз алған палата Төрағасының орынбасары конкурстың ең басты мақсаты азаматтық заң шығарушылық бастамаларды дамыту, осы саладағы қоғам өкілдерінің жеткен жетістіктерін ынталандыру екенін баса айтты. «Біз сайысты еліміздің барлық тұрғынының құқықтық санасы мен құқықтық мəдениетінің қалыптасуына ықпал етеді жəне оның республика заңгерлер қоғамдастығының кəсібилігін əрі қарай арттыру үшін ынталандыру болып табылады деп есептейміз», деді Дариға Нұрсұлтанқызы. Сондықтан да конкурс азаматтар мен заң шығарушылар арасындағы үнқатысудың тиімді формасына, сондай-ақ, еліміздегі заң шығармашылық жұмыстың кеңінен таралуының прогрессивті мүмкіндіктеріне айналуы тиіс. Күрделі экономикалық жайттар, жаһандық қаржы рыноктарындағы тұрақсыздықтар заң шығарушылар үшін де жаңа қауіптер туғызып отыр. Кешегі қабылданған заңдар бүгіндері шапшаң ескіріп жатады. Əрине, осындай жағдайда бізге жаңа көзқарастар, қадамдар мен ұсыныстар қажет. Ал оларды тек билік пен тұрғындар арасындағы өзара ықпалдастық режімінде шешуге

болады. Қазіргі жағдайда Парламентте біздің ғылыми заңгерлік қауымдастық «Нұр Отан» партиясы фракциясының қолдауына ие, дей келіп, Д.Назарбаева 107 депутаттың 83-і нұротандықтар екенін, қабылданып жатқан заңдар «Нұр Отан» партиясының ұстанымымен үндесіп жатқанын атап өтті. Zakon.kz қазақстандық порталын күніне 200 мыңнан аса адам тамашалайды екен. Аталған порталдың ықпалы ма, сайысқа деген қызығушылық жоғары болыпты. Алдында 100 жұмыс ке ліп түседі деп күтілсе, оның саны 1000-нан асып кеткен. Өз жұмыстарын жібергендердің арасында 10 ғылым докторы жəне 30-ға тарта ғылым кандидаты бар көрінеді. Енді аталған сайыс арқылы танылғандарға өз білімдерін елінің жарқын болашағы үшін пайдалануына мүмкіндік туғызылмақ. Конкурстық жұмыстарда айтылған тың идеялар партия фракциясында жəне тұрақты комитеттерде талқыға түсетін болады. Сонымен, сайыста «Заңдарды мемлекеттік тілге аудару сапасының маңызды мəселелерін» сөз еткен Гүлжазира Ильясова бас жүл де гер атанып, 1,5 млн. теңгені қан жы ғасына байлады. Екінші орынды «Қазақстандықтар үшін əлеуметтікқұқықтық қолайлы жағдайлар жасау: жеңілдік пен квоталар туралы» конкурсы бойынша Олеся Абраменко иеленіп, 1 млн. теңгені олжаласа, «Энерготиімділік, жер құнарын жəне экологияны жақсартуды арттырудың қарапайым тəсілі» конкурсы бойынша Александр Сизов үшінші орын биігінен көрінді. Ол 700 мың теңге алды. Үздік жұмыстар аталымдары бойынша өзге де сыйлықтар иелерін тапты.

журналистік қызметтегі ерекшеліктеріне қалам ұшын бұрайын. Бұл орайда оның газет жұмысын ұйымдастыру қабілеті, əділдігі, батылдығы, қызметкерлеріне жасаған қамқорлық ерекшелігі жеке-жеке үйренуге, ғибрат алуға тұрарлық қасиеттер. Алдымен əңгімені ұйымдастыру қабілетбілігінен бастаған жөн болар. «Ленин жолына» Зекең басшы болып келісімен газеттің безендірілу бет-бейнесі, мазмұны мен тақырыбы күрт өзгерді. Редактордың батылдығына дəлел: газет бетінде əділ де шындықты арқау еткен сын көбейді. Газеттің бірде-бір саны нақты фактіге құрылған сындарлы сынсыз шықпайтын еді. Өткір де, қырғи тілмен тұздықталған фельетон жанры жиі көрінетін. Бұл қадам газеттің де, оның журналистерінің де беделін көтерді. Осы тұста бір мысалды жоғарыдағы сөзіме дəйек ете кетейін. Сол кезде үлкен бір шаруашылықты басқарып отырған республика Жоғарғы Кеңесінің депутаты, Сыр бойына аса қадірлі Т.Дəуітбаев деген кісі зəру шаруамен Қызылорда теміржол басшыларына барады. Бірақ ондағы таңмойын басшылар оны дұрыс қабылдамайды. Бұл жағдай туралы редакцияға дабыл түседі. Редактор З.Жарқынбаев дереу адам жіберіп, əлгі əдепсіздікті жіті тексертеді. Айтқандай-ақ, хат дерегінде шындық бар екен. Журналист айғақтарын саралап, фельетон жазады. Уақыт өте береді. Сын аяқсыз қалғандай болады. Қорытынды хабар жоқ. Жергілікті партия, кеңес органдары, республикадағы басшылары селт ететін емес. Сосын газет редакторы теміржолдың Одақтағы басшыларына хат жазады. Облпартком пленумында газет дабылы жөнінде сөйлеп, арнайы мəселе көтереді. Содан ұзамай теміржол бөлімшесінің əлгі өресіз бастығы қызметінен алынып, партиялық жазаға тартылады. Тағы бір жағдай. Бірде облыстық партия конференциясында Жаңақорған аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы «Ленин жолы» біздің аудан өмірін өте аз жазады» деп сын айтады. Содан Зекең газет тігіндісін ақтарып, есепті кезеңде бұл ауданнан қанша мақала жазылғанын, оларда не айтылғанының тізімін алады да ертеңіне жарыссөзге шығып, жағдайды толық айтып, аудан басшысының газет оқымайтынын, айтқан сынының дəлелсіз екенін бетіне басады. Ақыры сын айтқан аудан басшысы бір күні келіп газет ұжымынан кешірім сұрайды. Сөйтіп, газеттің де, қызметкерлерінің де облыста ықпал-беделі өсіп, жарияланған мақалалардың əсері күшейді. Бұл редактор З.Жарқынбаевтың сыншылдығының (əділ сын), шыншылдығының, батылдығының анық айғағы. Зекең «тəкаппар» адам-тын. Оның бұл мінезі өзімшіл қараулықтан тіпті ада. Өн бойындағы сыпалық пен талғамшылдық, нəзіктік пен дегдарлық, мейірімділік пен кексіз сұстылық бір-бірімен астасып, аза мат тық келбетін айшықтап тұратын. Онысы өзіне ғана қонып, жарасып жататын. Қысқасы, тəкаппарлығы – тақуалығы, тектілігі, бекзаттығы еді ғой. Мен де жақсы ағаның бірер шарапатын көріп едім. Уақыт байыз таппайтын керуен деген осы ғой, əріптес ұстаздың өмірден озғанына да жиырма жылға жуықтады. Тірі болғанда осы күндері 100 жылдығын атап жатар едік. Көзі жоқ болса да жақсының жақсылығын айтуды өзіме парыз санадым. Өтеген ЖАППАРХАН, Қазақстанның құрметті журналисі.

ҚЫЗЫЛОРДА.

Колумбия – маѕызды серіктесіміз Жақында бейне конференция пішімінде Қазақстан – Колумбия СІМ-аралық саяси кеңесінің екінші отырысы өткізілді. Отырысқа Қазақстан Сыртқы істер министрінің орынбасары Ержан Ашықбаев пен Колумбия Сыртқы істер министрінің орынбасары Патти Лондоньо тең төрағалық етті. Кеңестің күн тəртібі бойынша екіжақты жəне көпжақты маңызды мəселелер қарастырылды. Тараптар өзара тиімді сыртқы саясат, құқық қорғау жəне мəдени-гуманитарлық салалардағы ынтымақтастықты дамытуды жалғастыру ниетін растады, сондай-ақ, өңірлік жəне халықаралық ұйымдардың аясындағы өзара ықпалдастықты жоғары бағалады. Колумбия Қазақстанның Латын Америкасындағы маңызды серіктесі болып табылады. Соңғы үш жылда жоғары деңгейдегі өкілдердің қатысуымен оннан аса екіжақты іс-шаралар өткізілді. Богота Астананы біздің аймақтағы басты серіктес ретінде қарастырады, мұның дəлелі Колумбия Үкіметінің 2013 жылы Қазақстан азаматтары үшін біржақты тəртіпте визасыз режімді енгізу туралы шешімі болып табылады, деп хабарлады ҚР СІМ-інің баспасөз қызметі.

ШАРАЙНА

Əлем жаѕалыќтары

Бизнесмен Порошенко – Украина президенті Украинадағы учаскелік сайлау комиссиялары 25 мамыр күні өткен кезектен тыс ел президентін сайлау бойынша дауыстарды есептеп шығарды. Бұл туралы Украина Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Михаил Охендовский хабарлады. Сайлаушылардың дауыстарын санау барлық сайлау учаскелерінде аяқталды, деді ОСК төрағасы. Оның сөзіне қарағанда, учаскелік сайлау комиссияларындағы барлық хаттамалар мазмұны туралы ақпараттар округтік сайлау комиссиялары олардың дұрыстығын тексеріп біткенше қолжетімсіз болатыны түсінікті. Осыдан кейін-ақ деректер «Сайлау» жүйесіне енгізіледі екен. Соңғы мəлімет бойынша, ОСК хаттамалардың 60,15 пайызын қарап болған. Бизнесмен Петр Порошенко 53,72 пайыз дауыспен жеке-дара көш бастап тұр.

Таиландтаєы əскери тґѕкеріс

22 мамырда Таиландта корольдік армиясының қолбасшысы генерал Прают Чан-Очаның тікелей басшылығымен əскери төңкеріс жүзеге асырылғаны белгілі. Бұған шеті-шегі жоқ саяси дағдарыс пен үкіметке қарсы жəне оны жақтаушы демонстранттардың келісімге келу мүмкіндігі жоқтығы себеп болды. Чан-Оча елде бейбітшілік пен тəртіпті ұстап тұру үшін өзі құрған ұлттық кеңеске басшылықты қолына алса, сəл кейінірек əскери үкіметтің премьер-министрі орынтағына да иелік ете бастады. Əскери төңкеріс салдарынан коменданттық сағат пен БАҚ-қа цензура енгізіліп, конституцияның іс-əрекеті тоқтатылды жəне елдің көрнекті саяси қайраткерлері тұтқындалды. Наразылық білдірушілердің лагерьлері қуылып, парламенттің жоғарғы палатасы – Сенат таратылды. Премьер-министр Чинаваттың қайда жүргені белгісіз.

Қысқа қайырып айтқанда:

Еуропарламенттің жаңа құрамында көпшілік орын Еуропа халықтық партиясына (212 мандат) тиетін болды. 2009 жылы өткен сайлауға қарағанда бұл нашарлау көрсеткіш. Сол жолы ЕХП 274 мандатқа ие болған еді. Бірақ, ЕХП-ның шебі əлі де мықты деуге негіз бар. Үндістандағы темір жол апатынан кем дегенде 20 адам қаза тапты. Оқиға Уттар-Прадеш штатындағы Халилабад қаласына жақын маңда орын алды. Жүрдек пойыз жүк пойызы жүріп келе жатқан жолға шығып кетіп, екі пойыз соқтығысқан. Салдарынан 6 жолаушы вагоны аударылып қалған. Ресей-Қытай əскерилерінің жаттығулары аяқталды. Ол «Теңіздегі өзара іс-қимыл-14» деп аталды. Оның алғашқысы 2012 жылдың сəуірінде Сары теңізде ұйымдастырылса, екіншісі былтыр Жапон теңізінде өткен еді. Жаттығуларға көптеген корабльдер мен сүңгуір қайықтар, ұшақтар мен тікұшақтар қатыстырылып келеді. Забайкалье ұшқыштары жыл соңына дейін Су-30СМ деп аталатын көпмақсатты жойғыш ұшақтардың жаңа партиясын алатын болды. Забайкалье Ресейдің Шығыс əскери округіне жатады. Аталған округке биыл 10 ұшақ жеткізілетін болса, келісімшарт жасалған олардың жалпы саны 30-ды құрайды.

Обамамен кездесуден бас тартты АҚШ президенті Барак Обама Ауғанстанға күтпеген сапар жасаған еді. Ол өзінің ауғандық əріптесі Хамид Карзаймен Баграмдағы авиабазада кездеспек ниет танытқан-тын. Алайда Карзай Кабулдан Баграмға келуден бас тартқан. Бұл ақпаратты «Франс-Пресс» агенттігі таратты. Америка əкімшілігі мен Ауғанстанның мерзімі аяқталып, кетіп бара жатқан президенті Карзай арасындағы қарым-қатынас оның қауіпсіздік туралы екі жақты келісімге қол қоюдан бас тартқанынан кейін күрделеніп кеткені белгілі. Ал келісімге қол қойылған жағдайда АҚШ өзінің 2014 жылдың аяғына жоспарланған негізгі контингентін шығарғаннан кейін осындағы əскери қатысуын сақтап қалуға мүмкіндік алатын еді. Дегенмен, Обама «нөмірі бірінші борттан» Карзайға телефон арқылы хабарласып, пікір алысқан көрінеді. 14 маусым күні Ауғанстанда өтетін сайлаудың екінші турында президент лауазымы үшін бұрынғы сыртқы істер министрі Абдулла Абдулла мен бұрынғы қаржы министрі Ашраф Ғани Ахмадзай таласатын болады.

Войцех Ярузельский ґмірден ґтті 25 мамыр күні Польшаның соңғы коммунистік көшбасшысы Войцех Ярузельский қайтыс болды. Осы айдың басында ол инсульт алса керек. Содан бері өз-өзіне келе алмапты. Бұл туралы «Франс-Пресс» агенттігі ақпарат таратты. Алдағы 6 шілдеде Ярузельский 91-ге толатын еді. Ол 1980-ші жылдардың басында Шығыс Еуропаның социалистік елдеріне басшылық жасағандардың ішінде тірі қалған соңғы адам болатын. Ярузельский 1985 – 1989 жылдары Польша Халық Республикасы мемлекеттік кеңесінің төрағасы қызметін атқарды. Бұл елдегі ең жоғары лауазым болатын. 1989 жылы Польша Республикасының президенті болып сайланды. 1990 жылы саяси сахнадан кетіп, билікті сайланған президент Лех Валенсаға тапсырған еді. В.Ярузельский кезінде елде жазаға да тартылмақ болған. Бірақ оның елге істегені артылған кінəдан салмақтырақ делініп, жаза қолданылмаған-тын.

Тəуелсіздік партиясы кґш басында Жалпыеуропалық сайлауда Біріккен корольдіктің тəуелсіздік партиясы көш басында келеді. Дауыс берудің аралық қорытындыларына сəйкес, барлық өңірлердің төрттен үшінде аталған партия 29 пайыз жинаған. Ал билеуші консерваторлар партиясы 29 пайызбен екінші орында келеді. Еуроскептиктердің серкесі Найджел Фарадж бұл жолғы сайлауды қазірдің өзінде Британия саясатында соңғы жүз жылдағы ең ерекше сайлау деп атады. Өйткені, тəуелсіздік партиясы Еуропарламентте өткен жылғыға қарағанда 9 орынды артық алып, мандаттарының санын 22-ге жеткізді. Премьер-министр Дэвид Кэмеронның консерваторлар партиясы 16-орынға ие болды. Ал негізгі оппозициялық партия – лейбористер 14-орынды қанағат тұтты. Фарадждың пікірінше, еуроскептиктердің жер-жерлердегі табыстары кəрі құрлықтағы одан арғы интеграция мəселесін тұйыққа тірей түспек. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


8

www.egemen.kz

27 мамыр 2014 жыл

Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарєа орналасуєа конкурс туралы хабарландыру (Соңы. Басы 101-нөмірде). Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитеті Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша cалық департаментінің Түркістан қаласы бойынша cалық басқармасы Оңтүстік Қазақстан облысы, Түркістан қаласы, Тəуке хан көшесі, нөмірсіз үй, инд: 161200, анықтама үшін телефон 8(725-33) 4-30-63, 4-30-74 электронды мекенжайы: nal_turk@taxsouth. mqd. kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Ұйымдастыру-құқықтық жұмыстар бөлімінің бас маман – бас заңгер (C-R-4, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Салық басқармасының мүддесін қорғау, құқықтық жұмысын жүргізу, əкімшілік құқық бұзушылық істердің қаралуына қатысу, сот жəне құқық органдарымен жұмыс жасау, 1 – АП есебін жүргізу. Əкімшілік құқық бұзушылық істер бойынша шығарған қаулылардың орындалуын қадағалау. Өз функционалдық міндеттерінің шеңберінде жоғары тұрған органның тапсырмаларын орындау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: құқықтану мамандығы бойынша, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем немесе осы саннаттығы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының заңдылықтары мен нормативті-құқықтық актілері, салық заңдылықтарын білу, қазіргі заман компьютер бағдарламаларымен жұмыс жасай білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитеті Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша салық департаментінің Шардара ауданы бойынша салық басқармасы 161400 Оңтүстік Қазақстан облысы, Шардара қаласы, Абай көшесі №45, анықтама үшін телефон 8(72535) 2-21-59, электронды мекенжайы: nal_shar@taxsouth. mgd. kz бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Салықты əкімшілендіру бөлімінің бас маманы (C-R-4, ) 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Бөлімнің жоспарындағы жəне орталықтандырылған тапсырмаларын орындау, бейөндірістік түсімдердің дұрыс есептелуін, толық жəне уақтылы төленуін, жоспардың орындалуын қадағалау, бейөндірістік түсімдерді əкімшіліктендіру, камералдық бақылау жұмыстарын жүргізу, тақырыптық жəне хронометраждық, ҚҚС мен басқада салықтар бойынша қарсы тексерулер жүргізу, МФУ бағдарламасымен жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: экономика, əлемдік экономика, есеп жəне аудит, салық ісі, қаржы немесе құқықтану мамандығы бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының заңдылықтары мен нормативтіқұқықтық актілері, салық заңдылықтарын білу, қазіргі заман компьютер бағдарламаларымен жұмыс жасай білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитеті Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша cалық департаментінің Созақ ауданы бойынша cалық басқармасы 161000 Оңтүстік Қазақстан облысы, Шолаққорған ауылы, Жібек жолы көшесі №95, анықтама үшін телефон 8(725-46) 4-23-37, электронды мекен-жайы: nds_suz@taxsouth. mgd. kz бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Салықты əкімшілендіру бөлімінің бас маманы (C-R-4, ) 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Бөлімнің жоспарындағы жəне орталықтандырылған тапсырмаларын орындау, бейөндірістік түсімдердің дұрыс есептелуін, толық жəне уақтылы төленуін, жоспардың орындалуын қадағалау, бейөндірістік түсімдерді əкімшілендіру, камералдық бақылау жұмыстарын жүргізу, тақырыптық жəне хронометраждық, ҚҚС мен басқада салықтар бойынша қарсы тексерулер жүргізу, МФУ бағдарламасымен жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: экономика, əлемдік экономика, есеп жəне аудит, салық ісі, қаржы немесе құқықтану мамандығы бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының заңдылықтары мен нормативтіқұқықтық актілері, салық заңдылықтарын білу, қазіргі заман компьютер бағдарламаларымен жұмыс жасай білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитеті Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша салық департаментінің Бəйдібек ауданы бойынша салық басқармасы Оңтүстік Қазақстан облысы, Бəйдібек ауданы, Шаян ауылы, Бəйдібек Қарашаұлы көшесі, № 87 анықтама үшін телефон 8(725-48) 2-19-09, электронды мекен-жайы: buh_bdb@taxsouth. mgd. kz бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Өндіру жəне ұйымдастыру-құқықтық жұмыстар бөлімінің жетекші маманы (C-R-5, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Салық заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету; салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің толық түсуін қамтамасыз ету; салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер, міндетті зейнетақы жарналары жəне əлеуметтік аударымдар бойынша берешектерді жою бойынша іс-шараларды жүзеге асыру; мерзімінде орындалмаған салық міндеттемесін орындауды қамтамасыз ету тəсілдерін жəне салық берешегін мəжбүрлеп өндіріп алу шараларын жүзеге асыру; салық төлеушілердің салық міндеттемелерінің орындалуына бақылау жасау: өз функционалдық міндеттерінің шеңберінде жоғарғы тұрған органның тапсырмаларын орындау; жеке жəне занды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары немесе ортадан кейінгі экономикалық немесе заңгерлік білім. Қазақстан Республикасының заңдылықтары мен нормативтік құқықтық актілері, салық заңдылықтарын білу, қазіргі заман компьютер бағдарламаларымен жұмыс жасай білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитеті Ақмола облысы бойынша салық департаментінің Шортанды ауданы бойынша салық басқармасы, 021600, Шортанды кенті, Абылай -Хан көшесі 8 үй, анықтама үшін телефон: 8-716-31-2-14-64, электрондык мекенжай: shortandy@taxakmola. mgd. kz бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Ақмола облысы бойынша салық департаментінің Шортанды ауданы бойынша салық басқармасы салықтық əкімшілендіру, салықтық тіркеу, салық есептілігін қабылдау жəне өңдеу бөлімінің бас маманына (С-R-4, 1 орын) Функционалдық міндеттері: Салық төлеушілердің бюджетке салықтарды уақтылы жəне дұрыс төлеуді қадағалау, салықтөлеушілерді салықтық тіркеуден өткізу, салықтөлеушілердің салықтық есептемелерін қабылдау жəне өңдеу. Болжамды көрсеткіштердің орындалуын, салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер түсуін қадағалау. Салық заңын жəне бюджетке төлемдердің түсімін қарастыратын басқа да заң актілерін қолдану бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу. Мемлекеттік қызметкерлер жөнінде есептемелер қа-былдау жəне өңдеу. Бөлім мамандарына қойылған талаптар орындалу жұмысын ұйымдастыру. Ыңғайласпа тексерістерді, хронометраждық зерттеулерді, тематикалық (рейдтік) тексерістерді жүргізу, жоспардан тыс кешенді тексерістерді, сонымен қатар ҚҚС төлеушілер емес бойынша жою тексерістерін жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес (мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымдардың санаттарына үлгiлiк білiктiлiк талаптарына сəйкес) Қазақстан Республикасының заңдық жəне нормативтік актілерін, Салық кодексін білу, қазіргі компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу жəне мүмкіндігінше мемлекеттік тілді білу. Солтүстік Қазақстан облысы бойынша Салық департаменті «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік бос лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды. 150000, Петропавл қаласы, К. Сүтішев көшесі, 56, анықтама үшін телефон: (7152) 46-45-07, 50-00-51 электрондық мекенжай: esenaeva_s@taxsko. mgd. kz. М. Жұмабаев ауданы бойынша салық басқармасы, Булаев қ. . , (анықтама үшін тел. 8-715-44-2-15-36); Тайынша ауданы бойынша салық басқармасы, Тайынша қ. , (анықтама үшін тел. 8-715-36-2-27-04); Тимирязев ауданы бойынша салық басқармасы, Тимирязев с. , (анықтама үшін тел. 8-715-37-2-13-40); Уəлиханов ауданы бойынша салық басқармасы, Кішкенекөл с. (анықтама үшін тел. 8-715-42-2-15-83); Мамлют ауданы бойынша салық басқармасы, Мамлют қ. (анықтама үшін тел. 8-715-41-2-12-08 ); Аққайың ауданы бойынша салық басқармасы, Смирново п. . , (анықтама үшін тел. 8-715-322-18-94). Конкурсты өткізудің ашықтығын қамтамасыз ету мақсатында конкурс комиссиясының отырысына байқаушылардың қатысуы мүмкін. М. Жұмабаев ауданы бойынша салық басқармасы құқықтық жұмыстар жəне өндіру бөлімінің бас маман

заң-кеңесшісі (санаты С-R-4, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Бұйрықтардың жобаларын, ережелерді жəне басқа да құқықтық сипаттағы құжаттарды қарастыру бойынша жұмыс жүргізу. Жеке тұлғалардан алынатын барлық салықтар, алымдар, басқа да төлемдерді өндіріп алу бойынша салық басқармасы қызметін заңды қамтамасыз етуді тікелей жүзеге асыру. Салық басқармасының қызметкерлеріне жəне азаматтарға салық заңнамасын қолдану мəселелері бойынша кеңес беру. Басшыға қол қойылуға ұсынылатын құқықтық сипаттағы құжаттардың əрекет ететін заңнама талаптарына сəйкес келуін тексеру. Қазақстан Республикасының заңдылықтары мен нормативті-құқықтық актілерін, салық заңдылықтарын білу, заманауи компьютер бағдарламаларымен жұмыс жасай білу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: заңгерлік немесе экономикалық (экономика, бухгалтерлік есеп жəне аудит, қаржы жəне несие жəне т. б. ) немесе салық ісі. Ортадан кейінгі: құқықтану немесе экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе салық қызметінің маманы жіберіледі. М. Жұмабаев ауданы бойынша салық басқармасы салық төлеушілермен жұмыс жөніндегі бөлімінің бас маманы (санаты С-R-4, 1 бірлік). Тайынша ауданы бойынша салық басқармасы салық төлеушілермен жұмыс жөніндегі бөлімінің бас маманы (уақытша негізгі қызметкердің бала күту демалыс кезеңіне санаты С-R-4, 2 бірлік) Функционалдық міндеттері: Есепті жүргізу бойынша жəне салық төлеушілерді, салықтың барлық түрлері бойынша салықтық емес төлемдердің салық салу объектілерін əкімшілендіру, тіркелмеген жəне декларацияларды тапсырмайтын заңды жəне жеке тұлғаларды, сондай-ақ салық салу объектілерін жəне салық салумен байланысты объектілерді анықтау жəне салық есебіне қою. Салық заңнамасын бұзушыларды əкімшілік жауапкершілікке тарту бойынша шаралар қабылдау, салықтық тексерулерді ұйымдастыру мен жүргізуге қатысу. Кеден одағы шеңберінде бюджетке жанама салықтар түсімдері жəне əкімшілендіру бойынша жұмыс жүргізу. Заңды жеке тұлғалардың қаржы-шаруашылық қызметіне, республикалық жəне жергілікті бюджеттерге төлемдерді дұрыс есептеу мен уақтылы түсуін бақылауды іске асыру, салық заңнамасының сақталуы бойынша кешенді, тақырыптық, рейдтік тексерулер мен хронометраждық зерттеулер жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: экономикалық (экономика, бухгалтерлік есеп жəне аудит, қаржы жəне несие жəне т. б. ) немесе техникалық (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету) немесе заңгерлік немесе кеден ісі немесе салық ісі. Ортадан кейінгі: экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе немесе ақпараттық жүйелер немесе есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету немесе құқықтану немесе кеден ісі немесе салық қызметі маманы жіберіледі. Қазақстан Республикасының заңдылықтары мен нормативті-құқықтық актілерін, салық заңдылықтарын білі, заманауи компьютер бағдарламаларымен жұмыс жасай білу. Аққайың ауданы бойынша салық басқармасы салық төлеушілермен жұмыс жəне өндіру жөніндегі бөлімінің бас маман заң-кеңесшісі (санаты С-R-4, 1 бірлік). Тимирязев ауданы бойынша салық басқармасы салық төлеушілермен жұмыс жəне өндіру жөніндегі бөлімінің бас маман заң-кеңесшісі (санаты С-R-4, 1 бірлік). Уəлиханов ауданы бойынша салық басқармасы салық төлеушілермен жұмыс жəне өндіру жөніндегі бөлімінің бас маман заң-кеңесшісі (санаты С-R-4, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Бұйрықтардың жобаларын, ережелерді, жəне басқа да құқықтық сипаттағы құжаттарды қарастыру бойынша жұмыс жүргізу. Жеке тұлғалардан алынатын барлық салықтар, алымдар, басқа да төлемдерді өндіріп алу бойынша салық басқармасы қызметін заңды қамтамасыз етуді тікелей жүзеге асыру. Салық басқармасының қызметкерлерін жəне азаматтарды салық заңнамасын қолдану мəселелері бойынша кеңес беру. Басшыға қол қойылуға ұсынылатын құқықтық сипаттағы құжаттардың əрекет ететін заңнама талаптарына сəйкес келуін тексеру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: заңгерлік немесе экономикалық (экономика, бухгалтерлік есеп жəне аудит, қаржы жəне несие жəне т. б. ) немесе салық ісі. Ортадан кейінгі: құқықтану немесе экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе салық қызметінің маманы жіберіледі. Қазақстан Республикасының заңдылықтары мен нормативті-құқықтық актілерін, салық заңдылықтарын білу, заманауи компьютер бағдарламаларымен жұмыс жасай білу. Уəлиханов ауданы бойынша салық басқармасы «Ақпаратты қабылдау мен өңдеу жөніндегі орталық» жəне есепке алу бөлімінің басшысы (санаты С-R-3, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Салық төлеушілерді тіркеу жəне есеп жүргізу бойынша, салық төлеушілермен СЕН сапалы жəне уақтылы ұсынылуына бақылау мен қабылдау бойынша жұмыстарды жүргізу, уəкілетті органмен белгіленген нысандар мен мерзімдер бойынша анықтамалар мен құжаттарды қарастыру мен ұсыну жəне өтініштерді қабылдау, СЕН қабылдау мен өңдеу жөніндегі ақпараттарды талдау мен жинақтауды жүргізу. Ведомстволық компьютерлік желі жəне бағдарламалық құралдардың үздіксіз жұмысы бойынша іс-шараларды ұйымдастыру мен жүргізу, түсімдердің дұрыстығы мен уақтылығына бақылау жəне бюджетке түсетін салықтық жəне салықтық емес түсімдер есебі, болжамдық көрсеткіштердің орындалуын талдау, бересілердің туындау себептері жəне оны өтеу бойынша шаралар қабылдау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: экономикалық (экономика, бухгалтерлік есеп жəне аудит, қаржы жəне несие жəне т. б. ) немесе техникалық (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету) немесе педагогикалық (математика, информатика мұғалімі, құқық жəне экономика негіздері) немесе заңгерлік. Қазақстан Республикасының заңдылықтары мен нормативті-құқықтық актілерін, салық заңдылықтарын білу, заманауи компьютер бағдарламаларымен жұмыс жасай білу. Мамлют ауданы бойынша салық басқармасы «Ақпаратты қабылдау мен өңдеу жөніндегі орталық» жəне есепке алу бөлімінің жетекші маманы (уақытша негізгі қызметкердің бала күту жөніндегі демалыс кезеңіне санаты С-R-5 1 бірлік) Функционалдық міндеттері: Салық есептіліктерін сапалы жəне уақтылы ұсынылуына бақылау жəне қабылдау бойынша жұмысты жүргізу, өтініштерді қабылдау бойынша, оларды қарастыру, тіркеу жəне анықтамаларды жəне басқа құжаттарды уəкілетті органмен анықталған нысандар мен мерзімдер бойынша беру, тіркеуді (қайта тіркеуді) жүргізу, салық салу объектілерін жəне салық салумен байланысты объектілерді салық есебіне қою жəне шығару. Салықтық жəне салықтық емес түсімдер есебі мен түсімдердің дұрыстығы мен уақтылығын бақылау, болжамдық көрсеткіштердің орындалуын талдау, туындау себептері жəне бересілерді өтеу бойынша шаралар қабылдау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: экономикалық (экономика, бухгалтерлік есеп жəне аудит, қаржы жəне несие жəне т. б. ) немесе техникалық (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету) немесе педагогикалық (математика, информатика мұғалімі, құқық жəне экономика негіздері) немесе заңгерлік немесе салық ісі немесе ортадан кейінгі: экономика немесе есеп жəне аудит немесе немесе ақпараттық жүйелер немесе есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету немесе «Білім» бейіні бойынша (математика, информатика мұғалімі) немесе құқықтану немесе салық қызметі маманы. Қазақстан Республикасының заңдылықтары мен нормативтіқұқықтық актілерін, салық заңдылықтарын білу, заманауи компьютер бағдарламаларымен жұмыс жасай білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі салық комитетінің Ақтөбе облысы бойынша салық департаментінің Мұғалжар ауданы бойынша салық басқармасы 030700, Қандыағаш қаласы Жамбыл көшесі, 68А-үй, анықтама телефоны 8 (71333) 3-63-57, 3-63-43, электрондық мекен жай: mugalnal@taxaktub. mgd. kz) «Б» корпусы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мұғалжар ауданы бойынша салық басқармасының заңды тұлғаларды камералды бақылау жəне салықты əкімшілендіру бөлімінің бас маманы, уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне (С-R-4), 1 бірлік Функционалдық міндеттері: салық есептілігіне жəне салықтық тексерулерге камералдық бақылау жүргізу; барлық ақпараттық жүйелерді іске қосуды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: экономикалық, заңгерлік, қаржыгерлік, салық ісі, ақпараттық жүйелер. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық, заңгерлік, қаржыгерлік, салық ісі, ақпараттық жүйелер білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының заңдылықтарын жəне басқа да құқықтық нормативтік актілерін, салық кодексін білу, компьютерде жұмыс істей білу.

Мұғалжар ауданы бойынша салық басқармасының «Жеке тұлғалардан ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу бойынша орталығы» бөлімінің жетекші маманы, уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне, (С-R-5), 1 бірлік Функционалдық міндеттері: салық есептілігін қабылдау жəне өңдеуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары немесе ортадан кейінгі экономикалық, заңгерлік, қаржыгерлік, салық ісі, ақпараттық жүйелер білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының заңдылықтарын жəне басқа да құқықтық нормативтік актілерін, салық кодексін білу, компьютерде жұмыс істей білу. Мəртөк ауданы бойынша салық басқармасы, 030600, Мəртөк ауданы, Мəртөк селосы, Мазкова көшесі, 6, анықтама телефоны 8 (71331) 3-11-65 немесе факс 3-1550, электрондық мекен жай: martuknal@taxaktub. mgd. kz «Б» корпусы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мəртөк ауданы бойынша салық басқармасының салықтық əкімшілендіру жəне ақпараттық технологиялар бөлімінің бас маманы, уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне, (С-R-4), 1 бірлік Функционалдық міндеттері: шағын бизнес субъектілеріне, заңды тұлғаларға жоспардан тыс құжаттық, қарсы жəне камералдық тексеру жүргізу, кейбір сұрақтар бойынша тақырыптық тексеру жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: экономикалық, заңгерлік, салық ісі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық, заңгерлік, салық ісі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының заңдылықтарын жəне басқа да құқықтық нормативтік актілерін, салық кодексін білу, компьютерде жұмыс істей білу. Хромтау ауданы бойынша салық басқармасы, 031100, Хромтау қаласы Жамбыл көшесі, 38, анықтама телефоны 8 (71336) 2-43-41, 2-11-67, электрондық мекенжай: chromnal@ taxaktub. mgd. kz) «Б» корпусы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Хромтау ауданы бойынша салық басқармасының «Ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу» жəне салық төлеушілерді тіркеу бөлімінің бас маманы, (С-R-4), 1 бірлік Функционалдық міндеттері: салық төлеушілерге мемлекеттік қызмет көрсетуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: экономикалық, заңгерлік, салық ісі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық, заңгерлік, салық ісі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының заңдылықтарын жəне басқа да құқықтық нормативтік актілерін, салық кодексін білу, компьютерде жұмыс істей білу. 2. Хромтау ауданы бойынша салық басқармасының салықтық əкімшілендіру бөлімінің жетекші маманы, уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне (С-R-5), 1 бірлік Функционалдық міндеттері: салық төлеушілерге мемлекеттік қызмет көрсетуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары немесе ортадан кейінгі экономикалық, заңгерлік, салық ісі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының заңдылықтарын жəне басқа да құқықтық нормативтік актілерін, салық кодексін білу, компьютерде жұмыс істей білу. Əйтеке би ауданы бойынша салық басқармасы, 030100, Əйтеке би ауданы, Комсомол селосы, Абылайхан көшесі, 24, анықтама телефоны 8 (71339) 2-18-72 немесе факс 2-1873, электрондық мекенжай: aitekenal@taxaktub. mgd. kz «Б» корпусы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əйтеке би ауданы бойынша салық басқармасының есептеу, талдау жəне мəжбүрлеп өндіру бөлімінің бас маманы, (С-R-4), 1 бірлік Функционалдық міндеттері: жеке тұлғалардың дербес шоттарын енгізу; салық төлеушілерге салыстыру актісін беру жəне жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: экономикалық, салық ісі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық, салық ісі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының заңдылықтарын жəне басқа да құқықтық нормативтік актілерін, салық кодексін білу, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитетінің Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы бойынша салық басқармасы, 040400, Есік қаласы, Алтын адам аллеясы,155, анықтама телефоны: (872775) 7-55-95, факс: 7-5051, электрондық мекенжайы:Enbekshi@taxalmaty. mgd. kz, Makendzhanova@taxalmaty. mgd. kz, «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Еңбекшіқазақ ауданы бойынша салық басқармасының өндірістік емес төлемдерді жəне арнайы салық режимін əкімшілендіру бөлімінің жетекші маманы (С-R-5, 1бірлік). Функционалдық міндеттері: Салық кодексінің нормаларын сақтау, уəкілетті органдармен жұмыс жəне шағын кəсіпкерлік субъектілерімен жұмыс жасау, мемлекет мүддесін қорғауды қамтамасыз ету, салық төлеушілердің құқығын сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық білім; салық кодексін жəне Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. 2. Еңбекшіқазақ ауданы бойынша салық басқармасы жанама салықтарды əкімшілендіру бөлімінің жетекші маманы (С-R-5, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Салық кодексінің нормаларын сақтау, ақпараттық жүйелермен жұмыс істеу, салық заңдылықтарын түсіндіру, мемлекеттік мүддені қорғауды қамтамасыз ету, салық төлеушілердің құқығын қорғау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық білім; салық кодексін жəне Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. 3. Еңбекшіқазақ ауданы бойынша салық басқармасы салық төлеушілермен жұмыс бөлімінің жетекші маманы (С-R-5, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Салық кодексінің нормаларын сақтау, ақпараттық жүйелермен жұмыс істеу, салық заңдылықтарын түсіндіру, мемлекеттік мүддені қорғауды қамтамасыз ету, салық төлеушілердің құқығын қорғау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық білім; салық кодексін жəне Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. 4. Еңбекшіқазақ ауданы бойынша салық басқармасы камералдық бақылау бөлімінің жетекші маманы (С-R-5, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Салық кодексінің нормаларын сақтау, ақпараттық жүйелермен жұмыс істеу, салық заңдылықтарын түсіндіру, берілген декларациялар мен есептер бойынша камералдық бақылау жүргізу, камералдық бақылау бойынша жүйеде хабарламаларды өңдеу, мемлекеттік мүддені қорғау жəне салық төлеушілердің құқығын сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық немесе заңгерлік білім; салық кодексін, Қазақстан Республикасының заң жəне нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. 5. Еңбекшіқазақ ауданы бойынша салық басқармасы есептеу, талдау жəне ақпараттық технологиялар бөлімінің бас маманы (С-R-4, 1 бірлік) Функционалдық міндеттері: Салық кодексінің нормаларын сақтау, салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің толық жəне уақтылы есептелуін бақылау, ақпараттық жүйелерді енгізу жəне ілеспе жұмыстармен айналысу, дерек қормен жұмыс жасау, мемлекеттік мүддені қорғауды қамтамасыз ету, салық төлеушілердің құқығын қорғау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық немесе техникалық («программист», жүйелі техника инженері мамандығы бойынша) білім; салық кодексін жəне Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитетінің Алматы облысы Көксу ауданы бойынша салық басқармасы, 041200, Балпық би кенті, Измайлова көшесі, 6 үй, анықтама телефоны: (872838)2-02-91,факс 2-02-15, электрондық мекенжайы: Koksu@taxalmaty. mgd. kz, aermuhambetova@taxalmaty. mgd. kz, «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Көксу ауданы бойынша салық басқармасы есептеу, талдау жəне ақпараттық технологиялар бөлімінің бас маманы (С-R-4, 1 бірлік, уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы мерзіміне).

Функционалдық міндеттері: салық кодексінің нормаларын сақтау, салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің толық жəне уақтылы есептелуін бақылау, ақпараттық жүйелерді енгізу жəне ілеспе жұмыстармен айналысу, дерек қормен жұмыс жасау, мемлекеттік мүддені қорғауды қамтамасыз ету, салық төлеушілердің құқығын қорғау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық немесе техникалық («программист», жүйелі техника инженері мамандығы бойынша) білім; Салық кодексін жəне Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитетінің Алматы облысы Ұйғыр ауданы бойынша салық басқармасы, 041800, Шонжы ауылы, Құдайбергенов көшесі, 60 үй, анықтама телефоны:(872778) 2-16-49, факс: 2-16-49, электрондық мекенжайы: Uigur@taxalmaty. mgd. kz, Nseisekbaeva@taxalmaty. mgd. kz, «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Ұйғыр ауданы бойынша салық басқармасы салық төлеушілермен жұмыс жəне камералдық бақылау бөлімінің бас маманы (С-R-4, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Салық кодексінің нормаларын сақтау, ақпараттық жүйелермен жұмыс істеу, салық заңдылықтарын түсіндіру, берілген декларациялар мен есептер бойынша камералдық бақылау жүргізу, камералдық бақылау бойынша жүйеде хабарламаларды өңдеу, мемлекеттік мүддені қорғау жəне салық төлеушілердің құқығын сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық білім; салық кодексін жəне Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитетінің Алматы облысы Жамбыл ауданы бойынша салық басқармасы, 040600, Ұзынағаш ауылы, Мажитов көшесі, 10 үй, анықтама телефоны:(872770) 2-07-82, факс: 2-24-81, электрондық мекенжайы: Zhambyl@taxalmaty. mgd. kz, Gsadykova@taxalmaty. mgd. kz, «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Жамбыл ауданы бойынша салық басқармасы «Жеке кəсіпкерлердің ақпараттарын қабылдау жəне өңдеу орталығы » бөлімінің бас маманы (С-R-4, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Салық кодексінің нормаларын сақтау, уəкілетті органдармен жұмыс жəне шағын кəсіпкерлік субъектілермен жұмыс жасау, мемлекет мүддесін қорғауды қамтамасыз ету, салық төлеушілердің құқығын сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық білім; салық кодексін жəне Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитетінің Алматы облысы Талғар ауданы бойынша салық басқармасы, 041600, Талғар қаласы, Т. Бокин көшесі, 30 үй, анықтама телефоны:(872774) 2-18-50, факс (8727) 295-63-44, электрондық мекен жайы: talgar@taxalmaty. mgd. kz, Mkutanova@taxalmaty. mgd. kz, «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Талғар ауданы бойынша салық басқармасы «Жеке кəсіпкерлердің ақпараттарын қабылдау жəне өңдеу орталығы » бөлімінің бас маманы (С-R-4, 1 бірлік, уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы мерзіміне). Функционалдық міндеттері: Салық кодексінің нормаларын сақтау, уəкілетті органдармен жұмыс жəне шағын кəсіпкерлік субъектілермен жұмыс жасау, мемлекет мүддесін қорғауды қамтамасыз ету, салық төлеушілердің құқығын сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық білім; салық кодексін жəне Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. 2. Талғар ауданы бойынша салық басқармасы есептеу, талдау жəне ақпараттық технологиялар бөлімінің жетекші маманы (С-R-5, 1 бірлік, уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы мерзіміне) Функционалдық міндеттері: Салық кодексінің нормаларын сақтау, салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің толық жəне уақтылы есептелуін бақылау, ақпараттық жүйелерді енгізу жəне ілеспе жұмысымен айналысу, дерек қормен жұмыс жасау, мемлекеттік мүддені қорғауды қамтамасыз ету, салық төлеушілердің құқығын қорғау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық немесе техникалық («программист», жүйелі техника инженері мамандығы бойынша) білім; салық кодексін жəне Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. 3. Талғар ауданы бойынша салық басқармасының өндірістік емес төлемдерді жəне арнайы салық режимін əкімшілендіру бөлімінің бас маманы (С-R-4, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Салық кодексінің нормаларын сақтау, уəкілетті органдармен жұмыс жəне шағын кəсіпкерлік субъектілерімен жұмыс жасау, мемлекет мүддесін қорғауды қамтамасыз ету, салық төлеушілердің құқығын сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық білім; Салық кодексін жəне Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. 4. Талғар ауданы бойынша салық басқармасының кеден одағы шеңберінде жанама салықтарды əкімшілендіру бөлімінің жетекші маманы (С-R-5, 1 бірлік, уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы мерзіміне). Функционалдық міндеттері: Салық кодексінің нормаларын сақтау, ақпараттық жүйелермен жұмыс істеу, салық заңдылықтарын түсіндіру, мемлекеттік мүддені қорғауды қамтамасыз ету, салық төлеушілердің құқығын қорғау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық білім; Салық кодексін жəне Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. 5. Талғар ауданы бойынша салық басқармасы құқықтықұйымдастыру жұмыстары бөлімінің бас маманы (С-R-4, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Салық кодексінің нормаларын сақтау, мемлекеттік мүддені қорғау жəне салық төлеушілердің құқығын қорғау. Салық басқармасының құқықтық қамтамасыз ету қызметінің жұмысын жүргізу, соттарда салық басқармасының мүддесін қорғау, тексеру актілеріне құқықтық сараптама жүргізу. Əкімшілік тапсырмаларының уақтылы орындалуын бақылау, іс – қағаздар айналымын, сонымен қатар жеке жəне заңды тұлғалардың жүгінулерінің сапалы жəне уақтылы орындалуын бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық немесе заңгерлік білім; Салық кодексін, Қазақстан Республикасының заң жəне нормативтік құқықтық актілерін білу; компьютерде жұмыс істей білу. XV. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаменті, 070019, Өскемен қаласы, М. Горький көшесі, 40 үй, 121 бөлме, анықтама телефондары: 8(7232) 24-10-44, 26-58-67, электрондық мекенжай: oskemen @kyzmet. kz бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тəртіптік кеңес қызметін қамтамасыз ету бөлімінің меңгерушісі (С-О-3 санаты) Функционалдық міндеттері: Бөлімге басшылық жасау. Бөлімнің жəне тəртіптік кеңестің жұмысына талдау жасау, қаралған істерге байланысты құжаттама дайындау. Бөлімнің жəне тəртіптік кеңестің айлық, тоқсандық, жылдық есептемелерін даярлау. Сенім телефоны, заңды мен жеке тұлғалардан жəне мемлекеттік қызметшілерден түскен арыз-шағымдарын қарастыру жəне тексеру іс-шараларын ұйымдастыру, жүргізу. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы заңнама талаптарын, ҚР мемлекеттік қызметшілерінің ар-намыс кодексін сақтау мəселелері бойынша мемлекеттік органдардың қызметіне тексеру іс-шараларын ұйымдастыру жəне жүргізу. Бөлім қызметкерлерінің міндеттері мен жұмыстарын үйлестіру. Мемлекеттік қызмет көрсету жəне персоналды басқару мəселелерімен айналысу. Біліктілік талаптары: білімі жоғары: мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе құқық саласындағы мамандықтар бойынша; Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: 1) мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; 2) мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; 3) осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; 4) жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; 5) ғылыми дəрежесінің болуы.

XVI. Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігі Мемлекеттік энергетикалық қадағалау жəне бақылау комитеті, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 10, Министрліктер үйі, 15 кіреберіс, 7 қабат 714 бөлме, электронды мекенжай: 711@kgen. kz анықтамалар үшін телефондар: (8 7172) 741205, факс: (8 7172) 741218, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына иеленуге конкурс жариялайды: 1. Аккредиттеу басқармасының сарапшысы, (С-5 санаты), 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: энергетикалық сараптама мен электр зертханаларын жүргізуге ұйымдарды аккредиттеуді, энергия үнемдеу саясатының орындалуын бақылауды, заңды тұлғалардың энергетикалық тиімділігін тексеруді, энергия үнемдеу жəне энергия тиімділігін арттыру саласында аккредиттеуді, аккредиттеу куəлігін алған заңды тұлғалардың тізілімін жүргізуді жүзеге асыру. Комиссия отырыстарының күн тəртібін қалыптастыру, тиісті құжаттарды, материалдарды дайындауды қамтамасыз ету, энергия үнемдеу жəне энергия тиімділігін арттыру саласындағы, сондай-ақ электр энергетикасы саласындағы комиссия отырыстарының хаттамаларын жасау. Энергия үнемдеу жəне энергия тиімділікті арттыру, сондай-ақ электр энергетикасы саласындағы аккредиттелген заңды тұлғалармен семинарлар өткізу жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштерді қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: техникалық ғылымдар мен технологиялар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе құқық. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен нысанға сəйкес толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат (немесе куəландырылған нотариалдық көшiрмесi). Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда 4) тармақшасында көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе пошта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электрондық пошта мекенжайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін жоғарыда көрсетілген құжаттарды электрондық пошта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталғанға дейін бір жұмыс күні бұрын кешіктірілмей береді. Жоғарыда аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. Құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде, көрсетілген мекенжай бойынша тиісті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің Астана, Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Осы Қағидалардың мемлекеттiк органның басшысымен (жауапты хатшы) конкурс комиссиясының отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: В-4, С-1, С-2, С-3,C-O-3, C-R-1 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтік құқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. C-4, С-5, C-O-4, C-O-5, C-O-6, C-R-3, C-R-4 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңы, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi; C-R-5 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің сайты: www. kyzmet.gov.kz


Аќтаудаєы айтыс: əр мен əсер Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

«Береке басы – бірлікте» деп аталатын республикалық ақындар айтысы Ақтауда өтті. «Нұр Отан» ХДП-ның 15 жылдығына арнап аталмыш партия мен Маңғыстау облыстық мəдениет басқармасы бірлесіп ұйымдастырған айтысқа еліміздің əр түкпірінен қатысқан 10 ақын, бес жұп боп сайысқа түсті. «Сөз дегенің де бұйым ба, Сөйлеу дегенде қиын ба? Талай да талай сөйледік, Сатырлаған да жиында» деп толғана төкпелеген дүр ақындар мен жырдан дауыл тұрғызған дүлей жыраулардың мекені Маңғыстауда аламан айтысты қызықтап, еліміздің əр өңірінен келген суырып салма жүйріктердің ауызынан шыққан өлеңге қанығу үшін көрермендер көп жиылды. Бес сағатқа созылған айтысқа ҚР Парламенті Мəжілісінің депутаты О.Асанғазы, республикалық Ардагерлер кеңе сі нің төрағасы Ө.Озғанбай, «Ара» жур налының бас редакторы К.Əмірбек, айтыскер ақын, «Асыл арна» телеарнасының

директоры М.Тазабек, Қазақ мəдениет ғылыми-зерттеу институтының бас директоры М.Тəжімұрат қазылық етті. Қазіргі қазақ қоғамы үшін береке-бірлік ең басты қажеттілік, дамудың кепілі. Айтыс тақырыбы да осы бағытта болғандықтан, айтыскер ақындар береке-бірлікті, елдікті жырлауға көп көңіл бөлді. Қоғамдағы өзекті мəселелер, киелі Маңғыстау даласының қадір-қасиеті айтыс тақырыбынан тыс қалған жоқ, сондай-ақ қазекемнің нағашылыжиендік, жеңге-қайнылық, қатар-құрбылық жарасымды əзіл-қалжыңы да өлең шумақтарына айналып жатты. Нəтижесінде атыраулық ақын С.Нұрманов бас жүлдеге тігілген 2 млн. теңгені қанжығасына байлап кетті. 1-орынның бəсі 1,5 млн. теңгені Тараздан келген ақын Ə.Дүйсебаев олжаласа, 1 млн. теңге қаржылай сыйы бар 2-орынды Алматының ақыны Қ.Мырзахан иеленді. 750 мың теңге тігілген қос 3-орын Семейден келген ақын қыз С.Тоқтамысова мен қызылордалық М.Ниязовқа бұйырды. Айтысқа қатысқаны үшін оралдық Т.Мықи, павлодарлық Р.Қайдар, қарағандылық А.Жұмағұлов,

Ана мен бала їшін жаќсы жаєдай жасалєан

Ана мен баланың денсаулығының жағдайы – қоғамның əл-ауқатының көрсеткіші. Еліміздің тұрғындарының үштен екі бөлігін 18 жасқа дейінгі жасөспірімдер мен бала тууға қабілетті жас шамасындағы əйелдер құрайды. Сондықтан əйелдердің репродуктивтілік денсаулығын сақтау, ана болудың қауіпсіз негізі ретінде басым маңызға ие. Денсаулықты сақтаудың ұлттық сая саты «Қазақстан-2050» Даму стратегиясына сəйкес облысымызда қабылданған «2050 жылға дейін тұрғындардың денсаулығын жақсарту стратегиясы» атты аумақтық бағдарламаның басым бағыты ана қауіпсіздігі мен отбасын жоспарлауға арналған. Жалпы денсаулық саласына жыл

сайын қомақты қаржы бөлінеді. Салынатын медициналық нысандар да еселеп артуда. Тараз қалалық №7 емханасы жалпы саны – 11217 анаға, оның ішінде – 5543 репродуктивтілік жас шамасындағы əйелдерге жəне 6491 балаларға медициналық қызмет көрсетеді. Гинекология бөлімшесінің меңгерушісі Т.Назарова, жоғары санатты акушер-гинеколог А.Масельбекова, педиатрия бөлімшесінің меңгерушісі Н.Васитова, жоғары санатты дəрігерпедиатр Е.Калюжная жəне т.б. дəрігерлер көпбалалы, сондай-ақ жалғызілікті аналарға, əлеуметтік жағдайы нашар отбасыларға психологиялық-əлеуметтік көмек көрсетуде аянбай еңбек етуде. 2012 жыл мен 2013 жылғы мəліметтерді

ақтөбелік О.Қиынбаев жəне маңғыстаулық А.Жолмағанбетов əрқайсысы 500 мың теңгелік сый-қаржымен марапатталды. Айтыс соңында Маңғыстау облысының əкімі А.Айдарбаев пен ҚР Парламенті Мəжілісінің депутаты О.Асанғазы сөз алып, ұйымдастырушылар мен ақындарға ризашылықтарын білдірді. Бірақ, Нұрым, Қашаған, Абыл, Аралбай, Ақтан, Түмен, Сəттіғұлдар жырынан «шекер жеп дəніккен» жұрттың өкілдері бұған дейін де айтыс сүйер қауымның айызын қандырып жүрген Мұхтар, Сара сынды ақындарға риза болумен қатар, Маңғыстаудың «туын ұстап шыққан» ақын ұлдарының аяқ алысы мен сөз саптасына көңілдері толған жоқ. «Чемпион ақын» Мэлстің, əзілқой ақын Нұрланның соңынан айтыс арғымағына мініп, аламанға атойлай қосылған ұланның болмауы – маңғыстаулықтардың алаңдап жүрген жəйі. Ақын жоқ па, əлде оны тауып, баптай алмай жүрміз бе деген ой қалды бəрінің көкейінде...

Кафедра меңгерушісіне: 1. Дене тəрбиесінің теориясы мен əдістемесі; 2. Дене тəрбиесі; 3. Жалпы педагогика, психология жəне өзін-өзі тану; 4. Шет тілін жəне аударма ісін оқытудың теориясы мен практикасы; 5. Тілдерді оқытудың практикалық курсы; 6. География; 7. Биология жəне экология; 8. Химия; 9. Информатика; 10. Дүниежүзілік жəне əлеуметтік-саяси пəндер; 11. Құқықтық пəндер; 12. Музыкалық білім беру; 13. Бейнелеу өнері жəне дизайн; 14.Вокал жəне аспаптық өнер кафедралары. Біліктілікке қойылатын талаптар: жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білім, ғылыми дəреже, педагогикалық жəне басшылық лауазымындағы еңбек өтілі 5 жылдан кем болмауы. Кафедра профессорына: 1. Қазақ филологиясы – 1; 2. Педагогика жəне психология – 1; 3. География – 1; 4. Физика жəне математика – 1; 5. Бейнелеу өнері жəне дизайн – 1; 6. Шет тілін жəне аударма ісін оқытудың теориясы мен практикасы – 1. Біліктілікке қойылатын талаптар: жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білім, ғылыми дəреже, профессор ғылыми атағы мен ғылыми педагогикалық қызметтегі өтілі 5 жылдан кем болмауы, оның ішінде доцент қызметінде бір жылдан кем емес. Кафедра доценті: 1. Педагогика жəне психология – 1; 2. Жалпы педагогика, психология жəне өзін-өзі тану – 2; 3.Дене тəрбиесінің теориясы мен əдістемесі – 2; 4. Шет тілін жəне аударма ісін оқытудың теориясы мен практикасы – 2; 5. Орыс филологиясы-1; 6. Қазақ филологиясы – 3; 7. Тілдерді оқытудың практикалық курсы – 1 (қазақ тілі); 8. География – 2; 9. Биология жəне экология – 5; 10. Химия – 2; 11. Физика жəне математика – 2; 12. Информатика-3; 13. Дүниежүзілік жəне əлеуметтік-саяси пəндер – 4; 14. Қазақстан Республикасының

тарихы – 2; 15. Құқықтық пəндер – 2; 16. Менеджмент жəне кəсіпкерлік – 2; 17. Есеп жəне қаржы – 1; 18. Музыкалық білім беру – 2; 19. Бейнелеу өнері жəне дизайн – 1; 20. Вокал жəне аспаптық өнер –2; 21. Өнертану жəне мəдени-тынығу – 1. Біліктілікке қойылатын талаптар: жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білім, ғылыми дəреже, ғылыми атағы мен ғылыми педагогикалық қызметтегі еңбек өтілі 5 жылдан кем болмауы, оның ішінде аға оқытушының қызметі бір жылдан кем емес қызметте. Кафедра аға оқытушысына: 1. Педагогика жəне психология – 2; 2.Жалпы педагогика, психология жəне өзін-өзі тану – 1; 3.Дене тəрбиесінің теориясы мен əдістемесі – 1; 4.Дене тəрбиесі – 5, 5. Шет тілін жəне аударма ісін оқытудың теориясы мен практикасы – 4; 6.Орыс филологиясы – 1; 7. Қазақ филологиясы – 2; 8.География – 1; 9.Биология жəне экология – 5, 10.Химия – 2; 11.Физика жəне математика – 3; 12. Информатика – 3; 13.Қазақстан Республикасының тарихы – 5; 14.Дүниежүзілік жəне əлеуметтік – саяси пəндер – 3; 15. Құқықтық пəндер – 3; 16. Менеджмент жəне кəсіпкерлік – 2; 17. Есеп жəне қаржы – 2, 18. Музыкалық білім беру – 2, 19. Бейнелеу өнері жəне дизайн – 4; 20. Өнертану жəне мəдени – тынығу – 4. Біліктілікке қойылатын талаптар: жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білім, магистр академиялық дəрежесі, ғылыми педагогикалық қызметтегі еңбек өтілі 3 жылдан кем емес, сонымен қатар оқытушылық қызметте 1 жылдан кем емес немесе мамандығы бойынша тəжірибелік еңбек өтілі 2 жылдан кем болмауы. Кафедра оқытушысы: 1. Педагогика жəне психология – 4; 2.Жалпы педагогика, психология жəне өзін-өзі тану – 3; 3. Дене тəрбиесі – 2; 4. Шет тілін жəне аударма ісін

салыстырар болсақ, туу көрсеткіші 22,4 пайыздан 26,3 пайызға өскенін байқауға болады. №7 қалалық емханасында «Отбасын жоспарлау» бөлмесі жұмыс істейді, мұнда репродуктивтілік жас шамасындағы əйелдерге, жүкті əйелдерге, болашақ аналарға үнемі кең көлемде ақпараттандыру жұмыстары, дəрістер, оқужаттығулар жүргізіледі. Ал, «Дені сау бала» бөлмесінің мейірбикесі Н. Əбжапарова жас аналарға ана сүтінің маңыздылығы мен оның нəресте ағзасына пайдалылығы туралы түсіндіру жұмыстарын жүргізіп отырады. Тегінде дүниеге дені сау баланы əкелу мен отбасының берік болуы – бұл өскелең қоғам дамуының басты кепілі. Динара СƏРСЕНОВА, №7 қалалық емхананың бас дəрігері.

ТАРАЗ.

оқытудың теориясы мен практикасы – 5; 5. тілдерді оқытудың практикалық курсы (қазақ тілі – 2, ағылшын тілі – 2) – 7, 6. Биология жəне экология – 2; 7. География – 4, 8. Химия – 2; 9. Физика жəне математика – 2; 10. Информатика – 4, 11. Дүниежүзілік жəне əлеуметтік – саяси пəндер – 1; 12. Қазақстан Республикасының тарихы – 1; 13. Құқықтық пəндер – 4; 14. Менеджмент жəне кəсіпкерлік – 2; 15. Музыкалық білім беру – 2, 16. Бейнелеу өнері жəне дизайн – 4; 17. Вокал жəне аспаптық өнер – 2; 18. Өнертану жəне мəдени-тынығу – 6. Біліктілікке қойылатын талаптар: жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білім, мамандығы бойынша тəжірибелік еңбек өтілі 3 жылдан кем болмауы жəне/немесе магистр академиялық дəрежесінің болуы. Қажетті құжаттар тізімі: 1. Университет ректоры атына жазылған өтініш; 2. кадрды тіркеу жөніндегі жеке іс парағы; 3. өмірбаян; 4. жоғары білімі туралы, академиялық жəне ғылыми дəрежесі дипломдарының, ғылыми атағы туралы құжатының нотариалды түрде куəландырылған көшірмелері; 5. қайта даярлау жəне біліктілігін арттыру сертификатының көшірмесі; 6. ғылыми еңбектері мен жарияланған мақалаларының тізімі; 7. соңғы жұмыс орнынан мінездеме; 8. №086 медициналық анықтама жəне флюорография суреті. Конкурсқа берілген лауазым қызметіне өтініштер хабарландыру жарияланған кезден бастап 30 күнтізбелік күн ішінде тапсырылу қажет. Құжаттар мына мекенжай бойынша қабылданады: Батыс Қазақстан облысы, Орал қ., Достық даңғылы, 162, 107-бөлме. Байланыс телефоны: 8 (7112) 50-86-11.

Павлодар облысының жер қойнауын пайдалану, қоршаған орта жəне су ресурстары басқармасы басты пайдаланудағы ағаш кесуді жүргізуге мына лоттар бойынша ашық тендер өткізетіні туралы хабарлайды: Орманшылық

Тұқымы

Көлемі, м3 сонын ішінде өңдеуге жаотындық рамды ағаш ағаш Орман жəне жануарлар əлемін қорғау жөніндегі Максим Горький мемлекеттік мекемесі (бұдан əрі – мемлекеттік мекеме), Қашыр ауылы, т. 2-14-89 1 Федоров қайың 5096 1290 3806 2 Трофимов қайың 9808 2522 7286 Үрлітүп мемлекеттік мекемесі, Железинка ауылы, т. 2-24-63 3 Железинка қайың 4192 369 3823 4 Тасты қайың 17763 2014 15749 5 Михайлов қайың 4898 454 4444 барлығы

Тендерге Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 13 қаңтардағы «Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде ұзақ мерзімге орман ресурстарын пайдалануға беру жөніндегі тендер өткізу тəртібін бекіту туралы» №32 қаулысы 14-тармағының 2-тармақшасында көрсетілген біліктілік талаптарға сəйкес лицензия алған тұлғалар жіберіледі. Тендерге қатысушы тендер өткізу туралы хабарландыру жарияланған күннен бастап бір ай мерзім ішінде тендерлік құжаттамаларды жабық конверттерге салып, мына мекенжайға жіберуі керек: 140000, Павлодар қаласы, Жеңіс алаңы, 17, 239-бөлме. Тендер өткізу уақыты: 2014 жылдың 27 маусымы сағат 11.00-де. Анықтама телефоны – 32-36-97.

№ 3 алдағы ашық көпшілік тендер туралы хабарландыру

«Цеснабанк» АҚ 2014 жылдың 19 мамырынан бастап заңды мекен жайының өзгергені туралы хабарлайды: Қазақстан Республикасы, 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Сығанақ көшесі, 24. Сарсембаева Бакытгуль Сейлхановнаға Орталық Азия университеті берген ЖБ № 0280614 жəне ЖООК-М № 0001716 дипломдары жоғалуына байланысты жарамсыз деп танылсын.

ТОО «Энергостатус» предлагает услуги энергоэкспертизы и энергоаудита. Тел. 779146, 77053007265.

ТƏУЕЛСІЗ АУДИТОРДЫҢ ЕСЕБІ «КПМГ Аудит» ЖШС тəуелсіз аудиторы (ҚР Қаржы министрлігі берген 2006 жылғы 06 желтоқсандағы лицензия № 0000021) 2013 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша бухгалтерлік теңгерім, табыстар мен шығындар, меншік капиталдағы жəне ақшалай қаражаттың қозғалысындағы өзгерістер туралы есеп беру кіретін, «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС (бұдан əрі – «Компания») бөлек қаржы есеп-қисабына аудит жүргізді. Бөлек қаржы есеп-қисабы Компания басшылығының жауапкершілігі саласында тұр. «КПМГ Аудит» ЖШС жауапкершілігі аудиторлық тексеріске негізделген осы қаржы есеп-қисабы бойынша пікір білдіру болып табылады. Аудит Халықаралық Аудит Стандарттарына сəйкес жүргізілді. Осы стандарттарға сəйкес қаржы есеп-қисабында елеулі бұрмалаушылықтың болмауына жеткілікті түрде сенімді болу үшін аудиторлық компанияның аудиторлық тексерісті жоспарлап, жүргізуі талап етіледі. Аудитке қаржы есеп-қисабында ұсынылған сомалар мен ақпаратқа қатысты аудиторлық дəлелдемесін алуға бағытталған рет-жосықтарды орындау кіреді. Сонымен қатар, аудитке таңдалған есептік саясаттың орындылығын, басшылық жасаған бухгалтерлік бағалардың негізділігін, сонымен қоса, жалпы қаржы есеп-қисабын ұсынуды бағалау жатады. Жүргізілген аудит «КПМГ Аудит» ЖШС тəуелсіз аудиторының пікірін білдіру үшін жеткілікті жəне тиісті болып табылады. «КПМГ Аудит» ЖШС пікірі бойынша, бөлек қаржы есеп-қисабы барлық маңызды аспектілердегі 2013 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша компанияның қаржылық жағдайы, сонымен қатар көрсетілген күнде аяқталатын оның қаржылық нəтижелері мен жыл ішіндегі ақшалай қаражаттың қозғалысы Қаржы есеп-қисабының халықаралық стандарттарына сəйкес дұрыс көрсетілген. 2014 жылғы 01 қаңтарға «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС теңгерімі

АҚТАУ.

«Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны лауазымдық қызметке конкурс жариялайды

№ __ лот

9

www.egemen.kz

27 мамыр 2014 жыл

«AsiaCredit Bank (АзияКредит Банк)» АҚ корпустық, жұмсақ жиһаз сияқты тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) сатып алуға тендер өткізілетіні туралы хабарлайды. Тауар келесі қалаларға жеткізілуі тиіс (жұмыстар немесе қызметтер орындалды/көрсетілді): Алматы, Астана, Шымкент, Қарағанды, Павлодар, Ақтау, Ақтөбе, Атырау, Өскемен, Петропавл. Тендерге тендерлік құжаттамада көрсетілген тендерлік талаптарға жауап беретін барлық əлеуетті өнім берушілерге рұқсат етіледі. Тендерлік құжаттаманың пакетін электрондық почта арқылы tender@asiacreditbank.kz мекенжайы бойынша алуға болады Əлеуетті өнім берушілер тендерге қатысуға берілетін өтінімдерді тендерлік комиссияның хатшысына сенімхатты ұсына отырып, қолына береді. Мөрмен бекітілген жапсырылған конверттердегі тендерлік ұсыныстардың берілетін нақты мерзімі 2014 жылғы 29 мамырда сағат 17.45-ке дейін, 050004, Қазақстан, Алматы қ., Достық д-лы, 180, «Көктем» БО, 8-қабат, 81-бөлме мекенжайы бойынша. Тендер 2014 жылғы 30 мамырда Қазақстан, Алматы қ., Достық д-лы, 180, «Көктем» БО, 8-қабат, 81-бөлме мекенжайы бойынша өткізілетін болады. Əлеуетті өнім берушілер тендер өткізілген кезде тендерлік комиссияның шешімімен қатыса алады. Қосымша ақпарат пен анықтаманы + 7 (727) 258-85-55 (ішкі 1597) телефоны бойынша алуға болады. Ескерту: Əлеуетті өнім берушіні іріктеген кезде барлық топтаманың орнын толтыру, жобаның сапасы, пайдаға асырылатын құны мен мерзімі басым критерийлер болады. Бағалық ұсыныс өзгертілуі мүмкін.

1 2 2.1 2.2 3 3.1. 3.2. 4 1 1.1. 1.2 1.3. 2 2.1. 2.2 3

Активтер Негізгі құралдар жəне ұзақ мерзімді активтер Тауарлық-материалдық қорлар Материалдар Аяқталмаған өндіріс, дайын өнім Дебиторлармен есеп айырысу жəне ақшалай қаражат Дебиторлардың міндеттемелері Банк шоттарындағы жəне кассадағы ақшалай қаражат Сату үшін ұсталатын ретінде жіктелетін активтер Активтердің барлығы Пассивтер Меншікті капитал Жарғылық акционерлік капитал Қосымша төленген капитал Шоғырландырылған жəне резервті капитал Кредиторлармен есеп айырысу жəне басқа да пассивтер Банктер мен банктен тыс мекемелердің кредиттері Кредиторлар алдындағы міндеттемелер Сату үшін ұсталатын ретінде жіктелетін активтерге тікелей қатысты міндеттемелер Пассивтердің барлығы

мың тенге 863,555,000 78,173,200 31,225,200 46,948,000 149,982,100 143,144,100 6,838,000 1,091,710,300 934,827,700 34,820,400 9,692,100 890,315,200 156,882,600 156,882,600 -

2 3 4

Өнімді сатудан түскен түсім жəне негізгі емес қызметтен түскен табыстар Өнімді шығаруға жəне сатуға жұмсалған шығындар Кезең шығындары Табысқа салынатын салық

Баланс ТОО «Корпорация Казахмыс» на 01 января 2014 года 1 2 2.1 2.2 3 3.1. 3.2. 4

1 1.1. 1.2 1.3. 2 2.1. 2.2 3

1,091,710,300

2013 жыл үшін қаржылық нəтижелер 1

ОТЧЕТ НЕЗАВИСИМОГО АУДИТОРА Независимый аудитор ТОО «КПМГ Аудит» (Лицензия №0000021 от 06 декабря 2006 года, выданная Министерством финансов РК провел аудит отдельной финансовой отчетности ТОО «Корпорация Казахмыс» (далее – «Компания»), включающей бухгалтерский баланс, отчеты о доходах и расходах, изменениях в собственном капитале и движении денежных средств по состоянию на 31 декабря 2013 года. Отдельная финансовая отчетность находится в сфере ответственности руководства Компании. Ответственностью ТОО «КПМГ Аудит» является выражение мнения по данной финансовой отчетности, основанное на аудиторской проверке. Аудит проведен в соответствии с Международными Стандартами Аудита. Согласно этим стандартам требуется, чтобы аудиторская компания спланировала и провела аудиторскую проверку для получения достаточной уверенности в том, что отдельная финансовая отчетность не содержит существенных искажений. Аудит включает в себя выполнение процедур, направленных на получение аудиторских доказательств в отношении сумм и информации, представленных в финансовой отчетности. Аудит также включает оценку уместности выбранной учетной политики и обоснованности бухгалтерских оценок, сделанных руководством, а также оценку представления финансовой отчетности в целом. Проведенный аудит является достаточным и надлежащим для выражения мнения независимого аудитора ТОО «КПМГ Аудит». По мнению ТОО «КПМГ Аудит» отдельная финансовая отчетность во всех существенных аспектах достоверно отражает финансовое положение Компании по состоянию на 31 декабря 2013 года, а также ее финансовые результаты и движение денежных средств за год, заканчивающийся на указанную дату, в соответствии с Международными Стандартами Финансовой Отчетности.

355,552,300 119,520,700 7,464,335

«Великая Стена» жылжымайтын мүлік қоры» акционерлік қоғамы 2014 жылғы 19 мамырда болған акционерлердің жылдық жалпы жиналысында қабылданған шешімдер туралы хабарлайды: 1. Акционерлердің жалпы жиналысының күн тəртібі бекітілсін. 2. Қоғамның 2013 ж. қорытындысы бойынша жылдық қаржылық есептілігі бекітілсін. 3. Қоғамның жай акциялары бойынша дивидендтер оны шешім қабылданған күннен бастап он жұмыс күні ішінде бұқаралық ақпарат құралдарында міндетті түрде жариялаумен төленбесін. 4. Қоғамның жəне оның лауазымды тұлғаларының іс-əрекеттеріне акционерлердің өтініштері болмауы бекітілсін. 5. Қоғамды жауапкершілігі шектеулі серіктестік етіп қайта құру жолымен қайта ұйымдастырылсын. 6. Қайта құрудың ұсынылған тəртібі мен шарты бекітілсін. 7. Қайта құрылатын серіктестік қатысушыларының қатысу үлесі жəне сандық құрамы бекітілсін: серіктестікке қатысу үлесі, акциялардың күшін жою күніне бағалы қағаздарды ұстаушылардың тізіліміне сəйкес қоғамның орналастырылған акцияларының жалпы санына қайта құрылатын қоғамның аталған қатысушысы иелік еткен қоғам акциялары санына қатысты тепе-тең айқындалады. 8. Өткізу актісі бекітілсін. 9. ЖШС атауы «СТЕВ» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі ретінде айқындалсын. 10. Жарияланған акциялар шығарылымының күші жойылсын, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Қаржы нарығын жəне қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау комитетіне хабарлама жіберілсін. 11. Қайта құру туралы контрагенттерге хабарлама жіберілсін. 12. «Великая Стена» жылжымайтын мүлік қоры» АҚ-ты «СТЕВ» ЖШС етіп қайта құру туралы рəсім бас директор Ю.Ю.Горбачеваға тапсырылсын, жəне оған қажетті құжаттарға қол қою бойынша өкілеттіктер берілсін. 13. «СТЕВ» ЖШС-ның қаржылық-шаруашылық қызметін жүзеге асыратын уəкілетті тұлға етіп Юлия Юрьевна Горбачева сайлансын. 14. АҚ-ты ЖШС етіп қайта құруды тіркеу сəтінен бастап қоғам Директорлар кеңесінің мүшелерімен шарт бұзылсын. 15. Қоғамның жылжымайтын мүлікті иеліктен айыру бойынша мүдделі/ірі мəмілелерді жасауы расталсын. 16. Қабылданған шешімдер жəне қайта құру туралы хабарландыру орналастырылсын. Акционерное общество «Фонд недвижимости «Великая Стена» информирует о решениях, принятых на годовом общем собрании акционеров от 19 мая 2014 года: 1. Утвердить повестку дня общего собрания акционеров. 2. Утвердить годовую финансовую отчетность общества по итогам 2013 г. 3. Не выплачивать дивиденды по простым акциям общества с обязательным опубликованием его в средствах массовой информации в течении десяти рабочих дней со дня принятия решения. 4. Утвердить отсутствие обращений акционеров на действия общества и его должностных лиц. 5. Реорганизовать общество, путем преобразования в товарищество с ограниченной ответственностью. 6.Утвердить представленный порядок и условия преобразования. 7. Утвердить доли участия и количественного состава участников преобразуемого товарищества: доля участия товарищества определяется пропорционально соотношению количества акций общества, которыми владел данный участник в преобразуемом обществе к общему количеству размещенных акций общества в соответствии с реестром держателей ценных бумаг на дату аннулирования акций. 8. Утвердить передаточный акт. 9. Определить наименование ТОО как товарищество с ограниченной ответственностью «СТЕВ». 10. Аннулировать выпуск объявленных акций, направить уведомление в Комитет по контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций Национального Банка Республики Казахстан. 11. Направить уведомления контрагентам о преобразовании. 12. Поручить генеральному директору Горбачевой Ю.Ю. процедуру преобразования АО «Фонд недвижимости «Великая Стена» в ТОО «СТЕВ», и наделить ее полномочиями по подписанию необходимых документов. 13. Избрать лицом, уполномоченным осуществлять финансово-хозяйственную деятельность ТОО «СТЕВ» Горбачеву Юлию Юрьевну. 14. Расторгнуть договора с членами Совета директоров общества, с момента регистрации преобразования АО в ТОО. 15. Подтвердить совершение обществом заинтересованных/крупных сделок по отчуждению недвижимого имущества. 16. Разместить объявление о принятых решениях и о реорганизации.

№ 3 алдағы ашық тендер қорытындысы туралы хабарландыру «AsiaCredit Bank (АзияКредит Банк)» АҚ 2014 жылғы 25 сəуірде Алматы қаласы, Достық д-лы, 180, «Көктем» БО, 9-қабат, конференц залда өткізілген, №5, №6 жəне №7 топтамасы бойынша жиһазды сатып алу жөнінде №2 ашық көпшілік тендердің қорытындысын хабарлайды: Банк сайтында №2 тендердің қорытындысы туралы хабарландыруда көрсетілген бағалары бар, «Sandalyeci» (Сандальеджи) жауапкершілігі шектеулі серіктестігі жеңімпаз деп танылды, тендер жеңімпазының мекенжайы: Қазақстан Республикасы, Алматы қаласы, Жетісу ауданы, Жангелдин к-сі, 193 Г-үй. 2014 жылғы 25 сəуірде Алматы қаласы, Достық д-лы, 180, «Көктем» БО, 9-қабат, конференц зал, жиһазды сатып алу бойынша №2 ашық көпшілік тендердің №1, №2 жəне №4 топтамалары бойынша қосымша тендер өткізуге шешім қабылданды.

тыс. тенге 863,555,000 78,173,200 31,225,200 46,948,000 149,982,100 143,144,100 6,838,000 1,091,710,300 934,827,700 34,820,400 9,692,100 890,315,200 156,882,600 156,882,600 1,091,710,300

Финансовые результаты за 2013 год 1

458,027,900

Активы Основные средства и долгосрочные активы Товарно-материальные запасы Материалы Незавершенное производство, готовая продукция Расчеты с дебиторами и денежные средства Обязательства дебиторов Денежные средства на банковских счетах и в кассе Активы, классифицируемые как удерживаемые для продажи Итого активов Пассивы Собственный капитал Уставной акционерный капитал Дополнительный оплаченный капитал Аккумулированный и резервный капитал Расчеты с кредиторами и прочие пассивы Кредиты банков и внебанковских учреждений Обязательства перед кредиторами Обязательства, непосредственно относящиеся к активам, классифицируемым как удерживаемые для продажи Итого пассивов

2 3 4

Выручка от реализации продукции и доходы от неосновной деятельности Затраты на производство и реализацию продукции Расходы периода Налог на доходы

458,027,900 355,552,300 119,520,700 7,464,335

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 273-73-97. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru. АО «Алматыгороформление» сообщает об аннулировании выпуска акций в связи с преобразованием общества в товарищество с ограниченной ответственностью. Свидетельство об аннулировании выпуска акций № А 2078 от 19 мая 2014 г.

«Алматықалабезендіру» АҚ қоғамның жауапкершілігі шектеулі серіктестік болып қайта құрылуына байланысты акциялар шығарылымы күшін жоятынын хабарлайды. Акциялар шығарылымының күшін жоятыны туралы № А 2078 куəлік 2014 ж. 19 мамырда берілген.

Аида Аршабекқызы БЕЙСЕНБАЕВА Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті Магистратура жəне PhD докторантура институтының профессоры Аида Аршабекқызы Бейсенбаева 74 жасында дүниеден өтті. Ол 1940 жылғы 1 маусымда Алматы қаласында дүниеге келген. 1964 жылы Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогикалық институтын қазақ мектебіндегі орыс тілі мен əдебиеті мамандығы бойынша бітірген. 1966 жылы Абай атындағы ҚазПИ-дің аспирантурасын тəмамдап, кандидаттық диссертациясын, ал 1996 жылы «Пəнаралық байланыс негізінде жоғары сынып оқушыларының білімін ізгілендіру» тақырыбында докторлық диссертациясын қорғады. Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде 40 жылдан астам уақыт бойы еңбек еткен Аида Аршабекқызының 150-ден аса ғылыми еңбегі жарық көрді. Оның жетекшілігімен 40 ғылым кандидаты, 10 ғылым докторы жəне PhD докторлары дайындалды. Ғалым-ұстаз білім саласындағы «Тəрбие жұмыстарының тұжырымдамасы» (1991 ж.), жалпы білім беретін мектептердің «Білім мазмұны» тұжырымдамасы (1994 ж.), республика жоғары педагогикалық білім тұжырымдамасы (2005 ж.) сияқты құжаттарды дайындауға үлес қосты. Аида Аршабекқызы ұлағатты ұстаз, өнегелі əріптес, ақылман ана, білімдар ғалым еді. Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Магистратура жəне PhD докторантура институты, өзі соңғы жылдары қызмет істеген педагогикалық мамандықтар кафедрасының профессор-оқытушылар құрамы Аида Аршабекқызы Бейсенбаеваның қайтыс болуына байланысты оның отбасы мен туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Аяулы ұстаздың жарқын бейнесі əріптестерінің жадында əрдайым сақталады. Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің ұжымы.

Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті жəне «Қазақстан Республикасы ҰҚК органдарының ардагерлері» республикалық қоғамдық бірлестігі ҚР ҰҚК Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті бастығының орынбасары, полковник Марат Есенбайұлы СƏБИТОВТІҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туғандары мен жақындарына ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі жəне Ішкі істер органдары мен ішкі əскерлері ардагерлерінің қазақстандық кеңесі Атырау облысы ішкі істер департаментінің бастығы, полиция генерал-майоры Мұхаран Серікұлы Əміровке əкесі Серік ƏМІРОВТІҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің ұжымы Əкімшілік жəне қаржы бөлімінің бас консультанты Дəулетпек Нағаманұлы АЛШЫМБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Театр қайраткерлері одағы белгілі кино жəне театр актрисасы, Ұлттық «Құлагер-2009» кино сыйлығының лауреаты Тұрахан СЫДЫҚОВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


27052014  

2705201427052014

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you