Page 1

АҚПАРАТТАР аєыны №251 (28474) 25 ЖЕЛТОҚСАН БЕЙСЕНБІ 2014 ЖЫЛ

Сенат бюросыныѕ отырысы

● Тəуелсіздік тартуы

Їй ќўрылысы комбинаты

Кеше палата Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалық етуімен Парламент Сенаты бюросының отырысы болды, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі.

сапалы ґнім шыєаруды бастады

Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Еліміздің əр өңірі секілді Атырауда да құрылыс индустриясы кең қанат жая түсуде. Соған орай Атырауда құрылыс материалдарын жергілікті жерден шығаруға басымдық берілуде. Облыс əкімінің бірінші орынбасары Ғұмар Дүйсембаевтың айтуынша, жыл басында «БатысАльянсСтрой» серіктестігінің иелігіндегі үй құрылысы комбинатының бірінші кезегі іске қосылды. Оның өнімдері Салтанат сарайы ның құрылысын жүргізу барысында пайдаланылды. Енді, міне, Тəуелсіздік мерекесі қарсаңында

тағы бір үй комбинаты ашылды. Жаңа нысанды іске қос қан «Direct Construction Ser vice» серіктестігі директор лар кеңесінің төрағасы Ержан Дайыр дың айтуынша, үй құры лысы комбинатының құрылысы биылғы мамыр айында басталған. Аталған жобаны іске асыру үшін «ДамуӨндіріс-2» бағдарламасымен 1 миллиард 850 миллион теңге қаржы салынған. Қазір əлемдегі ең озық технологияға негізделген қондырғыларды орнату толық аяқталып, көпфункциялы құрылғы қондырылды. Комбинатта жылына 50 000 шаршы метр тұрғын үй құрылысына қажетті 35 000 текше метр темір-бетон өнімі

шығарылады. Соның ішінде, тұрғын үй қабырғаларына кеңінен қолданылатын плиталар мен жабындылар, сонымен бірге, тұғыр тас өнімдеріне басымдық беріледі. Қазірдің өзінде мұнайлы өңірдегі ең ірі компанияның бірінен саналатын «Теңізшевройл» бірлескен кəсіпорнының тапсырысын орындауға келісім жасалып жатыр. – Бұл – биыл Атырауда іске қосылған екінші тұрғын үй құрылысы комбинаты. Мұндай комбинатты іске қосудағы басты мақсат – «Қолжетімді тұрғын үй2020» бағдарламасын жергілікті жерде тиімді əрі сапалы жүзеге асыру. Енді Атырау облысында салынатын əлеуметтік нысандар

Ассамблея жылы

– ќазаќстандыќтарды тўтастандыра тїсу жылы болмаќ Кеше Қазақстан Республикасы Ұлттық музейінің мəжіліс залында Мемлекеттік хатшы Гүлшара Əбдіқалықованың басқаруымен Қазақстан халқы Ассамблеясы жылын ұйымдастыру жəне өткізу жөніндегі Мемлекеттік комиссияның кеңейтілген отырысы болып өтті. Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан».

Отырыс жұмысын ашқан Мемлекеттік хатшы Г.Əбдіқалы қова Президент Нұр сұлтан Назарбаевтың Жарлы ғымен 2015 жыл Қазақстан халқы Ассамблеясының жылы болып жарияланғандығын еске салды. Соған орай жəне Қазақстан Республикасы Конституциясының

20 жылдығын ұйымдастыру жəне өткізуге байланысты Елбасының Жарлығымен Мемлекеттік комиссия құрылғанын, сонымен қатар, Үкімет басшысы Кəрім Мəсімов Ұлттық іс-шаралар жоспарын арнайы қаулымен бекіткенін айтты. Бүгін сол комиссияның алғашқы отырысы өтіп отыр. Біз бүгін барлық жоспарланған мəселелерді қарастырып, оның орындалу барысы бойынша

Їйлестіру кеѕесініѕ кеѕейтілген жиыны

Премьер-Министрдің орынбасары Бердібек Сапарбаевтың төрағалығымен Қазақстан Республикасының Үкіметі жанындағы ҮЕҰ-мен өзара іс-қимыл жөніндегі үйлестіру кеңесінің кеңейтілген отырысы өтті.

Үйлестіру кеңесі 2005 жылдан бері жұмыс атқарып, Үкімет деңгейінде мемлекет жəне ҮЕҰмен өзара іс-қимыл бойынша өзекті мəселелерді талқылау үшін маңызды үнқатысу алаңы болып табылады. Аталған отырысқа еліміздің барлық аймақтарынан келген ҮЕҰ өкілдері, орталық мемлекеттік органдардың басшылары, Парламент Мəжілісінің депутаттары, халықаралық ұйымдардың басшылары қатысты. Кездесу барысында ҮЕҰ-мен өзара əрекет бойынша жүргізілген жұмыс туралы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму, Білім жəне ғылым министрліктерінің есептік

ақпараты көпшілікке ұсынылды. Сонымен қатар, іс-шараның қатысу шыларымен ҮЕҰ үшін грант пен сыйақыларды енгізу, ҮЕҰ Ар-намыс кодексі жəне əлеуметтік кəсіп керлікті дамыту туралы Азаматтық альянстың бастамалары талқыланды. Үйлестіру кеңесінің отырысы нəтижесінде ҮЕҰ-мен өзара іс-қимыл тəжірибесін жетілдіру жəне əлеуметтік салада азаматтық бастамаларды іске асыруға қолдау көрсету туралы Мəдениет жəне спорт министрлігі мен өзге де орталық мемлекеттік органдарға тиісті хаттамалық тапсырмалар берілді. «Егемен-ақпарат».

пікір алмасамыз. Іс-шаралардың жоғары деңгейде өткізілуі Мемлекеттік комиссияның тиімді жұмыс іс теуіне байланысты. Сондықтан ортақ іске бəріңіз де белсене атсалысып, мерейтойдың жақсы өтуіне үлес қосады ғой деп сенемін, деді Г.Əбдіқалықова. Сонымен бірге, ол жаңа жылда Қазақ хандығының – 550 жəне Ұлы Жеңістің 70 жыл дығы да аталып өтетінін еске салды. Осы шаралардың да өткізілуіне Мемлекеттік комиссия атсалысады екен. Мемлекеттік комиссияның тө райымы болып Мемлекеттік хатшы Гүлшара Əбдіқалықова, орынбасарлары болып Президент Əкімшілігі Басшысының

мен тұрғын үй құрылысына осы комбинаттардың өнімдерін кеңінен пайдаланатын боламыз. Өйткені, біздің облыста да құрылыс индустриясына қажетті халықаралық талаптарға сай сапалы өнімдер шығарылады, –деді облыс əкімінің бірінші орынбасары Ғұмар Дүйсембаев. Қазір комбинатқа 60 адам жұмысқа тұрақты алынып, олардың біразы АҚШ-та білім жетілдіріп келген. Соның бірі Рүстем Базарбаев операторлыққа машықтаныпты. «Біз АҚШ-та білім жетілдіру курсынан өтіп, шетелдік технологиямен жұмыс істеудің қыр-сырын меңгердік. Енді осы комби натта тəуелсіз еліміздің өркендеуі үшін сапалы өнімдер шығаруға кіріскелі тұрмыз. Бұл комбинаттың болашағы айқын, өйткені, елімізде құрылыс индустриясы қарқынды дамып келеді. Еліміздің игілігі үшін отандық кə сіпорынға тұрақты жұмысқа орналасқаныма қуаныштымын», – дейді жас маман Рүстем Базарбаев. Атырау облысы. ––––––––––––––––

Суреттерді түсірген Рахым ҚОЙЛЫБАЕВ.

орынбасары Бағлан Майлыбаев, Премьер-Министрдің орынбасары Бердібек Сапарбаев, Ассамблея Төрағасының орынбасары Ералы Тоғжанов, Конституциялық Кеңестің төрағасы Игорь Рогов, хатшысы болып Мəдениет жəне спорт вице-министрі Марат Əзілханов бекітіліпті. Сондай-ақ, комиссияға мүше ретінде Президент Əкімшілігінің жауапты қызмет керлері, Үкімет мүшелері, депу таттар, мемлекеттік жəне басқа да ұйымдар басшылары, Ассамблея мүшелері қатарынан бір топ білікті, танымал тұлғалар енгізіліпті. Отырыстағы алғашқы сөз Конституциялық Кеңестің төрағасы, Мемлекеттік комиссия төра ғасының орынбасары Игорь Роговқа берілді. Ол жаңа жылда төрт мерейтойдың бірге келуінің өзара байланыстылығына назар аударды. (Соңы 5-бетте).

Бюрода Мəжілістен түскен заң жобалары бөлініп берілді. Конституциялық заңнама, сот жүйесі жəне құқық қорғау органдары комитетіне «Қазақстан Республикасының Əкімшілік құ қық бұзушылық туралы к одексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы берілді. Осы комитет «2000 жылғы 7 шілдедегі Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Өзбекстан Республикасының Үкіметі арасындағы Азаматтардың өзара сапарларының шарттары туралы келісімге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы хаттаманы ратификациялау туралы» заң жобасы бойынша да бас комитет болып белгіленді.

Əлеуметтік-мəдени даму жəне ғылым комитеті «Мемлекеттік жас тар саясаты туралы» жəне «Қазақ стан Республикасының Еңбек кодексіне өзгеріс пен толықтыру енгізу туралы» заң жобалары бойынша бас комитет болды. Қаржы жəне бюджет комитеті «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Катар Мемлекетінің Үкіметі арасындағы Табысқа салынатын салықтарға қатысты қосарланған салық салуды болдырмау жəне салық салудан жалта руға жол бермеу туралы келісімді жəне оған Хаттаманы ратификациялау туралы» заң жобасы бойынша бас комитет болып бекітілді. (Соңы 5-бетте).

Жїйелі жўмыстыѕ жаќсы жемісі Депутаттар ілеспелі құжатпен ең төменгі əлеуметтік стандарттар мен кепілдіктер туралы заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады. Заң жобасы азаматтардың білім алуға, денсаулығын сақтауға жəне медициналық көмекке, əлеуметтік қамсыздандыруға, білікті заң көмегіне, еңбекке жəне жұмыспен қамтылуға, тұрғын үйге, мəдениет жəне спорт, мемлекеттік ұйымдар көрсететін қызметтерге қол жеткізуге құқықтарын іске асыруды қамтамасыз ететін мемлекеттік ең төмен əлеуметтік стандарттар мен кепілдіктерді қолданудың құқықтық негіздерін айқындауға бағытталған. Сонымен бірге, заң жобасында ең төменгі əлеуметтік стандарттардың қолданылу салалары жəне елдің əлеуметтікэко но микалық даму деңгейіне сəйкестендіру мақсатында оларды қайта қарау мерзімділігі

айқындалады. Қабиболла Жақыповтың атап өткеніндей, бұл құжат нағыз халықтық заңға айналады. Сондай-ақ, осы күні халық қалаулылары Əкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске өзгерістер мен толықтырулар енгізуге қатысты заң жобасын бірден екі оқылымда (бірінші, екінші) мақұлдады. Мəжілісмендер ілеспелі құжатпен үшінші елдерге қатысты арнайы қорғау, демпингке қарсы жəне өтемақы шаралары туралы заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады. Заң жобасының мақсаты – ұлттық заңнама нормаларын Кеден одағының шарттық-құқықтық базасын қалыптастыратын, қол қойылған жəне ратификацияланған халықаралық келісімдермен жəне ДСҰ келісімдерімен сəйкестендіру. (Соңы 5-бетте).

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2014 жылғы 24 желтоқсан

№1370

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің экономикалық саясаттың 2015 жылға арналған негізгі бағыттары жөніндегі мəлімдемесі туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің экономикалық саясаты туралы елдің қалың жұртшылығын хабардар ету мақсатында Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің экономикалық саясаттың 2015 жылға арналған негізгі бағыттары туралы мəлімдемесі мақұлдансын. 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі К.МƏСІМОВ.

–––––––––––––––––– Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің экономикалық саясаттың 2015 жылға арналған негізгі бағыттары жөніндегі мəлімдемесін 5-беттен оқисыздар.

● Қазақстанда биылғы жылдың 11 айында 73,7 млн. тонна мұнай өндірілді. Ұлттық экономика вице-министрі Мəдина Əбілқасымова мұның өткен жылғы осы кезеңнен 1,4 пайызға аз екенін айта отырып, бұған «Теңізшевройл» компаниясының 27 күн орнына 37 күн жоспарлы күрделі жөндеуге тұрғаны себеп болғанын тілге тиек етті. ● Үстіміздегі жылы Алмат ы қаласының жалпы өңірлік өнімі 8 трлн. теңгеден асып тұр. Қала əкімі Ахметжан Есімовтің айтуынша, бұл жөніндегі 11 айдағы көрсеткіш 6,3 пайызға артқан. Осы аралықта мегаполисте 22,6 мың жұмыс орны ашылған. Алматылықтардың орташа жалақысы 16,5 мың теңгеге көбейіп, 155 мың теңгені құраған. «Мұның барлығына, бəрінен бұрын қаладағы бизнес-ахуалды одан əрі жақсартуға қажетті жағдай жасаудың арқасында қол жеткізілді», – деді əкім. ● Оңтүстік Қазақстанда соңғы 5 жылда 253 елді мекен ауыз сумен қамтылды. Осы арқылы 873 мың адамға ауыз су қолжетімді болды. Нəтижесінде су құбырын пайдаланатын қоныстар тұрғындары саны 2,3 миллионға барып, халықтың 85,1 пайызын құрады. Қазір «Ақбұлақ» бағдарламасы бойынша 39 нысанда құрылыс жұмыстары жүруде. Бұлардың 27-сі биыл тапсырылса, 12сі келер жылы ел игілігіне беріледі. ● 2014 жылы Ақмола облысында жолдар құрылысына 6,5 млрд. теңге жұмсалды. Облыс əкімі Сергей Кулагин бөлінген қаржылардың есебінен жергілікті маңызы бар 83 шақырым жолдың күрделі жөндеуден өткізілгенін жеткізді. Бұдан бөлек, 6 автостанса мен 4 жолаушыларға қызмет көрсету орталығы ашылған. ● Қызылордада «Алтын асық» бағдарламасы бойынша 5 мыңға жуық қой сатып алынды. Өңір фермерлері биыл осындағы «Алтын асық» жəне «Құлан» атты мал шаруашылығын қолдау бағдарламаларының жемісін тата бастады. «Бағдарламалар арқылы облыстың 8 шаруашылығы 94 млн. 50 мың теңге несие алып, барлығы 4 666 бас қой сатып əкелінді», – деді ауыл шаруашылығы департаментінің бөлім басшысы Ғабит Далдабаев. ● Батыс Қазақстанда инвестиция 30,3 пайызға өсіп, 217 млрд. теңгеге жетті. Облыстық статистика департаментінің мəліметі бойынша, бұл – өткен жылғыдан 30,3 пайызға артық. Қаржының басым бөлігі немесе 72,6 пайызы өнеркəсіпке жұмылдырылды. Сондай-ақ, 6,8 пайызы жылжымайтын мүлікпен жасалатын операцияларға, 11,4 пайызы көлік жəне қоймалауға бағытталды. ● Байқоңырда 6 мектеп, 1 балабақша еліміздің білім беру жүйесіне өтті. Бұл мəселе Мəскеуде бұрнағы күні Қазақстан жəне Ресей білім министрлері деңгейінде келісім жасалуы негізінде оңтайлы шешілді. Енді аталған білім мекемелері еліміздің оқу жүйесінің бағдарламасына көшеді. ● Қазақ энергетика ғылыми-зерттеу институты 503,7 млн. теңгеге сатылды. Ол «Самұрық-Қазына» тобының жекешелендіру бағдарламасы аясында жүргізілген сауда арқылы өзінің жаңа иесін тапты. Хабарлар Үкімет, облыстық əкімдіктер жəне Egemen.kz сайттары деректері бойынша дайындалды.


2

www.egemen.kz

25 желтоқсан 2014 жыл

ЕЛДІКТІ ЕРЕН ЕЅБЕК

Кез келген адам үшін еңбек қасиетті ұғым болуы тиіс. Қазақ «Еңбек етпеген ішіп-жемейді» дейді. Осы себепті де Нұрсұлтан Назарбаев еңбектің қадір-қасиеті туралы жиі айтады. Бұл –Мемлекет басшысының кемел саясаткер ғана емес, барлық нəрсені тамыршыдай дөп басатын сұңғылалығын да айғақтайтын жайт. Қазіргі таңда еңбектің мəн-маңызының арта түскені ақиқат. Міне, осы ретте Елбасы биылғы жылдан бастап қыркүйек айының соңғы жексенбісін «Еңбек күні» деп белгілеп берді. Елімізде адал еңбекке қаншалықты назар салынып отырғанын Мемлекет басшысының осы ұстанымынан-ақ аңғаруға

болады. Қысқасы, еңбексіз өмірдің мəні де, сəні де жоқ екені, мұнсыз елді дамытып, өркендету мүмкін емес екені тайға таңба басқандай айқын көрінеді. Бүгін Еңбекті биікке көтере жарияланып отырған айқарма бет материалдарынан өз міндетіне жауапкершілікпен қараудың арқасында «Жыл металлургі» құрметті атағын иеленген горновой мен маңайындағыларға шарапат шуағын шашып, «Парыз» сыйлығына лайықты деп табылған азаматтар туралы да оқуға болады. Ерінбей еңбек еткен өзіне де, өзгеге де, сонымен қатар, мемлекетке де зор пайдасын тигізе отырып, есебін түгендейтіні орынды дəйектеледі.

Жўмыс ќылмай тапќан мал дəулет болмайды Кəсіпкер, Батыс Қазақстан облыстық мəслихатының депутаты Ғабдрахим Жаңбырбаевтың есімі Ақжайық өңіріне кеңіне танымал. Облыс экономикасының өркендеуіне өз үлесін қосып келе жатқан еңбекқор азамат аймақтың қоғамдық-саяси өміріне де белсене араласып жүр. Айтулы кəсіпкермен əңгіме Елбасының Тəуелсіздік салтанатында сөйлеген сөзіндегі жəне жетекші телеарна өкілдеріне берген сұхбатындағы, еңбекке қатысты айтылған салмақты ой-пікірлерге қатысты өрбіді.

«Еѕбек етпеген – ішіп-жемейді»

Осы ќанатты сґз бала кезімнен санама сіѕіп ќалєан, – дейді еѕбекќор əулеттіѕ ґкілі Олег ШКУРАТОВ Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың еліміздегі республикалық телеарналар журналистеріне берген сұхбатын Таран ауданының Юбилейное ауылында тұратын Шкуратовтар əулеті де тыңдаған болатын. Осы əулеттің өкілі Олег Шкуратовпен біздің тілшіміз тілдескен еді. – Олег Юрьевич, биылғы жыл диқан əулеті үшін қалай болды? – Биыл тек бізге емес, жалпы облыс диқандары үшін ауыр болды. Жер тырмалағанымызбен, несібеміздің жартысы көктен тамған нұрға байланысты ғой. Көктемде қуаңшылық болды, жаңбыр жазды аудырып барып, кешігіп жауды. Оның үстіне дəл егін жинайтын күзде үш апта бойы ақ жаңбыр тыйылмады. Егін жинау барлығынан да ауыр, күрделі жағдайда өтті. Соған қарамастан, мен басқаратын «Шкуратов» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі гектарынан 8 центнерден астық, ал əкем жетекшілік ететін «Жеміс» шаруа қожалығы гектарына 20 тоннадан картоп жинады. Картопты, сəбіз бен қызылшаны үсікке шалдырмай жинап алғанымызға қуандық. Бұл екеуі де биылғыдай ауыр жыл үшін орташа көрсеткіш болып саналады. Келер жылға тұқымның жартысын құйып алдық. Бүгінде картопты іріктеп, өткізіп жатырмыз. Диқанның алдағы көктемнен үміті үзілмейді, келер жыл жақсы болады əлі... – Тарандықтар Шкуратовтарды диқандар əулеті деп біледі. Расында, бір отбасында екі шаруашылық бар екен-ау. – Менің əкем Юрий Григорьевич Кеңес Одағы кезінде осындағы «Рудненский» деген кеңшардың директоры болды. Сол шаруашылықты ұйымдастырды. 90-шы жылдары кеңшарлар тараған кезде адамдар қалаларға қоныс аударды. Біз ауылда қалдық. Əкем өте еңбекқор кісі, көкөніс егуді жалғастыра берді. Біз бүкіл туыстарымызбен көкөніспен айналыстық. Шаруашылық анау айтқандай үлкен емес, 50 гектарға картоп, сəбіз, қызылша егеміз. Бірақ дəнді дақылдарға қарағанда бақшаның жұмысы көп. Жаз бойы тыным таппай еңбек етеміз. Кейінгі жылдары мен өз алдыма «Шкуратов» жауапкершілігі шектеулі серіктестігін құрып, 1000 гектар жерге бидай, арпа себемін. Осы екі шаруашылықта жиырма адамға жұмыс береміз. Олардың басым көпшілігі өзіміздің Шкуратовтар əулетінен. Қалғаны ауылдастарымыз, Рудный қаласынан келіп жұмыс істейтін кісілер де болады. Менің əйелім Ольга Михайловна да шаруа қожалығының бухгалтері, ал ұлымыздың үлкені Роман компьютер маманы болса да, негізінен біздің шаруашылықтарда істейді. Оның қолынан барлығы да келеді. Комбайнға отырады, көлік жүргізеді, техника жөндейді, қысқасы, қай жерде жұмыс бітпей жатса, сол жерге Роман баруы тиіс. Ортаншы ұлым Юрий СоколовСарыбай кен өндіру бірлестігінде электрші болып істейді, кіші ұлым Александр он алты жаста, мектепте оқиды. Ол да каникулда көкөніс алқабында жүреді.

– Олег Юрьевич, сіз үшін еңбектің мəні неде? – Мен үшін еңбек – қасиетті ұғым. Бала кезімде «Еңбек етпеген – ішіп-жемейді» деген қанатты сөзді жиі еститінмін, ол көшелерде, қоғамдық орындарда жазулы тұрушы еді. Осы сөз менің санама сіңіп кеткен тəрізді. Бізді үйде еңбекке тəрбиеледі. Бос қа рап жүрмейтінбіз. Директордың баласы болып «шалқығаным» жоқ. Ауылда баланың барлығы да үйдің шаруасымен өседі ғой. Ауылселода тұрған соң қалай мал ұстамайсың? Қазірде де өзіміз үшін мал ұстаймыз. Есесіне сүт пен етті, майды дүкеннен іздемейміз. Шаруаның барлығын бала кезімнен игергенмін, мен мұнан артық өмірді елестете алмаймын. Соңғы жылдары Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев еңбек туралы жиі айтып жүр. Нұрсұлтан Əбішұлы кемел саясаткер ғана емес, барлығын тамыршыдай біліп отыратын сұңғыла кісі ғой. Мен оған қайран қаламын. Қазір адамдар еңбектің мəн-маңызын өзгеше түсінетін болды. Рас, жұрттың барлығы да жақсы тұрғысы келеді. Бірақ еңкеймей, шөптің басын сыпырғандай, ақшаны уыстап алсақ дейді. Шаруашылық жетекшілері ауылда еңбекқор, ішімдікке əуестігі жоқ жұмысшы мамандар тапшылығын қатты сезінеді. Еңбекқор адам қандай жұмыс істесе де, мейлі ол малшы, сауыншы, механизатор болсын, ортасына сыйлы болады. Еңбекке қыры жоқ, жалқау адам аза бастайды немесе өзінен өзі жүріп күйрейді, күйзеліске ұшырайды. Еңбек адамды тазалыққа, адамгершілікке тəрбиелейді. Іргеміздегі қалада түрлі қылмыстар болып жатады, нашақорлар да көбейген. Солардың барлығы дерлік жұмысы жоқтардан шығады. Менің өмірден түйгенім, бала жастан еңбекпен өскен кісі кейін де еңбекқор болады. Біз отбасымызбен кешкі сағат 8-де ғана үйге кіреміз. Өзім жыл он екі айда таңертең сағат 8-ге дейін ұйықтап көрген жан емеспін. Таңертең малды жайлап, шай ішіп, сағат 8-де жұмыста отырамын. Бұл – бала кезден қалыптасқан əдет. Атаанамыз осылай тəрбиеледі. Қазір Юрий Григорьевич 75 жаста, анам да қартайған. Олар тыным таппайды, мал жайлауға көмектеседі, жазымен бақшада жүреді. «Сендер бізге «жұмыс істеме, демал» деп айтпаңдар, біздің өмір сүргіміз келе ді», дейді əкем. Əкемнің осы сөзінен «еңбексіз өмірдің де мəні жоқ» деген ойды баяғыда-ақ ұққанмын. Əңгімелескен Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

Қостанай облысы, Таран ауданы, Юбилейное ауылы.

– Ғабдрахим Маралұлы, аталған сұхбатта Мемлекет басшысы Абай сөзіне екпін түсірді. Бұл – данышпан ақынның «Тамағы тоқтық, жұ мысы жоқтық аздырар адам баласын» деген белгілі тіркесі. Жалпы, Абай атамыз өз өлеңдерінде де, қарасөздерінде де ақ – адал, таза еңбектің пайдасы жөнінде жеріне жеткізіп айтып кеткен емес пе. Сұхбатта соның бəрін Ел басымыз өз орнымен, ретімен келтірген екен. Бұған не дейсіз? – Расында да, адам баласының өмірі мен тұрмысындағы еңбектің рөлін Абайдан асырып айтқан адам жоқ-ау, шамасы. Сондықтан бұл бағытта Нұрсұлтан Əбішұлының Абайға арқа сүйеуі көреген діліктің көрінісі. Биік парасаттылықтың белгісі. Сонымен бірге, Абайда: «Еңбек қылмай тапқан мал дəулет болмас, қардың суы секілді тез суалар» деген философиялық нақыл сөзге бергісіз ойлы орамдар да бар. Ұлт классигі қалдырып кеткен осы ғақлияны Республи ка Президенті Нұрсұлтан Назарбаев телеарна тілшілеріне қайтарған жауабында одан əрі тереңдетіп, бұл тіркестің мəнісіне бүгінгі күн мен қоғам тарапынан жан-жақты ой тастады. Сонымен бірге, таза еңбек пен маңдай тер кез келген адамды игілікке қоса, адами бақытқа да жеткізетіні жөнінде сарабдал сараптама жасады. Яғни, егемен еліміздің кез келген тұрғыны ерен еңбегі арқылы тек өз отбасын асырап қана қоймай, тұтастай мемлекеттің өсіп-өркендеуіне де үлесін қоса алады. Мұның арғы астарының мəнісі бұдан да терең. Қысқасы, еңбек етулері

арқылы барша отандастарымыз тəуелсіздіктің тұғырлы бола түсуіне де септігін тигізбек. Еңбекке қатысты айтқан Елбасы тұжырымының басты критерийі де осы ойға саяды. – Ғабеке, сіз атқарып жүрген кəсіпкерлік істің өндіріске, соның ішінде тау-кен өнеркəсібіне тікелей қатысы бар. Осы салаға жұмыс жасауға бүгінгі жастардың бəрі бірдей құлықты емес екендігі де жасырын емес. Осы кереғарлықты Елбасымыздың өзі де айқын аңғарып, сезіп жүретіні сұхбатта тайға таңба басқандай айқын көрінген. Сондай-ақ, Президент елде техникалық кадрлар əзірлеудің оңтайлы жолдарын ұсыныпты. Əрі бұған дейін бұл мəселеде іске асып үлгерген жарқын қадамдар жөнінде мысалдар келтіріпті. Осы жайттарға қатысты не айтар едіңіз? – Елімізде бұған дейін заңгер мамандар көбірек даярланып, олардың саны тиісті сұраныс тар деңгейінен бірнеше есе асып түскені рас. Ең бір қын жыларлығы – олардың бірқатары бүгінде жұмыссыз жүр. Нұрсұлтан Əбішұлы бұл ретте бұған дейінгі тəжірибеде кездеспеген кадрларды қайта даярлаудың жаңа əдісі мен үлгісі жөнінде тамаша мысал келтірді. Бұл – Атыраудағы «Теңізшевроил» компания сы жанынан құрылған техникалық мамандықтар даярлайтын оқу орнына өзге мамандықтар бойынша жоғары білім алған Астана мен Алматы университеттері түлектерінің баруы. Мұнда заңгерлер мен бухгалтерлер, экономистер қайта даярлықтан өтіп, инженер мамандығын меңгеріп

шығады екен.Тамаша емес пе? Осы орайда тағы да Абайға оралсақ, оның туындыларының өміршеңдігіне тағы да тəнті бола түсеміз. Ол: «Ойында жоқ бірінің, Салтыков пен Толстой, я тілмəш, я адвокат, болсам деген бəрінде ой», демеп пе еді. Сонау Абай заманындағы осы көріністер ХХІ ғасырда да көрініс бергені оның классиктігінің басты көрінісі болып қала бермек. Ойымды түйіп айтсам, біз – индустриялық дамуға басымдық беріп отырған мемлекетпіз. Индустрияландырудың даму бесжылдықтарын да белгілеп тастадық. Бұл міндеттер бірінші кезекте бүгінгі уақыт көшіне төтеп бере алатын техникалық кадрлар дайындаудан, бұл мамандыққа жастардың құштарлығын оятудан бастау алмақ. Осы тұрғыда Елбасы сұхбатында айқын жол көрсетілген. Енді алдымызда оны бір жағадан бас, бір жерінен қол шығара отырып іске асыру міндеті тұр. Президент сұхбатының басты бір құндылығы осында. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Темір Құсайын, «Егемен Қазақстан». Батыс Қазақстан облысы. ––––––––––– Суретте: Ғабдрахим ЖАҢБЫРБАЕВ.

Уаќыт туєызєан ер Бүгінде «Арселор Миттал Теміртау» АҚ металлургиялық комбинатының №2 домна пешінде еңбек етуші жас горновой Əлібек Алпысбаевтың есімі алысқа танымал деуге болады. Үлкен өмірге ауыл жақтан қанаттанып, осынау атақты алып өндірісте шыңдалып, өз жолын тапқан жігіт бұл күнде білікті металлург тұрғысында белгілі. Жиырма жеті жаста қиын мамандықтың майталманы атану əркімнің қолынан келе бермес жетістік саналса, Алпысбаевқа содан артық мерей жоқтығын əріптестері жақсы біледі. Айқын НЕСІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

– Расын айтқанда, бұдан он жыл бұрын Теміртау политехникалық колледжін бітіріп, əуелде энергожөндеу цехында слесарь болып орналасқанымда, горновойшылар қатарына қосылу қаперімде жоқ еді. Кейде домна пешінің күркіреген үні еріксіз тартып, астаушаларға қып-қызыл шойын балқытылып құйыла жөнелген мезеттердегі олардың жарқыраған жүздерін қөргенімде қызықпай, толқымай тұра алмайтынмын. Осы үйірсектігім байқалмай қалмады ма, жаңа істі меңгеруге шақырылдым. Ауыр еңбекке табандылық, міндетке жауаптылық қатты қадірленетін ортаға тез үйреніп, ешкімнен қалыспай жұмыс істеуге төселіп кеттім, – деген еді ол мұның алдындағы бір кездесуімізде пеш көмейіне ұзын көсеуін бойлатып тұрып. Əлібек Алпысбаев пен оның жанындағы жігіттер дəл бұл пеш алдында болашақ Елбасы Н.Ə.Назарбаев өзі еңбек жолын бастап, тоғыз жыл бойында екінің біріне төзгісіз от шарпуына шыдап, жалыны бет қаратпас көмейінен ағылған шойынды селдетуден таймаған орында енбек етуді зор мақтаныш тұтады. Мемлекет басшысы аймаққа жұмыс сапарларында кешегі еңбектес серіктестерімен, аға буын ізбасарларымен жүздесіп, кейде уақыт ыңғайына қарай горновойшылардың жұмыс киімін киіп алып, бірге шойын қорытысуы əрқайсысына ұмытылмас сəт болып қалады. Сондайда арқаларынан қағып, ең бір қажетті де қасиетті мамандықты қалап алуларына ризашылық білдіруі көңілдерін айрықша марқайтып тастайды. Жыл сайын жаңару, жаңғырудағы өндіріс талабы күнненкүнге биік. Соған орай, Алпысбаев – еңбек пен білімнің қай жағынан болсын өсе түсуге құштар азамат. Жұмыстан қол үзбей жүріп, екі бірдей жоғары білім алды. Инженер əрі заңгер ретінде істің ығына қанық. Қоғамдық өмірдегі белсенділігі де отаншылдық рух пен ұшқыр ойдың арқасы. Қашанда ел тынысын шырайландырушы ісшаралардың бел ортасында жүреді. Облыс жас жұмысшыларымен

Кəсібін меѕгергенніѕ мерейі їстем «Тəуелсіздік пен еңбек екеуі – сабақтас. Еңбек адамның өзін өсіреді. Еңбек адамның өзіне өзін сенімді етеді. Еңбек адамға табыс береді, еңбек адамға дəреже береді, еңбек адамға лауазым береді. Арманына жеткізеді. Еңбексіз адам арманына жете алмайды». Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың отандық жетекші телеарналардың өкілдерімен сұхбатында Жалпыға ортақ еңбек туралы тағы да кеңінен əңгіме болды. – Еңбектің адам өміріндегі рөлін бір сөзбен айтып жеткізу, əрине, қиын болар, – дейді «Рысбаева жəне К» ЖШС-нің директоры Сəуле Рысбаева. – «Адамды биік шыңдарға жеткізетін – еңбек», деген Елбасымыздың сөзі түйсігі бар адамға ой саларлық-ақ. Мемлекет басшысы «Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» атты еңбегінде халықтың əлеуметтіктұрмыстық жағдайын жақсарту, əл-ауқатын арттыруға ерекше назар аударып, Үкімет алдына таяу мерзімде жүзеге асыру үшін 20 тапсырма жүктегенін, бұдан

бөлек қоғамдық қатынастарға терең талдау жасағанын білеміз. Тілшілермен сұхбатында «Тəуелсіздік дегеніміз – жалпыға ортақ еңбек» деп атап айтқан Елбасы адам өз өмір жолындағы кездескен қиындықтарды осы еңбектің арқасында жеңетінін тағы да керемет жеткізді. «Рысбаева жəне К» ЖШС – баспа ісімен айналысатын ірі кəсіпорын. Осыдан 20 жылдан астам уақыт бұрын арман мен қиял жетегінде бастаған кəсібіміздің тынымсыз еңбектің арқасында өрісі кеңіп отыр. Баспа үйі шақыру хат, мөр,

сурет плакаттар мен кеңсе жұмысына қажет бұйымдарды шығарады. Жылдан-жылға озық технологиялардың арқасында өндіріс қанатын кеңге жайып келеді. Кəсіпорында 60-қа тарта адам жұмыс істейді. Мұның бəрі, əрине, талай жылғы қажырлы ең бектің, тынымсыз ізденістің арқасы. – Мұның бəрі айтуға оңай, бірақ бəрі бір күнде құрала салған жоқ қой... – Əрине, дүние еңбектің арқасында құралады. Ең бастысы ерінбеу керек. Қолға алған тірлігіңді жалғастыруға, соңына дейін жеткізуге, бір нəтиже шығаруға асқан төзімділік қажет. Бірақ, қазіргідей нарық заманында жарқ етіп шығуға əркімнің мүмкіншілігі бар. Бар қиындық – сол тірлікті əрі қарай алып кету үшін күн сайын өндірістің жаңа, тиімді жолын іздестіру ме деп қалдым. Біздің компания бүгінде өз өнімдерімен жалпақ жұртқа танымал. Талғаммен əрі сапалы əзірленген дүниелер елімізде жəне шетелдерде өткен бірнеше көрмебайқауларда жоғары бағаланып жүр. Техниканың небір түрін дамытқанымен, қолдан жазған, тіптен өз ішіңізден шыққан тілекті қайсыбір қағазға түсіру

ол тарихта қалады. Біраз күн, жыл өткеннен соң оны ашып қарап, есіңе түсіретін кездер болады. Сондықтан мен өзім ойлаймын, біздің мекеме үлкен бір игі іспен айналысады деп. Біздің елге жасап жүрген қызметтердің ішіндегі ең ерекшесі – шақыру қағаздары, тілек қағаздары. Осы кəсібімнің арқасында Елбасымен жеті рет жүздестім. Оның ең бір əсерлісі де айрықша есте қалғаны 1995 жылғы жүздесу болды. Сол жылы Тараз жерінде Қазақстан əйелдерінің бірінші форумы өтті. Небəрі оншақты кəсіпкер ұйымдастырған көрменің төрінде біздің баспаның өнімдері де тұрды. Көрмені таныстыру барысында Елбасымен болған сұрақжауап кезіндегі толқынысым əлі күнге есімде. Айтып тауыса

кешегі жүздесуде «Тұңғыш Президентіміз отандық телеарналар тілшілерімен сұхбатында «Тəуелсіздік пен еңбек деген ұғымдар сабақтас, егіз дүние» деп атап көрсеткенін білесіздер, осыны жете түсіну керек. Тəуелсіздіктің мызғымас беріктігі бəріміздің ортақ еңбегімізге байланысты. Сондықтан елімізді еңселі етуге əрқайсымыздың үлес қосуымыз, оны өркендету – қасиетті парыз. Еңбектің қадірін біліңдер, қастерлендер. Сол арқылы өз қадірлерің өседі», деген жиналғандарға арналған тілегі тыңдаушыларды толғандырмай қалмады. Осы жолдарды жазып отырғанда Теміртаудан қуанышты хабар жетті. Əлібек Алпысбаев «Жыл металлургі» атағын иеленіпті. Мұндайлық мамандық таңдаулысының таңдаулысы атану тамаша жетістік, əлбетте. Алпысбаевтың алар асуы мұнымен шектелмесі анық. Ерен еңбекті серік етіп, мұрат тұтып, ел мүддесі үшін күш-жігерін аянбаушыларға құшақ жылуы кең ашылып отырғаны өмір айғағы. Қалыпқы үрдістей бірлік пен тұтастық, сыйластық пен түсіністік жарасқан орта болуымен даңқты металлургиялық комбинаттың жаңадан жаңғырған №2 домна пешінде қашанғыдай қайнаған еңбек. Шойын қорытушылар, болат балқытушылар ел өндірісінің аса маңызды буыны тынысын тыңнан серпілтіп келеді. Солардың ішінде Алпысбаевтай жаңа заман ерлері де бар. ТЕМІРТАУ. ––––––––––– Суретте: «Жыл металлургі» Əлібек АЛПЫСБАЕВ. алмайтын əсерлер. Мұнан кейінгі Елбасымен болған əрбір жүздесу жаңашылдыққа бастау болды. Кобалжыған көңілдерге қуат берді. – Қазіргі жастардың еңбекке деген құлшынысын байқайсыз ба? – Əрбір ұлттың болашағы ананың аялы алақанымен тербеледі. Мен өз перзентіммен бірге, ата-ана қамқорлығынсыз қалған үш қыз баланы бауырыма бастым. Сол қыздарға тоқуды, тігуді үйретудемін. Соның барлығы өнеге. Балаларымның еңбекпен жетілгенін қалаймын. Жəне мұны жұмыстағы жастардан да, қызметкерлерден де талап етемін. Бір қуаныштысы – қазіргі жастар көп еңбек еткенге бақыт та басын иетінін жақсы түсініп қалды. Тек соларды жетектеп, жол көрсететін, бағыт сілтейтін жан керек. Біздің компания бірқатар мұқтаж жандарды қамқорлығына алған. Одан бөлек, туған жерім – Мойынқұм ауданындағы кейбір ауылдастарыма қаржылай жəне өзге де қолдаулар көрсетуді перзенттік парыз санаймын. Облыстағы зағип жандардың ұйымына тұрақты түрде көмектесіп келе жатқаныма жиырма жылдың жүзі болды. Əрине, қазақта «Аш адамға балық берме, қармақ бер» деген жақсы сөз бар. Біздің қолдауымыз оларды еңбекте жігерлендіріп, кəсіптеріне серпін беретіні сөзсіз. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Оралхан ДƏУІТ, «Егемен Қазақстан».

Жамбыл облысы.


www.egemen.kz

25 желтоқсан 2014 жыл

ЕЅСЕЛЕНДІРЕДІ «Ауылыма ќамќор ќолымды созєым келді» – дейді «Дастан» шаруа ќожалыєыныѕ иесі Ќоныс Ерманов Өзінің кіндік қаны тамған, білім алып, ержеткен ауылына оралған Қоныс Ерманов «Дастан» аталатын шаруа қожалығын несиесіз дамытқан елеулі шаруагердің бірінен саналады. Қазір ол Махамбет ауданындағы Ақжайық ауылында төрт түлік малдың тұқымын көбейтумен шектелмей, ауыл шаруашылығы өнімдерін өсіруді де қолға алды. Ауылдастарына тұрақты жұмыс тауып берді. Газет тілшісі алдағы уақытта да іске асырғысы келетін жобалары бар шаруа қожалығының жетекшісімен əңгімелескен еді. – Қоныс Амантұрлыұлы, қаладан ауылға оралуыңызға не себеп болды? – Мен – қалада тұрғанмен, ауылда өскен жанның бірімін. Ауылдың тірлігіне жақсы қанықпын. Бұрынғы Ақмола қаласында жоғары білім алдым, бірақ үнемі ауылымды жадымнан шығарған емеспін. Қаладағы жұмысымнан қолым босаған сəтте Ақжайық ауылына келіп тұрушы едім. Кейін ауылымнан шаруа қожалығын ашып, ауылдастарыма жұмыс тауып беру жағын ойластыра бастадым. Сөйтіп, інім Ақтұрланмен ақылдасып, 2002 жылы «Дастан» аталатын шаруа қожалығын құрдық. Ондағым – Ақжайық ауылына қамқор қолымды созып, еңсесін тіктеуіне үлесімді қосқым келді. Жұмысымызды Батыс Қазақстан облысынан асыл тұқымды еділбай қойын сатып алудан бастадық. Əрине, бастапқыда қиналған кезіміз кездесті. Қиындықсыз табысқа жету мүмкін емес қой. – Шаруашылықты өркендету үшін қандай қиындықтарды жеңіп, жаңа технологияны қолдандыңыздар? – Біздің мақсатымыздың бірі – көпсалалы шаруашылық құру. Сол

себептен, төрт түлікпен бірге, ауыл шаруашылығы өнімдерін өсіруге ден қоя бастадық. Көкөніс жəне бақша дақылдарын өсіру үшін су өте көп мөлшерде қажет. Ал біздің өңірде бұл мəселе қиындық тудырады. Сондықтан бізге тамшылатып суару əдісі тиімді болатындығына көз жеткіздік. Қазір 60-тай гектар алқапқа өсірілген ауыл шаруашылығы өнімдерінің сапасына баса мəн беріледі. Өйткені, тұтынушы алдымен өнімнің сапасына көңіл аударады. Бағасы тым арзан болса да сапасыз өнімді өткізу мүмкін емес. Ал тұтынушы көңілі бір қалса, екінші рет өніміңіздің маңына жуымайды. Тəубе деп айтамыз, жыл сайын жаз шыға біздің алқабымызда өсірілген бақша дақылдары мен көкөніс өнімдерін күтіп отыратын тұтынушыларымыз бар. Алайда, біздің шаруашылығымыз орналасқан жағалауда облыс орталығына қатынайтын Индер – Атырау жолымен жүру мүмкін емес болатын. Себебі, көп жыл жөндеу көрмеген, шұрық тесік жолмен жүріп, өнім сапасын бүлдіргіміз келмейтін. Сөйтіп, ала жаздай маңдай термен өсірген өнімдерімізді қалтылдаған

Тəуелсіздіктіѕ тірегі – бірлік Зейнегүл ДОСМАНБЕТОВА,

елдің өркендеуіне үлес қосу. Осы мақсат-мүддені іске асыру жолында алдымен ауыл шаруашылығын дамытуды қолға алдық. Екіншіден, Ақжайық ауы лында Махамбет ауданынан Ауғанстан соғысына қатысып, өзге елде оққа ұшқан боздақтардың рухына арнап кіші футболдан сайыс өткізіп тұрамыз. Бұл сайысты жыл сайын өткізу арқылы ауған соғысының құрбандарының атын есте қалдыруды, сонымен бірге, аудан жасөспірімдері арасында саламатты өмір салтын насихаттауды көздедік. Бұған қоса, біздің ауылымызда да тұрмысы төмен отбасылар кездеседі. Сондай отбасыларға, қарттар үйі мен балалар интернатына, зағиптар қоғамына демеушілік көмектерімізді беріп тұрамыз. Қанатымен су сепкен қарлығаштың əрекетіндей аздаған еңбегіміз еленіп жатса, бұл алда да елдің игілігіне қызмет етуге ұмтылдыра түседі. Мəселен, алдағы жылы агрокешен құрылысын жүргізуді қолға алғалы отырмыз. Елу-алпыс адам жұмысқа тартылатын агрокешенде бірнеше бағыттағы жобаларымыз іске қосылады. Соның бірі – тұтынушыға арзан бағамен ауыл шаруашылығы өнімдерін сататын дүкен ашу. – Əңгімеңізге рахмет. Ойға алған істеріңіз алға баса берсін.

Атырау облысы. –––––––––––––––––

Суретті түсірген Рахым ҚОЙЛЫБАЕВ.

Тґккен тердіѕ тґлеуі

мамандыќпен, жалаќымен емес, еѕбектіѕ зейнетімен, кəсіби білгірлікпен ґлшенсе керек, – дейді ќарапайым еѕбек адамдары «Егемен Қазақстан».

сақтап қалған бабалардың өмірі бүгінгі жастарға үлгі болуы керек. Себебі, өткеннің өнегесі болашақта ұлы істер атқаруға жетелейді. Өз тарихы мен танымынан сусындап өскен жас жаһандану заманында өзгенің ықпалында кетпейді. Ал қазақ хандығының 550 жылдығы дегенде Елбасы былай деді: – Біз кеше ғана аспаннан салбырап түскен халық емеспіз. Біздің тарихымыз бар. Ол тарих бүкіл Қазақстанның жерінде сайрап жатыр. Мынау Жайықтың бойында, Ұлытаудың төңірегінде қаншама хандардың жерленген орындары бар. Түркістанда қаншама батыр бабаларымыз бен хандарымыз жатыр. Соның бəрінің тарихын біз дұрыстап оқымадық. Біздің тарихымыз Кеңес Одағының тарихы деп келдік. Енді ес жиып, осыған көңіл бөлетін кез жетті. Соны біз осы хандықтың 550 жылдығынан бастаймыз. Əркім «Осындай иен дала бізге, қазақтарға қалай қалды?» деп ойлайтын шығар. Аттөбеліндей ғана елміз. Халқымыз көп емес. Сол сұраққа жауап беру үшін осы хандық тарихын еске алу керек. Ұрпақтарымыз аяғынан нық тұруы үшін біздің соңымызда бабалардан қалған ел болғанын, жұрт болғанын, хандық болғанын, олар осы жер үшін күрескенін, қан төккенін білуі керек. Біздіңше, əрбір қазақ азаматы осылай ойлауы керек. Қазақ халқы үшін басты құндылық – Тəуелсіздікті сақтап қалу. Ол үшін ең алдымен бірлік қажет. Бірлік болған жерде ғана тірлік алға басады. ҚЫЗЫЛОРДА.

Владимир Федорович көп жыл əскери салада қызмет етті. Одан кейін еңбек жолын əкімдікте жалғастырды. Бір көргеннен жүрегіне махаббаттың қызыл шоғын тү сірген Валентина Алексеевна экономист мамандығын алып шыққаннан кейін белді мекемеге жұмысқа орналасты. Бір шаңырақ астында тату-тəтті тірлік кешіп, зейнетке бір мезгілде шықса да қол қусырып, қарап отыра алмады. Қосалқы шаруашылықпен айналысып, мал, құс өсірді. Əкешеше тəлімін бойына сіңіріп өскен қыздары Наталья Омбы қаласында тұрады. Əмбебап базарда кадр бөлімінің жетекшісі. Тұңғыш немерелері Ольга бойжетіп, анасының қолқанаты болуға жарап қалған. Бұлардың бір қуанатыны, балаларының кейбіреулер құсап шен-шекпенге қызықпайтыны, дүние-байлық қумайтыны. Ұлдары Андрей Қызылжар аудандық ішкі істер бөлімінде жүргізуші болып жұмыс істейді. Таң атқаннан кеш батқанша бір тыным таппайтын мазасыз кəсіптің нəсібін адал атқарып жүр. Арнайы оқу орнын тəмамдаған, заңгерлік мамандығын алған. Асықпай жүріп, арбамен қоян олжалағанды жөн көретін тəрізді. Владимир Федорович пен Валентина Алексеевнаның өмірінде естен кетпес шуақты сəттер көп. Осыдан үш жыл бұрын келіндері Светлана төрт сəбиді дүниеге əкелгенде, екінің бірінің басына бұйыра бермейтін адам нанғысыз қуаныштан жүректері жарылардай қуанып, шаттықтан бастары айналған еді. Жыл құсындай сағынтып жеткен жылы хабарды құдасы Николай Павловичтен алғаш естігенде, көптен бері бір нəрестені зарыға тосып жүрген ұлы мен келінінің бал-бұл жанған жүздері көз алдына елестеген-ді. Бастапқыда сенбегені рас, құдалық қалжыңға жорыған. – Елбасымыздың телеарналарға берген сұхбатын ерекше ынтамен тыңдадым. Ішкі жағдайы тұрақсыз, ауызбірлігі жоқ елдің орнықты дами алмайтыны белгілі. Мұндай жағдайда берекелі еңбек те, жан тыныштығы да болмайды. Бақ, ырыс ынтымақ орнаған жерге қонады. Біздің ұрпақ соғысты көрмесе де, Украинадағы саяси ахуал арқылы

қантөгістің арты немен тынатынын жақсы біледі. Қазақстанда ондай алаңдаушылыққа еш негіз жоқ. Қандай толқымалы кезеңнен өтсек те, экономикамыз тұрақты дамып келеді. Алдағы бағдар баға жетпес құндылықтарымыздың қадірқасиетін арттырып, одан əрі орнықтыра түсу үшін əркім өз орнын білгені дұрыс,–дейді өз ісінің шебері. – Кей ата-аналар балаларының қайтсе де жоғары білім алғанын, жалақысы жоғары қызметке орналасқанын қолай көріп жатады. – Бұл – түбірімен қате көзқарас. Алдымен баланың қабілет-қарымы, білім деңгейі, ойлау дəрежесі қандай деген сауал төңірегінде ойланып, сосын шешім қабылдаған жөн болар. Таңдау еркін баланың өзіне берген лəзім. Ертең опынып-өкініп жатса, сұрауы кімнен? «Зорлап қосқан тазы түлкі алмайдының» керін киіп жатқандарды көріп жүрміз. Бұл – оң-солын əлі танып үлгірмеген бозбаланың иə бойжеткеннің болашағына балта шапқанмен бірдей. Елбасы өз сұхбатында жастарға ешқашан жұмысшы мамандығынан қашпауға кеңес берді. Осыдан лайықты қорытынды шығара білсе, кəнеки! Заңгер, қаржыгер маманды ғын алса да, лайықты жұмыс таппай болмаса басқа салада амалсыздан істеп жүргендер аз емес. Уақыт озған сайын техникалық білімге деген сұраныс артып келеді. Меніңше, адамның адамгершілік кемелдігін, кəсіби шеберлігін, бəсекеге қабілеттілігін, ел-жұрттың ілтипатын мамандығы, жалақысы емес, сіңірген еңбегі, төккен тері анықтаса керек.

Елбасы сұхбатынан алар басты тағылымның бірі осы болуға тиіс

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өркениетті елдердің қатарына қосылу үшін адамдардың өнімді еңбек етуінің қажеттілігін ұдайы айтып келеді. Қай салада да табысқа жетудің тек қана тынбай еңбек ету арқылы келетінін жас ұрпақтың жадына салудан жалыққан емес. Президенттің осындай ойын ілгері апарып жүрген азаматтардың бірі «Мерей и К» ЖШС директоры Төлеген ШƏУДІРМЕН осы тұрғыда ой бөліскенбіз.

Ерінбегенніѕ еншісі басым

Əңгімелескен Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Өмір ЕСҚАЛИ,

Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері.

Елбасы келер жылы қазақ хандығының 550 жылдығын тойлайтынымызды жария етті. Осыдан соң қоғамда əртүрлі əңгімелер айтылып қалды. Кешегі отандық телеарна тілшілеріне берген сұхбатында Президент аталған мəселенің ара-жігін ажыратып берді. Шынында, Нұрсұлтан Əбішұлы айтқандай, аға буын Қазан төңкерісіне дейінгі тарихты білмей, оқымай өсті. Кеңес өкіметінің тұсында арғы тарихты білмек түгілі, Алаш арыстарының аты сыбырланып айтылатын. Сондықтан ол дəуірдің адамдарына тарихты білмедің деп кінə арта алмайсың. Өйткені, заманның саясаты сондай болды. Тəуелсіздік алғаннан кейін тарихтың тереңіне бойлап, ұлтымыздың жүріп өткен жолдарын, ондағы ақтаңдақтарды білдік. Ұлан-ғайыр даланың төсінде түрлі мемлекеттер мен қағанаттар өмір сүргенінен хабардар болдық. Бұл да бізге Азаттықтың бір тартуы еді. Соның арқасында бүгінгі ұрпақ өз тарихы мен тамырын біліп, ата-бабалардың ерлігі мен өрлігіне сусындап өсіп келеді. «Біздің жастар, біздің халық мың жылдық тарихымыз бар екенін білуі керек. Қай жерден біз тарихымызды іздеп табамыз десек, арғы ғұндар – біздің бабаларымыз. Одан бері қарай келетін болсақ – Ұлы түркі қағанаты. Біздің жеріміз қай кезде де сол елдердің орталығы болды. Одан кейін – Алтын орда. Осының өзін санайтын болсақ, 2000 жылдық тарихымыз шығады. Соның барлығынан өтіп келіп, тілімізді, дінімізді, ұлттығымызды сақтап қалған қандай керемет халық бұл қазақ деген?! Ешқайсысымен қосылып кеткен жоқ. Мына тұрған Қазақстан – бүкіл тарихтың түп-тамыры. Тарихқа келгенде, желісі, жолы осы. Біз жастарымызды осылай тəрбиелеуіміз керек»,– деді Елбасы. Аттың жалында, түйенің қомында жүріп ұлттық бейнемізді

қайықпен Жайық өзенінің келесі жағалауына əупірімдеп өткізіп, Орал – Атырау жолымен Атырау қаласына жеткізіп жүрдік. Ал былтырдан бері Елбасы тапсырмасымен Индер – Атырау жолына күрделі жөндеу жүргізіліп, облыс орталығына тікелей қатынауға мүмкіндік алдық. Осылайша, Махамбет, Индер аудандарының шаруалары үшін жаңа мүмкіндіктер ашылып отыр. – Елбасы жақында отандық телеарналарға берген сұх батында «Елдің бəрі еңбектеніп, əрқайсысы өзі үшін, табыс табу үшін, отбасын асырау үшін, демалыс үшін еңбек етеді де, алдымен өзіне, сосын мемлекетке пайдасын тигізеді» деді. Сіз еңбегіңізбен өзіңізге, мемлекетке қаншалықты пайдаңызды тигіздіңіз? – Əрине, Елбасы өте дұрыс айтады. Қазір нарықтың заманы, əркім де алдымен өзіне пайда табуды ойлайды дейтін түсінік қалыптасқан. Дегенмен, шағын жəне орта бизнестің өркендеуі арқылы да бюджетке салық түседі. Жергілікті адамдарға жаңа жұмыс орны табылады. Біздің шаруа

қожалығымызда қазір 40-тан астам адам тұрақты жұмыспен қамтылып отыр. Ал көктемгі маусымда бұлардың қатары бірнеше адаммен толығады. Бұл да болса тəуелсіз еліміздің экономикасын өркендетуге қосылған үлес деп есептеймін. Бұл – бір. Екіншіден, біз жыл сайын шаруашылықта жұмыс істейтін адамдардың əлеуметтік ахуалын жақсарту арқылы олардың еңбегін бағалауға көңіл бөліп отырмыз. Жыл аяғында еңбек өтіліне қарай жұмысшыларымызға қаржылай сыйақы беріп келеміз. Сонымен бірге, бір отбасына тегін үй салып беруді де қолға алдық. Біздің қожалықта құрылғаннан бері он жыл жұмыс жасаған 5-6 адамға 2012 жылы жеңіл көлікті сыйға бердік. Өйткені, мен осы шаруа қожалығының өнімдерінен табыс тапқан болсам, оған алдымен малшы, егінші, механизатор, жүргізуші секілді қарапайым мамандық иелерінің қосқаны мол деп ой лаймын. Сондықтан жұмыс шыларымның адал ең бегімен, солардың қолдауымен ойға алған ісімді ілгері жылжыттым. Мақсатыма біртіндеп қол жеткізіп келемін. Ендеше, мен алдымен жұмысшыларымның еңбегін бағалауым, соларға еңбегіне қарай құрмет көрсетуім қажет қой. – Биылғы Тəуелсіздік күні қарсаңында «Құрмет» орденімен марапатталдыңыз. Ал бұрнағы күні «Жыл меценаты» аталымында топ жардыңыз. Осының бəрі еңбегіңіздің еленгені ғой. Енді алға қойған қандай жоспарыңыз бар? – Шынымды айтатын болсам, түпкі мақсат – алтын бесік атанған ауылымды көтеру арқылы

3

Светлананың əке-шешесі де – қарапайым еңбек адамдары. Николай Павлович «Молсервис» серіктестігінде газбен дəнекерлеуші болса, Любовь Владимировна дүкенде сатушы болып істейді. Құдай да сынаққа көнбіс тікпен төзе білген сүйген құлынан шапағатын аямайды деген сөздің растығына көз жеткізген дей боласың. Ивановтар отбасы нəресте сүюді он жыл армандаға нын жоғарыда айттық. Бүгінде Мария, Екатерина, Антонина жəне Елизавета есімді бүлдіршіндер үш жасқа келіп, құлдыраңдап шауып жүр. Балабақшада қуыршақпен ойнағанды, тақпақ айтқанды, əн шырқағанды жақсы көреді. – Өзім жұмыс істеймін. Бала тəрбиесімен айналысуға да уақыт табамын. Жұбайымның қолы тие бермейтіндіктен, əке-шешелерім ұдайы көмектесіп тұрады. Көпбалалы отбасы ретінде үш бөлмелі пəтер берілді. Басқа да жеңілдіктер жасалды. Мемлекеттің мұндай қамқорлығына алғыстан басқа айтарымыз жоқ. Бір арманымыз – келесі жылы «Мерейлі отбасы» акциясына қатысу. Президентіміздің тікелей қолдауымен тұңғыш рет аталып өткен байқауды теледидардан бастан-аяқ тамашалап, ұлағатты отбасылардың үлгілі еңбек жолдары керемет тəнті етті. Бар бақытымыз да, байлығымыз да – балаларымыз. Олардың алдағы өмірлерін тек жақсы жағынан ғана елестете аламын, – дейді төртемнің анасы. Солтүстік Қазақстан облысы, Қызылжар ауданы.

– Төлеген Құлатайұлы, өзіңіз туралы қысқаша айта кетсеңіз. – Мен көпбалалы отбасында тəрбиелендім. Біз бір шаңырақта он бала тату-тəтті өстік. Əкем Құлатай көп жылдар бойы Қарауылкелді теміржол стансасының бастығы болды, анам Сəуле қарапайым теміржолшы болып еңбек етті. Қазір екеуі де немерелерінің қызығын көріп отырған атаəже. Біздер еңбектің дəмін кішкентайымыздан сезініп өстік. Біздің ата-аналарымыз еңбекпен тапқан нанның тəттілігін ұдайы айтып отыратын. Сондықтан болар, бір-бірімізбен қоян қолтықтасып, үйдің де, түздің де шаруасын атқаруға тырыстық. Ата-анамыз біздің əрқайсымызға білім алуға, өмірден өз орнымызды табуға бағыт-бағдар берді, жол сілтеді, өз өнегелерімен үлгі көрсетті. Елбасы айтқандай, адамды өсіретін де, өркендететін де еңбек екенін санамызға сіңірді... – Сөзіңіз аузыңызда, Елбасы «Қазақстанның əлеуметтік жаңғыртылуы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» бағдарламалық мақаласында, Ұлытау төрінде телеарна тілшілеріне берген сұхбатында адам өмірінде еңбектің алатын орнын ерекше атап көрсеткені белгілі. Бұл тұрғыда өз ойыңызды білдірсеңіз. – Біз өркениетті елдердің қатарына қосыламыз десек, жастарымызды еңбекке тəрбиелеуіміз керек. Қолы бос адамның қашанда өмірімізге жат əдеттерге бой алдыратыны белгілі. «Жұмысы жоқтық, тамағы тоқтық, аздырар адам баласын», деп Абай атамыз айтқандай, кейбір жастарымыздың келеңсіз көріністерге ұрынып қалып жүргені жасырын емес. Елімізде жұмыс жоқ дегенге сену қиын. Себебі, қанша жаңа өндірістер, кəсіпорындар ашылып жатыр. «Екі қолға бір күрек» табылатыны сөзсіз. Ол үшін ілгері күнге үміттеніп, бүгінгі күннің мүмкіндіктерін пайдаланып еңбек ету керек. Еңбек еткеннің еңсесі əрқашанда биік болатыны белгілі. Мен оны өз өмірімнің мысалынан да айта аламын. – Сізді өз кəсібін жетік білетін азамат, қайырымдылығы мол кəсіпкер ретінде жақсы білеміз. Енді осыған тоқтала кетсеңіз. – Мен өзім əуелі теміржол техникумын бітірдім, артынан автомобиль жолдары жоғары оқу орнын тəмамдадым.

Егемендіктің елең-алаңындағы аласапыранда абдырап қалмай, өз ісімді бастадым. Шүкір, қазір соның игілігін көріп келеміз. Біздің серіктестік кəсіпкерліктің көптеген саласымен айналысады, көлік қызметін ұсынады, құрылыс, жол салады, мейрамхана бизнесін көрсетеді. Үш жылда аудан орталығындағы сегіз көшеге қатты жамылғы төседік. Елуден астам түрлі техникамыз бар. Соңғы жылдары мал өсіруді қолға алған серіктестікте қазір 400 қой, 80-нен астам жылқы, 200-дей ірі қара бағылуда. Мұнша малды ауылдың іргесінде ұстау мүмкін емес. Сондықтан оларды аудан орталығынан 40 шақырым жердегі Қарағанды қыстағында бағып отырмыз. Жандарбек Маханов бастаған малшылар осынша малдың бағым-күтімін келістіреді. Бұрын осы алыс қыстақта электр қуатының болмағанына қынжылып жүретінмін. Бірер жыл бұрын шалғай қыстаққа электр қуатын жеткізудің сəті түсті. Бұл жолы тағы да «ҚазАгроҚаржы» АҚ көмекке келді. Бұл қоғам күн жəне жел қуатымен жұмыс істейтін станса қондырғысын алуға қолдау көрсетті. Акционерлік қоғамнан лизингке екі «МТЗ 82» тракторын, шөп тайлағыш, «КамАЗ» автокөлігін алдық. Қолымдағы мал тұқымын асылдандыру үшін «Сыбаға» бағдарламасы бойынша жеңілдікпен 11 миллион теңге несие алып, оған Батыс Қазақстан облысынан 20 қазақтың ақбас сиырының асылтұқымды бұқасын, сондай-ақ, еділбай тұқымды 30 қошқар сатып алдық. Жұмысшыларыма 2009 жылы 2 тұрғын үй, 2010 жылы 4 тұрғын үй салып, түрлі əлеуметтік шараларға демеушілік көрсетіп жүрмін, мүгедек жандарға да қамқорлық жасаймын. Сол үшін «Үздік əлеуметтік жоба» номинациясы бойынша Президенттің «Парыз» сыйлығын иелендім. Ал облыс əкімі Архимед Мұхамбетовтің бастамасы бойынша көтерілген «Көркейе бер, туған жер» акциясы аясында 12 миллион теңгеге екі бөгетті жөндеп бердім. Жалпы, ақ-адал еңбектің абыройға бөлейтінін жастар жете сезінуі керек дер едім. Əңгімелескен Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Ақтөбе облысы, Байғанин ауданы. –––––––––––––– Суретте: «Парыз» сыйлы ғы ның иегері Төлеген ШƏУДІР (оң жақта).


4

www.egemen.kz

25 желтоқсан 2014 жыл

«НЎРЛЫ ЖОЛ» – салмаєы ауыр сара баєдарлама

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың жаңа Жолдауы əдеттегідей жылдың басында емес, одан айтарлықтай бұрын жарияланғанымен ерекшеленді. Өйткені, əлемдік экономикадағы жағдай оған дер кезінде əсер етуді талап етеді. Дүниежүзі лік экономиканың дамуы туралы Халықаралық валюта қоры мен Бүкілəлемдік банктің алдымыздағы жылдарға берген болжамдары көңіл көншітерлік емес. Əлемдік экономиканың дамуы төмендей түспекші. Ал оның бір бөлшегі ретінде Қазақстан да бұл үдерістен шет қала алмайды. Оның үстіне, Мемлекет басшысы атап өткендей, біздің еліміз – геосаяси

негізгі мақсаты да сол болатын. Елбасы Ұлттық қордан бөлінетін инвестициялар экономиканың тиісті салаларына міндетті құрылымдық өзгерістер жүргізумен қатар атқарылатынын атап өтті. Ол үшін жобаларды халықаралық қаржылық ұйымдармен бірлесе отырып ұйым дастыру қажеттілігі де айтылды. Мəселен, қазірдің өзінде Бүкілəлемдік банк, Азия Даму банкі, Еуропа Қайта құру жəне даму банкі, Ислам даму банкі 90 басымды жобаларды қаржыландыруға 9 млрд. доллар бөлуге дайын екендіктерін айтқан. Осы институттармен бірлесе отырып іске асырылатын жобаларға Ұлттық қордан бөлінетін қаражаттың

Инфраќўрылымдардыѕ жетілдірілуі – экономиканы дамытудыѕ алєышарты

Тұрсынбек ӨМІРЗАҚОВ,

Парламент Мəжілісінің депутаты, экономика ғылымдарының докторы.

шиеленіс пен əлемдегі алдыңғы қатарлы державалардың санкция жасау саясатының эпицентріне жақын орналасқан, сол себепті осы үде рістердің кері əсерін сезінетін мемлекет. Аталған шиеленістердің кесірінен əлемдік нарықтағы бағалар құлауда, экономикалық өсім тоқырауда. Осындай күрделі жағдайдан шашасына шаң жұқтырмай шығатындар сирек кездеседі. Ал бізді бұл істе Елбасының «Нұрлы Жол» атты Жаңа Экономикалық Саясаты құтқарарына сенімдіміз. Бұл саясат циклденуге қарсы сипатта болып, экономикамыздың құрылымдық реформаларын жалғастыруға бағытталған. Сөйтіп, ол экономикамыз бен əлеуметтік саланың əрі қарайғы дамуына қызмет ететін болады. Президенттің Жаңа Экономикалық Саясатының негізгі тірегі – бес жылға есептелген инфрақұрылымдық даму, оған 100-ден артық шетелдік компаниялар қатыспақшы. Жалпы инвестициялық қоржын 6 трлн. теңгені құрайды, соның ішінде мемлекеттің үлесі – 15 пайыз. Осы орайда Үкіметтің жедел жұмысқа кірісіп, қуантқанын айта кетуіміз керек. Елбасының алға қойып отырған осынау міндеті сол күні-ақ Үкіметтің жедел кеңесінде қаралды. ПремьерМинистр көптеген мемлекеттік органдардың басшыларына Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындауға байланысты жедел міндеттер жүктеді. Əрине, дағдарыс жағдайында алға қойылған мақсаттарды орындау үшін қосымша қаржылық ресурстар тартылмаса қиын. Сондықтан да Елбасы 2015 жəне 2017 жылдар аралығында Ұлттық қордан жыл сайын 3 млрд. доллар көлемін де қаражат бөлу туралы шешім қабылдағанын жеткізді. Бұл қаражаттың қайдан келгенін бəріміз білеміз, мұнай мен экспорттың бағасы біршама жоғары болған жылдары біз шикізаттың экспортынан түскен түсімнің бір бөлігін Ұлттық қорға жинақтаған едік. Ұлттық банк 2014 жылдың қазан айына дейінгі кезеңде ондағы активтің көлемі 76,8 млрд. доллар көлеміне жеткенін айтқан болатын. Енді экономиканың өсімін қолдау, оның тұрақтылығын сақтау үшін сол қаражатты қолданатын кез келіп тұр. Ұлттық қордың

тиімділікпен жұмсалуына Мемлекет басшысы құрған комиссия бақылау жүргізіп, нəтижесі туралы тікелей өзіне баяндап отыратын болады. Бұл мəселеге тоқталғанда Елбасы тексерістің қатаң болатынын, əрбір теңгеге дейін дұрыс жұмсалмағы бақыланатынын барлық Үкімет мүшелері мен əкімдерге ескертті. Үстіміздегі жылдың ақпан айында Елбасы 2014-2015 жылдарда экономикалық өсімді сақтау жəне жұмыс орындарын қамтамасыз ету үшін Ұлттық қордан 500 млрд. теңгелік екі траншпен 1 трлн. теңге берілетіні туралы жариялаған. Президент жаңа Жолдауын жариялағанда осы инвестицияның екінші траншындағы қаражаттар іске асыруға тиісті бұрын басталған жобалардың жайына тоқталды. Біріншіден, ол шағын жəне орта бизнесті, сонымен қатар, ірі кəсіпкерлікті (100 млрд. теңге көлемінде) жеңілдікпен несиелендіре отырып, тамақ өнеркəсібі, химия, машина жасау жəне қызмет көрсету салаларының жобаларын іске асыруға жұмсалады; екіншіден, банк секторын оңалту жəне «жаман» несиелерді сатып алып, 2015 жылы проблемалы несиелердің қорын 250 млрд. теңге көлемінде қосымша капиталдандыруға бағытталады; үшіншіден, 2015 жылы «құрғақ порттың» бірінші кешені құрылысын аяқтауға, «Қорғас – Шығыс қақпасы» жəне Атырау мен Тараздағы «Ұлттық индустриялық мұнай-химия технопаркі» арнайы экономикалық аймақтары (АЭА) инфрақұрылымдарына 81 млрд. теңге бағытталатын болды; төртіншіден, бұған дейін бөлінген 25 млрд.-қа қоса, ЭКСПО-2017 кешені құрылысын жалғастыруды несиелеу үшін 2015 жылы қосымша 40 млрд. теңге бөлінеді; бесіншіден, Астана əуежайының өткізу қабілетін арттыру үшін қосымша терминал мен жаңа ұшу-қону жолағын салуға 29 млрд. теңге бағытталады. Сөйтіп, бұл қаражат қысқа мерзімді емес, ұзақ мерзімді қажеттіліктерге жұмсалмақ. Олар экономиканы аса ірі инфрақұрылымдық жобалар арқылы одан əрі өзгертуге бағытталған. Нақтырақ айтқанда, көліктік, индустриялық, энергетикалық, əлеуметтік, тұрғын үй саласы, сондай-ақ, шағын жəне орта бизнесті қолдау салалары бойынша ұсынылатын ірі жобаларды қаржыландырмақшы. Бүкілəлемдік экономикалық форумның (БЭФ) жаһандық бəсекелестікке қабілеттілік жөніндегі рейтингіне қара ғанда, Қазақстан қазір 62-ші орында тұр. Сонымен қатар, осы индекстің жарамсыз инфрақұ ры лым дар деген көрсеткіші бойынша респонденттердің 7,2 пайызы бизнес жүргізуге қазақстандық инфрақұрылымдар кедергі деп жауап берген. Сондықтан да инфра құрылым дарды жетілдіру мəселесі бүгінгі күні барынша өзекті болып отыр. Көліктік-логистикалық инфрақұрылымдар – индустриялық экономика мен қоғамның күретамыры. Оларды дамыту макроаймақтар шеңберінде хабтар құру қағидаты бойынша іске асырылатын болады. Соның ішінде

инфрақұрылымның тірегі Астана болып, ол барлық макроаймақтарды өзара жəне өзімен автожолдар, темір жəне əуежолдарымен күннің сəулесі тəріздес болып байланыстырады. Еліміздің шығысында логистикалық хаб құру, ал батысында теңіз инфрақұрылымының құрылысы жалғасын табады. Соның нəтижесінде жүк айналымы жылдамырақ əрі үлкен көлемде атқарылатын болады. Елдің өне бойындағы транзит мүмкіндігі артады. Жол салудың арқасында ғана елімізде 200 мыңнан артық жаңа жұмыс орындары ашылатын болады, əрине, бұл халықты жұмыспен қамтуды арттырып, елдің əл-ауқатын жақсартады. Сонымен бірге, ол ел экономикасының цемент, металл, техника, битум жəне оларға қажетті құрал-жабдықтар шығару сияқты өндірістерінің өркендеуіне мультипликативті тиімділік беретін болады. Əрине, көліктік инфрақұрылымдардың дамуы аймақтардың дамуына да жаңа серпін берері сөзсіз. Жаңа Экономикалық Саясаттың екінші бағыты – индустриялық инфрақұрылымдарды дамыту. Осы қатарда Мемлекет басшысының қазіргі арнайы экономикалық аймақтардың инфрақұрылымдарын жасауды аяқтау жөнінде берген тапсырмасы өте қуанышты хабардың бірі болды. Өйткені, инфрақұрылымдар аяқталса, бұл аймақтарда жаңа жобалар іске асырылады. Осыған дейін Елбасы арнайы экономикалық аймақтың жұмысын бірнеше рет сынаған болатын. Соның ішінде, өткен жылдың қазан айында болған Үкіметтің кеңейтілген отырысында Атырау облысындағы арнайы экономикалық аймақ (АЭА) жоспардағы отыздан артық жобаның 3-уін ғана іске асырса, Алматы жəне Павлодар облыстарындағы АЭА-лар бірдебір жобаны іске асырмағанын қатты сынаған еді. Сонымен қатар, Мемлекет басшысы аймақтарды аралаған сапарында Маңғыстау облысындағы «Ақтау теңіз порты» АЭА тіркелген 31 жобаның 3-уі ғана жұмыс істейтінін, ал Қарағанды облысындағы «Сарыарқа» АЭА 53 фирманың жұмыс істеуі белгіленсе, соның екеуі ғана жұмыс істейтінін айтқан болатын. Соңғысында басқарушы компания нақтылы инвесторды тартудың орнына АЭА-ны өзінің жұмыс істемейтін фирмаларымен толтырғанын жəне артынан олардың құжаттарын əлеуетті инвесторға сатқанын білдірген. Міне, осы келеңсіздіктерді жөндеу жəне аймақтарда ШОБ-тарды дамытуды көздейтін жаңа индустриялық аймақтар құру жөнінде тапсырма берілді. Туризм инфрақұрылымын Президент бөлек бағыт деп атады. Əлем экономикасының бүгінгі күнгі дамуында туризм – жетекші жəне барынша серпінді дамып келе жатқан сала. Бүкілəлемдік туристік ұйымның деректеріне қарағанда, тауарлар мен қызметтер экспортының көлемі бойынша туризм алдына тек автомобиль, химия өнімдері жəне отын өнімдерін алдыға салып төртінші орын алады екен. Ал

табыстылығы жағынан алдына тек мұнай өндіру өнеркəсібі мен автомобиль жасауды ғана салып, үшінші орын алады. Туризмнің осындай мүмкіншіліктерін пайдалана алмай отырған Қазақстан саланың əлеуеті зор болса да соны еңсере алмай, туризмді тиісті деңгейде дамыта алмай отыр. Ал егер осы салаға барынша көңіл бөліп, оны дамыта түсер болсақ, жаңа жұмыс орындарын ашуға да мүмкіншіліктер туар еді. Президент өзінің Жолдауында бұл сала бойынша ашылатын əрбір жұмыс орны өнеркəсіпке қарағанда 10 есе арзанға түсетінін атап көрсетті. Жолдаудың аса үлкен назар аударып, атап өтетін бір маңызы – онда Мемлекет басшысы əлемдегі экономикалық қиыншылықтарға қарамастан, үкімет əлеуметтік міндеттемелерді толық көлемде орындауы керектігін ашық айтты. Сонымен қатар, əлеуметтік жобаларды қаржыландыруға қосымша қаражаттар бөлінеді. Мəселен, 2015-2016 жылдар аралығында жалға берілетін үйлер тұрғызу үшін қосымша 180 млрд. теңге бағытталады. Оның үстіне, жалға берілетін тұрғын үй құрылысына деген бұрынғы тəртіп те өзгереді. Енді мемлекет жалдамалы үйлерді өзі тұрғызып, оларды сатып алу құқымен тұрғындарға ұзақ мерзімге жалға береді. Тұрғын үйлерді ешқандай делдалсыз, өте төмен несиелік өсіммен тұрғындарға тура берсек, оның бағасы да төмендейтін болады, деді Елбасы. Алдын ала төленетін жарнасыз жəне ипотека үшін шағын пайыз ғана төлейтін болса, қазақстандықтардың бəрі де тұрғын үйлерге қол жеткізетінін атап өтті. Мемлекет басшысы əлеуметтік и н ф р а қ ұ р ы л ы мда р ды да мы т у мəселесіне де тоқталды. Сонымен қатар, білім беру, денсаулық сақтау, ауыл шаруашылығы салаларын дамытуды көздеген бағдарламалар жалғасатынын атап көрсетті. Оның ерекше назар аударып, дамуын үнемі бақылап отыратын саласы – шағын жəне орта бизнес. «Қазақстан-2050» Стратегиясында экономиканың қозғаушы күші болады деп белгіленген бұл саланың ІЖӨ-дегі көлемін 50 пайызға жеткізу көзделіп отыр. Бүгінгі күні Ұлттық қордан осы саланы қолдауға бөлінген 100 млрд. теңге толығымен игерілген. Осының арқасында жаңадан 4,5 мың жұмыс орындары ашылды. Сөйтіп, Жолдауда аса ірі жəне тағдыршешті міндеттер алға қойылды. Елбасы экономиканы дамытудың нақты жəне аса қажетті шараларын белгіледі. Жолдау бүгінде халық тарапынан кең қолдауға ие болып отыр. Еуразиялық интеграция институтының телефон арқылы жасалған жедел сауалдамасына қарағанда, қазақстандықтардың 94,1 пайызы бұл Жолдауды алдымыздағы жылдарға арналған экономиканың қозғаушы күші деп танитындықтарын айтқан. Ендігі басты міндет – Елбасы айтқандай, бейбітшілік пен тұрақтылық – бүкіл халықтың жетістігі, оны əрбір күнгі еңбекпен қорғап, нығайта беру.

Ел ертеѕі сараланєан ќўжат Əбдірахман НАЙЗАБЕКОВ, Рудный индустриялық институтының ректоры, техника ғылымдарының докторы, профессор.

Нұрсұлтан Назарбаев əдеттегідей тек əлемдік деңгейдегі саяси тұлға ғана емес, жаһандағы жағдайды тап басып танитын қырымен танылған саясаткер. Əлеуметтің əл-ауқатын, халқымыздың өмір сүру сапасын арттыруды көздейтін «Нұрлы Жол» атты мəні терең мəлімдемесінде Елбасы Ұлттық қорды пайдалануды жəне оны ел экономикасының қандай саласына жұмсауды нақты көрсетіп берді. Атап айт сақ, көліктік, энергетикалық, индустриялық жəне əлеуметтік инфрақұрылымдарды, шағын жəне орта бизнесті дамытуға баса мəн берді. Сондай-ақ, тұрғын үй инфрақұрылымын нығайту мəселесіне тоқталған Елбасы жалдамалы баспана құрылысы тұрғысындағы қадамдарды қайта қарастыру қажеттігін ескертті. Елбасы жаңа бағдарлама бойынша баспана еш делдалсыз, барынша төмен, яғни 1-2 пайызбен халыққа берілуі

тиіс, деді. Бағдарлама аясында тұрғын үйді сатып алу құны төмендетіліп, бастапқы жарнаға тыйым салынуы мыңдаған қазақстандықтың қуанышына айналатыны сөзсіз. Осы орайда, ел Президенті жалдамалы баспана құрылысына 2015-2016 жылдары қосымша 180 млрд. теңге бөлінетіндігін жеткізді. Еліміздегі индустриялықинновациялық жобаларды табысты жүзеге асыру, ең алдымен, еңбек нарығында бəсекеге қабілетті кадрларды даярлауды қажет ететіні анық. Осыны ескерген Елбасы 10 жоғары оқу орнының материалдық-техникалық

Маќтан етемін

Елбасымыздың биылғы халыққа Жолдауының басты ерекшелігі болған «Мəңгілік Ел» идеясы əр қазақстандықтың Отан алдындағы азаматтық борышымен ұштасып, кең қолдау табатыны сөзсіз. Өйткені, «Мəңгілік Ел» идеясы болашақтың кепілі! «Мəңгілік Ел» идеясы – еліміздің ертеңге деген сенімі! «Мəңгілік Ел» идеясы əр адамның арманымен ұласып, келешегіне қанат қағатын мəңгіліктің идеясы! Ендеше, Мəңгілік Елді қалыптастырып, нығайтуға деген құлшыныс əр қазақстандықтың, əсіресе, жастардың жүрегінде атойлап тұруы тиіс. Мен қызмет ететін Батыс Қазақстан медициналық колледжінде ұжым арасында Елбасы Жолдауы талқыланып, ой бөліскен шағымызда колледж директоры Н.Шумбалов өз пікірін білдіре келе «Мəңгілік Ел болу – мақсат, ал мəңгілік елдің азаматтарын тəрбиелеу бақыты біздің қолымызда!» деп қорытты. Жолдауда жазылған тың идеялар, əріптестерімнің пікірлері, өзімнің ішкі ойым, бəрі-бəрі маған əсер еткені соншалық, мен «Мəңгілік Ел» идеясын өзгеше қабылдап, жоғары, тым жоғары, асқақ түйсікте түсінгім келді. Арада қаншама уақыт өтті... Көп тебірендім. Біз межелеген Мəңгілік елге жетелейтін елімнің толағай табыстары мен жетістіктерін көріп біле түскен сайын қанаттана түстім. Дегенмен, «Мəңгілік Ел» біз айтты екен деп немесе жазды екен деп өздігінен өзі аспаннан түсе қалмайтыны анық. Мəңгілік

ел біздің келешектегі емес, күнделікті өмірімізбен қабыса отырып қаланады. Мəңгілік елдің негізі əр отбасында, əр ұжымда жатыр. Халқымызда «Алдыңғы толқын ағалар, кейінгі толқын інілер, кезекпенен өрілер» деген данышпан сөз бар. Міне, осы ұрпақ сабақтастығы қандай сəт болмасын үзілген емес. Жалпы, ұрпақтар сабақтастығының алатын маңызы зор. Біздің ұжымда көпжылдық еңбек тəжірибелері бар көптеген ұлағатты ұстаздар мен дəрігерлік мамандығын ұрпақ тəрбиелеп оқытумен ұштастыра білген дəрігер ұстаздар қызмет етеді. Университет қабыр ғасынан шығып, еңбек науқаны на араласқанымызда колледж ардагері М.Берген, тəжірибелі ұстаздар Гаухар Əлібаева, Б.Шунаева, Р.Елеуова, Ж.Исимова, А.Ерғалиева, В.Лобанков, А.Танкиманов, Л.Кубаева, Д.Бергенова, Г.Алма ғамбетова, К.Сариева, Д.Мұсағалие ва, Р.Иманғалиева сынды алдың ғы толқын аға-апаларымыз қанаттарының астына алып, бой ларындағы жылдар бойына қалыптасқан еңбексүйгіштік жəне өз ісіне деген шексіз адал дық қасиеттерін өз істері мен көрсету арқылы бау лыды. Міне, тек болашақ медицина қызметкерлерін дайындауды ғана мақсат етпей, ұжымның ұйытқысына айналып, соңдарынан ерген жастарды тəрбиелеу арқылы келешегін қалыптастыра білген осындай жандар əр ұжымда да бар. Кезекпен сабақтаса өрілген осындай үрдіс негізінде Мəңгілік ел

базасын қалып тасты руға 2017 жылға дейін 10 млрд. теңге қаржы бө луді Үкіметке жүктеді. Бұл білім-ғылым саласына деген Президентіміздің ерекше назары Рудный индустриялық институты ұжымының қызметіне де жаңа серпіліс беріп, жаңа белестерді алуға ұмтылдырады деп ойлаймын. Елбасының биылғы кезекті Жолдауын барша тұрғындарға жеткізуінің мəні мен маңызы да ерекше. Қазақстан атты ортақ Отанымызда өмір сүріп жатқан əрбір ұлт өкілі осыны терең түсініп, Елбасы алға қойған асыл міндеттер мен мұраттарды жүзеге асыруға бір адамдай атсалысуы тиіс. Нұрлы Жол – болашағымыздың жарқын да саламатты болуы бағытындағы батыл қадам, еліміздің ертеңі сараланған құжат. Сондықтан елінің, сондай-ақ, барша тұрғындардың қамын ойлап, осы бағытта ұлан-ғайыр міндеттерді жүктеп отырған Елбасының Жолдауын толығымен қолдаймын. Туған Отанымыз –Тəуелсіз Қазақ елі қарышты қадаммен дамып, өркендей берсін.

орнығып жатыр десем, артық болмас. «Болар елдің баласы бірінбірі батыр дейді» дегенді есепке алсақ, менің шағын мақаламмен өзіме өмірлік сабақ көрсетіп, еңбекке деген құлшынысымды қалыптастырып, ел ертеңі үшін ерінбей еңбек етудің ерен үлгісін көрсеткен алдыңғы толқынды тізбелегенім де айып болмас. Бүгінде өлшеусіз еңбек пен жалғасын тапқан игі істердің арқасында колледж көп жетістікке жетіп, еліміздегі алдыңғы оқу орындарының сапынан көрініп, өзінің мерейлі 100 жылдығын атап өту қарсаңында тұр. Мəңгілік елімізбен бірге сүйікті колледжіміздің де мəңгілікке сапар шегетінін біздегі əр қызметкер жақсы түсінеді. Сондықтан да мəңгілікке шынайы түрде, бар күш-жігерін салып қызмет етеді. Мəңгілік елдің орта буын медицина қызметкерлерін оқытып, тəрбиелеп жатырғандықтан əр студентке үлкен жауапкершілікпен қарайды. Мен «Мəңгілік Ел» болуды мақсат еткен еліміздің саясатын бір кісідей қолдаған ұжымда еңбек етіп, кешегіні бүгінге жалғай білген ұлағатты жандардан еңбек етуді үйреніп, мəңгілік елдің азаматтарына білім мен тəрбие беріп, мəңгілік елдің ұрпағына мəңгілік тарихымызды оқытатынымды, жалпы мəңгілік елді құраушы мəңгілік елдің азаматы екенімді мақтан тұтамын. Əсемгүл ОСПАНОВА, Батыс Қазақстан медициналық колледжінің оқытушысы.


www.egemen.kz

25 желтоқсан 2014 жыл

Сенат бюросыныѕ отырысы (Соңы. Басы 1-бетте). Аграрлық мəселелер, табиғатты пайдалану жəне ауылдық аумақтарды пайдалану комитеті «Шекарааралық су арналары мен халықаралық көлдерді қор ғау жəне пайдалану туралы конвенцияның 25 жəне 26-баптарына түзетуді ратификациялау туралы» жəне «Қазақстан Республикасының Үкі меті мен Жануарлардың саулы ғы жөніндегі дүниежүзілік ұйым арасындағы Жануарлардың саулығы жөніндегі дүниежүзілік ұйым ның Аусыл бойынша субөңірлік үйлестіру кеңсесін Астана қаласын да құру туралы келісімді рати фи кациялау туралы» заң жобалары бойынша бас комитет болып белгіленді. Бюро отырысында 2014 жыл ғы 26 желтоқсанда болатын Сенат отырысының күн тəртібі талқыланды. Сондай-ақ, Парламент Сена тының 2015 жылға арналған Негіз гі шаралар жоспарымен Прези дент Н.Ə.Назарбаевтың «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру жөніндегі Пар ламент Сенатының шаралар жоспары бекітілді.

Жїйелі жўмыстыѕ жаќсы жемісі (Соңы. Басы 1-бетте). Сонымен қатар, бүгін бірқатар ратификациялық заң жобалары халық қалаулыларының оң бағасын алды. Олардың қатарында Қазақстан мен Катар арасындағы Табысқа салынатын салықтарға қатысты қосарланған салық салуды болдырмау жəне салық салудан жалтаруға жол бермеу туралы үкіметаралық келісімді жəне оған Хаттаманы, 2000 жылғы 7 шілдедегі Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы Аза маттардың өзара сапарларының шарттары туралы келісімге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы үкіметаралық хаттаманы, Қазақстан Үкіметі мен Жануарлардың саулығы жөніндегі дүниежүзілік ұйым арасындағы Жануарлардың саулығы жөніндегі дүниежүзілік ұйымның Аусыл бойынша субөңірлік үйлестіру кеңсесін Астана қаласында құру туралы келісімді, Шекарааралық су арналары мен халықаралық көлдерді қорғау жəне пайдалану туралы конвенцияның 25 жəне 26-баптарына түзетуді ратификациялауға қатысты құжаттар бар. Мəжілісмендер мемлекеттік жастар саясатына жəне еңбек кодексіне қатысты өзгерістерді екінші оқылымда

мақұлдады. Осы күні энергия үнемдеу жəне энергия тиімділігін арттыруға, жер қойнауын пайдалануға, тұрғын үй қатынастарына қатысты Сенат енгізген өзгерістер де палата өкілдерінің назарынан тыс қалмады. Күн тəртібіндегі мəселелерді қарап болғаннан кейін палата спикері Қабиболла Жақыпов ағымдағы сессия жұмысының аралық қорытындысын шығарды. Мəжіліс Төрағасының атап өтке ніндей, депутаттық корпус Елбасының төртінші сессияның ашылуында жүктеген маңызды міндеттерін дер кезінде əрі сапалы орындау үшін бар күш-жігерін жұмсап келеді. Осы жолда Мəжіліс өкілдерінің қарауынан өткен негізгі заң жобаларының қатарында Президент жедел қарау жөнінде тапсырма берген мемлекеттік органдар деңгейлері арасындағы өкілеттіктердің аражігін ажырату, салық салу мен жер қойнауын пай далану мəселелеріне қатысты құжаттар бар. Жалпы, сессия басталғаннан Мəжілісте 104 заң жобасы болды. Оның 38-і қаралып Сенатқа жолданды. Ал 27 құжатқа Елбасының қолы қойылып, өз күшіне енді. Сондай-ақ, сессия басталғаннан бері 22 халықаралық келісім ратификацияланды. Бүгінгі күні Мəжіліс

Ассамблея жылы (Соңы. Басы 1-бетте).

Соның ішінде ол Қазақстан Конституциясының «Қасым ханның қасқа жолы», «Есім хан ның ескі жолы» жəне Тəу ке ханның «Жеті Жарғысының» заңды жалғасы екендігін негіздеуге тырысты. Бұлардың бəрі де мемлекеттің ішіндегі тəртіпті реттеп, тату көршілік қағидаттарын сақтап, адамның құқы мен бостандығын қорғауға бағытталған, деді ол. Одан əрі Қазақстан Республикасы Конституциясынан осы сөздердің шындығын дəлелдейтін жолдарға тоқталды. Қазақстан Республикасы Конституциясының 20 жылдығын атап өтуге арналған шаралар қатарында И.Рогов біршама мəдени жəне спорттық жарыстар мен конкурстар ұйымдастырылып, елімізде жəне шетелдерде бірнеше дөңгелек үстелдер, ғылыми-практикалық конференциялар өткізілетінін тілге тиек етті. Сонымен бірге, Конституцияның 20 жылдығына арнайы мерейтойлық эмблеманың (логотипінің) үздік нобайына конкурс жарияланатынын ескертті. Мəдениет жəне спорт министрлігі «Қазақстан Конституциясына – 20 жыл» мерейтойлық медалін тағайындау мен дайындауды қамтамасыз ететіндігі де айтылды. Сондай-ақ, ескерткіш төсбелгілер мен

мерейтойлық маркалар да шығарылады екен. Конституциялық құқықтың дамуы мен 20 жылдағы сот жүйесінің жетілдірілу жолдарын көрсетуді мақсат еткен деректі фильмдер сериясы да əзірленетіні айтылды. Мемлекеттік əлеуметтік тапсырыс шеңберінде жастар ұйымдарының Конституцияның 20 жылдығын өткізу жөніндегі бастамаларын қолдау міндеті облыстар мен Астана жəне Алматы қалалық əкімдіктеріне жүктеледі екен. Ал ақпараттық жағынан қолдау, сондай-ақ, Конституцияның бақылау тəжірибесіне арналған арнайы монография шығару сияқты жұмыстар да тиісті министрліктерге тапсырылғаны айтылды. 2015 жыл – «Қазақстан халқы Ассамблеясының жылы» деп жарияланғаннан бері ҚХА оны өткізудің тұжырымдамасын дайын даған екен. Осы тұжырымдама жөніндегі баяндаманы ҚХА Төрағасының орынбасары – Қазақстан халқы Ассамблеясы Хатшылығының меңгерушісі, Мемлекеттік комиссия төрағасының орынбасары Ералы Тоғжанов баяндап берді. Ассамблея жылы дегеніміз – Ассамблеяның жеке мерекесі емес, бұл Тəуелсіз Қазақстанның бейбітшілік жəне келісім саясатының жылы; халқымыздың жарасымды ынтымағы мен берекелі бірлігінің арқасында қол

жеткізілген жемістер жылы; халықтың даналығына негізделген Нұрсұлтан Назарбаевтың келісім моделінің жылы; бірлігі баршамыздың бойымызға қуат беріп, сенімімізді нығайтатын Тəуелсіздіктің ұлы рухы асқақтайтын жыл, деді ол. Сонымен қатар, ол Қазақ хандығының – 550, Ата Заңымыздың – 20, Ұлы Жеңістің 70 жылдық мерейтойларын атап өтетін жыл, деді. Елбасы Тəуелсіздіктің өмірлік философиясы – Мəңгілік Ел деп жариялады. Ассамблея жылының басты идеясы да: «Менің елім – Мəңгілік Ел» деген ұғымға негізделген. Бұл идея біздің халқымызды біріктіретін жəне «Қазақстан-2050» Стратегиясының іргетасын қалап, «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жолдауында көрсетілген басты құндылықтарды негізге алады. Бұл құндылықтар уақыт тезінен өткен, дұрыстығы тарихпен дəлелденген Қазақстан жолының тəжірибесі, деді Е.Тоғжанов. Одан əрі ол тұжырымдаманың Ассамблея жылын өткізуге арналған барлық шараларға ақпараттық-ұйымдастырушылық бірлік жəне əдістемелік үйлесімділік тұрғысынан бірізділікке бастау шеңберінде жасалғанын атап өтті. Соның ішінде тұжырымдамада Ассамблеяның негізгі мақсаты – Қазақстан халқының бірлігін нығайту, қоғамды Мемлекет басшысының

Діни сауаттылыќтыѕ маѕызы жоєары Кеше Орталық коммуникация қызметінде өткен дəстүрлі брифингте діни сауаттылықты арттырудың маңызы сөз болды. Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Модератор алғашқы болып сөз берген Мəдениет жəне спорт вицеминистрі Марат Əзілханов: «Бүгінгі таңда Қазақстанда дін саласындағы мемлекеттік саясат үш бағытта жүріп жатыр. Оның бастысы – еліміздегі дінаралық келісімді əрі қарай нығайту. Екінші бағыт – бүкіл діни бірлестіктерге қатысты жұ мыстардың бəрін дін саласындағы заңнама аясында жүргізу, жəне үшінші – дін саласында адамның, қоғамның, мемлекеттің мүддесіне қайшы келетін əрекеттерге қарсы тұру. Экстремистік, радикалдық мақсатқа дінді қолдануға жол бермеу бағытында өрбуде», деді. Əрі қарай шешен, жалпы, елдегі діни ахуалға тоқтала кетсек, қоғамда жүргізілген сауалдама нəтижесінде еліміздегі азаматтардың 85 пайызы қазіргі діни ахуалды тұрақты əрі қолайлы деп бағалайды дей келе, əрі қарай əлде де елімізде шешімін таппаған проблемалар мүлде жоқ деп айтуға болмайтынын

алға тартты. Кейбір азаматтар, немесе кейбір мүдделі топтар дін атын жамылып, адамның денсаулығына, отбасы мен мүлкіне зиян келтіретін əрекеттерге барып жатыр. Осындай топтар өздерін еліміздің тарихына, мəдениетіне, салт-дəстүріне қарсы қойып, оларды қабылдамай, діни көзқарастардың бұрыс бағытында кетіп, экстремистік жолға түссе, бірсыпырасы жиһадты басқаша ұғынып, шекара асып, басқа елдерге аттанып, «ақиқатты» сол жақтан іздеуде. Мұның ішкі себебі – діни сауаттылықтың кемдігі, дінтануда сауаттылықтың аздығы мен тəрбие мəселесінің олқылығы, деген ойымен бөлісті. Бұл – жалғыз мемлекеттің ғана жұмысы емес, бүкіл қоғам болып жұмыла, əр отбасы, əр азамат атқарар жүк, деген оның сөзінен соң журналистерге Мəдениет жəне спорт министрлiгi Дiн iстерi комитетiнiң төрағасы Ғалым Шойкин біраз мəлімет берді. Ол өз сөзінде ақпараттық жəне түсіндіру жұмыстарына баса назар аударды. Оның айтуынша, бүгiнде интернет-кеңiстiкке бақылау жүргiзіліп, деструктивтi ақпараттары бар дiни бағыттағы сайттар қаралып, биылдың өзінде 8 мыңнан астам сайтқа талдау жасалған жəне тиiстi органдарға 244 сайтқа шектеу жасау жөнiнде ұсыныс жіберілген көрінеді. Саралау нəтижесінде 100-ден

астам бейнематериалды Қазақстанда таратуға тыйым салынып, сонымен қатар, өңірлерде де дін проблемаларын зерттеу орталықтары белсенді жұмыс істеуде екен. Комитет қызметкерлері жылдың басынан бері өңірлерге 80-нен астам сапар жасап, биыл 8 мыңнан астам интернет-сайттың мазмұны талдаудан өткізіліпті. 2013 жылдан бері жұмыс істейтін ақпараттық-ағартушылық E-Islam порталында ағымдағы жылы 8600-дей ақпараттық материал жарияланып, порталға кірушілердің жалпы саны да 225 мыңнан асып түскенін айтқан ол тəулік бойы жəне тегін жұмыс істейтін «114 – Жедел желі» ұйымдастырылғанын жəне оларға 700-ден астам адам хабарласып, арнайы діни білімі бар мамандардан консультация алғанын тілге тиек етті. Төраға келтірілген мəліметтерге жүгінсек, 2014 жылы 1,5 млн.-нан астам адам ақпараттық-түсіндіру жұмыстарымен қамтылып, оның 775 мыңын жастар құрапты. Қазіргі күні жастардың ғаламтор мүмкіндігін кеңінен пайдаланатынын ескерсек, атқарылған бұл жұмыстар алдағы уақытта жемісін беретініне үлкен үміт бар. Себебі, ақпараттық порталдан дұрыс бағыт алған жан се нім нен адасып, ислам дініне жат, дінбұзарлық қылықтарға бармасы анық.

қоржынында экономикалық жəне əлеуметтік маңызды салаларға қатысты 66 заң жобасы бар. Оның ішінде депутаттар бастамашы болған ең төменгі əлеуметтік стандарттар мен кепілдіктер туралы заң жобасын атап өтуге болады. Мəжіліс Төрағасы депутаттық корпусқа, саяси партиялар парламенттік фракцияларының, Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшелеріне, мемлекеттік орган өкілдеріне бірлескен табысты жұмыс үшін өз алғысын білдіріп, 2015 жыл Қазақстан үшін ең дамыған 30 елдің қатарына кіру, халықтың əлауқатын көтеру жолындағы тағы бір жемісті жылдардың бірі болатындығын жеткізді. *** Осы күні Мəжіліс Төрағасы ТМДға қатысушы мемлекеттер Парламентаралық Ассамблеясының атынан Мəжіліс депутаты Ольга Шишигинаға «Дене тəрбиесі мəдениетін, спорт жəне туризмді дамытуға қосқан үлесі үшін» құрмет белгісін, Мəжіліс депутаты Шавхат Өтемісовке жəне «Хабар», «Қазақстан» телеарналарының журналистері Ерлан Игісінов пен Ғабит Ұзақбайға Құрмет грамотасын табыс етті. Сəулебек БІРЖАН.

бейбітшілік пен келісім саясаты аясына шоғырландыру екендігі атап өтілген, дей келіп, одан əрі тұжырымдаманың құрамдас бөліктеріне тоқталып өтті. Соның ішінде Астананың маңызына тоқталған жері аталды. Астана – еркіндік пен Тəуелсіздіктің нышанына айналды. Ол халқымыздың өмір сапасындағы жаңа тарихының баспалдағына айналды. Астана – Қазақстан дамуының экономикалық, рухани, мəдени жəне өмір сапасы өсуінің басты нүктесі. Ассамблея жылындағы іс-шаралардың бəрі еліміздің Тəуелсіздік алған уақыттан бергі жетістіктерін көрсетуі, қазақстандық бірегейлікті қамтамасыз ететін рухани шоғырланудың қуатты факторы болуы тиіс. Сондай-ақ, Ассамблея жылындағы шаралар қоғамдағы бірлік, бейбітшілік пен келісімді тереңдетуге ықпал етуі керек. Бұл құндылықтар қоғамның адамгершілік императивіне айналуына мықты негіз болды, деді Е.Тоғжанов. Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамы туралы айтқанда, оның əлеуметтік əділдік қоғамы екендігін, сондықтан экономикалық жаңғыру əлеуметтік жаңғырумен толықтырылып, барынша қатар жүруге тиіс екендігі атап көрсетілді. Үкімет басшысы бекіткен Іс-шаралар жоспарында Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығына арналған мерейтойлық медаль дайындау туралы тапсырма да бар. Мемлекеттік комиссияның отырысына келгендерге оның сары түсті металдан жасалатын нобайы да көрсетілді. Сондай-ақ, мерейтойлық маркалар мен монеталар шығару ісі де жоспарға енгізіліпті. Шығармашылық топтарға Қазақстан халқы Ассамблеясының Төрағасы, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев туралы деректі фильмдер циклін, этностар өкілдерінің кітаптары сериясын шығару да жоспарланған. Мемлекеттік жəне ұлттық театрлардың Ассамблея жылына арналған қойылымдарын республика өңірлеріне гастрольдік сапармен шығару, көрнекі насихат құралдарының нобайларын əзірлеу жəне т.б. мəдени шаралар тиісті министрліктерге жүктелген. Тағы бір айта кететін мəдени шара – Қазақстан халқы этностарының музыкалық мұрасы деген тақырыппен қазақ, орыс жəне ағылшын тілдерінде музыкалық антология шығару қамтамасыз етіледі екен. Бұлар, əрине, Ассамблея жылында атқарылатын мəдени шаралардың бір парасы ғана. Мемлекеттік комиссия отырысының қорытындысы бойынша Мемлекеттік хатшы Г.Əбдіқалықова комиссия мүшелеріне бірқатар нақты тапсырмалар берді.

–––––––––––––––––––– Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Брифингте, сондай-ақ, журналистерге «Дін мəселелері жөніндегі ғылыми-зерттеу жəне талдау орталығы» республикалық мем ле кет тік мекемесінің директоры Айнұр Əбдірəсілқызы қолға алынған жаңа əдістемелік кешен жайын айтып берді. Оның құрамына оқулық, мұғалімдерге арнал ған қо сымша оқу құралы жəне хрес то матия кіргізіліпті. Қазір ол дін мамандарының сараптауына берілгенін айтқан ол еліміздегі бірқатар ЖОО-ларда дінтану факультеттері ашылғанынан да хабардар етті. Журналистер шақырылған лауазым иелеріне сұрақтар қойды. Мəселен, қазіргі күні шетелдерге кетіп, түрлі қарулы қақтығыстарға қатысып жүрген отандастарымызға қатыс ты сауалға олардың денi адасып жүр, себебi, қарулы сес көрсететiн деструктивтi ағымдар оларды тарту үшiн түрлi айла-шарғы, насихаттарға барады. Əсiресе, дiнге берiлген жасөспiрімдердi азғырып, олардың діни сауаттарының төмендігін өз пайдаларына асырып жүр. «Қарулы қақтығыстардағы қазақстандықтар түрлi жолдармен шығып кеткен, оның бiр бөлiгi – оқу оқуға, екiн шiсi емделуге деп шекара ас қан. Демократиялық ел ретiнде бiз адамдарға шетелге шығуға, көшiп-қонуға тыйым сала алмаймыз. Оларды заң бойынша қатаң жаза күтiп тұр. Сондықтан түрлi бəлекеттерге атсалысып жүргендер жазасын алады», – дедi Ғ. Шойкин.

5

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 24 желтоқсандағы №1370 қаулысымен мақұлданған

Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің экономикалық саясаттың 2015 жылға арналған негізгі бағыттары туралы МƏЛІМДЕМЕСІ 2014 жылы Қазақстан экономикасының дамуы үшін сыртқы факторлардың нашарлағаны байқалды. Украина төңірегіндегі оқиғаларға байланысты əлемде экономикалық өсу жалпы баяулады жəне геосаяси тұрақсыздық ұлғайды. Ресей жəне Еуропалық одақ (бұдан əрі – ЕО) елдері мен АҚШ арасында өзара санкциялардың енгізілуі Ресейдегі өсу қарқынының құлдырауына жəне макроэкономикалық жағдайдың тұрақсыздануына əкеп соқтырды. АҚШ ішкі жалпы өнімінің (бұдан əрі – ІЖӨ) өсу қарқынының нығаюы, сан жағынан жеңілдету бойынша федералдық резервтік жүйенің үшінші бағдарламасының тоқтатылуы аясында АҚШ доллары нығайып, пайыздық мөлшерлемелер жоғарылауда. Көрсетілген факторлардың нəтижесінде, сондай-ақ АҚШ-та тақтатас мұнайын өндірудің ұлғаюы аясында Brent маркалы мұнайдың əлемдік бағасы 2014 жылғы маусымның соңындағы бір баррель үшін 155 доллардан 2014 жылғы 22 желтоқсанда бір баррель үшін 63 долларға дейін (45,2%-ға) төмендеді. Осының аясында Қазақстан экономикасы 2014 жылғы 11 ай ішінде 4,2%-ға өсті. 2014 жылғы қаңтар-қазанда Қазақстан Республикасының сыртқы сауда айналымы 2013 жылғы осындай кезеңмен салыстырғанда 8,3%ға қысқарды. Мұнай мен негізгі металдардың əлемдік бағаларының төмендеуіне, мұнай, көмір, ферроқорытпалар, мыс жəне алюминий экспортының физикалық көлемінің қысқаруына байланысты тауарлар экспорты 4,9%-ға төмендеді. Машина мен жабдықтар, химия өнімдері жəне азық-түлік тауарлары импортының азаюы есебінен тауарлар импорты 14,5%-ға азайды. Осы сыртқы экономикалық үрдістердің 2015 жылы Қазақстан экономикасы үшін тəуекелдері бар. Осындай жағдайларда 2015 жылы экономикалық саясат елдегі əлеуметтік-экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін сыртқы факторлардың салдарын нивелирлеуге бағытталатын болады. Қазақстан Республикасының Үкіметі (бұдан əрі – Үкімет) мен Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі (бұдан əрі – Ұлттық Банк) саясатының негізгі мақсаттары макроэкономикалық жəне қаржылық тұрақтылықты сақтау, сондай-ақ экономикалық өсуді қамтамасыз ету жəне қазақстандық экономиканың бəсекеге қабілеттілігін арттыру болады. 2015 жылы экономикалық саясаттың негізгі бағыттары: 1) «Нұрлы жол» инфрақұрылымды дамытудың 2015 – 2019 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асыру арқылы контрциклдік экономикалық саясатты жүргізу, қазақстандық экономиканың бəсекеге қабілеттілігін жоғарылату əрі шағын жəне орта бизнесті қолдау; 2) макроэкономикалық тұрақтылықты сақтау; 3) қаржы жүйесін нығайту жəне банк секторын сауықтыру арқылы қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету. 1. Контрциклдік экономикалық саясат Үкімет пен Ұлттық Банктің саясаты нақты экономикалық өсімнің 2015 жылға арналған нысаналы 4-5% деңгейіндегі нысаналы параметрлеріне қол жеткізуге бағытталады. 2014 – 2015 жылдары экономикалық өсуді жəне жұмыспен қамтуды қолдау үшін 2014 жылдың ақпанында Мемлекет басшысының бастамасы бойынша Ұлттық қордан 1 трлн. теңге бөлінді. Осы қаражат шеңберінде 2015 жылы 500 млрд. теңге мөлшеріндегі екінші транш шағын, орта жəне ірі кəсіпкерлік субъектілеріне қосымша жеңілдікті кредит беруге жəне банк секторын сауықтыруға бағытталады. Бұдан басқа, арнайы экономикалық аймақтардың жəне «ЭКСПО-2017» инфрақұрылымы объектілері нің құрылысы қаржыландырылатын болады. Экономиканың орнықты өсуін қамтамасыз ету жəне жұмыспен қамтуды қолдау үшін «Нұрлы жол» жаңа экономикалық саясаты іске асырылады, оны іске асыру үшін 2015 – 2017 жылдар аралығындағы кезеңде жыл сайын Ұлттық қордан 3 миллиард теңге бөлінеді. «Нұрлы жол» инфрақұрылымды дамытудың 2015 – 2019 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында инфрақұрылымды 7 негізгі бағыт бойынша дамыту көзделген. Бұл көліктік-логистикалық, энергетикалық жəне индустриялық инфрақұрылымдардың дамуы. Сонымен қатар, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты, сумен жəне жылумен жабдықтау желілерін жаңарту, мектептер мен тұрғын үйлер салу жұмыстары, сондай-ақ шағын жəне орта бизнестерді қолдау жүзеге асырылады. Халықаралық қаржы ұйымдарымен бірге 13,5 млрд. АҚШ доллары сомасына шағын жəне орта бизнесті (бұдан əрі – ШОБ), тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты жаңғырту, жол салу, электр энергетикасын дамыту, жаңартылатын энергия көздерін дамыту саласындағы жобаларды іске асыру басталады, оның ішінде 9 млрд. АҚШ доллары халықаралық қаржы ұйымдары есебінен қаржыландырылады. Жаңа экономикалық саясат біздің экономи камызда құрылымдық реформаларды жалғастыруға бағытталады. Бұл көліктік, энергетикалық, индустриялық жəне əлеуметтік инфрақұрылымдарды, шағын жəне орта бизнесті дамыту арқылы бəсекеге қабілеттілікті, өнімділікті жоғарылату жəне экономиканың құрылымын жақсарту болып табылады. Осы салаларға инвестициялар экономиканың өсуі мен жұмыспен қамтуға ең көп мультипликативтік əсер етеді жəне болашақта орнықты дамудың негізін қалыптастырады. Оң сыртқы сауда сальдосын қолдау мақсатында қазақстандық экспортты қолдау қамтамасыз етілетін болады. ЕО-ға экспорттаушылар үшін қолданылатын мөлшерлемелерден (шетелдік валютада 2-3%) аспайтын мөлшерлемелер бойынша сауда жəне экспорттық қаржыландыру тетіктері əзірленеді. Ел экономикасын одан əрі индустрияландыру саясаты өңірлік ерекшелікті ескере отырып, белгілі бір басым секторлардағы өңдеуші өнеркəсіпті дамытуға бағытталған индустриялық-инновациялық дамудың екінші бесжылдығы шеңберінде жүргізіледі. Елде іскерлік белсенділікті одан əрі қолдау үшін Ұлттық қордан 2015 жəне 2016 жылдары жыл сайын 100 млрд. теңге бөлінетін болады. Бұл қаражат «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ пен «Қазақстан даму банкі» АҚ-тың банкаралық кредиттеуінің қолданыстағы бағдарламасын пайдалана отырып, шағын, орта жəне ірі кəсіпкерлік субъектілерін кредиттеуге, оның ішінде ШОБты қаржыландыруға – 100 млрд. теңге жəне ірі кəсіпкерлікті қаржыландыруға – 100 млрд. теңге бағытталады. Доллармен алынған қарыздар бойынша борыштық жүктемені төмендету жəне ШОБтың іскерлік белсенділігінің тоқтатылуына жол бермеу мақсатында халықаралық қаржы институттарынан қарыз тартуды жеделдету арқылы ШОБ-ты ұлттық валютада кредиттеуді жүзеге асыру жалғастырылатын болады. Бизнес секторының инвестициялық

шығыстарының өсуін ынталандыру мақсатында Бизнестің жол картасы-2020 шеңберінде шағын жəне орта бизнесті кредиттеудің өсімін, лизингтік операцияларды кеңейтуді, ИИДМБ-2 жобаларын қаржыландыруды қолдау, «Агробизнес 2020» бағдарламасы шеңберінде агроөнеркəсіптік кешенді қаржылай қолдау жалғастырылады. Жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету үшін Жұмыспен қамтудың жол картасы 2020 шеңберінде шаралар қабылданатын болады. 2. Макроэкономикалық тұрақтылық үйлестірілген ақша-несие жəне салық-бюджет саясаты мен инфляция деңгейін жоспарланған 6-8 % дəлізде ұстап тұру есебінен қамтамасыз етіледі. Ақша-несие саясатында орта мерзімді кезеңде инфляциялық таргеттеуге көшу үшін негіз қалыптастырылатын болады. Инфляциялық таргеттеу теңгедегі жинақтардың нақты кірістілігін арттыруға жəне күтілетін инфляцияны төмендетуге мүмкіндік береді. Ақша массасын реттеу инфляциямен арақатынастылықта жүзеге асырылады. Валюталық саясат казақстандық экономиканың ішкі жəне сыртқы бəсекеге қабілеттілігі арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етуге бағытталады. Сонымен бірге, теңгенің айырбас бағамының шұғыл ауытқуларына жол берілмейді. Валюта нарығында алыпсатарлықты шектеу бойынша шаралар қабылданады. 2015 жылы Ұлттық Банк Үкіметпен бірлесіп, қолма-қол шетелдік валюта нарығында айырбас пункттерінің қызметіне қойылатын талаптарды арттыру бөлігінде заңнамаға өзгерістер енгізеді. Ұлттық Банктің халықаралық резервтерін барабар деңгейде ұстап тұру жөніндегі саясат Ұлттық Банктің алтын-валюта қорлары көлемінің тауарлар мен көрсетілетін қызметтер импортының 3 айлық көлемінен төмен азаюын болдырмау арқылы да жалғастырылатын болады. Салық-бюджет саясаты Жаңа бюджет саясаты тұжырымдамасына сəйкес бюджеттің тепе-теңділігін қамтамасыз етуге бағытталады. Салық саясаты экономиканың инвестициялық тартымдылығын арттыруға жəне өңдеуші өндірістердің өсуін ынталандыруға бағытталатын болады. Бұл ретте кəсіпорындарға салықтық жүктеменің өсімі көзделмейді. Тапшылық жөніндегі фискалдық шектеулер бойынша бюджет шығыстарын айқындау, мемлекеттік міндеттемелердің кезең-кезеңмен өсуі, жекеше сектордың инвестицияларын бюджеттік инвестициялармен ауыстыруды болдырмау бюджет саясатын қалыптастырудың негізгі тəсілдері болып табылады. Республикалық бюджетке жүктемені азайту мақсатында қоса қаржыландыру шарттарында инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыру үшін халықаралық қаржы ұйымдарының сыртқы қарыздары тартылады жəне мемлекеттік-жекешелік əріптестік тетіктері пайдаланылады. 3. Қаржылық тұрақтылыққа əлемдік экономикадағы ықтимал жаһандық тепе-теңсіздік тудырған кері əсерлерді барынша азайтуға, сондай-ақ қаржы жүйесінің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз етуге бағытталған шаралар кешенімен қолдау көрсетіледі. Қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету жөніндегі шаралар кешенін іске асыру Қазақ стан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасына сəйкес жүргізілетін болады. 2015 жылы қаржы жүйесін реттеу саясатының негізгі басым бағыттары: 1) экономикада ұлттық валютаның рөлін арттыру; 2) экономиканы кредиттеуді одан əрі ұлғайту үшін банктердің теңгелік өтемділігінің өсуін ынталандыру; 3) банк секторын сауықтыру болып табылады. 1. Ұлттық валютаның экономикадағы рөлін арттыру мақсатында мынадай шаралар қабылданатын болады: 1) теңгедегі жинақтарды ынталандыру мақсатында салымшыларға кепілдік берілетін, «Қазақстандық депозиттерге кепілдік беру қоры» АҚ теңгедегі депозиттер бойынша төлейтін сомасы капиталдандыруды ұлғайта отырып, 5 млн. теңгеден 10 млн. теңгеге дейін ұлғайтылады; 2) халықтың доллардағы кепілдік берілетін депозиттері бойынша ұсыным берілетін сыйақы мөлшерлемесінің ең жоғары мөлшері жылдық 4 %-дан 3 %-ға дейін төмендетіледі; 3) тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің бағаларын шартты бірліктермен белгілеуге тыйым салынады. 2. Экономиканы кредиттеуді одан əрі ұлғайту үшін банктердің теңгедегі өтімділігін өсіруді ынталандыру мақсатында мынадай шаралар қабылданатын болады: 1) қажет болған жағдайда пруденциалдық реттеудің жекелеген нормаларын уақытша төмендету мүмкіндігі қарастырылады; 2) коммерциялық банктердегі өтімділіктің тапшылығына жол бермеу үшін оларға теңгедегі өтімділік беріледі. 3. Банк секторын сауықтыру мақсатында мынадай шаралар қабылданатын болады: 1) банктердің проблемалық активтерінің деңгейін азайту жөніндегі жұмыс жалғастырылады. «Проблемалық кредиттер қоры» АҚ жарғылық капиталы 250 млрд. теңгеге қосымша ұлғайтылады, оның банктермен ынтымақтастығының тиімділігін арттыру бойынша жұмыс жалғастырылады. Проблемалық активтермен жұмыстың басқа тетіктерін жетілдіру, оның ішінде ұйымдардың жұмыс істемейтін активтерді басқару бойынша қызметін, салық салу мəселелерін (салықтық əкімшілендіру) жетілдіру де басым бағыттар болады; 2) реттеу саясаты саласында «Базель III» банктер капиталының жеткілікті болуының жаңа стандарттары кезең-кезеңмен енгізіледі. Бұл ретте жаңа стандарттарға біртіндеп жəне ауыртпалықсыз көшу мақсатында бірінші кезеңде банктерге капиталдың, капитал құрамдауыштарының жеткілікті болуы бөлігінде неғұрлым жұмсақ талаптар белгіленеді. Ұлттық Банк қалыптасып отырған экономикалық жағдайды ескере отырып, банктердің капиталдың жеткілікті болуының жаңа нормативтерін орындауын мониторингтеуді жүзеге асырады. Тұтастай алғанда, 2015 жылы экономикалық саясат сыртқы теріс факторлардың салдарын жұмсартуға, елдегі əлеуметтік-экономикалық жағдайдың тұрақтылығын нығайтуға бағытталады. Қаржы секторын сауықтыру, макро экономикалық тұрақтылықты сақтау жəне экономиканы əртараптандыру арқылы қазақстандық экономиканың бəсекеге қабілеттілігін арттыру жөніндегі міндеттер шешіледі. Аталған шаралар елдің макроэкономикалық дамуының қол жеткізілген оң нəтижелерін сақтау жəне экономиканың одан əрі тұрақты өсуін қамтамасыз ету үшін теңгерімделген сипатта болады. Сыртқы нарықтардағы ахуал нашарлаған жағдайда, Үкімет пен Ұлттық банк елдегі əлеуметтік-экономикалық тұрақтылықты сақтау жөнінде қосымша шаралар қабылдайды.


6

www.egemen.kz

25 желтоқсан 2014 жыл

Павлодарлыќ кəсіпорындар ЭКСПО-2017 ќўрылысына ќатысуєа мїдделі

 Мəселенің мəнісі

Єылымды ќаржыландырудыѕ жаѕа ќаєидаттары 2015-2017 жылдарға арналған ғылыми бағыттағы гранттық жəне бағдарламалы-мақсаттық қаржыландыруға берілген ұсыныстарды мемлекеттік ғылыми-техникалық талдау қалай жүргізіледі? Осыны білу мақсатында аталған іспен айналысатын «Мемлекеттік ғылыми-техникалық талдаудың ұлттық орталығы» АҚ президенті Асанбай ЖҰМАБЕКОВТІ əңгімеге шақырдық. – Асанбай Құдайбергенұлы, Мемлекеттік ғылыми-техника лық талдаудың ұлттық орталығы ҚР Білім жəне ғылым ми нистрлігіне қарасты ұйым ретінде жуырда құрылды. Жұрт шылық бұл меке мені ғылымға берілген бюд жет тік қаржыны бөліп отыратын ұйым деп түсінеді. Сондықтан қо ғам да, əсіресе ғылыми ортада, бұл ұйымның қызметіне қатысты ықылас барған сайын арта түсуде. Осындай ерекшелікке байланысты оның қызметіндегі ашықтық пен жариялылыққа жоғары талаптар қойылғандығын да білеміз. Осы пайымдаулар қаншалықты рас жəне бүгінгі таңда Талдау орталығы немен шұғылдануда? – Мемлекеттік ғылыми-техникалық талдаудың ұлттық орталығы шынында да жақында, яғни «Ғылым туралы» заң қабылданғаннан кейін, 2011 жылы құрылған болатын. Бұл ғылымды басқару дың жаңа үлгісін жүзеге асыру қолға алынып жатқан, атап айтқанда ғылымды үш үлгі бойынша – базалық, гранттық жəне бағдарламалы-мақсаттық құрылым бойынша қаржыландыру іске асырыла бастаған кез болатын. Өйткені, сонау кеңестік кезеңін қоса алғанда осыған дейін Қазақстанда дəл бүгінгідей, ғылыми жұмыстарды «peer-review» пішімінде талдауды ұйымдастыру тəжірибесі болмаған еді. Айта кететін жайт, Орталық тікелей қаржыны бөлумен айналыспайды, бірақ жобаларды қаржыландыру жөніндегі қажетті шараларды қабылдау үрдісіндегі қатардағы буынның бірі болып табылады. Мұны ескертіп отырған себебім, ғалымдардың осы мəселе бойынша ақпараттандырылуы тұрғысында кемшіліктер бар екендігін жасыруға болмайды. Міне, осыдан барып, проб лемалардың байыбына бар май, жаңа талаптармен мұқият таныспай жатып əртүрлі алыпқашпа əңгімелерге еріп кету шілік те жоқ емес. Сондықтан да қаржыландырудың жаңа үлгісінің қызметі мен құры лы мының тетіктерін оқып, түсіну аса маңызды демекпін. Байқаудың барлық кезеңдері ашық өтетіндіктен осы жаңа жүйе бойынша біреулердің мүдделерін қорғау немесе ықпал ету мүмкін ді гі мейлінше шектелген. Біріншіден, Ғылым комитеті немесе салалық уəкілетті орган гранттық немесе бағдарламалық қар жы ландыру байқауы туралы БАҚ арқылы хабарлама береді, ұсы ныстар хабарлама берілген күннен бастап кем дегенде 30 күн бойы қабылданады. Екіншіден, егер байқаудың ұсынысы сауат ты рəсімделген болса, яғни байқау құжаттарына қойылатын талапта р ға сəйкес келген жағдайда жəне Комитет тарапынан қандай да бір себептермен шегерілмеген жағдайда, ол Талдау орталығына бе ріледі, мұнда ол тіркеуден өтеді, білік ті эксперттер таңдалады, жəне Мемлекеттік ғылыми-техникалық талдаудың қорытындысы жасалады. Мұндағы айта кететін тағы бір жайт, жұмыс барысында тəуелсіз сарапшыларды таңдауға

жəне олардың қорытындыларына ешкім ықпал ете алмайды. Біздің жұмысымыздың жариялылығын көтеру мақсатында біз келіп түс кен барлық жұмыстарды сайтта жариялаймыз. Өтінім берушінің өз жұмысының талдауға түсу барысын қадағалап, егер біздің тізімімізде жоқ болса Ғылым коми тетінен оның қандай себептермен шегерілгенін анықтап біліп отыруға мүмкіндігі бар. Өтінімдер тіркелгеннен кейін талдау кезеңдері өткізіледі. Сарапшыларды іздеу жəне анықтау, келісімдер жасау, эксперттік қорытынды алу, эксперттік топтардың мүшелері арасында тиісті өлшемдер бойынша ұпайларды есептеу жұмыстары жүргізіліп, осылардың нəтижесінде МҒТТ түпкілікті қорытындысы шығарылады. МҒТТ нəтижелері Орталықтың ресми сайтында дер кезінде жарияланады. Сарапшылардың жағымды бағасын алған жұмыстар түпкілікті шешім шығару үшін Ұлттық ғылыми кеңестерге (ҰҒК) жіберіледі. Міне, осындай күрделі көп салалы сараптау жұмысы жүргізіледі. Келіп түскен көптеген жобалардың ішінен ғылыми жаңашылдығы жоғары, жүзеге асырылуы мен алға қойылған мақсаты айқын, қарастырылып отырған проблемалық мəселені шешудегі басымдылығы бар ең мықтылары таңдалынып алынады. – Мысалы, менде өте маңызды ғылыми жоба бар, менің па йым дауымша, ол 99 пайыз қаржыландырылуға тиіс. Бірақ, өкінішке қарай, оны бір формалдық себептермен кері қайтарды делік. –Сіз əдеттегі жағдайды суреттедіңіз. Əрбір зерттеуші өзінің еңбегін жоғары бағалайды, оны қаржылай қолдауға лайықты аса маңызды еңбек деп санайды. Бұл бір есептен дұрыс та. Өйткені, əдетте ғылыммен идеялары мен ар ман дары асқар тау дай аза маттар айналысады. Де ген мен де, қойылып отырған талап тардың талдаудың жоғары сапалылығын қамтамасыз ету үшін қажет екендігін түсінуіміз керек. Сонымен бірге, ақпараттың толықтығы, оның қолжетімділігі жобаны қаржыландыру туралы шешімдер қабылдау кезеңінде маңызды рөл атқаратындығын түсінуіміз керек. Əрбір үміткер ұсынып отырған жобасы үшін жеке жауап береді, мұнда ол тек идеяларының маңыздылығы үшін ғана емес, сондай-ақ ұсынылған құжаттардың байқаудың барлық ережелеріне сəйкес толтырылуына да жауапты болып табылады. Егер мəселені нақтырақ қарайтын болсақ, жобаны кері қайтарудың негізгі формалдық себебі, оның сауатсыз рəсімделуі болып табылады. Кейбір ғалымдардың арызды толтыруға толыққанды мəн бермейтіндігі құпия емес. Атал мыш үрдістің формалды екендігі жəне айтарлықтай күрделі шаруа емес екендігіне қарамастан, бұл кейбір ғалымдар үшін кедергі болып та жүр. Ал мұндағы табыстың шешімі қарапайым: Байқау дың талаптарымен мұқият танысып, өтінімнің əрбір бөлімін сауатты толтыру керек.

Осыған қосымша айтарым, ғылым əлемі бəсекелестікке толы екендігін естен шығармаған абзал. Байқауға таңдау талаптарына толық жауап беретін, жоғары ұпай жинаған жəне ҰҒК шешімімен мақұлданған жұмыстардың да түсуі əбден мүмкін. – Автордың аты-жөнінде қате кетсе, жұмыс кері қайтарыла ма? – Атауында қате сирек болады. Бұл ретте өтінімнің мақсаты мен мазмұны бойынша қойылатын талаптар маңыздырақ, демек он дағы қателердің де залалы күш тірек. Осы жағдайға, яғни берілетін өтінімдердің сапасын көтеру мақсатында Талдау орталығы жыл сайын еліміздің аймақтарында байқау құжаттары мен өтінім беру талап тарын түсіндіруге арналған арнайы семинарлар өткізіп тұрады. Биылғы жылы біз Астана, Алматы жəне Шымкент қалаларында 3 мыңнан аса ғалымдардың басын қосқан жиындар өткіздік. Осыған орай гранттық жəне бағдарламалы-мақсаттық қаржыландыруға берілген өтінімдер санының өскен дігі де байқалады. Екінші жақ тан алғанда, бұл дегеніміз еліміздегі ғылыми белсенділіктің арт қандығының белгісі. Мен осы сан артықшылығының сапа артықшылығына айналатынына сенемін. – Əрине, бұл біздің ғалымдар үшін өзінің ғылыми мүмкіндігін жүзеге асыруға қаржы алудың қосымша мүмкіндігі. Қазіргі таңда талдауға қанша жұмыс түсті? Мемлекетпен жобаларды жүзеге асыруға қанша қаржы бөлінді? Жұмыстарын тапсырғандар күту режимінде тұрады. Олардың нə тижелері қашан белгілі болады? – Биылғы жылы гранттық жəне бағдарламалы-мақсаттық қаржыландыру байқауы тамыз, қазан айларында жарияланды. Біз қазір талдау жүргізу кезеңіндеміз. Орталыққа гранттық қаржыландыруға барлығы – 4884 арыз жəне бағдарламалы-мақсаттық қаржыландыруға 195 өтініш түсті. 2015-2017 жылдар аралығындағы үш жылдық кезеңге жалпы қаржыландырудың көлемі гранттар бойынша 19 млрд. теңге құрайды. Бұл əрине қуатты қолдау құралы болып табылады. Қазақстанның əлемнің ең да мыған 30 елінің құрамына кіруі жолындағы стратегиялық бағытын жүзеге асыру шеңберінде отандық ғылым инновациялық дамудың қозғалтқышы болуы тиіс. Технологиялық жəне экономикалық прогрестің өсуіне ықпал етіп, мемлекеттің дамуында негізгі рөл атқаруы басты мəселе. Осылайша, мемлекеттік ғылыми-техникалық талдау аяқталғаннан кейін, бұл жылдың аяғына таман болады, біз жағымды баға алған жұмыстарды Ұлттық ғылыми кеңестерге береміз. Түпкілікті қорытындылар біздің www.ncste.

kz. сайтымызда жарияланатын болады. – Сіздер сарапшылардың кəсіптік біліктілігін, қорытындыларының құпиялығы мен нақтылығын қалай анықтайсыздар? – Орталық тұрақты негізде сарапшылар туралы мəліметтер базасын қалыптастыру жөнінде жұ мыстар жүргізіп отырады. Тек биылғы жылдың өзінде оған мыңнан аса адам қосылды. Талдау барысында біз ротация қағидатын ұстанамыз, яғни экс перттік базаның 1/3 бөлігі тұрақты түрде жаңарып отырады. Біз отандық эксперттерді таңдау практикасын енгізудеміз. Оның өлшемдері бұрындары тек шетелдік рецензенттерді-индекс Хирша (Н-индекс) ғалымын іздестіру кезінде пайдаланылып келген. Бұрындары мұндай тəжірибе бізде болмаған. Сондықтан негізінен өтінім тапс ырушылардың халықаралық дəйектемелі басылымдарда жарияланған жұмыстарының барлығы ескерілетін. Енді биыл осы көрсеткішті гуманитарлық, қоғамдық, саяси жəне əлеуметтік ғы лым дардан басқасында «5» баллдық жүйеге сəйкес келетін халықаралық стандарттарға дейін көтердік. Бүгінгі жағдайда біздің оқымыстылардың жұмыстарын негізінен шетелдік сарапшылар талдайды. Əрине, осы мəселе бойынша да пікірталастың болуы мүмкін екендігін жоққа шығармаймыз. Бірақ біздің пайымдауымызша, қалай алып қарағанда да, бағалау деңгейі жоғары болуы шарт жəне біздің ғалымдар осындай қатаң талаптардан өтуі керек деп есептейміз. Тағы бір жаңашылдық, биылғы жылы сарапшының жобаның зерттеу тобының мүшелері туралы ақпаратпен таныса алатындығы практикаға енгізілді. Бірақ өтінім беруші оның жұмысына кімнің баға беретіндігін білмейтін болады. Құпиялылық қол қойыл ған келісіммен бекітіледі, онда сарапшының кімнің жұмысына сараптама жасаған дығын жариялауға тыйым салынатындығы атап көрсетілген. Сарапшыларды іздеу халықаралық ғылымиметрикалық платформа негізінде жүргізіледі: Thomson Reuters (Web of Science, InCites), Elsevier (Scopus, Reviewer Finder, Scival Funding); мұнда да біз жоғары планка қойып, соны ұстап тұрамыз. Осындай қатаң іріктеуді қаламайтын ғалымдардың да бар екендігін жасырмаймын. Менің ойымша, проблема ғылыми этиканың жазықтығында жатыр, ғылыми қауымдастық қайта құрылып, фундаментальді, сонымен бірге, қолданбалы сипаттағы зерттеулерге шынайы үлес қосуға дайын болып, қоғам мен экономиканың шынайы жəне стратегиялық қажеттіліктеріне бағыт алуы тиіс. Бүгінгі күні қазақстандық ғы лы ми-техникалық талдау институты толық аяқтанды деп айтуға бо лады. Ол салыстыра тексерілген инновация мен технология бағыты мен келеді, ең үздік əлемдік стан дарт тар негізінде жұмыс істеуде, қатаң кри терийлерді басшылыққа алады, талаптың жоғары деңгейін ұстанады жəне осы жұмыстардың бəрі отандық ғылымның əлемдік деңгейге дейін өсуі үшін жасалуда екендігін атап өткім келеді. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Сұңғат ƏЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан».

23 желтоқсанда «Астана ЭКСПО-2017» ҰК» АҚ Басқарма Төрағасы Талғат Ермегияев Павлодар облысына жұмыс сапарымен келді. Ұлттық компания басшысы Павлодар облысының əкімі Қанат Бозымбаевпен кездесіп, аймақтағы өнеркəсіптік кəсіпорындардың көрмесін аралап көрді. Сым-өткізгіш өнімдерді, крандарды, жүк көтергіш тетіктерді, құрылыс арматурасын, дəнекерлеу аспаптарын жəне құрылыс материалдарын шығаратын өңірдегі 20-дан астам өнеркəсіптік кəсіпорындар осында өздерінің өнімдерін ұсынды. Кездесу қорытындысы бойынша «Астана ЭКСПО-2017» Ұлттық компаниясы жəне Павлодар облысы əкімдігі арасында ынтымақтастық туралы Меморандумға қол қойылды. Бұл маңызды құжат павлодарлық кəсіпорындарға көрме кешенінің құрылысына белсенді қатысуға зор мүмкіндік береді. Сонымен қатар, ЭКСПО-2017 нысандарын салатын бас мерді герлер мен павлодарлық тауар өндірушілері арасында ынтымақтастық туралы тоғыз

мемо рандумға қол қойылды. Атап айтқанда, астаналық «Mabco construction s.a.» құрылыс фирмасы жəне павлодарлық қара жəне түсті металдардан түрлі өнімдер шығаратын «Кастинг» болат құю зауыты өзара əрекеттесу туралы келісті. Сондай-ақ, ЭКСПО нысандар құрылысының бас мердігері «Базис ҚК» компаниясы «ҚазБитумҚызмет» (жабындық жəне су өткізбейтін материалдар өндірісі) жəне «МВИ зауыты» ЖШС-мен ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қойды.

Отандық тауар өндірушілерімен меморандумдарға қол қоя отырып, «Астана ЭКСПО-2017» Ұлттық компаниясы ел аймақтарын ең ірі жобаны дайындауға тар туға ниетті. Осылайша, компания Астанадағы көрме кеше нінің құрылысына қажетті материалдардың өндірісімен айналысатын шағын жəне орта бизнес субъектілерін жұмыспен қамту туралы Елбасының тапсырмасын орындауда, деп хабарлады «Астана ЭКСПО-2017» Ұлттық компаниясы» АҚ баспасөз қызметі.

 Жемқорлық – індет, жою – міндет

Бəрі бала тəрбиесінен басталуы керек Елбасы, «Нұр Отан» партиясының Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевтың төрағалық етуімен өткен партия Саяси кеңесінің кеңейтілген отырысында жаңару дəуіріне қадам басқан еліміздің алдында қол жеткен жетістіктермен қатар, қоғам дамуына кедергі келтірер тұстардың да бар екендігі ашық айтылды. Өкінішке қарай, қоғамды жайлап, үлкеннің ойын бұзып, іскер азаматтың тірлігіне тұсау, жұмысқа тұрамын деген жас маманға тосқауыл болып, қарапайым халықтың адымын аштырмайтын «жемқорлық» – қоғамның жазылмас індетіне ұласып барады. Сембек СЕЙДƏЗІМОВ,

«Нұр Отан» партиясы Жамбыл облыстық филиалы жанындағы Жемқорлыққа қарсы əрекет жөніндегі қоғамдық кеңестің төрағасы, облыстық мəслихаттың депутаты.

Ең ауыры – сыбайлас жемқор лықтың жат көріністері атқарушы билік органдары өкілдері арасынан жиі көрініс табуында болып отыр. Елбасының басшылығымен «Нұр Отан» партиясы саяси тұрақтылықты, қоғамдық келісімді қамтамасыз етіп, мемлекеттің іргелі дамуына жағдай жасауда. Ендігі жерде шенеуніктер мен азаматтардың сыбайлас жемқорлыққа баруы сөзсіз тиімсіз болатын құқықтық атмосфераны жасау мақсатында барлық еңбек ұжымдарында, мемлекеттік мекемелер мен өндіріс орындарында жемқорлық əрекеттердің жолын кесу, алдын алу бойынша құқықтық оқулар мен кеңестер, пікір-сайыс алаңдары мен «дөңгелек үстел» отырыстарын өткізу тəжірибесі орнықты. Солай бола тұрғанымен, аймақтағы сыбайлас жемқор лықтың жағдайы көңіл көншітпейді. 2012 жылмен салыстырғанда 2013 жылы мекемелердегі қаржылық, бюджеттік жəне бухгалтерлік есептердің жүргізілуіне қатысты заң бұзушылықтар, оның ішінде сатып алу заңнамалары талап тарын бұзу жағдайлары, сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамалар талаптарын бұзғандығы үшін тəртіптік жауапкершілікке тартылған мем лекеттік қызметкерлер саны екі есеге артқан. Сондай-ақ, облыс аумағында «сыбайлас жемқорлық əрекеттеріне ең жақын кім» деген сұрақта «Жол полициясы» (28,4 пайыз) қызметкерлері көш бастап тұр. Одан кейінгі денсаулық сақтау (15,0 пайыз), білім саласы (10,8 пайыз) жəне ішкі істер мен кеден органдарына тиесілі. Партияның облыстық филиалы жанындағы Жемқорлықққа қарсы əрекет жөніндегі қоғамдық кеңес бұл бағытта бірқатар жұмыстар атқарды. Тараз қаласының тұрғыны Н.Сапақовтың шағымы бойынша,

аумақтық жер инспекциясы басшысының атына заңға қайшы шешім қабылдаған мемлекеттік инспектор С.Құралбаевты тəртіптік жауапқа тарту, облыс бойынша табиғи монополияларды реттеу департаментіне Т. Рысқұлов ауданы əкімдігінің «Құлан-Тазалық» коммуналдық мемлекеттік кəсіпорнының құқықтарын бұзған «Жамбыл электр жүйесі», «ЖЖС2030» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктеріне шара қолдану туралы арнайы хаттар жолданған. Азаматша Т.Бөлекованың соттың алимент өндіру туралы шешімінің орындалмай жатқаны туралы арызы бойынша жауапкер Е.Қаржаубаевтың тұрғылықты жайын анықтап, атқарушылық материалдың жауапкердің жұмыс орны жəне Алматы қаласының сот актілерін орындау департаментіне жолдануына жəрдем көрсетілген. Қаратау қаласына «Дипломмен – ауылға!» науқаны аясында жұмысқа жіберілген жас мамандар М.Аманов, т.б. иеліктеріндегі тұрғын үйлерін жекешелендіруге ықпал ету туралы өтініштері бойынша Талас ауданы əкімдігінің азаматтарға жекешелендіруге беретін тұрғын үйлер бағасын анықтау комиссиясын құрып, аудандық мəслихатта бекітілуіне, өтініштің уақыт созбай қанағаттандырылуына ықпал жасалды. Талас ауданы, «Аққұм», «Бостандық» ауылдарының бір топ тұрғындарының газ құбырын жүргізуге көмектесу турасындағы өтініштері «ҚазТрансГазАймақ»

АҚ Жамбыл өндірістік филиалы, облыс əкімдігінің энергетика жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасымен бірлесе жүргізілген əрекеттер нəтижесінде қанағаттандырылған. Елдің өркендеуі мен демокра тияға қарай ілгерлеуі үшін əлеуметтік-саяси жауапкершілік тек мемлекетке ғана емес, қоғам мен əрбір жеке азаматқа да жүктеледі. Себебі, жемқорлық көріністеріне деген немқұрайдылық өткір қоғамдық мəселе болып, кейбір азаматтардың ұғымында сыбайлас жемқорлық үйреншікті іске айналып, қоғамда моральдық-этикалық қасиеттердің ішінде, адалдық, əділдік, қиянатқа бармау сияқты ұғымдар өз мəнін жоғалта бастағаны белгілі. Нəтижесінде, респонденттердің 12,1 пайызы «ешкімге хабарламаймын, ешқандай нəтиже шықпайды» деген қолайсыз пікірде. Сондықтан да сыбайлас жемқор лыққа қарсы шаралар көп жағдайда жүйесіз, нəтижесі шамалы, атүсті жұмыс ретінде қабылданып, жемқорлыққа қарсы күрес – бұл құқық қорғау органдарының ғана еншісінде деген пікір қалыптасқан. Осындай теріс көзқарас қоғамдағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың қарқынын айтарлықтай бəсеңдетіп қана қоймай, жастардың рухани жəне имандылық тұрғыдан дамуын да қоғамымыздың дəстүр лі құн дылықтары: отбасы мен аға ұрпаққа деген құрметтің құнсыздануына жол ашып отырғандықтан, сыбайлас жемқорлыққа қарсы үдеріс тəрбиесіндегі маңызды рөл отбасына тиесілі. Балалары үшін үлгі болатын ата-аналармен тығыз қарым-қатынас жасап, бұл бағыттағы жұмысты мектепке дейінгі бала тəрбиесінен бастағаны абзал екеніне үлкен мəн беру қажет. Қазақ халқы тарихын тасқа жазған халық. Мемлекет болып қалыптасу, ұлт болып сақталу жолында небір «тар жол, тайғақ кешуді» басынан өткізген. Бірақ, адалдық пен тазалық сияқты өмір заңдылығын, парасат пен мейірім сынды табиғаттың адам ға сыйын бір сəт те жадынан шығармаған. Өйткені, ол бақытын – адал еңбектен тапқан халық. Сондықтан, бүгінгі таңда өскелең ұрпақты адал еңбекке баулуымыз қажет. Сыбайлас жемқорлықпен ымырасыз күрес жүргізу үшін мемлекетімізде барлық жағдайлар жасалған. Осы жауапты істе – ойымыз ортақ, тілегіміз бір, мақсатымыз айқын болсын. Жамбыл облысы.


www.egemen.kz

25 желтоқсан 2014 жыл

 Көкейкесті Осыдан бір жарым жыл бұрын елімізде яғни 2013 жылғы 14 қаңтарда қол қойылған заңды іске асыру шеңберінде Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі іске қосылды. Аталмыш жүйені енгізу үрдісінің қалай жүргізілгендігі, білім беру жинақтау депозитінің банктердің басқа салымдарынан артықшылығы жəне халық арасында оған деген сұраныстың деңгейі жөнінде «Қаржы орталығы» АҚ президенті Рамазан ƏЛІМҚҰЛОВ əңгімелейді.

Жинаќталєан ќаражат жарќын болашаќтыѕ іргетасын ќалайды – Рамазан Сихымұлы, Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесінің мақсаты қандай? – Басты мақсат – ақылы білім алуда халыққа қолдау көрсету. Бұл жаңа жүйені енгізудің бастамашысы Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі болып табылады. Ол өзінің 2011 жылғы ха лыққа Жолдауында: «...Қазақстандықтарда мемлекеттен пайыздық бонустар ала отырып балаларын оқытуға қаржы жинаудың жаңа мүмкіндіктері пайда болуы тиіс» деген болатын. Осыдан кейін Қазақстан Республикасының Білім жəне ғылым министрлігі Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесін (МБЖЖ) əзірлеуге кірісті. Осы ретте, жүйе бойынша халықаралық тəжірибе, шет елдердегі оны енгізу тетіктері мен халықтың оған көзқарасы зерттелді. Нəтижесінде, 2013 жылдың қаңтарында «Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі туралы» Заң қабылданды. Ал, 2013 жылдың маусымында «Темірбанк» АҚ-та бірінші депозит тіркелді. – Білім беру жинақтау салымының артықшылығы неде? – Белгілі болғандай, білім беру жинақтау салымына 8%дан 10%-ға дейінгі мөлшерде банктің сыйақысынан бөлек 5%дан 7%-ға дейінгі мөлшерде мемлекет сыйлықақысы есептеледі. Бұл оның басқа депозиттерден басты артықшылығы болып табылады. Басымдықты санатқа жататын салымшылар, оның

ішінде: жетім балалар, мүгедек балалар, аз қамсыздандырылған отбасылардан шыққан балалар жəне көпбалалы отбасылардан шыққан балалар мемлекет сыйлықақысын 7% мөлшерде алады. Ал, басқа салымшыларға мемлекет сыйлықақысы 5% мөлшерде есептеледі. Бүгінгі таңда білім беру жинақтау депозитін төрт банкте: «Темірбанк» АҚ, «БТА Банк» АҚ, «Халық Банк» АҚ жəне «Цеснабанк» АҚ-та ашуға болады. 2015 жылы жүйеге қатысушы банктердің қатары көбеймек. Мысалға, қазір «Нұрбанк» АҚпен алдын ала уағдаластық бар, сондай-ақ «Ресей Жинақ банкі» ЕБ-мен жəне «ВТБ Банк» АҚ ЕБ-мен (Қазақстан) келіссөздер жүргізілуде. Біздің есептеуімізше, МБЖЖ көмегімен тұрғындар өздерінің білім алуға шығыстарын жоқ дегенде 40%-ға қысқарта алады. Ал грантқа оқуға түскен жағдайда салымдағы барлық жинақталған қаражат мемлекеттен түскен сыйлықақымен жəне банктің сыйақысымен бірге толықтай салымшының иелігіне өтеді. Салымшы бұл қаражатты қолмақол ақшалай алуға, жинақтауды жалғастыруға немесе үшінші тұлғаның атына қайта ресімдеуге құқылы. Осылай, мемлекет оқушылардың жақсы оқып, білім грантын алуға ынтасын қолдайды. – Қазіргі сəтте жүйедегі салымшылардың саны қанша? – Бүгінгі таңда 10 мыңға жуық

адам келешекте білім алу үшін мемлекеттен қосымша бонус ала отырып қаражат жинақтауда. Біздің ойымызша, бұл Білім министрлігі, сондай-ақ жүйенің операторы – Қаржы орталығы жұмысының айтуға тұрарлық көрсеткіші. – Жүйені енгізу бойынша қиындықтар туындады ма жəне оларды қалай жоюға болады? – Бүкіл үрдістің техникалық жағы ең көп еңбекті қажет етті, өйткені бірнеше банктің жəне бірнеше мемлекеттік органның дерекқорын бірыңғай ақпараттық жүйеге біріктіруіміз қажет болды. Сонымен қатар, негізгі Заң қабылданғаннан кейін жүйеге қатысушылардың арасындағы үлгілік шарттарды бекіту бойынша нормативтік шығармашылық жұмыс біраз уақытты қажет етті. МБЖЖ-ны іске асыру үшін негіз дайын болғаннан кейін білім беру депозиттерінің шарттары мен басымдықтарын таныстыру бойынша ауқымды ақпараттандыру жұмысы басталды. Қазіргі уақытта халыққа өзінің жаңа мүмкіндіктерін түсіндіру Қаржы орталығы үшін басым бағыт болып отыр. – Рамазан Сихымұлы, халықтың жүйеге қарым-қатынасы қандай жəне оның жүйенің əрі қарай дамуына үлесі бар ма? – Халықты ақпараттандыру барысында көптеген жақсы пікірлер айтылды. Мемлекеттің бұл бастамасы тұрғындар тарапынан өте жақсы қабылданды.

 Өңір өмірі

Телеарналарда, радиоларда, баспа басылымдар мен электрондық БАҚ-тарда ақпарат тарату түріндегі барлық жарнамалық іс-шаралардан бөлек Қаржы орталығының қызметкерлері өңірлерге барып халықпен тікелей кездесулер өткізді. Осының шеңберінде Астана, Алматы қалаларында, сондай-ақ облыс орталықтарында 200-ге жуық таныстырылым өткізілді. Осы ретте, салымдардың сақталуына кепілдік жəне депозитті бір банктен екінші банкке ауыстыруға қатысты сұрақтар жиі қойылады. Жеке тұлғалардың басқа салымдары секілді білім беру жинақтау депозиті де 5 млн. теңгеге дейінгі мөлшерде Депозиттерді кепілдендіру қорымен сақтандырылған. Салымды МБЖЖ-ға қатысатын басқа банктердің арасында аудару жағы да қамтамасыз етілген, бірақ бір шарт бар: білім беру жинақтау депозиті бастапқы ашылған банкте кемінде бір жыл сақталуы тиіс. Жалпы, аймақтарда жүргізілген жұмыстардың нəтижесі халық арасында қаржылық сауаттылық пен қаражат жинақтау мəдениетінің деңгейі төмендеу екенін көрсетті. Біздің азаматтар келешекті жоспарлау, мемлекетпен бірге білім алуға ақша жинаудан гөрі көбіне кредит алып, банктерге пайыз төлеуге дайын тұрады. Халықты стратегиялық жоспар құрып, ұзақ мерзімді мақсаттарға қаражат жинақтауға үйрету бір күнде жасалатын жұмыс емес. Əрине, білім беру депозитін пайдаланатын отандастарымыздың пікірлері мен сауалдары алдағы уақытта білім беру салымдарының жүйесін одан əрі жетілдіруге көмектеседі. – Білім беру депозиті жеке тұлғалардан басқа кімді қызықтыруы мүмкін? – Қайырымдылық қорларына, өз қызметкерлерін оқытуға мүдделі ұйымдар мен компаниялар түріндегі жұмыс берушілерге. Бұған Сара Алпысқызы Назарбаева басшылық ететін «Бөбек» қорының акциясы үлгі бола алады. Бұл науқан шеңберінде балалар үйлерінде тəрбиеленетін 7

мыңға жуық баланың атына білім беру жинақтау салымдары ашылды. Яғни, бұл Қазақстандағы жетім балалардың 90 пайызы келешекте, тіпті мемлекеттік грантқа ие бола алмаған жағдайда да, ЖОО-да немесе колледжде білім алуға кепілдік алды деген сөз. Мұндай рақымшылық шара ата-анасының мейірімінен, қамқорлығынан айырылған балалар үшін жарқын болашақтың іргетасын қалайды. Сонымен қоса, Білім жəне ғылым министрлігінің бастамасымен жай азаматтарды ғана емес, Қазақстанның бизнес қоғамдастығының өкілдерін, көрнекті қайраткерлерін мұқтаж балаларға білім беру жинақтау салымдарын ашуға тарту мақсатында «Өзіңнен баста!» қайырымдылық акциясы басталды. Қазірдің өзінде бұл науқанға бірталай адам қатысып, балалардың пайдасына жинақ шоттары ашылды. Қайырымдылық қорлары үшін депозиттің бұл түрі ашықтықты толық қамтамасыз ететіндігімен қызықты. Қайырымдылық қорлары демеушілермен жұмыс жасап жүріп, есеп беруге келгенде: түскен қаражатты кім жəне қандай мақсатта пайдаланды деген мəселеге жиі келіп тіреледі. Білім беру депозиттерін ашқан кезде кез келген уақытта оның кімнің атына жəне қандай сомаға ашылғандығы жөнінде толық жəне ашық есеп беруге болады. Өз қызметкерлерін оқытатын жұмыс берушілер осы депозит арқылы шығыстарын қысқартуға қол жеткізеді. Жалпы, əрбір басшы қызметкерінің немесе оның баласының атына депозит ашу арқылы білім беру жинақтау салымын ынталандыру шарасы ретінде пайдалана алады. Осы мүмкіндікті пайдалана отырып, барлық салымшыларымызды жəне Қазақстан халқын Жаңа жылмен құттықтаймыз, əр отбасына жарқын болашаққа сенім тілейміз. – Əңгімеңізге рахмет, тілегіңізге біз де қосыламыз. Əңгімелескен Марат АҚҚҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Медиация жайында не білеміз? Шағымданушы тараптар сотқа əділдік іздеп, заңдылық орын алса деген үмітпен келеді. Азаматтардың бəрі құқықтық сауаттылық жағынан жетілген дей алмаймыз. Тіпті, қарапайым талап арыз жазу барысында түрлі кемшіліктер кетіп жатады. Содан көпшілігі заңды өкіл мен қорғаушы алады. Соның өзінде талап арыздар заң аясына сай жазыла бермейді. Сол себепті, сотқа түскен арыздың кейбірі кері қайтарылып, іс қозғалыссыз қала береді. Мұны кейде сотқа жүгінуші тараптар түсіне бермейді. Саят ƏБДІҒАЛЫМОВ,

Жамбыл аудандық сотының төрағасы.

Ќўбырдыѕ игілігін халыќ кґре бастады

«ЌазТрансГаз» АЌ Тїркістанда таєы 400 їйге газ ќосты Оңтүстік Қазақстан облысындағы көне қала – Түркістан тұрғындарына тұрмысты жеңілдететін жақсы тарту жасалды. Жаңа жыл мерекесінің қарсаңында отандық газ саласының ұлттық операторы – «ҚазТрансГаз» АҚ-тың еншілес кəсіпорны – «ҚазТрансГаз Аймақ» АҚ қызметкерлері Түркістан қаласындағы тағы 400 үйді табиғи газбен қамтыды. Күні кеше «ҚазТрансГаз» АҚ ұлттық компаниясы «Бейнеу – Бозой – Шымкент» магистралдық газ құбырының бойында орналасқан елді мекендерді газбен қамту жөніндегі бекітілген жоспар-кестенің аясында Түркістан қаласындағы 2 мыңнан астам отбасы тұратын төрт жүз үйге газ кіргізді. Айта кетерлігі, өңірді газбен қамту жұмыстарын жүзеге асыру барысында заманауи технологиялар қолданылады. Кəдімгі жұрттың көзі үйренген темір құбырдың орнына мұнда техногендік əсерлерге аса төзімді полиэтиленнен жасалған құбырлар жер астынан тартылуда. Бұл, ең алдымен газ желілерінің қауіпсіздігін арттырады жəне қала көшелерінің архитектуралық келбетіне нұқсан келтірмейді. Газ құбыры құрылысына қатысты мұндай инновациялық шешім компанияның жаңа техникалық саясатының жемісі. Бүгінге дейін Түркістанды газбен қамтуға қатысты құрылыс-монтаж жұмыстары жоспарының аясында қала аумағында 18 шкафтық реттеу пункттері мен газ реттеуші бекеттер, газ қысымын реттейтін 1 бекет жəне қосымша газ реттейтін екі пункт орнатылды. «ҚазТрансГаз Аймақ» АҚ-тың Оңтүстік Қазақстан өндірістік филиалы директорының орынбасары Қайрат Əуезов атап өткендей, қала əкімдігі мен филиал басшылығы арасында қаланы газдандыру мəселелері бойынша қол қойылған меморандум аясында биылғы жылдың наурыз айынан бері қалаішілік газ құбырларын салу жұмыстары жүргізілді. Газдандыру алдымен Түркістандағы Бекзат шағын ауданындағы тұрғын үйлерден басталды. Газ кіргізуге тұрғындардан 1754 өтініш келіп

түссе, қазір 15 көшенің абоненттері, 443 үй көгілдір отынды пайдаланып отыр. «Биылғы жылдың соңына дейін Түркістан қаласында тағы 638 үйге газ кіргіземіз. Қазір газға қосылуға дайын тұрған үйлердің саны 1081 үйді құрайды, бұл дегеніміз қаланың шамамен 5 мың тұрғыны газбен қамтылады деген сөз. Құбырлар тарту, тұрғын үйлерге газ қосу сияқты құрылысмонтаж жұмыстарын «ҚазТрансГаз Аймақ» АҚ-тың тапсырысы бойынша бас мердігер «НС Люкс» ЖШС атқаруда», деді «ҚазТрансГаз Аймақ» АҚ Оңтүстік Қазақстан өндірістік филиалы директорының орынбасары Қайрат Əуезов. Сондай-ақ, жаңа жыл қарсаңындағы осынау қуанышты жаңалыққа орай сыйлық ретінде «ҚазТрансГаз Аймақ» АҚ басшылығы Түркістан қаласының тұрғыны Балауса Айтбаеваға «Гретта» маркалы газ плитасын сыйға тартты. Өйткені, балаға деген мейірімі ерекше Балауса Айтбаева екі бірдей жетім баланы өз қамқорлығына алып, мəпелеп тəрбиелеп отыр екен. 2013 жылы «ҚазТрансГаз Аймақ» АҚ «Бейнеу – Бозой – Шымкент» магистралдық газ құбырынан бөлініп, Түркістан қаласына тартылатын құбыр құрылысын көздейтін ірі инвестициялық жобасын жүзеге асырды. Өңір үшін маңызы зор жоба аясында ұзындығы 22 шақырымға созылатын жоғары қысымды газ құбыры салынды. Құбырмен бірге қуаты сағатына 100 мың текше метрді құрайтын автоматтандырылған 1 газ тарату стансасы мен газды реттейтін 2 бекет орнатылды. Бұған дейін компания еліміздің оңтүстік өңіріндегі Мақтаарал ауданының елді мекендерін де ауқымды түрде газдандыруды қолға алған болатын. Бірер күн бұрын сол ауданның Мырзакент кентіне газ берілгенін де айта кету керек. Айдын ОЛЖАЕВ.

Оңтүстік Қазақстан облысы.

Мəселен, көп жағдайда талап арыздың қайтарылуына Азаматтық іс жүргізу кодексінің (АІЖК) 150-151-баптарының талаптарына сəйкес келмеуі себеп болады. Соның ішінде баж салығы толықтай төленбей де жатады. Талапкер немесе жауапкерге қатысты мəліметтер толық көрсетілмейді. Болмаса талап арызда көрсетілген уəждерді растайтын құжаттар ұсынылмайды. Аталған фактілер орын алған жағдайда судья АІЖК-нің 155-бабына сəйкес, талап арызды қозғалыссыз қалдырып, кемшіліктерді жоюға мерзім береді. Егер де белгіленген уақытта кемшіліктер жойылмаған жағдайда талап арыз кері қайтарылады. Талапкер арызды қайтару туралы судьяның ұйғарымына жеке шағым, немесе наразылық келтіруге құқылы. Қарапайым азаматтар елімізде «Медиация туралы» заңның барынан сотқа келгенде ғана хабардар болып жатады. Кезінде бабаларымыз небір дауды дауласушылардың өзара келісімімен шешкен. Бұлай

деп отырғанымыз, түрлі құжат жинауды қиынсынатындар өздері үшін медиацияның тиімді екенін жоққа шығармауда. Əрі медиацияның мақсатын түсіну барысында уақыттарының да үнемделетінін айтады. Қазіргі күні аталған заңның толық жұмыс істемеуі «Медиация туралы» заңы жайында насихаттың кемшін түсіп жатқандығынан да болуы мүмкін. Қалай дегенде дау шешімін табуы тиіс. Мейлі сот тəртібімен немесе медиация жолымен болсын. Біздің міндет – азаматтарға өз құқықтарын түсіндіріп, дауды əділ шешу. Бұл тұрғыда судьялар тарапынан бар мүмкіндіктер жасалуда. Алматы облысы.

7

Заѕдылыќты ќадаєалау пəрмені артты Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев еліміздегі барлық құқық қорғау жүйесі жұмысының сапасын арттыру қажеттігіне əрқашан аса көңіл бөліп келеді. Соған орай құқық қорғау органдарының жұмысын жақсарту үшін түрлі реформалар да қолға алынғаны белгілі. Бұл орайда атап айтарлықтай бірқатар оңтайлы бастамалар жүзеге асырылды. Оның жемісін, алдымен халық көріп отырғаны анық. Соның бірі ретінде 2003 жылы Мемлекет басшысының Жарлығымен құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу жүйесін одан əрі жетілдіру мақсатында Бас прокуратураның Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу жөніндегі комитеті құрылып, осы саланы реттейтін «Мемлекеттік құқықтық статис тика жəне арнайы есепке алу туралы» заң да қабылданған болатын. Бұл аталған қос құжат мемлекеттік құқықтық статистика саласындағы уəкілетті органның мəртебесін, мақсаты мен қызметін заң деңгейінде анықтап, сондай-ақ, заңнамаға сəйкес құқықтық статистиканы ұсынатын субъектілердің (құқық қорғау, сот жəне өзге де органдар) тізімі айқындалды. Бұл арада ең басты жетістік, аталған құқықтық статистиканы қалыптастыру жəне осы салада прокурорлық қадағалауды жүзеге асыру қызметін заңмен бекіту орталық мемлекеттік органдарды өзге де мемлекеттік органдардың жұмысы туралы жүйелі түрде толық жəне анық ақпаратпен қамтамасыз ету үшін тиімді шара болып табылды. Ал бұған қоғамдағы қылмыстық жағдай, сот пен қылмыстық қудалау органдарының процессуалдық қызметінің сандық жəне сапалық көрсеткіштері, кəсіпкерлікті қолдау мен қорғау т.б. жатады. Мəселен, қазір аталған комитет Президент Əкімшілігін, Қауіпсіздік Кеңесін, Үкіметті, республикамыздың сот жəне өзге мемлекеттік органдарын еліміздегі заңдылықтың сақталуы, қылмыспен, сыбайлас жемқорлықпен, есірткімен күрестің жағдайы туралы статистикалық жəне ақпараттықталдау материалдарымен қамтамасыз етуде. Комитет қалыптастыратын осы құқықтық статистикалық ақпарат прокурорлық қадағалау жүргізу кезінде жəне барлық мемлекеттік органдардың нақты бір негізді шешімдер қа былдауында басты ақпарат көзі болып табылады. Мысалы 1998 жылы комитет мемлекеттік органдар мен жеке жəне заңды тұлғалардың 33 мың сұрауына жауап берсе, 2008 жылы одан 60 есе көп, яғни, 2 млн. 102 мың сұрауына жауап қайтарған. Бүгінгі күні комитет жеке жəне заңды тұлғаларды қосқанда барлық қолданушылар үшін ақпарат жеткізуші болып табылады. Статистикалық ақпарат ведомстволық сайтта жарияланады жəне кімге де болсын бұл қолжетімді дейміз. Əрине, қылмыс туралы хабар ламалардың толық форматты статистикалық есебін жүргізу, мəліметті бұрмалаудың кез келген дерегіне шұғыл түрде шара қабылдау – осы жұмыстардың басты бағыты.

Бұл ретте прокурорлардың көмекшісі – инновациялық технологиялар. Осы тұста ерекше айтар жайт, комитетте тек қана қылмыстылық туралы ғана мəліметтер емес, сот шешімдері, прокурорлық қадағалаудың нəти жесі, кəсіпкерлікті қолдау, мемлекеттік органдармен азаматтардың жүгінулерін қараудағы заңдылықтың сақталуы туралы да мəліметтер жинақталады. Бұл жұмыс өзін ақтайды, өйткені ол органдарда осы тектес жүйелерді құру қажеттілігі болмайды. Оларға қуатты сервермен жəне бағдарламамен қамтамасыз етілген комитеттің мəліметтерін қолдану ыңғайлы əрі тиімді. Өйткені «Қадағалау» ақпараттық жүйе жұмысы прокурорлардың күнделікті қадағалау қызметінің есебін автоматтандыру бойынша тоқтаусыз жүргізіледі. Статистикалық мəліметтерге жүгінсек, ағымдағы жылдың 11 айында əлеуметтік-эко номикалық саладағы заңдыл ықтың сақталуына 14100 тексеру жүргізілген, нəтижесінде 368 488 заң бұзушылық анықталған. 34 мыңнан аса прокурорлық қадағалау актілері қолданылып, 51 257 қызметкер түрлі жауапкершіліктерге тартылған, мемлекет кірісіне 71 025 млн. теңге шығын өндірілген. Сөйтіп, прокурорлық ықпал ету актілері бойынша мемлекетке жалпы құны 289 342 млн. теңгені құрайтын мүлік қайтарылды. Əрине, прокурорлық қызметтің басты бағытының бірі – мемлекеттік органдар қабыл дайтын актілердің заң дылығын қадағалау болып табылады. Мысалы, осы мерзімде прокурорлық ықпал ету актілері бойынша 29 мыңнан аса заңсыз актілер тоқтатылған, оның ішінде 191-і нормативтік құқықтық актісінің 50-і əділет органдарында тіркелген. Жалпы 380 мыңнан аса азаматтардың кон ституциялық құқықтары қорғалған. Ал аталған жылдың екінші жартыжылдығынан бас тап прокуратура органдары азаматтардың жүгінулерін есепке алу бойынша құжаттарды «Арнайы есепке алу» ААЖ-да жүзеге асыруда. Соның нə тижесінде прокуратура органдары азаматтар мен заңды тұлғалардың 210 мыңнан аса жүгінулерін қараған. Оларды қарау нəтижесінде 283 ұйғарым орындалып, 626 наразылық қанағаттандырылды, 1476 заң бұзушылықты жою туралы ұсыныстар қаралды, жалпы сомасы 51 480 млн. теңгені құрайтын 31 азаматтық талап арыз қанағаттандырылған. 1690 лауазымды тұлға жауапкершілікке тартылды. «Осылайша, азаматтыққұ қықтық статистиканы қалып тастыру бойынша ав томаттандырылған ақпараттық жүйелер бүгінгі күні құқық қорғау органдарының жұ мысының маңызды тірегі болып отыр жəне ең алдымен ол заңдылық пен құқықтық тəртіпті, азаматтардың конституциялық құ қықтарын қорғауды қамтамасыз етуге, тұрғындардың əлеуметтік маңызы бар қызметке қол жеткізуіне, құқық қорғау жүйесіне сенімін арттыруға бағытталған», дейді Бас прокуратураның Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу жөніндегі комитет өкілдері.


8

www.egemen.kz

25 желтоқсан 2014 жыл

 Тағзым

 Спорт Астанадағы Қажымұқан Мұнайтпасұлы атындағы Олимпиада резервінің республикалық мамандандырылған мектеп-интернат-колледжін қазақ спортының ұстаханасы деуге болады. Бұл білім ордасының тарихы өткен ғасырдың 70-ші жылдарының басынан басталады. Содан бері мектеп қабырғасынан мыңдаған жастар қанат қақты. Олимпиада, əлем чемпиондары атанған Шəміл Серіков, Валерий Люкин, Дəулет Тұрлыханов, Бақтияр Байсейітов, Валерий Тихоненко, Ермахан Ыбырайымов, Евгений Яровенко, Владимир Новиков, Ольга Шишигина сынды еліміздің спорттағы көптеген мақтаныштары осы қара шаңырақтан түлеп шықты. Қазіргі кезде де спорт ордасынан талай мықтылар шығып жатыр. Мəселен, биыл Қажымұқан спорт мектебінің саңлақтары ресми жарыстарда барлығы 734 медаль иеленіп, мектеп тарихында бұрын болмаған нəтижеге жетті. Бұл былтырғы 635 жүлдемен салыстырғанда көш ілгері нəтиже. Жақында біз осы мектеп-интернат-колледжінің директоры, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, педагогика ғылымдарының кандидаты, профессор Серік ТӨКИЕВПЕН кездесіп, білім ордасының бүгінгі жағдайымен танысуды жөн көрдік.

Жеѕімпаздар ордасы – Қазір біз Қажымұқан спорт мектебін қазақ спортының ұстаханасы деп жатамыз. Биыл сіз басқаратын спорт мектебі бұрын болмаған нəтижеге жеткен екен. 734 медаль дегеніміз шынымен де үлкен еңбектің арқасында келетін нəтиже. Осы мектеп туралы айтып берсеңіз. – Біздің мектеп-интернатколледжі 18 олимпиадалық спорт түрі бойынша спортшыларды дайындайды. Мектебімізде 280 оқушы, 120 студент білім алып, спорттық шеберліктерін шыңдауда. Олар тəулігіне 5 рет тамақтанып, күніне 2 мəрте оқу-жаттығу үдерісіне қатысады. 16 спортшы халықаралық дəрежедегі спорт шебері, 57 оқушы спорт шебері, 200 оқушы спорт шеберлігіне үміткер. 127 оқушы І-ІІІ дəрежелі спортшылар. Былтырғы спорттық нəтиже бойынша биыл 170 спортшымыз еліміздің ұлттық құрама командаларының мүшесі атанды. Оның ішінде 75-і жасөспірімдер құрамасында, 67-сі жастар құрамасында. 28-і негізгі құрама командалардың сапында. Бұл жалпы оқып жатқан оқушылардың 42,5 пайызын құрайды. Мекемеде 47 біліктілігі жоғары дəрежедегі жоғары санатты жаттықтырушылар, 24 спорт шебері, 4 халықаралық дəрежедегі спорт шебері, 14 Қазақстан Республикасына еңбек сіңірген жаттықтырушы, 1 құрмет белгісінің иегері болса, 2 педагогика ғылымдарының кандидаты жұмыс істейді. Мектепте Қазақстанның чемпиондары мен жүлдегерлерін конкурссыз қабылдау дəстүрге

айналған. Жалпы, іріктеу кезінде баланың спорттық нəтижесі, жас ерекшелігі мен дарынына аса көңіл бөлінеді. Мəселен, 2014-2015 оқу жылына мектепинтернатқа түсуге үміттенген 230 талапкер құжат тапсырды. Осы үміткерлердің ішінде конкурс нəтижесі бойынша талапқа сай 117 оқушы қабылданды. Олар 14 облыс пен Астана жəне Алматы қалаларынан келген 19972002 жылғы жеткіншектер мен жасөспірімдер. Жыл сайынғы сапалы іріктеу жұмыстарының, жоғары деңгейдегі жүйелі спорттық ұйымдастырудың арқасында мекемеміз спорт мектеп-интернат-колледждер арасында алдыңғы орында келеді. Оқушылар қажетті кезде дəрумендермен қамтамасыз етіліп, жоспар бойынша шетелдерде жəне ел ішінде оқу-жаттығу жиындар мен жарыстарға қатысып отырады. – Биыл мектеп спортшылары қандай үлкен жарыстарға қатысты? – Биыл 16-28 тамыз аралығында Қытайдың Нанкин қаласында жасөспірімдер арасында өткен жазғы Олимпия ойындарында көркем гимнастикадан топтық жарыста Нұрай Құмарова, Əмина Қожахат, Виктория Гусяковалар қола медаль, Григорий Штейн тас жолдағы велоспортта бесінші орын, көркем гимнасшымыз Елизавета Майновская жеке сайыста сегізінші орынды иеленді. Сонымен бірге, Кореяның Инчхон қаласында өткен жазғы Азия ойындарына 7 оқушы-спортшымыз бен 15 түлегіміз қатысты. Оқушылар мен студенттеріміз 1 алтын, 1 күміс, 3 қола, түлектеріміз 2 алтын,

3 күміс, 1 қола медаль иеленіп, жалпы есепте 11 жүлдені жеңіп алды. – Азиадада боксшы Ілияс Сүлейменов пен шалқалап жүзуден Екатерина Руденко жақсы өнер көрсетті. Руденконы мектеп түлегі деп ойламап едім. – Иə, Ілияс 52 кг. салмақта алтын медаль алса, Руденко 50, 100 метр қашықтыққа шалқалап жүзуден 2 күміс жүлдеге ие болды. Бұл қыздың болашағы зор. Қазір өзі АҚШ-та жаттығады. Одан басқа да Азиадада Тимофей Емельянов деген екінші курс студенті мен Дəулет Сұлтанбеков каноэда есуде чемпион атанса, спорттың басқа түрлерінен де мектеп оқушылары мен түлектері күміс жəне қола медальды иеленді. Азиадада жүлдегер болған мектеп оқушыларының бəрі 1993-1997 жылғы жастар. Ал түлектерге келсек, дзюдошы Тимур Болат, грек-рим күресінің балуаны Алмат Кебісбаев, велоспортшы Дмитрий Груздев сияқты аты танымал спортшыларымыз қазір де осындай үлкен жарыстарға қатысып, ел намысын қорғап келеді. – Осылардың ізін басып келе жатқан спортшылардан кімді айтар едіңіз? – Мектепте ізбасарлар көп. Қазір грек-рим күресінен əлем чемпионы болған Ернар Фидахметов, ескек есуден əлем чемпионатының қола жүлдегері атанған Зоя Ананченко, велоспортшы Дмитрий Риве, Григорий Штейн, көркем гимнасшыларымыз Виктория Гуслякова, Нұрай Қ ұ мар о в а, Ə ми н а Қ о ж ах ат , Əлия Молдахметова, Елизавета

Майновская, Вероника Лысогор сияқты талантты жастарымызды айтуға болады. Сонымен бірге, грек-грим күресінен Диас Күрсебай, Асылжан Рақымжанов, Азамат Құстыбаев, Есқали Дəулетқазы, тректегі велоспортта Сергей Шатовкин, Светлана Рябова, Павел Воржевтар бар. Алдағы жылы да əлем Азия чемпионаттарына үкілеп дайындап жатқан спортшыларымыз көп. – Серік Адамұлы, сіз бірнеше жылдан бері Дүниежүзілік қазақ күресі федерациясын да басқарып келесіз. Сіздің қазақ күресін дамытудағы еңбегіңізді бəрі біледі. Осы кезге дейін төл күресімізден бес əлем чемпионатын, үш əлем кубогын, екі рет Еуропа чемпионатын, бірнеше рет Азия чемпионатын, одан басқа Африка, Америкаға барып құрлықтық жарыс тар өткіздіңіздер. Жақында Орынбор қаласында тағы да əлем чемпионатын өткізіп қайттыңыздар. Енді осы жарыс туралы айтып берсеңіз. – Биылғы əлем чемпионатына 25 елден балуан қатысты. Осы сында Айбек Нұғымаров үш дүркін əлем чемпионы атанды. Мұхит Тұрсынов абсолютті чемпион болды. Одан басқа 55 кг. салмақта Айдос Сейпілұлы, Ғани Келдіқұлов (60 кг), Ғалымжан Абдрахманов (70 кг), Тоқтар Каркатеров (80 кг) чемпион атанса, 90 кг салмақта тəжікстандық Комроншах Устопириоп құрмет тұғырының ең биік сатысына көтерілді. Сөйтіп, алты салмақ та 5 алтын медаль алдық. Жал пы, жарыс өте жақсы өтті.

 Талап жəне тəртіп

Не жерден ќысады, не жарыќтан ќысады... «Бізге келіп түскен шағымдар мен өтініштердің негізгі бөлігі, нақтырақ айтсақ, 16 пайызы жер дауына қатысты. Əсіресе, мұндай шағымдар мен өтініштер Тараз қаласы бойынша көп орын алуда. Жер дауы бойынша Жамбыл облысының кəсіпкерлер палатасымен 15 кəсіпкердің құқығы қорғалды». Жақында ғана Тараз қаласында кəсіпкерлер құқын қорғау жөнінде өткен жиында Жамбыл облысының кəсіпкерлер палатасы директорының құқықтық мəселелер бойынша орынбасары Зəуре Адамбаева жер мəселесінде комиссия тарапынан орын алған заң бұзушылықтарға кеңінен тоқталды. Оралхан ДƏУІТ, жолдаған. Жамбыл облысының про«Егемен Қазақстан». куратурасына «Мария жəне К» серіктестігінің ісі де жолданған. Сонымен Тараз қаласы бойынша 3 Палата серіктестік иелігіндегі жеркəсіпкер жер телімін алуға қол жеткізген, ге топырақ құнарлылығын қалпына төртеуі жер телімінің мақсатты пайда- келтіру жұмыстарының актісін лануын өзгертіп, кəсібін кеңейтіпті. қабылдап алған жауапты тұлғалар Сондай-ақ, бір ЖШС жерінің тартып əрекетінің қаншалықты заң талаптарыалынғанын дəлелдеп шықса, тағы бір на сай келетінін анықтап беруді өтінеді. кəсіпкер əкімшілік жауапкершіліктен Себебі, ақысы төленіп қойса да топырақ босатылып, екі іс бойынша жерді кері құнарлылығын арттыру бойынша қайтару туралы шешімдердің күші ешқандай жұмыстар жүргізілмеген. Шу ауданындағы «Əли» шаруа жойылыпты. Аталған кəсіпкерге қарсы жер комиссиясы тарапынан орын алған қожалығының жетекшісі де билік тазаң бұзушылықтарды прокуратура рапынан қысым көрген кəсіпкерлердің органдарының өкілдері де растап отыр. бірі. Шу ауданының əкімдігі оған Жиынға қатысушылардың пікірінше, ұзақ мерзімдік жалға жер телімін Тараз қаласы бойынша кəсіпкерлердің беру жөнінде шешім шығарады. жер қатынастары саласында орын Алайда, қожалық жетекшісі жердің алып отырған мəселелеріне жауапты бар құжаттарын ресімдеп, мемлекеттік тұлғалар – Тараз қаласы əкімінің орын- актісін қолына алған кезде аудандық басары, жер комиссиясының төрағасы əкімдік алдыңғы шешімнің күшін Асхат Есенəлиев жəне Тараз қалалық жойып, жерді кері қайтарып алу тужер қатынастары бөлімінің басшысы ралы басқа шешім шығарады. Іс құжаттарымен танысқан палата сарапБахытжан Сүгірбеков. 2000 жылы Байзақ ауданындағы шылары аудандық əкімдіктің əрекетін «Достық-99» шаруа қожалығына ау- заңсыз деп есептейді. Мұны аудандық дан əкімінің шешімімен 752 гектар жер прокуратура да қолдап отыр. Өңірлік кəсіпкерлер палатасыберіліп, жыл өткен соң кері қайтарып алынған. 2004 жылы сот аудандық на түсетін шағымдардың көпшілігі əкімдікті шаруа қожалығына жер табиғи монополиялар субъектілеріне телімін қайтарып беруді міндеттеп де қатысты болып отыр. «Жамбыл шешім шығарады. Алайда, арада он электр жүйелері» ЖШС-нің жаңа жылдан астам уақыт өтсе де сот шешімі тарифтік баға енгізуіне қатысты шағым орындалмаған. Кəсіпкерлер палатасы айтқан кəсіпкерлер қатары да артуТалғат Қырғызбаев басшылық ететін да. Олардың айтуынша, монополист Байзақ аудандық жер қатынастары кəсіпкерлерді электр бағандарын жалға бөлімі тарапынан заң талаптарының алуға міндеттейтін қосымша келісімбұзылып, кəсіпкер құқы ескерілмеді шарттар жасасуға мəжбүрлеген. деп шырылдайды. Сондықтан аталған Осыған орай, кəсіпкерлер қауымы іс құжаттарын аудандық прокуратураға электр қуатын тасымалдаушы ұйым

тарапынан ескерту қағаз алған. Онда кəсіпкер 3 күн ішінде «Жамбыл электр жүйелері» ЖШС-нің кеңсесіне келіп, келісімшартқа отыруы, олай болмаған жағдайда электр қуатымен жабдықтау тоқтатылатыны айтылған. Аталған мəселеге орай, Жамбыл облысының кəсіпкерлер палатасы Табиғи монополияларды реттеу жəне бəсекелестікті қорғау комитетінің, облыс прокуратурасы қызметкерлерінің қатысуымен тексеру жұмыстарын жүргізді. Тексеру қорытындылары бойынша, 2014 жылғы 11 қарашада «ЖЭЖ» ЖШС-нің электр бағаналарын жалға алуға міндеттеу туралы талабы кəсіпкерлер арасында наразылық тудырып, жағымсыз ахуал қалыптастырады деген себеппен тоқтатылды. Осыған орай, кəсіпкерлер электр бағандары үшін төленетін қосымша қаржыдан босатылды. «Өңір кəсіпкерлері үшін өзекті мəселелердің бірі – электр қуатымен жабдықтаушы мекемелердің əрекеті болып отыр. Жүз пайыздық алдынала төлем, қымбат конденсаторлық құрылғыларды орнату туралы талап, айыппұлдық санкциялар, электр қуатын беруді ешбір ескертусіз тоқтатып тастау сынды кедергілер көп кездеседі. Аталған мəселелер бойынша прокуратура жəне табиғи монополияларды реттеу органдарымен бірлесе отырып Мойынқұм, Мерке, Шу аудандарынан жəне Тараз қаласынан барлығы 28 кəсіпкердің құқығы қорғалды. «ҚазТрансГазАймақ» АҚ-қа залал келтірді деген сылтаумен 27 миллион теңге төлеуге міндеттелген жеке кəсіпкер Поповтың құқығы сот жолымен қорғалды. Мұндай миллиондаған санкциялар өз ісін жаңа бастаған кəсіпкерлер үшін үлкен кедергі болатыны анық» дейді Зəуре Адамбаева. Сондықтан мұндай жағдайлар Қазақстан Республикасы Ұлттық кəсіпкерлер палатасының жəне Жамбыл облысының кəсіпкерлер палатасының Кəсіпкерлер құқын қорғау жөніндегі кеңесінің тұрақты бақылауында болады. Жамбыл облысы.

Оның ашылуы салтанатына Орынбор облысының губернаторы мен Қазақстаннан Роза Рымбаева қатысты. Орынборда қазақтар көп екен. Ресейдегі қандастарымыз төл күресімізге қызығушылық білдіріп, жарысты қызыға тамашалап отырды. Енді келесі жылы Қытайда Азия чемпионатын өткізуді жоспарлап отырмыз. – Қазақта «Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын» деген сөз бар ғой. Сіздер осындай үлкен жарыстарды қолы ашық азаматтардың көмегімен өткізіп келе жатырсыздар. Енді біздің бір тілегіміз Үкімет, «СамұрықҚазына» қоры Əлем, Азия, Еуропа, Аме рика мен Африка чемпионаттарын өткізуге көмек қолын созса дейміз. – Иə, сөзіңнің жаны бар. Мысалы, Ислам Əбішев деген қазақтың маңдайалды азаматын өзің де жақсы білесің. Осы кісі 10 жылдан бері қазақ күресінен əлемдік жарыстарды өткізуге көмек қолын созып келеді. Қазір ол кісі Дүниежүзілік қазақ күресі федерациясының бірінші вицепрезиденті. Мен Ислам Əбішевке шын көңілімнен ризашылығымды білдіремін. Біздің елде осындай қолы ашық, кеудесі кең Атымтайжомарт азаматтар көп болса деймін. Сонымен бірге, қазақ күресінен халықаралық жарыстар өткізуге қолдау көрсетіп жатқан тағы 4-5 азамат бар. Осы азаматтардың арқасында төл күресімізді төрткүл дүниенің төрт бұрышына насихаттап келеміз. Алдағы кезде де қазақ күресін дамыта береміз. Біздің бір тілегіміз «Самұрық-Қазына» қоры, «ҚазМұнайГаз» сияқты алпауыт компаниялар төл күресімізден əлем, құрлықтық чемпионаттар өткізуге көмектессе, біздің қазақ күресімізден өтетін жарыстарға жүзден астам елді қатыстыруға болатын еді. Бəрі қаржыға байланысты. Қазір мүмкіндігімізге қарай, 30-40 шақты елден балуандарымызды қатыстырып жатырмыз. Біздің балуандарымыз, жалпы спортшыларымыздың бəрі келесі жылы жеңіс тұғырынан көрініп, алаш рухын көтереді деген сенімдеміз. Енді келе жатқан жаңа жыл спортта, экономикада, саясатта жемісті де жеңісті жыл болсын демекпін. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Дастан КЕНЖАЛИН, «Егемен Қазақстан».

Қазақстан Республикасы Президентi Iс басқармасының Медициналық орталығы, 010000, Астана қаласы, Министрліктер үйі, 1 «В» кіреберіс, анықтама телефон/факс (7172) 74-93-72, республикалық мемлекеттік кəсіпорын басшысының бос лауазым орнына орналасуға конкурс жариялайды: Астана қаласындағы «Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығының Ауруханасы» РМК бас дəрігері. Кəсіпорын қызметінің мəні мен мақсаты тіркелген құрамды медициналық көмекпен қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: - білімі жоғары медициналық; - мамандығы бойынша ғылыми дəрежесі; - денсаулық сақтау ұйымының мамандығы бойынша біліктілік санатының болуы (1-ден төмен емес); - денсаулық сақтау саласындағы басшылық лауазымдарда мамандығы бойынша 5 жылдан кем емес жұмыс тəжірибесінің болуы; - денсаулық сақтау саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді білуі. Əңгiмелесуге жiберiлген үмiткерлер əңгiмелесуден конкурс жариялаған Қазақстан Республикасы Президентінің Іс басқармасының Медициналық орталығында құжаттарды қабылдау аяқталғаннан кейін, үш жұмыс күнiнiң iшiнде өтедi. Конкурсқа қатысу үшін қажеттi құжаттар осы хабарландырудың бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған күнінен бастап 15 күннiң iшiнде жоғарыда көрсетілген мекенжай бойынша Қазақстан Республикасы Президентінің Іс басқармасына ұсынылуы тиiс. Конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын құжаттардың тізбесі: 1. Конкурсқа қатысу туралы өтініш. 2. Кадрларды есепке алу жөніндегі жеке іс парағы. 3. Мемлекеттік жəне орыс тілдеріндегі түйіндеме. 4. Еркін нысанда жазылған өмірбаян. 5. Белгіленген тəртіппен куəландырылған білімі жөніндегі құжаттардың, еңбек кітапшасының көшірмелері. 6. Денсаулығы туралы белгіленген нысандағы анықтама.

Медицинский центр Управления делами Президента Республики Казахстан, 010000, город Астана, Дом министерств, 1 «В» подъезд, телефон/факс (7172) 74-93-72, объявляет конкурс на замещение вакантной должности руководителя республиканского государственного предприятия: Главного врача РГП «Больница Медицинского центра Управления делами Президента Республики Казахстан» г.Астана. Предметом и целью предприятия является медицинское обеспечение прикрепленному котингенту. Требования к участникам конкурса: - образование высшее медицинское; - наличие ученой степени по специальности; - наличие квалификационной категории по организации здравоохранения не ниже первой; - опыт работы по специальности на руководящих должностях в области здравоохранения не менее пяти лет; - знание нормативных правовых актов в области здравоохранения. Кандидаты, допущенные к собеседованию, проходят его в Медицинском центре Управления делами Президента Республики Казахстан, объявившего конкурс, в течение трех рабочих дней после завершения приема документов. Необходимые для участия в конкурсе документы должны быть представлены в течение 15 календарных дней с момента публикации данного объявления в средствах массовой информации в Медицинский центр Управление делами Президента Республики Казахстан по вышеуказанному адресу. Перечень документов, представляемых для участия в конкурсе: 1. Заявление об участии в конкурсе. 2. Личный листок по учету кадров. 3. Резюме на государственном и русском языках. 4. Автобиография, изложенная в произвольной форме. 5. Копии документов об образовании, трудовой книжки, заверенные в установленном порядке. 6. Справка о состоянии здоровья установленной формы.

Жасын єўмыр жарќылы Қай заманда да қазақ таланттан кем де, кенде де болған емес. Жасын ғұмырында жарқ етіп шығып, артына өшпес мұра қалдырған. Сол өміршең мұрасы арқылы жұлдыздай жарқырап, ұлт аспанында қырандай қалықтаған таланттар шоғыры да молынан. Арғыбергі тарихтың ширақ есілген алтын арқауына қарап отырсаң оған көзің жетеді. Сол сабақтастық ұлт руханиятында жалғасып жатыр. Абайдың: «Жұрттың бəрі біледі өлетұғынын жəне өлім үнемі қартайып келмейтұғынын, бір алғанды қайта жібермейтұғынын. Қазақ осыған да, амал жоқ, нанады, анық сөз ойлап, ақылына теңестіріп нанбайды» деген аталы сөзінде айтылғандай, əлгі таланттардың біразы апақ-сапақта шыққан жұлдыздай жарқ етіп көрініп, артынан бір тамшы жастай жалт етіп жоқ болатыны бар. Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

«Секілді өмір қысқа, жарты тұтам, Надандар деп ойлап жүр өмірді ұтам. Аз өмірді ақындық жолға бердім», деп қыршын кеткен жұртымыздың ұлы ақыны Сұлтанмахмұт Торайғыров айтқандай, бар саналы өмірін қазақ баспасөзіне, қазақ сатирасына арнаған Марат Нұрқалиев замандасымыз, бес жыл бірге оқы ған курстасымыз туралы қазақ журналистикасының айтулы өкілі Ержұман Смайыл «Жасындай жарқырап, ағып өткен қысқа ғұмырында артына өмірін сəулелендіріп тұратын мол мұра қалдырған Марат Нұрқалиев өзінің сыршыл лирикасымен, осып өтетін, кесіп түсетін сықақ өлеңдерімен, əжуа, əзіл суреттерімен, өзі туған Торғай даласындай əсем қоңыр даусымен, өн бойыңды сезім тұңғиығына тартатын сыршыл сазымен танымал бола түскен шабытты шағында бір тамшы көз жасындай үзіліп түсті. Жиырма екі жасында Қазақ университетінің журналистика факультетін бітіріп, облыстық, республикалық басылымдар мен баспаларда қызмет атқарды. Оның публицистикасы, сықақ өлеңдері мен фельетондары «Тың тынысы», «Алты əзілкеш», «Арман қанатында» жинақтарына енген. 1985 жылы «Жалын» баспасынан «Темір телпек» атты сықақ өлеңдер кітабы шыққан. Мараттың жары мен балалары оның бүкіл шығармаларын жинақтап, «Раритет» баспасынан 2012 жылы «Жалын-ғұмыр» деген кітабын шығарған», дейді. Марат Тұрсынбекұлы қасиетті Торғай өңірінің, Алаш руханиятының көшбасшысы болған, көсемі дəрежесіне көтерілген Ахмет Байтұрсынұлы мен Міржақып Дулатов ту тіккен жердің түлегі еді. 33 жасында өмірден озды. Осыған орай, жақында елордадағы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде үлкен кеш өткен еді. Онда асыл азамат туралы замандастары ағынан жарылды. «Жолдассыз, доссыз тегінде, өткерген өмір өмір ме?» деп Мұқағали айтпақшы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, көрнекті ақын Ұлықбек Есдəулет сан қырлы таланттың болмысын таратса, қарғадайынан бірге өскен, Қазақстанның халық ақыны Қонысбай Əбіл бірге өткен жастық шақтарына шолу жасады. Осы бас біріктірудің өтуіне ұйытқы болған, қазіргі қазақ сатирасының жоғын жоқ тап, мұңын мұңдап жүрген Көпен Əмірбек Марат шығармашылығы туралы жан-жақты тоқталды. Өлеңі өрісті, ойы келісті ақын Серік Тұрғынбеков Марат Нұрқа лиевтің екінші өмірін жалғастыру жайын қозғаса, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, қарымды қаламгер Қойшығара Салғараұлы Арқалықтан небір айбынды ұл мен қыздың шыққанын, талантымен танылғандардың аз болмағанын айтып, сол іргелі елден қазір алдыңғы толқынның ізін басар

жастың көрінбей жүргеніне өкінішін білдіріп, бұл таланттың тоқырауы емес, елдегі əлеуметтік жағдайдың ала-құлалығынан алтын көмбенің бетін күйкі тірлік қамы жауып бара жатқанын алға тартты. Марат таланты туралы ой қозғағанда сан қырлы тақырыпты тілге тиек еткен «Жасын ғұмыр» жинағын дəйекке келтірді. Арасында Марат жайлы деректі фильм көрсетілді. Сол фильмде белгілі қаламгер Ғаббас Қабышұлы əңгіме үстінде: «Менің атам да, əкем де 33 жасында кете барыпты», – деп ақырын ғана күлді. Мен қатты тіксіне қалдым да тек сыр бермес үшін «Ол кісілер сен сияқты «азуы алты қарыс» сатирик болған жоқ қой! Сен əзілсықақтың ақсақалы болып, əлі талай той-тойлайсың», дедім. «Əумин! Айтқаныңыз келсін, аға!» деді Марат. Қайтейін, айтқаным келмеді», дейді. Бұл ақиқат əңгіме еді. Марат өмірден озғанда Арқалықтан аңырап жеткен анасы Сағида осы бір қасірет жайлы айтқанда, талай жұрт тəңірдің ісіне пендесі түк істей алмайтынына көз жеткізгендей болған. Мараттың талантының бөлекше екеніне «Жасын ғұмыр» жинағына көз жібергенде иланасың. Оның жазуы тілген таспадай өрнекті, орыс, қазақ тілдеріне төрт аяғы тең жосылған жорға еді. Тəңірім замандасымыздың бір басына сегіз қырды емес, сексен қырды бірақ берген екен. Жемқорларды түйреп өтетін: «Мұндай қолға бұғау керек сияқты, бұғауды мықтап бұрау керек сияқты», «...ақшаның бəрін асап қойды, қысқасы жалмауыздық жасап қойды», немесе «Асаудың» құйрық жалы күзеліп, аяғына шідер салынды. Ендігі кезек кімдікі?», деп келетін дүниелер сөзімізге дəлел болады. Бұл сықақ өлеңдерінен алынған мысал болса, пародиялары, сықақ, көркем əңгімелері, балаларға арналған өлеңдері, əдемі лирикалары аудармалары, мақалалары мен рецензиялары, фельетондары, карикатуралары, əндері – бəрі сала-сала еңбектер. Кеш соңы үлкен өнер бəйгесіне ұласып, одан кейін құран бағыштаған асқа жалғасты. Қатал капитализм заманында, ақша алға озған тұста іздеушісі болмаса көп жұрт шаңға көміліп қала беретінін көріп жүрміз. Мараттың артында қалған мұрасын жинақтаған жары Базаркүл мен қызы Əйгерім болса, мемлекеттік тапсырыс пен «Раритет» баспасынан жарық көруіне септігін тигізген, қолұшын созған, осыдан екі жыл бұрын өмірден озған қайраткер қазақ, рəмізтанушы, ақын Ербол Шаймерденұлы екенін айтуды парыз санаймыз. Ал редактор ретінде қолжазбаны сұрыптап жүйелеген белгілі қаламгер Байбота Серікбаев болғанын да еске салсақ дейміз. Қысқа ғұмырында қазақ жұртының руханиятына өзіндік олжасын салған Мараттың алпыс жылдығы осылайша аталып өтті. Ендігі жерде оның екінші өмірін жалғастыратын жұмысты жүргізу кейінгілердің еншісіне тиіп отырғаны белгілі.


www.egemen.kz

25 желтоқсан 2014 жыл

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Ақмола мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2015 жылғы 14 қаңтарда сағат 11.00-ден 17.00-ге дейін (Астана қ. уақыты бойынша) www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі нысандарды сату Қазақстан Республикасы Үкі метінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына (бұдан əрі – Қағида) сəйкес жү зеге асырылады. Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1. Ваз-21099 автомобилі, мем.нөмірі С 127 КР, 2004 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Көкшетау қаласы, Капцевич көшесі, 220. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Ақмола облысының ішкі істер департаменті. Алғашқы баға – 139 000 теңге. Бастапқы баға – 695 000 теңге. Ең төменгі баға – 40 415 теңге. Кепілді жарна – 20 850 теңге. 2. Ваз-21060 автомобилі, мем.нөмірі С 152 КР, 2003 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Көкшетау қаласы, Капцевич көшесі, 220. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Ақмола облысының ішкі істер департаменті. Алғашқы баға – 94 000 теңге. Бастапқы баға – 470 000 теңге. Ең төменгі баға – 27 331 теңге. Кепілді жарна – 14 100 теңге. 3. Ваз-21099 автомобилі, мем.нөмірі С 066 КР, 2002 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Көкшетау қаласы, Капцевич көшесі, 220. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Ақмола облысының ішкі істер департаменті. Алғашқы баға – 102 000 теңге. Бастапқы баға – 510 000 теңге. Ең төменгі баға – 29 657 теңге. Кепілді жарна – 15 300 теңге. 4. Ваз-21099 автомобилі, мем.нөмірі С 038 КР, 2001 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Көкшетау қаласы, Капцевич көшесі, 220. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Ақмола облысының ішкі істер департаменті. Алғашқы баға – 95 000 теңге. Бастапқы баға – 475 000 теңге. Ең төменгі баға – 27 622 теңге. Кепілді жарна – 14 250 теңге. 5. Ваз-21213 автомобилі, мем.нөмірі С 263 КР, 2000 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Көкшетау қаласы, Капцевич көшесі, 220. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Ақмола облысының ішкі істер департаменті. Алғашқы баға – 113 000 теңге. Бастапқы баға – 565 000 теңге. Ең төменгі баға – 32 855 теңге. Кепілді жарна – 16 950 теңге. 6. Ваз-21060 автомобилі, мем.нөмірі С 170 КР, 2003 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Көкшетау қаласы, Капцевич көшесі, 220. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Ақмола облысының ішкі істер департаменті. Алғашқы баға – 90 000 теңге. Бастапқы баға – 450 000 теңге. Ең төменгі баға – 26 168 теңге. Кепілді жарна – 13 500 теңге. 7. Ваз-2106 автомобилі, мем.нөмірі С 283 КР, 2004 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Көкшетау қаласы, Капцевич көшесі, 220. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Ақмола облысының ішкі істер департаменті. Алғашқы баға – 94 000 теңге. Бастапқы баға – 470 000 теңге. Ең төменгі баға – 27 331 теңге. Кепілді жарна – 14 100 теңге. 8. Газ-3105-1020/Gaz 3105-1020

автомобилі, мем.нөмірі С 118 КР, 2004 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Көкшетау қаласы, Капцевич көшесі, 220. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Ақмола облысының ішкі істер департаменті. Алғашқы баға – 110 000 теңге. Бастапқы баға – 550 000 теңге. Ең төменгі баға – 31 983 теңге. Кепілді жарна – 16 500 теңге. 9. Ваз-21213 автомобилі, мем.нөмірі С 088 КР, 2002 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Көкшетау қаласы, Капцевич көшесі, 220. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Ақмола облысының ішкі істер департаменті. Алғашқы баға – 130 000 теңге. Бастапқы баға – 650 000 теңге. Ең төменгі баға – 37 798 теңге. Кепілді жарна – 19 500 теңге. Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын 2015 жылдың 13 қаңтарында сағат 11.00-де аяқталады. Кепілді жарналар Ақмола мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру депар таментінің шотына төленеді: банк – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті; ИИК KZ590705012170179006, БИК KKMFKZ2A, БИН 120340014555; ММ коды 2170179, КБе 11, КНП 171; төлемнің белгіленуі – аукционға қатысу үшін кепілді жарна (банк қызметтері үшін төлемдер кепілді жарнаның мөлшеріне кірмейді). Қатысушыларға кепiлдi жарнаның кез келген санын енгiзуге жол беріледі, бұл ретте бір кепілді жарна қатысушыға ол бойынша аукционға қатысу үшін осы кепілді жарнаны енгізген жекешелендіру нысанын сатып алу құқын береді. Департаменттің депозиттік шотына кепілді жарнаның уақтылы түсуі үшін өтінімдерді қабылдау аяқталуға дейін үш күннен кешіктірмей төлеуге кеңес береміз. Аукционға қатысу үшін мына құжаттарды: жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, e-mail); ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді Қағидаға қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің вебпорталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату нысаны бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Назар аударыңыз! Қатысушының өтінімді аукционға қатысуға тапсыру жəне тіркеу бойынша талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына аукцион

өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім вебпорталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Аукционға жіберілген қатысушыға Тізілім веб-порталында берілетін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы ақпараттық хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион: 1) егер электрондық аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішін де қатысушылардың бірде-біреуі электрондық аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы Қағидаға сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы саудасаттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда электрондық аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбiр сатылған жекешелендiру нысаны бойынша аукцион нəтижелерi аукцион нəтижелерi туралы электрондық хаттамамен ресiмделедi, оған сатушы жəне жеңiмпаз ЭЦҚ-ны пайдаланып саудасаттық өткiзiлген күнi Тізілімнің вебпорталында қол қояды. Аукцион нəтижелерi туралы хаттама аукцион нəтижелерiн жəне жеңiмпаз сатушының жекешелендiру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою мiндеттерiн белгiлейтiн құжат болып табылады. Жеңiмпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткiзiлген күннен бастап күнтiзбелiк он күннен аспайтын мерзiмде Көкшетау қаласы, М. Əуезов көшесі, 230, 13-бөлме мекенжайында қол қойылады. Бұл ретте, аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру мынадай құжаттардың: жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғанын жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7162) 256556, 254715 телефондары арқылы алуға болады.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Астана қаласының мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2015 жылғы 13 қаңтарда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысанды сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі нысандарды сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылығы 9 тамыздағы №920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына нысан қойылады: 1. «Skoda Superb» маркалы автокөлік, м/н Z 282 DE, 2007 жылы шығарылған, қорап № TMBDL23U069121229, баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) Астана қалалық сотының кеңсесі» ММ, мекенжай: Астана қ., Шыңтас к-сі, 8. Бастапқы бағасы – 4 867 905 теңге, ең төменгі бағасы – 532 641 теңге, кепілді жарна – 146 038 теңге. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне 2015 жылғы 12 қаңтарда сағат 10.00-де аяқталады. Кепілді жарна «Астана қаласының мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ мына депозиттік шотына төленеді: KZ880705012170181006, БСК KKMFKZ2A, БСН 120340010824, «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті» ММнің банкіне, СТН 620300352948, КБЕ-11, КНП-171. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, Тізілім веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді.

Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді Қағидадағы қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату нысаны бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім вебпорталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім вебпорталында қатысушының өтінімі кері қайтарылады. Автоматты түрдегі тексеру нəтижелері бойынша Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімінде көрсетілген электронды мекенжайына өтінімді қабылдау туралы электрондық хабарлама не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жіберіледі. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру

ныса нының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Астана қаласы, Əуезов көшесі, 14 мекенжайында, Жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7172) 32-13-33, 32-44 телефондары арқылы алуға болады.

Қазақстан Республикасы Ұлттық инженерлік академиясы конкурс жариялайды

Бос орындарға сайлау – мына бағыттар бойынша 10 толық мүшесі (академиктер), 10 корреспондент-мүшесі: құрылыс; геология; тау-кен ісі; ақпараттық технологиялар; инженерлік механика; инженерлік өңірлік саясат; мұнай-газ жəне химиялық технологиялар; жеңіл жəне тамақ өнеркəсібінің технологиясы; инженерлік қызметтегі экономика жəне басқару; экологиялық проблемалар; энергетика жəне ресурс сақтау; көлік жəне коммуникация. Құжаттар ҚР ҰИА төралқасына жарияланған күннен бастап бір ай ішінде мына мекенжай бойынша тапсырылады: 050010, Алматы қ., Бөгенбай батыр к-сі, 80. Қосымша ақпаратты мына телефон арқылы алуға болады: 8 (727) 291-52-90, 291-51-90, e-mail: nia_rk@mail.ru.

9

«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасы мына мүліктерге сауда-саттық жариялайды:

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

Лот №1 – Өндірістік база, атап айтқанда: Литер А, жалпы алаңы 3471,9 ш.м.; Литер Б, жалпы алаңы 2401,0 ш.м.; Литер Р, жалпы алаңы 2156,4 ш.м.; Литер Ə, жалпы алаңы 849,1 ш.м., сəйкесетін жер үлесінің жалпы алаңы 0,7233 га бөлінбейтін жер телімінде жалпы алаңы 1,703 га (кадастрлық нөмірі 20-315-038-193, мақсатты тағайындалуы – өндірістік базаны пайдалану жəне қызмет көрсету үшін), аталған жылжымайтын мүліктермен аумақтық жəне функционалды байланысты, жер пайдалану шекарасына сəйкес, орналасқан мекенжайы: Алматы қ., Қазан к-сі, 34. Бастапқы баға – 396 205 000 (үш жүз тоқсан алты миллион екі жүз бес мың) теңге. Лот №2 – Бөлінетін жер телімі, жалпы алаңы 30 га (жер телімінің кадастрлық нөмірі 03-051-225-319, мақсатты тағайындалуы – тауарлы ауыл шаруашылығын жүргізу), орналасқан мекенжайы: Алматы облысы, Талғар ауданы, Қайнар ауылдық округінің аумағындағы аудан қорының жері. Бастапқы баға – 48 754 000 (қырық сегіз миллион жеті жүз елу төрт мың) теңге. Сауда-саттық əдісі – ағылшын. Кепілді жарна бастапқы бағаның 10%-ын құрайды. Бастапқы бағаның 10% мөлшеріндегі кепілді жарна «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасының шотына енгізілуі тиіс, төменде көрсетілген деректемелер бойынша. Сауда-саттыққа қатысу өтінімдеріне қажетті құжаттар тізілімін алу үшін сенім білдірілген өкілге бару керек. Сауда-саттыққа қатысуға өтінімдер Алматы қ., Абай д-лы, 109В, 1004-бөлмеде 2015 жылғы 5 қаңтарда сағат 18.00-ге дейін қабылданады. №1 лот бойынша сауда-саттық ағылшын əдісімен 2015 жылғы 6 қаңтарда сағат 11.00-де мына мекенжайда болады: Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В», 1004-бөлме. №2 лот бойынша сауда-саттық ағылшын əдісімен 2015 жылғы 6 қаңтарда сағат 15.00-де мына мекенжайда болады: Алматы облысы, Талғар қ., Тəжібаев к-сі, 4. Сауда-саттық аяқталғаннан кейін түпкілікті баға ұсынған сауда-саттық қатысушысы банктің чек түріндегі немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген басқа қолма-қол ақшаның толық көлемінде сатып алу сомасын бес жұмыс күні ішінде есеп айырысу тəсілімен енгізуі қажет. Сенім білдірілген тұлғаның деректемелері: «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасы Төремұратов Азат Болатұлы, Алматы қ., Абай д-лы, 109В, шот KZ246010011286000043, БИН 940140000385, Кбе 14. Сауда-саттық өткізу мəселесі бойынша анықтама алу телефондары: 8 (727) 330 16 80, 330 17 57.

Қызылорда облысының денсаулық сақтау басқармасы шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кəсіпорын директорының бос лауазымына орналасуға ашық конкурс жариялайды

Управление здравоохранения Кызылординской области объявляет конкурс на занятие вакантной должности директора государственного коммунального предприятия на праве хозяйственного ведения

Кəсіпорынның атауы: Қызылорда облысының денсаулық сақтау басқармасының «Облыстық медициналық орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік коммуналдық кəсіпорны. Мекенжайы: Қазақстан Республикасы, индекс 120008, Қызылорда облысы, Қызылорда қаласы, Абай даңғылы, 65. Негізгі қызметі – облыс халқына медициналық қызмет көрсету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: - керек мамандыққа жоғары білім; - мамандығы бойынша басшы лауазымдарында кемінде 5 жыл жұмыс өтілі; - денсаулық сақтау саласын ұйымдастыру бойынша бірінші/жоғары санатының немесе «қоғамдық денсаулық сақтау» мамандығы бойынша магистратура білімінің иегері болуы; - Қазақстан Республикасының Конституциясын, ҚР Азаматтық кодексін, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» ҚР 1998 жылғы 2 шілдедегі Заңын, «Мемлекеттік мүлік туралы» ҚР 2011 жылғы 1 мамырдағы Заңын, «Мемлекеттік құпиялар туралы» ҚР 1999 жылғы 15 наурыздағы Заңын, осы кəсіпорынның қызметі саласындағы қатынастарды реттейтін ҚР нормативтікқұқықтық актілерін білетіндігі тексеріледі. Сондай-ақ мемлекеттік басқару органы бекіткен тиісті кəсіпорын басшысының біліктілік талаптары мен лауазымдық нұсқаулығының негізінде конкурсқа қатысушылардың кəсіби білімі анықталады. Конкурс мемлекеттік кəсіпорындардың басышыларын тағайындау жəне атестаттау ережесіне сəйкес өткізіледі. Байқауға қатысқысы келген азаматтар Қызылорда облысының денсаулық сақтау басқармасына келесі құжаттарды тапсырады: 1) конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) мемлекеттік жəне орыс тілдерінде түйіндеме; 3) еркін нысанда жазылған өмірбаян; 4) білім туралы құжаттардың көшірмесі; 5) еңбек кітапшасының (ол болған кезде) немесе жеке еңбек шартының көшірмесі не соңғы жұмыс орнына қабылданғаны жəне одан босатылғаны туралы бұйрықтардың көшірмесі; 6) денсаулығы туралы белгіленген нысанды анықтама. Конкурсқа қатысушы өзінің біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты қосымша ақпаратты (біліктілігін арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар беру, ғылыми жарияланымдар, осының алдындағы жұмыс орнының басшылығынан кепілдеме жəне т.с. беруіне болады. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар аталмыш хабарландыру жарияланған мерзімінен бастап 15 күнтізбелік күн аралығында Қызылорда қаласы, Абай даңғылы, 27-үй мекенжайы бойынша қабылданады. Осы қағидалардың талаптарына сəйкес барлық құжаттар қабылдау аяқталған күннен бастап 5 жұмыс күні ішінде құжаттар тапсырған тұлғаны конкурсқа қатысуға жіберу туралы шешім қабылданады. Конкурсқа қатысуға жіберілген тұлғалардың тізімі бекітілгеннен кейін, комиссия конкурсқа қатысушылар ұсынған құжаттарды зерделейді жəне күнтізбелік 10 күн ішінде конкурсқа қатысушылармен əңгімелесу өткізеді. Конкурс Қызылорда облысының денсаулық сақтау басқармасында Қызылорда қаласы, Абай даңғылы, 27-үй мекенжайы бойынша өтеді, телефон 8 (7242) 40-01-51 (3008), 23-53-41.

Наименование предприятия: Государственное коммунальное предприятие на праве хозяйственного ведения «Областной медицинский центр» управления здравоохранения Кызылординской области». Адрес: Республика Казахстан, индекс 120008, Кызылординская область, г. Кызылорда, пр.Абая, 65. Основная деятельность: оказание медицинской помощи населению области. Требования к участникам конкурса: - наличие высшее образования по необходимому профилю; - стаж работы по специальности на руководящих должностях не менее 5 лет; - наличие первой/высшей квалификационной категории по организации здравоохранения или магистратуры по специальности «общественное здравоохранение»; - знание Конституции Республики Казахстан, Гражданского кодекса РК, Закона РК от 2 июля 1998 года «О борьбе с коррупцией», Закона РК от 1 марта 2011 года «О государственном имуществе», Закона РК от 15 марта 1999 года «О государственных сделках», нормативных правовых актов РК, регулирующих отношения в сфере деятельности данного предприятия. Также определяются профессиональные знания участников конкурса на основании квалификационных требований и должностной инструкции руководителя соответствующего предприятия, утвержденных органом государственного управления. Граждане, желающие принять участие в конкурсе, представляют в управление здравоохранения Кызылординской области следующие документы: 1) заявление об участии в конкурсе; 2) резюме на государственном и русском языках; 3) автобиографию, изложенную в произвольной форме; 4) копии документов об образовании; 5) копию трудовой книжки (при ее наличии) или индивидуального трудового договора либо выписки из приказов о приеме и увольнении с последнего места работы. 6) справку о состоянии здоровья по установленной форме. Участник конкурса может представить дополнительную информацию, касающуюся его образования, опыта работы, профессионального уровня (копии документов о повышении квалификации, присвоении ученых степеней и званий, научных публикациях, рекомендации от руководства предыдущего места работы и т.п.). Необходимые для участия в конкурсе документы должны быть представлены в течение 15 календарных дней с момента публикации данного объявления в управления здравоохранения Кызылординской области по адресу: г. Кызылорда пр.Абая, 27 При наличии всех документов, а также соответствии лица требованиям комиссия принимает решение о допуске подавшего документы лица к участию в конкурсе в течение 5 рабочих дней со дня окончания приема документов. Кандидаты, допущенные к участию в конкурсе, проходят собеседование в течение 10 рабочих дней после окончания срока приема документов в управлении здравоохранения Кызылординской области, телефон для справок: 8 (724) 40-04-51 (3008), 23-53-41.

010000, Астана қаласы, Қонаев көшесі, 10 мекенжайы бойынша тіркелген «Қазатомөнеркəсіп» ҰАК» АҚ 2013 жылдың акциялары пакетіне дивидендтер төленгендігі туралы хабарлайды. Бір жай акцияға арналған дивидендтер көлемі 146 теңге 78 тиынды, жалпы сомасы 5,385,581,000 (бес миллиард үш жүз сексен бес миллион бес жүз сексен бір мың теңге) құрайды. Төлем 2014 жылғы 22 желтоқсанда ақша қаражатын Жалғыз акционер – «Самұрық-Қазына» АҚ банк есепшотына аудару арқылы жүргізілді.

«НГСК КазСтройСервис» АҚ осы арқылы «Каспий Құбыры Консорциум-К» АҚ-пен ірі мəмілеге өзгеріс енгізу туралы шешімді қоғамның Директорлар кеңесі қабылдағаны жөнінде барлық мүдделі тұлғалардың назарына жеткізеді.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2015 жылғы 23 қаңтарда сағат 10.00-ден бастап 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысанды сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасымен республикалық меншіктегі нысандарды сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға мына нысан қойылады: 1.Үй-жай, жалпы алаңы – 201,7 ш.м., 1975 жылы салынған (оның ішінде екінші қабаттың үй-жай алаңы – 93,1 ш.м., жертөлелік үй-жайы алаңы – 92,9 ш.м., баспалдақ алаңы – 15,7 ш.м.). «Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша көліктік бақылау инспекциясы» мемлекеттік мекемесінің балансындағы, орналасқан жері: ОҚО, Түлкібас ауданы, Шақпақ баба ауылы. Алғашқы бағасы – 5980000 теңге. Бастапқы бағасы – 29 900 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 112337 теңге. Кепілді жарнасы – 897000 теңге. Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын 2015 жылдың 22 қаңтарында сағат 10.00-де аяқталады. Кепілді жарна ОҚО бойынша қазынашылық департаментіндегі «Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-нің мына депозиттік шотына төленеді: ИИК KZ930705012170178006, BIG KKMFKZ2A, ММ коды 2170178, БИН 120240016394, КБЕ-11, КНП-171. Банк қызметтері үшін төлемдер кепілді жарнаның мөлшеріне кірмейді Қатысушының хабарламада көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін 72 (жетпіс екі) сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсетіп алдын ала Тізілім веб-порталына тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін;

4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсетіп, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді осы Қағидаға қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркелу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде сатылатын нысан бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, заңды тұлғалар үшін: жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не заңды тұлғаны мемлекеттік (қайта тіркеу) туралы анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмелерін. шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарының электрондық (сканерленген) көшірмелерін ұсынады. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион ережесі:

1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы Қағидаға сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері электронды хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдаланып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады: ОҚО, Шымкент қаласы, Ғ.Иляев көшесі, 24 мекенжайында, жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, аукционның жеңімпазы салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсетіп көрсетілген құжаттардың көшірмелерін не болмаса нотариалды куəландырылған көшірмелерін сатушыға ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Жер телімінің құны Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес бөлек төленеді. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7252) 2101-59, 21-29-22 телефондары арқылы алуға болады.


10

www.egemen.kz

25 желтоқсан 2014 жыл

 Жағымды жаңалық

 Кітап көкжиегі

Ўшќыр ой, ќуатты ќалам əдемі туынды арќауын ќўраєан Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

«Бауырым бауырын берді маєан»

Оѕтїстікте тўѕєыш рет бауыр трансплантациясы жасалды Бақтияр ТАЙЖАН,

«Егемен Қазақстан».

Осыдан бес-алты жыл бұрын бауыр циррозымен ауырған науқасқа ем жоқтай көріне тін. Тіршіліктің күре тамыры за қымданған соң өмір мен өлім жақындығы қас пен көздің арасындай-ақ еді. Əлемдік медицина ондаған сағаттарға созылатын аурудың емін тапты. Əйтсе де, аса ауыр операция қан дауыр ұс таған қолыңның сəл дір еткенін кешіре алмайды. Сəл қателік жіберсең, арты орны толмас өкініш. Жақында бауыр циррозиямен ауырған 27 жасар келіншекке Шымкент қалалық жедел көмек көрсету ауруханасында операция жасалды. Он екі сағатқа созылған операцияны Беларусь мемлекетінің бас трансплантологы Олег Олегович Руммо мен ОҚО денсаулық сақтау басқармасының басшысы Жұмағали Исмайлов, аталған аурухананың бас дəрігері, медицина ғылымдарының докторы Мəди Биғалиев сəтті аяқтады. – Операция ойдағыдай өтті, – дейді ел аузында «алтын қандауырлы дəрігер» атанған Мəди Биғалиев. – Науқас алғаш қаралғанда тез операция жасамасақ үш-төрт айда бəрі кеш болатынын ұқтық. Донор іздедік. Туған сіңлісі əпкесін жанындай жақсы көреді екен, бауырының жартысын беруге келісті. Мұндай күрделі ота бізде алғаш жасалғалы отырғандықтан Беларусьтен Олег Олегович Руммо бастаған тəжірибелі əріптестерімізді шақырдық. Науқастың цирроз бауырын алып тастап, орнына сіңілісінің жарты бауырын салдық. Қазір екеуінің де жағдайы жақсы.

Бас дəрігердің сөзінен ұққанымыз – бауыр алмастырудың үш түрі болады. Беларусьтік мамандар донорлық трансплантациямен көп жұмыс жасаса, біздің дəрігерлер ең күрделі түрі туысқандық трансплантацияны іс жүзіне асырған. Мұнда қауіп үлкен. Өйткені, дəрігерлер бір нау қастың ғана емес оған сау бауырының жартысын берген адамның өміріне де жауапты болады. Ауру жас талғамайды. Қазақстанда бауырдың вирустық, аутоиммунды жəне токсикалық зақымдануы көбейіп бара жатқандығы мамандарды алаңдатады. Оған ішімдікті көп тұтынудан бөлек ластанған экологиялық ахуал, зиянды қызмет орындары да əсер етеді екен. Бауыр ауруларын емдеу бүкіл əлем бойынша күрделі мəселе болып отыр. БДҰ-ның Еуропалық бюросының мəліметтері негізінде бауырдың созылмалы ауруынан қайтыс болатын науқастар саны бойынша ТМД-ның 7 елі алдыңғы қатардан орын алады. Оңтүстікте əртүрлі бауыр аурулары бойынша 500-ден аса науқас есепте тұрады. Бауыр ауруы ның асқынған түрімен ауырған науқастардың көпшілігі (гепатит, бауыр циррозы, бауырдың қатерлі ісігі) қазіргі таңда алмастыру отасын жасатуға зəру. Осыған орай 11-17 желтоқсан күндері Шымкент қалалық жедел медициналық көмек көрсету ауруханасында əйгілі трансплантолог, профессор Олег Олегович Руммо бастаған Беларусь Республикасының «Органдар мен тіндердің трансплантациясы» Республикалық ғылымитəжірибелік орталығының

мамандарының қатысуымен мастер-класс өтті. Аталған мастеркласс шеңберінде бауыр алмастыру отасы жасалды. Бұл мастер-класс трансплантология саласына тікелей қатысы бар – хирургтерге, анестезиологреаниматологтарға, гепатологтарға жəне трансфузиологтарға, жалпы саны 32 маман-дəрігерлерге арнап ұйымдастырылды. Мұның маңыздылығы, ОҚО денсаулық сақтау саласына жоға ры технологияларды енгізу маман-дəрігерлердің біліктілігін арттырады, өңір халқына көрсетілетін медициналық көмек сапасын жаңа сатыға көтеруге өз септігін тигізеді. Ауру бауырынан құтылған Райхан Бекмұрзаеваның көрер жарығы бар екен. Енді оның алты жасар ұлының жаны жаз, көңіл күйі керемет. Əпкесіне бауырын қиған Рахатты жақынына өмір сыйлаған батыр десе де болады. Кешегі қос құлыншағының амандығына марқайған анасы бір жылап бір күледі. Əрине, əлемдік тəжірибесі бар Беларусьтік дəрігерлер Оңтүстікке білгенін бөлісетін жер таппай келген жоқ. Ма мандар медицинаның озық тəжірибелеріне қол жеткізуге көмектескені үшін облыс əкімі Асқар Мырзахметовке алғыс айтады. Бұрнағы жылы Оңтүстік Корей елінен де білікті дəрігерлер келіп, Оңтүстік хирургтерімен бірігіп операция жасаған. Бауыр, бүйректеріндегі дерттен құлантаза арылған азаматтардың ақжеленді абзал жандарға айтар алғысы шексіз. Ал ауырып жүргендері алдағы күндерден үмітті.

Анау замандары шетел сапарларын келістіре жазған қазақтың тұлғасы биік, тұғыры мықты Мұхтар Əуезов пен Тахауи Ахтановтың Америка жəне Үнді очерктерін жұрт тамсана оқып, ішіндегі оқиғаларды жырдай жырлаушы еді. Елдігімізді алғалы, сол үрдіс жаңа қырынан көрініп келеді. Содан да болар кей азаматтардың бүгінгі дəуіріміздегі публицистикаға ерекше мəн беріп, көш бойы озық келе жатқанын атап өтіп жүргені. Сондай бір ұшқыр ойды қарымды қаламмен маржандай етіп қағаз бетіне түсірген, Қазақ елін көркем тілмен кестелеген «Жұмыр жердің жұмағы» атты кітап таяуда қолы мызға тиді. Авторы – Қуат Бораш. Жинақтың беташар сөзін «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ президенті Сауытбек Абдрахманов жазыпты. Онда ол: «Журналистиканың дамуын дағы əлемдік үрдістер деген де алдымен айтатынымыз – ақпа рат тың жаһандануы, одан кейін ауызға алатынымыз – журналистика мен экономиканың қойындасып кет кендігі, бірігіп, кірігіп бара

 Оқиға

еткенде, əлемдік «қара алтынның» қай елде қанша қоры барын тарата айтып, Отанымыздың 12-ші орында тұрғанын алға тартады. Əлем елдеріне шыққан сапарлар бойынша берілген топтамалардағы танымдық дүниелер дүйім елдерден мол мəлімет береді. Əсіресе, Елбасы Нұр сұлтан Назарбаевтың сапарларындағы ел беделі мен Елбасы абыройы ерекше көрініс тауып отырады. Мемлекеттер арасындағы жасалған шарттар мен Сакура еліне барған тұстағы жолсапарлар көп жайды еске салады. Ізет пен инабаттың үлгісі іспеттес Күншығыс елінің гүлденген өмірімен қатар, қилы тағдыры да назардан тыс қалмайды. Жалпы, журналистердің жолсапарлардан жазған мақалалары ертеңгі ел тарихының алтын арқауына иненің жасуындай болса да үлес қосатыны сөзсіз. Себебі, онда болған əңгімелер тəуелсіз елдің іргетасын бекітіп, еңсесін тіктеуге арналғаны анық. «Жұмыр мүсін» атты соңғы бөлімдегі дүниелерде əкенің асыл қасиеті, бір жаратушының барына сеніп, тəубеден жаңылмай, адамдықтан адаспай жүру жөніндегі үлгісі, ананың алтын алақаны, дəулеттің бітуі адал еңбекке тəуел ді болатынын айтып, оны нақты

мы салдармен дəйектейді. Дос жайлы толғаныста балалық шаққа саяхат жасап, ауыл адамдарының əдемі мінезін көңілдегідей суреттейді. Өнер əлемінде жүрген Қалдыбек Құрманəлиев, Досымжан Таңатаров туралы жазбалары да тартымды. Əрқайсысының бітімболмысы тайға таңба басқандай желі тартады. Соңғы бөлімдегі очерктер мен естеліктер болашақта көркем дүниеге сұранып тұрғандай. Сонымен ақындық пен журналистиканы қатар алып келе жатқан қаламгердің бұл жинағының бір ерекшелігі – қасаңдықтан аулақ, төгілтіп жазғанда төрткүл дүниені түгел көз алдыңа əкеледі.

 Бəрекелді!

Оңтүстік Қазақстан облысы Түркістан қаласында жалпы құны 2 миллион теңге тұратын малдарды сіңіріп кетпек болған екі ұры тəртіп сақшыларының қолына түсті.

Ўрылар ўсталды

Облыстық ішкі істер департаменті баспасөз қызметінің ақпара тына қарағанда, Түркістан қаласын дағы ондаған жергілікті тұрғын малдарының қолды болғаны туралы қалалық ішкі істер бас қармасына шағым түсірген. Олар қорада тұрған малдарын үй иелерінің жоқ кезін пайдаланған белгісіз біреулердің алып кеткенін жеткізген. Ең соңы нан арыз айтып келуші 24 жасар жігіт қорада тұрған жалпы құны 200 мың теңге тұратын малдарынан айырылып қалғанын айтқан. Осыдан кейін ішкі істер бөлімінің қызметкерлері табандарынан тік тұрді. Тəртіп сақшылары жүргізген шұғыл-іздестіру шаралары нəтижесінде қаладағы мал базарларының бірінен күдікті ретінде бұрын сотталған жергілікті екі азамат ұрланған малды сатып тұрған жерінен қолға түскен. «Полицейлер күдіктілердің тағы да осы тектес 8 қылмысқа қатысты екенін анықтады. Жалпы, шығын көлемі 2 миллионға жуық теңгеге жеткен», – делінген баспасөз хабарламасында. Аталған жайтқа байланысты Қылмыстық кодекстің 175-бабы бойынша қылмыстық іс қозғалған. Күдіктілер қамауға алынды. Тергеу амалдары жүргізілуде.

Оңтүстік Қазақстан облысы.

жатқандығы, содан соңғы сөз арқауы ететініміз – саралану мен мамандану десек, кітаптан осы сипаттардың бəрін де көреміз. Қуат Бораш қаламына кең құлаштылық, нені болса да əлемдік ауқымда қарастыруға тырысушылық тəн», дейді. Журналистік қадамын өңірде бастап, «Егемен Қазақстан» басылымында шыңдаған журналистің бұл кітабы негізінен үш бөлімнен тұрады екен. Бірінші бөлім еліміздің əлеуметтік-экономикалық жəне саяси даму сатылары бойынша нақты дəлел-дəйектерге жүгінген терең талдауларға құрылған сараптамалардан тұрса, екінші бөлімге шетелдерге барған сапарларынан жазған ойлы мақалалары топтастырыл ған. Үшінші бөлімге елге танымал азаматтар, ата-ана жайлы толғаныс, дос-жаран туралы толғаныстар орын алыпты. Мысалы, «777-ші шақырымда түйіскен ТҮРКСІБ» деген мақалада Түрксіб теміржолының бастау басынан əңгіме қозғап, əр жылдардағы жұмыстарды баяндай келіп, қазір ол тəуелсіз елдің мерейін өсірген Трансазиялық теміржолдың алтын арқауына айналғанын тілге тиек етеді. Сол секілді, қазақ мұ найының жай-жапсарын сөз

Ќоќыстан ойыншыќтар жасаєан Өзі тұратын көпқабатты үйдің кіреберісін жаңа жыл мерекесіне орайластыра ойыншықтармен безендірген алматылық Лариса Стародубиева ойламаған жерден жұртшылыққа танымал кəсіпкер болып шыға келді. Оның қоқыстан жасаған бұйымдарын адамдар арнайы келіп тамашалауды əдетке айналдырған. Тіпті, оған үлкен компаниялар да тапсырыс бере бастапты. Жолдыбай БАЗАР, ауланы көру үшін күн с айын «Егемен Қазақстан». көптеген азаматтар келіп, ондағы көздің жауын алатын түрАлматының №3 шағын ауда- лі бұйымдардың жанында тұнында тұратын Лариса Староду- рып суретке түсіп кетеді. Шебиеваны жергілікті халықтан бас- бердің сөзіне қарағанда, шағын тап, шенді-шекпенділерге дейін ойын шықтарды халық көңі лін жақсы біледі. Себебі, қарапайым көтеру үшін жасаған. Ол көпкеліншектің қоқыстан жасалған қабатты үйдің кіреберісіне ілінойыншықтарымен сəн дел ген ген бұйым дарын қорғау үшін

арнайы бейнебақылау орнатып қо йыпты. Аула ның осылайша безендірілуі тұрғындарға қатты ұнаған. Лариса Стародубиева өзінің туындыларын жасау барысында бос қалбырларды, ескі-құсқы киімдерді, жарамсыз қағаздарды қолданған. «Үйде керексіз болып қалған заттар жұмысымның қажетіне жарап отыр. Осындай шаң басқан бұйымдардан жаңа зат шығару ермегім еді, енді, міне кəсібіме айналды. Менің қолымнан шыққан бұйымдарды көрген екі компанияның өкілдері тапсырыс берді», – дейді шебер.

Құрыш НҰРЫМБЕТ.

Ќадірлі оќырман! www.egemen.kz

«Егемен Қазақстан» газетіне жазылу аяқталуға жақын қалды! Жазылу мерзімі

Индекс

жеке жазылушылар 65392 үшін

15392

кəсіпорындар мен ұйымдар үшін

Аймақта қала

аудан/ауыл

3 ай

1 434,45

1 459,08

6 ай

2 868,90

2 918,16

12 ай

5 737,80

5 836,32

3 ай 6 ай 12 ай

2 385,45 4 770,90 9 541,80

2 410,08 4 820,16 9 640,32

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Жазылу бағасы

Анықтама телефондар: (717 2) 37-65-27, 37-19-87

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-94-72; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 68-59-85; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Ермеков к-сі, 33, «Қарағанды полиграфия» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Смағұлов к-сі, 9 К, «Хабар-Сервис» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 201 715 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 5 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №467 ek

Profile for Egemen

25122014  

2512201425122014

25122014  

2512201425122014

Profile for daulet
Advertisement