Page 1

Бїгінгі нґмірде: Біздіѕ кїшіміз бірлікте 3-бет Шаєын жəне орта кəсіпкерлікті ќолдау 4-бет Кавказдан жеткен їшбу хаттыѕ сыры 5-бет Голливуд ќаћарманы ќазаќ тілінде сґйлейді 12-бет

№78 (28302) 23 СƏУІР СƏРСЕНБІ 2014 ЖЫЛ

Ел тынысы: мың бір мысал

Президент поштасынан

АГЛОМЕРАЦИЯ

Алматыныѕ еѕ кґкейкесті мəселесі Өмір бір орнында тұрмайды. Тəуелсіздіктің бедерінде қалалық жерлерге жұмыс іздеп қоныстанып жатқан отбасылардың көбеюі, оған кейінгі жылдары тұрмысы түзелген қала тұрғындарының қала сыртында шаңырақтарын кеңейтіп, құрылысты қыздыруы өзімен бірге бірқатар өзекті мəселелерді туындатты. Ендігі тіршілікте туындаған түйткілдің бірі – урбанизация мен қалалық агломерация мəселесі Елбасының биылғы Жолдауында тұңғыш рет қозғалды. «Егемен Қазақстан».

Əрине, бұл заңды құбылыс. Қоғамның дамуы, өркениеттің көшіне ілескен халқымыз жақсы өмірді қаладан іздейтіні аян. Осы тұрғыдан алғанда, əу бастан-ақ арман болған Алматы урбанизация үдерісінің тап ортасында тұр. Əлеуметтік даму барысын зерттеушілердің болжамы бойынша, 20-30 жылдан кейін Қазақстандағы ауыл мен қала тұрғындарының арасалмағы 65-35 пайызды құрайтын көрінеді. Қазір бұл көрсеткіш Ресейде –72, Беларусь, Украина, Арменияда – 70, Америкада 90 пайызға тең екен. Əсіресе, соңғы 15 жылда ауыл тұрғындарының қалаларға қарай ағылуы, миграция мəселесі, көрші елдерден жұмыс іздеп келген жандар «жалған урбанизация» мəселесі бар екендігін де көрсетіп берді. Мəселен, Алматыда көптеген жылдардан бері күн кешіп жатқан адамдардың көпшілігінің ауылда тұрмысы бар.

Таєайындау

Хроника

Мемлекет басшысының Өкімімен Жанна Дулатқызы Құрманғалиева Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлігінің жауапты хатшысы қызметінен босатылды.

Сүйінші!

Парламентаралыќ їнќатысуды ныєайту жолында Кеше Қазақстан Республи касы Парламенті Сенатының Төрағасы ҚасымЖомарт Тоқаев Қазақстанға ресми сапармен келген Марокко Корольдігі Парламенті Кеңесшілер палатасының Төрағасы Мұхаммад Аш-Шейх Биядилламен кездесті, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі.

қатысу мүмкіндігін талқылады. Сенат Төрағасы: «Қ а зақстан Марокконың Королі Мұхаммад VІ-ның дінаралық үнқатысуды дамы туға бағыт тал ған күшжігерін жоғары бағалайды. Сондықтан біздің елдеріміз мұсылмандар жəне Батыс елдері арасындағы түсініс тік пен бейбітшілікке қол жеткізуге бағытталған бірлескен бастамаларды көтере алады», деп атап өтті. Қ.Тоқаев Марокко Королінің алдағы жылғы съезге

Астаналыќ мəжілісте не талќыланады?

Астанада алғаш рет өткелі отырған Азия даму банкі басқарушылар кеңесінің мəжілісінде жол мəселесіне мəн берілмек. Ал оның негізгі тақырыбы «Жаңа Жібек жолы – өзгермелі əлемдегі Азияны Еуропамен біріктіру» деп аталып отыр.

Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Кеше Орталық коммуникациялар қызметіндегі брифингте осы мəжіліс жайында айтылды. Оған «Экономикалық зерттеулер институты» АҚ басқарма төрағасы Мақсат Мұқанов, Азия даму банкінің жыл сайынғы мəжілісінің үйлестірушісі Джил Дрилон жəне Экономика

жəне бюджетті жоспарлау министрлігінің инвестициялық саясат департаменті директорының орынбасары Алмас Байтенов қатысты. Азия даму банкі басқарушылар кеңесінің 47-ші жыл сайынғы мəжілісі алдағы 2-5 мамыр аралығында өтеді. Оған Қазақстан атынан басқарушы – Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрі Ерболат Досаев төрағалық етпек.

бірдей өсіп-өркендей алатын, жан-жақты дамыған қоғамда ғана экономикалық табыс мүмкін екені де назардан тыс қалмаған», деп жазады автор. Сондай-ақ, профессор Стратегияның прагматизмі мен іскерлік рухы бүкіл əлемдегі көптеген адамның ынтасын оятуға тиіс деген пікірін білдірген. «Осындай құжаттарды көптеген үкіметтер қабылдаса, тамаша болар еді. Стратегиямен танысу барысында мен баяндаудың айқындығы мен нақтылығына, сондайақ, ғасыр ортасы таяп қалғаны дер кезінде қаперге салынғанына тəнті болдым. Бəріміз болашақтың бүгіннен басталатынын сезінуге тиіспіз», делінген хатта.

Мемлекет басшысының Өкімімен Қуатжан Серікқазыұлы Уəлиев Қазақстан Республикасы Мəдениет министрлігінің жауапты хатшысы қызметіне тағайындалды. Қ. С. Уəлиев «А» корпусының кадр резервінде тұрған.

(Соңы 5-бетте).

30 елдің қатарына кіруді мақсат ететін «Қазақстан-2050» Стратегиясының іске асырылуының басталғаны туралы айтты. Ол Астанада өтетін ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесіне Марокконы қатысуға шақырды. Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшылары съезі Хатшылығының басшысы ретін де Қ.Тоқаев 2015 жылға жоспарланған бесінші съезге əзірлік туралы хабардар етіп, оған Марокконың жоғары саяси деңгейде

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың атына Иордания университетінің ректоры, профессор Эхлейф Тараунеден хат келді, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Өз хатында Э.Тарауне «Қазақстан-2050» Стратегиясындағы елдің болашақ дамуына деген көзқарасты зор қызығушылықпен зерделегенін айтады. «Бұл құжатта көрініс тапқан Сіздің жаңа идеяларыңыз көреген əрі инновациялық жоспарлармен толыға түскен, онда айқын əрі нақты мақсаттар қойылған. Инновациялық индустрияландыруға, ауыл шаруашылығына, ғылымға бейімделген экономикаға, энергияны тиімді пайдалануға жəне адами ресурстар үшін инвестиция жұмсауға ерекше көңіл бөле отырып, Қазақстан қазіргі əлемде көптеген түйткілдерді шешудің өте жақсы үлгісін көрсетіп келеді. Бұл ретте халқының барлығы

Айнаш ЕСАЛИ,

Сенатта Қазақстан-Марокко қатынастарының ауқымды мəселелері жəне халықаралық саладағы өзекті тақырыптар төңірегінде төрағалардың арасында жемісті əңгіме өрістеді. Қ.Тоқаев жоғары мəртебелі мейманның сапары парламентаралық байланыстардың маңызды орын алатын өзара тиімді ынтымақтастыққа жаңа серпін беретініне сенім білдірді. Осыған байланысты жүз десушілер екі елдің парламенттеріндегі депутаттардың ынты мақтастық топтарын дағы жұ мысына жан-жақты жəрдемдесуге уағдаласты. Қазақстан Сенатының Төрағасы Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың əлемдегі ең дамыған

Болашаќ бїгіннен басталады

Шараға құрамында Азия даму банкіне мүше-елдерден бас қарушылар, қаржы ми нис тр лері, ірі халықаралық банк тер жетекшілері, қаржылық ұйымдардың, мемлекеттік жəне мем лекеттік емес, басқа да ұйымдардың жетекші мамандары бар, барлығы 3500-ден 5000-ға дейін адам қатысады деп күтілуде. (Соңы 2-бетте).

қаты сатынына сенім білдірді. Өз кезегінде Марокко Парла менті жоғарғы палатасының Төрағасы қазіргі кездегі Марокконың дамуы, араб əлеміндегі жəне Африка құрлығындағы жағдай туралы жан-жақты айтып берді. Елде конституциялық реформа жүргізіліп жатыр, саяси тұрақтылық пен экономикалық өркендеу қамтамасыз етілуде. Кездесу қорытындысы бойынша журналистер алдында сөз алған М.Биядилла Еуропа мен Азия арасындағы ынтымақтастықты қалыптастырудағы Қазақстанның елеулі үлесін атап өтіп, біздің еліміздің тұрақтылық пен даму қарқынын жоғары бағалады. «Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев жəне Марокко Королі Мұхаммад VІ ішкі саяси жəне аймақтық тұрақтылыққа зор мəн береді. Сонымен қатар, екі мемлекеттің басшылары өркениеттер мен діндер арасындағы үнқатысуға жанжақты жəрдемдесіп келеді. Мұндай үнқатысу қауіпсіздікті нығайтуға елеулі түрде ықпал етеді», деп атап өтті ол. Мейманның айтуынша, Қазақстан мен Марокконың, тұтастай қарағанда, ынтымақтастығын одан əрі дамытуда, оның ішінде баламалы энергетика мен ауыл шаруашылығы салаларында көптеген ортақ мүдделері мен мүмкіндіктері бар.

Кїш-жігерді їйлестірген ўтымды Мəжіліс Төрағасы Қабиболла Жақыпов Марокко Корольдігі Парламенті Кеңесшілер палатасының спикері Мұхаммад АшШейх Биядилламен кездесті, деп хабарлады Мəжілістің баспасөз қызметі. Қ.Жақыповтың атап өткеніндей, Марокко Қазақстанның Солтүстік Африкадағы маңызды əріптестерінің бірі. Сондықтан біз Ислам ынтымақтастық ұйымы, Экономикалық ынты мақтастық ұйымы сияқты, басқа да кеңестік-жиналыстық тетіктер мен аймақтық институттар аясында бірлескен күшімізді одан əрі үйлестіруді толықтай қолдаймыз, деді Мəжіліс Төрағасы. Осы ретте Қ. Жақыпов Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Наз арбаев саясатының басым бағыттарының бірі – ұлтаралық келісім, бейбітшілік жəне толеранттылық ұстанымдарының маңыздылығы мен өзектілігіне баса назар аударды. (Соңы 2-бетте).

АҚПАРАТТАР аєыны

● «ҚазАгро» 2014 жылғы көктемгі дала жұмыстарына 61,6 млрд. теңге бөледі. Кеше таратылған баспасөз парақшасында мұның 40 млрд. теңгесі бюджеттік несие екені айтылған. Бұдан басқа, ұлттық компания алғаш рет егіс жұмыстарына екінші деңгейлі банктер арқылы 20 млрд. теңге қаржы қарастырады. ● Алматы қаласының маңында жаңа əуежай бой көтереді. Бұл туралы Алматы облысы əкімінің орынбасары Амандық Баталов мəлімдеді. Оның айтуынша, жаңа əуе қақпасы үшін оңтүстік астанадан 54 шақырым жердегі Жетіген кенті маңында 2 мың гектарға жуық жер телімі белгіленіп қойылған. ● Оңтүстік Қазақстанда қуаттылығы 12 МВт күн энергиясы стансасы салынады. «Қазатомөнеркəсіп» ҰАК» АҚ басқарма төрағасының кеңесшісі Азат Бетекбаевтың мəлімдеуінше, қазір жоба бойынша жұмыстар

Оралмандар їшін азаматтыќ алу мерзімі ќысќарады Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Кеше Үкімет отырысында көшіқон, агроөнеркəсіптік кешенді дамыту жəне «Халықтық IPO» бағдарламасын одан əрі жүзеге асыру сияқты бірнеше маңызды мəселе қаралды. Бұл жөнінде отырыстан соң бірден Орталық коммуникациялар қызметіне жиналған Үкімет мүшелері мəлімдеді. Бұл отырыс бұрынғыдан өзгешерек. Себебі, бұрынғыдай журналистер Үкімет үйіне барған жоқ. Керісінше, отырыс аяқталған соң Үкімет мүшелері Орталық коммикациялар қызметіне жиналған журналистерге келді. Иə, брифинг мінберіне де біреу емес, бірден жеті спикер жайғасты. Үкімет мүшелерін брифингке бастап келген ПремьерМинистрдің орынбасары Гүлшара Əбдіқалықова отырыстың күн тəртібіндегі бірінші мəселе Қазақстан Президентінің осы жылдың 18 сəуірінде өткен Қазақстан халқы Ассамблеясының сессиясында берген тапсырмаларын жүзеге асыру шаралары болғанын атап өтті. Бұл мəселе бойынша Мəдениет министрі Арыстанбек Мұхамедиұлы қосымша баяндап,

басталып кеткен. Аймақтағы əлеуметтік нысандарда 4 стансаның жобалау жұмыстары жасалуда. ● Шығыс Қазақстан облысы Ресей ет экспортын 200 тоннаға дейін жеткізеді. Қазіргі таңда аймақта 44 мың бас ірі қараны семіртіп жатқан 276 мал бордақылау алаңы осыған үлес қосады. Ал мал бордақылаушылар мемлекет тарапынан үлкен қамқорлыққа ие. Олар өткен жылы қазынадан 5 млрд. теңгеден астам субсидия алды. ● Кеше Көкшетауда классикалық жəне халық музыкасының ІІ фестивалі сөреден шықты. Мəреге ертең жететін «Көкшетау - тал бесігім» атты бұл өнер мерекесіне Қазақстанмен қатар, Ресей жəне Италия елдерінің көптеген танымал шеберлері қатысып жатыр. ● Бүгін Қызылорда қаласында Ақтөбе облысының күндері басталды. Сəуірдің 2327 күндері аралығын қамтитын мəдени шарада меймандар «Алақай» қуыршақ театрының

ведомствоның үстіміздегі жылдың 1 маусымына дейін Қазақстан халқы Ассамблеясы жылы мен Конституцияның 20 жылдығын өткізу бойынша ұлттық жоспар шаралары жобасын жасайтынын жеткізді. Ал келесі мəселе «Жасыл ел» бағдарламасы бойынша сөз қозғалғанда Премьер-Министрдің орынбасары Г.Əбдіқалықова бағдарлама іске қосылғаннан бері, яғни 2005 жылдан бастап 44 млн. түп ағаш отырғызылғанын атап өтті. Оған сондай-ақ, 200 мыңнан астам жас қатысқан, 11 мың гектар жер өңделген. Өз кезегінде Білім жəне ғылым министрі Аслан Сəрінжіпов Үкімет отырысында «Жасыл ел» бағдарламасын одан əрі дамыту бойынша ұсыныстарын таныстырғанын тілге тиек етті. Білім жəне ғылым министрлігінің мəліметінше, 2013 жылы республикалық бюджеттен бағдарламаны қаржыландыру көлемі 212 млн. теңгені құраған. 2014 жылға қаржыландыру шамамен 2 есеге артып, 404 млн.-ға жуық теңгені құрап отыр. Жергілікті бюджеттен 2013 жылы – 317,9 млн., 2014 жылы 303,6 млн. теңге бөлінген. (Соңы 2-бетте).

мульти-шоуын, суретшілердің көрмесін, облыстық филармонияның гала-концертін ұсынады. Делегация өкілдері сонымен қатар, Жалағаш, Қазалы жəне Арал аудандарын аралайды. ● Атырауда тозығы жеткен пəтерлер орнына жаңасы берілетін болды. Қалада алдағы 7 жыл ішінде өткен ғасырдың басында салынған 80 үй сырылып, олардың 2 мыңға жуық тұрғыны басқа қоныстарға көшіріледі. ● Қостанай облысында көпқабатты үйлерді жөндеуге 670 млн. теңгеден астам қаржы қаралды. Бұл туралы айтқан облыс əкімінің бірінші орынбасары Евгений Аман алғаш рет Таран ауданы Тобыл кентінің пəтерлері жөнделетінін, облыс орталығындағы 18 үйдің жұмыстарына 323,5 млн. теңге жұмсалатынын жеткізді. BNews.kz, Alau.kz, Altaynews.kz, Egemen.kz ақпарлары, облыстық əкімдіктер сайттары бойынша дайындалды.


2

www.egemen.kz

23 сəуір 2014 жыл

Кїш-жігерді їйлестірген ўтымды

(Соңы. Басы 1-бетте). Өз кезегінде Биядилла Марокко Нұрсұлтан Назарбаевтың басшылығының арқасында қол жеткізген Қазақстан табыстарын жақсы білетінін жəне жоғары

бағалайтынын тілге тиек етті. Жəне Елбасының «Қазақстан - 2050» Стратегиясы айрықша қы зы ғушылық тудыратынын атап өтті. Тараптар, сондай-ақ, Астанада өтетін ЭКСПО-2017 көрмесіне дайындық мəселелеріне де

көңіл бөлді. Мəжіліс Спикері көрменің «Болашақ энергиясы» деп аталатын атауының өзі энергия жетіспеушілігі мен экологиялық қауіптің ғаламдық мəселелерін шешуге ықпал етсе, ЭКСПО 2017 энергетика саласындағы жаңа жетістіктерді паш етудің зор мүмкіндігіне айналатынын сеніммен айта келіп: – Бұл көрмеге марокколық əріптестеріміздің де белсене қатысатыны сөзсіз. Бізді Марокко Парламентінің «жасыл экономика» қағидатына көшуді заңнамалық қамтамасыз ету жолында атқарып жатқан жұмыстары қызықтырады, деді. Қабиболла Жақыпов пен Мұхам мад Аш-Шейх Биядилла пар ламентаралық ықпалдастық жағдайын сөз ете келіп, бейінді комитеттер мен ынтымақтастық жөніндегі топтар арасындағы тұрақты іс-қимыл екіжақты қарымқатынасты одан əрі нығайтуға ықпал ететінін жеткізді.

Оралмандар їшін азаматтыќ алу мерзімі ќысќарады (Соңы. Басы 1-бетте). Үкімет отырысында қаралған мəселелердің ерекше маңыздысы көші-қон туралы болған. Бұл туралы брифингте Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрі Тамара Дүйсенова баяндады. Министрдің мəліметінше, осынау ағымға қарағанда солтүстік аймақ тұрғындары 2050 жылға қарай 900 мың адамға кеміп, есесіне оңтүстік өңірлерде халық саны 5,2 миллионға артады. Осыған орай, ішкі жəне этностық көші-қонды, шетелдік жұмыс күшін тартуды қарастыратын көші-қон заңын жетілдіру көзделуде. Елімізде оралмандар үшін азаматтық алу мерзімі қыс қартылады, деді Т.Дүйсенова. Біріншіден, этникалық қазақтар өңірді өздері таңдайды, қандай өңірге келсе де, оралман мəртебесі барлығына тағайындалады. Екіншіден, «төлеу қабiлеттiлiгi» жөнiнде еш дəлелдеме талап етілмейді, үшіншіден, азаматтық алу мерзімі 1 жылға дейін қысқартылады. Ал министрлік еңбек ресурстары талап етілген өңірлерді анықтайды. Министрдің айтуынша, осыған дейін шетелден келген қандастарымыз оралман мəртебесiн алу үшін 7 жыл күтуі тиіс болатын. Этникалық мигранттар мемлекет анықтаған өңірлерге келген жағдайда ғана оралман мəртебесіне ие болды. Ал, өз бетімен келген оралмандар мұндай мəртебеге ие болған жоқ. Бұдан өзге, оралмандар үшін өз төлеу қабілеттілігін дəлелдеу бойынша міндеттеме болды. Бұдан өзге, ол еңбек ресурстары тапшы өңірлерге келген жағдайда оралмандар үшін əлеуметтік пакеттер қарастырылатынын жеткізді. Бұл пакетке, алдымен, жолға, жүк алуға жəрдемақы енгізіледі жəне арендалық ретінде 5 жылға

қызметтік тұрғын үй ұсынылады. 5 жылдан кейін жекешелендіре алады. «Квотадан бөлек қосымша балдық бағалау енгізіледі, бұл квотадан тыс біздің отандық тауар өндірушілер, ең алдымен, АӨК, өңдеуші өнеркəсіпке, геологиялық барлауға қатысты, бұл мамандар үлгіге айналдырылған кəсіптер тізілімі аясында Қазақстанға келген шетелдік жұмыскерлерді тарта алуы тиіс», деді Т.Дүйсенова. Сонымен қатар, ол шетелдік мамандарды еңбекпен қамту кезінде олардың біліктілік деңгейі мұқият қаралатынын атап өтті. «Шетелден мамандар квота бойынша тартылатын. Əрбiр жұмыс берушi қажеттi мамандарға қатысты өз өтiнiмiн беретiн. Қазiр оған жаңа өзгерiс енгiзiп отырмыз. Республика бойынша қажет мамандықтар бойынша шетел азаматтары келуi мүмкiн. Бiрақ, олар мамандыққа өздерiнiң сай екендiгiн дəлелдеп беруi қажет. Бұл мақсатта балдық баға беру деген жаңашылдықты енгiзiп отырмыз», деп түсіндірді министр. Брифингте бұдан соң Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрі Ерболат Досаев, «Самұрық-Қазына» АҚ басқарма төрағасының орынбасары Елена Бахмутова «Халықтық IPO» бағдарламасы шеңберінде «КЕГОК» АҚ-ты қазақстандық қор нарығына шығаруға дайындау шаралары туралы хабарлады. Компанияны «Халықтық IPO»-ға шығаруға дайындау үздік халықаралық тəжірибелер негі зінде жүзеге асырылады. Ал жұ мысқа жетекші отандық жəне халықаралық компаниялар тартылған. «Халықтық IPO» бағдарламасы аясында «KEГOК» АҚ акцияларын ішкі қор нарығында жаппай орналастыру 2014 жылдың

Əріптестік əлеуеті артады

Қазақстанның Қорғаныс министрі Серік Ахметов Əзербайжанға ресми сапары барысында осы елдің Қорғаныс өнеркəсібі министрі Явер Джамаловпен кездесті. Кездесу барысында екі тарап əскери саланы одан əрі өзара дамыту жөнінде келіссөздер жүргізді. «Біз əскери-техника

саласында ынтымақтастықты дамыту жөнінде жұмыс тобын құру мəселесін қарастыруға дайынбыз», деп атап өтті С. Ахметов.

Ливандаєы тўсаукесер Қазақстан Республикасының Ливандағы елшілігі «Қазақстан-Ливан қатынастары: 20 жылдық табысты серіктестік» кітабының тұсауын кесті. Қазақ, араб жəне ағылшын тілдерінде шыққан кітапта екі ел арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас орнату тарихы туралы баяндалған, саяси, саудаэкономикалық жəне мəдени байланыстар туралы ақпарат ұсынылған. Екі елдің жоғары лауазымды тұлғалары ҚазақстанЛиван ынтымақтастығының болашағы туралы өз пікірлерімен бөліскен, сондай-ақ, кітапта қос елдің қатынастары дамуының хронологиялық фотоматериалдары жарияланған. Кітаптың тұсаукесері Қазақстан н ың Л и в ан да т ұ ратын көптеген достарының бастарын қосты. Атап айтқанда, іс-шараға үкімет өкілдері, парламентарийлер, көрнекті саяси жəне қоғам қайраткерлері, шетел дипломаттары, бизнесмендер, журналистер, сондай-ақ, Қазақстан-Ливан

достық қоғамының мүшелері қатысты. Қазақстан Республикасының Ливан Республикасындағы елшісі Болат Сəрсенбаев өзінің сəлемдеме сөзінде бірінші кезекте Ливанның саяси қайраткерлеріне ұсынылған кітапқа енген екі елдің ынтымақтастығы туралы жазған жылы пікірлері үшін алғысын білдірді. Сонымен қатар, бірқатар мəселелер бойынша өзара түсіністік пен келісімнің жоғары деңгейіне мəн бере отыра, Қазақстан мен Ливанның əртүрлі салалардағы қол жеткізген жетістіктерін атап өтті. Қабылдауға қатысқан қонақтар қысқа мерзім ішінде жүзеге асқан екі достас мемлекет ынтымақтастығының жоғары деңгейін атап өтті. «Егемен-ақпарат».

желтоқсанында өтуі мүмкін, деді Е.Бахмутова. Жалпы алғанда, «КЕГОК» компаниясының қор нарығына шығуы бойынша қабылдаған шараларын Үкімет қолдаған. Бар кедергілерді ағымдағы жылдың соңына дейін жою үшін қолдау көрсетуге ниет білдіріліпті. Осылайша, тарифтік реттеу параметрлері бойынша əдістердің соңғы шешімінің заңнамасына қажетті өзгертулерді енгізген соң компания акциялары биылғы жылдың желтоқсанында қаржы биржасында саудаланады деп болжауға негіз бар. Компания акцияларының табыстылығына келер болсақ, қор орналастырылатын қағаздардың кірістілік мөлшерлемелерін екінші деңгейлі банк депозиттері бойынша сыйақы мөлшерлемелерінен төмен емес деңгейде қамтамасыз етуді болжап отыр. Брифинг барысында сондай-ақ, Үкімет отырысында қаралған тағы бір мəселе – тамақ өнеркəсібін қолдау, сондай-ақ «Жол картасы» шеңберіндегі бірінші кезектегі шаралар ретінде агроөнеркəсіп кешенін дамыту туралы Ауыл шаруашылығы министрі Асылжан Мамытбеков баяндады. «1 мамырға дейiн Үкiмет шығындарды субсидиялау ережелерiн қабылдауы тиiс. Бұл бұған дейiн қолданылмаған жаңа механизм əрi оның нарықтағы қажеттiлiгi жоғары. Ол инвестициялық жобаны iске асыру барысында кəсiпкердiң шығынын өтеуді көздейді. Өз ресурстары есебiнен iске асырылған инвестициялардың бiр бөлiгi кəсiпкерлерге мемлекет бюджетінен қайтарылады. Бұл тауардың өзiндiк құнын төмендетiп, бəсекелестiктi арттыруға жəне қайтарым мерзiмiн арттыруға, ауыл шаруашылығы өндiрiсiнiң тиiмдiлiгiн арттыруға мүмкiндiк бередi», деді А.Мамытбеков.

Жемќорлыќпен кїрес – жалпыќоєамдыќ іс Астанада Жемқорлыққа қарсы іс-əрекет жөніндегі аймақтық кеңестер басшыларының республикалық семинар-кеңесі өтті. Кеңес барысында «Нұр Отан» партиясы Доктринасының тұрғысында Қазақстанда жемқорлыққа қарсы іс-əрекеттің, партияның азаматтық қоғам институттарымен өзара іс-əрекетінің тиімділігін арттыру, ЖҚРҚКнің басшылығымен жəне құқық қорғау органдары жанындағы Қоғамдық кеңестермен өзара іс-қимылда аймақтық қоғамдық кеңестердің жұмысын ұйымдастыру жəне рөлін арттыру жөніндегі шаралар талқыланды. Кеңесте құттықтау сөзден кейін «Нұр Отан» партиясы Төра ға сының бірінші орынбасары Бауыр жан Байбек: «Жаңа кезеңдегі жемқорлыққа қарсы жұмыс тың негізгі мақсаты аза маттардың санасында жемқорлық көрініс теріне қатысты «мүлдем төзбеу шілікке» қол жеткізуді қамта масыз ету болып табылады. Ел басының

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының жұмысы қалай жүргізілуде? Ел азаматтарын толғандырып отырған бұл сұраққа жауап табу үшін кеше Мəжілісте палата вицеспикері Дариға Назарбаеваның жетекшілігімен «Нұр Отан» партиясы фракциясының кеңейтілген отырысы болып өтті. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

2014 жылдың 1 сəуірінен тұрғындардың зейнетақыға жинақталған қаржысын Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына өткізу үдерісі аяқталған-ды. Алайда, оның жұмысы туралы нақты мəліметтер болмағандықтан, депутаттар арнайы сауал да жолдаған еді. Міне, сол сауалға нақты жауап беру үшін Ұлттық банк төрағасы Қайрат Келімбетов депутаттар алдына шығып, түсінік берді. Бас банкирдің айтуынша, бұған дейін зейнетақы шоттары ның саны 10 миллионнан кем емес болса, енді солардың бар лығы да электронды түрде Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына беріліп отыр. Ондағы қордаланған активтердің сақта луына Ұлттық банк жауапты. Қазіргі таңда зейнетақы активтері 3,9 триллион теңгеге жетіпті. Қ.Келімбетовтің айтуынша, кейбір жеке жинақтаушы қорлар бұған дейін тиімсіз əрі ашық емес жұмыс жүргізіп келген. Ал аудиторлық тексерістер көрсеткендей, тек үсті міз дегі жылдың бірінші тоқса нында-ақ БЖЗҚ жақсы

Атырауда Президент жанындағы жастар саясаты жөніндегі кеңестің ХVII көшпелі отырысы өтті. Оған еліміздегі барлық облыстардың жастар саясаты мəселелері жөніндегі басқарма басшылары, сонымен бірге, Атырау, Ақтөбе, Батыс Қазақстан жəне Маңғыстау облыстарының жастар ресурстары мен жастар ұйымдарының өкілдері қатысты. Көшпелі отырыста жастар арасындағы жұмыссыздық мəселесі кеңінен талқыға салынды. «Егемен Қазақстан».

Қазір статистикалық мəліметке сүйенсек, елімізде 14 пен 29 жас аралығында 4376148 жас бар деп есептеледі. Олардың 116,1 мыңы жұмыссыздар санатын құрайды. Өткен жылы жастар арасындағы жұмыссыздық деңгейі 5,5 пайызды құрап отыр. Жастардың жұмыссыздығы жөніндегі ең жоғары көрсеткіш Солтүстік Қазақстан (7,6 пайыз), Жамбыл (7,4 пайыз), Қызылорда (6,7 пайыз) облыстарында тіркелген. Батыс аймақтағы жұмыссыз жастардың шоғыры Маңғыстау облысына (7,5 пайыз) тəн екені жасырын емес. (Атырау облысында 3,5%, Батыс Қазақстан облысында 4,8%, Ақтөбе облысында 3,2%). Талдау көрсеткендей, жастар жұмыссыздығына бірінші кезекте еңбек нарығындағы сұраныс жөніндегі ақпараттың аздығы,

шаралардың нəтижесінде партия тəртібінің, Жарғы талаптарының өрескел бұзылуына жол берген, мүшелік жарна төлеуден жалтарған, сондай-ақ, қандай да бір негізде партиямен байланысын үзген адамдар партия қатарынан шығарылды. Партия қатарынан шығарылғандардың ішінде жемқорлық бойынша құқық бұзушылықтар жасаған азаматтар да бар. Үстіміздегі жылы «Нұр Отан» жемқорлыққа қарсы жаңа бағдарлама əзірлеуде, онда жемқорлыққа қарсы іс-əрекет бойынша жұмыстың бірқатар басты бағыттары айқындалатын болады. Басты мақсат партия механизмдері арқылы қоғамдық айыптауды қамтамасыз ету, халық арасында жемқорлықты құптамау болады. Осы жобаны даярлаған кезде халықаралық тəжірибе ескеріледі жəне азаматтық қоғам өкілдері бірлесіп жұмыс істеуге қатыстырылады. «Егемен-ақпарат».

Аныќтаманы аныќтаєан отырыс

Жастар жўмыссыздыєыныѕ себебі неде?

Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ,

тап сырмасына сəйкес бұл жұмыс ты жүйелі түрде, бү кіл ел ау қымында жүргізу қа жет жəне «Нұр Отан» оның айналасына барлық құрылымдық саяси күштер мен азаматтық қоғам инс ти туттарын біріктіріп, осы мəселені шешуде алдыңғы қатарда болуы тиіс», деп атап көрсетті. «Нұр Отан» партиясының Доктринасында атап көрсетілгендей, «Жемқорлықпен күрес бəріміздің жəне əрқайсымыздың міндетіміз болып табылады. Жемқорлық мемлекеттілік пен демократияның негізін əлсіретеді. Сондықтан партия жемқорлыққа қарсы ісəрекет жасау үшін жəне қоғамда оның кез келген көрінісіне төзбеушілікті қалыптастыру үшін жүйелі жағдайлар жасайтын болады. Мемлекеттік басқару жүйесі қоғамдық бақылау үшін барынша айқын жəне қолжетімді болуы тиіс».

Осы саладағы анағұрлым кең тараған қылмыстар лауазымды адамның пара алуы жəне қызмет бабын пайдаланып, өзіне сеніп тапсырылған бөтеннің мүлкін иемденуі немесе талан-таражға салуы, алаяқтық белгілері бойынша қылмыстар болып табылады. ЖҚРҚК-нің басты міндеті – жемқорлыққа, экономикалық қылмыстар мен құқық бұзушылықтар жасауға жол беретін, жағдайлар жасайтын себептерді айқындау мақсатында мемлекеттік органдардың қызметіне бақылауды жүзеге асыру, жемқорлыққа төзбеушілікке тəрбиелеу бойынша халық арасында алдын алу жұмысын жүргізу. Жемқорлықпен күрес партия мүшелерінің арасында да жүргізіледі. Соңғы жарты жылда партия мүшелерінің саны 25 мың адамға азайды. Бұл үдеріс партия құрамының сапасын түбірімен жақсартуға бағытталған партияның жүргізіп отырған саясатымен түсіндіріледі. Қабылданған

сонымен қатар, оқу орындары мен өндірістің арасындағы байланыстың жоқтығы себеп болып отыр. Бұған қоса жастардың кəсіби білімінің жетімсіздігі, еңбек тəжірибесі мен біліктілігі жоқтығы да əсер етеді. Мұны өткен жылы жұмыссыздарды тіркеу орындарына 150 мың жас хабарласқан. Олардың 68 мыңы ауылдық жерлерде тұратынын көрсеткен. Былтыр жұмыссыз жастардың 56 пайызы (84,7 мың адам) жұмысқа орналастырылды. Сол жастардың 46 пайызы (39 мың адам) ауылдық жерлерде тұрады. Соңғы бес жылдан бері жастардың еңбек тəжірибесін қалыптастыру үшін «Жастар тəжірибесі» жобасы іске асырылып, оған оқу орындарының 176 673 түлегі қатысты. Енді осы жобаға қатысатын жастарға 33 336 теңге көлемінде жалақы төлеу көзделіп отыр. Атырау облысы.

жұмыс нəтижесін көрсетіпті. Бас банкир бұған дейін ұсталып келген 15 пайыздық комиссия мөлшері екі есеге дейін төмендетілгендігінен де хабардар етті. Келтірілген мəліметке қарағанда, 2012 жылы жинақталған қордан инвес тициялық кіріс есебінен 40 миллиард теңге комиссия төленсе, биылғы жылы жинақтаушы зейнетақы қорларының жұмысына 60 миллиард теңге жұмсалыпты. Сон дықтан да коми сси ян ы қысқарту есебінен төлем көлемін 20 миллиард теңгеге азайтуға мүмкіндік туыпты. Бұл қаржылар негізінен БЖЗҚ қызметкерлерінің жалақысына жəне еліміздегі филиалдарының жұмысын қаржыландыруға жұмсалуда. Бұрындары жинақтаушы зейнетақы қорларының жартысы өз қаржыларын мемлекеттік құнды қағазға салып келгендігін тілге тиек еткен Ұлттық банк төрағасы олар негізінен бюджет жетіспеушілігін жабуға жəне квазимемлекеттік сектордың құнды қағаздарына, сондай-ақ «Самұрық-Қазына» əл-ауқат қорына кіретін компаниялардың облигацияларына салынып келгендігін де атап өтті. Ендігі мəселе – Үкіметтегі

Экономикалық саясат кеңесінде жəне құрамына Президент Əкімшілігі мен Үкімет өкілдері, сондай-ақ беделді сарапшылар кіретін Зейнетақы активтерін басқару кеңесінде зейнетақы активтерін тиімді басқаруды жүзеге асыру. Елбасының ірі банк депозиттеріне ұзақ мерзімге (5-10 жыл) зейнетақы активтерін орналастыруға тапсырма бергеніне орай жұмыстың жүргізіліп жатқанынан хабардар еткен Қ.Келімбетов үшінші бағыт ретінде шетелдік құралдарға орналастыру қарастырылып отырғандығын алға тартты. Берілген ақпараттарға сүйенсек, қазіргі таңда жеке жинақтаушы зейнетақы қорлары барлық автивтерінің 10 пайызы сыртқы құралдарға орналастырылыпты. Шетелдік құралдарға зейнетақы активтерін орналастыру ұлғайтылуы мүмкіндігін алға тартқан Қ.Келімбетов оны ұлттық валюта құнының өзгеруі мүмкіндігімен түсіндірді. Сондайақ, Қазақстан Республикасы Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорын модернизациялаудың тұжырымдамасы да əзірленіп жатқаны атап көрсетілді. Тіпті, арнайы заң да қабылданбақ екен. Қосымша мəлімет берген БЖЗҚ басқарма төрайымының орынбасары Руслан Ерденаевтың айтуынша, қазіргі таңда БЖЗҚның 18 филиалы, олардың 29 бөлімшесі жəне 199 халыққа қызмет көрсету орындары жұмыс

істеуде көрінеді. 2013 жылы қосымша 87 халыққа қызмет көрсету орындары ашылыпты. Бұған дейін 28 елді мекенде ешқандай жинақтаушы зейнетақы қорлары болмағандығы да айтылды. Ал Р.Ерденаев БЖЗҚ өңірлік желілері кеңеюде екенін ерекше атады. Ол, сонымен қатар Үкімет алдына жергілікті бөлімшелерін ашуға ғимараттар беру туралы ұсыныс та қойылып отырғандығын айтып өтті. Ал жалпы салымшылар пошта, интернет сайт жəне Үкімет порталы арқылы өздерінің қаржылары туралы ақпарат алып келеді екен. Депутаттар мұндай уəжбен толық келісе қойған жоқ. Татьяна Яковлеваның мəлімдеуінше, депутаттар Астана қаласының сол жағалауындағы екі жинақтаушы зейнетақы орталығында болып, онда келушілердің аздығына көз жеткізіпті. Мұнда өз салымдары туралы ақпарат алу да оңай болмағанға ұқсайды. Тиісінше, салымшылар қайда барарларын білмей, ескі мекенжайға барғыштап келе жатқаны да өткір сынға алынды. Осылайша депутаттар жеке зейнетақы шоттарын басқаруға қажетті анықтаманы ала алмай жүрген салымшылардың мүддесін қорғау үшін нақты жұмыстың қажеттігін баса жеткізді. БЖЗҚ басқаруға жауапты тұлғалар оның маусым айына дейін толық шешімін табарына сендіруге тырысты. Бұл əңгіме сол кезде жалғасын таппақ.

«Даму» кəсіпкерлікті дамытады Əбдірахман ҚЫДЫРБЕК, «Егемен Қазақстан».

«Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ өңдеуші өнеркəсіптегі шағын жəне орта бизнес субъектілерін қаржыландыру үшін 100 миллиард теңгені орналастыру туралы екінші деңгейлі банктермен несие келісіміне қол қойды. Бұл жайында Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен кезекті брифингте «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ басқарма төрайымы Лəззат Ибрагимова əңгімеледі. Несие келісімі «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ пен 13 отандық екінші деңгейлі банктер арасында 2 пайыз мөлшерлемемен 20 жыл мерзімге дейін жасалған. Құжатқа сəйкес аталған қаржыны

екінші деңгейлі банктер өңдеуші өнеркəсіп жобаларын іске асыратын шағын жəне орта бизнес кə сіпкерлеріне алты ай ішінде берулері тиіс. Банктер шағын жəне орта бизнес кəсіпорындарын өнеркəсіпті дамыту бағдарламасы бойынша несиелендіреді. «Банктерге осы бағдарлама аясында қандай да бір комиссия, айыппұл, өсімпұл түрлерін алуға тыйым салынады жəне бұл қаржы Ұлттық қордың ресурстары болғандықтан, олар отандық тамақ, тоқыма, металлургия жəне машина жасау өнеркəсіптеріне беріледі. «Даму» қоры шағын жəне орта бизнес өкілдері несиені қарастыруға артық комиссия төлемес үшін барлық процедураларды егжей-тегжейлі бақылайды. Сонымен қатар, біз банктерді

ынталандырамыз. Оларға ортақ қаржыландыру көрсетіледі жəне жобаларға басқа да қосымша ресурстар тартатын боламыз», дейді «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ басқарма төрайымы Лəззат Ибрагимова. Бұл игі шара Мемлекет басшысының экономикаға қолдау көрсету мен оның өсімін 6-7 пайыз деңгейінде қамтамасыз ету туралы тапсырмасын іске асырудың алғашқы қадамы. Осы қаражатты бөлу шағын жəне орта бизнестің жаңа жобалары бойынша инвестициялық қыз меттерін ынталандырады. Сондай-ақ, кəсіпкерлерге несиелерін аса тиімді шарттармен қайта қаржыландырып, тұрақты жұмысын жалғастыруға жəне өндірістік қызметін іске асыруға мүмкіндік туғызады.

Астаналыќ мəжілісте не талќыланады? (Соңы. Басы 1-бетте). Мəжіліс тақырыбының жол мəселесіне арналуына Қазақстанның тарихи Жібек жолында орналасуы басты себеп болып отыр. Ал АДБ жобаларының бірі «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» жобасын қаржыландыру болып табылады. Бұл жоба Қазақстанның оңтүстік облыстарынан өтеді, сондықтан аймақтың көлік жолдарын дамытуға жəне тек Еуропаның емес, сондай-ақ Азияның да үлкен нарығына шығуға мүмкіндік бермек. Еске сала кетсек, 2013 жылы

АДБ Қазақстанмен ынтымақтастық аясында Азия даму қорына донорлық көмек ретінде 5 миллион доллардан астам қаражат бөлген. «Отырыс барысында 25-ке жуық ірі шаралар, пікірталастар өтеді. Бұл отырыстың ерекшелігі мұнда алғаш рет «жасыл экономика» қағидасын негізге алып отырмыз. Айта кететін тағы бір жайт, қазіргі кезде Қазақстан техникалық қайтарымсыз көмек алушы ғана емес, керісінше, дамушы елдерге жəрдемдесу бойынша Азия даму банкінің əріптесі болуға ниетті», деді брифинг

барысында «Экономикалық зерттеулер институты» АҚ басқарма төрағасы М.Мұқанов. Сондай-ақ, ол мəжіліс аясында саясаткерлер, бизнесмендер, Еуропадан жəне Орталық Азия аймақтарының қаржылық институттарынан келген өкілдерге Қазақстан экономикасына салынған инвестициялар мəселесін талқылауға мүмкіндік беретін «Invest in Kazakhstan» халықаралық инвестициялық конференциясы ұйымдастырылатынын мəлімдеді. Яғни Қазақстанның заманауи инвестициялық климаты да айрықша назарда болады.


Елдік мінбері

У

краина дағдарысына байыппен көз тіксең, тəуелсіздік алар қарсаңда біздің өз еліміздің алдында тұрған өте-мөте күрделі, тіпті, мен айтар едім, жарылыс қаупі бар ішкі жəне сыртқы сын-қатерлер аса өткірлігімен ерекшеленгенін түйсінесің. Сол тұста көптеген атақты əлемдік саясаткерлер мен сарапшылар Қазақстанның егемен мемлекет ретінде тіршілік кешуіне қатысты айтарлықтай пессимистік болжамдар жасағаны да есімізде. Жəне мұндай сөз саптауларға бірқатар объективті себептердің болғанын да мойындауға тиіспіз. Сол кездері бұрынғы бірқатар кеңестік республикаларды көптеген этносаралық жанжалдар оты шарпып, соның салдарынан қан да төгіліп үлгерген еді. Сəйкесінше, бұл тұрғыда көпұлтты Қазақстан да аталған бағытта айтарлықтай осал болатын. Бұған қоса, тікелей жəне ауыспалы мағынада алғанда, қоғамдық санаға қолдан жасалған екі экологиялық апат аймағы – Арал теңізі мен Семей полигонының ауыр салдары кері əсерін тигізгені анық еді. Ел экономикасы бұрын кездеспеген қиындықтармен бетпе-бет келіп, шын мəнінде, тұңғиықтың қиян шетінде тұрған еді. Өнеркəсіп өндірісі екі есе, ауыл шаруашылығы өндірісі үштің біріндей қысқарып кетті. Кəсіпорындар тоқтап, жұмысшылар саны апатты жағдайға дейін өсті. Мұның бəріне қоса, Қазақстан орталықты шикізатпен қамтамасыз етуші республика ғана болып келсе, ел экономикасының 93 пайызы одаққа қызмет етіп, тек 7 пайызы ғана өз сұранысына жауап бергені ұмытыла қойған жоқ. Осындай жарылыс қатері айтарлықтай зор шақта Президенттің əр қадамы аса дəлдікпен жасалуы тиістігімен келіспеске болмайды. Ел жан-жақтан талапайға түседі деген болжамдар жасалғанымен, Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев пен халқымыз бүкіл əлемге басқа қырынан танылды. Бірінші кезекте, біздің көпұлтты шаңырағымызда бейбітшілік пен келісім, бірлік пен өзара түсіністік қамтамасыз етілді. Міне, дəл осы жайт тəуелсіз Қазақстанның бүгінгі жəне болашақтағы сенімді де дəйекті дамуының сенімді

Біздіѕ кїшіміз бірлікте Қанат САУДАБАЕВ, Нұрсұлтан Назарбаевтың Мəдениет, білім беру жəне əлеуметтік бағдарламалар қорының директоры.

құрылымдық жаңғыртуларды жүзеге асыра алды. Қазақстан бүгінде ІЖӨ өсімі қарқыны бойынша «Азия жолбарыстарын» басып озды. Қысқа тарихи мерзімде бір адамға шаққандағы ішкі жалпы өнім 700 доллардан 13 мың долларға дейін өсті. Қазір Қазақстан Бүкілəлемдік банктің класси-

Бірінші кезекте, біздің көпұлтты шаңырағымызда бейбітшілік пен келісім, бірлік пен өзара түсіністік қамтамасыз етілді. Міне, дəл осы жайт тəуелсіз Қазақстанның бүгінгі жəне болашақтағы сенімді де дəйекті дамуының сенімді іргетасы болып қаланды. Осы жылдар бедерінде бұл құндылығымыз көздің қарашығындай сақталып келеді. іргетасы болып қаланды. Осы жылдар бедерінде бұл құндылығымыз көздің қарашығындай сақталып келеді. Заңды түрде ресімделмеген шекара жоқ кезде егемендік пен тəуелсіз мемлекет туралы сөз қозғаудың өзі мүмкін емес. Бұл, əсіресе, өзінің көпғасырлық қиын да күрделі тарихында, осы сөздің толық мағынасында мемлекеттік шекарасы болмаған қазақ халқы үшін аса өткір де тағдыршешті мəселе еді. Сондықтан да біздің Елбасы үшін осы шекара мəселесін шешу аса маңызды басымдыққа айналды. Қазақстан шекарасының үлкен бөлігі екі ұлы держава – Ресеймен жəне Қытаймен шектесетіндіктен, бұл мақсатқа жетудің қиындығы зор болатыны айтпаса да түсінікті еді. Оның үстіне, патшалы Ресей уақытында да, кеңестік кезеңде де Мəскеу мен Бейжің арасындағы шекараны реттеуге қол жеткізілмеген-тін. Нұрсұлтан Əбішұлының тікелей басшылығымен тер төге жүргізілген көп жылғы жұмыстардың нəтижесінде 2002 жылы Қазақстан мен Қытай арасындағы мемлекеттік шекараны халықаралық құқықтық ресімдеу аяқталды. Ал 2006 жылы Қазақстан-Ресей мемлекеттік шекарасы туралы шарт ратификацияланды. Бүгінгі молшылық заманда, экономика тұрақты өсіп отырған кезеңде жəне жаңа заманауи өндіріс орындары көптеп пайда бола бастаған тұста біздің жас отандастарымызға – тəуелсіздіктің құрдастарына 90-жылдардағы экономикалық коллапсты көз алдарына елестетудің өзі қиын. Осындай жағдайда Президент елді жеделдете демократияландырудың жалпыға ортақ эйфориясына ермей, бекем жəне шынайы түрде былай деп мəлімдеді: «Біз басымдықтарды рет-ретімен орын-орнына қоюымыз керек: алдымен – экономика, содан соң – саясат». Міне, осы жылдардың бəрінде Қазақстанда экономикалық реформалар қарқынды жүргізілсе, олар біздің қоғамымызды саяси оңтайландырумен нығайтыла түсуде. Президент отандастарының нақты қолдауына арқа сүйей жəне өз халқының жасампаз əлеуетіне алғаусыз сене отырып, ауқымы жəне қарқыны жөнінен бұрын-соңды болмаған экономикалық жəне саяси реформаларды табысты жүргізуді қамтамасыз етті. Оның үстіне, өзге жаңа тəуелсіз мемлекеттер ағымдағы мəселелерін шешіп жатқанда, біздің еліміз өзінің 2030 жылға дейінгі мақсаттарын айқындап, ұзақ мерзімді стратегия бойынша дами бастады. 1990-жылдарды ел экономикасында ғажайып секіріс жасауға дайындық жүргізілген қалыптасудың он жылдығы деп айтуға толық негіз бар. Осы кезеңде Қазақстан Елбасының басшылығымен өте қысқа мерзімде аса ауыр посткеңестік өтпелі кезеңді табысты еңсеріп, түбегейлі

3

www.egemen.kz

23 сəуір 2014 жыл

фикациясы бойынша табыс деңгейі орташа елдер қатарына кіреді. Əлемде осындай тарихи қысқа мерзімде экономикалық дамуы мен халқының өмір сүру деңгейі осыншама артқан елдер саусақпен санарлықтай. Тіпті, «Азия жолбарыстары» – Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріне де осындай көрсеткіштерге жету үшін 50 жыл қажет болды. «Қазақстан-2030» Стратегиясының негізгі міндеттерін мерзімінен айтарлықтай бұрын табысты орындау Президентті одан да ауқымды бағдарлама – «Қазақстан-2050» Стратегиясын ілгерілетуге итермеледі. Ал бұл Стратегияның мақсаты Қазақстанды əлемдегі аса дамыған 30 мемлекеттің қатарына қосу екенін бүгінде еңбектеген баладан еңкейген кəріге дейін біледі. Бұған қоса, Мемлекет басшысы өзінің қаңтардағы Жолдауында алғаш рет идеологиялық, мен, тіпті, ұлы мақсатты рухани толықтыратын деп айтар едім, «Мəңгілік Ел» идеясын ұсынса, Елбасы Тəуелсіздіктің барлық жылдарында елді нық жолмен жəне дəйекті түрде осы мақсатқа бастап келеді. «Мəңгілік Ел» – əлемдік қоғамдастықта лайықты орны бар тəуелсіз, демократиялық дамыған, экономикалық күшті, бейбітсүйгіш Қазақстан. Президент əділетті түрде мəлімдегеніндей: «Біз, қазақстандықтар, біртұтас халықпыз! Жəне біз үшін ортақ тағдыр – бұл Мəңгілік Ел, біздің лайықты да ұлы Қазақстан! «Мəңгілік Ел» – біздің жалпықазақстандық шаңырағымыздың ұлттық идеясы, ата-бабаларымыздың арманы. Тəуелсіз дамудың 22 жылында барлық қазақстандықтарды біріктіріп, еліміздің болашақ іргетасын қалайтын басты құндылықтар құрылды. Олар аспандағы қол жетпес теориялардан алынған жоқ. Бұл құндылықтар – уақыт сынына төтеп берген Қазақстан Жолының тəжірибесі». Қазақстанның табысты əлеуметтікэкономикалық жəне қоғамдық-саяси дамуының аса маңызды факторы сыртқы оңтайлы жағдайлар қалыптастыру болды. Елдің айтарлықтай күрделі геосаяси жағдайын қаперге ала отырып, Нұрсұлтан Назарбаев егемендіктің алғашқы күндерінен бастап тəуелсіз Қазақстанның қазіргі өмір шындығына сəйкес келуі ықтимал жалғыз сыртқы саясатын айқындады. Ол – көпвекторлық пен центризм. Назарбаевтың мінезі жəне іс-əрекеті бойынша центрист екенін айтқан абзал. Осы жылдардың бəрінде, ішкі жəне сыртқы күрделі сын-қатерлерге қарамастан, Президент адам айтқысыз төзімділік, сарабдалдық пен ерлік таныта отырып, ел ішінде де, халықаралық аренада да қандай да бір қателіктерге жол берген жоқ. Міне, осындай ұстаным біздің

Мемлекетіміздің басшысына маневр жасаудың еркіндігін, бүгінгі жедел өзгеріс заманында əр нақты жағдайға дер кезінде жəне дəлдікпен жауап қайтарудың мүмкіндігін беріп отыр. Нұрсұлтан Назарбаевтың тағы бір тамаша дарыны – оның оқиғалар ағынында əлемдік дамуда айқындаушы тренд болатын басты нəрсені дөп басып көре білетін қасиеті. Мəселен, ол қазіргі кезде жаһандану үдерістері алға тартып отырған мемлекеттердің өзара тəуелділігін алғашқылардың бірі болып аңғарды. Осындай жағдайда кез келген мемлекеттің ашық теңізге жалғыз шығуы айтарлықтай проблемалар туғызатыны анық. Оның үстіне, мұндай жайт əлемдік мұхитқа тікелей шығатын жолы жоқ біздің еліміз үшін əлемдік нарыққа аяқ басудың өзі мүмкін емес дегенді білдіреді. Сондықтан Қазақстан Бүкілəлемдік сауда ұйымының толыққанды мүшесі болуға ұмтылыс танытып, ЕО-мен жəне АСЕАН елдерімен ынтымақтастығын кеңейте түсуде. Міне, нақ сондықтан Нұрсұлтан Əбішұлы КСРО ыдырағаннан кейінгі алғашқы күндерден посткеңестік кеңістіктегі интеграцияның берік жақтаушысы болып қалып келеді. Өзінің таяудағы Қазақстан халқы Ассамблеясының ХХІ сессиясындағы сөзінде Мемлекет басшысы кезекті мəрте былай деп атап көрсетті: «ХХІ ғасыр – интеграция ғасыры. Ұлттық мүдде тұрғысынан мұқият ойластырылған

тəуелсіздігіне, біздің Конституциямызға қысым көрсететін болса, онда біз ол ұйымды дереу тастап, одан шығамыз». Мұндай ұстанымды Нұрсұлтан Əбішұлы тəуелсіздіктің алғашқы күндерінен бастап қатаң ұстанып келеді. ен сонау 1992 жылы Анкарада өткен Түркітілдес мемлекеттер басшыларының саммитінде Түркітілдес мемлекеттердің достастығын құру туралы хаттама жобасы іс жүзінде келісіліп, оны Əзербайжанның, Қазақстанның, Қырғызстанның, Түрікменстанның, Түркияның жəне Өзбекстанның президенттері қол қоюы тиіс болатын оқиғаға куə болған едім. Бұл жобада Түркияның қандай да бір жетекші рөлі байқалған-тын. Сонда Нұрсұлтан Əбішұлы: «Біздің бұған дейін бір үлкен ағамыз болған. Енді Қазақстан ешқашан ешкімнің інісі болмайды. Жəне мұндай декларацияға біз қол қоймаймыз», деп мəлімдеген еді. Ізгі ниетті достық ауанында өтіп жатқан саммитке қатысушылар үшін Қазақстан Президентінің мұндай қатаң ұстанымы мүлдем күтпеген жағдай болды. Бүкіл газеттер мен ақпарат агенттіктері Анкарадан басты жаңалықты «Түркітілдес мемлекеттер саммитінде Назарбаев өрекпіген жүректерді су сепкендей басты», деген тақырыппен берді. Бұл біздің Мемлекетіміз басшысының тек саяси ұстанымы ғана емес, сондайақ, Нұрсұлтан Назарбаевтың – туған халқы перзентінің тəуелсіздік қашанда өзі үшін жоғары құндылық болып та-

М

1994 жылдың 29 наурызында өзінің ММУ-дегі атақты сөзінде Нұрсұлтан Əбішұлы стратегиялық интеграциялық бағдарлама ұсынып, оны жүзеге асыру үшін 20 жыл қажет болды. Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңістік құрудың мəні үш елдің өзара тиімді экономикалық ынтымақтастығы болып табылады. Тұтастай алғанда, КО мен БЭК-тің тиімділігі көзге бүкіл Одақ үшін де, сондайақ, оның əр қатысушысы үшін де тайға таңба басқандай анық көрінеді. интеграцияға қарсы болу – дамудың заманауи үрдістеріне қарсы болу». 1992 жылдың 17 қаңтарында біздің Президент Ресей Президенті Борис Ельцинмен жұмыс күшінің, тауарлардың, қызмет көрсетулердің, капиталдардың Қазақстан мен Ресей арасында еркін қозғалысы туралы шартқа қол қойса, ол сол кездің өзінде-ақ бүгінгі Кеден одағының белгілі бір көрінісі болған еді. Алайда, Ресей бюрократиясының ішкі қарсылығынан аталған шарт жүзеге асырылмады. Екі жыл өткен соң, 1994 жылдың 29 наурызында өзінің ММУдегі атақты сөзінде Нұрсұлтан Əбішұлы стратегиялық интеграциялық бағдарлама ұсынып, оны жүзеге асыру үшін 20 жыл қажет болды. Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңістік құрудың мəні үш елдің өзара тиімді экономикалық ынтымақтастығы болып табылады. Тұтастай алғанда, КО мен БЭК-тің тиімділігі көзге бүкіл Одақ үшін де, сондай-ақ, оның əр қатысушысы үшін де тайға таңба басқандай анық көрінеді. Жəне бұл жерде біздің Елбасы əу бастан барынша қатал жəне шынайы болды: «Біз экономикалық одақ құрамыз, сондықтан комиссияның міндеті шартқа экономикалық интеграцияның шегінен асып кететін ережелерді қоспау болып табылады», деп ашық мəлімдеді. 2013 жылдың сəуірінде өткен Еуразиялық медиа-форумның ашылуында сөз сөйлеген Мемлекет басшысы бұрынғыдан да қатаңырақ түрде былай деп мəлімдеді: «Нақты атап көрсеткім келеді, Қазақстан өзінің бүкіл тарихында алғаш рет тəуелсіздік алды, халқымыз тұңғыш рет еркіндіктің тəтті дəмін сезінді, осы себепті біз тəуелсіздігімізді ешкімге де берейін деп отырған жоқпыз. Егер қандай да бір бірлестік елдің

былатын табиғи жүрек дүрсілі жағдайы деуіміз керек. Тəуелсіздіктің таңсəрі шағынан бастап Елбасы біздің жас мемлекетіміз əлемдік саясаттан шетқақпай қалмай, халықаралық аренада лайықты орын алуы үшін қолынан келгенінің бəрін жасады. Президенттің көп жылғы жəне дəйекті күш-жігерінің нəтижесінде, еліміздегі тұрақтылықтың, бейбітшілік пен келісімнің арқасында Қазақстан бүгінде əлемдегі белгілі жəне құрметті ел, ал Мемлекет басшысы пікірімен əлемнің жетекші елдерінің басшылары санасатын қазіргі заманғы аса беделді жəне мойындалған көшбасшылардың бірі болып табылады. Жақында Гаагада болып өткен Ядролық қауіпсіздік жөніндегі саммит Қазақстан басшысының белсенді де жемісті сыртқы саяси қызметі мен оның өңірлік жəне жаһандық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі шаршапшалдықпайтын дəйекті күш-жігеріне деген халықаралық қоғамдастықтың өсіп келе жатқан құрметі мен қолдауының жарқын көрінісі болды. Əлемдік ақпарат агенттіктері онлайн режімінде дүниежүзіне 53 елдің мемлекет жəне үкімет басшылары қатысқан саммиттен хабарлар таратты. Біздің Президентіміз аса ірі халықаралық форумда шешуші жəне барынша ізделген тұлғалардың бірі болғаны осыны көрген қазақстандықтардың заңды мақтанышын туғызғанын бөліспеу, əрине, қиын. Міне, нақ біздің Мемлекетіміздің басшысымен осы қызу шақта кездесуді қажет деп тауып, көкейкесті халықаралық проблемаларды талқылағандардың арасында əлемнің жетекші елдері мен ұйымдарының басшылары – АҚШ Президенті Барак Обама, Қытай Халық Республикасының

Төрағасы Си Цзиньпинь, Ұлыбритания Премьер-министрі Дэвид Кэмерон, Франция Президенті Франсуа Олланд, Жапония Премьер-министрі Синдзо Абэ, Финляндия Республикасының Президенті Саули Ниинисте, БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун жəне басқаларының болуы кездейсоқтық емес. Мұндай əлемдік мойындау мен құрмет Нұрсұлтан Назарбаевтың өз халқы мен бүкіл дүниежүзі игілігі жолындағы жасампаз қызметінің ғаламат нəтижелеріне келіп тірелетінін атап көрсеткен абзал. Мəселен, бүгінде халықаралық қоғамдастық біздің Мемлекетіміз басшысының ядролық қаруды таратпау жəне қысқарту жөніндегі көп жылғы дəйекті күш-жігерін жоғары бағалайды. Біздің Президентіміздің өңірлік жəне жаһандық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қосқан сүбелі үлесі Азиядағы өзара іс-қимыл жəне сенім шаралары жөніндегі кеңес (АӨСШК), Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының съезі, G-Global жəне Астана экономикалық форумы сияқты белгілі халықаралық бастамалары болып табылады. ЕҚЫҰ-ға мүше 56 елдің басшыларының басын қосып, саммит өткізуге деген 11 жылғы табыссыз əрекеттерден соң тек Нұрсұлтан Назарбаевтың ғана 2010 жылы тəуелсіз Қазақстанның елордасында осы Ұйымның Саммитін өткізіп, оның үстіне тарихи Астана декларациясын қабылдауға қол жеткізе алғаны баршаға мəлім. ЕҚЫҰ-ның Астана Саммиті, асыра айтқандық емес, ХХІ ғасырдың алғашқы онжылдығының аса ірі халықаралық оқиғасының бірі болды. Бұл, шын мəнінде, Қазақстанның жұлдызды сəті, біздің Президентіміздің еңбегі сіңген жеке триумфы, халқымыздың ұлылығының, бірлігі мен тұтастығының жарқын көрінісі. Жоғарыда аталған Қазақстанның барлық аса ірі халықаралық акцияларының тарихи табысы, бірінші кезекте, Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың стратегиялық көрегендігінің, бұлжымас саяси ерік-жігерінің, ерекше күш-қуаты мен сирек кездесетін жеке харизмасының арқасында мүмкін болды. Егемендіктің елең-алаң шағынан бері Президентіміз Қазақстандағы бейбітшілік пен келісімді қамтамасыз ету саясатын сыртқы əлемге де сіңіруге ұмтылыс танытып келеді. 2010 жылдың сəуірінде Қырғызстандағы аса ауыр дағдарыс кезінде осылай болды. Көрші елдегі қарсы тұрушылық шарықтау шыңына жеткен шақта АҚШ Президенті Барак

жоқпын. Қырғызстандағы жағдай күрт ушыққан сəтте біздің Президентіміз Вашингтондағы ядролық қауіпсіздік жөніндегі бірінші саммит жұмысына қатысып жатқан болатын. Міне, осылайша күндіз ол саммит жұмысына қатысып, сөз сөйлеп, басқа мемлекеттердің басшыларымен кездессе, ал түнде (ол кезде бізде күндіз) телефон арқылы Астанамен, Бішкекпен сөйлесіп, тиісті тапсырмалар берді. Осылайша Нұрсұлтан Назарбаевтың, АҚШ жəне Ресей президенттерінің бірлескен күш-жігерінің нəтижесінде Қырғызстанның азамат соғысына қарай бет алысын тоқтатып, үдерісті жалпыұлттық үнқатысу арнасына бағыттауға қол жеткізілді. Украинадағы жағдайларға байланысты да əлемнің барлық жетекші елдерінің басшылары дағдарысты реттеу бойынша консультацияларды нақ Қазақстан Президентімен өткізу маңызды деп шешкені табиғи жағдай болса керек. Біздің бəріміз таяудағы Кремльден, Ақ үйден, Даунинг-стрит10-нан, Берлиннен Ақордаға соғылған телефон қоңырауларының жиілігін жақсы білеміз. Бұл сонау ежелгі римдік Квинт Гораций Флакк айтқан «Егер сенің көршің өртеніп жатса, апат саған да қатер төндіреді» деген сөздің дұрыстығы мен бүгінгі көкейкестілігін кім-кімнен де артық түсінетін біздің Мемлекетіміздің басшысы үшін жоғары құрмет, сонымен қатар, аса зор жауапкершілік те болып табылады. Осындай күрделі жағдайда барлық тараптарды сабаларына түсіп, мəселені қалыптасқан халықаралық норма аясында өркениетті бейбіт келіссөз жолымен шешуге шақырған Президент, бірінші кезекте, Қазақстанның ұлттық мүддесін басты назарында ұстаған еді. Мен АҚШ-та жұмыс істеген кезде Нұрсұлтан Назарбаев Ресеймен, Қытаймен жəне АҚШ-пен əріптестік қатынастарды құруға қалай қол жеткізеді, олардың Қазақстандағы мүддесінің тепе-теңдігін қайтіп табысты қамтамасыз етеді деп жиі сұрайтын. Ол өзі қандай адам? Ресей, Қытай əлде АҚШ жағында ма? – деген сауалдар да жиі қойылатын. Менің жауабым да əркез біреу-тұғын: «Біздің Президент Ресейдің де, Қытайдың да, АҚШ-тың да жағында емес. Ол қазақстандықтар жағында. Ол не істесе де, бірінші кезекте, өз халқының қауіпсіздігі мен игілігі үшін жұмыс істейді». Украина мен оның төңірегіндегі оқиғалар Тұңғыш Президенттің тəуелсіздіктің барлық жылдарында бейбітшілік пен келісім, жасампаздық пен өркендеу жолымен жүріп келе жатқан тəуелсіз Қазақстан құру жөніндегі стратегиясының дұрыстығын тағы бір мəрте сенімді түрде қуаттап берді. Қазақстан тұтастығының, ұлы мақсат – «Мəңгілік Елге» жетудің кепілі, міне, осында. Мемлекетіміздің басшысы əділетті атап өткеніндей, «бүгінде Қазақстан – əлемдегі аса қауіпсіз аздаған елдердің бірі. Қазақстандықтар бүкіл əлемге өсіпөркендеуге жеткізетін жалғыз дұрыс жол халықтың жұдырықтай жұмылуы екенін дəлелдеп берді. Бізде əлі де əрі қарай дүниежүзіне тұрақты лықтың, төзімділіктің жəне қоғамды жұмылдырудың үлгісін көрсетуге мүмкіндік бар. Біз тек осылайша ғана жаһандық сынқатерлерге қарсы тұра аламыз». Жəне көпұлтты Қазақстан халқы Елбасының ғаламат басшылығымен əрі қарай да тəуелсіздіктің барлық жылдарында сыналған жолмен нық жəне дəйекті түрде жүрісін жалғастыруға дайын. үгінгі əлемдегі күрделі үдерістер кезеңінде Мемлекет басшысы – ҚХА Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевтың терең мазмұнды, өмірлік маңызы жоғары, болашаққа бағдарланған сөзінің үлкен мақтанышпен, қуанышпен жəне толқыныспен қабылданғаны анық. Өйткені, 18 сəуірде болып өткен Қазақстан халқы Ассамблеясы ХХІ сессиясының бүкіл рухы құрылған кезеңінен бері еліміздегі бейбітшілік пен келісімнің шынайы ұйытқысына айналып келе жатқан ұйым ұстанымдарымен үндеседі.

Б

Саммит өткізуге деген 11 жылғы табыссыз əрекеттерден соң тек Нұрсұлтан Назарбаевтың ғана 2010 жылы тəуелсіз Қазақстанның елордасында осы Ұйымның Саммитін өткізіп, оның үстіне тарихи Астана декларациясын қабылдауға қол жеткізе алғаны баршаға мəлім. ЕҚЫҰ-ның Астана Саммиті, асыра айтқандық емес, ХХІ ғасырдың алғашқы онжылдығының аса ірі халықаралық оқиғасының бірі болды. Обама мен Ресей Федерациясының Президенті Дмитрий Медведев Нұрсұлтан Назарбаевқа дағдарысты реттеу, Қырғызстандағы азамат соғысын болдырмау бойынша аса ауыр миссияны өзіне алуды өтініп, қайырылды. Сонымен қатар, оған АҚШ пен Ресей басшыларының атынан осы жұмысты алаңсыз жүргізуге құқық берілді. 2010 жылдың сəуіріндегі қатерлі күндер мен түндерде біздің Мемлекетіміз басшысының тек жоғары халықаралық беделі ғана емес, сондай-ақ, оның ең қызуы көтерілген бастардың өзін сабасына түсіріп, қарсыласушы тараптарды сендіре алатын сирек кездесетін таланты жарқырай көрінді. Күндер мен түндер дегенде, мен ешқандай да асыра айтып тұрған

Сессия жұмысына ҚХА мүшелері, Парламент депутаттары, Үкімет мүшелері, түрлі саяси партиялардың, діни конфессиялардың, қоғамдық бірлестіктердің басшылары, жастардың, ғылыми жəне шығармашыл интеллигенцияның, өндіріс орындарының жəне ауыл шаруашылығының өкілдері қатысты. Көктемнің осы жаймашуақ күні Бейбітшілік жəне келісім сарайының көк тіреген күмбезі астына барлық көпұлтты Қазақстан халқы жиналғандай болды. Олар Елбасының стратегиясы мен жасампаз қызметіне бірауыздан қолдау білдіріп, елдің жарқын болашағына сенетіндерін бүкіл жан-дүниелерімен жарқын көрсетіп берді. Бүгін де, əрқашан да осылай бола берсін!


4

www.egemen.kz

23 сəуір 2014 жыл

«Үкімет кəсіпкерлікті, əсіресе шағын жəне орта бизнесті керек. Ел экономикасы, біздің кəсіпкерлер қазіргі уақытта дамытуға тың серпіліс беретін жүйелі іс-шараларды дайын- ұзақ мерзімді несие ресурстарына мұқтаж». дап оны жүзеге асыруы тиіс. Бірінші кезекте шағын жəне Президент Н.Ə.НАЗАРБАЕВТЫҢ Үкіметтің 2014 жылғы орта кəсіпкерлік нысандарын қаржыландыруға қол жеткізуі 14 ақпандағы кеңейтілген отырысында сөйлеген сөзінен.

Шаєын жəне орта кəсіпкерлікті ќолдау «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры өңдеуші өнеркəсіптегі шағын жəне орта бизнес субъектілерін қаржыландыру үшін 100 млрд. теңгені орналастыру туралы екінші деңгейдегі банктермен несие келісіміне қол қойды. Несие келісімі «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ жəне 13 отандық екінші деңгейдегі банктер арасында жасалды. Құжатқа сəйкес аталған қаржыны екінші деңгейдегі банктер өңдеуші өнеркəсіп жобаларын іске асыратын шағын жəне орта бизнес кəсіпкерлеріне алты ай ішінде берулері тиіс. Қаржыландырудың ба ғыттары: 50 млрд. теңге – шағын жəне орта бизнестің жаңа жобалары (оның ішінде 25 млрд. теңге азықтүлік өндірісі – тамақ өнеркəсібінің жобаларына бөлінеді); 50 млрд. теңге – жұмыс істеп тұрған қарыз алушыларды қайта қаржыландыру. «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ арқылы екінші деңгейдегі банктерге берілетін несие талаптары: Қаржыландыру валютасы – теңге. Сыйақы мөлшерлемесі – жылдық 2%. Мерзімі - 240 ай. Мақсатты пайдалануы – өңдеу ші өнеркəсіп жобаларын

іске асыратын шағын жəне орта кəсіпкерлік субъектілерін несиелендіру; Игеру мерзімі – лимит ашылғаннан кейін 6 ай. Екінші деңгейдегі банктердің маржасы – жылдық 4% көп емес. Өңдеуші өнеркəсіпте жобаларын іске асыратын кəсіпкерлерге берілетін несие талаптары: Қатысушылар – өңдеуші өнеркəсіпте жобаларын іске асыратын шағын жəне орта бизнес субъектілері; Қаржыландыру лимиті – 1 850 млн.теңгеге дейін. Қар жыландыру валютасы – теңге. Сыйақы мөлшерлемесі – жылдық 6%. Мерзімі - 120 айдан көп емес. Мақсатты пайдалануы – өңдеуші өнеркəсіп саласындағы жобалар; Комиссиялар – комиссиясыз, алайда шағын жəне орта бизнестің бастамасымен несие талаптары өзгерген жағдайда, комиссия мөлшері «Даму» қорымен келісіледі. Бұл Мемлекет басшысының экономикаға қолдау көрсету жəне

оның өсімін 6-7% деңгейінде қамтамасыз ету туралы тапсырмасын іске асырудың алғашқы қадамы. Осы қаражатты бөлу шағын жəне орта бизнестің жаңа жобалары бойынша инвестициялық қызметін ынталандырады, сонымен бірге кəсіпкерлерге несиелерін аса тиімді шарттармен қайта қаржыландырып, тұрақты жұмысын жалғастыруға жəне өндірістік қызметін іске асыруға мүмкіндік туғызады. «Даму» кəсіпкерлікті дамы ту қоры» АҚ-тың басқарма төрайымы Лəззат Ибрагимова «Даму» қоры несие қаржысын берудің барлық процедураларына қатысты былай деп атап көрсетеді: «Банктерге осы бағдарлама аясында қандай да бір комиссия, айыппұл, өсімпұл түрлерін алуға тыйым салынады жəне бұл қаржы Ұлттық қордың ресурстары болғандықтан, олар отандық тамақ, тоқыма, металлургия, машина жасау өнеркəсіптеріне беріледі. ДАМУ шағын жəне орта бизнес өкілдері несиені қарастыруға артық комиссия төлемес үшін барлық процедураларды егжейтегжейлі бақылайды. Сонымен қатар, біз банктерді ынталандырамыз, оларға ортақ қаржыландыру көрсетіледі жəне жобаларға басқа да қосымша ресурстар тартатын боламыз».

БАҒДАРЛАМАНЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДЫҢ ЖАЛПЫ МЕХАНИЗМІ

ҰЛТТЫҚ ҚОР ҚАРЖЫЛАРЫН МАҚСАТТЫ ПАЙДАЛАНУ

100 МЛРД. ТЕҢГЕ 50%-дан кем емес

Несие

Қаржы бөледі ҚР Үкіметіне есеп береді

Несиелік келісім: 13 ЕДБ; ставка 2,0%; 20 жылға дейін; игерілуі 6 ай.

ШОБ Банк займының келісімі: жылдық 6%-бен 10 жылға дейін

тамақ өнеркəсібіне

ЖАҢА НЕСИЕЛЕР БОЙЫНША КЕПІЛДІК БЕРУ МЕХАНИЗМІ (КƏСІПКЕРЛЕР ТАҢДАУЫ БОЙЫНША) «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде келесі механизмдер қарастырылады

Кəсіпкерлер

«Қазақстанның Халық банкі» АҚ

«Цеснабанк» АҚ

«Банк ЦентрКредит» АҚ

«АТФ Банк» АҚ

«ТЕМІРБАНК» АҚ

«Ресей Жинақбанкі» ДБ АҚ

«Еуразиялық банк» АҚ

«Нұрбанк» АҚ

«Казинвест банк» АҚ

«Bank RBK» АҚ

«Даму» қоры

Бес жұмыс күні ішінде жобаның бағдарлама шарттарына сəйкестігін қарайды жəне құзырлы органға шығарады ЕДБ-ға оң шешім шығарылған хат жолдайды Бағдарламаны үйлестірушіге ЕДБ жолашар хатын, несие комитетінің көшірмесін, «Даму» қорының шешімін жолдайды РҮК отырысын өткізеді Шешімді ЕДБ-ға, «Даму» қорына жəне кəсіпкерлерге жібереді

«Даму» қоры үшін құжаттар пакетіне ЕДБ қорытындысы, тəуекел-сарапшылар қорытындысы, жобаны қолдау туралы ЕДБ хаты, несие комитеті көшірмесінің/хаттамасының екінші данасы кіреді

Жеңілдікті қаржыландыруға ие болады Өңдеу өнеркəсібіндегі жобаларды жүзеге асырады Жаңа жұмыс орындарын ашады Бюджетке салықтардың төленуін жүзеге асырады

«AsiaCredit Bank» АҚ

Кəсіпкерлер өтініштерін қарайды Оң шешім қабылданған соң құжаттар пакетін «Даму» қорына жібереді

Бағдарлама үйлестірушісі

ҚАТЫСУШЫ БАНКТЕР ЖƏНЕ ОРНАЛАСТЫРУ СОМАСЫ (МЛН.ТЕҢГЕ)

«ККБ» АҚ + «БТА» АҚ

Несие алу үшін ЕДБ-ға өтініш береді Қажетті құжаттар пакетін ұсынады

ЕДБ

Несиелік тəуекелді қабылдайды Келісімнің критерийлері бойынша іріктеуді жəне зайымшыларды қаржыландыруды жүзеге асырады «Даму» қорына қаржыландыру туралы есеп береді Түпкі зайымшыларға мониторингті жүзеге асырады

Қаржының игерілуіне, мақсатты пайдаланылуына бақылау мен мониторинг жүргізеді ЕДБ қаржылық жағдайына мониторинг ЕДБ төлем тəртібіне мониторинг Бəйтерекке есеп береді

артық емесі кəсіпкерлерді қаржылай қолдау бағдарламасына қатыспайтын қолданыстағы зайымдарды қайта қаржыландыруға («Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы, «Даму-Өндіріс» бағдарламасы, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі мен («ҚазАгро» ҰБХ» АҚ-тың сауықтыру бағдарламалары)

бұл ретте 25%-дан кем емесі

ЕДБ

ЕДБ

несие сомасының 50%-дан

жаңаларын алуға, негізгі қорларды жасауға жəне жаңғыртуға

«Delta Bank» АҚ

«Даму» қоры жобаға қаржылық жəне заңдық сараптама жасамайды


5

www.egemen.kz

23 сəуір 2014 жыл

 Біз – қазақстандықтармыз!

 Еркін елдің ертеңі

Өткенсіз бүгін жоқ десек, бүтіндей бір халықтың тəніне салынған жара уақыт өте келе жазылғанымен, оның айғыздалып біткен іздері, жүрекке түскен дағы ешқашан ұмытылмақ емес. 1943-1944 жылдары Сталиннің қитұрқы саясатының құрығына іліккен 504 430 қарачай, балқар, чешен, ингуш, қалмақтарды атажұрты – қара орманынан айырып, онсыз да ер азаматтары соғысқа аттанып қара жамылып отырған халықты зорлықпен – мылтықтың ұшымен, солдаттың күшімен баласын жетім, əйелін жесір етіп мал таситын сасыған вагондарға тиеп, Орталық Азия мен Қазақстанның түкпір-түкпіріне күштеп қоныстандырды. Сол қияметте тек екі араның жол азабынан 4 мың 800 балқар-қарачай қаза тапқан...

Кавказдан жеткен їшбу хаттыѕ сыры

Ќазаќ жерінен ќўт-береке тапќан балќар халќы таєдырдыѕ зобалаѕ тўстарын ќинала еске алєанымен, бїгінгі тірліктеріне тəубе дейді Гүлзейнеп СƏДІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Иə, бүгінде қияметтің көпіріндей болған сол аралықты кешегі көзі көрген ұрпақ өкілдері де, оның ұрпақтары да қинала еске алады. Сонда ғой, жолай қаншама шағын стансаларда пойыздың жолын апталап күтуге тура келген. Бір тамшы су татырмаған халық қалай күйзелмесін, қалай күйремесін. Солақай уақыттың лаңы мұнда келген соң да жалғасты. Өздері ашжалаңаш оларға не бастарына баспана, не төсенуге төсеніш бермеді. Кейінірек те халықтың өзара араласып жүріп-тұрмауы үшін бір елді мекеннен екіншісіне комендант қойып, ауырғандардың көңілін сұрауға, өлгендерін дауыстап жоқтауға рұқсат етпеді. – Мен сол жылдары қарамағына бес колхоз кіретін 1-ші Алматы маңындағы Фрунзе ауылдық кеңесін басқаратынмын, – деп еске алады Рақымжан Қасымов ақсақал. – Маған бес колхозға 5 вагон болып келген 50 отбасын орналастыру тапсырылды. Халық əлсіреген, арасында қайтыс болып, сасыған өліктері де шықты. Солардың бетін жасырған соң, өздерін жүк машинасына, арбаға салып əр колхозға тараттық. Өзіміз де оңып отырмасақ та, екі жыл бойы элеватордан тиесілі астығын беріп, оларды аман сақтап қалдық. ...Негізінен, қарачайлар мен балқарлардың діні де, тілі де бір, егіз қозыдай ағайын халық. Біздер отбасымызбен Алматы облысының Қарасай ауданындағы, Жандосов ауылында тұратын балқар жігіті Əзірет пен қайраткер қыздары, эксдепутат Людмила Хисайқызымен айнымас достармыз. Оларда тау халықтарының болмыс-бітімі, түр-түсіндегі ерекшеліктері болмаса, құдды қазақ дерсіз. Адамгершіліктері, жомарттығы, жанашырлығы, тіпті, кейбір қазақтарыңызға бергісіз. Достарымыздың арқасында маған осындай қайғы-қасірет арқалап, зорлық-зомбылықтың дəмін аз татпаған, көңілі жарым халықтың үш ұрпағының өкілімен сөйлесудің сəті түсті. Кезінде өшіп-өлгендердің сарқытындай қалған көнекөз, əрі осы қасірет-қайғыны көзімен көріп, қан жұтып, кеудесін өксік қысқан сексенді алқымдаған Людмила Хисайқызының туған нағашы апасы Фатимат Мұсайқызы Телемоева апаймен əңгімелескенде, шермен көңілдің бір шешілгені бар. «Егер менің бір басымдағы өткен қайғысы бар, тартқызған қасіреті бар, қиыншылығы мен азабын айтар болсам, оны жазуға бір жазушы аздық етеді-ау. Өзім колхоз төрағасының қызы болғандықтан, əкем мені 15 жасымда партия қатарына өткізді. Осы аласапыран уақыт басталғанда бес баланың анасы едім. Ауылдағы ер-азаматтарды ұстап əкетіп жатқан соң күйеуім «өз еркімізбен берілгенше, атажұртты қорғап, қолында өлейік», деп таудағы партизандарға қосылды. Содан ауылдағы үш қызды ұстап, түрмеге жапты. Бірде бізді траншея қазуға алып барғанда, сол жерде жұмыс жасап жатқан ауылдың адамдарын көрдік. «Бізге тамақ əкеледі деп күтіп жүрсек, жауыздар сендерді де қамап қойған екен ғой», дегені сол еді, басымнан темірден жасалған қамшымен бір салғанда, есімнен танып құлаппын. Соғыс кезінде ішімізден сатқын шығып, партизандардың қайда жүргенін біліп, оларды түгелімен тұтқынға алды. Оның ішінде менің күйеуім де бар еді. Енді ол айуандардың істеген жауыздығын айтпаңыз. Өздеріне терең ор қаздырып, ұстаған барлық партизандарды тірідей орға итеріп, топырақпен көміп, үстінен танк жүргізген. Оларды аршып алмас үшін үш күн бойы сол араны қоршап, жан адамды жолатпады. Сонда қара жер, шіркін, күні бойы бұлқынып, қозғалып тұрып тыншыған екен. Осы хабарды естісімен күйеуімнің ең болмаса өлігін аршып алып, өз қолымнан арулап көмейін деген оймен атарба жегіп келсем, көрші ауылдың адамдары мəйіттерді шығарып, жекелеп жерлепті. Сөйтіп, 24 жасымда бес баламен жесір қалдым. Тағдырдың тартқызған тауқыметі, көрсетер көресісі осымен

біткен шығар деп отырғанда, 1944 жылы жазда ауылдағы қалған кəріқұртаң, бала-шағаны жинап-теріп, бір күнде вагонға малша тиеп ала жөнелді. Жолда атам мен əжем, бес жасар қызымнан айырылдым. Ал əке-шешем жолды көтере алмай, Жамбыл облысының Свердлов ауданына келе сала дүние салды. Мұсылман еліне – қазақ жеріне, қазақ ағайындарға келгенде ес жинап, өмірімізде қиындық көрмегендей болдық. Қазақтармен бір анадай, бір атадан туғандай сыйластық. Кейде отырып ойланамын, сондай қазақтар қазір де бар ма екен деп. Не айтайын, қазақ халқы

түбі көсегесі көгеретін, нəсіпті халық. Енді басымызға қара бұлт үйірілмесін, оқ атылғанша, той көп болсын. Себебі, тойды үлкен де, кіші де, жас та, кəрі де жақсы көреді ғой...». Міне, осындай қияметтің қиынын көрген халықтар 1956 жылы ғана қуғын-сүргіннен арылып, толық ақталып, туған жерге атбасын бұрып, көш басталып кетеді. Екі туысқан халық той жасап, бір-бірімен жылап айырылысады. Ал атажұртқа бармай қалғандары қазір қазақпен қыз алысып, қыз берісіп құда-құдандалы болып жатыр. Бір қуанып айтарлық жайт, Қазақстаннан кеткен балқарқарачайдың əрбір екіншісінің жоғары білімі болды. Бірде Алматының төрінде «Мин ги тау» қоғамдық мəдени бірлестігінің ашылу салтанатында бал қарлардың үлкен-кішісі жина лып, қазақ халқына деген шын пейілдерін білдіргеніне куə болғаным бар. Сонда ғой «Бүтіндей бір халықтың тағдыры өз қолдарында қалғанда, бастарына

пана, жандарына медеу болған, кең қолтық, адал пейілді, түбіміз бір қазақ туғандардың əлі де болса біздің салт-сана, ата дəстүрімізді жоғалтпай, келешек ұрпақ – балаларымыздың, немерелеріміздің өз ана тілін, дінін, ділін ұмытпай сақтауына жасап отырған мына қамқорлығына барша халықтың, үлкен-кішінің атынан рахмет айтамыз», деген еді. Биыл осы солақай саясаттың салдарынан балқар халқының жер аударылғанына 8 наурызда 70 жыл толды. Осы датаға орай КабардаБалқар Республикасында балқар халқын зорлықпен депортациялау

құрбандарының 70 жылдығына арналған Еске алу қаралы митингісі өтеді. Міне, сол қаралы жиында қазақ халқына ресми түрде рахмет айтуға қаулы қабылданып, Қазақстан халқы мен Президентіне арнайы хат жолдайды. Сол хаттың мəтінін «Егеменнің» оқырмандарына да ұсынуды жөн көрдік. «Аса Құрметті Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы! Бүгін, балқар халқының зорлықпен жер аударылуының 70 жылдығына орай сол қасірет құрбандарын Еске алу күнінде біз Қа зақстан Республикасының халқына шынайы алғыскер жүрекпен сөз арнаймыз. Балқар халқының пешенесіне жазылған тақсіреттер мен тауқы меттер аз болған жоқ. Бірақ со лар дың ішіндегі ең зұлматты қасіреттісі – бүкіл халықты атамекенінен тамырымен жұлып алып, Отанынан айырған депортация болды. Біз, өз тарихымыздың ең қайғылы кезеңінде – туған жерімізден

қуғындалған жылдарда нақ осынау Қазақ халқының мейірбанды жан жүрегінен қолдау мен түсіністік тапқанымызды ешқашан ұмытпаймыз. Қазақ жері баспана берді, ал қарапайым қазақ еңбеккерлері өздерінің бір түйір нанын бізбен бөлісті, жылы сөздерімен жұбатты, ақ пейілдерімен, шуақты ізгіліктерімен жылындырды. Балқарлар үшін аса қиын болған депортацияның алғашқы жылдарында қазақ халқы бізді торығу мен түңілуден, тығырықтан құтқарды. Жер бетінде жақсылық бар екеніне сенуге, түбінде əділеттің жеңетіндігіне сенуге, сөйтіп, ерте ме, кеш пе атажұртқа ие болатынымызға сенуімізге көмектесті. Тілден, Отаннан айырылу – кез келген халық үшін орны толмас алапат қасірет. Біздің əрқайсысымыз үшін қасиетті мекенге айналған қазақ жерінде болған жылдарда халық өзінің адамгершілік құндылықтарын жоғалтпады, тілі мен мəдениетін, өзінің ғасырлар бойғы əдет-ғұрыптары мен дəстүрлерін сақтады. Мұнда Қазақ халқының үлкен еңбегі бар. Иə, халықтардың депортациясы əлдекімдердің кінəсінен, қателігінен болған. Бірақ, осы қателіктің арқасында біз теңдессіз рух құдіретіне, қажыр-қайрат пен қайсарлыққа ие болдық, адами қатынастардың əсемдігін, достыққа адалдық пен Отанға деген сүйіспеншілікті танып білдік. Тағдыр сынағы бізді топтастырып қана қоймай, біз Қазақ жерінде жаңа бауырларымызды таптық. Балқар халқы өзінің жер ауып жүрген жылдарында өз тарихы ның жаңа парақтарын жазды. Қазақ жеріндегі сонау алыс жылдарда балқарлықтар республиканың қызылша, мақта жəне темекі өсіретін алқаптарында басқа халықтардың өкілдерімен қоян-қолтық еңбек етті. «Жер аударылған» деген таңбасына қарамастан, солардың көбі еңбектегі табыстары үшін Социалистік Еңбек Ері атағын, елдің жоғары ордендері мен медальдарын алды. Бүгінде Қазақстан Республикасының қоғамдық-саяси, экономикалық өмірінің түрлі салаларында болып жатқан шын мəнісіндегі озық үрдістерді бақылай отырып, біз Қазақ халқының табыстарына шын жүректен қуанамыз. Қазақ жерінде қазақ жəне басқа халықтардың өкілдерімен қатар балқар халқының да ұлдары мен қыздары еңбек етіп жүргенін көру ғанибет. Біз И.Д.Жанғоразов, Л.Х.Хочиева жəне басқалар сынды қазақстандық балқарларды мақтан тұтамыз. Аса қадірменді Нұрсұлтан Əбішұлы! Балқар халқын зорлықпен депортациялау құрбандарын Еске алу күнінің 70 жылдығына арналған қаралы митингіге қатысушылар атынан жеке Өзіңізге жəне Сіз арқылы бүкіл Қазақстан халқы мен Үкіметіне балқар халқына Сіздер көп жылдар бойы көрсетіп келе жатқан көмектеріңіз бен қолдауларыңыз үшін шынайы алғыс сөздерін айтуға рұқсат етіңіз. Сізге шын жүректен ұзақ өмір Қазақстанның игілігі жолындағы қызметіңізде үлкен табыстар тілейміз! Сіздің отбасыңыз жəне Сіздің тамаша халқыңыз бейбітшілік пен тыныштықта гүлденіп, өркендей берсін! Балқар халқын зорлықпен депортациялау құрбандарын Еске алу күнінің 70 жылдығына арналған қаралы митингіде қабылданды. Кабарда-Балкар Республикасы 8.03.2014» Татулық – таптырмас бақыт. Бұл барлық халықтың ізгі арманмақсаты мен ортақ мұраты болса керек. Қазақстан халқының қаймағы бұзылмай, ел іргесі сөгілмей ауызбірлікпен тірлік кешуі – Елбасымыздың берік ұстанып отырған салиқалы саясатының жемісі. Əрине, бұған əрбір қазақстандық азаматтың қосып келе жатқан үлесі бар екені де даусыз. Бұл достықты мəңгі қадірлеп, қасие тін жоғалтпау да əркімнің басты парызы бола береді. ––––––––––– Суреттерде: Мухиддин Тилов еңбек екпіндісі, 1956 жыл; Чукай, Дугерхан Хочиевтер.

Елбасымыз Н.Ə.Назарбаевтың халыққа Жолдауында «Қазақстан-2050» Стратегиясының мақсаты Қазақстанның ең дамыған 30 мемлекеттің қатарына қосылуы екендігін атап өткені бəрімізге аян. Сонымен қоса, Қуатты Ел болу идеясының жариялануы бүкіл қазақстандықтардың бірлігін, ынтымағы мен тұтастығын сақтап, болашаққа деген сеніммен қадам басуда үлкен маңызға ие деп білемін.

Азаматтыќ борышым Ең дамыған 30 елдің қатарына ену 7 түрлі бағыттағы мəселелердің шешіліп, мақсаттардың іске асырылуынсыз орындалмайды. Сондықтан да, алдымызда алар асулар аз емес. Мемлекет басшысы атап өткен асулардың бірі – инновациялық индустрияландыру трендін түзеу жəне күшейте түсу үшін дəстүрлі өндіруші сектор тиімділігін арттыру, расында да, өте маңызды. Осы кезге дейін елімізде бұл салада 2020 жылға дейінгі даму стратегиясы бойынша көптеген істер атқарылып жатыр. Мысалы, «Технологиялық даму жөніндегі ұлттық агенттік» АҚ мемлекеттік қолдау шараларын ұйымдастыру барысында тілге тиек етерлік көптеген іс-шаралар атқаруда. Қазіргі кезде елімізде «Технологиялық даму жөніндегі ұлттық агенттік» АҚ негізінде

екі халықаралық трансферт орталығы, бес əртүрлі саладағы конструкторлық бюролар, жеті «Инновациялық технологиялар паркі» арнайы экономикалық аймағы ұйымдастырылып, жұмыс істеуде. Мен Президент қамқорлы ғымен жүзеге асып келе жатқан «Болашақ» халық аралық бағдарламасымен қазір Польшаның Варшава политехникалық институтының өндірістік инжинерия факультетінде, «Машина жасау» мамандығы бойынша 4-ші курста білім алудамын. Жасыратыны жоқ, Қазақстан ның өндіріс саласында бəсе кеге қабілеттілігі қазірше төмен. Сондықтан, Елбасы өз Жолдауында айтқандай, «Ғылыми қамтымды экономика құру – ең алдымен Қазақстан ғылымының əлеуетін арттыру»

арқылы ғылым мен өндірісті ұштастыра білуіміз керек деп ойлаймын. Ол үшін жоғарыда айтылған ірі технологиялық парктердің жұмысын барынша жақсартуымыз керек. Менің өз еліме деген қосар үлесіме келсек, шетелде алған білімімді келешекте еліміздің өндіріс саласын дамытуға, соңғы жетілдірілген технологиялармен жұмыс жасауға жұмсамақпын. «Қуатты Ел» ұлттық идеясын жүрегіме ту етіп, еліміздің ең дамыған отыз елдің қатарына қосылуы үшін аянбай еңбек етіп, теңіздің тамшысындай болса да үлес қосу менің азаматтық борышым деп білемін. Ал теңіз тамшыдан құралмай ма, ағайын!?

Польша, Варшава.

Аяз ЖАМАЛБЕКОВ.

Агломерация (Соңы. Басы 1-бетте).

Сол сияқты урбанизация мəселесі өзімен бірге түрлі келеңсіздіктерді де ілестіріп келеді. Тұрақты мекенжайы белгісіз, тұрақты жұмысы жоқ адамдардың қылмыстық істерге, ұрлыққарлыққа қатысы барлығын да жоққа шығаруға болмайды. Алматы, Астана, Шымкент, Ақтөбе сияқты маңызды қалаларға көшіп келіп, қоныстанып жатқандарда қисап жоқ. Жəне бұл халық санын есептеу мен қала тұрғындарының дəл статистикасын жасауға көп кедергі болып тұр. Сол сияқты Алматыда урбанизациямен қатар субурбанизация үрдісі қатар жүріп жатқаны айтылуда. Яғни ауқаттылар, тұрмысы орташа азаматтар қаланың сыртына қарай жаппай қоныстанып, Алматыда тоқымдай жердің құны адам айтқысыз шарықтағанына да куə болдық. Сондықтан дəл қазіргі таңда елімізде, оның ішінде Астана мен Алматыда урбанизациямен бірге субурбанизация үрдісі қатар жүріп жатыр. Ал Алматының сыртқы аумағына ауылдан қалаға ағылған адамдар өз бетінше тұрақтап, одан шыққан шуды ел ұмыта қойған жоқ. Субурбанизацияны əлемдегі мегаполис қалалардың бəрі де бастан кешірген. Сондықтан бұл қазір Алматының ең көкейкесті мəселесіне айналып тұр. Алматы дəл қазір шекарасын ұлғайтуға ықыласты емес, бұл тұрғыда консервативтік көзқарас ұстанып келеді. Екіншіден, Алматы жанындағы елді мекендердің есебінен үлкейгісі

келмейді.1990 жылдан басталған бұл үрдіс қалаға кезек-кезек үлкен қиындық тудырып келеді. Жоғарыда атап өткендей, көптеген зерттеулер келешекте, 2025 жылға қарай жер беті тұрғындарының 60 пайызы, қалаларда өмір сүреді деп болжам жасауда. Осы аралықта 5 миллион халқы бар 90-ға жуық супермегаполис пайда болады деп жобалануда. Статистикалық мəліметтерге сүйенсек, тоқсаныншы жылдардан бүгінге дейін ауылдан қалаға 2,5 миллион халық көшіп келген. Оның 1 миллионы тек Алматы қаласына көшіп келіпті. Ресми деректер бойынша, былтыр 40 мың отбасы тұрғын үйге қолдары жетсе, 2011 жылғы көрсеткіш бұдан 10 пайызға жоғары көрінеді. Ал мемлекет тарапынан тұрғын үй бағдарламасы 2005 жылдан бері қолға алынып келе жатқаны белгілі. Содан бері сұранысқа ие барлық азаматтар баспанамен қамтылуы керек еді ғой деген сауал туындайды көкейімізде. 2020 жылға дейін бір ғана «Қолжетімді баспана-2020» бағдарламасы бойынша 75 мыңдай отбасы пəтерлі болады екен. Халықтың келешегіне қатысты осынау көкейкесті мəселеге орай таяу күндері Алматыда үлкен жиын болып өтті. Қала əкімі Ахметжан Есімовтің төрағалық етуімен өткен басқосуда əлемдік деңгейдегі креативті қала мен жоғары сапалы тұрмыс жағдайы бар ортаны қалыптастыратын ұзақ мерзімге негізделген алма тылық агломерацияның мəселелері талқыланды. Қала əкімі агломерацияға

 Үштілділік – үлгілі үрдіс

Ќажеттілік Мемлекеттік тілді білу – парыз, өзге тілдерді үйрену – уақыт талабы. Рас, бұрындары ауылдан қалаға келген қазақ балалары орысша білмегеніне налитын. Орысша үйренбесе, өзін аш қалатындай сезінетін. Қазір мүлдем өзгеше. Көпшілік ұл-қыздарының ағылшын тілін үйренуін қажет деп санайды. Себебі, жеті жұрттың тілін білуді əуелден мақсат еткендерге болашақтың есігі əрқашан ашық. Қазақстан үшін үш тұғырлы тіл – еліміздің бəсекеге қабілеттілікке ұмтылуының алғашқы баспалдағы. Өйткені, бірнеше тілде еркін сөйлей де, жаза да білетін қазақстандықтар өз елінде де, шетелдерде де бəсеке ге қабілетті жанға айналады. Атап айтарлығы, көпұлтты Қазақстанның жағдайында «Үш тұғырлы тіл» ұлттық жобасы

қоғамдық келісімді нығайтудың негізгі факторы болып саналады. Бүгінгі таңда ағылшын тілін үйрену – ғаламдық ақпараттар мен инновациялардың ағынына ілесу деген сөз. Оған қоса, ағылшын тілін өте жақсы меңгерсең – əлемдегі ең үздік, ең беделді кез келген жоғары оқу орындарында білім алуға мүмкіндігің болады. Тіпті, оқуыңды бітірген соң, шетелде қалып, тəжірибе алсаң да тамаша мүмкіндік. Ең бастысы, ағылшын тілін білу – бұл іскерлік қарым-қатынас жасаудың жəне əлемнің кез келген елінде бизнеспен айналысудың құралы. Қазақстандағы үш тұғырлы тіл саясаты – елімізді, оның əлеуетін одан əрі нығайтуға бағытталған тұтас тұжырымдама. Іс жүзінде тіл дердің үш тұғырлы идеясы бəсекеге қабілетті еліміздің ұлттық идеологиясының бір бөлігі

қатысты қала маңындағы аймаққа кіретін өңірлердің мегаполисті одан əрі дамытуға ықпалы жəне оның Алматыға əсеріне қатысты мəселелерді анықтау қажеттігін ерекше атап, біз бұл мəселені жан-жақты зерттеп, қалаға енетін аумақтарды жоспарлау мен басқару үшін алматылық агломерацияға енетін қала құрылысы аумағының кешенді жүйесін жасап, оны Үкіметке ұсынуымыз қажет. Бекітілген жоспарды жүзеге асыруға жұмсалатын қаржы көздері мен оның көлемі Өңірлік даму министрлігінде мақұлданып, бекітілгені маңызды, деді. Жиында қала əкімі алматылық агломерацияның полимагистральді желілер негізінде көлік жүйесін дамытуды жете зерттеу қажеттігін атап өтті. Ахметжан Есімов қаланың инфрақұрылымын, оны айнала қоршаған табиғатты дамыту жəне инженерлік коммуникациялар мен нысандар туралы нақтылы ұсыныс беруді тапсырып отыр. Алматы шаһарының басшысы агломерация мəселесін контрмагниттер құру арқылы реттеуге болады деп ойлайды. – Алматы айналасында бірнеше контр-магниттер құру қажет. Бұлар қуатты өнеркəсібі мен əлеуметтік инфрақұрылымы бар, тұруға қолайлы орталықтар болуы тиіс. Олардың мақсаты – қаладан кері миграция, – дейді қала əкімі. Қала басшысы қала əкімдігі мен Алматы облыстық əкімдігінің бірігіп жұмыс істеуі үшін ведомствоаралық комиссия құру қажеттігін айтты. АЛМАТЫ.

болып та табылады. Жалпы, үш тұғырлы тiл саясаты заман талап етіп отырған қажеттiлiк деп есептеп, оны игеруден шет қалмауымыз керек. Мектеп бағдарламасына ағылшын тiлiн енгiзу, əсiресе, iргелi ғылымға бастайтын пəндердi ағылшын тiлiнде оқыту ұлтты қандай бəсекеде болсын ұтысқа жетелейтiн ұтымды нұсқа деп ойлаймыз. Бiлiм мен ғылымның, экономиканың, бизнестiң, саясаттың, жалпы бəсекелестiктiң қарыштап дамып отырған бүгiнгiдей жаҺандану кезеңiнде Елбасы көрегендiк танытып, алдымызға үш тiлдi бiлу қажеттiгiн қойып отыр. Əсiресе, өскелең ұрпақ – жастар алдында бiрнеше тiл бiлу мiндетi тұр. Олай болса, ел азаматтарының парызы – ана тілін қадірлей отырып, өзге тілді білуге ұмтылу уақыт талабы деп бiлемiз. Еңлік ЖАКУЛИН, əл-Фараби атындағы ҚазҰУ журналистика факультетінің 2-курс студенті.


6

www.egemen.kz

23 сəуір 2014 жыл

 Ерлік – елге мұра, ұрпаққа ұран

(Жалғасы. Басы 77-нөмірде). – Ал Берлинге... иə, соғыстың соңғы сағаты соғар жау ордасына тікелей шабуыл қашан басталды? Енді осы жөнінде айтсаңыз. – 1945 жылдың 20 сəуірі менің есімде мəңгілікке қалып қойды. Бұл күн соғыс тарихына Берлинді алғаш рет артиллериялық атқылауға алған күн ретінде енді. Мен осы оқиғаның қалай болғандығын өз көзіммен көрдім. Біздің дивизиямыз қалың өскен қайыңды орман ішінде тұрған болатын. Түс кезінде артиллерист жігіттер ашық алаңқайға алыс қашықтыққа арналып атылатын гаубицалардың бүтіндей бір батареясын орналастырды да қаһарлы қарулардың ұңғысын үшінші Рейхтің астанасына қарай бұрды. Он минуттық дайындық уақыты өткен соң батарея командирінің жарықшақтана шыққан сұсты дауысы естілді. – Біздің қаза тапқан əкелеріміз бен ағаларымыз, бауырларымыз, аналарымыз бен апа-қарындастарымыз үшін, тұтқында қасіретпен көз жұмған совет адамдарының ыза-кегі үшін фашизмнің ұясына үдемелете оқ жаудырыңдар! – деп команда берді ол. Бұл кезде циферблат тілі Мəскеу уақыты бойынша 15 сағат 50 минутты көрсетіп тұрған еді. Дүрбіден бірте-бірте пайда болған қызғылтым түтін шудалары жақсы көрініп тұрды. Қала сөйтіп өртке орана бастады. Сол күні бөлімдерге қысқа мерзімдік демалыс берілді. Біз міне, екінші эшелонда снарядтар қазып тастаған жолмен алға жылжып келеміз. Барлық сілтеме белгілері «Берлин» деген сөзді көрсетіп тұрды. Соншама ұзақ күткен жəне енді міне, барынша таяу қалған арман еді бұл. Бізді əскери техникалар: машиналар, тракторлар, танктер басып озып бара жатты. Аттар артиллериялық зеңбіректер мен зениттік қаруларды сүйреп келеді. Осы қимыл-көріністен бəріміз де Берлин айналасындағы қоршау шеңбері барынша қаусырыла түскенін білдік. Маршал Жуков басқаратын біздің І-ші Беларусь майданымен бірге маршал Рокоссовскийдің қарамағындағы ІІ-ші Беларусь жəне маршал Конев жетекшілік ететін І-ші Украин майданы да осында шоғырландырылғантын. Кейіннен Г.К.Жуковтың атап көрсеткеніндей: «Берлин үшін ұрыс – ерекше, еш нəрсемен салыстыруға келмейтін операция болды». Өйткені, жау астанасына бағытталар шабуыл қарсаңында біздің əскерлеріміздің алдында тұтастай эшелондандырылған қабат-қабат қуатты қорғаныс шебі жатты. Бұл дегеніңіз неміс фашист əскерлерінің басынан бақайшағына дейін қаруланған аса ірі топтары еді. Сонымен біздің алдымызда тек бір ғана жол – Берлинге баратын жол тұрды. Біз ұзақ соғыстың ең соңғы сəтіндегі осы жерде көптеген адамдардың қаны төгіліп, өмірі қиылатындығын жақсы түсіндік. Сонымен қатар, біз осы жерде адамзат үшін ең қорқынышты жау – неміс фашизмімен ұрыстың аяқталатындығын да жақсы білдік. Біздің батальонымыз жау қорғанысына алғашқы болып шабуылдайтын топқа айналдырылды. Оған бірнеше жеңіл зеңбірек пен танктер бекітіліп берілді. Оның командиріне, енді майор атағын алып үлгерген Алексей Твердохлебке саперлер взводы да қызмет ететін болды. Батальон атқыштар ротасын қорғайтын екі шабуылшы топқа бөлінді. Оларға Берлиндегі көше шайқастарын жүргізу міндеті жүктелген еді. Мұны естігенде қаладағы əрбір үй, əрбір метр жер үшін жан алып, жан берісетін ұрыс қимылдарының өзімізге жеңіл тимейтіндігін жақсы түсіндік. Жолымызда Бланкенбург қалашығы тұрған еді. Ұрыс барлық жақтан жүріп жатты. Батальон əрбір үйді шабуылмен ала отырып, өзіне бөлінген учаскелер арқылы қала аумағына тереңдеп ене түсті. Біз бұрын бастан кешірмеген көше ұрыстарының тəжірибесіне əрбір сəт сайынғы қауіп-қатер, кездейсоқ оқиғалар арқылы қаныға бастадық. Рота мен взвод командирлері мұндай жағдайда өз бетінше шешім қабылдау дербестігіне ие болды. Кез келген жеке ұрыс қорытындысы солардың белсенділігі мен шеберлігіне байланысты шешілетіндігі анық еді. Көп уақыт өтпей біздің бағытымыз өзгертілді. Дивизиямыз Рейникендорфтың оңтүстігін ала Берлин каналының шығыс жағына қарай шығуға тиіс болды. Сөйтіп, алдымызда фашистердің ең қауіпті апандары тұрды. Берлин үшін ұрыстың қиын сəттері де міне, нақ осы жерлерде қыза түсті. Ақыры өзімізге белгіленген бағыт бойынша оңтүстікке қарай сəл бұрылыс жасадық та, картадағы межелі шепке келіп шықтық. Сөйтіп, біздің 674-ші полкымыз теміржолға бойлай орналаса бастады. Осы жерде Берлинді совет жауынгерлері толықтай қоршауға алды деген қуанышты хабар да келіп жетті.

Аз да болса тынықтырып алу үшін бізді ауық-ауық екінші эшелонға ауыстырып отырды. Зеңбірек дүрсілі мен бомба жарылысының астында ұйықтауды осында үйрендік. Келесі бір алға жылжыған кезімізде солтүстіктегі Шпрее өзеніне жеттік те, алдыңғы екпінді топтардың жаудан босатып кеткен көп қабатты үй подъездеріне келіп орналастық. Іргеде өзеннің бір иіні көзге шалынады. Бұл біздің жолымыздағы соңғы су кедергісі еді. Картада оның оң жағына таман түзу сызық тартылған. Ол «105» деген санға барып тіреледі. Бұл цифрдың Рейхстаг екенін білдік. Басшыларымыздың айтуынша біздің ұрыс алаңымыздан оның қабырғасына дейін бар болғаны 550 метрдей ғана жер қалыпты. Календарьда – 1945 жылдың 28 сəуірі. Бұл күн менің өмірімдегі, иə, біздің батальонның өміріндегі ең бір қайғылы күн болды. Қымбатты комбатымыз майор Алексей Твердохлеб қаза тапты. Ол шайқас кезінде бұзылған үйдің ішінде беліне дейін көміліп қалған эсэс офицерінің қолынан мерт болды. Үнсіз тығылып жатқан жау жендеті енді бұл жерден өзіне аман шығудың жолы кесілгендігін түсініп,

оқиғаның алдындағы ысқырған оқтың менің басымды жанай өтіп, терімді сыпырып қана кеткендігі себеп болған еді. Иə, «қырық күн қырғын болса да ажалды өледі», деп бабаларымыз тегін айтпаса керек. Мұнан кейін бас қа полктардың жауын гер лерімен бірлесе отырып,

маған да салтанатты жағдайда берілді. Содан соң полк командирі біздерді, жас коммунистерді, қызу құттықтап, Рейхстагқа қызыл туды жеткізетін арнаулы топтың жасақталғандығын хабарлады. – Бұл – өте жоғары құрмет. Жеңілген жаудың ең үлкен апанына қызыл туды тігу біздің жеңісіміздің симво-

біз үшін мықты қорғаныс құралына айналды. Оның стволынан сығалай қарағанымда, біз жатқан Король алаңы жан-жақтан тынымсыз жауған пулеметтер мен автоматтар оғының астында екендігін байқап үлгердім. Бір мезетте бізден бірнеше метр жерде қираған өзіміздің танкіні көзім шалды. Григорий екеуміз енді соған қарай ұмтылдық. Бораған оқ қайтадан жерге жабысуымызға мəжбүр етті. Қасымнан Булатовтың ауыр дем алған үні естіледі. Шамасы жараланған-ау, тізе тұсы қанға шыланыпты. Гимнастеркасы да суға малмандай болған екен. Əрине, сол жерде менің жағдайымның да одан артық емес екені түсінікті-тін. Осылайша үш сағаттың ішінде бар болғаны 50 метр жер ғана алға жылжи алдық. Рас, жерді мұрнымызбен сыза отырып бағындырған бұл метрлер біздің Рейхстагқа жолымыздың адам айтқысыз қауіп-қатерге толы ең ауыр сəттері еді. Өйткені, əрбір бейқам қозғалыстың кім-кімді болса ажал құштыратыны анық болатын. Ақырында көздеген танкімізге де келіп жеттік-ау əйтеуір. Оның ығында ұзағырақ жатқың-ақ келеді. Бірақ бізге қалай да алға жылжу керек. Бір уақытта

Ту тіккен Жанболат АУПБАЕВ, «Егемен Қазақстан».

терезе қасынан өте берген комбатқа қарай граната лақтырды да өзі атылып өлді. Сөйтіп, өзін өзі шағып өлтіретін сары шаян секілді жан тəсілім етті. Қаза тапқан командирдің қабірінің басында үш рет қоштасу салютін бердік те алға жылжыдық. Ертеңінде біздің дивизияға орталық қорғаныс секторындағы əскери ұрыс əрекеттерін күшейте түсу жөнінде бұйрық берілді. Бөлімдер адам жəне техника күштерімен толық жарақтандырылғаннан кейін шабуылды қайта бастауға тиіс болдық. Иə, ұрыстың соңғы екі күнінде біз ауыр шығындарды бастан кешірген едік. Əрбір ротада осының алдында ғана взводта болатын адам санына жетер-жетпестей жауынгерлер қалғантын. Тың күштер келгенде Мольтке көпірі үшін қызу шайқас жүріп жатқан болатын. Соны бақылап тұрған мен үлкен ақ үйге – Швейцарияның елшілігі орналасқан ғимаратқа көзім түсті. Көпірден тіке басталып кететін көшенің оң жақ шығыс бөлігінде орналасқан əлгі нысанның қарама-қарсы жағында түтінге оранған «Гиммлер үйі» де жақсы көрініп тұрды. Германия ішкі іс тер министрлігінің бұл ғимаратын фашистердің өздері осылай деп атайды екен. Таң атысымен «Гиммлер үйін» атқылау басталып кетті. Жарты сағаттық артиллериялық дайындықтан

кейін біздің батальонның жауынгерлері дөкейдің қызыл кірпіш үйіне қарай шабуылға шықты. Менің взводым шабуылдаушылардың алдыңғы қатарында келе жатқан еді. Соның нəтижесінде біз бірінші болып үйдің қираған есігінен кірдік те фашистерді екінші қабатқа қашуға мəжбүр еттік. Иə, бұл Висла ауданындағы мен қатысқан ең бір қантөгіс шайқастардың бірі болды. Фашистер ажалға бас тіккендіктен ештемеден қаймықпай қатты қорғанып жатты. Бірақ біздің жауынгерлерді тоқтатудың өзі мүмкін емес еді. Көптеген қаруластар осы ұрыста мерт болды. Менің взводымдағы жауынгерлердің жартысы оққа ұшып, жартысы ғана қалды. Өзімді сол күндері əйтеуір ажал оғы айналып өтіп жүрді. Бірде бетімнен аққан қанның ыстық табын сезіндім. Сөйтсем, есіктен атойлап кірген кезімде оның оқ шашыратқан жаңқасы маңдайымды осып кеткен екен. Сол күндердегі басқа жағдайлармен салыстырғанда əрине, бұл жара түкке тұрғысыз-тын. Осының алдында қаза тапқан комбатымыз мені «оқ дарымас» деп тегін айтпаған екен. Айтпақшы, майор Твердохлебтің бұл сөзіне сол

біз енді екінші қабатты да жаудан тазарттық. Тірі қалған фашистер шатырдың бер жағына барып бекінді. Үйдің əр жерінен шығып жатқан өрт пен түтіннен көз ашиды. Қараңғылық түсісімен кез келген сəтте оққа ұшудың қаупі де арта түсті. Төртінші қабат үш рет қолдан қолға өтті. Осы кезде əскери операцияны басқарған құпия топтың бізді фонарларьмен жарақтандырғандығының пайдасы көп тиді. Тиімділік мынада еді. Біздің жауынгерлер қараңғыдағы жау бетіне өздері шеткері тұрып қуатты жарық түсірген кезде екінші біреулері автоматты іске қосып жатты. Сөйтіп, 30 сəуірдің таңында «Гиммлер үйі» толықтай біздің қолға көшті. Жыртқыштар мекеніне айналған ғимаратты түгелдей тексеріп өткенімізде, ондағы бөлмелерде фашистердің өлі денелері үйіліп жатқандығын көрдік. Гиммлердің өз кабинетінен гитлерлік баскесерлерді марапаттау үшін əзірленген бірнеше жəшік швейцариялық сағаттарды тауып ал дық. Біздің офицерлер оларды жа уын герлерге тарату жөнінде шешім қабылдады. Мен өзіме берілген сағатты куə болған сол бір тарихи оқиғаның ескерткіші ретінде ұзақ уақыт бойы үйімде сақтап келдім. Қазір ол республика комсомолы Орталық Комитеті мұражайының жəдігері ретінде экспонат болып сонда тұр. – Жаңа сіз: «30 сəуір күні «Гиммлер үйі» толықтай біздің қолға көш-

ті», – деп айтып қалдыңыз. Бұл совет жауынгерлерінің Рейхстагқа өте жақын, тым таяу қалғанынан хабар береді. Жəне сол күні кешке осы жау ордасының қабырғасына алғашқы жеңіс жалауы да тігілгені мəлім. Теңдесі жоқ бұл ерліктің иесі сіз бен қызыл əскер Григорий Булатов екеуіңіз екеніңізді біз жақсы білеміз жəне мақтанышпен еске алып жүреміз. Асықпай, бүге-шігесіне дейін қалдырмай айтыңызшы, аға! Сол оқиға қалай болды? Осы тарихи жағдайды бетпе-бет отырып өз аузыңыздан естісек, өз құлағымызбен тыңдасақ дейміз. – «Гиммлер үйінің» екінші қабатында артиллеристер Рейхстагты сол жерден көздеп ату үшін 76 миллиметрлік зеңбіректі орнатып жатты. Осы сəтте мені батальон парторгы Кəрібжан Ысқақов тың шақырғанын естідім. Үйдің бірінші қабатында полк командирі майор Зинченконың төрағалығымен парткомиссия отырысы жүріп жатты. Онда Висла мен Одердегі ұрыстарда партия қатарына өткендерге партия билеттері тапсырылды. Лениндік барельефпен өрнектелген қызыл кітапшаның бірі

лы болады, – деді ол. – Бірақ қауіпқатер өте күшті. Король алаңы барлық жағынан атқылануда. Сондықтан тапсырма ерікті түрде орындалуы керек. Қызыл əскерлер оған өз тілек, жеке өтініштерімен ғана бара алады. Жауынгерлер құрамы анықталғаннан кейін батальон командирі былай деді: – Топқа басшылық жасауды лейтенант Қошқарбаевқа тапсыру жөнінде ұсыныс бар. Ол «Гиммлер үйіне» бірінші болып кірді... Демек, бұл тапсырманы да лейтенант абыроймен орындайды деп сенемін... Сөйтті де командир жақтауы жұлынған терезеге қарай жақындады. Өзіне ымдап шақырып алғы жақты нұсқады. Мен қозғалмалы дүрбі арқылы комбат көрсеткен нүктеге ұзақ қарадым. Снаряд жарылыстары ойдым-ойдым

өзімізге қалқа болып келе жатқан қираған қарулар мен танктер тізбесі де аяқталды. Бірнеше метр жерде трансформатор будкасына ұқсас бірдеңе байқалады. Жау кезекті оқ нөсерін бүркіп үлгергенше, соған қарай жай оғындай жарқ еткен жылдамдықпен ызғып отырып жетуіміз керек. Осылай істедік те. Григорий екеуміз дедектеген күйі будкаға барып, топ етіп құлап түстік. Бірақ мұнда бөгелудің өзі тым қауіпті екен. Оқтардан шұрқ тесілген жұқа фанер тақтай қабырғаның бізге қорған бола алмайтындығы бірден белгілі болды. Осы сəтте алдымыздан танктерден қорғанатын «темір кірпі» арандар қарауытып көрінді. Оның үстінен жаяу əскерлерге арналып салынған баспалдақ іспетті саты қирандыларын көзіміз

етіп қазып кеткен алаң беті жоғарыда тұрған бізге жақсы көрініп тұрды. Оның арғы шетіндегі сұп-сұр ғимарат – Рейхстагтың өзі. Төбесіне күмбез орнатылған алып кешеннің жан-жағында неше түрлі мұнаралар менмұндалайды. Маған туды батальон командирінің орынбасары капитан Васильченко тапсырды. Бұл шағындау келген рейка таяқшасының ұшына бір жағы мықтап шегеленген қызыл мата екен. Түсін жасыру үшін сыртын қоңыр қағазбен орап тастапты. Оны қолыма алған соң сыртымдағы мақталы кеудешемді шештім де туды шолақ сабымен гимнастеркамның ішіне жіберіп, қозғалмас үшін белдігімді қатты қылып тартып тастадым. Сөйттім де сағатыма қарадым. Ол тура күндізгі 11-ді көрсетіп тұрды. Өзіміз тұрған «Гиммлер үйінің» терезе саңылауынан бұқпантайлап сыртқа қарадым. Оқ нөсері сəл саябырлапты. Осыны пайдаланып далаға секіріп кеттім. Іле-шала артымнан үстіме келіп біреу құлады. «Кімсің?» дедім оған қарамастан. «Қызыл əскер Григорий Булатовпын». «Басқа жауынгерлер қайда?» «Бораған оқтан сыртқа шыға алмай қалды». Жер бауырлап алға жылжып келеміз. Алдымыздан снаряд қазған шұңқыр көрінді. Соған қарай тұра жүгірдік те ондағы іркілген шалшық суды елемей қойып кеттік. Бірақ мұнда ұзақ бөгелудің өзі мүмкін болмай шықты. Аман қалам десең қимылдау керек. Осы оймен əр төмпешікті бір сағалап тағы алға жылжыдық. «Гиммлер үйін» Рейхстагтан бірнеше жүздеген метрлер ғана бөліп тұрды. Бірақ жаудың үздіксіз жаудырған оғының астында оған жер бауырлап жетудің өзі өте қиын еді. Сəл ғана алға қозғаламыз. Сөйтеміз де қайтадан қимылсыз қата қаламыз. Өстіп отырып біз өзімізге қауіпсіздеу жерге дейін неше түрлі амалдарды қолдандық-ау. Азап жүріс. Бірақ соған көніп, тірі келе жатқанымызға тəубе дедік. Міне, енді бір сəтте төңкеріліп қалған зеңбірек

шалып қалды. Бұл, əрине, будкаға қарағанда неғұрлым сенімдірек қалқа еді. Бірақ оған жету үшін жан-жақтан жауған оқ астынан өту керек. Осы мезетте Рейхстагты қою түтінмен бірге көкке көтерілген қызыл кірпіштердің алапат шаң-тозаңы басып кетті. Бұл сəтті біз де құр жібермедік. Санаулы секундтар ішінде «темір кірпі» арандарға құстай ұшып жеттік те, белімізден суға күмп ете түстік. Ол лас, əрі мұздай суық екен. Оны елең қылмастан судың өзек секілді жүлгесімен каналға қарай қозғалдық. Осы мезетте оның жағасындағы қазылған ор бізді жау оғынан қорғап тұрды. Жүрісімізді жылдамдатып отырып темір көпірге жеттік. Енді Рейхстагқа бар болғаны 100 метрдей ғана жер қалды. Алып та, сұрғылт ғимарат бізге өзінің бар болмысымен зорая көрініп қарап тұр. Осы сəтте екі жақтан атылған артиллериялық шабуыл да күшейе түскен еді. Бірнеше снаряд дəл қасымызға келіп тарс-тұрс жарылды. Енді біздің өз адамдарымыз атқан оқтан да қаза табуымыз əбден мүмкін еді. Соны ойлап дереу көпір астына барып жасырындық. Біздің жауынгерлер Рейхстагты барынша бораған оқ астына алған тұста күн де алакөлеңкелене бастады. Ғимарат бірнеше жерден отқа оранып, жанып жатты. Иə, сəт! Бір жағыма аунап түстім де, белімдегі туды босатып алдым. Сыртындағы қағазын жыртып жіберіп, алқызыл матаға сия қарындашпен «674-ші СП. Булатов, Қошқарбаев» деп жаздым. Бұл өзімше, егер қаза тапқан жағдайда соңымызда əйтеуір бір белгі қалсын деп жасаған əрекетім еді. Өйткені, өлім мен өмір айқасқан сол бір тұста ішімізге жұтып жатқан ауаның өзіне де ажал сіңіп алғандай сезіліп еді маған. Рейхстагты тағы да түтін басты. Осынау бұлдыр көрініс біз үшін үлкен сəттілік еді. Бұдан əрі тосуға болмайтын. Сондықтан осы соңғы ышқынысымызға барымызды салдық. Булатов менен 2 метрдей алға түсіп кетті. Бір мезетте

Король алаңының өрнектелген тас плиталарының күрт аяқталып, етігіміздің табаны алып ғимарат кіре берісінің мəрмəр табалдырық басқыштарына ілінгенін сезіндік. Міне, Рейхстаг қабырғасы! Осы сəтте бірдеңе менің аяғымды тыз еткізді. Назар аудармадым. Себебі, ауадан жақыннан атылған миномет оғының қорқынышты ызыңы естілген болатын. Бұл жақсылық емес. Өз жобам бойынша ол бізге қарай беттеп келеді. Бақытыма қарай тіреуіш колонналар жақын еді. Соның тасасына тығылдым. Зілмауыр діңгек бағана 5 метрдей қашықтыққа келіп жарылған снаряд жарқыншақтарынан қорғап қалды. Қасымнан Булатовтың алқына демалғаны естіледі. Ту! Ту қайда? Ол менің қолымда. Оны бекіту керек, бірақ қай жерге? Ол көрінетіндей болып тұруы, алаулап желбіреуі керек. Қабырғаның бір жерінде терезелерді бітеген кірпіштер бар екен. Гриша дереу етігін шешіп тастады да жалаң аяғымен менің иығыма лып етіп қарғып шықты. Шамасы, оның оқыс қимылынан болу керек, осы сəтте жоғарыдан кірпіштер құлап, біреуі тура менің төбеме түсті. Мен оған: «Байқасаңшы сен!.. Ақырын!..» деп ашулана айқайлап жібердім. Жоғары жаққа қарадым. Қызыл туымыз кешкі шайқас өртімен дəл бір от алауындай жарқырап, жанып тұр екен. Ол ғимараттың кіре берісіне ілініпті. Бұл қызыл ту біздің жауынгерлерді шабуыл ға шақырды. Отанымыздың символы – алқызыл жалауша фашистік жыртқыштар апанының кіре берісі ашық деп жариялап, жар салғандай болды. Рейхстагқа ілінген бірінші қызыл ту еді бұл! Біз түстен бергі тозақ жүрістен қатты шаршаппыз. Тапсырманы орындаған соң бір-бірімізге үн қатпастан баспалдаққа отыра кеттік. Сағат тілі 18 сағат 30 минутты көрсетіп тұрды. Осы сəтте мен аяғымның қатты ауырғандығын байқадым. Булатов қалтасынан бинт алып шықты да, балтырымды таңып тастады. Байқаймын, сүйегім сау секілді. Міне, осы кезде барып мен болып өткен оқиғаның мəн-маңызын ойлауға сəл де болса мүмкіндік алғандай болдым. Кейіннен 7 сағаттың ішінде 360 метр жол жүргенімізді білдік. Жас адамға ол е, дегенше екі-ақ аттап жететін жер секілді. Бірақ, Григорий Булатов екеуміз үшін екі аттағаннан гөрі еске алудың өзі өте қорқынышты тар жол, тайғақ кешу дерлік ажал көпірі еді бұл. Одан аманесен өтіппіз. Азаппен болса да. Сөйтіп, ажалдың үстінен аттап кетіппіз!.. Рейхстаг кіре берісіндегі ілінген алқызыл жалауды бірінші болып 756-шы атқыштар полкы командирінің орынбасары майор Соколовский көрді. Оның қасында кабель катушкасын сүйреткен телефонист бар еді. Майор аты-жөніміз бен əскери бөлімімізді сұрап алды да рация арқылы штабқа біздің Рейхстагқа бірінші болып жеткенімізді жəне оның қабырғасына қызыл туды ілгендігімізді қуанышпен хабарлады. Бірнеше минут өткен соң біздің төбемізге, Рейхстаг кіре берісінің үстіне қарай қызыл ракета жарқ етіп атылды да алаңнан: «Ура!» деген қуатты үн естілді. Бұл рота командирі Илья Сьяновтың өз жауынгерлерін шабуылға көтерген дауысы еді. Рейхстагқа қарай толқын-толқын болып қызыл əскерлер жөңкіле жүгіріп келе жатты. Осы кезде мен біздің взводқа таяуда ғана келіп қосылған 18 жасар башқұрт жігіті Рашид Рахматуллиннің минаға қалай тап болып ұшып түскендігін көрдім. Рейхстагқа 20 метр қалған жерде жау снарядының жарқыншағынан рота старшинасы Николай Гончаренко жан тапсырды. Оны өзі көтеріп келе жатқан оқ жəшігі үстінен басып қалды. Қабырғаға сүйеніп отырып бəрін де көріп отырмын. Ұрыс Рейхстаг баспалдақтарындағы кіре берісте, онан кейін оның залдарында жалғасты. Сьянов ротасынан соң капи тан Яруновтың ротасы да келіп жетті. Содан сəл уақыт өткен соң Степан Неустроевтің, Константин Самсоновтың, Василий Давыдовтың батальондары Рейхстаг ішінде фашистермен жан алып, жан берісе шайқасты. Осылайша жау ордасына кіру жəне шығу жолдарының барлығын генерал В.М.Шатиловтың 150-ші Идрицк атқыштар дивизиясының жауынгерлері толықтай бекітіп алды. Ымырт үйіріле бере ғимараттың үстіңгі қабаттарында өрт басталды. Гитлершілер бөлмелеріндегі кітаптары бар шкафтар мен қағаз толы столдарды жинастырып, оларға от қойған екен. Мақсаттары шабуыл жасап жатқан біздің жауынгерлерімізге «түтін салу» арқылы Рейхстагтан қуып шықпақ сияқты. Бірақ бұл жандалбаса əрекет фашистерге көмектесе алмады. Қосымша күш келмей, көмек болмағандықтан, жау жағының атысы азайып, қарсылық біртіндеп əлсірей берді. Сөйтіп, түнге қарай 150-ші Идрицк атқыштар дивизиясына берілген əскери советтің №5 туының Рейхстаг күмбезіне тігілгенін естідік. Жау ордасының ұшар басына оны тіккендер М.Кантария мен М.Егоров болып шықты. ––––––––––– Суреттерде: Берлин. Рейхстаг. 1945 жылғы қыркүйек. Лейтенант Р.Қошқарбаев (Оңнан солға қарай екінші); 1945 жылғы 5 мамырда Берлинде шыққан жауынгерлік парақша; қатардағы жауынгер Г.Булатов.

(Жалғасы бар).


 Басты байлық

Демография діѕгегі – дені сау ўрпаќ Павлодар облыстық перинатальдық орталықтың бас дəрігері Айман ОСПАНОВАМЕН ана мен баланың денсаулық жағдайы, күтімі, жалпы өңірдегі негізгі көрсеткіштер төңірегінде əңгіме. – Павлодар облысы еліміз бойынша бала туу көрсеткіші жағынан соңғы орында делінеді. Ауыл мектептерінде бала санының азаюы да байқалады. Бұның себебі неде? – Облыстық перинатальдық орталық аталатын біздің мекеме бүгінде ана мен бала денсаулығын сақтауда аянбай еңбек етуде. Мекемеде барлық қажетті медициналық құралдар жеткілікті. Акушер-гинекологтар, неонатологтар, ультрадыбыстық құралжабдықтармен жұмыс жасайтын дəрігерлеріміз жыл сайын біліктілігін арттырып, білімдерін жетілдіруде. Орталықта былтыр 4595 сəби дүниеге келді. Оның ішінде 405-і мерзімінен бұрын өмір есігін ашты. Дəрігерлеріміз өмір мен өлім арасында арпалысқан 30 ананы туу үстінде аман алып қалды. Облыс бойынша бала туу өміріне қауіп төндіретін босанатын жастағы 31 əйел қазір бақылауда тұр. Жалпы айтқанда, босану мүмкіндігі бар кез келген əйелге орталық күтім көрсете алады. Ал бала санын көбейту үшін демографиялық ахуалға серпін беретін түрлі бастамаларды қолға алу керек деп ойлаймын. Бір жағынан, өзіңіз білесіз, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мəліметінше, адам денсаулығының тек 10 пайызы ғана медициналық көмекті қажет етеді. Ал қалғаны адамның тамақтануы мен саламатты өмір сүруіне тəуелді. Өкінішке қарай, кейбір қыз-келіншектер өз денсаулығына немқұрайлы қарайды. Бұл əрине, бала туу көрсеткіштерінің азаюына əсер етпей қоймайды. Өмірге науқас бала əкелсе, бар кінəні дəрігерге артады. Зерттеулер бойынша, əйелдердің 70 пайызы жүктілікке дейін дəрігерге алдын ала көріне қоймайды, тексерілмейді. Бойларындағы сырқаттарын алдын ала емдемейді. Тұрмыс құрған соң жас ананың ағзасындағы инфекциялардың құрсаққа біткен шаранаға жұғатыны түсінікті. Ал біздер үшін-ана мен бала өлімін азайту – басты міндет. Əйелдер арасында гинекологиялық аурулар, бедеулік түрлері, қатерлі ісіктер, жатыр мойны патологиясы жиі кездесуде. Сондықтан «Саламатты

Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы аясында жатыр мойны жəне сүт безі қатерлі ісігінің алдын алуға байланысты жұмыс жүйелі түрде жүргізілуде, 35 жастан асқан əйелдерді скрининг арқылы тексеру жолға қойылды. Олар екі жыл сайын маммографиядан тегін өткізіледі. Əйелдердің денсаулығының нашарлығына ер адамдар да жауапты. Ер адамдар болса мысалы, урологтарға көрінулері қажет. Туа біткен аурулары бар нəрестелердің тағдыры да отбасын ойлантуы керек. – Кейбір əйелдер денсаулығына байланысты бала көтеруге болмайтын жағдайлар да болады... – Иə. Облыстағы 18-49 жас аралығында 191129 əйелдің 9360-сына бала көтеруге болмайды. Босанатын жастағы 12668 əйел дəрігерлер бақылауында тұр. Бала туу өміріне қауіп төндіретін əйелдердің 60 пайызы орташа қауіп-қатер тобында жəне 20 пайызы жоғары қауіп-қатер тобында. Сондықтан 2007 жылдан бастап облыста «Қауіпсіз ана мен бала» бағдарламасы жұмыс жасайды. Облыстық штабтың ана мен бала өлімжітімін төмендету бойынша хаттамалық тапсырмаларына сəйкес, ауыл, қалалар мен аудандардың атқарушы органдары тарапынан жүктілік бойынша ерте мерзімде диспансерлік есепке тұрған жүкті əйелдерге материалдық сыйлық беру жөнінде жұмыстар да жүргізіледі. Сонымен бірге, «Қауіпсіз ана мен бала» бағдарламасы іске асуда. Жаз айларында «Əйел денсаулығы апталығы» атты шара өткізіледі. «Белсенді ұзақ өмір сүретін ана», «Сүйікті болашақ ана» атты байқаулар

7

www.egemen.kz

23 сəуір 2014 жыл

əйел-аналардың қызығушылықтарын тудырды. Ал, «Қауіпсіз ана мен бала» бағдарламасы бойынша антенаталды күтім дегеніміз – жүкті əйелді үнемі бақылауда ұстау жəне қауіпсіз босану жағдайының жүйесі. Оған жекелей босану бөлмесін əзірлеу, жолдасының қатысуымен босануды ұйымдастыру жəне алғашқы шұғыл көмек көрсету кіреді. Мысалы, 2003 жылы облыста бала туу көрсеткіші 13,1 пайыз ғана болса, 2012 жылы 17,2-ге дейін ұлғайды. Ал өткен жылы мың адамға шаққанда 17,8 пайызды құрады. Министрліктен бөлінген квота бойынша 2010 жылдан бастап бедеулік орын алған отбасылық жұптар үшін репродукциялық орталықтар негізінде экстракорпоралдық ұрықтандыру жүргізілуде. 2010 жылдан бастап облысқа мемлекеттік тапсырыс бойынша 80 квота бөлінді. – Соңғы екі-үш жылда қанша егіз бала, үшемдер өмірге келді? – 2010 жылдан бастап облыста 107 егіз бала жəне 7 үшем дүниеге келді.

– Салмағы төмен сəбилерді аман алып қалу үшін қандай жұмыстар атқарылуда? – Салмағы 500 грамм болып туған сəбидің де денсаулығы қатаң бақылауда. Сəби дүниеге келісімен неонатолог-реаниматолог мамандар тұрақты түрде қарап отырады. Неонаталдық бөлімшеде салмағы өте төмен немесе шала туылған балаларды қарауға барлық жағдай жасалған. Оларға жоғары дəрежелі акушер-гинеколог, анестезиолог, неонатологы бар арнайы топ қызмет көрсетеді. Əлемдік тəжірибеде ана мен бала өліміне қан аздық немесе анемия ауруының көбірек себеп болатыны дəлелденген. Былтыр «Аяла» қоры орталыққа демеушілік жасап, құны 18 миллион теңге тұратын заманауи жабдықтар табыс етті. Бұл шетелдік құрылғы жаңа туған нəрестелердің өмірін сақтап қалуға мүмкіндік береді. Біздің зертхана дəрігерлері жаңа туған нəрестелерді тексеру кезінде қанды аз көлемде жинау əдісін игеруде. Акушер-гинекологтар да жаңа технологияларды қолданады. Əртүрлі жағдайда босанатын, жаңадан дүниеге келген сəбилерімен бірге жататын бөлек аналар бөлмесі бар. Біздің мақсатымыз – ана өлімін болдырмау, перинатальдық өлімді азайтып, жоғары дəрежеде медициналық көмек көрсету. – 500 грамдық сəбидің өмірін сақтау мүмкін бе? – Əрине. Бəрі болмаса да, 500 грамдық сəбилердің 67 пайызға жуығының əрі қарай өмір сүретін мүмкіндігі бар. Дене салмағы 1500 грамм сəбилердің тірі қалуы 95 пайызды құрап отыр. Облыстағы «Қауіпсіз ана мен

бала» бағдарламасы бойынша дене салмағы 500 грамм сəбилер мен 22 аптадан асатын мерзім үшін тірі туылу өлшемдері енгізілді. Жүктілікті жəне босануды бақылау «Қауіпсіз ана» қағидаттарына сəйкес жүргізіледі. Орталықта енгізілген инновациялар бойынша балалар жансақтау бөліміндегі нəрестелерді күтіп-баптау «Зиян келтіріп алма» атты жүйеге сəйкес орындалады. Ал «Антенаталды күтім», «Сəбидің өлі тууының алдын алу» жөніндегі дəрістер əйелдерге бойына бала біткен күннен бастап оқылады. – Соңғы кезде «кенгуру əдісі» дегенді естіп жүрміз. Бұл қандай əдіс? – Батыс медицинасында кеңінен қолданылатын əдістің басты ерекшелігі – бала вакуум ішінде дəл жатырдағыдай орналасып, бірден ана сүтімен тамақтанады. Сəбилер вакуумның көмегімен салмақ қосып, демі мен тамақтануы реттеледі. Сырттай қарағанда бұл жай ғана құрал сияқты көрінеді. Ал құрылғыда ана құрсағындағыдай ылғалдылық температурасы жақсы сақталған. Осында сəби 2 кило салмақ жинағанға дейін жатады. Содан кейін анасының қасына апарылады. Біріншіден, бұл əдіс арқылы бала өміріне төнген қауіп азаяды. Жəне баланың азғасына кері əсерін тигізетін дəрі-дəрмектер қолданылмайды. Бұл əдіс жоғарыда айтқан 500 грамм болып туылған нəрестелердің өсуіне əкесінің де ықпал етуіне мүмкіндік береді. Сол үшін перинатальдық орталықтар жасанды жатырда жатқан балаға əкесінің келіп тұруына рұқсат береді. Статистикалық мəліметтер елімізде əрбір жүз баланың екеуі айы-күні толмай өмірге келетінін айтады. – Егер аяғы ауыр кезінде əйелдердің сырқат баланы өмірге əкелетіні анықталса, жүктілікті үзуге бола ма? – Денсаулық сақтау министрлігінің 2009 жылғы бұйрығына сəйкес, ұрықтың кем дамуы немесе генетикалық аномалиялары болуы расталған кезінде перинатальды диагностикалық комиссия жүктілікті қалдыру немесе жүктілікті тоқтату жөнінде шешім шығарады. Облыста өткен жылы осындай 74 жағдай анықталып, 45 жүктілік тоқтатылды. – Шетел дəрігерлері өткізген шеберлік сыныптарының пайдасы бар ғой?.. – Бар деп ойлаймыз. Биыл біздің шақыруымыз бойынша орталыққа Германиядан профессор Роланд Вауэр келді. Ол респираторлық қолдау, неонаталды сепсис, шала туылғандарды күту мəселелері, «жұмсақ күтім» стратегиясы, дисстрес-белгісі терапиясы бойынша дəрігерлер үшін түрлі тақырыпта семинар жүргізді. Сəбиді неонаталдық жүйесі бойынша күтудің заманауи қағидаттарынан шеберлік сыныптарын өткізді. – Жүкті əйелдерге сыйақы беріледі деген сөз болып еді, бұл туралы не айта аласыз? – Жағдайы төмен, аз қамтамасыз етілген отбасыларға көмек беру арқылы АҚШ, Австралия, Корея елдері ана мен бала өлімін азайтты. Екіншіден, жүкті əйелдерді йодталған ұн өнімдерімен əрі А, В дəрумендерімен байытылған ас-ауқатпен тамақтандыру жүйесі қажет екені белгілі. Біздің елімізде жүкті əйелдер мен балаларға дəрі-дəрмек қажетінше тегін таратылады. Микроэлементтерге бай тағам түрлері ана мен бала денсаулығына нағыз қажет тағамдар. Қазір арнайы көліктер еліміздің қай аумағынан болса да, науқасты да, жүкті əйелді де жедел жеткізе алады. Егер, шынында, сыйақы беру жөніндегі жоба жүзеге асса, біріншіден, демографиялық ахуалды жақсартады. Екіншіден, ана мен бала арасындағы өлім-жітімді барынша азайтар еді деп ойлаймын. Яғни сіз айтып отырған жоба бойынша жүктілігін анықтап, ерте тіркеуге тұрған əйелдерге ынталандыру мақсатында сыйақы төленуі тиіс. Кейбір аналар ешқандай емханаға тіркелместен, тоғыз ай толып, толғағы қысқанда барып, перзентханаға келетіні бар. – Науқас нəресте – ұлт трагедиясы деуге бола ма? – Отбасында дені сау ұрпақтың дүниеге келуі əрбір ата-ана үшін үлкен бақыт. Осы мақсатта елімізде жүкті əйелдердің өмірге дені сау сəби əкелуі үшін барлық мүмкіндік жасалуда. Мысалы, біздің орталықта жас мамандарға тəжірибиелі дəрігерлер тəлімгерлік жасайды. Жүкті əйелдерге жедел көмек көрсетуге, жаңа туған нəрестелерге бастапқы реанимациялық көмек жасау жүйелеріне үйретеді. Осы жерде акушер-гинекологтар жəне реаниматологтардың жедел жəрдем қызметінің мамандары үшін жүкті жəне босанған əйелдерге көмек көрсету бойынша курстар жүргізгенін де атап өтсем деймін. Перзентханада Г.Бұратаева, анестезиолог-реаниматолог С.Новичевский, Т.Другова, Г.Зайцева, Л.Ходырева, М.Бекмұхаметова, Қ.Алдоңғарова, Г.Тілеп бергенова т.б. қызмет жасап келеді. Бүгінде орталықта 432 қызметкер еңбек етеді, оның 69-ы білікті дəрігерлер болса, 203-і орта буын медицина қызметкерлері. Ана мен бала денсаулығын жақсарту жауапты міндет. Біз дүниеге келген сəбиін емірене иіскеп, жүзі бал-бұл жанып орталықтан шыққан бақыт ты ата-ананы көргенде, еңбегіміздің ақтал ғаны деп түсінеміз. Ұлт денсаулығы аналардан, яғни бүгінгі қыздардан басталады. Дені сау ұрпақ демография діңгегі, ел ертеңі дегім келеді. Əңгімелескен Фарида БЫҚАЙ, «Егемен Қазақстан».

Павлодар облысы.

Əлемнің дамыған 30 елінің қатарына қосылудың бір парасы – ішкі тəртіп екендігі анық. Ал тəртіп болмай іс болмайтындығы атам заманнан белгілі. Ендеше, қазір елімізді ең мықты елдердің қатарына бастап келе жатқан елордамыздың еңселі іс-шара лары елдіктің ізгілікті бастауларын көрсетіп отыр десек, артық айтқандық емес. Өйткені, бұған дəлел көп. Ал барша қазақстандықтың жəне əлемнің назары əуелі елордаға тігілетін болған дықтан Астана қаласы ІІД

Баќылаусыз тəртіп болмайды Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан».

жұмысына бақылау жасаушылар да көп екені сөзсіз. Бұған дəлел ретінде, елордалық полиция қызметіне бақылау жасайтын бір ғана осындағы қоғамдық кеңестің өзі полицияға үлкен жауап кершілік артатынын айтар едік. ІІД жанындағы қоғамдық кеңес мүшелері – Парламент Сенаты мен қалалық мəслихат депутаттары, қоғамдық ұйым өкілдері, ІІД бөлімшелерінің басшылары. Жалпы, полиция қызметіне бақылау жасайтын қоғамдық кеңес қызметі жиі өткізіліп тұрады. Өйткені, Мемлекет басшысы халық қа Жолдауында: «погон тақ қан адамдарға үлкен міндет жүктел гендіктен олар мінсіз тəртібімен жəне өз ісінің жоғары

кəсібилігімен ерекшеленіп тұруы керек», – деген еді. Міне, кеше өткен кеңесте Президенттің осы сөзін еске салған қоғамдық кеңес төрағасы, қалалық мəслихат депутаты А.Байгенжин кез келген полиция қызметкерінен азаматтар қорғаушысы мен көмекшісін көруі керек, деп атап айтты. Кеңес жұмысы барысында Ас тана қаласы ІІД жеке құрам арасындағы тəртіп пен заңдылық жағдайы жəне жемқорлықтың жолын кесуде атқарылатын шаралар талқыланды. Қатысушылар алдында сөз сөйлеген Астана қаласы ІІД өзіндік қауіпсіздік басқармасының бастығы, полиция подполковнигі С.Досов Астана қаласы ІІД бөлімшелеріндегі жемқорлықтың жолын кесу, заңдылықтың бұзылуының алдын алуға бағытталған ұйымдастырушылық жəне тəжірибелік

кешенін жүзеге асыру туралы баяндады. Сол сияқты ІІД Кадр жұмысы басқарма бастығы А.Харулин жемқорлыққа қарсы күресте атқарылып жатқан шаралар жайында баяндап, міндет полиция қатарын ішкі істер органдары қызметкерлерінің абыройына нұқсан келтіретін тұлғалардан тазарту екендігін баса көрсетті. Елордалық полиция басшысы А.Əубəкіров ІІД қатарын да күнделікті қызметте астаналықтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етіп жүрген өз ісінің кəсіби шеберлері көптеп саналады. Олар аса қауіпті қылмыскерлерді ұстауда өз өмірін қауіпке тіге отырып, азаматтардың амандығын қа лайтын жəне оттан да, судан да аман алып қала алатын нағыз қас батырлар, деді. Осы орайда жемқорлықты болдырмау мақсатында республикада ең алғашқылардың бірі болып ІІД қызметінің қатарына жаңадан қабылданған қызметкерлерді полиграфологиялық зеттеуден өткізуді Астана қаласы ІІД қолға алғанын атап өту қажет.

Ќўќыќтыќ білім беру – уаќыт талабы Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Өткен аптада Алматыда Қайнар университетінің ұйымдастыруымен Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, Ұлы Отан соғысының ардагері Зайырхан Ашитовтың 90 жасқа толуына арналған «Қазақстан-2050» Стра тегиясы міндеттерінен туындайтын құқықтық білім беру саласын дамытудың өзекті мəселелері» атты республикалық ғылыми конференция болып өтті. Конференция жұмысын кіріспе сөзбен ашқан Қайнар университетінің ректоры, профессор Еренғайып Омаров студент жастарға құқықтық білім беруде, құқықтық тəрбиені жетілдіруде еліміздің жоғары оқу орындарының алдында тұрған міндеттерді атап өтіп, осынау көкейтесті мəселелерді шешуде отандық заңгерлердің рөлі ерекше екендігіне кеңінен тоқталды. – Конференцияның профессор Қайырхан Ашитовтың 90 жылдық мерейтойына орайластырылып өткізілуінің өзі де заңгер ғалымның тəуелсіз Қазақстанның құқығы

бойынша жазылған 10-нан астам монографиялық еңбектер мен оқулықтардың авторы ретінде жастардың құқықтық сауаттылығын арттыруда атқарған еңбектеріне деген құрметтің бір көрінісі , – деп сөзін аяқтады, шешен. Конференцияда, «Құқықтық білім беру мəселелерін шешу жолдары» атты баяндама жасаған Ұлттық ғылым академиясының корреспондент-мүшесі, профессор Кəрімбек Құрманəлиев əрбір Қазақстан азаматы өз құқықтары мен міндеттерін жақсы білу қажеттігін, Азаматтық Кодекске жаңадан енгізілген баптарды елге хабардар ету құқық саласы қызметкерлерінің, əсіресе, заңгер ғалымдардың бірінші кезектегі міндеті екендігін айтты. Ғылыми отырысқа Қазақстан Республикасы Конституциялық кеңесінің төрағасы, заң ғылымдарының докторы, профессор Игорь Рогов, академиктер Сұлтан Сартаев, Майдан Сүлейменов, Əбдімəлік Нысанбаев, Өмірзақ Айтбаев, Шора Сарыбаев жəне басқа да белгілі ғалымдар қатысып, Стратегияда көрсетілген елімізде қолға алынар құқықтық саладағы реформалар жөнінде ой қозғады.

Төрт құбыламызды тең етер жылдың төрт мезгілінің төресі – көктем айы – Наурыз – тамырын тереңнен тартқан, береке мен татулықтың, тазалық пен ізгіліктің тұғырын нығайтатын, жаңашылдықтың, ізгіліктің белгісі. Кеше осынау жыл басы – əз Наурызды Қазақ ұлттық аграрлық университетінің ұжымы да кең көлемде салтанатты түрде атап өтті. «Наурыз – жаңару мерекесі!» атты думанға университет ұстаздары, студенттерімен қатар шетелдік қонақтар, есімдері елге белгілі ғалымдар, ғылыми-зерттеу институттары басшылары мен өндіріс пен шаруашылық жетекшілері, қоғам қайраткерлері, қаламгерлер мен өнер майталмандары қатысып, бірге тойлады.

Наурыз арайы Гүлзейнеп СƏДІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Бұл күні оқу орнының бас ғи ма ратының алды əдеттегіден ерекше күйге енді. Жағалай киіз үйлер тігіліп, айшықты безенді рілген. Күмбірлеген күй мен қазақы əуезді əуен Алматы аспанында əуелеп тұрды. Наурыз тойының шымылдығын университеттің халық аспаптар ансамблі «Ата толғауы» күйі мен ашса, «Табиғаттың оянуы» қойылымы мен ел бірлігін, бере ке сін, тыныштығын тілеген Қыдыр атаның батасы да жиналған қауым ның еңсесін бір көтеріп тастады. – Ата-бабаларымыз сан ғасыр армандаған азаттық пен еркіндік бүгінгі ұрпақтың еншісіне тиді, – деді Қазақ ұлттық аграрлық университетінің ректоры, академик Тілектес Есполов салтанатты жиынды ашып. Тəуелсіздік – біз үшін ең қасиетті құндылық. Осы құндылық арқылы бізге төл

дəстүріміз, мəдениетіміз бен тіліміз, ең асыл мерекеміз наурыз тойы қайта оралды. Бүгінде егемендігіміздің арқасында еліміз елеулі жетістіктерге жетіп, биік белестерді бағындырды. Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың салиқалы саясатының нəтижесінде қазіргі Қазақстан бүкіл əлем мойындаған мемлекетке айналды. Қазақ ұлттық аграрлық университеті бұл күндері аграрлық сала мамандықтары бойынша республикалық оқу-əдістеме орталығы, үздіксіз аграрлық білім беруді дамыту, фермерлердің біліктілігін арттыру орталығы, академиялық ұтқырлықты дамыту бойынша үйлестіруші болып табылады. Сондай-ақ, универси тет əлемнің 300-ден астам аграрлық жоғары оқу орындарын біріктіретін Жаhандық консорциум мүшесі. Бұған қоса құрамына «ҚазАгро» ұлттық холдингі, ҚР Əлеуметтік-кəсіпкерлік корпорациясы, ұлттық, трансұлттық

компаниялар кіретін Аграрлық ғылыми-өндірістік консорциумы құрылған. Бұл ретте университетіміз жаңғырту, инновация, ғылым мен өндірістің интеграциясы жəне халықтың əл-ауқаты сынды мемлекет анықтап берген төрт бағытты ұстануда. Наурыз тойында оқу орнының жанынан құрылған «Гүлбану» əнби ансамблі мен талантты ұстаздар мен оқытушылар да өнерлерін ортаға салды. Бұған қоса ең дəмді наурыз көже дайын дап, ұлттық киімдердің озық үлгісін көрсеткен факультеттер мен университеттің өзге де құрылымдық бөлімшелеріне тиісті дəрежедегі марапаттар мен бағалы сыйлықтар табыс етілді. Мереке барысында қонақтар арнайы тігілген қазақи үйлер мен ақ дастарқан басында университет ұжымы əзірлеген наурыз көжеден дəм татты. ––––––––––––– Суретті түсірген М.БОТАБЕКОВ.


8

www.egemen.kz

23 сəуір 2014 жыл

 Өмір өрімдері 1958 жылы университет есігін аштық. Жақсының алдымен көзге ілінетін əдеті, сол жылғы жаңа жыл кеші есте қалыпты. Сол кеште Сəкен əдемі сұлу қыздардың ортасында жүрді. Кісі қызығарлық! Əн салғаны есте – мұндай да əнші болады екен-ау деп таңғалып едік. Содан кейін Сəкеннің шығармаларымен таныса бастадық – талантты дүниелер... Осылайша, Сəкенді көріпбілуіміз басталған. Кейін «Қазақ əдебиеті» газетіне келіп жұмысқа орналасқанымда алдымнан Сəкен шықты. Жақынырақ таныстық. Мінезі қызық екен, нағыз сал-серінің мінезі! Бірбеткей, тура, əділ. Сыйластық басталып жүре берді... Сəкен Жүнісов Қазақтың мемлекеттік университетінің филология факультетінің үшінші курсында жүргенде қолына қалам алған. Алғашқы туындысы «Бір шофердің əңгімесі» атты балаларға арналған шағын шығармасы республикалық «Қазақстан пионері» газетінде 1953 жылы жарияланыпты. Осыдан соң-ақ əлгі аталған газет, пионер журналының беттерінде, басқадай басылымдарда туындылары жиі басылып тұрыпты. Жазушы 1955 жылы оқуды бітірген соң, алыстағы тың жердегі онжылдық мектепте сабақ бере жүре өзінің сүйікті тақырыбы – балалар өмірі жайында əңгіме жазуды дамыта түседі. Сол жылдары жазған шығармалары 1959 жылы Көркем əдебиет баспасында «Сонарда» деген атпен жеке жинақ болып жарық көрген. Қазақ университетінің түлегі Сəкен Жүнісов 1958 жылы өзі ұшқан ұясына қайта келді. Филология факультетінің тіл-əдебиет кафедрасының аспирантурасына түсті. Əйгілі Мұхтар Əуезовтің жетекшілігінде болған Сəкен Жүнісов «Қазақ əңгімелерінің тууы жəне даму мəселелері» жайында жазған ғылыми еңбегінің кейбір тараулары республикалық «Қазақ əдебиеті» газеті мен «Жұлдыз» журналының беттерінде жиі жарияланып тұрды. 1962 жылы аспирантурадан кейін академиялық драма театрының əдебиет бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарып жүрген Сəкен Жүнісовті Оқу министрлігі Қостанай педагогикалық институтына аға оқытушы етіп қызметке жібереді. Жасынан Қазақстанның солтүстік өңірінде өскен Сəкен Жүнісов тың игеру басталғанда, өзі туып-өскен жердегі ұлы өзгеріс жайында шығарма жазу жоспарын жүзеге асырады. Қостанай жерінде оқытушы болып жүріп, осы тақырыпты тағы да түбегейлі тексеріп, зерттеп, «Жапандағы жалғыз үй» атты шығармасын бастайды. Бұл еңбегі 1964 жылы «Жұлдыз» журналының бетінде жарияланып, 1965 жылы «Жазушы» баспасынан жеке кітап болып шықты. «Жапандағы жалғыз үй» романынан кейінгі оның сүбелі шығармасы – «Ақан сері» романы. Тақырыбының өзі айтып тұрғанындай, Ақан серіні сері адам ғана жазса бағы жанатын тақырып еді. Құдай сəтін салғанда Сəкен сері тақырыпты жақсы бастап, тəуір аяқтады. Сан қырлы, бір сырлы автордың кейін «Заманай мен Аманай» повесі кино болып шықты. Сəкен Жүнісовтің драматургия саласындағы шығармалары да бір сала. Оның «Өліра» пьесасынан бастап, «Тұтқындар», «Жаралы гүлдер» болып жалғасып кете береді. «Ажар мен ажал» пьесасының спектакліне арналған бағдарламасында мынандай сөз жазылған: «Б.Майлин, М.Əуезов, Ғ.Мүсіреповтің кейбір новеллаларының сарыны бар». Бұл пьесаның мазмұнына берген авторлық түсінік. Автордың өзі жазғанындай, пьесада жоғарыда аттары аталған үш алыптың кейбір новеллаларының сарыны бар деген сөздеріне жəне бір үңілсек, бұл драматург тұсынан қазақ совет əдебиетінің аға өкілдеріне деген ілтипат, соларға деген тарту сияқты. «Ажар мен ажал» жазушының драматургия жанрындағы табысты дебюті. Автордың жəне бір пьесасы – «Қызым, саған айтам...» деп аталды. Сəтті шығарма ретінде жұртшылық жақсы қабылдады. Жазушының ендігі бір түпкірлі кейіпкері Мұхтар Əуезов болды. Ұлы жазушыға автор «Кемеңгерлер мен көлеңкелер» дейтін пьесасын арнады. Бұл тақырыпты игеру оның арманы еді, сол арманына жетті де. Бұлай болатын себебі, Мұхтар Əуезов – Сəкен Жүнісовтің ұстазы болған ғой. Осы реттен бе екен ол, кемеңгер жазушы жайлы көп сыр, мол деректер айтатын-ды. Бірде: – Ұлттық университеттің филология факультетіне қабылданған біздің алғашқы қуанышымыз – оқуға іліккеніміз болса, екінші қуанышымыз қазақ ауыз əдебиеті пəнінен Мұхтар Əуезовтің дəріс оқитыны болды, деп бастады əңгімесін Сəкен. – Сол тағатсыз күткен күн де келді. Қоңыраудан кейін аудиторияға сұңғақ бойлы, аққұба өңді, қарақат көздері күлімдеген, аққу мойын, сұлу қыз кірді. Ол сəлемдескен соң, «Мен сіздерге фольклордан лекция оқимын, аты-жөнім – Сармурзина Мəскен» деп, өзін таныстырды. Бізде: «Сұлу қыздың көңіліне келеді ау, сыпайыгершілік сақтайық» деген ой жоқ: – Мұхтар Əуезов қайда? – Əуезов оқымаушы ма еді? – деп, орындарымыздан үрпиісіп тұрдық. Сармурзина сасқан жоқ, осы сұраққа алдын ала дайындалып келген-ау: «Жігіттер, қыздар, тынышталыңыздар, отырыңыздар. Түсіндірейін... Мұхаң біраз күнге командировкаға кетті. Мəскеуге. Ол кісінің орнына уақытша мен дəріс оқимын», – деді. Шынын айту керек, сол арада Мұхаңды тағатсыз күткен арманды көңіліміз ортайып-ақ қалған еді. Жас оқытушы қазақ ауыз əдебиетінен дəріс берді. Бір ай, екі ай өтті: Мұхаң келмеді. Жыл аяғына да шықтық-ау. Сөйтсек, Əуезов, басқа да ірі-ірі ғалымдар, кейбір жоғары курстың студенттері саяси істі болып, қудаланып, алды КГБ-ның қақпанына түсе бастаған екен. Естіген құлақта жазық жоқ, өзіміздің қазақтарымыздың ішінде Мұхаңды көре алмайтындардың: «Əуезов Сұлтанмахмұт Торайғыровпен бірігіп Алаш партиясының гимнін жазған, содан бертін 30-жылдары сотталып, ақыры Ермеков екеуі «Еңбекші қазақ» газетінің бетіне жаздым-жаңылдым деп, өз қателіктерін жаулықтарын мойындап, ашық хат (мақала түрінде) жазып, түрмеден босаған, оның социалистік қоғамға жат екені рас...» деген күңкілін де естідік. Бірақ ол кезде алаштықтардың (Байтұрсынов, Дулатов, Бөкейхановтар...) аққарасын сарапқа салып, безбендейтін бізде шама да жоқ, қолымызда материалдар да жоқ. Болған күнде онымен не бітіресің, арандап қалғаннан басқа. Бар қолдан келгені – екі-үш студент əлгі ашық хатты кітапханадан жасырын алып оқыдық. Кейін

Əуезов, Мұқанов, Мүсірепов, өмірінің қызықты да қиын бір сəттерін алып жазған «Кемеңгерлер мен көлеңкелер» деген пьесамда хаттың кейбір жерін тілге тиек етіп пайдаландым. Сəкен бұдан соң Мұхаңның замана тезіне түсіп, өз ойын көпе-көрінеу бұрмалауға қалай барғанына көшеді де, сол кездегі шындықтың ауылын амалсыздан айналып өтуге мəжбүр болған себептерін еске алады. Бір сөзбен айтқанда, осы тақырыпқа көшкенде Сəкен Сəкен емес, бізге Əуезовтің нақ өзіндей болып көрініп кететін. Міне, осы сөздерді естігеннен кейін, біз, Əуезовтің қудалану себептерін бағдарлағандай болдық. Көбінде Сəкеннің сөзін бөлмейтінбіз. – Содан біреулер құпия ұйымдастырды ма, əйтеуір, біраз қазақ студенттері, олардың арасында В.А.Щербаков деген орыс, Наум Шафер деген еврей баласы бар, жоғары жаққа Мұхтар Əуезов бізге лекция оқысын деп шағым қағаз жолдадық. Соның шарапаты тиді ме, тимеді ме, əйтеуір, қыркүйек айының соңында (оқу жылы басталып кеткен) Əуезов бізге сабақ береді деген қуанышты хабарды деканат жеткізді. Қуанышымызда шек жоқ. Ақыры, күндердің бір күні қолтығында қалың кітап, маңдайы жарқ етіп Мұхтар Омарханұлы аудиторияға кірді. Мұхаңның қолтығындағы кітабы – Абай шығармаларының толық жинағы екен. Ақынның 100 жылдық мерейтойына орай 1945 жылы шыққан қалың том. Мұқаң аудиторияға қашан кірсе де студенттермен сəлемдескен соң, əлгі кітабын ашып қойып, екі қолын үстел үстінде екі жаққа жайып жіберіп, лекцияға кірісетін. «Бүгін лекцияға кім келіп, кім келмеді» деген жаттанды, ығыр сұрақты қоймайтын. Кімге бұл пəн керек – келер, келмесе зорлаудың не керегі бар дегендей, Абайтану жөніндегі дəрісін əркімнің еркіне, қалауына лайықтап, факультативті курс ретінде өткізеді. Шынымды айтайын, мен өзім конспекті

болып, күнде араласпасаң да жиі сөйлесіп, күнде дəріс алмасаң да, жақыннан төккен шапағат нұрын көктем шуағындай сезініп жүрген адамың ұлы адам болса, ол сенің тəрбиелі түзу жолыңа септігін тигізсе, сенің көргенділігіңнің де бар есебі түгенделді дей бер. Алда айтқанымдай, университет қабырғасында Əуезовтен дəріс алғанымыз өз алдына, мен 1958 жылы тікелей аспиранты болдым. Мен ол кезде «Пионер» журналында проза бөлімін басқаратынмын. Бір күні қасымдағы үстелде отыратын досым, поэзия бөлімінің меңгерушісі

тілін игеру міндеті жəне бар. Шегінерге жер тар, «Қайда барсаң – Қорқыттың көрі» демекші, енді қай қызметке орналассам да саяси бағыты дүдəмал адамның соңынан қаракөзілдірікті үндемес бір елі қала қоймас. Ең тыныштау, тасалау жер – аспирантура. Оның үстінде Мұхаңның – Əуезовтің аспиранты! «Жарайды, тəуекел!» дедім. Аспирантураға түсіп алған соң, Мұхаңа соңыма ерген «үндемес» жайын қалай айтамын деп, басым қатты. Ұрлық жасағандай қиналамын. Алғашқы күндердің бірінде əлгі «Пионердегі» оқиғаны, оған дейін мұғалімдіктен қалай қуылғанымды түгел айттым. Мұхаң: «Бары сол ма, ол – қылмыс емес. Бірақ есіңде болсын, шындық үшін шырылдап, жаның жай таппай жүрген жалғыз сен емессің, біз де бұл өкіметтің түрмесіне отырып шыққанбыз», деп, Ахмет Байтұрсыновтан бастап біраз əңгіме айтты. – Сен əлі жассың, атың да белгісіз, сенің сөзің – айға шапқан арыстанның əрекетімен бірдей. Ел қамы үшін сөйлеуге үлкен еңбек иесі, атақты адам болуың керек, сонда ғана сөзің өтеді. Қайтесің. Толстой да көп нəрсеге көнген, біз де көніп жүрміз, сен алдымен адам болып алсайшы!» деді. Осы ұзақ əңгімесінің кей тұсын кейін жазған Мұхаң туралы пьесамда пайдаға асырдым, үлкен əжетке жарады. Мұхтар Əуезовтің жетекшілігіндегі үш жылдық ғұмырымда сол кездегі кеңес, қазақ əдебиетінде, өзімнің жазушылық тіршілігімді неше бір мазмұнды да, есте қаларлық оқиғалар өтті. М.Əуезов өміріндегі, əдеби, саяси, қайраткерлік еңбектеріндегі талай-талай қызықты хикаяларға тиек болатын тарихи, ел білетін де, біле бермейтін де оқиғалар өтті. Енді соның бірер штрихын айтайын, – деп алып, Сəкен жəне сөзін жалғайтын еді. – «Əуезов Лениндік сыйлықтың лауреаты атағын алыпты» деген хабар астана жұртшылығын дүр еткізді. Қуанышты хабарды Мəскеуден алғаш жеткізген сол кездегі Лениндік, Мемлекеттік сыйлықтар комиссиясының председателі Тихонов

Сəкен сері шерткен сыр, айтќан əѕгіме əдемі еді Қоғабай СƏРСЕКЕЕВ, жазушы.

жазуға онша ыждағатты болмайтынмын, өйткені, бірінші курста оқытушылардан көңілім қалды, басын дəптерден, не кітаптан бір алмай, сонда жазылған сөздерді сөйлем-сөйлемімен мүдірмей оқып суылдата беретін. Онымен қоймай, андасанда басын көтеріп қоятындары, «Неге жазбай отырсың?» дейтіндері де кездесетін. Ал Мұхаңның жөні бөлек. Ойымыздан шықты. Біз əрі қызық, əрі терең мазмұнды мəнерлі сөз, өрнекті тілмен баяндалар лекцияның кей тұсында аузымызды ашып отырып қалатынбыз, кей тұсында асыға жазып, дəптерге түсіріп, үлгере алмай қалған жерлерді ашық қалдырып, əртүрлі əдіспен Мұхаң сөзін хатқа түсіруге тырысушы едік. Өз басым, осы лекцияларды мүмкіндігінше қағазға түсіріп алғаныма осы күні ризамын. Абай атамыздың үлкен тойы алдында басқосқан жиында бір топ жазушы жолдастарға осы туралы айтқанымда, олар да дəптердің сақталғанына таңғалып, оны шағын да болса, кітапша етіп шығару мəселесін қызу сөз етті. Əуезовтің мұндай лекциясы, өз аузынан шыққан сөздері енді қайтып еш жерде, ешуақытта бұлай айтылмайтынын, бұл сықпа құрттай сығымдалған шағын конспекті болса да, Мұхаңның дəріс беру, дəріс үстіндегі өзіндік стилі, сөз саптауы, мəнері – бəрі-бəрі болашақ студенттерге ғана емес оқытушыларға да таптырмайтын қызықты оқиға, тіпті ғылыми мəні бар жағдай екенін бірауыздан əңгіме қылды. Осы əңгімелердің, жанашырлық қасиеттердің нəтижесінде, «Санат» баспасының директоры, белгілі журналист, жазушы-аудармашы Серік Əбдірайымовтың ықыласты қолдауымен Мұхтар Əуезовтің аузынан шыққан, Абай шығармаларының қысқаша əліппесі – осы конспектіні қалың оқушы жұртшылыққа ұсындық. Мұхаң «Абайтану» жайындағы лекцияның соңғы жағы күрт үзіліп, қорытынды сағаттары оқылмай қалды. Оған себеп, сол кездегі студенттердің топшылауынша – тағы да Əуезовті, т.б. жазушылар мен ғалымдарды қудалау. Қудалаудың басы – 1953 жылдың 30 қаңтарында «Правда» газетінде шыққан Павел Кузнецовтың мақаласынан бастау алады. Оны «Əдебиет жəне искусство» журналы 1953 жылғы сəуірде қазақшаға аударып шығарды. Сол кездегі қазақ өнеріне, əдебиетіне, əсіресе, қазақ жазушыларының, ең алдыңғы қатарлы ақсақалдарына деген жалпы көзқарастың ол тұста қандай болғанын осы «Правдада» жарияланған мақаладан айқын аңғаруға болады. Ұлт кадрларын тұқырту, тіпті керек болса қудалаудың небір атасын ойлап табу қызыл империяның саясаты үшін түк те емес еді. Міне, қараңыз, 1937 жылғы зұлматтан соңғы 1950-жылдардың басындағы зобалаң Əуезовті қудалаудан басталды. Осы қуғындаудың нəтижесінде М.Əуезовке жоғары оқу орындарында лекция оқуына жасырын тыйым салынады. Кейін Мұхаңның жетекшілігіндегі аспирант болып жүрген кезімде, «Сол кезде не болды?» деп бір қисынды кезеңді пайдаланып сөз тартқанымда ол: «Пəлі, мен лекция оқымайын дедім бе, тіпті сендерге, үшінші курсқа бұрын өтпей қалған фольклордан да қайтадан лекциялар оқиын деп едім, мені құбыжық көрмеді ме!» деп, беті қабарып, зығырлана сөйледі. Бұл жерде айтқан сөзін де мен кейін «Кемеңгерлер мен көлеңкелер» деген пьесамда тірілттім. Егер біреу менен өз өмірімнің өткенін білгісі келіп сұрай қалса, онда мен: «Көргендерімнің ең ірісі, ең маңыздысы – Мұхтар Əуезов», дер едім. Əрине, көргеннің де көргені бар, ұлы адамдарды суреттен де, кинодан да, тіпті көшеде көру бар. Ал, бір сəт, не бір күн емес, үш жыл шəкірті

Тұманбай Молдағалиев жеке алып шығып, үрейлі хабар айтты. – Біздің үйге, жақында, үстінде ұзын қара пальтосы бар, қара көзілдірікті бір адам келді. Екінші келуі. – Иə? – Үндеместің адамы! Сен туралы келіп жүр. Айтатындары баяғы əңгіме – Хрущевтің саясатына қарсымын деп, жиналыстан шығып кеткенің тағы алдыңнан шығып тұрғандай, арызды өз еліңнің адамдары жазған секілді, – деп күмілжіді. Жүрегім зырқ ете қалды. Сол бір ауылдағы айтулы жиналыстан соң-ақ соңыма «үш əріптің адамдары» түсе бастағанда-ақ жанашыр деген ел ағалары мені «бойтасалауға» жасырын Алматыға аттандырған-ды. Дүмпудің не екенін ішім сезе қойды. Көп ұзамай-ақ мені сол кездегі Қазақстан Комсомол орталық комитетінің хатшысы Қосай Егізбаев шақырды. «Пионер» журналының бас редакторы Рахметолла Ыдырысовта дегбір жоқ. Жаналқымға алды. Тұманбай араласып, «Раха-ау, қағаздарын өзіміз-ақ... Өз ішімізде-ақ қарамаймыз ба?» деп бұртиып еді, оған құлақ аса қоймады. Қосай Егізбаев өте бір салмақты, биязы сөйлейтін, ақыл иесі еді. «Сəкен, түсінемін, қайтейін, бізде амал жоқ, елден, өз ауылың жағынан түсіп жатқан саяси айыптау қағаздары. Оған жауап бермей отыра алмаймыз, жастар комитетінің органында істеп жүрсің, ол енді қиын». Іс насырға шапқан сайын Рахаңның тағаты таусылып: «Бүгіннен қалдырмай шығарамыз, Иманжанов айтқан соң алып едім» деп, күйіп-пісіп, кимелей жөнелді. Сонымен не керек, мені жұмыстан шығаруға редакторым қызу кірісті. Өзім коммунист болмасам да, ата-анам отызыншы жылдардан коммунист. Мен коммунистік қоғамға қарсы емеспін, Хрущевтің тың көтерудегі қате идеяларына қарсымын, қызметтен кетемін, бірақ мына редактор маған «Осындай реттен шығардым» деген бұйрық берсін» деп, қиқайдым. Бірақ, Ыдырысовқа мені қызметтен шығару оңай болғанмен, əлгіндей бұйрық беру оңайға соқпады. Сөйтіп, аяқ астынан, Сармурзина «Мұхаң аспирантураға шақырып жатыр» деп хабар салғаны. Тұманбай: «Мынау құдайдың дес берісі, бар. Сені бəрібір қудалай береді» деген соң, көндім. Шынымды айтсам, менің үш ұйықтасам түсіме аспирант болу кірмеген нəрсе. Кірген күнде де ғалым болу – отызыншы жылдарда туған ұрпақтың қолы емес сияқты көрінетін. Себебі, менің түсінігімше, ғалым болу – бүкіл дүние жүзі əдебиетіне қанық, содан сусындай нəр алған аса зерек адам болуың керек. Содан соң бір шет

па, əлде өзінің досы, «меншікті» аудармашысы Соболев па, ол арасы маған беймағлұм, не де болса үзынқұлақтан естілген сөз сол күні-ақ бүкіл қаланы шарлап өтті. Иə, сонымен, Мұхаң үшін де, шын əдебиетті сүйетін қазақ оқырмандары үшін де қуанышты хабар осы күнгі музей үйіне келіп жатқан адамдар тек түс ауа ғана саябырсыды. Талай тартыс, айтыстардың нəтижесінде дара жеңіп шыққан «Абай жолы» романының мəртебелі сыйлықпен аталып өткеніне Мұхаң аса қуанып, желпініп, оның төңірегінде ешбір əңгіме қозғамады. Тілекшілердің де бетін басқаға бұрып, мүлдем əдебиетке қатысы аз, өзге тіршілік жайында сұхбат құрып отырды. Ұзын залда, белі қайысқан үстелдің басында Қаныш Сəтбаев, Сəбит Мұқанов, Ғабит Мүсірепов, Ғабиден Мұстафин, Қажым Жұмалиев, Есмағамбет Ысмайылов, Сəрсен Аманжолов, Бейсембай Кенжебаев, Ісмет Кеңесбаев, тағы басқа өңкей зиялы адамдар, ғалымдар, жазушылар, артис-əншілер отырды. Ішіндегі ең жасы да, елеусіз отырған да мен. Ұлы Мұхаң қаумалай жеткен жастарға қарап: – Бүгін жасы үлкендердің реті. Ертеңнен бастап сендерге есік ашық, келіңдер, төр сендердікі, деген. Мен де кетіп бара жатыр едім: – Сен, қайда барасың. Қал. Сен – менің аспирантымсың, – дегенде қуанып, бөгеле бердім. Тойды қоңырау үнді əнші Жүсіпбек Елебеков өлеңмен ашты: «Сегіз аяқты» ерекше шабытпен, құбылтып орындады. Бұдан кейінгі құттықтау сөз Мұхаң жақсы көретін, ел ақсақалы Сапарғали Бегалинге тиді. Ақ тілектер жалғасып жатты. Үстелдің екінші жақ басында той рəсімін ретіне қарай жүргізіп отырған Мұхаң, есік жақтағы мені шақырып алып, «Əрі қарай сен жүргіз» деп өзінің орнын берді. Мен қарсылық жасай алмадым. Басқалар да қарсылық танытпады. Той аяқтала бере Мұхаң: «Өзің де сөйлесейші» деген соң, сол кезде сахнадан айтып жүрген Абай операсының төртінші актісінің Абай ариясын орындап бердім. Бұл ария бүгінгі тойға дөп келгендіктен бе, əлде бұрын менің əнімді естімегендіктен бе жұрт ду қол шапалақтап, Мұхаң орнынан тұрып келіп: «Бұл менің аспирантым, менің аспирантым!» деп, мəз болып, бетімнен сүйді, опера авторы Ахмет Жұбанов та, бұл жолы риза көңілмен орнынан тұрып сол жақ бетімнен сүйіп жатыр. Кейін ойлаймын, Мұхаң мені жиынға əдейі қалдырып, əдейі той басқартып, мұны да үйренсін деген екен ғой! Ақан сері айтқандай, «Көп шалдың

ортасында бір бала отырса, дана болады, көп баланың ортасында бір шал отырса бала болады» деген қағиданы ұстанғаны-ау! Мұхаң мезгілсіз кетті. Мен оның сенімін ақтадым ба, ақтамадым ба, əйтеуір, бірсыпыра борышымды өтеген сияқтымын. Академиялық драма театрында Мұхаң қызмет атқарған əдебиет бөлімін басқардым, Қостанай педагогикалық институтында «Мұхтартану» деген факультативтік курс ашып (Қазақстанда бірінші), қырық сағаттан тұратын дəріс оқыдым. Кейін Алматы театр институтында тоқсан сағаттық дəрісімде оны толықтырып өткіздім. Мұхаң өмірінен «Кемеңгерлер мен көлеңкелер» деген пьеса жаздым. Бəрінен де ұстаздық жетекшілігін ешкімге ауыстырмай (Е.Ысмайлов, Т.Нұртазин жетекші болуға ниет білдірсе де) жартысынан көбі дайын диссертацияны қорғамай, Мұхаңның «Менің аспирантым, менің аспирантым!» деп, айтқан сөзін сақтап қалдым, – деп сөзін аяқтады. Қайран Сəкен-ай, өзі де от, сөзі де от, жүрген жері қызық думан, нағыз Сəкен сері едің-ау! Ақан серіні көрмегенмен Сəкен серіні көрген біздің ұрпақ сері осындай болады екен деп ұқты. Оның үстіне Сəкенге жаңа заман серісі деген «атақты» Ғабең (Ғабит Мүсірепов) берген. Сəкен мəймөңкелеп сөйлеуді білмейтін тосын адам еді. Арқалы ақын Ғафу Қайырбеков: «Мергенсің атқан оғы кетпес қапыл, Бір өзің сегіз сері, жеке батыр. Туған жер Сарыарқаны сағынғанда, Мен сені бір иіскесем, жетіп жатыр», – деп, дөп басып айтқан. Бір шумақ өлеңде Жүнісовтің бар мінезі тұр. Сəкен екеуміздің арамыздағы жарасқан өмір, сыйласқан достық, ақтарыла айтылатын сыр, шығармашылық бірлік жайлы көп жұрт біледі. Осындай қадір-қасиетімізді анық аңдаған Серік Тұрғынбеков ініміз Сəкеннің 60 жылдық тойында жақсы жеткізді. Ол: «...Жаны жаратпаса – көңілінің хошы болмаған, Басына батпандай іс түскенде – Қасында Қоғабайдан басқа досы қалмаған», – деп жазды. Өмірдің бəрі той емес, Сəкен көбіне қиналыста жүретін. Бірақ онысын көпке сездіре бермеуші еді. Үйден қиналып жүргенінде Одақтың басшылығына ашық хат жазды. Əнуар Əлімжанов пен Ілияс Есенберлинге жазған сол хаты менде əлі сақтаулы. Көлемді хат, жазушының жан сыры дерлік құжат. Сəкен əзіл-аңыз əңгімелерге жүйрік-ақ еді. Кейде бурадай буырқанып: – Жə, бір жолдасым: «Əй, өзің де тыныш жүрмейсің, бетегеден биік, жусаннан аласа болып жүре бермейсің бе, дұшпан көбейтіп қайтесің» деуші еді. Мен адамды дұшпан деуден аулақпын. Бірақ қорқып, бұғып та жүре алмаймын. Хамит (Ерғалиев) ақын: «Елу жылдығымды өткізіп алдым, орденді де алдым, енді несіне сасайын, ай, алпысқа дейін тағы бір шайқасып, алысып көрейін!» дейді екен. Сол айтқандай, халқым сыйлайды, елім іздейді, оқиды, несіне айылымды жиямын. Əттең, ел күткен шығармаларымды жазуға мүмкіндіктің жоқтығы ғана қинайды, – деп барып басылатын. Ол ақиқатшыл еді. Шығармаларында еліміздегі, жеріміздегі талай өрескелдіктерді күрес үстінде жазатын. Оның «Қос Анар» пьесасы осындай шығарма болды. Пьеса тың өміріне арналған. Автордың Қарасай дейтін кейіпкері: «Егер шын жауап бергіш болсаң, сонау алғаш колхоз ұйысқан жылдары қырылып кеткен қыруар малға, қаншама жанға неге жауап бермедің кезінде? Сол өңкей бір ұрандатып өткен жерді ғана айтып, сүрінген тұсты айналып өтуге əбден машықтанған екенсің», – дегенде екінші бір кейіпкері Аягөзов: – «Ондай-ондай кішігірім шұқанақтарды сен екеуімізсіз-ақ жаңа заманның жаңа тракторлары тегістеп кетеді», – деп сөз табады. Міне, осындай диалогтан соң-ақ шығарма астары айқындалып, теріс саясаттың қалтарыстары айқындалады. Тың жерге түрен салған трактор нені жыртпады, жергілікті жұрттың санасына, қазақтың тіршілігіне қандай қиянат жасамады дейсіз. Осы шындықты драматург дөп басып айтты. Сəкеннің соңғы «Кроссворд» пьесасы ше? Жариялылық заманына ұмтылған, елпініп-желпінген дəуірге бет алған кезең арқау болып еді. Бұл шығарма да бүгінде ұмытылып бара ма, қалай? «Ұмыт» дегеннен шығады. Сəкен Жүнісов «Абылай хан» фильмінің сценарийін де жазды. Кезінде бұл құбылыс болған, бірақ неге екені белгісіз, осы сценарий фильм болып қойылмады. Жазушы өмірінің соңғы кездерінде көсемсөзге қатты ден қойып еді. Соның жемісі ретінде «Хан мен Президент», «Президентпен болған екі күн», «Бізге президенттік билік керек», «Президент алдындағы сөз», «Жапандағы жалғыз үй», «Жаңа астанаға жаңа ат», т.т. көптеген эссе, ел, жер туралы толғақты мəселелерді көтерді. Ол: «Хан мен Президент» деген дүниемнің бір бөлегі «Көкшетау» газетінде басылды. Əр кезде айтып жүремін ғой, мен Нұрекеңді ертеден танитын едім, сонау Теміртаудан. Бағы жанып, бақыты асты. Елбасы болып танылды. Зор бедел! Менің жазып жүргендерімді əдебиеттің «эссе» жанрына жатқызуға болар, түбі көремін, қай деңгейде, қалай аяқталады... Мəселе шығарманың жанрында емес, мазмұны мен мағынасында. Əзірге хан деп отырғаным – Абылай, Президент деп отырғаным – Назарбаев. Мұны жазу мақсатым – елдің тағдырын айту, яғни, Абылайдың ісін жалғастыру мəселесі. Енді оны уақыт көрсетеді... Осы дүниемді бітірген соң Абылай туралы роман жазбақшымын», – дейтін. Ол Бурабайда өзіне үй сала бастап еді. «Абылай алаңына жақын жерде тұрсам... Абылайдың жүрген жерінде болсам... Абылайдың рухы мені көтеріп жатса, шығарма да жемісті болады ғой деп ойлаймын дейтін». Арманы көп еді... Қайран Сəкен, Сəкен Нұрмақұлы қалпымен қалар ел жадында. Өзі бесаспап болған соң жұрты да солай қабылдайтын. Өмірдің аты өмір, тірлікте қас жүйрікті кім қалай көреді. Тұлпарлар аз. Жүйрікке сын көп. Құлагер жүйріктігінен мертіккен. Сəкен – кесек тұлға, керемет талант болатын. «Жапандағы жалғыз үйді» жазған жазушы өзі де өмірінің соңғы жылдары жалғыз тұрды, балалары есейген, үйлі-баранды болып кеткен, жан жары Марина бұрынырақта опат болған. Тағдыр... Жазмыш... Сəкен тірлігінде көп еңбектенді, мол жазды. Əдебиеттің қай жанрында да көсіле қалам тербеген Сəкен Жүнісов қалдырған алтын қазына ендігі жерде жұртымен бірге жасайтынына күмəн жоқ.


9

www.egemen.kz

23 сəуір 2014 жыл

Бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру (Жалғасы. Басы 77-нөмірде). Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білiм құқықтық заңгер, мемлекеттік басқару мамандықтар бойынша. Ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі – құқықтық заңгер мамандық бойынша. 2. Железин аудандық аумақтық инспекциясының басшысына (С-R-1 санаты, 1 бірлік). Функционалдык міндеттері: Инспекция қызметін үйлестіру жəне басқару, инспекцияға жүктелген міндеттердің орындалуын қамтамасыз ету; еңбек жəне атқарушылық тəртіпті қамтамасыз ету; заңнамамен жəне лауазымдық нұсқаулықпен белгіленген өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары ауылшаруашылық бiлiмi агрономия, мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы (зоотехния), өсімдіктерді қорғау жəне карантині, аграрлық техника жəне технологиясы (агроинженерия). 3. Баянауыл аудандық аумақтық инспекциясының басмаманы – өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторына (С-R-4 санаты, 1 бірлік). Функционалдык міндеттері: Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіпте тексеру, фитосанитарлық сараптама өткізу кезеңінде жəне қажет болған зарарсыздандыру кезінде, сондай-ақ оларды фитосанитарлық (карантиндік) сертификатсыз тасымалдау немесе импорттық карантиндік рұқсатсыз шетелден əкелген кезде карантинге алынған жүктер мен объектілерді тексеру мен тоқтату; өсімдік карантині жөніндегі заңнаманы бұзған лауазымды адамдарды, жеке жəне заңды тұлғаларды əкімшілік жауапкершілікке тарту; заңнамамен жəне лауазымдық нұсқаулықпен белгіленген өзге де уəкілеттіктерді жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары ауылшаруашылық білімі агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, топырақтану жəне агрохимия, жеміскөкөніс шаруашылығы мамандығы бойынша. Ортадан кейінгі ауылшаруашылық білімі барларға агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, топырақтану жəне агрохимия, жеміскөкөніс шаруашылығы мамандықтары бойынша рұқсат етіледі. 4. Ертіс аудандық аумақтық инспекциясының бас маманы – мемлекеттік астық инспекторына (С-R-4 санаты, 1 бірлік). Функционалдык міндеттері: Сеніп тапсырылған аумақта астық қабылдау кəсіпорындарының астықтың сандық-сапалық есебін жүргізу, астық сақтау ережелерін сақтауына мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру; астық қолхаттарын беру, оның айналымы мен өтелуі; астық сапасына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру; заңнамамен жəне лауазымдық нұсқаулықпен белгіленген өзге де уəкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, инженер – технолог, аграрлық техника жəне технология, астықты жəне оның өнімдерін сақтау бойынша жоғары технологиялық білім мамандықтары. Ортадан кейінгі білімі барларға агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, инженер – технолог, аграрлық техника жəне технология, астықты жəне оның өнімдерін сақтау бойынша жоғары технологиялық білім мамандықтары бойынша рұқсат етіледі. 5. Ертіс аудандық аумақтық инспекциясының бас маманы – өсімдіктер қорғау жөніндегі мемлекеттік инспекторына (С-R-4). Функционалдык міндеттері: Зиянкестермен, арам шөптермен жəне өсімдік ауруларымен күрес жөніндегі жұмысты жүргізудің белгіленген технологиясын сақтауға бақылау; пестицидтердің уақытында түсуіне жəне дұрыс бөлінуіне, оны сақтау, тасымалдау жəне қолдану кезінде қауіпсіздік техникасын сақтауға, өсімдік қорғаудың жеке құралдарын уақытында жəне дұрыс қолдануға бақылау жасау; жоғары тұрған органдардың қаулылары мен өкімдердің орындалуын бақылау; заңнамамен жəне лауазымдық нұсқаулықпен белгіленген өзге де уəкілеттікті жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары ауылшаруашылық білімі агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині мамандықтары бойынша. Ортадан кейінгі ауылшаруашылық білімі барларға агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині мамандықтары бойынша рұқсат етіледі. 6. Ертіс аудандық аумақтық инспекциясының бас маманы – өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторына (С-R-4 санаты, 1 бірлік). Функционалдык міндеттері: Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіпте тексеру, фитосанитарлық сараптама өткізу кезеңінде жəне қажет болған зарарсыздандыру кезінде, сондай-ақ оларды фитосанитарлық (карантиндік) сертификатсыз тасымалдау немесе импорттық карантиндік рұқсатсыз шетелден əкелген кезде карантинге алынған жүктер мен объектілерді тексеру мен тоқтату; өсімдік карантині жөніндегі заңнаманы бұзған лауазымды адамдарды, жеке жəне заңды тұлғаларды əкімшілік жауапкершілікке тарту; заңнамамен жəне лауазымдық нұсқаулықпен белгіленген өзге де уəкілеттіктерді жүзеге асырады Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары ауылшаруашылық білімі агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, топырақтану жəне агрохимия, жеміскөкөніс шаруашылығы мамандығы бойынша. Ортадан кейінгі ауылшаруашылық білімі барларға рұқсат етіледі агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, топырақтану жəне агрохимия, жеміс-көкөніс шаруашылығы мамандықтары бойынша. 7. Ақсу қалалық аумақтық инспекциясының бас маманы – өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторына (С-R-4 санаты, 1 бірлік). Функционалдык міндеттері: Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіпте тексеру, фитосанитарлық сараптама өткізу кезеңінде жəне қажет болған зарарсыздандыру кезінде, сондай-ақ оларды фитосанитарлық (карантиндік) сертификатсыз тасымалдау немесе импорттық карантиндік рұқсатсыз шетелден əкелген кезде карантинге алынған жүктер мен объектілерді тексеру мен тоқтату; өсімдік карантині жөніндегі заңнаманы бұзған лауазымды адамдарды, жеке жəне заңды тұлғаларды əкімшілік жауапкершілікке тарту; заңнамамен жəне лауазымдық нұсқаулықпен белгіленген өзге де уəкілеттіктерді жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары ауылшаруашылық білімі агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, топырақтану жəне агрохимия, жеміскөкөніс шаруашылығы білімі мамандықтары. Ортадан кейінгі ауылшаруашылық білімі барларға рұқсат етіледі агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині, топырақтану жəне агрохимия, жеміс-көкөніс шаруашылығы мамандықтары бойынша. 8. Лебяжі аудандық аумақтық инспекциясының бас маманы – асыл тұқымды мал шаруашылығы жөніндегі мемлекеттік инспекторына (С-R-4 санаты, 1 бірлік). Функционалдык міндеттері: Қазақстан Республикасының асыл тұқымды мал шаруашылығы туралы заңнамасының орындалуына бақылауды, селекция жəне ұдайы өндіру саласында асыл тұқымды мал өнімін (материалды) қолдануға мемлекеттік қадағалауды жүзеге асырады; асылдандыру жұмысының, оның есебі мен есептілігінің жай-күйін, асыл тұқымды өнімінің ұсталуын, азықтандырылуын жəне сақталуын тексереді; Қазақстан Республикасының асыл тұқымды мал шаруашылығы туралы заңнамасының нормалары бұзылған жағдайда анықталған бұзушылық жойылғанға дейін асыл тұқымды өнімді өткізуді уақытша тоқтатады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы (зоотехния), ветеринария, биотехнология мамандықтары бойынша. Ортадан кейінгі білімі барларға – мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы (зоотехния), ветеринария, биотехнология мамандықтары бойынша рұқсат етіледі. 9. Успен аудандық аумақтық инспекциясының жетекші маманы – өсімдіктерді қорғау жөніндегі мемлекеттік инспекторына (С-R-5 санаты, 1 бірлік). Функционалдык міндеттері: Зиянкестермен, арам шөптермен жəне өсімдік ауруларымен күрес жөніндегі жұмысты жүргізудің белгіленген технологиясын сақтауға бақылау; пестицидтердің уақытында түсуіне жəне дұрыс бөлінуіне, оны сақтау, тасымалдау жəне қолдану кезінде қауіпсіздік техникасын сақтауға, өсімдік қорғаудың жеке құралдарын уақытында жəне дұрыс қолдануға бақылау жасау; жоғары тұрған органдардың қаулылары мен өкімдердің орындалуын бақылау; заңнамамен жəне лауазымдық нұсқаулықпен белгіленген өзге де уəкілеттікті жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі ауылшаруашылық білім агрономия, өсімдіктерді қорғау жəне карантині. Егер конкурс комиссиясының мəжілісіне бақылаушы ретінде қатысуға ықыласыңыз болса мына мекенжайға: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі агроөнеркəсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің Павлодар облыстық аумақтық инспекциясы, 140002 Павлодар облысы, Павлодар қаласы, Крупская көшесі, 71, эл. мекенжай: sagindikova. a@minagri. gov. kz, анықтама үшін телефон (87182) 55-49-87 хабарласуыңызға болады Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің Ақмола облыстық аумақтық инспекциясы, 020000, Ақмола облысы, Көкшетау қаласы, Абай көшесі, 89 үй, анықтама үшін телефондар: 8 (7162) 25-09-36, 25-0900, электрондық почта мекенжайлар: musina. s@minagri. gov. kz, akhmetova. a@minagri. gov. kz, «Б» корпусы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды:

1. Бурабай аудандық аумақтық инспекциясының бас маманы – асыл тұқымды мал шаруашылығы жөніндегі мемлекеттік инспекторына (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы мерзіміне ) (С-R-4 санаты, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: аудан аумағында Қазақстан Республикасының «Асыл тұқымды мал шаруашылығы туралы» Заңының орындалуына мемлекеттік бақылауды іске асыру; селекция жəне асыл тұқымды өнімнен (материалдан) төл алу саласында жаңа технологиялардың, аспаптардың, жабдықтардың, материалдар мен биотехнологиялық əдістердің қолданылуын мемлекеттік қадағалауды іске асыру; субъектілердің асыл тұқымды өнімді (материалды) ұстау, азықтандыру, сондай-ақ сақтау жағдайларының сəйкестігін тексеру; ҚР АШМ АӨК мемлекеттік инспекция комитетімен əзірлеген нысандар бойынша есептер жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауылшаруашылық ғылымдары (зоотехния) немесе ветеринария (ветеринариялық медицина) саласында Егер конкурс комиссиясының мəжілісіне бақылаушы ретінде қатысуға ықыласыңыз болса мына мекенжайға: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің Ақмола облыстық аумақтық инспекциясы, 020000, Ақмола облысы, Көкшетау қаласы, Абай көшесі, 89 үй, анықтама үшін телефондар: 8 (7162) 25-09-36, 25-09-00, электрондық почта мекенжайлар: musina. s@minagri. gov. kz, akhmetova. a@minagri. gov. kzхабарласуыңызға болады Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің Қызылорда облыстық аумақтық инспекциясы, 120018, Қызылорда қаласы, Бейбарыс Сұлтан көшесі 34, анықтама үшін телефон: 8(7242) 21-25-62, 21-25-96, «Б» корпусы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Өсімдіктер карантині жəне фитосанитариялық бақылау бекеттері жөніндегі мемлекеттік инспекция бөлімінің бас маманына («Байқоңыр» фитосанитариялық бақылау бекетіне) (С-О-5, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Өсімдіктер карантині жөніндегі Қазақстан Республикасында қолданыстағы нормативтік құқықтық актілердің сақталуын, вагондардың жəне басқа да транзиттік құралдардың фитосанитариялық жағдайын бақылауды жүзеге асыру; өсімдік өнімдерін, шикізаттарды жəне транзиттік, шетелден əкелетін, шетелге жіберетін өнімдерді қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары ауылшаруашылық (агрономия немесе өсімдіктерді қорғау жəне карантин) білімі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі ауылшаруашылық (агрономия немесе өсімдіктерді қорғау жəне карантин) білімі барларға рұқсат етіледі. 1. Өсімдіктерді қорғау жөніндегі мемлекеттік инспекция бөлімінің бас маманына (С-O-5 санты, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Өсімдіктерді қорғау жөніндегі Қазақстан Республикасындағы қолданыстағы нормативтік құқықтық актілердің сақталуын жүзеге асыру, сеніп тапсырылған аумақтың фитосанитарлық жағдайын бақылауды жүзеге асыру, фитосанитарлық мониторинг пен фитосанитариялық іс-шараларды ұйымдастыруды жəне олардың орындалуын бақылау. Жеке жəне заңды тұлғалардың Қазақстан Республикасының өсімдіктерді қорғау туралы заңдарында белгіленген талаптарды сақтау жөніндегі қызметін бақылау, пестицидтерді (улы химикаттарды) залалсыздандыруға бақылау жасау; арнаулы сақтау орындарының (көмінділердің) жайкүйін бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары ауылшаруашылық (агрономия немесе өсімдіктерді қорғау жəне карантин) білімі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі ауылшаруашылық (агрономия немесе өсімдіктерді қорғау жəне карантин) білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Бухгалтерлік есеп жəне мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманына (С-O-5, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Салық комитетіне тоқсан сайын есеп беру. Инспекция қызметкерлерінің ай сайынғы жалақыларын есептеп, 180 шотының қозғалыс есебін жүргізу. Бюджеттік шоттардағы қаражат қозғалысы бойынша жинақтау ведомосын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық (экономист немесе бухгалтер, аудитор немесе қаржыгер) білімі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық (экономист немесе бухгалтер, аудитор немесе қаржыгер) білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Қызылорда қалалық аумақтық инспекциясының бас маманы – өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторына (С-R-4, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Қазақстан Республикасының аумағына шетелдерден немесе республиканың карантиндік аймақтарынан карантиндік объектілердің, өсімдіктер зиянкестері мен ауруларының əкелінуінен немесе өздігінен келуінен қорғау. Кеден одағына байланысты тиісті құжаттарды рəсімдеу, салаға қатысты мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп жұмысты ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары ауылшаруашылық немесе экономикалық (агрономия немесе өсімдіктерді қорғау жəне карантин немесе экономист) білімі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі ауылшаруашылық немесе экономикалық (агрономия немесе өсімдіктерді қорғау жəне карантин немесе экономист) білімі барларға рұқсат етіледі. 4. Арал аудандық аумақтық инспекциясының бас маманы – өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторына (С-R-4, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Қазақстан Республикасының аумағына шетелдерден немесе республиканың карантиндік аймақтарынан карантиндік объектілердің, өсімдіктер зиянкестері мен ауруларының əкелінуінен немесе өздігінен келуінен қорғау. Карантиндік объектілердің таралуы саласындағы жұмыстарды үйлестіру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары ауылшаруашылық (агрономия немесе өсімдіктерді қорғау жəне карантин) білімі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі ауылшаруашылық (агрономия немесе өсімдіктерді қорғау жəне карантин) білімі барларға рұқсат етіледі. 5. Шиелі аудандық аумақтық инспекциясының жетекші маманы – асыл тұқымды мал шаруашылығы жөніндегі инспекторына (С-R-5, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Асыл тұқымды мал шаруашылығы саласындағы субъектілердегі, бюджеттік субсидиялар алған жеке жəне заңды тұлғалардағы селекциялық жəне асыл тұқымдық жұмыстың жай күйін, оның есепке алынуы мен есептілігін мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру, жеке жəне заңды тұлғалардың бюджет қаражаты есебінен сатып алынған асыл тұқымды малды пайдалануы тəртібін мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Қазақстан Республикасының асыл тұқымды мал шаруашылығы туралы заңнамасының орындалуына бақылауды жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немес ортадан кейінгі ауылшаруашылық (зооинженер, зоотехник немесе мал шаруашылығы өнімдерінің технологиясы) немесе ветеринариялық білімі. Егер конкурс комиссиясының мəжілісіне бақылаушы ретінде қатысуға ықыласыңыз болса мына мекенжайға: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің Ақмола облыстық аумақтық инспекциясы, 020000, Ақмола облысы, Көкшетау қаласы, Абай көшесі, 89 үй, анықтама үшін телефондар: 8 (7162) 25-09-36, 25-09-00, электрондық почта мекенжайлар: omirova. a@minagri. gov. kz хабарласуыңызға болады. XIV. «Қaзақстан Pecпубликасы Өңірлік даму министрлігі Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық icтepi Комитетінің Қостанай облысы бойынша мемлекеттік сəулет-кұрылыс бақылау жəне лицензиялау департаменті, 110000, Қостанай қаласы, Əл-Фараби даңғылы, 65 үй, 501 каб., аңықтама телефондары: 8 (714-2) 575-109, факс 575112, е-mail: dgask_kost@mail. ru, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға конкурс жариялайды: 1. Мемлекеттік сəулет-құрылыс инспекциясы бөлімінің бас маманы – мемлекеттік құрылыс инспекторы, санаты С-О-5, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Құрылыс объектілері мен құрылыс өнімдеріне мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауын жүзеге асыру, салынып жатқан жəне салынуы жоспарланған (қайта жаңғыртылатын, кеңейтілетін, жаңғыртылатын күрделі жөнделетін) объектілер мен кешендерге мониторинг жүргізу; құрылыстың сапасын тексеру нəтижелерін жинақтау жəне талдау; салынған объектілерді пайдалануға қабылдау жөніндегі қабылдау жəне мемлекеттік қабылдау комиссияларының жұмысына қатысу, құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізуге

(құрылыстың басталуына) арналған құжаттарды қарау жəне рұқсатты дайындау, сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс саласында жоюға болмайтын бұзушылыққа жол берген заңды, жеке жəне лауазымды тұлғаларға қатысты заңнамалық тəртіпте белгіленген шаралар қолдану; сəулет-құрылыс бақылау мəселесі бойынша заңды жəне жеке тұлғаларының өтініштерін дер кезiнде қарастыру; жоғарғы жетекшiлердiң тапсырмаларын дер кезiнде орындау. Өз құзыреті шегінде ҚР заңнамалық актілерінде белгіленген өзге де мəселелерді шешу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары, мамандығы бойынша: Құрылыс немесе Құрылыс материалдары, бұйымдары жəне құрастырмалары өндірісі немесе Сəулет немесе Көлік құрылысы немесе Гидротехникалық құрылыс жəне имарат. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. «Қазақстан Республикасындағы сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс қызметі туралы», «Тұрғын үй қатынастары туралы», «Лицензиялау туралы» ҚР Заңдарын, Осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу. Функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімінің болуы. 2. Əкімшілік-құқықтық жұмыстар бөлімінің бас маманы – бас есепші, уакытша, 2014 жылғы 31 шілдеге дейін жүктілікке жəне босануға байланысты демалыс кезінде, санаты С-О-5, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Департаментті қамтуға арналған қаржылық жоспарды орындау бойынша бухгалтерлік есепті жүргізудің белгіленген ережесінің негізінде бухгалтерлік есепті ұйымдастыру, есептердің, құжаттамалардың, аванстық есептерді жəне өзге де ақша құжаттарының дұрыс рəсімделуін бақылау, штаттық, қаржылық жəне кассалық тəртіптің сақталуын қамтамасыз ету, бюджеттік бағдарламалардың паспорттарын əзірлеу мен бекіту, айлық, тоқсандық, жылдық бухгалтерлік есептерді уақтылы жəне сапалы дайындау. Департамент үшін мемлекеттік сатып алу рəсімдерін ұйымдастыру жəне белгіленген нысандар бойынша мемлекеттік сатып алу жөніндегі тоқсандық, жылдық есептер дайындау. Табыс жəне əлеуметтік салық пен əлеуметтік аударымдар бойынша тоқсандық, жылдық есептер мен декларациялар жасау жəне салық органына уақтылы ұсыну. Комитеттің қаржы, бухгалтерлік есеп жəне есептілік басқармасына қаржылық жоспардың орындалуы бойынша айлық есептерді, кредиторлық жəне дебиторлық берешек туралы есептерді ұсыну. Белгіленген нысан бойынша облыстық статистика басқармасына еңбек жəне жалақы туралы тоқсандық есеп беру. Ұсынылған тауарларға (жұмыстар мен қызметтер) ақы төлеу үшін Қазынашылық органдарына шоттар ұсыну. Бюджетке салықтық жəне басқа да бюджетке міндетті төлемдерді, зейнетақы жарналарын жəне жұмысшылар жалақысын дұрыс есептеу мен аудару. Ағымдағы іс жүргізудің істер номенклатурасын əзірлеу. Бухгалтерлік құжаттардың сақталуын жəне оларды тиісті белгіленген тəртіппен мұрағатқа тапсыру үшін рəсімдеу. Өз құзыреті шегінде ҚР заңнамалық актілерінде белгіленген өзге де мəселелерді шешу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары, мамандығы бойынша: Экономика немесе Есеп жəне аудит немесе Қаржы. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу. Функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерінің болуы. 3. Мемлекеттік сəулет-құрылыс инспекциясы бөлімінің жетекші маманы – мемлекеттік құрылыс инспекторы, санаты С-О-6, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Құрылыс объектілері мен құрылыс өнімдеріне мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауын жүзеге асыру, салынып жатқан жəне салынуы жоспарланған (қайта жаңғыртылатын, кеңейтілетін, жаңғыртылатын күрделі жөнделетін) объектілер мен кешендерге мониторинг жүргізу; құрылыстың сапасын тексеру нəтижелерін жинақтау жəне талдау; жоғары басшылардың тапсырмаларын дер кезінде орындау, өндірістік қажеттілік болған жағдайда салынған объектілерді пайдалануға қабылдау жөніндегі қабылдау жəне мемлекеттік қабылдау комиссияларының жұмысына маманның қатысуы, сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс саласында жоюға болмайтын бұзушылыққа жол берген заңды, жеке жəне лауазымды тұлғаларға қатысты заңнамалық тəртіпте белгіленген шаралар қолдану, құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізуге (құрылыстың басталуына) арналған ескертпелерді қарау, іс-қағаздарын (кіріс жəне шығыс хат-хабарларын) жүргізу, тиісті органдардағы тексерулер туралы актілерді тіркеу жəне олармен тоқсан сайын жəне жыл сайын тексерулер жүргізу, сəулет-құрылыс бақылау мəселелері бойынша жеке жəне заң тұлғалардың өтініштерін қарау. Өз құзыреті шегінде Қазақстан Республикасы заңнамалық актілерінде белгіленген өзге де мəселелерді шешу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі бiлiм, мамандығы бойынша: Құрылыс немесе Құрылыс материалдары, бұйымдары жəне құрастырмалары өндірісі немесе Сəулет немесе Көлік құрылысы немесе Гидротехникалық құрылыс жəне имарат. «Қазақстан Республикасындағы сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс қызметі туралы», «Тұрғын үй қатынастары туралы», «Лицензиялау туралы» ҚР Заңдарын жəне осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу. Функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерінің болуы «Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің Ақтөбе облысы бойынша мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылау жəне лицензиялау департаменті» ММ, 030000, Ақтөбе қаласы, Əбілқайыр-хан даңғылы, 40, 4 қабат. Анықтама телефоны: 8 (7132) 551524, мекенжайы бойынша мемлекеттік əкімшілік бос лауазымға орналасуға конкурс жариялайды. Лицензиялау жəне аттестаттау бөлімінің бас маманы, санаты С-0-5, 1 бірлік . Функционалдық міндеттері: Заңмен белгіленген лицензияланатын жұмыс түрлерінің тізіміне сəйкес ведомстволық бағынысты аумақта лицензия алу үшін лицензиаттар ұсынған құжаттар мен материалдарды қарауға қатысу. Сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс қызметінде субъектілерге берілетін лицензияларға мониторинг жүргізу, оларды есепке алу мен тіркеуді, лицензиаттардың лицензиялау ережелері мен нормаларын сақтауын бақылауды, лицензиялау нормалары мен ережелерін бұзуға жол берген заңды жəне жеке тұлғаларға қатысты заңнамалық тəртіпте белгіленген шаралар қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары, мамандығы бойынша: Құрылыс немесе Құрылыс материалдары, бұйымдары жəне құрастырмалары өндірісі немесе Сəулетнемесе Заңтану немесе Халықаралық құқық немесе Көлік құрылысы немесе Гидротехникалық құрылыс жəне ғимараттары саласы бойынша, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жыдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. «Қазақстан Республикасындағы сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс қызметі туралы», «Тұрғын ұй қатынастары туралы», «Лицензиялау туралы» ҚР Заңдарын, мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтик құқықтық актілерін білуі қажет. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімінің болуы. «Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің Алматы облысы бойынша мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылау жəне лицензиялау департаменті» ММ, 040000, Талдықорған қ. , Шевченко көшесі, 131, анықтама телефондары: 8 (7282) 27 35 48, 27 35 49, мемлекеттік əкімшілік бос лауазымға конкурс жариялайды Мемлекеттік сəулет-құрылыс инспекциясы бөлімінің бас маманы С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Құрылыс объектілері мен құрылыс өнімдерінің сапасына мемлекеттік сəулетқұрылыс бақылауын жүзеге асыру, салынып жатқан жəне салынуы жоспарланған (қайта жаңғыртылатын, кеңейтілетін, жаңғыртылатын күрделі жөнделетін) объектілер мен кешендерге мониторинг жүргізу; құрылыстың сапасын тексеру нəтижелерін жинақтау жəне талдау, тіркеу; құрылыс индустриясының кəсіпорындары бойынша құрылыс материалдарын, бұйымдары мен конструкцияларын шығаруға мониторинг жүргізу, салынған объектілерді пайдалануға қабылдау жөніндегі жұмыс, қабылдау жəне мемлекеттік қабылдау комиссияларының жұмысына қатысу, құрылысмонтаж жұмыстарын жүргізуге (құрылыстың басталуына) арналған құжаттарды қарау жəне рұқсатты дайындау, сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс саласында жоюға болмайтын бұзушылыққа жол берген заңды, жеке жəне лауазымды тұлғаларға қатысты заңнамалық тəртіпте белгіленген шаралар қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары, мамандығы бойынша: Құрылыс немесе Құрылыс материалдары, бұйымдары жəне құрастырмалары өндірісі немесе

Сəулет немесе Көлік құрылысы немесе Гидротехникалық құрылыс жəне ғимараттары. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. «Қазақстан Республикасындағы сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс қызметі туралы», «Тұрғын үй қатынастары туралы», «Лицензиялау туралы» ҚР Заңдарын, мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білуі қажет. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімінің болуы. «Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылау жəне лицензиялау департаменті» ММ, 130000, Маңғыстау облысы Ақтау қ. , 23 шағын аудан, №100 ғимарат, анықтама телефондары: 8 (7292) 319037, 319073, 319073 мемлекеттік əкімшілік бос лауазымға конкурс жариялайды. Əкімшілік-құқықтық жұмыстар бөлімінің бас маманы, санаты С-О-5, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Кадр жұмысын жүргізу, бұйрықтарды рəсімдеу, бос лауазымдарға орналасуға өтінімдер толтыру, Департаменттің іс номенклатурасын, біліктілік талаптар жинағын, лауазымдық нұқауларды əзірлеу, мемлекеттік қызметшілердің еңбек кітапшасына (қызметтік тізімі) қажетті жазбалар жазу, уəкілетті органдарға ұсыну үшін бос лауазымдардың тізімін дайындау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Департаментті заң тұрғысынан қорғау, Департаменттің мүдделерін сот органдарында қорғау, əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы қаулылар жасау, хаттамалар толтыру. Департамент жасайтын шарттардың жобасын əзірлеу, жоғары тұрған органдардан жəне басқа ұйымдардан шығатын хаттардың жүргізілуін бақылау, мұрағатты жүргізу, Департаментке келіп түскен хаттардың өту мерзімін бақылау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары, мамандығы бойынша: Құрылыс немесе Заңтану немесе Ақпараттық жүйелер. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жыдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» ҚР Заңдарын, мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білуі қажет. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімінің болуы. XV. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің Алматы қаласы бойынша аумақтық инспекциясы, 050002, Алматы қаласы, Мақатаев көшесі 15, анықтама үшін телефондар: (727) 397- 55-66, 397-50-72, факс 397-50-06, е-mail: priemnaya. kvkn@minagri. gov. kz бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Кадр, ұйымдастыру - құқықтық қамтамасыз ету жəне мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманы – заңгері, С-О-5, 1-бірлік. Функционалдық міндеттері: Инспекция қызметінде заңдылықтың сақталуын қамтамасыз ету жəне құқықтық жолмен оның мүліктік жəне заңды құқықтары мен мүддесін қорғау. Мекеменің мүддесі мен құқықтарын құқық қорғау органдарында, сотта көрсету. Қызметкерлерге заң саласында кеңес беру, жаппай құқықтық оқуды ұйымдастыру, инспекция қызметінде құжаттардың заң бойынша хатталуының дұрыстығын тексеру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғарғы заңгерлік білім; компьютермен жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. 2. Шекара мен көліктегі мемлекеттік ветеринариялықсанитариялық бақылау жəне қадағалау бөлімінің жетекші маманына – С-О-6, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасынан өтетін орнын ауыстыратын (тасымалданатын) объектілерге мемлекеттік ветеринариялық санитариялық қадағалауды жəне бақылауды жүзеге асыру; Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы нормативтік құқықтық актілерін жəне Кеден одағының ветеринариялық санитариялық шаралары бойынша Келісімінің орындалуын бақылау жəне қадағалау; Импорттаушы мекемелерді жəне орнын ауыстыратын нысандарды инспекциялау жұмыстарын ұйымдастыру; Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары ветеринариялық білімінің болуы немесе арнайы орта ветеринариялық білімінің болуы рұқсат етіледі; компьютер жəне ұйымдастыру техникасын қолдана білу. XVI. Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігі Бақылау жəне əлеуметтік қорғау комитетінің Ақтөбе облысы бойынша Бақылау жəне əлеуметтік қорғау департаменті, 030019, Ақтөбе қаласы, Маресьев көшесі, 101, анықтама үшін телефон 8(7132) 54-6071, факс: 56-76-43, depaktobe@enbek. kz төмендегі «Б» корпусы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. №1, №3 медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімдерінің бас мамандарына, С-О-5 санаты, 2 бірлік (негізгі қызметкерлердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне) жұмыс орны: Ақтөбе қаласы Функционалдық міндеттері: мүгедектіктің себептерін, топтарын, еңбекке жарамдылығының дəрежесін, мерзімдерін жəне мүгедектікте болу уақытын анықтау үшін ауруларға жəне мүгедектерге куəландыру жүргізу, медициналық-əлеуметтік сараптама (МƏС) мəселелері бойынша кеңес беру, МƏС жəне мүгедектерді оңалту, мүгедектіктің алдын алу мəселелері жөнінде ұйымдарда жəне жұртшылық арасында бұқаралық ақпарат құралдары арқылы түсініктеме жұмысын жүргізу, мүгедектерді оңалтудың жеке бағдарламасын (МОБ) əзірлеу, белгіленген нысан бойынша есептер жасау, мүгедектердiң орталықтандырылған деректер базасымен жұмыс істеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: медициналық білім: педиатрия немесе емдеу ісі мамандықтары бойынша, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер, компьютерде жұмыс істей білу, мемлекеттік тілді білу қажет. 2. бас маман-заң кеңесшісіне, С-О-5 санаты, жұмыс орны: Ақтөбе қаласы Функционалдық міндеттері: жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау, талап-арыздарды дайындау, сот органдарында талап-арыздарды қарау барысында анықталған аумақтық органның қызметіндегі кемшіліктерді жою жəне ұсыныстар даярлау, құрылымдық бөлімшелерде заңнамалық жұмыстарына əдістемелік басшылыққа алу, электронды құжатайналымдағы №1-ОЛ статистикалық есепті жүргізуді үйлестіру жəне бақылау, мемлекеттік сатып алу бойынша комиссияның жұмысына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: заңгерлік білім, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер, компьютерде жұмыс істей білу, мемлекеттік тілді білу қажет. 3. қаржы жəне ұйымдық-бақылауды қамсыздандыру бөлімінің бас маманы-материалдық бухгалтеріне, С-О-5 санаты, жұмыс орны: Ақтөбе қаласы. Функционалдық міндеттері: материалдық құндылықтардың аналитикалық есебін жүргізу, мемлекеттік сатып алу бойынша белгіленген мерзімде есеп құру жəне тапсыру, бюджеттен бөлінген нақты ақшалай қаржыны уақтылы кірістеу, шаруашылық қажеттерге қаржы-қаражаттарын уақтылы есеп айырысу, материалды құндылықтарды жыл сайынғы түгендеу өткізу жəне дұрыс мəліметтерін уақтылы есепке алу, қызмет көрсету, тауарлар бойынша немесе жұмыс орындау келісімшарттарын тіркеу үшін Қазынашылыққа мəлімдемелерді толтыру, мекеменің шаруашылығына қажетті материалдармен қамту жылдық жоспарын құру, жұмысшылардың еңбек ақысын уақтылы есептеу жəне төлеу, жалақы бойынша құжаттардың сақталуын жəне белгіленген мерзімде мұрағатқа тапсырылуын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық білім, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер, компьютерде жұмыс істей білу, мемлекеттік тілді білу қажет. 4. персоналды басқару жөніндегі бас маманына, С-О-5 санаты, жұмыс орны: Ақтөбе қаласы. Функционалдық міндеттері: департаменттің жеке құрамының есебін, кадрлар бойынша құжаттарды жүргізу, мемлекеттік қызметшілердің мемлекеттік қызметке келуімен байланысты шектеулерді сақталуын бақылау, бос лауазымдарға орналасуға конкурстар өткізуді əзірлеу, статистикалық есептерді ұсыну, қызметкерлердің ішкі еңбек тəртібін жəне еңбек тəртібін сақтауына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық немесе заңгерлік немесе педагогикалық мамандықтары бойынша білім, осы лауазымның функционалдық міндеттеріне сəйкес, салалардың қатынастарын реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу, мемлекеттік тілді жəне компьютерде жұмыс жасай білу.

Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігі Бақылау жəне əлеуметтік қорғау комитеті Астана қаласы бойынша Бақылау жəне əлеуметтік қорғау департаменті, 010000, Астана қаласы, Иманбаева көшесі, 16 үй, анықтама телефондары 8 (7172) 20-14-62, факс 20-14-62, astana_dmtszn@mail. ru «Б» корпусы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: № 3 медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімінің бас маманына, С-О-5 санаты, жұмыс орны: Астана қаласы. Функционалдық міндеттері: науқастар мен мүгедектерге мүгедектіктің себебін, тобын, еңбекке жарамсыз болу дəрежесін, мүгедектіктің мерзімдерін жəне басталу уақытын анықтау үшін куəландыруды жүргізу, мүгедектіктің жай-күйін, динамикасын жəне себебін талдау үшін материалдарды дайындау, мүгедектердің жеке оңалту бағдарламасын əзірлеу, əлеуметтік көмек көрсететін, оңалтуды жүзеге асыратын ұйымдармен оңалту іс-шараларын іске асыруға жəрдемдесу жəне олардың орындалуына бақылау жасау, есептерді, анықтамаларды, баяндамаларды жəне ақпараттарды дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина), (жалпы медицина) мамандықтары бойынша медициналық білім, осы лауазымның функционалдық міндеттеріне сəйкес, салалардың қатынастарын реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу. Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігі Бақылау жəне əлеуметтік қорғау комитетінің Жамбыл облысы бойынша Бақылау жəне əлеуметтік қорғау департаменті, 080006, Тараз қаласы, Автомобиль көшесінің 3 бұрылысы, 1а. тел/факс 316192, deptaraz@enbek. k, «Б» корпусы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. №3 медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімінің бас маманына, С-О-5 санаты, жұмыс орны: Тараз қаласы. Функционалдық міндеттері: мүгедектіктің тобын, кəсіби еңбекке жарамсыздық деңгейін анықтау, уақытша еңбекке жарамсыздық мерзімдерін ұзарту үшін тұлғаларды куəландыру, дербес сауықтыру бағдарламаларын жасау, сауықтыру іс-шараларын жүргізудің дұрыстығына бақылау жасау, медициналық-əлеуметтік сараптама мəселелері мен мүгедектерді сауықтыру бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу, əдістемелік көмек көрсету, мүгедектерді есепке алу жүйесінің орталықтандырылған дерек қорын қалыптастыру жұмысына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: медициналық білім: емдеу ісі немесе педиатрия (жалпы тəжірибелі мамандар) мамандықтары бойынша, осы лауазымның функционалдық міндеттеріне сəйкес салалардың қатынастарын реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерін білу, мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 2. № 8 арнайы медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімінің бас маманына, С-0-5 санаты, жұмыс орны: Тараз қаласы. Функционалдық міндеттері: мүгедектіктің тобын, кəсіби еңбекке жарамсыздық деңгейін анықтау, уақытша еңбекке жарамсыздық мерзімдерін ұзарту үшін тұлғаларды куəландыру, дербес сауықтыру бағдарламаларын жасау, сауықтыру іс-шараларын жүргізудің дұрыстығына бақылау жасау, медициналық-əлеуметтік сараптама мəселелері мен мүгедектерді сауықтыру бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу, əдістемелік көмек көрсету, мүгедектерді есепке алу жүйесінің орталықтандырылған дерек қорын қалыптастыру жұмысына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: медициналық білім: емдеу ісі немесе педиатрия (жалпы тəжірибелі мамандар) мамандықтары бойынша, осы лауазымның функционалдық міндеттеріне сəйкес салалардың қатынастарын реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерін білу, мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігі Бақылау жəне əлеуметтік қорғау комитетінің Қостанай облысы бойынша Бақылау жəне əлеуметтік қорғау департаменті, 110000, Қостанай қаласы, Қасымқанов к, 34, анықтама үшін телефондар 8 (7142) 50-02-12, depkost@enbek. kz, «Б» корпусы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналастыруға конкурс жариялайды: 1. №6 медициналық-əлеуметтiк сараптама бөлімінің басшысына, С-О-4 санаты, (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс уақытына 31. 08. 2014ж. дейін) жұмыс орны: Арқалық қаласы. Функционалдық міндеттері: мүгедектiктiң басталу уақыты мен мерзiмiн, еңбекке жарамдылығын жоғалту дəрежесiн, мүгедектiктiң тобын, себептерiн белгiлеу үшiн қызмет ететін Аманкелді мен Жанкелді аудандарында жəне Арқалық қаласындағы аурулары мен мүгедектерге куəландыруды жүргiзу, медициналық-əлеуметтік сараптама (МƏС) жəне оңалту мəселелері жөнінде консультациялық көмек көрсету, МƏС жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды əзірлеуге қатысу, халық арасында жəне ұйымдарда мүгедектіктің алдын-алу, мүгедектерді оңалту жəне МƏС мəселелері жөнінде түсiндiрме жұмыстарын өткiзу, есептерді жəне ақпараттық-аналитикалық материалдарды дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: медициналық білім: емдеу ісі немесе педиатрия мамандықтары бойынша, осы лауазымдағы функционалдық міндеттерге тиісті салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік актілерді, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 2. медициналық-əлеуметтiк сараптаманы бақылау жəне əдiстемелiк бөлімінің бас маманына, С-О-5 санаты, жұмыс орны: Қостанай қаласы Функционалдық міндеттері: медициналық-əлеуметтік сараптама (МƏС) бөлімінде аурулар мен мүгедектерді қабылдауды жəне куəландыруды ұйымдастыру, бөлімде іс-қағаздарын жүргізу, МƏС бастапқы қорытындысына шағымданған тұлғаларды куəландыру, мүгедектіктің себебін, тобын жəне жалпы, кəсіби еңбекке қабілеттілігін жоғалту деңгейін анықтаудың нақтылығын, дүрыстығын бақылауды жүзеге асыру, жеке оңалту бағдарламасын əзірлеу, МƏС бастапқы бөлiмдерi шешімдерінің дұрыстығын анықтау мақсатында мүгедектерді бақылау тəртібінде куəландыру, мүгедектердің орталықтанған дерек қорын сапалы құру бойынша жұмыстар жүргізу, МƏС бөлiмдерiнiң жиынтық есептерін əзiрлеуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: медициналық білім: емдеу ісі немесе педиатрия мамандықтары бойынша, осы лауазымдағы функционалдық міндеттерге тиісті салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік актілерді, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 3. №3 медициналық-əлеуметтiк сараптама бөлімінің бас маманына, С-О-5 санаты, жұмыс орны: Қостанай қаласы Функционалдық міндеттері: мүгедектiктiң басталу уақыты мен мерзiмiн, еңбекке жарамдылығын жоғалту дəрежесiн, мүгедектiктiң тобын, себептерiн белгiлеу үшiн, аурулар мен мүгедектерге куəландыруды жүргiзу, медициналық-əлеуметтік сараптама (МƏС) мəселелері бойынша консультациялық көмек көрсету, медициналық-əлеуметтік сараптаманы жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды əзірлеуге қатысу, халық арасында жəне ұйымдарда мүгедектіктің алдын-алу, мүгедектерді оңалту жəне (МƏС) мəселелері жөнінде түсiндiрме жұмыстарын өткiзу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: медициналық білім: емдеу ісі немесе педиатрия мамандықтары бойынша, осы лауазымдағы функционалдық міндеттерге тиісті салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік актілерді, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 4. №5 медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімінің бас маманына, С-О-5 санаты, жұмыс орны: Қостанай қаласы Функционалдық міндеттері: мүгедектiктiң басталу уақыты мен мерзiмiн, еңбекке жарамдылығын жоғалту дəрежесiн, мүгедектiктiң тобын, себептерiн белгiлеу үшiн туберкулез жəне психикалық ауруларымен ауыратын мүгедектерді, 18 жасқа дейінгі ауру балалар мен мүгедектерді куəландыруды жүргiзу, медициналық-əлеуметтік сараптама (МƏС) мəселелері жөнінде денсаулық сақтау ұйымдарының дəрігерлеріне əдістемелік, консультациялық көмек көрсету, туберкулез жəне психикалық аурулар бойынша мүгедектерді оңалту, МƏС жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды əзірлеуге қатысу, халық арасында жəне ұйымдарда мүгедектіктің алдын-алу, оңалту жəне МƏС мəселелері жөнінде түсiндiрме жұмыстарын өткiзу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: медициналық білім: емдеу ісі немесе педиатрия мамандықтары бойынша (дəрігер-фтизиатр, дəрігер-психиатр), осы лауазымдағы функционалдық міндеттерге тиісті салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік актілерді білу, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 5. №6 медициналық-əлеуметтiк сараптама бөлімінің бас маманына, С-О-5 санаты, жұмыс орны: Арқалық қаласы Функционалдық міндеттері: мүгедектiктiң басталу уақыты мен мерзiмiн, еңбекке жарамдылығын жоғалту дəрежесiн, мүгедектiктiң тобын, себептерiн белгiлеу үшiн қызмет ететін Аманкелді мен Жанкелді аудандарында жəне Арқалық қаласындағы аурулар мен мүгедектерді куəландыруды жүргiзу, медициналық-əлеуметтік сараптама жəне оңалту мəселелері жөнінде консультациялық көмек көрсету, МƏС жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды əзірлеуге қатысу, халық арасында (Соңы 10-бетте).


10

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 9-бетте). жəне ұйымдарда мүгедектіктің алдын алу, мүгедектерді оңалту жəне МƏС мəселелері жөнінде түсiндiрме жұмыстарын өткiзу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: медициналық білім емдеу ісі немесе педиатрия мамандықтары бойынша, осы лауазымдағы функционалдық міндеттерге тиісті салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік актілерді, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 6. Қаржы жəне ұйымдық-бақылауды қамсыздандыру бөлімінің жетекші маманына, С-0-6 санаты (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс уақытына 05. 08. 2014 ж. дейін) жұмыс орны: Қостанай қаласы. Функционалдық міндеттері: «Заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» 1-ТӨ формасындағы статистикалық есепті жасау; жеке тұлғалардың өтініштері бойынша іс жүргізу, департаменттің мұрағатын жүргізу жəне департамент істерінің номенклатуралық жиынтығын əзірлеу, түсіндіру жəне имидждік жұмыстар бойынша есептер мен ақпараттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: заңгерлiк, экономикалық білім немесе əлеуметтік жұмыс білімі, осы лауазымдағы функционалдық міндеттерге тиісті салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік актілерді, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігі Бақылау жəне əлеуметтік қорғау комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша бақылау жəне əлеуметтік қорғау департаменті 150000 Петропавл қаласы, СҚО, Абай көшесі, 64, анықтама телефоны: факс (8-715-2)46-92-35, 46-55-90 depsko@mail. ru «Б» корпусы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мамандандырылған медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімінің жетекші маманы (негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалыс кезеңінде), С-О-6 санаты, жұмыс орны: Петропавл қаласы. Функционалдық міндеттері: медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімдеріне мүгедектерді жəне науқастарды қабылдауды жəне куəландыруды ұйымдастыру, науқастар мен мүгедектердің тіркелу мəліметтерін ұсынылған құжаттарына сəйкес мүгедектігі бар тұлғалардың орталықтандырылған мəліметтер банкінің автоматтандырылған ақпараттық жүйесіне енгізу, бөлімде іс жүргізуді орындау, басқа ұйымдардан жəне Қазақстан Республикасының басқа облыстарынан науқастар мен мүгедектердің қажетті медициналық құжаттарын сұрату. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары медициналық немесе əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес (психология) немесе əлеуметтік жұмыс немесе ортадан кейінгі медициналық (мамандандырылған медбике) немесе əлеуметтік жұмыс, осы санаттағы лауазымның функционалдық міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімі болуы. XVII. Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау коми тетінің Астана қаласы бойынша аумақтық инспекциясы, 010000, Астана қаласы, Желтоқсан көшесі 28а, анықтама телефоны: (7172) 57-18-97, 32-89-89, e-mail: vetkontrol_astana@mail. ru «Б» корпусы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржылық қамтамасыз ету жəне мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманы (С-О-5 санатты 1 орын, уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы мерзіміне 17. 12. 2016 жылға дейін). Функционалдық міндеттері: Жалақылар мен жəрдемақылар дың есептелуі бойынша жұмыстарды жүзеге асыру; қаржылық жоспар жасау; банктік операцияларды жүргізу; қаржылық, салықтық жəне статистикалық есептілікті жасау; материалдық құндылықтарды қабылдау, шығару жəне есепке алу бойынша жұмыстарды қамтамасыз ету; мемлекеттік сатып алу туралы есептілікті дайындау жəне ұсыну; активтерді, ветеринарлық препараттар есебін; азқұндылы жəне тез тозатын заттардың жəне басқа да материалдық құндылықтарды түгендеу жұмыстары бойынша сараптама жүргізу жəне есептілік дайындау; тауарларды, жұмыстарды жəне қызметтерді мемлекеттік сатып алудың жүргізілуін жəне жүзеге асырылуын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Экономика жəне бизнес (экономика, есеп жəне аудит немесе қаржы) саласында жоғары. Мемлекеттiк қызмет өтiлi бiр жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екi жылдан кем емес жұмыс өтiлi бар болған жағдайда экономика жəне бизнес (экономика, есеп жəне аудит немесе қаржы) саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Заңдарын, «Бухгалтерлік есеп жəне қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының Заңын білуі, сондай-ақ бухгалтерлік есеп жəне мемлекеттік сатып алу саласын реттейтін нормативтік құқықтық актілерді білуі; «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушылар шақырылады. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің Батыс Қазақстан облыстық аумақтық инспекциясы, 090000, Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласы, Қ. Аманжолов көшесі 75, e-mail:kvkn-zko-org@mail. ru, анықтама үшін телефон: 8 (7112) 50-68-02, 51-29-04, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің Бөкей Ордасы аудандық аумақтық инспекциясының басшысына – (С-R-1) – 1 (бір) бірлік. Функционалдық міндеттері: Инспекцияның жұмысын ұйымдастырады жəне оған басшылық жасайды, əрі инспекцияға жүктелген міндеттердің орындалуы мен оның өз функцияларының жүзеге асыруы үшін жеке жауаптылықта болады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «Ветеринариялық дəрігер», «Ветеринариялық медицина», «Ветеринариялық санитария», мамандықтары бойынша жоғарғы білімі, мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілімі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымдық функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің Теректі аудандық аумақтық инспекциясының Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау бөлімінің бас маман – мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторына (С-R-4) – 1 (бір) бірлік. Функционалдық міндеттері: Ветеринария саласында белгіленген тəртіппен талаптардың орындалуын бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың қызметіне бақылауды жүзеге асырады. Мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық нысандардың ветеринариялық-санитариялық жағдайының қауіпсіздігін қадағалайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «Ветеринариялық дəрігер», «Ветеринариялық медицина», «Ветеринариялық санитария» мамандықтары бойынша білімі, ҚР «Ветеринария туралы» Заңын білу, компьютермен жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы минис трлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің Бөкей Ордасы аудандық аумақтық инспекциясының Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау бөлімінің жетекші маман – мемлекеттік ветеринариялықсанитариялық инспекторына (С-R-5) – 1 (бір) бірлік. Функционалдық міндеттері: Ветеринария саласында белгіленген тəртіппен талаптардың орындалуы бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың қызметіне бақылауды жүзеге асырады. Мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық нысан дардың ветеринариялық-санитариялық жағдайының қауіпсіздігін қадағалайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «Ветеринариялық дəрігер», «Ветеринариялық медицина», «Ветеринариялық санитария» мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білімі, ҚР «Ветеринария туралы» Заңын

білу, компьютермен жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің Жəнібек аудандық аумақтық инспекциясының Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау бөлімінің жетекші маман – мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторына (С-R-5) – 1 (бір) бірлік. Функционалдық міндеттері: Ветеринария саласында белгіленген тəртіппен талаптардың орындалуы бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың қызметіне бақылауды жүзеге асырады. Мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық нысандардың ветеринариялық-санитариялық жағдайының қауіпсіздігін қадағалайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «Ветеринариялық дəрігер», «Ветеринариялық медицина», «Ветеринариялық санитария» мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білімі, ҚР «Ветеринария туралы» Заңын білу, компьютермен жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. XVIII. Қазақстан Республикасы Қоршаған орта жəне су ресурстары министрлігі Экологиялық реттеу жəне бақылау комитетінің Ақтөбе облысы бойынша экология департаменті, 030012, Ақтөбе қаласы, Сəңкібай батыр даңғылы, 1-үй, 3-қабат, оң қанат анықтама телефондары: 8 (7132) 55-75-89, факс 55-76-79 бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Əкімшілік-қаржылық, кадрлық, құқықпен қамтамасыз ету бөлімінің бас маманына (С-О-5). Функционалдық міндеттері: Істер номенклатурасының жобасын əзірлеу; Департаменттің кадрлық мəселелерін қарастыру; департамент бұйрықтарының жобасын дайындау; тəртіптік, аттестациялық, конкурстық жəне кадр мəселелері бойынша өзге де комиссияларлы ұйымдастыру; мемлекеттік құпияны қорғау жөніндеі бөлімшенің режімдік үй-жайында құпиялы істерді жүргізу; департаменттің ведомстволық мұрағатын жүргізу жəне белгіленген тəртіпте мұрағатқа тапсыру үшін істерді дайындау; тиісті мемлекеттік органдарға құзыреті шегінде тиісті есептер мен ақпараттарды дайындау жəне уақтылы ұсыну; департаменттің қаржылық құжаттарын жүргізу; соттарда департаменттің мүддесін ұсыну жəне қорғау; Департаменттің қызметі мен табиғатты қорғау заңнамасының мəселелері жөнінде талап-арыздардың материалдарын дайындау жəне сот органдарына жолдау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Құқық немесе əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес немесе білім беру немесе техникалық ғылымдары жəне технология немесе ауылшаруашылық ғылымдары немесе қызмет көрсету немесе жаратылыстану ғылымдары немесе гуманитарлық ғылымдары саласындағы жоғары білім. Қазақстан Республикасы Қоршаған орта жəне су ресурстары министрлігі Экологиялық реттеу жəне бақылау комитетінің Қостанай облысы бойынша экология департаменті, 110000, Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 75-үй, 129-каб., анықтама телефондары: 8 (7142) 50-17-86, факс 50-14-56, e-mail: oblecol@krcc. kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Мемлекеттік экологиялык бакылау бөлімінің бас маманына (калалық, аудандық мемлекеттік экологиялық инспекторы) (С-О-5) – 3 бірлік. Функционалдық міндеттері: Қоршаған ортаны қорғау саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобасын əзірлеуге қатысу; қоршаған ортаны қорғау саласында перспективалы жəне ағымдық жұмыс жоспарын əзірлеу; тексерістердің нəтижелері бойынша актілерді жасау, қоршаған ортаны қорғау саласында бұзушылықтарды жою жөніндегі ұйғарымды шығару; кінəлі тұлғаларды əкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілікке тарту туралы материалдарды тиісті органдарға жолдау; қоршаған ортаның жағдайына əсер тигізетін табиғатты қорғау жəне өзге объектілерді пайдалануға қабылдау жөніндегі жұмыс жəне мемлекеттік комиссиялардың жұмысына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Құқық немесе əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес немесе білім беру немесе техникалық ғылымдары жəне технология немесе гуманитарлық ғылымдары немесе ауылшаруашылық ғылымдары немесе қызмет көрсету немесе денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету немесе ветеринария немесе жаратылыстану ғылымдары саласындағы жоғары білім. Қазақстан Республикасы Қоршаған орта жəне су ресурстары министрлігі Экологиялық реттеу жəне бақылау комитетінің Атырау облысы бойынша экология департаменті, 060011, Атырау қаласы, Құлманов көшесі, 137-үй анықтама телефондары: 8 (7122) 20-11-86, факс 21-26-23) бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мемлекеттік экологиялық бақылау бөлімінің бас маманына (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалыста болу кезеңіне, 2014 жылдың 1 қыркүйегіне дейін) (С-О-5). Функционалдық міндеттері: Қоршаған ортаны қорғау саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобасын əзірлеуге қатысу; қоршаған ортаны қорғау саласында перспективалы жəне ағымдық жұмыс жоспарын əзірлеу; тексерістердің нəтижелері бойынша актілерді жасау, қоршаған ортаны қорғау саласында бұзушылықтарды жою жөніндегі ұйғарымды шығару; кінəлі тұлғаларды əкімшілік немесе қылмыстық жауапкешілікке тарту туралы материалдарды тиісті органдарға жолдау; қоршаған ортаның жағдайына əсер тигізетін табиғатты қорғау жəне өзге объектілерді пайдалануға қабылдау жөніндегі жұмыс жəне мемлекеттік комиссиялардың жұмысына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Құқық немесе əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес немесе білім беру немесе техникалық ғылымдары жəне технология немесе гуманитарлық ғылымдары немесе ауылшаруашылық ғылымдары немесе қызмет көрсету немесе денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету немесе ветеринария немесе жаратылыстану ғылымдары саласындағы жоғары білім. 2. Мемлекеттік экологиялық бақылау бөлімінің бас маманына – Исатай жəне Құрманғазы аудандары бойынша мемлекеттік экологиялық инспекторы (С-О-5). Функционалдық міндеттері: Қоршаған ортаны қорғау саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобасын əзірлеуге қатысу; қоршаған ортаны қорғау саласында перспективалы жəне ағымдық жұмыс жоспарын əзірлеу; тексерістердің нəтижелері бойынша актілерді жасау, қоршаған ортаны қорғау саласында бұзушылықтарды жою жөніндегі ұйғарымды шығару; кінəлі тұлғаларды əкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілікке тарту туралы материалдарды тиісті органдарға жолдау; қоршаған ортаның жағдайына əсер тигізетін табиғатты қорғау жəне өзге объектілерді пайдалануға қабылдау жөніндегі жұмыс жəне мемлекеттік комиссиялардың жұмысына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Құқық немесе əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес немесе білім беру немесе техникалық ғылымдары жəне технология немесе гуманитарлық ғылымдары немесе ауылшаруашылық ғылымдары немесе қызмет көрсету немесе денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету немесе ветеринария немесе жаратылыстану ғылымдары саласындағы жоғары білім. 3. Зертхана-аналитикалық бақылау бөлімінің бас маманына (С-О-5). Функционалдық міндеттері: Шығарынды азайту жөнінде шараларды қабылдау жəне қорытындыларды шығару; қоршаған ортаның ластану көрсеткіштерінің тура нəтижелеріне сырттай зертханалық бақылау бойынша қажеттерді жұмыстарды жүргізу; шұғыл экологиялық жағдайлардың пайда болу кезінде жедел əрекет ету жөніндегі жұмыстарға қатысу; жеке жəне заңды тұлғалардың хаттары мен арыздарын қарастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Техникалық ғылымдары жəне технология немесе білім беру («Химия», «Биология», «Физика» мамандықтары бойынша) немесе денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету немесе ветеринария немесе ауылшаруашылық ғылымдары немесе Құқық немесе əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес немесе жаратылыстану ғылымдары немесе гуманитарлық ғылымдары саласындағы жоғары білім. Қазақстан Республикасының Қоршаған орта жəне су ресурстары министрлігі Экологиялық реттеу жəне бақылау комитетінің Павлодар облысы бойынша экология департаменті, 140000, Павлодар қаласы, Мир көшесі, 22-үй, анықтама телефоны (факсы): 8 (7182) 53-29-10 бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əкімшілік-қаржылық, кадрлық, құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің басшысына (С-О-4). Функционалдық міндеттері: Бөлімнің қызметіне басшылық ету жəне ұйымдастыру; құзыреті шегінде кадрлық мəселелерді қарастыру; Департаменттің іс жүргізуіне бақылауды жəне мониторингі жүзеге асыру; заң жұмысын ұйымдастыру жəне жүргізу; Департаменттің барлық бөлімдерімен есептілікті ұсынудағы бақылауды жүзеге асыру; Департаменттің бюджеттік қаражатын дұрыс жоспарлауын жəне шығындалуын бақылау; мемлекеттік құпияны қорғау жөніндегі бөлімшенің режімдік үй-жайында құпиялы іс жүргізуді бақылау; бөлімнің бас мамандары мен жетекші мамандарымен өз функционалдық міндеттерін уақтылы жəне сапалы орындалуына жəне олардың алмастырушылығына бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Құқық немесе əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес немесе білім беру немесе техникалық ғылымдары жəне технология немесе ауылшаруашылық ғылымдары немесе қызмет көрсету немесе жаратылыстану ғылымдары немесе ветеринария саласындагы жоғары білім. 2. Мемлекеттік экологиялық бақылау бөлімінің бас маманына – Баянауыл ауданы бойынша мемлекеттік экологиялық инспекторы (С-О-5).

23 сəуір 2014 жыл

Функционалдық міндеттері: Қоршаған ортаны қорғау саласындагы нормативтік құқықтық актілердің жобасын əзірлеуге қатысу; қоршаған ортаны қорғау саласында перспективалы жəне ағымдық жұмыс жоспарын əзірлеу; тексерістердің нəтижелері бойынша актілерді жасау, қоршаған ортаны қоргау саласында бұзушылықтарды жою жөніндегі ұйғарымды шығару; кінəлі тұлғаларды əкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілікке тарту туралы материалдарды тиісті органдарға жолдау; қоршаған ортаның жағдайына əсер тигізетін табиғатты қорғау жəне өзге объектілерді пайдалануға қабылдау жөніндегі жұмыс жəне мемлекеттік комиссиялардың жұмысына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Құқық немесе əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес немесе білім беру немесе техникалық ғылымдары жəне технология немесе гуманитарлық ғылымдары немесе ауылшаруашылық ғылымдары немесе қызмет көрсету немесе денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету немесе ветеринария немесе жаратылыстану ғылымдары саласындағы жоғары білім. XIX. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Маңғыстау облысы бойынша департаменті, 130000, Ақтау қ. , 9 шағын аудан 23-ғимарат, каб. 210, анықтама телефоны: (8-7292) 427188, aktau@kyzmet. kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: Инспекция жəне бақылау бөлімінің консультантинспекторы (С-О-4 санаты, 2 бірлік, оның ішінде: 1 бірлік негізгі қызметкердің оқу демалысы кезіне 2015 жылдың 13 қарашасына дейін). Фукционалдық міндеттері: Мемлекеттік қызмет туралы заңнаманың жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуына бақылау функцияларын іске асыру; мемлекеттік қызметшілер мен азаматтардың жəне өзге заңды тұлғалардың шағымдары мен өтініштерін қарастыру, оларға бөлімнің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша кеңес беру; мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметтерді көрсету мəселелері бойынша қызметін бағалауға қатысу; Басқарманың жоғары лауазымды тұлғалары өз құзыреті шегінде жүктеген өзге де міндеттерді орындау. Конкурс қатысушыға қойылатын талаптар: жоғары құқық саласының құқықтану немесе халықаралық Құқық немесе құқық қорғау қызметінің мамандықтары. Қазақстанның 2050 жылға дейінгі Даму стратегиясын, Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспарын, функционалдық міндеттеріне сəйкес салалардағы басқа да Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу. XX. Маңғыстау облысы статистика департаменті 130000 Ақтау қаласы, 23 шағын аудан, 100-үй, анықтама үшін телефондар: 8(7292) 31-91-55, 31-90-56 31-90-67 (факс); электрондық мекенжай: obl_mang@stat base. kz бос мемлекеттік əкімшілік «Б» корпусының лауазымдарына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əлеуметтік-демографиялық статистикасы басқармасының жетекші маманына С-О-6, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Əлеуметтік-демографиялық статистика басқармасының статистикалық жұмыстар жоспарына кіретін жұмыстардың уақытында жəне сапалы орындалуы. Статистикалық жұмыстарды қамтамасыз ету. Əлеуметтік-демографиялық статистика бойынша баяндама, жарияланым, статистикалық бюллетеньдер мен жинақтар шығару үшін мəліметтер дайындау. Статистикалық ақпараттардың дұрыстығы мен сапасын, оның өзектілігін, жеделділігін қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары-əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласы (экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, менеджмент, статистика, маркетинг), техникалық ғылымдар жəне технологиялар саласы (тау кен ісі). Ортадан кейін білім (экономист, бухгалтер-ревизор, экономист-бухгалтер). 2. Тіркелімдерді жүргізу жəне респонденттермен жұмыс басқармасының жетекші маманына С-О-6, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Респонденттермен жұмыс бойынша кешенді жұмыстарды қамтамасыз ету. Респонденттерден алғашқы есептерді қабылдау, «бір терезе» кешенінің жалпы базасына есептердің қабылданғаны жөнінде енгізу. Алғашқы есептердің Департаменттің құрылымдық бөлімдеріне алғашқы есептердің уақытында тапсырылуын қамтамасыз ету. Респонденттердің алғашқы есептерді электронды түрде тапсыруын ұйымдастырып, қамтамасыз ету. Басқа да мемлекеттік мəліметтер базасымен (тіркелімдермен) бірге жұмыс істеуді қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары-əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласы (экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, қаржы, статистика, маркетинг), техникалық ғылымдар технологиялар саласы (пайдалы қазбалар кен орындарын барлау геологиясы), ортадан кейінгі білім (экономист, бухгалтер-ревизор, экономист-бухгалтер), қаржы (қаржы жұмыстары бойынша экономист). 3. Инвестиция жəне құрылыс статистикасы басқармасының жетекші маманына С-О-6, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Инвестиция жəне құрылыс статистикасы басқармасының статистикалық жұмыстар жоспарына кіретін жұмыстардың уақытында жəне сапалы орындалуы. Статистикалық жұмыстарды қамтамасыз ету. Əлеуметтік-демографиялық статистика бойынша баяндама, жарияланым, статистикалық бюллетеньдер мен жинақтар шығару үшін мəліметтер дайындау. Статистикалық ақпараттардың дұрыстығы мен сапасын, оның өзектілігін, жеделділігін қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушы үміткерге қойылатын біліктілік талаптар: жоғары-əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласы (экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, менеджмент, статистика, маркетинг), техникалық ғылымдар технологиялар саласы (құрылыс), ортадан кейінгі білім (экономист, бухгалтер-ревизор, экономистбухгалтер). 4. Баға статистикасы басқармасының жетекші мамандарына (негізгі қызметкерлердің 06. 12. 2015 ж. ; 05. 02. 2015 ж. ; 11. 10. 2014 ж. болмаған кезеңіне дейін) С-О-6, 3 бірлік. Функционалдық міндеттері:Баға статистикасы басқармасының статистикалық жұмыстар жоспарына кіретін жұмыстардың уақытында жəне сапалы орындалуы. Статистикалық жұмыстарды қамтамасыз ету. Баға статистикасы бойынша баяндама, жарияланым, статистикалық бюллетеньдер мен жинақтар шығару үшін мəліметтер дайындау. Статистикалық ақпараттардың дұрыстығы мен сапасын, оның өзектілігін, жеделділігін қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары-əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласы (экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, менеджмент, статистика, маркетинг), техникалық ғылымдар технологиялар саласы (экология), (есептеу техникасы жəне программалық қаптама), (пайдалы қазбалар, кен орындарын барлау геологиясы), (стандарттау, сертификаттау жəне метрология саласы), (тіршілік əрекетінің қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау), ортадан кейінгі білім – маркетинг (тауартанушы), (экономист, бухгалтер-ревизор, экономистбухгалтер), қаржы (қаржы жұмыстары бойынша экономист), ақпараттық жүйелер саласы (техник-программист). 5. Тұрмыс деңгейін жəне үй шаруашылығын зерттеу статистикасы басқармасының жетекші маманына (негізгі қызметкердің 03. 08. 2016 ж. болмаған кезеңіне дейін) С-О6, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Тұрмыс деңгейін жəне үй шаруашылығын зерттеу статистикасы басқармасының статистикалық жұмыс жоспарына енгізілген жұмыстардың уақтылы жəне сапалы орындалуын қамтамасыз ету, баяндамаларға, жарияланымдарға, статистикалық бюллетеньдер мен жинақтарға мəліметтер дайындау. Статистикалық ақпараттардың дұрыстығы мен сапасын, оның өзектілігін, жеделділігін қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары-əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласы (экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, менеджмент, статистика, маркетинг), техникалық ғылымдар технологиялар саласы (экология), ортадан кейінгі білім (экономист, бухгалтер-ревизор, экономист-бухгалтер). 6. Пайдаланушылармен жұмыс мен жиынтық жұмыстар басқармасының жетекші маманына (негізгі қызметкердің 15. 10. 2014 ж. болмаған кезеңіне дейін) С-О-6, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Статистикалық жарияланымды қалыптастыру мен шығаруға дайындау. Басқарма қызметіне қатысты семинарларды, жиналыстарды, нұсқамаларды дайындау жəне өткізу. Баяндаманың, жинақтың, жылнаманың макеттерін дайындау. Статистикалық материалдарды, жауаптар мен түсіндірмелерді белгіленген тəртіппен дайындап, оны аудандық (қалалық) статистика Басқармаларына жəне жекелеген азаматтар мен кəсіпорындарға, ұйымдарға жіберу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары-əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласы (экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, статистика, маркетинг), ортадан кейінгі білім (экономист, бухгалтер-ревизор, экономист-бухгалтер). 7. Еңбек жəне халықты жұмыспен қамту статистикасы басқармасының жетекші маманына (негізгі қызметкердің 07. 12. 2014 ж. болмаған кезеңіне дейін. ) С-О-6, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Еңбек жəне халықты жұмыспен қамту статистикасы басқармасының статистикалық жұмыс жоспарына енгізілген жұмыстардың уақтылы жəне сапалы орындалуын қамтамасыз ету, баяндамаларға, жарияланымдарға, статистикалық бюллетеньдер мен жинақтарға мəліметтер дайындау. Статистикалық ақпараттардың дұрыстығы мен сапасын, оның өзектілігін, жеделділігін қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар:

жоғары-əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласы (экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, менеджмент, статистика, маркетинг), құқық саласы (құқықтану), ортадан кейінгі білім (экономист, бухгалтер-ревизор, экономист-бухгалтер), құқық саласының барлық мамандықтары. 8. Маңғыстау ауданының статистикасы басқармасының жетекші маманына (негізгі қызметкердің 05. 12. 2014 ж. болмаған кезеңіне дейін. ) С-О-6, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері:Басқарма жұмысына байланысты құжаттарды уақытында əрі сапалы дайындау, алғашқы статистикалық мəліметтерді ұсынылған методологияға байланысты уақтылы респонденттерден жинақтау. Аудандық деңгейде респонденттермен ұсынылған алғашқы статистикалық мəліметтердің Департаментке нақты əрі толық жеткізілуін қамтамассыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары-əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласы (экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, менеджмент, статистика, маркетинг), ауылшаруашылық ғылымдары саласы, техникалық ғылымдар жəне технологиялар саласы (есептеу техникасы жəне программалық қаптама), (тіршілік əрекетінің қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау), ортадан кейінгі білім (экономист, бухгалтерревизор, экономист-бухгалтер, менеджер), маркетинг саласы (азық-түлік емес жəне азық-түлік товарларын сатушы). 9. Мұнайлы ауданының статистикасы басқармасының жетекші маманына (негізгі қызметкердің 07. 07. 2015 ж. болмаған кезеңіне дейін. ) С-О-6, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Басқарма жұмысына байланысты құжаттарды уақытында əрі сапалы дайындау, алғашқы статистикалық мəліметтерді ұсынылған методологияға байланысты уақтылы респонденттерден жинақтау. Аудандық деңгейде респонденттермен ұсынылған алғашқы статистикалық мəліметтердің Департаментке нақты əрі толық жеткізілуін қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғарыəлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласы (экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, менеджмент, статистика, маркетинг), ауылшаруашылық ғылымдары саласы, техникалық ғылымдар жəне технологиялар саласы (есептеу техникасы жəне программалық қаптама), (тіршілік əрекетінің қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау), ортадан кейінгі білім (экономист, бухгалтер-ревизор, экономистбухгалтер, менеджер). XXI. ҚР Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті Шығыс Қазақстан облысы бойынша Қазынашылық департаментінің Жарма аудандық қазынашылық басқармасы, 070600 ШҚО, Жарма ауданы, Қалбатау а. , Алимбетов көш., 38, анықтама телефоны: 8–72347-6-56- 39, электрондық мекенжайы: a. eshov@minfin. gov. kz бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды. Конкурстық комиссиясы жұмысының айқындылығын жəне əділдігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына бақылаушылардың қатысуы рұқсат етіледі: 1. Операциялық топтың бас маманы-бас қазынашысы (С-R-4, 1 бірлік, уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыста болған кезеңге). Функционалдық міндеттері: белгіленген талаптарға сəйкес, мемлекеттік мекемелердің төлем шоттарын ҚБАЖ жүйесіне енгізу жəне бекіту; инкассалық өкімдерді орындауға арналған құжаттарды қабылдап, дұрыс толтырылғанын тексеру жəне ҚБАЖ жүйесіне енгізу; жалақыны карт-шоттарға аудару, міндетті зейнетақы жарналарын жəне əлеуметтік аударымдарды аударуға арналған төлем шоттарын өткізген кезде swiftфайлдарда қателердің болмауын тексеру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық – əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем болмаса немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі екі жылдан кем болмаса, ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы экономикалық білім (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы) рұқсат етіледі. Заңнамалық жəне нормативтік актілерді, Бюджет кодексін білу. Компьютерде жұмыс істей білу. XXII. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитетінің Павлодар облысы бойынша Салық департаменті 140000 (анықтама телефоны: 8-7182-53-5437); Ақтоғай ауданы бойынша Салық басқармасы, 140200 Ақтоғай ауылы, Абай көшесі, 118/1 анықтама телефоны: 8-71841-2-19-64 немесе 65-02-63 эл. мекенжай: aktognk@ taxpavlodar. mgd. kz); Качир ауданы бойынша Салық басқармасы, 140600 Теренкөл ауылы, Целинная көшесі, 167 (анықтама телефондары 8-71833-22-1-08 немесе 22-3-81 эл. мекенжай: kachirnk@taxpavlodar. mgd. kz); Шарбақты ауданы бойынша Салық басқармасы, 141100 Шарбақты ауылы, Чайко көшесі, 56 (анықтама телефондары 8-718-36-2-15-03 немесе 65-02-64 эл. мекенжай: sherbnk@taxpavlodar. mgd. kz) мемлекеттік əкімшілік бос лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Павлодар облысы бойынша Салық департаментінің Ақтоғай ауданы бойынша Салық басқармасының «Ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы» бөлімінің жетекші маманына (санаты С–R–5). Функционалдық міндеттері: жеке кəсіпкерлерді, шаруа (фермерлік) қожалықтарды, ФП–нан ККМ тіркеу жəне алып тастау, электронды салық төлеушілерді, қызметтің жеке түрлерімен айналысатын салық төлеушілерді тіркеу жəне алып тастау; жеке кəсіпкерлерге патент беру, жалпы тəртіп бойынша жұмыс жасайтын ЖК-ден жəне АСТ оңайтылған декларация бойынша жұмыс жасайтын шаруа (фермерлік) қожалықтардан жеке салық декларациясын қабылдау; салықтық есеп беру нысанымен камералды бақылауды жүргізу; əкімшілік құқық бұзушылық бойынша хаттамалар толтыру; уəкілетті органдарды тексеру; ақпараттық жүйеде жұмыс жасау. Конкурска қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім «Құқық жəне экономика негіздері» саласында қаржы, есеп жəне аудит, салықтар жəне салық салу, экономика немесе «Информатика» саласында ақпараттық жүйе мамандығы бойынша орта арнайы білімі барларға рұқсат етіледі; Қазақстан Республикасының заңнамалық жəне нормативтік актілерін, Салық кодексін білу; компьютерде жұмыс жасай білу. 2. Павлодар облысы бойынша Салық департаментінің Качир ауданы бойынша Салық басқармасының салықты əкімшілендіру бөлімінің бас маманына (C-R-4). Функционалдық міндеттері: салық тексерістерінің барлық түрлерін, рейдтік, хронометраждік тексерістеріді өткізу; ауыл округтарының кассаларына тексеріс өткізу; салық сұрақтары бойынша азаматтардың шағымдары мен өтініштерін қарау; заң бұзушылықтар фактілері бойынша материалдарды қаржы полициясына беру; басқарма басшысының тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім «Əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» саласындағы «Экономика», «Есеп жəне аудит», «Қаржы», «Менеджмент», «Мемлекеттік жəне жергілікті басқару», «Құқық» саласындағы «Құқықтану» мамандықтары бойынша; «Əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес» саласындағы «Экономика», «Есеп жəне аудит», «Қаржы», «Менеджмент», «Құқық» саласындағы «Құқықтану», «Заңгер» мамандықтары бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі; Қазақстан Республикасының заңнамалық жəне нормативтік актілерін, Салық кодексін білу; компьютерде жұмыс жасай білу. 3. Павлодар облысы бойынша Салық департаментінің Качир ауданы бойынша Салық басқармасының «Ақпараттарды қабылдау жəне өндеу орталығы» бөлімінің бас маманына, уақытша негізгі қызметкердің бала күту үшін алған демалысы кезеңіне (С–R–4). Функционалдық міндеттері: бекітілген участкелер бойынша төлеушілердің есебін, олардың салық заңнамасын бақылап, өз уақытында бюджетке төленетін салықтарды жəне басқада төлемдерді жəне де қаржылық санкцияларды, əкімшілік айыппұлдарды реттейді; мемлекеттік меншігіне айналдырылған мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау, одан əрі пайдалану жəне өткізу тəртібін сақтауға бақылау жасау; мəселелер бойынша уəкілетті жəне жергілікті атқарушы органдарға бақылау жасауды уəкілетті мемлекеттік орган белгілеген тəртіппен жəне мерзімде жүзеге асыру; салық төлеушілердің терминал пайданалған жұмыс өткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім «Əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» саласындағы «Экономика», «Есеп жəне аудит», «Қаржы», «Менеджмент», «Мемлекеттік жəне жергілікті басқару», «Құқық» саласындағы «Құқықтану» мамандықтары бойынша; «Əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес» саласындағы «Экономика», «Есеп жəне аудит», «Қаржы», «Менеджмент», «Құқық» саласындағы «Құқықтану», «Заңгер» мамандықтары бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі; Қазақстан Республикасының заңнамалық жəне нормативтік актілерін, Салық кодексін білу; компьютерде жұмыс жасай білу. 4. Павлодар облысы бойынша Салық департаментінің Шарбақты ауданы бойынша Салық басқармасының салықты əкімшілендіру бөлімінің бас маманына, уақытша негізгі қызметкердің бала күту үшін алған демалысы кезеңіне (С–R–4). Функционалдық міндеттері: міндетті зейнетақы жарнамаларын жинақтау зейнетақы қорына жəне əлеуметтік сақтандыру қорына дер кезінде аударылуын жəне ұсталып қалуына бақылауды жүзеге асыру, талаптарды ұсыну; инкассалық өкімдерді ұсыну; ақпараттық жүйелерде жұмыс жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім «Əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес»»

саласында «Экономика», «Есеп жəне аудит», «Қаржы», «Менеджмент» мамандықтары бойынша; ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі «Əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес» саласында «Есепші», «Экономист» мамандықтары бойынша; Қазақстан Республикасының заңнамалық жəне нормативтік актілерін, Салық кодексін білу; компьютерде жұмыс жасай білу. 5. Павлодар облысы бойынша Салық департаментінің Шарбақты ауданы бойынша Салық басқармасының салықты əкімшілендіру бөлімінің бас маманына, уақытша негізгі қызметкердің бала күту үшін алған демалысы кезеңіне (С–R–4). Функционалдық міндеттері: салық тексерулерінің турлерін жүргізу, Павлодар облысы бойынша прокуратурадағы ҚСжАЕКБ нұсқаулықтарды мезгілінде тіркеу жəне тағайындалған жəне өткізілген тексерулер бойынша кəртішкелер мен талондар шығару; əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамаларды толтыру; камералды бақылау жүргізу; ҚҚС төлеушілерін мезгілінде есепке қою жəне есептен шығару, ҚҚС бойынша есепке қою туралы куəлік беру; қаржы полициясы органдарымен тоқсан сайын салыстыру жұмысын жузеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім «Əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес»» саласында «Экономика», «Есеп жəне аудит», «Қаржы», «Менеджмент» мамандықтары бойынша; ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі «Əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес» саласында «Есепші», «Экономист» мамандықтары бойынша; Қазақстан Республикасының заңнамалық жəне нормативтік актілерін, Салық кодексін білу; компьютерде жұмыс жасай білу. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен нысанға сəйкес толтырылған сауалдама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалдық куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалдық куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат (немесе куəландырылған нотариалдық көшiрмесi). Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда 4) тармақшасында көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе пошта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электрондық пошта мекенжайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін жоғарыда көрсетілген құжаттарды электрондық пошта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталғанға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірілмей береді. Жоғарыда аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. Құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде, көрсетілген мекенжай бойынша сəйкесті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің Астана, Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі маслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Осы Қағидалардың мемлекеттiк органның басшысымен (жауапты хатшы) конкурс комиссиясының отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасының Парламент жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. Бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: В-3, С-2, С-3, С-О-1, С-О-2, C-R-1 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтік құқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. C-4, С-5, C-O-4, C-O-5, C-O-6, C-R-4 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының конституциялық заңы, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзінөзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi; C-R-5 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің сайты: www. kyzmet. gov. kz ТҮЗЕТУ I. 2014 жылғы 2 сəуірдегі № 63 «Егемен Қазақстан» газетінің 7-бетінде орналастырылған бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландырудың I-бөлімінің 2-тармағындағы «Тергеу департаменті Нарық субъектілерінің бəсекелестікке қарсы іс-əрекеттерін тергеу басқармасының бас сарапшысы (С-4, 1 бірлік)» деген лауазым атауы мынадай мазмұндағы жаңа редакцияда жазылсын: «Тергеу департаменті мемлекеттік органдардың жəне мемлекеттік кəсіпорындардың бəсекелестікке қарсы ісəрекеттерін тергеу басқармасы (С-4, 1 бірлік)». II. Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігі Мемлекеттік энергетикалық қадағалау жəне бақылау комитетінің «Егемен Қазақстан» газетінде 2014 жылғы 27 наурыздағы №59 (28283) Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша аумақтық департаментінің басшысына (С-О-1 санаты) жарияланған конкурстың бұзылғанын хабарлайды.


 Зерде Күні кеше болып өткен Қазақстан халқы Ассамблеясының ХХІ сессиясында сөйлеген сөзінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев: «Биыл біз тың эпопеясы басталуының 60 жылдығын атап өтеміз жəне елдің астық қамбасын құру үшін жұмыс істегендердің бəрін еске түсіреміз» деді. Осынау тамаша тарихи сөзде орынды айтылғандай, ауыр жағдайда тың көтеріп, ашық далада инфрақұрылым тұрғызғандардың ішінде орыстар, украиндар, немістер, татарлар, қазақтар, басқа да он сан ұлттар өкілдері бар еді. Біздің бүгінгі əңгімеміз өз туған жерінде тыңды түлеткен барлық ұлт өкілдерінің құрметіне бөленген, осы эпопеяның шын мəніндегі бір қаһарманы, аруағы риза болғыр біртуар асыл азамат хақында.

өзінен асып, байтақ еліне жайылған жұлдызды жылдары болды. Бұрын ілбіп артта қалған кеңшар өркендеп алға шықты. Төскейде малы мыңғырып, Əбдірахман Біргебаев сияқты шопандары Социалистік Еңбек Ері атанды. Егіншілігі жəне өркендеп, соның озат тəжірибесінен Бірекең «Зерновой гигант-Астық алыбы» деген кітап та жазып шығарды. Ауылселоларда қаншама құрылыс салғызып, су құбырын тартқызып сəулеттендірді. Осы жылдарда ауылшаруашылық өндірісінің білгір ұйымдастырушысы, тамаша басшы ретіндегі дарыны жарқырап ашылған, кеңшарды керемет көрнекті көрсеткіштерге жеткізген оның өзі де кеудесіне Алтын Жұлдыз тақты. Орысқазағы, неміс-украины аралас төрт мыңнан астам халқы бар, төрт бөлімшелі «Ешім» кеңшарының кəрі-жасына, жұмыскері мен маманына, диқаны мен шопанына адам, азамат ретінде де Бірекең аса сыйлы болды.

Тыѕ тарланы Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан».

Тың игерудің отымен кіріп, күлімен шыққан қазақтың апайтөс азаматтарының арасында Қима-Жақсы, тұтас Торғай өңірін түлетуге ерен еңбек сіңірген Бірəлі Нұртазиннің орны бөлек. Ол қашанда осынау замана жорығының қиындығын да көтерген, несібесін де терген, қайшылығын да өткерген, кейіннен абыройына да бөленген қара нарларының қатарында тұрары хақ. Кезінде тоғыз жыл табан аудармай Торғай облатком төрағасының бірінші орынбасары болған, одан соң Көкшетау облысын басқарған, республика басшылығында аса жоғары лауазымды қызметтер атқарған, халқымыздың қадірменді ақсақалы Мақтай Рамазанұлы Сағдиев «Ардагер азаматтар» деген кітапта былай деп еске алады: «Облыстың экономикасы мен мəдениетін дамытуға қабілетті кадрлар өсіп, істе шынықты. Солардың бірі Қима ауданындағы «Ешім» совхозының директоры Б.Нұртазин еді. Совхоздың өсіпөркендеуіне үлкен үлес қосқан жігерлі ұйымдастырушы Бірəлі Нұртазин кейін Еңбек Ері атағын алды». Байқаған адамға осы бір ауыз ғана лепестің астарында үлкен мəн жатыр. «Топқа түсер ерің кім еді, бетке тұтар белің кім еді?» дегенде Бірəлінің аталатын жөні де бар екен. 1970 жылдардың орта тұсы. Қима ауданы коммунистерінің конференциясы өтіп жатыр. Жалған жарқылдақ. Дабырадаңғаза. Көлгірсіген мадақ. Лепірген көбік тасқынның сəл толас тапқан бір шағында мінберге жас жігітше жеңіл басып орта бойлы, мығым да кесек денелі, ақсары жүзінен айналасына шуақ төккен көркем кісі көтерілді. Сəлден соң-ақ біртүрлі қатаң кейіпке көшкен шешен көп күттірмей сөйлеп кетті. Орысшалап анық, саңқылдай сөйлеген сөздері жатық, ойлы да қисынды əрі нақты. Сыпайылық рəсімінен жаңылмаған ол өз шаруашылығының жай-күйін, жалпы, уақыт талабын баяндай келе, сөзінің бар салмағын түпке сақтағанын аңдатты. – Құрметті конференция делегаттары! – деп сөзін жалғастырған шешен, – осы арада айтпасқа болмайтын бір жəйт болып тұр. Мен өз басым қасқа маңдайдан қара тырнағыма дейін интернационалист адаммын. Совхозымдағы бес мың халықтың орысы мен қазағы, немісі мен украины жəне басқаларының ешқайсысы мені ұлт мəселесінде қылдан тайды деп айта алмайтын шығар. Ешкімді ұлтына қарай алаламаймын да. Тағдырым, өмір тарихым мені осыған үйреткен. – Мен сырттан сыпсың таратпаймын, – деп жалғады сөзін шешен. – Əлдекімдерше жоғарыға арыз-шағым да жолдамаймын. Келіспейтін нəрсемді тура көзге, осы конференция үстінде, обкомның екінші хатшысы Голубенко жолдастың қатысып отырғанын пайдаланып, ашық айтамын. Касьянов жолдастың өзіне бұдан бұрынғы пленумдарда да бірнеше рет ескертіп айтқанмын. Бірақ одан қорытынды шығатын түрі көрінбейді. Ауданда қазақ кадрларын елемеушілік, əрі-беріден соң түртпектеп, орынсыз қудалап, шетқақпай қылу көріністері белең алып барады. Ол ол ма, лауазымды қызметте жүрген қазақ азаматтарының өзін түрлі қитұрқылықпен қақпайлап қорлау əрекеттері осы конференция үстінде де байқалып отыр. Лениндік ұлт саясатын бұрмалап, қазақтарды жек көретін пасық қоламтаны қоздатушы– райкомның ұйымдастыру-партиялық бөлімінің меңгерушісі Симакин. Ол аудандық халықтық бақылау комитетінің төрағасы Хасеновті, кəсіподақтар аудандық кеңесінің төрағасы Ғайсинді, аудандық комсомол комитетінің бірінші хатшысы Садырбековті осы конференцияда аупартком бюро мүшелігіне өткізбеуге күш салып, оларды, тіпті, тізімге де енгізбей қойған. Есесіне өзі бюро мүшесі болудан дəмелі. Жоғарыда аталған үш лауазымды қызмет иелері күллі Қазақстан, бүкіл Совет Одағы бойынша партиялық тəжірибеде ешбір сөзсіз, автоматты түрде бюро мүшелері болып келді емес пе. Ендеше, Симакиннің сол партиялық тəртіпті бұзып, өзім білеммен бейбастыққа салынуын, бұл жолсыздықты Касьяновтың елемеуін, көрмеуін шектен шығу, ұлт кадрларын шетке қағу деп бағалаймыз. Егер осы сыннан тиісті қорытынды шықпайтын болса, мен конференция делегаттарын бірінші хатшымыз Касьянов жолдасқа сенімсіздік көрсетуге

11

www.egemen.kz

23 сəуір 2014 жыл

шақыруға мəжбүр боламын. Тағы да айтарым, жолдас Голубенко, мені қате түсініп қалмауыңызды сұраймын. Мен əсте бас пайдамды, басқадай жеке мүддемді көздеп тұрған жоқпын. Қазіргі басқарып жүрген совхозым, осы директорлық қызметім өзіме жетеді. Облыстық партия комитетінің бюро мүшелеріне, Сақан Құсайынұлы Құсайынов жолдасқа болған жағдайды объективті жеткізерсіз деп ойлаймын!.. Шешен сөзін осылай аяқтады да, мінбеден шапшаң түсіп кетті. Айызы қанған зал дулата қол соғып жіберді. Енді қайтсін-ай, басым көпшілігі қазақ. Сол бір тымырсық заман, қиын шақта қырсығы тиер-ау деп қорықпай, қазақ ұлтының жыртысын жыртып, тасадан тас ататындарға сілейте соққы берген азамат жоғарыда айтқан «Ешім» совхозының директоры Бірəлі Нұртазин болатын. ...Иə, Бірəлі сирек қасиет иесі еді. Сонымен бірге, байқап қарасақ, бұл кісі сирек тағдырдың да иесі болған екен. Сарғайған құжат-қағаздары суыртпақтап сараң сыр шертеді. Біз олардан азамат Бірəлі Нұртазиннің 1948 жылдың ақпанында жиырма бес жылға сотталғанын, одан 1954 жылдың 25 қыркүйегіндегі КСРО Жоғары соты Əскери коллегиясының шешімімен мерзімі 5 жылға дейін шегеріліп, сотталған деген айыбы алынып, сайлау құқығына қол сұғылмай босатылғанын білеміз. Фашистік Германияға қарсы соғыста полк барлаушысы болып, қан майданда от кешіп, Отан қорғаған, ерлігі үшін екі «Қызыл Жұлдыз», «Даңқ» ордендерімен марапатталған, екі мəрте өлімші жараланған сайыпқыран солдатын болмашыға бола нақақтаннақақ, мағынасыз безбүйректікпен соттай салу сталиндік қаныпезер жүйенің ғана қолынан келер. Ал енді өмірге ғашық ғажайып адамның құдіретіне қараңыз. Осы тамұқтан тамтығы қалмастай болып шыққан Бірəлі осыдан он бес жыл өткенде совхоз директоры, жиырма жыл өткенде Кеңес елінің ең көрнекті атағының иегері – Социалистік Еңбек Ері. Мына бір суретте күні кеше ғана замана тəлкегі керексіз қылып қоқысқа тастаған адам Қазақстанның басшысы Дінмұхамед Қонаевпен жайдары күліп, жаймашуақ сөйлесіп тұр. Ал мына бір жерде Бірəлі ел ардақтыларының ортасында. Социалистік Еңбек Ерлері – Зылиқа Тамшыбаева, Кəмшат Дөненбаева, Тұрлыбек Əбілпейісов сияқты саңлақтар. Қонаев. Бəйкен Əшімов. Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің Бюро мүшелерінің төрт көздері түгел. Тəуелсіз Қазақ елінің болашақ Президенті Нұрсұлтан Назарбаев та осы қатарда. Осындай игі жақсылар мен жайсаңдардың бел ортасында жүзінен шуақ төгіліп, кеудесінде ордендері мен медальдары жұлдыздай самсап тағы да ардақты да аяулы Бірəлі ағамыз отыр. Оның мұншалықты биік дəрежеге жетуін жазықсыз тоғыз жыл түрме қапасында болғанда бүгілмеген, түңілмеген, табанды да қайсар жанның тағдырды жеңуі деп қана айта аламыз. Зарығып аңсаған бостан өмірдің ауасын Бірəлі кеудесін кере жұтты. Құштарлана, құмарта сүйді өмірді. Тағдыры өзіне ұқсас, өрімдей жас қыз Зəйниге үйленіп, отбасылық бақытының ақ отауын тікті. Түрмеде жүргеннің өзінде тырмысып алған құрылысшы-прораб мамандығы текке кеткен жоқ. «Жақсықұрылыс» тресі құрылысмонтаж учаскесіне шебер болып жұмысқа кірді. Аз уақытта осы учаскенің прорабы, бастығы болып өсті. Жақсыдағы үлкен элеваторды салып, 1956 жылы тыңның алғашқы көл-көсір астығын қабылдады. Алматыдан уəкіл болып келген ескі жолдас, кейінгі абыз əдебиетші Тұрсынбек Кəкішевпен көзайым болып кездесетіні де осы кезде. Одан трест таратылғанда «Жақсы» кеңшарының аға прорабы болып ауысты. Бұдан соң ел мен жерге бұрынғыдан да етене жақындап, жеті жыл сол «Жақсы» кеңшарының Подгорный бөлімшесін басқарды. Сөйтіп жүріп Целиноград қаласындағы бір жылдық механикаландыру курсын бітіріп, əрі Ауыл шаруашылығы институтында сырттай оқып, ғалым-агроном мамандығын алып үлгерді. 1969 жылдың ақпанында ысылған өндіріс сардары Бірəлі Нұртазинді, сол кездің тілімен айтқанда, «жағдайды құтқаруға», тығырықтан жол табуға Қима ауданы «Ешім» кеңшарының директоры етіп жіберді. Осы «Ешім» кеңшарын үздіксіз басқарған жиырма бір жыл Бірəлі Нұрта зиннің тағдырға құрық салған, қайрат-жігері тасыған, ұлағат-өнегесі

Туған ел-жұртында Бірекеңнің еңбегі мен елгезектігін жыр қылып айтады. Соның бірі Жақсы кентінде, осыдан 10 шақты жыл бұрын 97 жастағы Нұржан қажы Мұқанұлы айтқан əңгіме... Подгорный бөлімшесінде алпысыншы жылдардың ортасында басқарушы болып жүрген кезі екен. Бір топ шалдар Белағаш сайының бойын қол шалғымен шөп шауып жатады. Сөйтсе, директор Иван Таркиевский келіп қалып, «Бұл жердің шөбін шабуға рұқсат жоқ!» деп, шалдарды сайдан тым-тырақай, сүтке тиген мысықтай етіп қуып шығыпты. Амалдары құрыған шөпшілер жылдағы шауып жүрген сыбағалы несібелерінен қағылғандарына қынжылып тарап кетеді. Содан Нұржан ақсақалға жолай бұл оқиғадан бейхабар Бірəлі кезігіп: «Ау, Нұреке, иə, шөп не болып жатыр?»деп сұрайды емес пе. «Шөптің не боп жатқанын» білгесін Бірəлі ешбір саспастан жаймен ғана «Жылда шауып жүрген жерлеріңіз, уайым етпей, барып шаба беріңіздер, совхоз директорына жауабын өзім беремін», дейді. Сосын директорға барып айтады. «Ау, Иван Матвеевич, шалдарды ренжітіп қайтесіз? Сайдың табанында не ақымыз бар? Онсыз да 30 мың гектар егінімізге үлгере алмай жатырмыз. Қайта, шауып алсын. Сонда қыста шөп сұрап келіп мазамызды алмайды ғой», дейді. Өзі де арқа сүйеп, бетін қайтара алмайтын беделді басқарушының қисынды сөзіне директордың тоқтамасқа амалы қалмайды. Бірəлі директорлыққа бекуге Алматыға барғанда атақты Ауыл шаруашылығы министрі Моторико тосыннан: – Шаруашылықта ең бастысы не? – деп сұрақ қойыпты. Қапелімде абыржып, аңтарылып қалған Бірəлі ақыры ойланып отырып: – Адамдар, – дейді. – Дұрыс!.. – деген екен сонда мəшһүр министр Моторико. Бірəлінің бір əдеті, қарбалас ауыр жұмыстардан кейін адамдардың жақсылап дем алуын, көңіл көтеруін қалаған, өзі соны жүгіріп жүріп ұйымдастырған. Кейбір тасыр басшыларша, бұйрық жазып, орынды-орынсыз төпелеп жексенбі күні де жұмыс істетуге қарсы болған. «Адамдардың көңілі алаңдаулы болғасын, жексенбі күнгі жұмыс – жұмыс емес, əншейін жүйке тоздыру. Демалыс үшін үкіметтің арнайы бөлген жексенбісінде жұрт дем алсын, тынықсын, басқа шаруаларын бітірсін», дейді екен. Ал бірақ жұмысқа келгенде, тап Бірəлідей талап қойғыш, айтқанын істеткіш басшы болмаған. Қыста күн сайын таңғы бесте мал қораларынан табылған. Аралап, жұмысты өз көзімен көріп, ескертуін айтып, малшы-сауыншыларға, айқайұйқайсыз көрсетіп, көзін жеткізген. Өзі де жанын жеп, ұйқы-күлкі көрмей жұмыс істеген Бірəлі содан соң қарамағындағы халыққа өтімді, беделді болған. Бірде, Бірəлінің Подгорныйда бөлімше басқарушысы кезінде бұлар егін орағын бітіріп, енді комбайншылар «Островский» кеңшарына көмекке барсын деген пəрмен келеді. Бірақ механизаторлар қырсығып, бригадирдің тілін алмай, көршілердің егінін жинауға көмекке барудан бас тартады. Содан, ақыры, не керек «бүлікшілерге» Бірəлі өзі келеді. Оның қарасы көрінгеннен-ақ өрекпіп, бригадирді беттетпей тұрған жігіттердің жүндері жығыла бастайды. Бірəлі келе сөзге кіріседі. «Əй, Толя, айтшы, былтыр ғой сен менен бұзау сұрадың. Мен бетіңді қайтардым ба? Сережа, Павлик, қайсыңа болсын көмек көрсетпеген жерім бар ма? Ал, бұларың не?» Жігіттер ұялып, басқа сөзге келместен «Борис Григорьевич, кешіріңіз, бізден қателік болды» десіп, «Островскийге» сол арада бір кісідей аттанып кетіпті. Бірəлінің ұйымдастырушылық шеберлігі мен əріден ойлайтын іскерлігі «Ешім» совхозын басқарған жылдарда жарқырап көрінді. Мұнда əсіресе Есіл мен Терісаққан өзендерінің тоғысқан тұстарынан бөгет салғызып, жасыл желек шабындықты суға тойғыза жайқалтуы, Краснояр өлкесіндегі тайгада ағаш дайындайтын учаске құруы, кеңшарда кірпіш құятын зауыт ашуы, көкөністердің нешеме түрін өсірткізуі, үйрек-қаз фермасын ашуы, кеңшардың ауыл-селоларын құрылыспен көркейтуі оның жаңашылдығын, ұлан-ғайыр қабілетін, буырқанған жігер-күшін, толағай қайратын паш еткендей. Иə, тың игеру елге құт-береке əкелуге тиісті болса, сол игілікті қолымен жасаушы, сол заманның бір атпал Ері Бірəлі еді.

Татулыќ таєылымы Маңғыстау облысындағы «Алатоо» қырғыз этномəдени орталығы қашанда қайырымды істердің ортасынан табылады. Жетекшісі Құрбанəлі Газыбеков білгір бағбан, бесаспап агроном. Көк өсімдікке жұтаң қалада көше бойын абаттандыру, жеке тұрғын үйлердің маңына ағаш, гүл отырғызу ісінде Құрбанəлі ағайға жолықпайтын адам сирек. Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Көңілі дархан Құрбанəлі ешкімнен қолқайырын аяған емес. Тіпті, Құрбан айт, Наурыз тойы мерекелерінде тұрмысы төмен отбасыларға өз егінжайларында өскен жеміс-жидек, көкөніс түрлерін тегін таратып жүретіндігінен де хабардармыз. Қайырымдылық көмек жасауды сауапты іс, азаматтық міндет деп қана емес, ұлтаралық татулықты басты орынға қойған мемлекеттік саясаттың өркендеуіне, тəуелсіз Қазақстанның дамуына қосқан үлес деп есептейтін ол үнемі жақсы бастамалардың ұйытқысы. Өзара тату, бірін-бірі іштарта сыйлаған өзі басқаратын «Алатоо» этномəдени бірлестігі мүшелерін бір кісідей жұмылдырған Қ.Газыбеков тағы да жұрт сүйсінген жақсы істі бастап кетті. Олар бұл жолы қайырымдылық шараны Ақтау қала сындағы отбасы үлгісіндегі балалар ауылының ауласын абаттандыруға арнапты. Біз аталмыш ауылға атбасын тірегенде айыр қалпақты қырғыз ағайындар көліктен түп-түп ағаш көшеттері мен құрал-саймандарын түсіріп жатыр екен. Əп-сəтте 49 бала тəрбиеленіп жатқан 7 үйдің ауласына бөлініп, жұмысты қыздырып əкетті. Жас-кəрісі, ер мен əйел аралас 20-шақты адам жұмысқа бір кісідей білек сыбана кірісті. Жастар жағы жер қазса, өзгелері шыбықты ұстап, үшіншісі түбін көміп дегендей тірліктері жарасым таба қалды. Еңбек ырғағын көзімен қадағалап, қажетті жерінде тиісті тапсырмасын, ақыл-кеңесін беріп тыным таппай жүрген Қ.Газыбековті сөзге тарттық. – 50 түп раушан гүлін, 25 түп жеміс жəне 25 түп жапырақты ағаштарды, сирень көшеттерін алып келдік. Мұндағы балалар ата-ана қамқорлығынсыз қалып, тағдырдың қиындығына тап болғандар. Алайда, мемлекетіміз оларды аш-жалаңаш қалдырмай, тентіретпей бағып-қағып өсіруде, лайықты білім алуда. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев бастаған осы əдемі үрдіске үн қосып, қолдау көрсету мақсатында қайырымдылық шарасын өткізуді, балалар үйінің ауласына ағаштар отырғызып беруді дұрыс деп таптық. Бұл шараны Астана қаласында өткен

Қазақстан халқы Ассамблеясының сессиясына жəне алда келе жатқан Қазақстан халықтары бірлігі күні мерекесіне арнаймыз, – дейді ол. Отбасы үлгісіндегі балалар ауылын да – достық ұясы деуге болады. Осыдан 9 жыл бұрын ашылып, осы жылдар ішінде 50 баланы кəмелеттік жасқа толған азамат ретінде үлкен өмірге қосқан

«Құрылыс» акционерлік қоғамы атқарушы органының атауы Маханов Султанбек Калдыбаевич, атқарушы органның орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Қызылорда обл., 120001, Қызылорда қаласы, Қаратоғай көшесі, № 1. «Құрылыс» акционерлік қоғамы Директорлар кеңесі «Құрылыс» акционерлік қоғамының жылдық жалпы акционерлер жиналысын 2014 жылғы 24 мамырда сағат 9.30-да Қызылорда обл., 120001, Қызылорда қаласы, Қаратоғай көшесі, № 1, акционерлік қоғамының ғимаратында өткізілетінін хабарлайды. Жиналыстың күн тəртібі: 1. Қоғамның 2013 жылдың жылдық қаржылық есептемесін бекіту. 2. 2013 жылдың аудиторлық есептілігін бекіту. 3. 2013 жылға дивидендтер төлеу туралы. 4. 2014 жылға қоғамның аудитін жүзеге асыратын аудиторлық ұйымды белгілеу; 5. Директорлар кеңесінің шешімдерін бекіту. Жылдық жалпы акционерлер жиналысына қатысуға құқығы бар акционерлердің тізімі 2014 жылғы 5 мамырда жасалады. Акционерлерді тіркеу 2014 жылғы 24 мамырда сағат 8.00-ден 9.30-ға дейін жиналыс өткізілетін жерде өтеді. Акционерлер күн тəртібіндегі мəселелер бойынша құжаттармен Қызылорда обл., 120001, Қызылорда қаласы, Қаратоғай көшесі, № 1 мекенжайы бойынша 2014 жылдың 14 мамырынан бастап таныса алады. Кворум жетпей қалған жағдайда қайталама жиналыс 2014 жылғы 25 мамыр күні жергілікті уақытпен 9.30-да жоғарыда көрсетілген күн тəртібі бойынша Қызылорда обл., 120001, Қызылорда қаласы, Қаратоғай көшесі, № 1, акционерлік қоғамның ғимаратында өткізіледі.

Гос.акты на земельные участки №0002952 кадастровый №20-315011-084, № 0008505 кадастровый номер №20315-011-096 по адресу: г. Алматы, севернее ул. Толе би восточнее ул. Фурманова Медеуского района в связи с утерей считать недействительными.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

––––––––––––––––––––––––– Суретті түсірген Виктория ДЕКТЯРОВА.

КГУ «Управление здравоохранения акимата Жамбылской области» объявляет о проведении тендера по закупу медицинской техники по 2 лотам на общую сумму 38 000 000,00 тенге. Полный перечень закупаемых товаров, их количество и подробная спецификация указаны в тендерной документации. Товары должны быть поставлены по Жамбылской области и г.Тараз. Требуемый срок поставки в соответствии с тендерной документацией согласно приложения №1 с момента заключения договора. К тендеру допускаются все потенциальные поставщики, отвечающие квалификационным требованиям, указанным в п.8-9 Правил организации и проведения закупа лекарственных средств, профилактических (иммунобиологических, диагностических, дезинфицирующих) препаратов, изделий медицинского назначения и медицинской техники, фармацевтических услуг по оказанию гарантированного объема бесплатной медицинской помощи, утвержденных постановлением Правительства Республики Казахстан от 30 октября 2009 года №1729. Пакет тендерной документации можно получить в срок до 11.00 часов 12 мая 2014 года включительно по адресу: г. Тараз, ул. Желтоксан, 78, кабинет №326, время с 15.00 до 18.00 часов или по электронной почте по адресу: dzo_goszakup@mail.ru. Окончательный срок представления тендерных заявок до 10.00 часов 13 мая 2014 года. Конверты с тендерными заявками будут вскрываться в 11.00 часов 13 мая 2014 года по следующему адресу: г. Тараз, ул. Желтоксан, 78, зал заседаний. Потенциальные поставщики могут присутствовать при вскрытии конвертов с тендерными заявками. Дополнительную информацию и справку можно получить по телефону: 8 (7262) 43-27-49.

«Жамбыл облысы əкімдігінің денсаулық сақтау басқармасы» КММ медициналық техниканы 2 лот бойынша сатып алу тендерін өткізетіндігін жариялайды. Жалпы сомасы 38 000 000,00 теңге. Сатып алынатын тауарлардың тізімі, олардың саны жəне ерекшеліктері тендерлік құжаттамада көрсетілген. Тауарлар Жамбыл облысы жəне Тараз қаласы бойынша жеткізілуі тиіс. Жеткізу мерзімі №1 қосымша бойынша тендерлік құжаттамаға сəйкес келісімшарт жасалған сəттен. Тендерге Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 қазандағы «Кепілдендірілген тегін медициналық көмек көлеміне байланысты фармацевтикалық қызмет көрсету, дəрілік заттарды, профилактикалық (иммунобиологиялық, диагностикалық, дезинфекциялық) препараттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу Ережесін бекіту туралы» №1729 қаулысының 8-9-тармақтарында көрсетілген біліктілік талаптарына сəйкес келетін барлық əлеуетті өнім берушілер жіберіледі. Тендерге құжаттама бумасын əлеуетті өнім беруші 2014 жылғы 12 мамырда сағат 11.00-ге дейінгі мерзімді қоса алғанда мына мекенжай бойынша: Тараз қ., Желтоқсан к-сі, 78, №326 бөлмеден сағат 15.00-ден сағат 18.00-ге дейін немесе dzo_goszakup@mail.ru электрондық почтамен алуға болады. Тендерге қатысуға өтінімдер берудің соңғы мерзімі 2014 жылғы 13 мамыр сағат 10.00-ге дейін. Тендерге қатысуға өтінімдер салынған конверттер 2014 жылғы 13 мамыр күні сағат 11.00-де мына мекенжай бойынша: Тараз қаласы, Желтоқсан к-сі, 78, мəжіліс залында ашылады. Əлеуетті өнім берушілер тендерге қатысу өтінімдері салынған конверттерді ашу кезінде қатыса алады. Қосымша ақпарат пен анықтаманы мына телефон арқылы алуға болады: 8 (7262) 43-27-49.

А.Жұбанов атындағы дарынды балаларға арналған республикалық қазақ мамандандырылған музыкалық мектеп-интернаты 2014-2015 оқу жылына 6-7 жастағы балаларды 1-сыныпқа мына мамандықтар бойынша қабылдайды: домбыра, қобыз, фортепиано, скрипка, виолончель, флейта. Құжаттарды 2014 жылғы 20 мамырдан 31 мамырға дейін қабылдайды. Қабылдау емтихандары 1-3 маусымда өтеді. Қажетті құжаттар: 1. Баланың амбулаториялық картасы, №26 форма (мектепке арналған), №63 форма (алдын ала егу), бала денсаулығы паспорты. 2. Туу туралы куəлік (ксерокөшірме); 3. Мекенжайы туралы анықтама (ХҚКО); 4. Екі фотосурет (3/4); 5. Ата-анасының жұмыс орнынан анықтамалар; 6. Екі көк түсті файлды папка; Мекенжайы: Алматы қ., Əуезов к-сі, 66/5, телефон: 375-55-42; 375-55-39.

ауылда қазір қазақ, орыс, əзербайжан, лезгин балалары тату-тəтті тұрып жатыр. Олар қырғыз аға-апаларына көмектесіп зыр жүгіріп жүр. Ағаш отырғызып, ықылас танытқан «Алатоо» қырғыз этномəдени бірлестігіне, Қазақстан халқы Ассамблеясының Маңғыстау облыстық хатшылығына алғысын білдірген аталмыш ауыл директорының орынбасары Б.Олжабиқызы мұның бəрі достықтың, тыныштықтың нəтижесі екендігін айтып, елімізде мерекелі тірліктің тіні сөгілмеуіне тілектестігін білдірді. Маңғыстау облысы.

Маханов С.К.-дан акционерлерге оларға тиесілі акцияларын сатуға ұсыныс! Маханов Султанбек Калдыбаевич тұрғылықты жері: Қызылорда қ., Бегім ана көшесі, 14 Г, «Құрылыс» АҚ-тың тиесілі жай акцияларының саны 47982 дана, «Құрылыс» АҚ-тың тиесілі артықшылықты акцияларының саны 1614 дана. Маханов С.К.-ның аффилиирленген тұлғалары – Маханова Зейнеп Сулейменовна тұрғылықты жері: Қызылорда қ., Бегім ана көшесі, 14 Г, «Құрылыс» АҚ-тың тиесілі жай акцияларының саны 30064 дана, Маханов Канат Султанбекович тұрғылықты жері: Қызылорда қ., Жанқожа батыр көшесі, 31 А, «Құрылыс» АҚ-тың тиесілі жай акцияларының саны 25 дана, «Құрылыс» АҚ-тың тиесілі артықшылықты акцияларының саны 49 дана. Маханов Султанбек Калдыбаевичтің 2014 жылғы 9 сəуірде «Құрылыс» АҚтың дауыс беруші акцияларын сатып алуына байланысты, сатып алу нəтижесінде осы тұлғаға 39,53203% «Құрылыс» АҚ-тың дауыс беруші акциялары тиесілі болды. Қазақстан Республикасының «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңының 25-бабының талаптарына сəйкес, Маханов С.К., акционерлерге оларға тиесілі «Құрылыс» АҚ-тың акцияларын, 1 акцияны бағасы 400 теңгеден сатуға ұсыныс береді. «Құрылыс» АҚтың акцияларын ұсынылған бағаға сатуға қызығушылық танытқан «Құрылыс» АҚ-тың акционерлері мына мекенжай бойынша жазбаша келісіммен хабарласа алады: Қазақстан Республикасы, Қызылорда қ., Бегім ана көшесі, 14 Г, тел: 8 (724) 2223154.

НАЗАР АУДАРЫҢЫЗ, ТҮЗЕТУ!

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Солтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ «Егемен Қазақстан» газетінің 2014 жылғы 19 сəуірдегі № 76 (28300) санында жарияланған 2014 жылдың 14 мамырдағы электрондық аукционды өткізу туралы ақпараттық хабарламасына мынадай түзету енгізіп: - «Бастапқы баға – 4 732 010 теңге» деген сөзді «Бастапқы баға – 4 728 083 теңге» деген сөзбен ауыстырылып оқылуын сұрайды. Считать недействительными утраченные (утерянные) учредительные документы Жамбылского республиканского филиала ОО «Федерация таеквондо «WTF» Республики Казахстан» (после перерегистрации ОО «Республиканская федерация таеквондо (WTF))», а именно: положение о филиале, свидетельство о государственной регистрации, печать, РНН. Қазақ ұлттық аграрлық университетінің ұжымы қазақ жəне орыс тілдері кафедрасының меңгерушісі, филология ғылымдарының кандидаты, доцент Серік Игілікұлы Жапақовқа əкесі ИГІЛІКТІҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «ҚазТрансГаз Аймақ» АҚ ұжымы Жамбыл өндірістік филиалының апаттық-диспетчерлік қызметінің бастығы Мəделі Мамытəлиұлы ТҰРЫСОВТЫҢ кенеттен дүние салуына байланысты марқұмның отбасы мен туғантуыстарына ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


12

www.egemen.kz

23 сəуір 2014 жыл

 Кино

 Өңір өмірі

Голливуд ќаћарманы ќазаќ тілінде сґйлейді «Нұр Отан» партиясының қолдауымен Астанадағы «Керуен» сауда үйінің кинозалында «Өрмекшіадам: Кернеген қуат» фильмінің алдын ала көрсетілімі ұйымдастырылды.

алдын ала көрсетілімде «Нұр Отан» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек мəлімдеді. Оның айтуынша, 50 жылдан кейін үлкен экранға 3D форматында қайта оралған алғашқы «Жаңа Өрмекші-адам» фильмінің əлемдік кассалық

жиналымы өз бюджетінен үш есеге асып түскен. Яғни, фильм 230 миллион долларға түсірілген болса, жиналымы 752 миллион долларға жеткен. Ал, қазіргі «Жаңа Өрмекші-адам: Кернеген қуат» фильмін түсіруге 200 миллион доллар жұмсалған. Оның

Айгүл СЕЙІЛОВА,

«Егемен Қазақстан».

Əуезов стеласы

жазушы атындаєы кґше мерекесінде ашылды Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан».

Өскемендіктер қазақтың ұлы перзенті, жазушы Мұхтар Əуезов атындағы көше күнін ерекше атап өтті. Жалпы, соңғы кезде облыс орталығында көше күн дерін өткізу дəстүрге айнала бастады. Мысалы, жуырда Қ.Қайсенов, Ю.Гагарин атындағы даңғылдардың мерекесі өткізілсе, бұл жолы əйгілі жазушы атындағы даңғыл бойында мерекелік ісшаралар ұйымдастырылды. Аталған шараға өңір басшысы Бердібек Сапарбаев, жазушының ұлы, белгілі қоғам қайраткері Мұрат Əуезов, қаламгердің жиені, Алматыдағы «Əуезов» мұражайүйінің директоры Диар Қонаев, М.Əуезов атындағы əдебиет жəне өнер институтының директоры Уəлихан Қалижан қатысты. Сенбі күні өткен мерекеде алдымен Əуезов даңғылының Тəуелсіздік көшесімен қиылысатын тұсында Мұхтар Əуезовке арналған стела ашылды. Айта кеткен лəзім, 1997 жылы қыркүйек айында Өскемендегі бұрынғы «Красный Октябрск» көшесі жазушының 100 жылдық мерейтойына орай Мұхтар Əуезов даңғылы болып бекітілген еді. Бұл – қаладағы орталық көшелердің бірі. Өңір басшысы Бердібек Сапарбаев барлық буынның Мұхтар Əуезов шығармаларын оқып, жазушының құнарлы тілі мен бай мұрасынан нəр алу арқылы рухани танымы мен білігін қалыптастырып келе жатқанын ерекше атап өтті. – Қаламызда көше күн дері жалғасып жатыр. Біздің мақсатымыз – көше тұрғындарының өздерінің қандай көшеде тұратынын біліп жүруіне, сол арқылы бір-бірімен достық байланысын нығайта түсуіне жəне

елімізде тұрақтылықты сақтауына септесу. Келешек ұрпақ бүгінгі шарадан үлкен тағылым алады, – деді өңір басшысы. Меймандар мен жұртшылық көше бойында қалалық жас техниктер стансасы, оқушылардың шығармашылық үйі жəне қала кітапханалары мен қолөнершілері ұйымдастырған көрмені тамашалады. Өңірдің өнер ұжымдары даярлаған концерт те тұрғындарға жақсы көңіл-күй сыйлады. Бағдарламаға Семей қаласының Абай атындағы драма театры мен Абай ауданының «Қаламқас» халықтық ансамблінің ұжымдары айрықша атсалысып, жазушы драматургиясынан түрлі қойылымдар қойды. Сондай-ақ, облыс орталығындағы ірі сауда кешендері Мұхтар Əуезов көшесінің күніне орай 15-20 пайыз жеңілдіктер жасаса, көшеде орналасқан алып ледэкранда қаламгердің өмірі мен шығармашылығына арнал ған «Дегдар» деректі фильмі көрсетілді. Велошабандоздардың, картин гшілердің жарысы да көше мерекесін айшықтай түсті. – Өскеменге жиі келіп, түрлі ісшаралардың куəсі болып жүрмін. Міне, енді əкемнің атындағы даңғылдың төл мерекесін атап өтіп жатырмыз. Бұл – мен үшін үлкен қуаныш. Соңғы екі күн қатарынан Өскемендегі жоғары жəне орта оқу орындарында, кітапханаларда кездесулер өткіздім. Байқағаным, облыс орталығының мəдени өмі рінде тың өзгерістер орын алып жатыр. Əрине, шығыс өңірі Семей, Шыңғыстау сияқты қасиетті жерлерімен де тарихи тамырын тереңге жайған ел. Осы рухани дүниемізді күн өткен сайын жаңғыртып жатқан шығысқазақстандықтарға үлкен рахмет! Абай, Шəкəрім, Мұхтар сияқты алыптар – адамзатқа ортақ.

Сондықтан, олар рухани жəне əлеуметтік салаларда дұрыс бағыт табуымызға бағдар болады. Алдағы уақытта да алаш азаматтарына лайық құрмет көрсетіле береді деп ойлаймын, – деді Мұрат Əуезов. Заңғар жазушының есімі берілген əдебиет пен өнер институтының жетекшісі Уəлихан Қалижан Мұхтар Əуезовтің өмірі мен шығармашылығы туралы тұшымды баяндама жасап, оның қилы тағдырындағы құнды деректермен бөлісті. Семейдегі М.Əуезов атындағы педагогикалық колледж директоры Шағангүл Жанаева 19121919 жылдары М.Əуезов, Ж.Аймауытов, Қ.Сəтбаев оқыған оқу ғимаратының бүгінге дейін сақталғанын, сол кездегі мұғалімдер семинариясының бүгінде заманауи білім беру ошағына айналып, колледж атанғанын жеткізді. 1962 жылы аталған оқу орнына əйгілі жазушының есімі берілген. Заңғар жазушы семинарияда оқып жүрген шағында алғашқы тырнақалды туындысы «ЕңлікКебек» драмасын жазған. Оқу орны қабырғасында Ж.Аймауытов екеуі «Абай» журналын шығарды. Жазушы өміріндегі осындай үлкен істердің бастауында болған семинария тарихынан сыр шертетін көрмені Семейдің М.Əуезов атындағы педагогикалық колледжі ұсынды. Бейнелеу өнері жəне сызу факультеті студенттерінің шебер қолынан шыққан семинария ғимараты мен Мұхаңның Бөрілідегі туған үйінің макеттері, қазір Алаш мұражайына айналған Семейдегі Əнияр Молдабаевтың үйі жəне тағы басқа жазушы өміріне қатысты тарихи орындар бейнеленген кенеп картиналар да жұртшылық назарын аударды. ӨСКЕМЕН.

Мемлекеттік тілді қолдау мақсатында «Болашақ» қауымдастығы төрт жылдан бері рейтингісі жоғары, көпшіліктің сұранысына ие танымал фильмдердің қазақша дубляжын жасаумен айналысып келеді. Бұған дейін прокатқа шыққан «Көліктер-2», «Қара киімділер-3», «Батыл жүрек», «Жаңа өрмекші адам», «Монстрлар университеті», «Жалғыз рейнджер» фильмдері соның айғағы. Бұл жылы голливудтық фильмдерге дубляж жасау «Жастар – Отанға» жобасы ая сында ұйымдастырылды. Жобаның мақсаты тек фильмдерді қазақшалау емес. Оның шеңберінде «Айтыс», «Бүр кітшілер фестивалі», «Көкпар», «Қазақша күрес» жобалары да жүзеге асқанын айта кеткен жөн. Ал енді фильмге оралар болсақ, ағымдағы жылы «Жаңа Өрмекші-адам: Кернеген қуат» фильмінің кейіпкерлері ағылшын, француз, испан, неміс, португал жəне орыс тілдеріне қоса, қазақ тілінде сөйлейтіні өз алдына, АҚШ-тағы негізгі тұсаукесерден 10 күн бұрын отандық экрандарға шығып қояды. Бұл туралы «Керуенде» ұйымдастырылған

 Спорт

СТРИТБОЛ Баскетболдыѕ бўл тїрі їміткерлерге не береді? Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Қазақстандықтардың Олимпиадаларда жарқырай көзге түсуіне тағы бір мүмкіндік туып тұр. Ол үшін бүгінгі таңда елімізде көше баскетболын жүйелі түрде жаңғырту қажет. Өйткені, спорттың осынау түрі жасөспірімдер арасында өтетін Олимпия ойындарына кірді. Биыл бірінші рет Қазақстан стритболшылар құрамасы 1826 тамыз аралығында Қы тайдың Нанкин қаласында өте тін жасөспірімдердің жазғы Олимпия ойындарына қатысатын болады. Ендігі жерде еліміздің əр қиырындағы кəсіпқой баскетболшылар мен əуесқойлар құрған Қазақстан стритбол

лигасы (SLK) көше баскетболын əлемдік деңгейге көтеруге күш салуда. Жəне бұл осы уақытқа дейін жүйелі түрде жасалған жұмыстардың жалғасы деп білу керек. Сонымен, елдегі стритболды орнынан қозғап, Олимпия ойындары дəрежесіне дейін көтеру мен қаржыландыру үшін кешенді шаралар атқарыла бастады. Халықаралық стритбол федерациясымен (FIBA 3x3) жасалынған жұмыстардың алғашқы нəтижесі бар. Сонымен, алғашқы FIBA 3x3 стритболы ережелеріне сəйкес тұңғыш іріктеу ойындары Алматыда 19 сəуірде басталып та кетті. Турнирге 1996-1997 жылы туған, спорт мектептеріндегі, спорт секциялары мен аулалардағы əуесқой

 Құлағыңыз түрік жүрсін

 Қылмыс

Пойыз баєыттарындаєы ґзгерістер

«Темірбанктен» ўрланєан 37 млн. теѕгеніѕ ізі шыќты

Жолаушылардың сұраныстарын қамтамасыз ету мақсатында «Жолаушылар тасымалы» АҚ үстіміздегі жылдың 1 маусымынан бастап өз кү шіне енетін по йыздардың жаңа кестесіне өзгеріс енгізіп, «Астана-Лениногор» бағытындағы №375/376 жолаушылар пойызы күнарадан күнделікті қатынасқа ауысатыны жайлы хабарлайды. Сондай-ақ, «Қарағанды-Мəскеу» бағытындағы №83/84 жүрдек халықаралық пойызы жыл бойына күн сайын жүретін болады. Айта кетер тағы бір жайт, «Ресей темір жолдары» ААҚ тиесілі №391/392 «Барнаул-Ле ниногор» пойызының маршрутына өзгеріс енгізіп,

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

«Том-Лениногор» бағытында қатынай бастайды. Туындаған сұрақтар бойынша теміржол вокзалдарының анықтамалықтарына немесе 105 бірегей анықтама қызметіне хабарласуға болады. «Егемен-ақпарат».

Өткен жылғы 22 қазанда «Темірбанк» АҚ ғимаратынан 37 млн. 200 мың теңге ұрланған болатын. Енді, міне, арада жарты жыл өткеннен кейін осыншалықты мол ақшаны кімдердің қолды еткені белгілі болып отыр. Жүргізілген тергеу барысы қылмысты банктің қауіпсіздік қызметінің қызметкері мен оның сыбайласы жасағанын анықтады. Алматы қаласы ішкі істер департаменті қылмыстық полиция басқармасының бастығы Жанболат Зиядиннің айтуынша, жедел қызметкерлер дереу қылмыскерлердің касса ғимаратына кіру жолын анықтаған. Қылмыс жасаушылар банк ғимаратына терезе ақылы кірген екен. Бұл үшін олар

терезенің торын алдын ала кесіп, дайындап алыпты. Кейіннен жедел қызметкерлер 1977 жылы туған банк қауіпсіздік қызметінің қызметкері мен оның 32 жастағы сыбайласын тап бастырмай тапты. Олардың екеуі де Жамбыл облысы Шу ауданының тумалары болып шықты. «Негізгі күдіктіні біз Шымкент қаласында қолға түсірдік. Ол ұрланған ақшаның бір бөлігін жұмсап үлгеріпті. Қалған бөлігі тəркіленіп, қылмыстық іс материалына қоса тіркелді. Күдіктілер айыптарын мойындады. Оларға қатысты қылмыстық іс қозғалды», – дегенді айтты Ж.Зиядин соңында. Құрыш НҰРЫМБЕТ.

баскетбол ойындарына қатысып жүрген 16 команда қатысып, бірінші орынды – «Т.И.М.А.», екінші орынды – «Джазмендер», үшінші орынды – «Почти за 2 метра» командалары жеңіп алды. Мұндай турнир енді мамыр айында Ақтау қаласында, маусым айында Астанада өтеді. Қазақстан стритбол лигасы алдағы уақытта ай сайын, ең кемі бір қалада

АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 68-59-85; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

спортты сүйетіндердің жасына, жынысына, кəсіпқойлығы мен бойына, əлеуметтік мəртебесіне бөлмейтін спорттың осынау, ең демократиялық түрі бойынша турнирлер өткізуді көздеп отыр. АЛМАТЫ. –––––––––––––– Суретте: Алматыдағы іріктеу турнирі.

Бүгін «Егемен Қазақстанның» интернет-басылымынан (www.egemen.kz) мына хабарлармен таныса аласыздар: • «Байланыс туралы» Заңға түзету керек. Мұны интернет пайдаланушылар қозғап отыр. • Бейжіңдегі халықаралық автосалон тағы дүбірге толды. • Қарағандыда үй салушылар жанжалы өршіп барады. • Оңтүстік Қазақстанда «Балапан» бағдарламасынан дау шықты. • Қазақстанда балалар үйлері болмауға тиіс. Олардың орнын арнайы отбасылары басады. • Америкада 70 жыл бірге отасқан ерлі-зайыптылар бір күнде көз жұмды.

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А.

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

ішінде ең жоғары халықаралық стандарттарға сəйкес қазақша жасалған дубляждың құны 80 мың АҚШ доллары болған. Бұл жерде атап өтер маңызды жағдай – «Алтын Қыран» қайырымдылық қорының осымен төртінші жыл қатарынан фильмдерді қазақ тіліне аударуда қаржылық көмек көрсетуі. Əсіресе, жас тар арасын да қазақ тіліндегі ор та қалып тастыру мақсатында дубляж далған жаңа фильмнің де қаржылай қолдаушысы осы компания. Голливудтық фильмдерді мем лекеттік тілге дубляждау жобасы аясында қазақ тіліне аударылған «Жаңа Өрмекшіадам: Кернеген қуат» фильмінің саундтрекін танымал рэпер Баста жазған. «Супергерой» саундтрегі фильмнің қазақ жəне орыс тілдеріндегі титр ларында ойналатын болады. Фильмді дубляждау жұмысы өткен жылдың қараша айында басталған. Басты кейіпкерлерді Өрмекші-адам туралы алғашқы фильмнің дубляжын жасаған Мерей Əжібеков (Өрмекші-адам), Əлима Қайырбекова (Гвен Стейси), Тынышгүл Сұлтанбердиева (Тетя Мэй) сомдайды. Сондай-ақ, фильмдегі басты жағымсыз кейіпкер – Электроны сомдаған Азамат Қанапия бұдан бұрынғы жобалардағы дауысы үшін Уолт Дисней тарапынан үздік деп танылғанын да айта кету керек.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Ермеков к-сі, 33, «Қарағанды полиграфия» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Смағұлов к-сі, 9 К, «Хабар-Сервис» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 201 715 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Венера ТҮГЕЛБАЙ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 6 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №294 ek

Profile for Egemen

23042014  

23042014  

Profile for daulet
Advertisement