Page 1

Бїгінгі нґмірде:

№206 (28429) 22 ҚАЗАН СƏРСЕНБІ 2014 ЖЫЛ

ЭКСПО ќўрылысы кестеден оза жїргізілуде

«БогатырьКґмірде» еѕбек етеміз» 4-бет Шаѕыраќтыѕ шыраќшысы 5-бет Партизан 6-бет «Егеменніѕ» ќоржынында – миллион 8-бет

● Өңір өмірі

Атыраудыѕ алмасы Жеміс аєашы аялай білсе тўзды топыраќта да ґсетіні дəлелдене тїсуде Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Халықаралық көрмелер бюросының Бас хатшысы Висенте Лоссерталесті қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Кездесуде ЭКСПО-2017 халық аралық көрмесін ұйым дастыру жəне өткізу жұмыстарына дайындықтың барысы талқыланды. Мемлекет басшысы аталған жұмыстар қатаң кестеге сəйкес жүргізіліп жатқанына тоқталды. – Сіздің сапарыңыз əрдайым зор маңызға ие, өйткені, ол бұдан арғы іс-қимылды реттеп, Қазақстан үшін аса маңызды іс-шараны өткі зуге уақтылы дайындалуға

мүмкіндік береді, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. В.Лоссерталес өз кезегінде көрме жобалары сəтті жүзеге асырылып жатқанын, оған оның жалпыұлттық ауқымы мен Қазақстан Президенті тарапынан көрсетіліп отырған ұдайы қолдау септігін тигізіп отырғанын атап өтті. – Құрылыс жедел қарқынмен, тіпті, кестеден оза жүргізілуде. Мен 25 жылдық жұмыс барысында нысандар құрылысының

Таєайындаулар

Мемлекет басшысының Жарлықтарымен: Ерлік Шəкірұлы Əли Қазақстан Республикасының Эфиопия Федеративтік Демократиялық Республикасындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі қызметіне; Қазақстан Республикасының Хорватия Республикасындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Аслан Есболайұлы Мусин Қазақстан Республикасының Босния жəне Герцеговина Республикасындағы, Черногория Республикасындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі қызметін қоса атқарушы қызметіне тағайындалды.

Тарихы бірдіѕ – маќсаты бір Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жаһандық жəне аймақтық қауіпсіздік төңірегіндегі саяси бастамалары, біздің еліміздің заманауи қатерлерге қарсы қадамдары мен Қазақстан-Венгрия ынтымақтастығының болашағы, соның ішінде, парламентаралық деңгейдегі өзекті мəселелер Мəжіліс Төрағасы Қабиболла Жақыповтың Венгрияға жасаған ресми сапары барысында кеңінен талқыланды. Қазақстан мен Венгрияны ортақ тарихи тамырластық, барлық салада байланысты кеңейтуге деген өзара мүдделестік, сырт қы саясаттағы көптеген ұқсас ұстанымдар байланыстырады. Сондай-ақ, сауда-экономикалық қатынасты нығайтудың да əлеуеті зор. Екіжақты ынтымақтастықты күшейтудің маңыздылығы Мəжіліс Төрағасы Қабиболла Жақыпов тың Венгрия Президенті Янош Адермен кездесуінде де ерекше назарға алынды. Жүздесу кезінде Мəжіліс Төрағасы Елбасының арнайы өкілі ретінде Янош Адерге Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақ стан ның 20172018 жылдарға БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшелігін қолдауға қатысты жолдау-хатын табыс етті. Осы

ретте Қа биболла Жақыпов: – Қазақстан Президентінің салиқалы саясатының арқасында біздің еліміз халықаралық деңгейдегі маңызды мəселелер талқыланатын беделді халықаралық үнқатысу алаңына айналып, əлемдік қоғам дастықтың салмақты қатысушысы ретінде өз орнын айқындады, – деді. Ал Венгрия Мемлекеттік жиналысының төрағасы Ласло Кёвермен кездесуінде парламентаралық ынтымақтастықты нығайту мəселелері тілге тиек етілді. Екі елдің спикерлері заңнама саласында бейінді комитеттер мен ынтымақтастық жөніндегі топтар арқылы барлық бағыттар бойынша тəжірибе алмасуға уағдаласты. (Соңы 2-бетте).

Кґѕіл айту жеделхатын жолдады Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев «Тоталь» компаниясының президенті Кристоф де Маржеридің қаза болуына байланысты оның отбасы мен жақындарына көңіл айту жеделхатын жолдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Жеделхатта К.де Маржеридің Мəскеудегі «Внуково» əуежайындағы ұшақ апатынан қаза тапқаны туралы хабарды Нұрсұлтан Назарбаевтың күйзеліспен қабылдағаны айтылған. «Кристоф де Маржери кəсіпқой маман жəне беделді басшы болатын, Қазақстан мен Францияның достық қарым-қатынастарын нығайтуға жəне еліміздегі энергетика секторын дамытуға зор үлес қосқан ірі тұлға еді», деп атап өткен Мемлекет басшысы. Соңында Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқының жəне жеке өзінің атынан марқұмның отбасы мен жақындарына шын ниетпен көңіл айтқан.

осынша тез жəне тиісті деңгейде жүргізілгенін ешқашан көр мегенімді айтқым келеді. Алдағы ЭКСПО-2017 көрмесі табысты өтетініне сенімдімін, – деді В.Лоссерталес. Халықаралық көрмелер бюросының Бас хатшысы ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесіне қатысушылардың бірін ші жиналысы ертеңге жоспарланып отырғанын хабарлады. Оған əлемнің түрлі елдерінен шамамен 140 өкіл қатысатын болады.

----------------------------------------Суретті түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

Бензин тапшылыєы болмайды

Кеше Үкімет отырысында жеңіл өнеркəсіпті дамытудың 2015-2019 жылдарға арналған кешенді жоспары қаралды, сонымен қатар, онда мұнай өнімдеріне қатысты елдегі қазіргі жағдай талқыланды. Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен отырыстың қорытындысына арналған брифингте мəлім болды. Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Брифингте мұнай мəселесіне қатысты Энергетика бірінші вицеминистрі Ұзақбай Қарабалин баяндады. Оның хабарлауынша, «ҚазМұнайГаз» компаниясы ағымдағы жылғы мау сым мен қыркүйек айлары аралығында еліміздің ішкі нарығына АИ-92 маркалы 68,8 мың тонна бензин жеткізген. (Соңы 2-бетте).

Атыраудың табиғаты жартылай шөлейтті, топырағы тұздылау келетіні рас. Ауа райы да көңілге қолайлы емес. Бірақ, қара талдан басқасы тамыр жаймайды дейтін пікірді тас-талқан ете бұзып, Алматы мен оңтүстік өңірлерде жайқалып тұратын алманың сан алуан түрін өсіруге бағыт ұстанғандар қатары көбейіп келеді. Демек, қауын, қарбызды былай қойғанда, Атыраудың тұзы бетіне шығып жататын топырағында алма да өседі екен. Мұны өздерінің бағбандық еңбегімен дəлелдеуге тырысқандардың бірі – «АтырауАгроӨнімдері» серіктестігінің ұжымы. Бұл серіктестіктің Атырау қаласынан 45 шақырым қашықтағы Сарайшық ауылының тұсында 150 гектарлық алма бағы бар. Серіктестік директоры Тамила Розметованың айтуынша, Волгоград ауыл шаруашылығы академиясында өсірілген алма ағаштары Атыраудың табиғатына тез жерсініпті. Қазір алқапқа өсірілген алма ағаштары тамшылату əдісімен суарылады. Əсіресе, «Богатырь», «Яндуковский», «Мельба» түрлерінен алынған өнім маңдайтердің өтелгеніне дəлел бола алады. Бақтағы алма түрлерін аялап өсіру үшін Сарайшық ауылының 20 тұрғыны тұрақты жұмыспен қамтылыпты. – Біздің алма бағымыз орналасқан алқаптың да топырағы тұздылау болғандықтан, бұрын мұнда түйенің сүйсініп жейтін шөбі өсіп тұрған. Сол себептен, алғашқыда алма түрлерін өсіруімізге ден қойғанымызда,

Суреттерді түсірген Рахым ҚОЙЛЫБАЕВ.

əрине, тəуекелге бел байлағанымызды жасыра алмаймын. Себебі, бағбандық кəсіп, оның үстіне алма ағашын баптау тынымсыз еңбекті қажет етеді. Біздің бұл кəсібімізге үрке қарағандар да кездесті. Дегенмен, ортақ мүддеге жұмылған əріптестерімнің ерінбейтін еңбекқорлығының жемісін бере бастағаны қуантады. Мемлекет тарапынан көрсетілген көмектің де əсері молынан тиді. Өйткені, алма бағының əр гектарына 450 мың теңгеден субсидия беріліп отыр. Биыл 200 тонна алма аламыз деген ойымыз іске асты, – дейді Тамила Розметова. (Соңы 2-бетте).

● Атамекен

Кереку ґѕірініѕ ќошеметі Биыл тамыз айында Ақтауға жұмыс сапарымен барғанында Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі сəт сапар тілеген «Менің елім – Мəңгілік Ел: Каспийден Алтайға дейін» экспедициясы ұйымдастырушылар үшін де, жастар үшін де маңызды. Елбасы Ұлытауда берген сұхбатында: «Заман өтеді, уақыт алға жылжиды. Бірақ, ата-бабамыздың жері осылай керемет болып қала береді. Осындай əулиелі жерден қуат алған халқымыз ата-бабалар жолымен жүреді деп санаймын. Ол жол – сара жол. Мəңгілік Елдің жолы!» – деген болатын. Еліміздің батыс өңірлерінен басталған, орталық, солтүстік жақтарына келіп жеткен этнографиялық экспедицияның автошеруі жеті облыстың жерінен өтіп, Кереку өңіріне, алдымен өндірісті Ақсу қаласына келіп жеткен еді. Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Жүрегі елім, жерім деп соққан жастардан құралған этнографиялық экспедицияның Павлодар облысына сапары Ақсу қаласынан басталды. Жақында ғана шаһардың туған күніне орай əлемдегі ең үлкен флешмоб ұйымдастырып,

Гиннестің рекордтар кітабына енген ақсулықтар экспедиция мүшелерін үлкен қошеметпен қарсы алды. Өндірістік салада да талай рекордтарға қол жеткізген энергетиктер қаласында мыңдаған жас қайнаған еңбектің ортасында өсіпжетіліп келеді.

(Соңы 5-бетте).

● Заманмен үндес заңғар басылым

Ар ілімін ардаќтаєан арда газет Аға газет – «Егемен Қазақстан» алғаш «Ұшқын», кейін «Еңбек туы», «Еңбекшіл қазақ», «Еңбекші қазақ», «Социалды Қазақстан», «Социалистік Қазақстан» атанды. Аты өзгергенмен халыққа жанашыр қалпы өзгерген жоқ, ағалығынан айныған емес. «Газет оқымасаң күллі дүниеде не болып жатқанын білмейсің... Газет оқымасаң, меңіреу, құлақсыз, саңыраусың» (Сəкен Сейфуллин). Бұл басылыммен мектепте оқып жүрген кезімнен таныспын. ҚазМУ-дің журналистика факультетіне оқуға түскеннен кейін достасып, айнымас серігіме айналды, авторының бірі болдым. Бұл – мен үшін əлі күнге дейін үлкен мəртебе. «Социалистік Қазақстанға» қарағанда, əрине, «Егеменнен» еркіндікті сезінеміз. Қазір əдеби көркем шығармаларға кеңірек орын беріліп, тілі мен стилі өзгерді, келісті тіл, кемел ой оқырмандарға жақындата түсті. Таптық емес, ұлттық газетке айналды, ұлттың ұйытқысы, бірліктің, бейбітшіліктің, туысқандықтың туы болды. Барымыз жарқырап көрініп, жоғымызды табудың жолдары көрсетілуде.

Таяныш боп талмайтын талпынғанға, Ақыл берді аһ ұрып алқынғанға. Дəріс алды кемелді басылымнан Диқан, ғалым, батырлар, ақындар да. Еліміздің ертеңін көре білген, Бірге жасап келеді Ол еліммен. Бүгінімді пайымдап шабыт алып, Тарихымды табамын «Егеменнен!» Тоқсан бес жыл ел кезіп жүргеніне, Жаңалық ап жетеді күнде еліне! «Ұшқын» еді бір кездер, Айналды енді Заңғар биік елдіктің мінберіне! Тілі сонда қазақтың тұнық таңдай, Ұлы сөздер айтады Ұлықпандай. Тигенінше қолыма Болып жүрем Ұлағатты ұстазымды ұмытқандай. Сонау жылдар – Ғұмыры басталғаннан Бойын оның кернеген асқақ арман. Асқарлардан көрініп асыл сөзбен, Жасқағанға жабырқап, Жасқанбаған!

Халыққа арнап бедерлі бар ғұмырын, Үйретумен келеді Ар ілімін. «Халық көзі, құлағы, тілі» – «Егемен», Ғұмырының тілеймін мəңгілігін! Серікбай ОСПАНҰЛЫ, ақын, Жамбыл атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты, Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының профессоры.

ҚОСТАНАЙ.

АҚПАРАТТАР аєыны ● Ұлттық қордан шағын жəне орта бизнесті қолдауға бөлінген 100 млрд. теңге толық игерілді. «Бəйтерек» ұлттық басқарушы холдингі» АҚ басқарма төрағасы Қуандық Бишімбаев көрсетілген қаржы 437 жобаны іске асыруға жұмсалғанын мəлімдеді. ● Тұрғын үйді жаңғырту бағдарламасы аясында биыл 140 үй жөндеуден өтті. Өңірлік саясат жəне мəслихаттармен жұмыс жөніндегі кеңесте Ұлттық экономика вице-министрі Қайырбек Өскенбаев атап өткендей, үстіміздегі жылғы 10 қазанда жергілікті атқарушы органдар бұл бағытта 17 млрд. 779 млн. теңгені игерген. ● Елімізде желтоқсан айынан бастап жаңа үлгідегі жеке куəліктер беріле бастайды. Үкімет сағатында Ішкі істер министрі Қалмұханбет Қасымов бұл куəліктің қорғанысы жоғары болатынын айтты. ● Биыл Астанада 800 мың шаршы метрге жуық тұрғын үй салынды. Астана қалалық статистика департаментінің мəліметіне қарағанда, үстіміздегі жылдың 9 айында елордада 6 366 пəтер пайдалануға берілген. Бұл – өткен жылдың есептік кезеңімен салыстырғанда 4,4 пайызға артық. ● Ұзындығы 64,4 шақырым «Алматы-БайсеркеТалғар» газ құбыры іске қо сылды. Алматы облысының əкімі Амандық Баталовтың айтуынша, бұл құбыр арқылы жылына 380 мыңға жуық халқы бар 60тан астам елді мекен «көгілдір отынмен» қамтылады. Жобаның жалпы құны – 7,8 млрд. теңге. ● Қарағанды облысында биыл 240 гектар жерге ағаш отырғызылды. Орман шаруашылығын дамыту мəселелері талқыланған облыстық кеңесте табиғи ресурстар жəне табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Шагурашид Мамалинов биыл аймақта ағаш отырғызу 2011 жылға қарағанда 2,4 пайызға артқанын жəне мемлекеттік орман қоры 91 957 гектарды алып жатқанын жеткізді. ● Оңтүстік Қазақстан облысының Түркістан қаласында 60 жəне 80 пəтерлік екі көпқабатты тұрғын үй пайдалануға берілді. «Қолжетімді баспана-2020» мемлекеттік бағдарламасы аясында салынған аталған үйлерге талай жылдан бері үй кезегінде тұрған түркістандық 140 отбасы қоныстанды. Бұл мақсатқа облыстық қазынадан 633 млн. теңге қаржы бөлінген. ● Үстіміздегі жылы Аты рау облысында 3 мыңнан астам адам жұмысқа орналасты. Облыс əкімі Бақтықожа Ізмұхамбетов «Жұмыспен қамту жол картасы-2020» бағдарламасы бойынша республикалық бюджеттен 3 600 млн. теңге бөлінгенін, бұл қаржының арқасында 3 108 адамды жұмыспен қамту мүмкін болғанын мəлім етті. Хабарлар үкіметтік, облыстық əкімдіктер сайттары мен «ҚазАқпарат» агенттігінің деректері негізінде дайындалды.


2

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

Бензин тапшылыєы болмайды (Соңы. Басы 1-бетте).

Тарихы бірдіѕ – маќсаты бір (Соңы. Басы 1-бетте). Қабиболла Жақыповтың атап өткеніндей, «Қазақстан-2050» президенттік стратегиясын жүзеге асыру қарсаңында парламенттер ара сындағы ын ты мақ тас тықты нығайтудың маңыздылығы арта түсуде. Кездесу иелері Миланда өткен «Азия-Еуропа» фору мының 10-саммиті аясында Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен Венгрия Премьерминистрі Виктор Орбанның арасында болған келіссөздердің маңыздылығына тоқталды. Мəжіліс Төрағасы біздің еліміздің Еуропалық одақпен ұзақ мерзімді жəне өзара тиімді ықпалдастыққа мүдделі екенін тілге тиек ете келіп, Қазақстан үшін Венгрияның стратегиялық əріптес əрі Орталық жəне Шығыс Еуропадағы одақтас мемлекет екенін атап өтті. Осы ретте Мəжіліс Төрағасы Қазақстанның Венгрия мен Орталық Азия арасындағы «көпір» болуға дайын екенін білдірді. Жүздесу кезінде халықаралық парламенттік ұйымдар бойынша

өзара қолдау жайына да баса назар аударылды. Мəжіліс Төрағасы венгрлік əріп тесін келер жылға жоспарланған ТүркПА 6-жиынына қатысуға шақыра отырып, Венгрия парламентінің Түркітілдес елдер Парламенттік Ассамблеясында байқаушы мəртебесіне ие болуымен құттықтады. Мəжіліс Төрағасы Венгрияның іскер топ өкілдерімен де тұщымды əңгіме өрбітті. «Жасыл» технологияны енгізуге жəне медицина, ауыз су саласында, инновациялық инженерлік технология мəселелерінде заманауи қа дамдар жасауға бағытталған компания өкілдері қазақстандық мəжілісмендер алдында өздерінің экономикалық жəне инновациялық жобаларын таныстырды. Қ. Жақыпов венгрлік кəсіпкерлерді қазақстандық əріптестерімен белсенді қарым-қатынас жасауға шақырды. Өйткені, осы жолда біздің еліміздегі қолайлы инвести циялық жəне іскерлік ахуал дың, Қазақстанның индус триялық-инновациялық даму бағдарламасының əлеуеті зор.

Сондай-ақ, Кеден одағы, Еуразиялық экономикалық одақ жəне ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі мүмкіндіктерін кеңінен пайдалануға болады. Кездесу барысында екі ел арасындағы сыртқы сауда айналымының көлемі былтырғы жылы 200 млн.доллардан, ал қазақстандық экономикаға венгрлік тікелей инвестиция көлемі 85 млн. доллардан асқандығы айтылды. Бүгінгі күні елімізде 50-ден астам ҚазақстанВенгрия бірлескен кəсіпорны жұмыс істейді. Қазіргі уақытта екіжақты ынтымақтастықты нығайту мақсатында Қазақстан-Венгрия Іскерлік кеңесі жұмыс істейді. Астанада «Венгрия сауда үйі» ашылған, екіжақты қарым-қатынас тарихында алғаш рет индустрия жəне инновация жөніндегі жұмыс тобы қызмет ете бастады. Мəжіліс делегациясы венгрлік қыпшақтар астанасы – Карцагта да болып, Дүниежүзі қазақтары қауымдастығына кіретін «Венгрия қыпшақтар одағы» өкілдерімен кездесті. Сəулебек БІРЖАН.

Дипломатиялыќ корпуспен кездесті Астанада Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов пен Жоғарғы Сот Төрағасы Қайрат Мəмидің Қазақстанда аккредиттелген халықаралық ұйымдар өкілдерінің қатысуымен дипломатиялық корпусқа арналған брифингі өтті. Брифингте Қазақстандағы құқық үстемдігінің қолданыстағы моделі мен сот жүйесі қызметінің негізгі мəселелері сөз болды. Ісшараға Жоғарғы Сот судьясы Ұлбосын Сүлейменова қатысты. Министр Е.Ыдырысов халықаралық World Justice Project ұйымының 2014 жылы жариялаған есебіне сəйкес Қазақстан құқық үстемдігі индексі бойынша 71 орынға тұрақтап, жақын орналасқан көршілес елдерден (Өзбекстан – 73, Қытай – 76, Қырғызстан – 78, Ресей – 80) алға шыққанын атап өтті. Посткеңестік елдер ішінен Қазақстаннан тек Украина ғана алға шыққан, бұл ел рейтингте 68 орынды иеленген. Рейтингке барлығы 99 ел енген. Е.Ыдырысов жиынға қатысушыларды ұлттық заңнаманы жаңғырту, құқық қорғау органдарының қызметін жетілдіру, халықаралық шарттардың нормаларын қолдану, визалық режімді жеңілдету, Қазақстанның Еуразиялық экономикалық одаққа кіруіне орай

нормативтік-құқықтық базаның үйлесімділігін реттеу туралы мемлекеттік органдардың атқарып жатқан жұмыстарымен таныстырды. Осы жұмыстардың барлығы бизнесті жүргізуді жеңілдету жəне еліміздің инвестициялық тартымдылығын арттыру үшін жасалып жатқандығы атап өтілді. Жоғарғы Сот Төрағасы Қ. Мəми өз сөзінде отандық сот төрелігі жүйесін жаңғырту, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін сотта қорғау тетіктерін нығайту бойынша атқарылып жатқан жұмыстар туралы айтты. Ұлттық сот жүйесі жұмысының негізгі бағыттары көрсетілді. Соған сəйкес, барлық бағыттар бойынша халықаралық, аймақтық жəне үкіметтік емес ұйымдармен өзара тығыз іс-қимыл орнатылған. Солардың ішінде БҰҰ-ның Қазақстандағы өкілдігі, БҰҰ Даму бағдарламасы, БҰҰ Балалар қоры (ЮНИСЕФ), Миграция бойынша халықаралық ұйым, ЕҚЫҰның Астанадағы орталығы бар. Еуропалық одақпен, Венеция

Ґзара ыќпалдастыќтыѕ мїмкіндігі зор Парламент Сенаты Төрағасының орынбасары Асқар Бейсенбаев БҰҰ Бас хатшысының Арнайы өкілі, БҰҰ-ның Орталық Азиядағы превентивті дипломатия жөніндегі аймақтық орталығының басшысы Мирослав Енчамен кездесті, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі. Тараптар Қазақстан мен Орталық Азия аймағының БҰҰмен өзара іс-қимыл мəселелерін, сондай-ақ, ынтымақтастықтың келешегін талқылады. Халықаралық терроризм мен экстремизмге, есірткі саудасы мен ұйымдасқан қылмысқа қарсы іс-қимылдағы Превентивті дипломатия орталығының үлесін жоғары бағалай келіп, А.Бейсенбаев орталыққа сарапшылар ресурстары жəне БҰҰ-ның басқа құрылымдарымен, сондай-ақ, халықаралық жəне аймақтық ұйымдармен өзара іс-қимыл мүмкіндіктерін пайдалана отырып, аймақтағы ықпалдастық үдерістеріне жəрдемдесуді ұсынды. А.Бейсенбаев Алматы қаласында БҰҰ-ның аймақтық орталығын құру жөніндегі Қазақстан Президенті Н.Назарбаевтың бастамасына жүздесушінің назарын аударды. «Біздің бағдарымыз Вена мен Бангкок арасындағы ауқымды кеңістікте БҰҰ-ның пəрменді жəне маңызды өкілдігінің болмауынан туындады. Бүгінде Алматыда БҰҰ ұйымдарының, бағдарламаларының, қорлары мен арнаулы мекемелерінің 18 өкілдігі жұмыс істейді, əрі олардың басым көпшілігі аймақтық жəне субаймақтық мəртебеге ие», – деді Сенат Төрағасының орынбасары. А.Бейсенбаев мейманды Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшылары съезі аясындағы жаһандық үнқатысудың қазақстандық жобасымен таныстыра келіп, дінаралық съезд бен БҰҰ Өркениеттер альянсын ортақ мақсат біріктіретінін атап өтті. М.Енча жаһандық тұрғыда ядролық қарусызданудағы, сондай-ақ, мəдениетаралық жəне конфессияаралық үнқатысуды ілгерілетудегі Қазақстан Президенті Н.Назарбаевтың үлесін жоғары бағалады.

комиссиясымен, Халықаралық ынтымақтастық бойынша герман қоғамымен, Халықаралық құқықтық ынтымақтастық қорымен, Фридрих Эберт атындағы қормен жəне Америка заңгерлері қауымдастығымен сындарлы серіктестік орнады. Сөзін қорытындылай келе, Қ.Мəми қазақстандық соттардың сот төрелігін жүзеге асыруда құқық үстемдігі қағидаты басшылыққа алынатындығын ерекше атап өтті. Соттар қызметінің құқықтық негіздері мен сот тəжірибесі сот төрелігін жүзеге асырудың халықаралық стандарттарын есепке ала отырып, үнемі жетілдіріліп келеді. Жоғарғы Сот судьясы Ұ.Сүлейменова өз сөзінде кездесуге қа тысушыларды азаматтық сот ісін жүргізуді жеңілдетуге бағытталған жаңа Азаматтық іс жүргізу кодексі жобасының жекелеген қағидаттарымен таныстырды. Кездесу соңында Жоғарғы Сот Төрағасы Қайрат Мəми мен Сырт қы істер министрі Ерлан Ыдырысов дипломатиялық корпус өкілдерінің сұрақтарына жауап берді. «Егемен-ақпарат».

Енді қазан-желтоқсан айларында АИ-92 маркалы 272 мың тонна бензин жеткізу жоспарланып отыр. Сонымен қатар, еліміздің шекарасында бақылау шаралары күшейтілген. Бұл шара республикадан жанармай өнімдерінің заңсыз шығарылуына жол бермеу мақсатында қолға алынған. Қазіргі таңда мұнай өңдеу зауыттарының өндірістік қуаты еліміздің ішкі нарығын ашық түсті мұнай өнімдерімен толық қамтамасыз етуге қауқары жетпейді. Зауыттар 100 пайызға жұмыс істегеннің өзінде республикадағы жанармай тапшылығы 30-40 пайызды құрап отыр. Ал ішкі нарықты жанармаймен қамтамасыз ету үшін ең біріншіден көрші Ресейден жəне басқа да елдерден экспорттауға мəжбүрміз. Ішкі нарық сұранысының бір бөлігі толлингтік бағдарлама аясында Қытайдан жанармай жеткізу арқылы жабылуда. Мəселен, 9 айда ашық түсті мұнай өнімі 285 мың тонна көлемінде жеткізілген. Бүгінде еліміздің жанармай нарығындағы ахуал біртіндеп тұрақталып келеді. Еліміздің бірқатар өңірінде жанармай құю бекеттеріндегі шектеу алынды. «Болашақта мұндай проблеманы шешу үшін мұнай өнімдері ішкі нарығын тұрақтандыру іс-шаралар жоспары əзірленді. Бірнеше күн бұрын энергетика саласын дамыту жөніндегі ведомствоаралық комиссия отырысында қаралды.

Мұнай өнімдері географиясын кеңейту шаралары қабылдануда», деді Ұ.Қарабалин. «Қазақстанның мұнай өңдеу зауыттарына қазіргі уақытта жүргізіліп жатқан жаңғырту жұмыстары 2016 жылы аяқталуы тиіс. Ал 2017 жылдан бастап біз өзіндік өндіріс есебінен ішкі нарықтың қажеттілігін толығымен қамтамасыз ететін боламыз», деп толықтырды сөзін бірінші вицеминистр. Сонымен қатар, ол өз сөзінде Энергетика министрлігі өңірлер шегінде мұнай өнімдерінің жеткізілуіне күнделікті мониторинг жүргізіп отыр ғанын баса айтты. Бір айта кетерлігі, жаңа жылға дейін бензин бағасы қымбаттамайды. Бұл – Ұзақбай Қарабалиннің болжамы. Оны брифинг барысында қойылған «кейбір жанармай құю стансаларының бензин қорын əдейі сақтап, қолдан тапшылық жасап, оны жанармай бағасы көтерілгеннен кейін сатуды жоспарлап отырғандар бар» деген ақпаратқа қатысты журналист сұрағына орай жауабында айтты. Ұ.Қарабалин өз кезегінде бұған тыйым салынбағанын, алайда бұл кəсіпкерлердің өзіне тиімсіз болатынын жеткізді. «Кейбір компанияларда бензин қоры бар, бірақ оны нарыққа шығармайды. Бұл, əрине, бизнес жүргізудегі айла-амал. Жанармай құю стансаларының қожайындары банктерден кредит алып, мұнай өнімдерін сатып алады да, белгілі бір уақыт сақтап, сосын

Теѕге баєамы орныќты

Бұл туралы кеше Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Ұлттық банк төрағасы Қайрат Келімбетов хабарлады. Ол елдің ағымдағы қаржылық жағдайы мен көпшілікті алаңдатқан сұрақтарға жауап беріп, бірқатар көрсеткіштерге тоқталды. Венера ТҮГЕЛБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

«Қазақстанның халықаралық резервінің жалпы көлемі 104 млрд. АҚШ долларын құрады. Оның ішінде Ұлттық қор 76,2 млрд. долларды құрап отыр», деді ол. Ал Ұлттық банктің халықаралық резервтері жыл басынан бері 13 %-ға артып, жалпы алғанда еліміздің халықаралық резервтері жыл басынан бері 9%-ға өскен. Сондай-ақ, ел экономикасындағы жылдық инфляция деңгейі қыркүйекте 7,4 пайызды құраған. Бұл Үкімет пен Ұлттық банк тарапынан жоспарланған 6-8 пайыз диапазонында тұр», деді Қ.Келімбетов. Брифингте проблемалы активтер мəселесі де көтерілді. Ол биыл Ұлттық банк екінші деңгейлі банктердің мерзімі өтіп кеткен займдарын төмендету бойынша бірыңғай саясатты бекіткенін еске салды. Нəтижесінде, жыл басынан проблемалы активтердің көлемі 4,9 трлн. теңгеден 4,2 трлн. теңгеге дейін немесе 740 млрд. теңгеге төмендеді. Банктер нашар несиелер деңгейін 15 пайызға дейін төмендету мақсатын орындайды деп күтеміз, деді ол. Сонымен қатар, Проблемалы несиелер қоры жұмысымен байланысты бірқатар банктермен тиісті шараларды өткізу жоспарланып отырғандығын атап өтті. «Атап айтқанда, бүгін республикалық бюджетті нақтылады. Ондағы өзгерістің маңызды баптарының бірі Проблемалы несиелер қорын 250 миллиард теңгеге

Ескі їйлер бўзылады Астанада 2017 жылға дейін апатты жағдайда тұрған 228 үй бұзылады. 2013 жылы 11 ескі үй бұзылып, 178 отбасы көшірілген болатын. Биыл Астанадағы апатты деп танылған үйлерден 400-ден астам отбасы көшіріледі. Бұл туралы Астана қаласы мəслихатының тұрақты комиссиясы отырысында мəлім болды. «2014 жылы Астанада апатты жағдайда тұрған 31 үйді бұзу жоспарланған. Бұл үйлердің тұрғындары – 463 отбасы

Сығанақ көшесі ауданына көшіріледі», делінген ақпаратта. Астана қаласында апатты жағдайда тұрған үйлерді бұзудың қанатқақты жобасын жүзеге асыру «Қолжетімді баспана-2020» бағдарламасы аясында жүзеге асырылатын болады. Қаланың аудандық əкімдіктері тұрғын үй қорына талдау жүргізіп, 1940-1970 жылдары салынған ескі үйлердің тізімін жасады. Инженерлік жүйелері мен негізгі құрылысы əбден тозған 228 үйдің одан əрі

Атыраудыѕ алмасы (Соңы. Басы 1-бетте). «АтырауАгроӨнімдері» серіктестігінің тұзды топырақта өсірген алмасының басым бөлігі Атырау қаласындағы базарларда сатылуда. Сонымен бірге, Атырауда өсірілді демесең, дəмі тіл түйіретін алма түрлеріне Батыс Қазақстан облысы кəсіпкерлерінің де сұранысы арта түсіп, биыл молынан сатып алыпты. Көршілес облыста Атыраудың алмасынан шырын дайындалады екен. Серіктестік басшылары алма бағы алқабының маңынан сауда нүктесін ашып, түрлеріне байланысты алманың əр килосын 200-250 теңгеден сатуды ұйымдастырды. Тұтынушыға алманың кептірілген түрін де ұсынды. Міне, осылайша, мұнайлы Атырауда да алма ағашының тамыр жайып, жемісін

нарыққа шығарады. Біз оларға қазір сатыңдар деп айта алмаймыз. Бірақ бензинді ұзақ уақыт сақтау шығынға батырады. Мен 1 қаңтарға дейін бензин бағасын көтермейміз деп болжап отырмын, сондықтан кейбіреулер бұл істе шығын көруі мүмкін», деді Ұ.Қарабалин. Энергетика бірінші вицеминистрі баспасөз мəслихатында, сондай-ақ газ саласына қатысты да айтып өтті. Бүгінде Қазақстанды газдандырудың бас сызбасы Үкіметке таныстырылған. Бұл – газбен жабдықтаудың экономикалық негізделген стратегиялық бағытын айқындайтын бағдарламалық құжат. Сызба Қазақстан Республикасы аймақтарын ұйымдастырудың бас сызбасымен байланыстырыла отырып əзірленді жəне оның құрамдас бөлігі саналады. Вицеминистрдің атап өтуінше, қазіргі уақытта еліміздің 16 өңірінің 10-ы газдандырылған. Оның ішінде республиканың барлық батыс жəне оңтүстік облыстары мен Алматы қаласы бар. «Газдандыру деңгейі Алматы облысында 19 пайыздан Маңғыстау облысында 99 пайызға дейін ауытқып тұр», деді бірінші вице-министр. «Бас жоспарды жүзеге асыру нəтижесінде 2030 жылға қарай газ тұтыну көлемі ішкі нарықта 11-ден 18 млрд. текше метрге дейін өседі. Инвестиция көлемі 656 млрд. теңге шамасында болады», деді ол. Ал Үкімет отырысында

бере тіні дəлелденіп келеді. «Аты рауАгроӨнімдері» серіктестігі алманы Махамбет ауданы аумағында өсіріп отырса, бұл істі өзге ауданда өрістетуді қолға алғандардың бірі – «қара алтынның» алғашқы тамшысы алынған Жылыой ауданында кəсіпкерлікті жан-жақты өркендетуді мұрат тұтқан ағайынды Балжігітовтердің отбасы. Олардың Ақтөбе өңірінен бастау алып, Жылыой ауданы аумағымен ағып өтетін Жем өзенінің бойынан алма бағын өсіруге қадам жасағанына екі жылдан асып барады. Осы мақсат үшін алынған 200 гектар жердің бір бөлігіне алма беретін 2000 түп жеміс ағашын отырғызды. – Əзірге бұл жобамызды жария еткіміз келмеген, – дейді бізбен əңгімесінде «Атырау-Сауда» ЖШС директоры

капиталдандыруға байланысты», деді Ұлттық банк басшысы. Ал банктік сектордың жиынтық активі 13,5 пайызға артып, 17 трлн. 542 млрд. теңгені құраған. Депозиттердің жалпы көлемі 12 трлн. 97 млрд. теңгені құрап, биылғы көрсеткіш 20 пайызға жуық мөлшерде өскен. «Қазіргі кездегі бір долларға 170-188 теңге дəлізі, рубльдің əлсіреуі мен мұнай бағасының төмендеуі сияқты факторлар теңге құнсыздануына жол аша ма деген жұртшылықтың алаңдауына себеп болып отыр. Алайда, бұл факторлар жаңа құнсыздануға əкеп соғатындай қауіпті емес. Өйткені, 170-188 теңге дəлізі əлемде болып жатқан елеулі өзгерістерді ескерген тепе-теңдік дəлізі болып табылады. Яғни, биылғы ақпандағы жүргізілген валюталық түзетулер қазіргі кезде байқалып отырған барлық өзгерістерді сол кезден-ақ ескерген болатын», деді Ұлттық банк төрағасы. Атап айтқанда, ол ақпандағы теңге бағамын түзету кезінде ресейлік рубльдің əлсіреуі, əлемдегі геосаяси ахуалдың қиындауы, мұнай бағасының төмендеуі, алдыңғы қатарлы əлемдік экономикалардың əлсіреуі секілді мəселелер негізге алынған. Брифингте қайта-қайта сөз болып, жұртшылықты алаңдатқан теңге құнсыздануын тағы да жоққа шығарған Қ.Келімбетов бұл туралы ақпараттарды қауесет деп атады. Өйткені, осыған дейін қабылданған баға дəлізі «қуатты тұрақтылық» артықшылығын беріп отырған көрінеді. пайдалануға жарамсыздығы анықталды. Қазіргі кезде арнайы ұйымдар аталған үйлерде техникалық тексеру жүргізуде. Шығарылған техникалық қоры тындылардың негізінде нысанда қалыптасқан жағдай жіті тексеріліп, объективті мəліметтер расталған жағдайда үйлер апатты деп танылады. Қолданыстағы заңнамаға сəйкес апатты жағдайда тұрған үйлердің иелері жаңадан салынған тұрғын үй кешендеріне көшіріледі. Бұл ретте берілетін аудан ескі үйдің ауданымен бірдей болады. «Егемен-ақпарат».

Əлімжан Балжігітов. – Бұлай етуіміздің өзін дік себебіне тоқталсам, жеміс ағаштарын баптау, күту үшін көбірек еңбектену қажет. Сол себептен, əзірге алма ағаштарын аздап егіп, жемісін терсек дейміз. Бəлкім, болашақта бұл жер молынан жеміс беретін ну орманға айналар деген үмітіміз бар. Атырау қаласында алмаға қоса өрік, шие секілді жеміс ағаштарының өнімін теріп, ауласын баққа айналдырып отырған жеке леген азаматтарды да білеміз. Тіпті, жеміс ағаштарын аудандарда да өсіретіндер бар. Мəселен, «Мерейлі отбасы» республикалық байқауына Атырау облысынан қатысқан Наурызғали Бешімовтің Құлсарыдағы үйінің ауласында алма ағаштары жайқала өсіп тұрғанын көрдік. Демек, жеміс ағаштары аялай білген адамға ғана өнімін беретін болғаны ғой. Атырау облысы.

қаралған тағы бір мəселе – жеңіл өнеркəсіпті дамыту жайында брифингте Инвестициялар жəне даму министрлігі Индустриялық даму жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік комитетінің төрағасы Аманияз Ержанов айтып берді. «Ағымдағы жылдың тоғыз айының қорытындысы бойынша, жеңіл өнеркəсіптегі өнім өндіру көлемі қазіргі бағамен алғанда 46 млрд. теңгеден асып түсті. Тарқатып айтар болсақ, тоқыма бұйымдарын өндіру 23,4 млрд. теңгені, киім өндірісі 19,8 млрд. теңгені, былғары мен былғары тектес өнімдерді өндіру 3,5 млрд. теңгені құрады», деді ол. А.Ержановтың айтуынша, ірі қара мал терісінен былғары өндіру өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 71 мың шаршы метрден 260 мың шаршы метрге дейін, яғни 3,7 есе өсті. Үй шаруашылығына арналған дайын тоқыма бұйымдары 1,2 есеге, машинамен немесе қолмен тоқылған тоқыма сырт киімдері 1,2 есеге артқан. 2010-2013 жылдар аралығында салада он төрт жаңа өндіріс пайдалануға берілген. Атап айтсақ, кешенді жоспар дың басты мақсаты өндіріс өсімі, елдің ішкі сұраныстарын қамтамасыз ету, шикізат өңдеуді арттыру, сондай-ақ, кəсіпорындарды жетілдіру, қолдау жəне дағдарыстан кейінгі сауықтыру болып табылады. Кешенді жоспар барлық мемлекеттік органдармен келісілген жəне министрдің бұйрығымен қабылданады.

«ЌазТрансОйл» даму серпінін саќтайды

Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде «ҚазТрансОйл» АҚ бас директоры Қайыргелді Қабылдин баспасөз мəслихатын өткізді. Ол Қазақстан мұнайын ішкі нарыққа жəне экспортқа тасымалдаудың сенімділігі үшін магистральды мұнай құбыры жүйесін дамытып, оған қолдау көрсету жөнінде əңгімеледі. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Жолдауында айтылған дəстүрлі өндіруші секторлардың тиімділігін арттыру жəне мұнай-газ саласының экспорттық əлеуетін сақтау туралы тапсырмасы қалай орындалып жатқандығына тоқталған бас директор, компанияның қол жеткізген табыстарын тəптіштеді. Сөйтіп, «ҚазТрансОйл» бəсекелестік қабілеті мен даму серпінін сақтай беретінін айтты. «ҚазТрансОйл» компаниясы осы жылдың тоғыз айында 46 млн. тонна мұнай тасымалдапты. «Бүгінгі таңда «ҚазТрансОйл» компаниясы мұнайды сыртқы жəне ішкі нарыққа тасымалдай отырып, өндіріліп жатқан мұнайдың 60 пайызын қамтып отыр. Қазақстанда жұмыс істейтін 80-нен астам мұнай өңдеуші компаниялар біздің қызметті тұтынушылар болып табылады. Еске алсақ, өткен жылы біздің компания елімізде өңделген мұнайдың 67 млн. тоннасын тасымалдаған еді. Ал биылғы тоғыз айда шамамен 46 млн. тонна мұнай тасымалдадық», деді ол жөнінде Қ.Қабылдин. Осы кезде компания капиталдық салымын 70 млрд. теңгеге жеткізіпті. Сондай-ақ, қолдағы жобалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін айтарлықтай капитал құяды екен. Мысалы, былтыр капиталдық салым 34 млрд. теңгені құраса, биыл ол 70 млрд. теңгеге жеткізілетінін жоғарыда айттық. Енді осы ақшаның 39 млрд. теңгесін жаңа жобаларға жұмсауды көздеп отыр. Компания басшысының сөзіне қарағанда, бұл жобаларға салынған инвестиция мемлекеттің, болмаса қарызға алынған қаржы емес, бұл компанияның өз ақшасы. Баспасөз мəслихатының барысында «Қазақстан Қытай» мұнай құбырының өткізу қабілетін ұлғайту шарасы туралы да айтылды. Өткен жылдың соңына қарай «Атасу-Алашаңқай» учаскесінің өткізу қабілеті жылына 20 млн. тоннаға дейін жеткізіліпті. Осы жобаны жүзеге асыру аясында қазақстандық мұнайды Қытайға экспорттауды ұлғайту ғана емес, сонымен қатар батысқазақстандық мұнайды отандық мұнай өңдеу зауыттарына тасымалдау мүмкіндігін қамтамасыз ету міндеті де алға қойылыпты. «Осыған байланысты қазіргі кезде «Қазақстан-Қытай» мұнай құбырына кіретін өзге де учаскелердің өткізу қабілетін ұлғайту жөніндегі жұмыстар жүргізіліп жатыр», деді компания басшысы. Кадрлық саясат кез келген ұйымның маңызды элементтерінің бірі болып табылады. «ҚазТрансОйл» АҚ-та осы тұрғыда бірқатар жақсы жобаларды жүзеге асыруда. Нəтижесінде, компанияның кадрлық саясаты кəсіпорындарда біліктілігі жоғары кəсіби мамандардың жұмыс істеуіне бағытталған. «Құбыр желісі көлігі мамандарының өз ерекшелігі бар, осыны ескере отырып, «ҚазТрансОйл» жоғары стандарттар бойынша өз кадрларын дайындайды. Осы мақсатта құрылған жəне компанияның Ақтау қаласындағы Батыс филиалында жұмыс істеп жатқан оқу-курс комбинаты кəсіпорын жұмысшыларын қайта дайындаумен жəне олардың біліктілігін арттырумен мақсатты түрде айналысып жатыр. Сондайақ, бұл курс жұмысшыларға бір-бірімен шектес мамандықтарды қосымша игеру мүмкіндіктерін береді», деді Қ.Қабылдин. Аталған компанияның басшысы, бүгінгі таңда өз қызметкерлерін алыс-жақын шетелдердің ең үздік жоғары оқу орындарында үнемі біліктіліктерін арттыруға мүмкіндік жасап отыратындарын да тілге тиек етті.


3

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

НЎРЛЫ ЖОЛ – БОЛАШАЌЌА ЖОЛ

Еліміздің бас қаласы күннен-күнге көркейіп, көріктеніп келе жатыр. Астананы абаттандыру мəселесінде қала көшелерінің жолдарын кеңейтіп, барған сайын көбейіп бара жатқан көліктердің кептелісін азайту мəселесінің маңызы зор. Бұл ретте соңғы жылдары қаламызда жол құрылысы жұмыстарының барынша қарқын алғандығын атап көрсету керек. Тек 2013 жылы ғана Астана қаласында 62,3 шақырым жол құрылысы жүргізілді. Оның ішінде 14,7 шақырым жаңа жол салынып, 10,6 шақырым қала жолдары түбірімен қайта жаңартылды. 24 шақырым көше жолдарына күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Сонымен бірге, барған сайын қанаты кеңейіп бара жатқан елордаға соңғы жылдары қосылған жаңа елді мекендерде 13 шақырым жол салынды.

Жарты єасырлыќ жўмыс

Ќозєалыс ќолайлы болуы їшін Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасымен қала əкімдігі көше жолдарын абаттандыру, көлік қозғалысын барынша оңтайландыру мақсатында кешенді шаралар белгілеп, үлкен бағдарламаларды жүзеге асыруда. Соңғы кезде осы бағдарламаны тиімді шешу мақсатында қаламызда көптеген жол айрықтары, бұрылыстар жəне бірнеше көпір іске қосылды. Үстіміздегі жылдың көктемінде елордадағы көше жолдарының жағдайына кешенді тексеру жұмыстары жүргізіліп, атқарылар істің ауқымы белгіленді. Осы тексеру қорытындысында жалпы ұзындығы 111 шақырымды құрайтын 128 көшенің жолдарын жөндеу жəне асфальт жабындыларының беткі қабаттарын алмастырып, қайта төсеу жұмыстарын жүргізу туралы шешім қабылдады. Сонымен бірге, бұл бағдарлама бойынша осы көшелер бойымен əлеуметтік нысандарға (балалар бақшалары, ауруханалар) баратын тұйық көшелерді абаттандыру жұмыстары кеңінен жүргізілді. Тұрғын үй кешендерінің айналасындағы жол бөліктеріне көлік тұрақтары үшін қалтарыстар жасау шаралары іске асырылды. – Биылғы жылы атқарылатын кешенді жолқұрылыс жұмыстары ауқымында Сейфуллин – Бейсекова көшелеріндегі жол бөлігінің құрылысы ерекше ауқымды міндет болып табылады. Бұл жоба бойынша біз Сейфуллин көшесінен Тілендиев көшесіне дейінгі жол құрылысын салуымыз керек. Алматы көшесіндегі жол құрылысы да мемлекеттік бағдарламаға кіретін үлкен жоба. Жалпы алғанда, біз екі жыл ішінде осы көшелердің жолдарын толық абаттандырып, Алматы-2 көшесінен Тілендиев көшесіне тура шығу, одан Бейсекова көшесіне шығатын жолдарды пайдалануға береміз. Сонымен бірге, биыл №67 мектепке жол ашамыз. Тархан, Жəнібек, Иманов көшелері арқылы жүретін көлік тасқынын азайту үшін кешенді жұмыстар атқарылды. Күйші Дина көшесі қаладағы жол қатынасын тиімді реттейтін маңызды көшелердің бірі болып саналады. Бұл көшенің бойында бірқатар əлеуметтік нысандар, мектеп, шіркеу орналасқан. Сондықтан бұл көшенің негізгі көлік жолын жасаумен бірге, аулаларға кіретін жол кесінділерін реттеудің маңызы зор. Осы үлкен көшені толық абаттандыру арқылы біз көлік қатынасын оңтайландырумен қатар, қаламыздың сəулетін көріктендіруге де үлес қосамыз, – дейді қалалық автомобиль жолдары жəне жолаушылар көлігі басқармасының басшысы Рəшит Аманжолов. Елордада жол-көлік инфрақұрылымын дамыту мақсатындағы кешенді бағдарлама шеңберінде ескірген су құбырлары, кəріз жүйелері мен электр желілерін алмастыру мақсатында ауқымды міндеттер белгіленді. Атап айтқанда, осы бағдарлама аясында 4 жыл ішінде қаламызда 232,38 шақырым жол жəне 900,9 шақырым инженерлік желілер құрылысы салынуға тиіс. Бұл қаламызда бұрын-соңды қолға алынбаған өте ауқымды жоба. Тек биылғы жылдың өткен мерзімінде қаламызда 25,27 шақырым жол салынып, пайдалануға берілді. Оның ішінде 15,07 шақырым жол жаңадан қосылған тұрғын алаптарында салынса, 9,24 шақырым жол қайта жаңғыртылды. Ал 48 шақырым жол күрделі жөндеуден өткізілді.

Елордада жол-көлік инфрақұрылымын дамыту мақсатында соңғы уақытта іс жүзіне асырылған ауқымды жобалардың бірі жалпы ұзындығы 35 шақырымды құрайтын кіші айналма жолдың құрылысы екендігі даусыз. Қазірге дейін бұл күрделі жол учаскесінің 22 шақырымы салынып, пайдалануға берілді. Кешенді жоба қолға алынғаннан бергі уақыт ішінде 18 жол айрығын, суағарлар мен көпірлер құрылысын салу жұмысы жүзеге асты. 8 ірі жол нысандарының құрылысы пайдалануға берілді. Бұл аса ауқымды инфрақұрылымдық жоба 2016 жылы толықтай іске қосылады. Сондықтан осы жоба ауқымында қаламызда əлі бірқатар жол нысандары салынбақ. Өткен жылы кіші айналма жол құрылысы шеңберінде Бейсекова көшесі бойымен Есіл өзені арқылы жаңа көпір пайдалануға беріліп, тың жол қозғалысы ашылды. Бұл жол Сарыарқа, Тұран даңғылдары бойымен көлік тасқынын 40 пайызға жеңілдетті. Осы орайда Абылай хан даңғылына дейінгі №14 көше, Тілендиев даңғылына дейінгі Бейсекова көшелері бойымен көліктер жолы қамтамасыз етілді. Қорыта айтқанда, кіші айналма жол құрылысы аталған көшелерден басқа Бөгенбай батыр, Абылай хан, Құдайбердіұлы, Жеңіс, Момышұлы даңғылдарындағы, Қорғалжын тасжолының бойымен жүретін көлік тасқынын азайтуға мүмкіндік берді. Соңғы уақытта Орынбор көшесі жəне Сарыарқа даңғылы бойындағы Есіл өзені арқылы салынған екі көпірге күрделі жөндеу жұмысы жүргізілді. Көпір құрылысы қаламызда соңғы жылдары қарқынды жүргізілді. Есіл өзені арқылы салынған көпірлер арқылы елорданың сол жəне оң жағалауларына көлік қатынасы жақсартылды. Жалпы алғанда, Астана қаласының іргетасы қаланғаннан бері жаңа 17 көпір салынып, пайдалануға берілді. Жоғарыда айтылған Сарыарқа даңғылы бойынша Есіл өзені арқылы салынған жаңа көпірдің ұзындығы 225 метрді құрайды. 8 қатар көлік жүретін жолағы бар бұл көпір арқылы тəулігіне 100 мың автокөлік өтеді. Көпір құрылысының қаншалықты күрделі əрі жауапты екендігі Есіл өзені арқылы салынған М-3 көпірін пайдалануға беру барысында ерекше көрінді. «Казмостдорстройсервис» ЖШС бұл көпірді үлкен жауапкершілікпен жүзеге асырды. Көпірдің жалпы ұзындығы 892,1 метрді құрайды. Көлік жүретін 8 жолақтан тұратын көпірдің ені 30 метрден асады. Оның жалпы салмағы 3860 тоннаны құрайды. Бұл кешенді көпір құрылысын салуға 7,614 миллиард теңге қаржы жұмсалған. Бүгінде қаламыздағы осы көпірлерді тиімді пайдалану жəне абаттандыру мақсатындағы жұмыстар жүйелі жүргізілуде. Астана қаласының шеткері аймақтарының инженерлік, жол-көлік инфрақұрылымын дамыту жəне абаттандыру мақсатында 2020 жылға дейінгі кешенді бағдарлама іс жүзіне асырылуда. Бұл ауқымды жоба шеңберінде бірқатар ірі жұмыстар жүзеге асырылды. Бағдарлама шеңберінде тек 2011-2013 жылдар аралығында қаламыздың шеткері аймақтарында 72,65 шақырым жаңа жол құрылысы салынып, 120,4 шақырым инженерлік инфрақұрылым желілері пайдалануға берілді. Еліміздің бас қаласын одан əрі сəулеттендіру мақсатында көше жолдарын салу жəне жол құрылысын жақсарту мақсатындағы жұмыстар одан əрі жалғасуда.

Ұлан-ғайыр Қазақ даласын игеруде автомобиль жолдарын салу мəселесін шешу үшін 1959 жылы Бүкілодақтық мемлекеттік жол ғылыми-зерттеу институтының (СоюздорНИИ) Қазақ филиалы құрылғаны белгілі. Содан бері де 55 жыл өтіпті. Бағдат ТЕЛТАЕВ, «Қазақстан жол ғылыми-зерттеу институты» АҚ президенті, техника ғылымдарының докторы, профессор.

Егемен ел болып, Қазақстан Республикасы атанған тұста Бүкілодақтық ғылыми-зерттеу институтының Қазақ филиалы, 1992 жылы «Қазақстан жол ғылыми-зерттеу институты» (Қазжол ҒЗИ) болып қайта құрылған еді. Содан бастап институт ғалымдарының барлық жаңалықтары мен еңбектері сарапталып бір жүйеге келтіріле бастады. Институт тара пынан автомобиль жолдары мен көпірлердің отандық жүйесі құрылды. Жинақталған деректер негізінде 2006 жылдан бері қозғалыс қарқындылығы мен құрамын анықтау, жолдың техникалық күйін бағалау, ақаулардың түрлері мен олардың пайда болу себептері жəне оларды жою бойынша ұсыныстар əзірлеу сияқты жауапты шаралар нормативтік құжаттарда, заманауи заңнамалармен бекітіле бастады. Нəтижесінде республикалық маңызы бар жолдар туралы барлық деректер жинақталған мəліметтік банк пайда болды. Осы игі бастама 2010 жылы көпір құрылыстары бөлімінің қызметкерлері тарапынан да қолдау тауып, көпір құрылыстарын жөндеу, қалпына келтіру жұмыстарын,

қаржыландыру көлемін жоспарлауға мүмкіншілік беретін Көпірлерді басқару жүйесі (КБЖ) бағдарламасы жасалды. Соңғы жылдардағы жол саласына бөлініп отырған қомақты қаржының бір бөлігі жол ғылымын дамытуға жұмсалып отырғандығының арқасында, 2009 жылдан бастап 4704 шақырым автомобиль жолдарына жəне 818 көпір құрылыстарына сараптаулар (диагностика) жүргізілді. Биыл заманауи компьютерлермен жəне бейнебақылау құрылғыларымен жабдықталған жылжымалы лаборатория сатып алынып, соның арқасында тек үстіміздегі жылы жалпы ұзындығы 1362 шақырым республикалық маңызы бар автомобиль жолдарын құжаттау (паспорттау) жұмыстары атқарылды. Біздің институт еліміздегі жолқұрылыс материалдарының сапасын анықтау мен бағамдауда көшбасшы ретінде танылған. Мəселен, институтта əлемдік деңгейдегі, электронды құралдармен жабдықталған, жолқұрылыс материалдарын сынақтан өткізіп, сапа сертификаттарын беру құкығы бар жол зертханасының жұмыс атқарып тұрғанын айтуға болады. Материалдық база мен зертхананы жабдықтау барысында, 2008 жылдан бері битумдар мен асфальт-бетондарға сынақ жүргізуге арналған АҚШ, Ұлыбритания, Германия, Голландия мен Ресей

мемлекеттерінен ең соңғы үлгідегі құралдар мен жабдықтар сатып алынуда. Бұл құрал-жабдықтар зерттеулер мен сынақтарды барынша шынайы, табиғи жағдайларға жақын жүргізуге мүмкіндік береді. Мемлекеттік стандарттардың талабына сай, автомобиль жолының көліктік-пайдалану көрсеткіштерін толығымен зерттеуге арналған жылжымалы кешенді зертхана 2014 жылдан бастап іске қосылды. Қазіргі таңда Қазақстанның жол саласында инновациялық технологияларға, оның ішінде кіші жасанды имараттарды салуға арналған гофра пішіндегі металдан жасалынған көпірлерге қызығушылық артуда. Осы инновацияларды құрылысқа кеңінен енгізу мақсатында институт тарапынан «Автомобиль жолдарындағы жасанды имараттарға гофралық металл құрылымдарын салуды жобалау бойынша ұсынымдар» жасалынды. Сонымен қатар, гофралық металл құрылымдарын су өткізгіш құбыр ретінде пайдалануға типтік жобалар ұсынылды. Сол сияқты, Қазақстан нарығында құрылыс материалдары мен жаңа заманауи механизмдердің көптеп пайда болуы жəне оны кезек күттірмей құрылысқа пайдалану сұранысы нормативті бағаларды белгілеуді талап етті. Бұл үшін институтта ғылыми-зерттеу əдісімен – хронометражды жəне есептеуаналитикалық жолымен жол құрылысының технологияларының жаңа түрлеріне нормалар мен бағалар əзірлеу бойынша жұмыстар атқарылды. Оған қоса автомобиль жолдарын пайдалану кезіндегі шығындарды азайту үшін институтта қаржыландыру нормативтерін қайта қарау шаралары іске асырылып, оның ішінде жолды пайдалану, күту, көгалдандыру шаралары басты назарда тұр. 2009 жылы «ҚазжолҒЗИ» АҚ канадалық SNC «Lavalin» компаниясымен біріге отырып, Бүкілəлемдік даму банкі тарапынан қаржыландырылған, «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық транзиттік дəлізінің Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда жəне Ақтөбе облыстарындағы бөліктеріндегі қайта салу жобасына бақылау-басшылық жасауды жүзеге асырды. Институттың қабырғасынан жол саласы мамандарын қайта даярлау үшін Оқу орталығы ашылған. Сегіз жылдан бері Оқу орталығында жол қызметінің 11 бағыты бойынша

автожол саласының 867 қызметкері өз біліктіліктерін арттырды. Институттағы кітапхана қорында 13 мыңға жуық кітап, оқу құралдары, нұс қаулықтар, мұражай қорында 1959 жылдан бастап институт тарапынан əзірленген жол саласының түрлі бағыттары бойынша 6 мыңға жуық ғылыми-зерттеу жұмыстары сақталуда. Он жылдан бері «ҚазжолҒЗИ Жаршысы» ғылыми-тəжірибелік журнал жарияланып келеді. «ҚазжолҒЗИ» АҚ – ірі халықаралық жəне республикалық конгрестердің, симпозиумдардың жəне конференциялардың тұрақты қатысушысы Институттың жетекші мамандары Ғылыми-сараптамалық кеңестің жəне ТМД елдері жолшыларының үкіметаралық кеңесінің жұмыс тобына мүше. Оған қоса институт Бүкілəлемдік жол ассоциациясының (PIARC), ал екі жылдан бері Топырақтар механикасы жəне геотехникалық құрылыстар бойынша халықаралық қоғамның (ISSMGE) қауымдастығының мүшесі. Соңғы жылдары институт Қазақстан автожолшылары қауымдас тығы тарапынан автомобиль жолдарын жобалау, салу жəне пайдалану шеңберіндегі ең үздік ғылыми-техникалық жұмыстары үшін марапатталып жүр. Мəселен, тұрақты 120 маманы бар біздің ұжым биыл «Сала көшбасшысы-2014» ұлттық сертификатымен марапатталса, Ресей, Қазақстан, Украина, Беларусь жəне Əзербайжанның бизнес-рейтингі ұлттық одағының Алтын медаліне лайық деп танылды. Институт мамандары тəжірибе алмасу мақсатында, жақын жəне алыс шетелдер мамандарымен тығыз байланыста. Соңғы кездері институт зертханасы айтарлықтай жабдықталып, ғылыми-зерттеулерді тереңірек жүргізуге арналған техникалық құралдардың заманауи үлгілеріне ие болуда. Сонымен бірге, жолды пайдалану кезеңдеріндегі, техникалық жай-күйіне диагностика жүргізуге арналған арнайы көп функциялы жылжымалы зертхана мен автомобиль жолдарын құжаттауға арналған жылжымалы кешен сатып алғанын жоғарыда атап өттік. Қорыта айтқанда, институт ұжымы болашақта да жол саласының ғылыми мəселелерін əлемдік деңгейде шешуге ұмтыла бермек. АЛМАТЫ.


4

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

БІЗ – ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАРМЫЗ!

Бұл күндері Екібастұздың «Богатырь-Көмір» серіктестігінде 7280 адам жұмыс істейді. Оның ішінде: орыстардың үлесі – 49,2 пайыз, қазақтар – 30,9, украиндар – 9,2, немістер – 2,8 пайыз, қалғандары басқа ұлт өкілдері. Кəсіпорындағы мемлекеттік тілді дамыту бөлімінің басшысы Манар Ерботинаның айтуынша, компания жұмысшы-қызметкерлері бір ғана ортақ мақсат-мүдде үшін еңбек етуде. Ол – өздері өмір сүріп отырған Қазақстан атты жеріміздің тыныштығы, еліміздің амандығы, бірлік, ынтымақтастық аясында отбасын ұйытып, лайықты ұрпақ тəрбиелеп өсіру. Компанияның бас директоры Виктор Щукиннің басшылығымен жүзеге асып келе жатқан бұл кең тынысты, берекелі тірлік, əрине, Елбасы Жолдауларынан бастау алса, ел бірлігін сақтауды басты ұстаным етіп келе жатқан негізгі

аспаптар сияқты дүниелер бар, барлығы 300-ге жуық жəдігер жинақталыпты. Жобаның авторы, «Богатырь-Көмір» ЖШС тілдерді үйрену жəне қолдану жөніндегі топ басшысы М.Ерботинаның бұл ісі өзгелерге үлгі боларлықтай. – Қазір кəсіпорында қазақ тілін 300-ге жуық өзге ұлт өкілдері үйренуде. Елбасы жуырда Ұлытаудағы сұхбатында: «Өзіміз қазақша сөйлеуіміз керек. Біз тілімізді құрметтей білуіміз керек. Тілді қолданып, батыл сөйлеуіміз керек...», деп атап көрсетті. Өкінішке қарай, арамызда ана тілін білмейтін қандастарымыз да жүр ғой. Олар осы Елбасы айтқан ойлы сөздерді түйсінсе ғой деп ойлайсың, – дейді тіл жанашыры М.Ерботина. Сөйтіп, жыл соңында қазақ тілін оқытудың бастапқы деңгейін аяқтағандардан емтихан алынып, сертификат табысталып, тіпті, сыйақы берілетін көрінеді. Кəсіпорында, қала көлемінде өткізілетін іс-шараларда қазақ тілін үйренуші кеншілер, жұмысшылар, қызметкерлер қазақ тілінде əн шырқап, би билейді. Күнделікті жұмыс барысында да Татьяна Шевченко, Ольга Дмитриева, Оксана Кусенбаева, Евгений Иваньков, Лидия Нападовская, Игорь Попович, Виталий Лось, Иван Трауд, Ольга Абакумова, Алексей Андреенко сияқты компания қызметкерлері қазақ тілінде сөйлесуге төселіп қалыпты, мемлекеттік тілде өтетін барлық іс-шараларға белсене атсалысуда. Бұл мемлекеттік тілді үйрену керек, білу керек екеніне бүгінгі таңда елімізде өмір сүріп жатқан өзге ұлт өкілдерінің де көзі жете бастағаны деуге болады. Айтпақшы, жыл сайын

«Богатырь-Кґмірде» еѕбек етеміз»

– дейді достыєы мен бірлігі жарасќан 43 ўлттыѕ ґкілдері Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан».

тапсырмаларымен де тығыз байланысты. Алып кеніштегі үлкен еңбек ұжымы Елбасының «Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» бағдарламалық мақаласында айтылған барлық міндеттерді жүзеге асыруға атсалысуда. Сонымен қатар, «БогатырьКөмір» ЖШС-інде тек қана өндірістік мəселелер, яғни көмір өндіру, көмір жөнелтуден басқа рухани, мəдени салаларға да көп көңіл бөлінген. Əртүрлі ұлт өкілдерінің бастарын қосып өткізілетін түрлі мəдени шаралар, ойынсауықтар өндірісте мол өнім өндіруге оң ықпал етіп қана қоймай, кеншілерге көтеріңкі көңіл күй сыйлайтыны сөзсіз. – Мысалы, кеншілер, жұмысшы, қызметкерлермен бірге, бас директор Виктор Щукин өзі бастап, мемлекеттік тіл – қазақ тілін үйренуде, – дейді М.Ерботина. – Кəсіпорында мемлекеттік тілді үйрететін бірнеше топтан тұратын арнайы бөлім ашылды. Мақсат – тіліміздің өндіріс орындарында, зауыттарда қолданылу аясын кеңейту. Бөлім жұмысына кəсіпорынның жеке құрам жəне əлеуметтік саясат жөніндегі директоры Еркен Рахманқұлов басшылық жасайды. Былтыр қыркүйек айында «Богатырьде» халқымыздың салтдəстүр, өмір, тыныс-тіршілігін өзге ұлт өкілдеріне таныстыратын «Этномəдениет музей бөлмесі» ашылды. Біздің де музейді көріп, таң-тамаша қалғанымыз рас. «Этномəдениет» музей бөлмесінің безендірілуі ғажап. Өткен ғасырға еріксіз жетелеп əкетеді. Кəсіпорын бұл ғажайып бөлмені жабдықтау үшін 8 миллион теңге қаржы бөліпті. Музей кеншілер, кəсіпорын қызметкерлері үшін таптырмас құндылық. Қазақ батырларының сауытсайманы мен қару-жарақ түрлері, ұлттық киімнің бай үлгілері, əйелдердің ерекше зергерлік бұйымдары, музыкалық

кəсіпорын кеншілері, жұмысшылары, қызметкерлері Баянауылда демалады. Арнайы жеке «Березка» демалыс үйлері салынған. Сұлу табиғаты таңдай қақтыратын көркем жерде жүріп қазақ тілін үйрену бір ғанибет болса керек. Биыл кəсіпорын қызметкері Татьяна Шевченко: – Жасыбай көлінің жағасындағы демалыс орнына барып, сол жерде сабақ өткізсек қайтеді? – деп өз ойын білдіріпті. Қазақ тілін оқытып, үйретіп жүрген жас маман Жəмила Əсімова саяхат-сабақты ұйымдастырады. Баянауылда туған Мəшһүр-Жүсіп, Жүсіпбек Аймауытов, Сұлтанмахмұт Торайғыров, Қаныш Сəтбаев сынды ғұлама адамдардың өмірі жəне шығармашылығымен танысады. Қазақ тілінің өндіріс ортасына енуіне қолдау жасап жүрген жеке құрам жəне əлеуметтік саясат жөніндегі директор Еркен Рахманқұловты, əлеуметтік

даму басқармасы директорының міндетін атқарушы Сергей Колодубті, кəсіподақ төрағасының міндетін атқарушы Алексей Макушинді атауға болады. Құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі бастығының орынбасары Ольга Хозяшеваның ұйытқы болуымен кəсіпорын қызметкерлері бір-бірімен қазақ тілінде амандасып, хал-жағдайларын, көңіл-күйлерін сұрасады. Ал «Богатырь-Көмір» ЖШСнің мемлекеттік тілді үйрену бөлімі ұйымдастыратын мерекелік руханимəдени шаралардың маңыздылығы сол, көмір өндірісінде еңбек етіп жүрген өзге ұлт өкілдерінің қазақ тілінде өлең оқып, əн айтып, ұлттық биімізді билегенін көріп, қазақпен тілегі де, мұраты да бір екеніне ырза боласың. Елбасы ылғи да айтатын бірлік деген осы. Павлодар облысы, Екібастұз қаласы.

«Айналайын, сенен атамекенім!» Мен – чех қызымын. Əкем Владимир Украинаның Запорожье облысында дүниеге келген, бес ағайынды болыпты. Бəрі де немістер жаулап алғанда, Чехияға, Германияға еріксіз айдалып кеткен. Соғыс біткеннен кейін əкемді Қазақстанға жібереді. Он алты-он жеті жасар жасөспірім бауырларынан осылай көз жазып қалады. Осында келгеннен кейін анам Людмила Петровнамен танысып, отбасын құрады. Анамның əкесі Петр Дойчевтің ұлты болгар, Кеңес өкіметіне қарсы шпиондық жасадың деген сылтаумен Челябі облысындағы Тройцк қаласына жер аударылады. Кейін əкем Владимир полк баласы ретінде əскери қызмет атқарған ағасы Викторды, Балтийск қаласына тұрақтаған інісі Михайлды Қызыл Крест қоғамы арқылы тауып, араласып тұрды. Ең үлкен ағасы мен қарындасын таба алмады. Тəуелсіздіктің таңы атысымен өзге ұлттардың тарихи отанына оралуына жол ашылды. Чехия үкіметі осындағы чехтардың атамекеніне қайтуына барлық жағдайды жасады, арнайы ұшақ жіберіп, отандастарын алдырғаны да есімде. Мен ол кезде жылы орнымды суытуды ойлаған емеспін. Алайда, 2006 жылы Чехияға қоныс аударуды шештім, сөйтіп, қыздарым Юля мен Златаны алып, осы елдің бір қаласына көшіп бардым. Өзім Бедржих Сметана атындағы өнер мектебіне жұмысқа тұрдым. Өнер мектебінің басшылары кəсіби шеберлігімді бағалап, ешқандай сынақсыз қабылдады. Алайда, балаларым жерсінбеді, жаңа ортаға үйрене алмады. Қыздарым: «Сіздің

жұмысыңыз бар, осында қалыңыз, біз туған жеріміз – Қазақстанға, Ақтөбеге қайтамыз», деп қыңқылдап қоймады. Ананың бар тілегі мен үміті балаларының үстінде жүрмей ме. Сөйтіп, араға жыл салып, туған қаламыз Ақтөбеге қайта атбасын тіредік. Сол жақта сатып алған жеңіл автокөлігімен 6 күн жүргенде ешқандай да көңілдерімізде бөтен ой болған емес, мұнда құшақ жая қарсы алатын достарымыз бен əріптестеріміз бар екеніне сенімді болдық. Ел шетіне кіргендегі қыздарымның қалай қуанғанын тілмен айтып жеткізу қиын. Чехияда болған бір жылда үлкен қызым Юля Прагадағы Карлов университетінің чех тілі курсында оқып, тіл үйреніп алған. Юляны бұрынғы жұмыс істеген жері «Лад» ЖШС сөзге келмей қабылдады. Ол, сондай-ақ, «Мұғалім» жеке мектебінде чех тілінен сабақ береді. Юля кезінде осы №2 балалар музыка мектебінде фортепиано класы бойынша білім алып, «Супер Стар» байқауына қатысып, əн айтып, облыстық байқаудың бірінші турынан өткені бар-ды. Ал, Златам музыкадан гөрі компьютерге құмар, кітап оқуға ынталы. Өзімді бұрынғы еңбек ұжымым №2 балалар музыка мектебі құшақ жая қарсы алды. Бірде-бір əріптесім жылы жер іздеп кетіп едің ғой деп бетіме басқан емес, қайта орталарына оралғаныма қуанды барлығы. Мен қаладағы Тұрғындар қалашығы ауданында туып-өстім. Осы №2 музыка мектебінің фортепиано класы бойынша тəмамдадым. Қаладағы музыкалық

училищені бітіріп, Мəртөк ауданындағы музыка мектебінде еңбек жолымды бастадым. Бір жылдан кейін осы №2 музыка мектебіне ауыстым. Кезінде Ақтөбе мемлекеттік педагогикалық институтының орыс тілі жəне əдебиеті факультетін бітіргенмін. Міне, арадағы бірер жылды қоспағанда отыз жылдан астам осы мектепте фортепианодан сабақ беріп келемін. Шəкірттерімнің алды осы мектепте ұстаздық етуде. Мен чех этномəдени бірлестігінің жұмысына да белсене араласамын. Орталық мүшелері Қазақстан халқы Ассамблеясы облыстық филиалы ұйымдастырған көпшілік-мəдени шаралардан сырт қалмайды. Орталыққа «Достық» үйінен бір бөлме бөлінді. Біз осындағы өзге этномəдени бірлестіктермен тығыз байланыста жұмыс істейміз. Адамға кіндік қаны тамған топырақтан ыстық жер жоқ екен. Қаншама, өркениетті болса да Чехияға қыз дарымның бауыр баса алмауын осы жағынан түсінемін. Туған жердің тартылыс күші деген осы шығар, бəлкім. Отанымызға қайта оралғанда, туған Қазақстанымызды сағынып қалға нымызды аңғардық, арайлы Ақтөбеміздің ауасын кеудемізді кере жұтып, көкірегіміз кеңіп сала берді. Туған жерден бір жыл болса да жырақта тұру оның бізге қаншалықты қымбат екенін бұрынғыдан гөрі сездіре түсті. Ольга САВИНА, чех этномəдени бірлестігінің мүшесі.

Ақтөбе облысы.

Ґнеріѕ ґрге самєасын, сары ќыз Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Сағатулла аға Дашаны алғаш рет автобуста көріп, үлбіреген сүйкімді қыздың үлкенге деген ізетіне қатты риза болыпты. Əсіресе, орыс қызының «Аға, отырыңыз!», деп орнынан ұшып тұрып, таза қазақша тіл қатқанына аңтаң қалады. Əрине, бүгінде елімізде мемлекеттік тілде еркін сөйлейтін жастар аз емес. Əсіресе, Оңтүстікте. Бірақ, көзге көрінетін үлкен жиын, жиналыстарда емес, кішкентай қыздың көшеде қазақша сөйлеуі, оның осы тілді əбден меңгеріп, күнделікті өмірінде сəт сайын қолданатынын білдіретін еді. – Маған орын ұсынып, жас балаға тəн шапшаңдығымен, еркелігімен салонның арт жағына лып етіп өтіп кеткен орыс қызының бір кезде ұялы телефоны шырылдады, – дейді Сағатулла Қалымбетов. – Сөйтіп, таза қазақ тілінде құрбысымен сөйлесе бастады: «Алло! Сəлем, Зарина! Мен автобустамын. Мектепке бара жатырмын. Домбыраны да алдым. Бүгін мектепте концерт болады. Мен соған қатысамын». Артыма бұрылып қарасам, əлгінде байқамаппын, қыздың қолында арнайы футлярға салынған домбырасы бар екен. Міне, осыдан кейін Сағатулла аға Дашаны қасына шақырып, əңгімеге тартыпты. Даша Соловцова – Тараз қаласындағы №29 мектептің 9 сынып

оқушысы. Осы мектепте мемлекеттік тілде білім алып жатқан жалғыз өзге ұлт өкілі. Кейіннен Даша қызбен хабарласып, біз де сөйлестік. – Қалада өскендіктен, бір аулада бірнеше ұлттың өкілдері тұрды, соның ішінде көбінесе қазақ балаларымен бірге ойнап-өстік, – дейді Даша бізбен əңгімесінде. – Сондықтан кішкентай кезімнен бұл тілді ептеп білетінмін. Содан болар, апам қазақ балабақшасына алып барды. Одан алты жасымда қазақ мектебінің есігін ашып, 1-сыныпқа қабылдандым. Алғашында мұғалім мені тіптен жас əрі мемлекеттік тілді толық меңгеріп кете алмайды, деп қабылдағысы келмеген көрінеді.

Бірақ, апам табандылық танытып, тілді əжептəуір меңгергеніме директордың көзін жеткізіпті. Сөйтіп, бірінші сыныпты кілең беске бітірдім. Содан кейін ұстаздарым менің тілді меңгеруіме, талабыма ешқандай күмəн келтірмейтін болды. Иə, Даша Соловцованың алғырлығын, еңбекқор, белсенділігін оның сынып жетекшісі Күлпаш Жұмашева мен əн сабағының мұғалімі Əлия Құрманқұлова да қуаттап отыр. Даша сегіз жылдан бері би үйірмесіне қатысады. Мың бұралған биімен талай марапаттарға қол жеткізген. Ең қуанарлығы, қазақ тіліне ғана емес, қазақтың өнері мен мəдениетіне де қатты қызыққан қаршадай қыз домбыра тартып, əн салады. Тіпті, қайбір жылы Таразда өткен айтыста да бағын сынап, жүлделі үшінші орын алыпты. Одан Алматыда өткен «Асыл мұра» республикалық байқауында «Өмір» термесін орындап, «Дəстүрлі əн» номинациясында бірінші орынды иеленген. «Əрине, отбасымызда орысша сөйлесеміз. Кей кездері мен қазақша сөйлеймін. Ата-анам қазақша сөйлегеніме қуанады», дейді Даша ағынан жарылып. Лайым, мемлекеттік тілдің мəртебесін көтеріп жүрген осынау сары қыздың өнері көкке самғап, үлкен өмірде де биікбелестерден көріне берсін. Жарайсың, Даша қыз! Жамбыл облысы.


Отбасы – адам ғұмырының тірегі ғана емес, қоғамның да басты негізі. Ал отбасының қазығы, алтын діңгегі – бала. Баланың тəрбиелі болып өсуі ата-анасының ұрпақ алдындағы жауапкершілігіне байланысты. Бұл ретте берекелі отбасының ұйытқысы, босағаның беріктігінде əйел-ананың рөлі орасан зор. Осы реттен келгенде ұлағатты ұстаз Мəрзия апайды қазақтың даңқын асқақтатқан біртуар ұлдарының бірі – ер Дəулеттің анасы екенін айтып, таныстырудың қажеті жоқ шығар. Қашанда жан-жағына шуағын төгіп, көлеңкесін түсіріп, қайратты, намысшыл, елдік, азаматтық деңгейде ойлап, сол дəрежеде іс-əрекет жасап жүретінін осы бір əзиз жанды бүгінгі қазақ əйелдерінің жиынтығындай, басқан жерінде пейіш қалатын анадай көремін. Оған бір ғана мысал. Бірде Алматы қалалық мүгедектер мен жүйке аурулары интернатындағы жандарға өзі басқарып отырған «Болашақ» дарынды балаларға арналған мектеп оқушыларын апарып, жайған наурыз дастарқанында болғаным бар. Сөйтсек, ол кісі мұндай шараны бірнеше рет ұйымдастырған екен. Апайды, əсіресе, ақыл-есі кем балалардың, арбаға таңылған мүгедек жандардың көріп қуанғанын айтпаңыз. Апай барлығын құшақтап сүйіп жүр. Бұл көріністі көңіл босамай көру мүмкін емес еді. Əркімнің тағдыр-талайы əрқалай. Мен осы интернатқа ішім қан жылап келгенмен, бірақ жаным тазарып қайтады. Өйткені, адамның жаны қашанда жақсылықты іздейді, жылы сөз, мейірімді аңсап тұрады. Тіпті олардың бетінен көптен ешкім сүймеген де шығар, өздері де біреуді еміреніп құшақтамаған болар. Біз осыны түсінуіміз керек» дегені бар. Оның үстіне, елімізде Елбасының Жарлығымен Отбасы күні жарияланып, «Мерейлі отбасы» ұлттық байқауы өтіп жатқан кезде Батыр ана, «Құрмет» орденінің иегері, педагогика ғылымдарының кандидаты Мəрзия ТҰРЛЫХАНОВА апаймен кездесіп, əңгіме-дүкен құруды жөн көрдік.

ұсталып, қуғын-сүргін құрбаны болған атам Тұрлыхан Қасенұлын ақтап, еңбектерін жарыққа шығардым. Атамның əкесі Қасен Меккеге екі рет барған адамгершілігі зор қажы атаныпты. 1934 жылы талантты ақын, тəжірибелі əдебиетші Т.Қасеновті Қазақстан Жазушылар одағының Шығыс Қазақстан облыстық бөлімінің бастығы етіп тағайындайды. А.Затаевич 1931 жылы «500 казахских песни и куйев...» кітабында атаммен қалай кездесіп, он үш əнін нотаға түсіргені əңгімеленген. Міне, мен сондай ардақты адамның лайықты келіні болуға тырыстым. Қазір өзімнің ашып алған жеке меншік мектебім бар. Жұмыстан қалмаймын. Сол кішкене балалардың жүгіргені, олардың өнері, оқып жатқан сабағындағы жетістігі қуантады. – «Жақсы бала денеңнен қанат өсіп шыққандайын...» деген, көргенді, тəрбиелі ұрпақ өсіріп отырсыз. Жақсы бала тəрбиелеу үшін қандай ақыл- кеңес берер едіңіз? – Ең алдымен, балаға ұлттық нəр беріп, тəрбиелеген абзал. Егемендігіміздің халыққа əкелген олжасы – ата-бабамыздан келе жатқан салт-дəстүрдің, тіліміздің, дініміздің қайтып келуі. Бұрын қазақ балабақшалары санаулы болса, қазір топырлап ашылып жатыр. Қаншама мешіттер салынды. Дініміз, тіліміз қайтып келгеннен кейінгі іздейтініміз – ол білім. Бүгінде білім ошақтары да көптеп ашылуда. Бірақ, баланың тəрбиесін бірінші орынға қоймай, тиянақты білім болмайды. Өйткені, тəрбие бар жерде ғана білім бар. Білім алмаса келешек жоқ. Қазір көп елдің алдына түстік, көп ел таңырқай, таңданып қарайды. Сонымен қатар, жақсы бала тəрбиелеу үшін əр отбасының өзінің тəртібі, тəрбиесі болуы керек. Біздің өзіміздің жазылмаған дəстүріміз бар. – Сол дəстүрлеріңізді айта отырсаңыз... – Аналары отырған соң біздің үйіміз қара шаңырақ қой. Сондықтан айтулы мерекелерде міндетті түрде балалардың басы қосылып, жиналады. Бұрындары əрқайсысы əрқалай келе беретін. Кейінгі кезде бəрі бір мезгілде кəдімгі қонаққа келгендей жиналады. Олар келетін күні дастарқанымызды жайып, барлығын бір үстелге жинаймын. Құдды қонақ шақырғандай дайындаламыз. Барлығы міндетті түрде келеді. Бұл біздің дəстүрге айналып кеткен. Мұндағы мақсатым, балалардың бастары жиі-жиі қосылып тұрса, өздері де, олардың балалары да бауырмал болады, бір-бірінің жағдайын сұрастырады, көмек керектеріне жəрдем береді. Өмірден өткен апа-аталарын, ағайын-туыстардың жақсылықтарын айтады. Кейде көздеріне жас алатын кездері де болады. Əсіресе, балаларым балалық шақтарындағы тəтті күндерді еске алып, ойға түсіргенде менің де тыңдағым келіп отырады. Балаларымның алды елу екіге келсе де, мен үшін олардың барлығы жас бала сияқты. Бір байқағаным, ата-аналарының жас кездеріндегі қылықтарын олардың балалары қызыға тыңдап отырады. Қалжыңдасып, қашанда көңілді отырамыз. Ал мен сондай əңгіме үстінде бұрын білмеген, байқамаған сəттерді естіп қаламын. Біз ойлайтынмыз, біздің балаларымыз қандай тату, бір-бірімен ренжіспейді, төбелеспейді деп. Өйткені, əкесі екеуміз жұмысқа кетеміз, балалар үйде өздері қалып, біреуі мал қарайды, біреуі от жағады, біреуі тамақ істеп, шəйіңді де қайнатып қояды. Енді айтып отырса, бір-бірімен төбелесіп те алады екен. Сонда сендер неге айтпағансыңдар десем, «жо-оқ, біз бір-бірімізді сатпайтынбыз» дейді. Бұл дəстүрдің жақсысы, егер мен бұлай балаларымның бастарын қосып отырмасам, кейін бірін-бірі жақын тұтпай, тіпті танымай, жай ғана «Иə, онымен бір туғанбыз» деп қоя салуы

мүмкін. Ал бірге туғандар өзара жиі араласса, ішкі сырларын да ұғысады. Əулет дегеннің өзі бір-бір мемлекет болып тұр емес пе? Отан отбасынан басталады дегенді тегін айтпаса керек. Сондықтан отбасын сақтай, қорғай білу керек. Ал оның барлығына ақыл керек, ұстамдылық, жылы жүрек керек. Ендігі бір дəстүрім, қазір немере қыздарымның алды жиырма жетіге келіп қалды, мен соларды дəмдеп тамақ əзірлеп, кафеге емес үйге өздерін жеке шақырамын. Өзім төрде отырамын да, жаймен қыз баланың тəрбиесі қалай болуы керек, бұрын қалай еді, қазір қандай, ал сендердің жағдайларың қандай деп, жасырмай кəдімгі дос құрбыларша сөйлесеміз. Ақырындап сөзге тарта бастасаң, өздері ақ шешіле бастайды. Міне, осындай əңгіме əже жағынан міндетті түрде керек. Туған күндерінде əке-шешелерімен бірге шақырып аламын. Əйтеуір, өте жиі кездесеміз. Олар да бірін бірі жақсы көріп, сөйлесіп, сырласып жатады. Менің ұққаным, телефоннан айтқанша, балалардың бастарын жиі қосып, дастарқан басында көзбе-көз шүйіркелесіп отырудың пайдасы көп. Олар да соған үйренген. Енді шөберелер пайда болды. Олар да үлкейіп жатыр. – Мəрзия апай, балаларыңыз мен немерелеріңіз осы айтқандарыңызды тыңдайды ғой? – Əрине, тыңдайды. Ол жағынан мен бақытты анамын. Олар маған бетіме сөйлеп, болмаса жүре сөйлеп көрген емес. Егер үш-төрт күн хабарласпай кетсе, жүрегім қатты ауырып қалады. Бірақ олар оған жеткізбейді. Күнде таңертең «Тəте, халыңыз қалай?» деп хабарласа, «Айналайын, бүгінгі күнгі шаруаң оңды болсын» деп сəттілік тілеп қаласың. Сосын кешке қарай: «Тəте, жағдайыңыз қалай, көбірек қимылдадыңыз ба?» деп хəлімді сұрап жатады. Міне, өз балам осылай аналарын сыйлап, іздеп тұрған соң, келіндер қайда барады. Олар да қоса сөйлеседі. Ал ата-аналары солай болған соң, олардың балалары да əжелерінің халін сұрауды ұмытпайды. Əйтеуір хабарласып отырамыз. Олардың сөйлескендеріне үйреніп алғаным сондай, егер уақытында хабарласа қоймаса, өкпелеп, екінші телефон соққанда алмай қоямын. Сөйтіп, «телефонды неге алмадыңыз» деп өздері жүгіріп келеді. Отбасында осындай дəстүр ұстанғаным, олар да ата-ана, ертең өздерінің басына келеді ғой. Бұл да ата-ана мен балалардың арасындағы сый-құрметтің бірі. Болмаса шешелерімен сөйлеспейтін де балалар бар ғой. Жағдайы, жұмысы бар шығар. Бірақ телефон шалып ата-анасының жағдайын сұрауға көп уақыт та кетпейді. Ертең үлкендері өмірден өтсе, мүлдем сөйлеспей кетуі мүмкін. Міне, қарағым, көпбалалы отбасының ойланысы, толғанысы да осындай көп болады. Елінің азаматы болып, халқына еңбек сіңіріп, шариғаттың жолымен жүрсе адаспайды, қателікке көп ұрынбайды. Өйткені, ондай тілекті бір Жаратушымыздың өзі қолдап отырады. – «Жақсы ене үзігіңді жалғайды» деген, келіндеріңіз жайлы не айтасыз? – Қазір олардың бəрі құрбыларым сияқты. Үлкені менмін. Бірде Дəулеттің келіншегі «Тəте, сіз де осы əулеттің ең үлкен келіні емессіз бе?» деді. «Иə» дедім. Өзіңіз ойлаңызшы. Сіз Тұрлыхан атаға келін болып қолына түссеңіз, біз сіздердің балаларыңызға тұрмысқа шығып, келін атандық. Сонда біз бəріміз бір əулеттің келіндері емеспіз бе. Сіз ең үлкені», дейді. Шынында солай ойлағанда, рас екен-ау деп күліп жатырмыз. «Иə, мен бұл əулеттің қызы емес, келіні емеспін бе?» дей қалсам, «Сондықтан абысын тату болса, ас көп деген» деп қояды. «Сөздеріңнің жаны бар, бір жағынан үлкен абысындарың екенмін ғой», деп күлейік. Келіндерім жиі-жиі шақырып, жандары қалмай тұрады. Оларға маған жасаған сый-құрметтерің алдарыңнан қайтсын деймін. Келіндерімнің біреуіне еш ренішім жоқ. Айтсам барлық сөзімді тыңдайды, қарсы келу жоқ. Үлкен отбасы болғаннан кейін үлкен кеменің ішінде келе жатқан жолаушылар сияқтымыз. Кеменің капитаны болмай ма? Сол сияқты Тұрлыхановтар əулетіне əзірге басшылық жасаймын. Бірақ, үлкен екенмін деп беталды сөйлеп, мазаларын алмауға тырысамын. Сондықтан отбасында сыйластық, түсіністік ауадай қажет. Халқыма рахмет, аман болсын. Елбасына рахмет ұстаз ретінде мұғалімдерге, аналарға қандай қамқорлықтар жасап жатыр. Аналардың балалары қасында жүрсе, аспанымыз ашық болса, қуаныш тойлар да көп болады. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Гүлзейнеп СƏДІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан». АЛМАТЫ.

Кереку ґѕірініѕ ќошеметі (Соңы. Басы 1-бетте). Экспедицияға қатысушылар Ақсу ферроқорытпа зауытында болып, жұмысшы жастармен дөңгелек үстел басында кездесті. «Мəңгілік Ел» идеясының мəн-маңызы əңгіме арқауына айналды. Зауыт жастары экспедиция мүшелеріне ферроқорытпа өндіретін алып зауытты аралатып көрсетті. – Біз 1 қазан күні Елбасымыз Нұр сұлтан Назарбаевтың батасымен аттанып, бүгінде еліміздің батыс өңірлерін, Солтүстік Қазақстан өңірін, Ақмола облысын аралап шықтық. Енді, міне, сегізінші өңірге атбасын тіреп отырмыз. Кереку-Баян жеріндегі іс-шараларды Ақсу қаласынан бастау себебіміз, Қазақстан қазір ірі индустриялық мемлекетке айналу үстінде. Ақсу өндірісі қанат жайған қала болғандықтан, таңдауымыз бірден осында түсті. Сапарымыз барысында өндірістік өлкенің тыныстіршілігін өз көзімізбен көріп, зауыт жастарымен жүздестік. Əрбір өлкенің ерекшелігі өз алдына. Ақсу қаласы тұрғындарының бəрі өз елін, жерін шын сүйетін нағыз патриот жандар екендіктеріне көзіміз жетті, – деді экспедиция құрамындағы жастардың бірі, жас ақын, Ш.Есенов атындағы Каспий мемлекеттік технология жəне инжиниринг университетінің докторанты Бақтыбай Жайлау. Ал қазанның 20-сы күні экспедиция мүшелері Павлодарға келді. Кереку өңіріне алғаш рет атбасын тіреген жастар əуелі облыс орталығындағы «Достық үйі», «Астана» мұз сарайы, Оқушылар сарайы, Рəміздер алаңы сияқты нысандарды көріп, танысты. Келесі кезекте қаланың орталық алаңында шерушілерді қала жұртшылығы,

жастар қауымы мере ке дегідей ықыласты көңіл-күймен күтіп алды. «SsangYong Nomad», «Toyota Fortuner» сияқты Қазақстанда құрастырылған көліктермен келген шерушілер Көк туды желбіретіп, облыс орталығының көшелерімен жүріп өтті. «Менің елім – Мəңгілік Ел: Каспийден Алтайға дейін» экспедициясының мүшелерінің шеруіне жергілікті автомобиль əуесқойлары қосылды. Экспедиция мүшелерін облыс əкімінің орынбасары Арын Өрсариев құттықтап, сəт сапар тіледі: – Павлодар облысы – экспедиция мү шелерінің аралаған сегізінші өңірі. Өндірісті өңірден көргендеріңіз де, көңілге түйгендеріңіз де көп болды ғой деп ойлаймын. Біздің Кереку-Баян жері – тарихы терең, əдебиеті мен мəдениеті бай мекен. Бір ғана Баянауыл жерінде қазақтың қаншама марқасқа азаматтары дүниеге келгенін білесіздер. Павлодар жұртшылығы, əсіресе, жастары сіздердің бұл сапарларыңыздан жақсы өнеге алады деп сенемін, – деді А.Өрсариев. Бұдан кейін экспедиция

мүшелері облыс орталығындағы «Жастар бастамаларын дамыту» орталығында «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасына қатысушылармен, «Жас Отан» жастар қанатының көшбас шы мүшелерімен, этномə дени бірлестіктердің жастар өкіл дерімен, Инчхонда өткен Азиада жеңімпаздарымен, өнерлі жастармен кездесті. Жер гілікті жердегі жастар көшбасшыларының бірі Элина Паули «Мəңгілік Ел» идеясының мұраттары осы күннен жастар санасынан орын алатынын айтып өтті. Экспедиция жетекшісі Евгений Рибалко өз сөзінде: «Біздің басты міндетіміз – еліміздің тарихы мен мəдениетін, əдебиетін, автошеруге шыққан ел патриоттары арқылы жастар арасында насихаттау. Барлығын бейнетаспаға, фотосуретке түсіріп келеміз. Тұңғыш Президент туралы жастар ара сында өткізетін семинар-тренингтеріміз бар. Мақсат – жұртшылықты елімізді əлемдегі бəсекеге аса қабілетті 30 елдің қатарына қосу ісіне жігерлендіру, – деді. ПАВЛОДАР.

● Кəсібің – нəсібің

«Рахымжановќа рахмет!» – дейді əріптестері де, шəкірттері де ризашылыќпен Енді ғана оңы мен солын тани бастаған жас мамандарға жинақталған бай тəжірибені бөлісудің тəлімгерлік мектебі – «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясының қалыпты дəстүріне айналғалы қашан. Мұнай-газ саласының ардагерлері жастарды мамандықтарына баулу мəселесіне байланысты баға жетпес білімдері мен біліктерін үйретуге əзір. Көпті көрген көнекөз тарландар мұны қосымша жүктеме ретінде емес, абыройлы міндет деп санайды. Осындай тағылымды тəлімгердің бірі – «ҚазМұнайГаз Өнімдері» ЖШС-ға қарасты Шығыс Қазақстан облыстық бөлімшесінің Аягөз қаласындағы мұнай базасының бас инженері Оразхан РАХЫМЖАНОВТЫҢ орны бір төбе. Марат АҚҚҰЛ,

«Егемен Қазақстан».

● «ҚазМұнайГаз» – менің компаниям! ●

Шаѕыраќтыѕ шыраќшысы

– Мəрзия апай, елу алты жылдан бері Тұрлыхановтар əулетінің түтінін түтетіп, отын өшірмей отырған ардақты келін, əзиз ана, аяулы жарсыз. Қазақ баланың санын айтпайды дейді, дегенмен, құдай көп көрмесін, он баланы (оның сегізі ұл, екеуі қыз) дүниеге əкеліп, өсіріп, тəрбиелеп, олардан бүгінде жиырма алты немере, он төрт шөбере сүйіп отырған бақытты əжесіз. Айтыңызшы апай, отбасының берік, тату-тəтті болуы неге байланысты?.. – Қарағым, отбасының берекесі, беріктігі имандылықтан, адамгершілік пен түсіністіктен, бауырмалдықтан, жүректегі нұрдан басталады. Сондықтан əркім өз үйіндегі тыныштыққа, өз шаңырағындағы береке-бірлікке қызмет жасайтын болса, көргенді, тату-тəтті отбасы осыдан шығады. Елі үшін жарғақ құлағы жастыққа тимей жүрген Елбасының отбасы мəселесіне мемлекеттік мəн беріп жатуының астарында үлкен мағына, үлкен саясат жатыр емес пе. Ата-ана баласына жақсы болсын дегеннен басқа, ешуақытта артық сөз, артық жүк артпайды. Отбасындағы береке, бірлік бір-бірімен ақылдасып, сырласып, түсініскенде ғана орнайды. Ал отбасында береке, бірлік болса, ол шаңырақты ешқандай жау алмайды. Сол сияқты халқымызда береке, бірлік болса, мемлекетіміз де мəңгілік ел болады. – Əр отбасының, əр əйелдің өзінің өмірлік ұстанымы болады. Сіздің ұстанымыңыз... – Меніңше, қашанда қыз бала өзінің жат жұртқа жаралғанын терең түсінуі керек. Мен де табиғаттың, ата-бабамыздың жолымен жүріп өттім. Өзімнің ұстанымым, келін болып түскен əулеттің де намысын қорғап, сол отбасының жақсылық жағын көрсете біліп, еңбек сіңіріп, барлық жағынан үлесімді қосып, адал болу. Өйткені, өзіне лайықты қосағыңды тапқан соң қыз баланың барған жері – өз жұрты, яғни мəңгілік жұрты болып қалады. Сондықтан сол əулеттің жақсы-жаманына, бар-жоғына төзіп, ұрпақ жалғастыруың керек. Дүниеге он бала əкелдім. Бір жағынан жұмысым бар, ел қатарлы балаларды жеткізуге тырыстым. Əйел сияқты бой түзеп, жылтыраққа əуестенбедім, өте қарапайым болдым. Оған отбасындағы ата-анамның тəрбиесі, көрсеткен өнегесі əсер етті деп ойлаймын. Ол үшін ата анама алғысым шексіз. Əкем Айтбай Семейдегі педучи ли щені бітіріп Үржар ауданы Қызыл жұлдыз ауылына мұғалім болып жүргенде, жергілікті халықты жинап, мектеп салады. Ата-анам он екі перзент сүйгенмен, бала тұрақтамай, бір күнде екі баласы шетінеп, біреуін түске дейін, екіншісін түстен кейін шығарған уақыты да болыпты. Жалғыз ұлы соғыстан қайтпай, қайғы жұтып жүргенде, неше түрлі адам болады ғой. «Айтбайдың ұлы жоқ, шаңырағының түтіні өшіп, кеудесін тас басты» деп көзіне айтпаса да, сырттан айтқанын талай естідім. Осы сөз көкейімде жүріп, егемендік алып, етек-жеңіміз жиналып, балалар да ержетіп азамат болған соң əке аруағына қызмет көрсетуді ойладым. Еліне жасаған еңбегі үшін 1951 жылы Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған əкем Айтбай Тоқбаевқа сол ауылдың аты беріліп, ауылдың кіреберісіне «Айтбай ауылы» деген үш метр биіктегі жазудың үстіне «Жоқ, Айтбайдың шаңырағы ортасына түсіп, аты да, оты да өшкен жоқ» деп шаңырақтың белгісін қойдырдым. Атаға – құрмет, халыққа — қызмет деген, Тұрлыхановтар əулетіне келін болып түскеннен кейін өз тұсында Мұхтар Əуезов, Сəкен Сейфуллин, Ілияс Жансүгіровтермен қатар жүріп, халықтың сауатын ашып, ұстаздық қызмет етіп, жалынды жырлар жазған, нақақтан

5

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

Ол мұнай өнеркəсібіне жұмысқа 1971 жылы келді. Содан бері осы салада. Оразхан Рахымжанов өр Алтай төріндегі Тарбағатай ауданының Тұғыл ауылында, тура айтқанда Зайсан көлінің жағалауында шыр етіп дүние есігін ашып, кіндік қаны сонда тамды. Балдəурен шағында, əлдеқашан тарих қойнауына сіңіп кеткен баяғы замандағы 60-жылдардың балалары секілді ол да Гагаринге еліктеп, ұшқыш-ғарышкер болғысы келді. Мектепті бітіріп, ұшқыштар институтына құжаттарын тапсырып бағын сынады. Бірақ жолы болмады, алған бағасы бойынша оқуға ілінбеді. Алайда бар аңсары көк аспанда самғауға ауған албырт жігіт алдына қойған арманынан бас тартпады. Ақыры 1968 жылдың жаймашуақ жазында В.Чкалов атындағы Егорьев авиация училищесіне жанар-жағармаймен жабдықтау жөніндегі мамандық бойынша оқуға түсіп, оны үздік аяқтады. Арнайы жолдамамен Балқашқа жұмыс істеуге жіберілді. Əлденеше жыл азаматтық авиацияда қызмет атқарды. Əуежайда ұшақтарға отын құятын жауапты жұмыспен айналысты. Арада алты-жеті жыл өтті. Қашанғы салт басты, сабау қамшылы жүре берсін. Отбасын құрып, енді елге оралуды жөн көрді. Осылайша Оразхан Рахымжанов туған жеріндегі Көлмаңы деп аталатын мұнай базасындағы жұмысты таңдады. Алғашқыда механик болып бастап, кейінірек бас инженерлікке көтерілді. Сонау тоқсаныншы жылдардың қиынқыстау кезеңінде мұнай базасы да «болдырып» тұралап тоқтап қалды. Оңалудың орнына басынан бағы тайып, тарап тынды. О. Рахымжанов ары ойланып, бері ойланып, бизнеске кетуді мақұл көрді. Ол жеке кəсіпкер атанғанымен, өз мамандығын əрдайым ұмытпады. Оразхан жалға алған жанармай құю бекеті арқылы мұнай өнімдерін өткізіп-сатумен шындап айналысты. Шұғылданған кəсібі жаман болған жоқ, жақсы болды. Біреуден ілгері, біреуден кейін дегендей. Өстіп шаруасын дөңгелетіп жүргенде 2003 жыл да табалдырықтан аттады. Қазақстан қым-қуытқа толы қыс талаң жылдарды басынан өткерді. Ел экономикасы жақсарды. Қираған өндіріс қайта қалыпқа

келіп, жаңалары бой көтерді. Ашылған кəсіпорындар кəсіби біліктілігі жоғары мамандардың тəжірибесін ауадай қажетсінді. Озық ойлы Оразхан Рахымжановты Жаңғыстау мұнай базасына жұмысқа шақырды. Бұған дейін өңірдегі ірі өнеркəсіптік нысан қараусыз қаңыраудың күйін кешіпті. Бəрін басынан түгелдей бастауға тура келді. Құлағанды бүтіндеу оңай ма. Өндірісті аяғынан тік тұрғызу бірнеше жылға созылды. Тəжірибесі мол инженердің жетекшілігімен қыруар жұмыс атқарылды. База ырғақты іске көшті. 2010 жылы О.Рахымжанов «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясынан қызметке шақыру алды. Аягөздегі мұнай базасы ұзақ уақыт бойы жекеменшіктің қарауында құлазып, қабырғасы ғана қалқайып тұрған-ды. Талан-таражға ұшырап нысан түкке жарамсыз дəрежеге түсіп, жабдықтары тозып, қалған дүниесі ескіріп еш қажетке сай емес еді. Оған осыны түзету ұсынылды. Əйткенмен, мұндай келеңсіздік Оразхан Рахымжановтың бойына үрей туғызбады. Керісінше қайраттанып, мұнай базасын мұнтаздай қылып тұрғызды. Пайдалануға қосқанда жұртшылық таңданыс білдірді. Қазір өндіріс орнын аралап шықсаңыз, танымастай өзгерген. Құрылымы толық жаңартылып, озық технологиялар кеңінен енгізілген. Халықаралық стандартқа сəйкес келетін күрделі жөндеу жұмыстары аяқталуға тақау. О.Рахымжановтың байламынша, мұнай базасы ендігі уақытта тек талапқа сай жұмыс істейді. Өнім сапасына мейлінше мəн беріліп тұтынушыларға үздіксіз жеткізу, өндірісті техникалық тұрғыдан қамтамасыз ету, қауіпсіздікті сақтау сияқты мəселелер алдағы кезде күн тəртібінен түспейді. Аягөз мұнай базасында Оразхан

Рахымжановтың басшылығымен 35 адам қызмет етеді. Олардың басым бөлігін жастар жағы құрайды. Мұндағы жұмыс оңай емес, өте күрделі. Атырау, Павлодар, Шымкент мұнай өңдеу зауыттарынан тəулік бойы цистерналар артқан пойыз құрамының легі толастамайды. Осында, базаның өз зертханаларында өнім сапасы мұқият тексеріліп, жан-жақты таразыланады. Күмəн тудырмаса одан əрі жағармай мен жанармай Шығыс Қазақстан өңірінің түкпір-түкпіріндегі бекеттерге жөнелтіледі. Ал егін егу мен жиын-терін уағында дизель отынын аймақ диқандарына жеткізуде дамыл жоқ. Оразхан Рахымжанов бірталайдан бері зейнет жасына жетсе де қол қусырып қарап отыруды қаламайды. Сондықтан да ұзақ жылғы тағылымын жастарға үйретуден жалықпайды. Бас инженер бұдан бұрын да тəлімгерлікті алдыңғы орынға қоятын. Оның жетекшілігімен кезінде көптеген жоғары санатты жас мамандар дайындалып, өмірдегі орындарын тапты. Шəкірттерінің қатарында өзінің ұлы Ержан да бар. Ол Алматыдағы Қ.Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетін аяқтап, əкесі еңбек ететін мұнай базасына жұмысқа орналасты. Міне, сөйтіп, мамандық таңдаудағы əулет дəстүрі жалғасын тапты. Ержан зерт ханаға жетекшілік жасап, мұнай өнімдерінің сапасына жауап береді. Жауапкершілігі жоғары жұмысына қарамастан Оразхан Рахымжанов отбасының қызығы мен шыжығына да уақыт табады. Бұйыртса зайыбы Венера Маулянқызымен келесі жылы алтын тойларын атап өтпек. Жарты ғасырлық бірлескен ғұмырларында екі қыз жəне екі ұл тəрбиелеп өсірді. Олардан тараған он немересін əлпештеп қызықтарына тоймайды. Оразхан да бос уақытында балық аулаумен əуестенеді. Қармақ салып көл жағалауында күн ұзақ отырудан ерінбейді. Өйткені, Зайсан көлі маңында қызықты сəттерін өткізіп келеді. Табиғаты тамылжыған, құстары құйқылжыған өңірде балықшылықпен айналыспайтын жан кемде-кем. Осыған дейін өзінің жүріп өткен өмірлік жолы туралы сөз қозғалса, Орекең «ҚазМұнайГаз» компаниясының еңбек адамына жасап отырған қамқорлығын ерекше ілтипатпен əспеттейді. Əлеуметтік-тұрмыстық жағдай үнемі назардан түспейді. Тиісті қамқорлық көрсетіліп, жастардың өсуіне жол ашылған. Түйіп айтқанда, компанияда жұмыс істеу зор мəртебе. Ал Оразхан Рахымжанов болса бай тəжірибесін жастарға үйретуге үнемі дайын. Содан да болар жағасы жайлау, төбесі қыстау тəлімгерге үлкен де кіші де ризашылығын аямайды.


6

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

 Ашылмаған аралдар

 Кісілік келбеті

Патриот Алаштың ардақты ұлдарының бірегейі, көзі тірісінде-ақ есімі аңызға айналған хас батыр Бауыржан Момышұлы: «Ерлікті адам жасайын деп жасамайды. Сол сəттегі ерік, жігер, бойдағы күшті рух туғызады. Бейбіт өмірде де кішігірім ерліктер жасауға болады. Ол үшін оның бойында туған елі мен жеріне деген ерекше сезім, өз ісіне шексіз адалдық керек», деген еді. Өзі он алты жасар қыздың жергілікті əскери комиссариатқа барып, майданға сұранса, «жасың жетпейді», деп өтінішін қабылдамағанына қарамастан, майданға жүк таситын вагонның үстіне ұрланып мініп, алдыңғы шепке жеткенін үлкен патриоттық деп санаған. Еңбек ауылындағы бастауыш мектептің директоры Несіпхан Қоңырбаевтың туған ауылына жасаған игі ісін де осындай шағын ерлікке балауға болады. Олай дейтін себебім, қазір көптеген ауылдардың тарамай тұрғанына жергілікті жердегі мектептер көп септігін тигізуде. Мектеп жабылған жылы-ақ ол ауылдың тұрғындары балаларының жағдайын ойлап, дүркірей көше жөнеледі. Ондай мысалдарды еліміздің көптеген аудандарынан келтіруге болады. Алыс елді мекендердегі шағын мектептер жабылған жылдары ол ауылдарда сол жылдары-ақ бірлі, екілі отбасыларынан басқалары көшіп кетеді. Соны жүрегі сезді ме, сонау қиын жылдары ол өзі басшылық жасайтын бастауыш мектеп балаларды оқытуға таршылық еткенін байқаған шағын мектептің директоры бүкіл ауылдастарын ұйымдастырып, асар жасап, жаңадан мектеп ғимаратын салуға ұйытқы болды. Бұл күнде мектеп – жай ғана балаларға тəрбие, білім беретін орын ғана емес, елдің орнықты болып, белгілі бір кəсіппен айналысуына адамдардың бойына сенім қалыптастыратын орда. Тіршілік жалғастыру үшін өмір сүретін халқымызға білім ұясының берері мол. Бастарын біріктіріп қана қоймай, алғы күндерге де бағыт-бағдар жасауына мүмкіндік туғызады. Шағын ауылға шырақ болып, жүректеріне нұр құятын да шағын болса да балалар білім алатын мектеп. Осыны терең түсінген Несіпхан Қоңырбаев бір жазда ауылдастарын ұйымдастырып, қолдан кірпіш құйып, қабырғаларын көтеріп, бастауыш мектеп тің ішіне кіріп те алыпты. Тек спортзалдың ғана төбесін жабуға қолдың қысқалығынан, материалдың жоқтығынан үлгере алмаса керек. Ауылдастары жабылып тұрғызған бастауыш мектеп ғимаратына көшкен жылы аудан əкімі де ауысыпты. Жаңадан тағайындалған аудан əкімі бүкіл елді мекендерді аралап жүріп, Еңбек ауылына да келген екен. Жанында аудандық оқу бөлімінің басшысы бар. Шағын екі көшені тез-ақ көріп шығып, бастауыш мектептің ескі ғимаратының жанына келіп тоқтапты. Қараса, бастауыш мектеп ғимаратының ауласында жас нəрестенің жаялықтары жайылып тұр. Мектеп ғимараты емес, тұрғын үйге ұқсайды. Қысылса да не де болса кірейік деп, есігін ашса, ішінде жас келіншек бала тербетіп отыр екен – Бұл бастауыш мектеп емес пе? –деп сұрапты. – Жоқ, Несіпхан аға (мектеп директоры) биыл ауылдастарды ұйымдастырып, жаңа бастауыш мектеп ғимаратын салып алған. Мына ескі ғимаратты «жас отбасысыңдар ғой», деп бізге тұрғын үй ретінде берді – деп бастауыш мектеп салынған ғимаратты көрсетіп жіберіпті. Аудан əкімі жаңадан салынған бастауыш мектепті көріп, өте риза болыпты. Кейін аудандық оқу бөлімінің басшысына: – Аудан орталығының іргесінде тұрған шағын ауылдағы мектептің басқа ғимаратқа көшіп кеткенін де білмейсің. Қандай басшысың?! – деп қатты ренжіпті. Оқу бөлімінің басшысы Еңбек ауылындағы бастауыш мектептің директоры Несіпхан Қоңырбаевқа: – Жаңа мектеп ғимаратын бұрынғы мектептің орнынан емес, басқа жерден

салдым деп, анықтап айтпадың ба? – деген екен. Несіпхан: – Айттым емес пе? Ең болмаса орналасқан жерін көріңіз деп, бірнеше рет шақырған едім, келмедіңіз. Осы жолы да «Алдыларыңыздан тосып тұрайын», дедім: «Орныңда, мектепте бол», дедіңіз. Менің қандай жазығым бар? – депті. Аудан əкімі спортзалдың төбесін жауып алуға жеткілікті етіп, жергілікті бюджеттен ақша бөлгіздіріпті. Несіпхан сол жылы-ақ спортзалдың да төбесін жауып, балалар пайдалана алатындай етіп, салып алыпты. Қазір аталған мектеп ресми емес тұрғыда «Қоңырбаев мектебі» деп аталады. Келер жылы Несіпхан Қоңырбаев ауылдастарын жəне ұйымдастырып, төрт жарым шақырым жерден – Шу өзенінен мектеп ғимаратына дейін су ағатын арық қазыпты. Мектептің ауласына 1600 терек отырғызған екен. Қазір шағын орман сияқты болып, жайқалып тұр. – Нұрағаңнан алған өнегесі ғой. Елбасымыз Астананың маңын жасыл желекке бөлеп, қолдан орман отырғызды. Ал Несіпхан ауылдың ішіне орман жасады. Тек ішіне жіберетін құстар табылмай тұр. Еңбек ауылының президенті де өзі, – дейді сыныптасы Қайсар əзілдеп. Əзілінің астарында негіз де жоқ емес. Еңбек ауылындағы көптеген игі бастамалардың жанында бастауыш мектептің директоры Несіпхан Қоңырбаев жүреді. Беделі асқақ. Ауылдастары оның бір ауыз сөзін жерге тастамайды. – Несіпхан ауыл ағасы деуге лайықты ауылдағы бірден-бір жан. Қолынан келгенше ауылымызды көркейтуге атсалысып жүр. Сондықтан да оның айтқан бастамаларына қолымыздан келгенше қолдау білдіреміз. Өйткені, ол келешек ұрпақ үшін жұмыс істеуде. Мектеп салу – мешіт салғаннан да сауапты іс. Мұхаммед пайғамбар: «Менің үмбеттерім үнемі ізденіп, білімдерін жетілдіріп отыруға тиіс. Жаратқан Иеміздің өзі: «Маған мың күн құлшылық еткенше, бір сағат ілім іздегенің артық», деп бүкіл үмбеттерін ғылым, ілім іздеуге шақырған, – деп, ауыл молдасы Мұрат та жасырмай пікірін ашық айтты. Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев əрбір саналы азамат туған елі мен жерін көркейту үшін аянбай жұмыс істеуі керек деп əртүрлі алқалы жиындарда айтардай-ақ айтып жүр. Елбасымыз айтқандай, іс жүзінде əрбір ауыл азаматы дəл Несіпхан тəрізді туған елі мен жерін көркейту үшін еңбек ететін болса, Қазақстанның күні ертең-ақ өсіп-өркендеп шыға келетіні күмəнсіз. Біз де Несіпхан Қоңырбаевтың атқарып жатқан істерін көзімізбен көріп, өте риза болдық. Б.Момышұлы «кішкентай патриот» деп атаған орыс қызы ел басына күн туғанда тұла бойын ыза-кек кернеп, жасы жетпесе де өзі жүк тиелген вагонға жасырын мініп, майданның алдыңғы шебіне барды. Ол жылдары Кеңестер Одағында екінің бірі туған елі мен жерін бақайшағына дейін қаруланған фашистерден қорғау үшін майданға баруға өздері келіп сұранады екен. Менің əкемнің інісі Бұрқанбай да өзі əскери комиссариатқа барып сұранса, жасың он алтыға жаңа толыпты деп, əскерге алмай қойыпты. Сөйтсе, туған жылын өзгертіп, он жеті жасында өз еркімен майданға аттанған екен. Ондай мысалдарды көптеп келтіруге болады. Ал Несіпхан Қоңырбаевтың бейбіт күнде, ауылдастары басқа жаққа қоныс аударып кетпес үшін жасап отырған тірлігі осындай ерліктерден бір мысқал да кем емес деп есептеймін. Бейбіт өмірде де осылай өз ауылының патриоты бола білген Несіпхан Қоңырбаевқа бұдан былай да абыройға бөлене беруіне тілектестік білдіргіміз келеді. Марат ҚАШҚЫНБАЕВ.

Жамбыл облысы, Шу ауданы, Төлеби ауылы.

Біз бұл кісі туралы алғаш рет аудан əкімінің əңгімесінен естіп, құлағымыз елең ете қалған. Бəйдібек баба кесенесіне барып, құран бағыштап қайтқан жолда əкім: «Осы өңірде Ұлы Отан соғысы кезінде партизан болған бір қария өткен...», деп бір əңгіменің құлағын қылтитты. Партизан... Əрине, қазақ парти заны дегенде тілімізге бірден Қасым Қайсенов, Жұмағали Саин, Əди Шəріповтің есімдері оралатыны анық. Сол бір отты жылдарда орман-тоғайды паналап, жауға тұтқиылдан тап беріп, апай-топайын шығарып кететін партизан ағайындардың арасында бұл азаматтардан да басқа қазақ бауырларымыздың болғаны сөзсіз. Бірақ, бəрібір біз үшін партизан тақырыбының жұмбағы, құпиясы, қызығы көп. Сондықтан бұл қазақ партизаны туралы тереңірек зерттеуге құлшына кірісіп кеттік. Əбу Шілімбетов... Бұл есімді Шаян өңірінің кейінгі жас буыны білмеуі мүмкін, бірақ, үлкендер жағы жақсы таниды. Тіптен «Ол кім еді?» деп қасын кергендерге «Партизан Əбу Шілімбетов ше?» десеңіз, «Е, мынау көрші ауылдың кісісі еді ғой», деп саусағымен Шаянның іргесінде жатқан Мыңбұлақ жақты меңзер еді. Əбу атадан қалған қара

Партизан Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

шаңыраққа бүгінде Бейбітшіл деген баласы ие болып отыр екен. Өзі ауылдағы мектепте мұғалім, директордың орынбасары. Əбу ата сұрапыл соғыс аяқталып, елді қуантқан 9 мамыр күніне орай үлкен ұлының есімін Жеңіс, одан кейінгі ұлының есімін Жуас, енді мұндай зұлмат болмасын деген ниетпен кенже ұлының есімін Бейбітшіл деп қойыпты. Сонау Украинаның қалың орманында жүргенде жауды тықсыра қуып келе жатқан үлкен армиямен қауышуды, Берлиннің «бөркіне» қызыл ту тігетін жеңіс күнін асыға күткен күндерде қарулас достар «Осыдан жауды талқандап, аман-есен жеңіс күнін тойлап, отбасын құрып, перзент сүйіп жатсақ, балаларымыздың есімдерін міндетті түрде Жеңіс, Бейбіт деп қоямыз», деп армандайды екен. Арман орындалды. Артында қалған 3 ұл, 3 қызынан бүгінде 30-дан астам немерешөбере тарап, бейбіт елде берекелі тіршілік көшін жалғастырып жатыр. Атаның өзі 1985 жылдың 11 қазанында 63 жасында дүниеден өтіпті. Төсек тартып, біраздан бері қатты науқастанып жатса да Бейбітшіл аға əкесі жайлы айтуға аса ықыластық танытты. Əңгімені бастамас бұрын алдымызға бір бума қағаздар қойды. Шеті жырымдалып, əбден сарғайған осынау ақ қағаздарда Əбу атаның өмір жолдары сайрап жатыр екен. Бір кездері майдандас достарымен сырласып, бір-біріне жазған хаттары, өмірбаяны, ол кісі туралы кейбір газеттерде шыққан мақалалар, көптеген куəлікқұжаттардың көшірмесі... Осының бəрі Ə.Шілімбетовтің сонау Украинаның ну орманында өткен партизандық жорық жолдарынан сыр шертіп тұр. Əбу ата соғысқа 1941 жылы Шымкент қаласында жасақталған 410-полктің 17-атқыштар бригадасының автоматшылар ротасының қатарында аттаныпты. 1942 жылдың маусым айында бұл полк Ворошиловград түбінде алғаш рет ұрысқа түседі. Жаудың екпіні қатты, жолындағысын жайпап келе жатқан кезі ғой бұл. Сонымен, 410-полк шегініп, жауға тойтарыс беру үшін тылға келіп, қайта бекінеді. Одан тағы шегіну... Əйтеуір, осындай аласапыранда əскер тарыдай шашылып кетіп, қайда барарын, кіммен алысарын білмей, бірнеше күн орман ішін кезген аз ғана топ партизандар отрядына тап болады. Соның ішінде Ə.Шілімбетов, шымкенттік Н.Лясоцкий, түлкібастық Е.Кондратенко бар екен. Қас пен досты айыру өте қиын, адам баласына сенуге болмайтын ауыр кезең еді ғой ол кез.

Орман кезіп, адасып жүрген солдаттарды партизандар отряды алдында «Біз неміс жазалаушы жасағының адамдарымыз, сендер кімсіңдер?» деп алдарқатып, сауалдың астына алып, тексеріп, тіпті автомат кезеніп, ызғар шашып, əбден сүзгіден өткізіп алған көрінеді. Сонда Əбулердің: «Біз Отанымызды қорғап жүрміз», деп қайсарлана жауап қатқан бір ауыз сөздері қару кезенгендерді райынан қайтарыпты. Бұлар əйгілі «Грозный» партизан құрамасының жігіттері екен. Бір бума қағаздардың ішінен орыс тілінде жазылған бір құжатты қолыма алдым. Онда былай деп жазылыпты: «Грозный» партизан жасақтары құрамасының штабы, 1943 жыл, 18 декабрь. № 140. Осы куəлік Сиворонов басқарған «Грозный» партизандар құрамасында 1942 жылдың 15 авгусынан 1943 жылдың 18 декабріне дейін Ж. Саинның партизан тобында жауынгер болып қызмет атқарғаны ақиқат Шілімбетов Əбуге берілді. Құрама командирі Сиворонов, штаб бастығы Примаков». Иə, Əбу Шілімбетов қазақтың арқалы ақыны, Ұлы Отан соғысында ерлігімен көзге түскен Жұмағали Саинның отрядында жүріп жаумен алысыпты. Тіпті, кезекті бір ұрыс кезінде ақын қатты жараланып қалып, оны жаудан алысырақ алып кету керек болғанда, бұл істі командир Ə.Шілімбетовке сеніп тапсырады. Көзі тірісінде Əбу ата сұрапыл күндерді еске алып, газетке берген сұхбатында сол оқиғаны былай деп еске алады: «Бірде партизандар жаудың қақ ортасында, айнала қорғаныс шебінде жатып, ұрыс салды. Кенеттен тиіп, жау қатарын əжептəуір селдіретіп тастағанымызбен, бұл ұрыс бізге де оңай тимеді, біраз жігіттерден айырылып қалдық. Командирлер шығыс жақ шепте, мен батыс жақ бетте болатынмын. Командир келсін деп жатыр деген хабарды алып, асыға басып барсам, саяси жетекші болып жүрген Саин жолдас жараланып қалыпты. Жара ауыр екен, оқ көкіректен тиген. Менімен тоғыз адам оны қауіпсіз жерге апарып салуға бұйрық алдық. Кезек-кезек көтерісіп, жаралы жанды жақын маңдағы жалғыз тұрған бір үйге алып келдік. Сұрастырсақ, ол орманшының үйі болып шықты. Қасында кішкентай өзенше өзегі бар». Бір бума сарғайған қағаздар тағы да мынандай мəліметтер береді: Əбу Шілімбетов неміс-фашист басқыншыларына қарсы жүргізілген партизандық күресте көрсеткен ерлігі мен жүректілігі үшін «Қызыл Жұлдыз», ІІ жəне ІІІ дəрежелі «Ұлы Отан соғысы» ордендері, «Ерлігі үшін»

жəне «Германияны жеңгені үшін» медальдарымен марапатталған. Қарулас достар бейбіт өмірде де бір-бірін іздеп, барыс-келіс жасап, байланыстарын үзбепті. Міне, облыстық «Оңтүстік Қазақстан» газеті (өкінішке қарай, газеттің шеті умаждалып, жыртылып кеткендіктен, қай жылы, қай айда, қай күні шыққанын анықтау мүмкін болмады) Алғабас ауданы, Жамбыл атындағы совхоздың «Ортақшыл» фермасының агрономы Əбу Шілімбетов туралы айта келіп, Əбекеңнің Донбастағы украиндық партизан достарымен қауышуға, «Грозный» отрядының комиссары болған, қазір облыстық партия комитетінің секретары Н.Михайличенконың үйінде болатын кездесуге кетіп бара жатқанын жазыпты. Ал, украиндық газеттер қазақ партизанының Донецк қаласында қарулас достарымен жүздесіп, қызу əңгімеге кіріскен сəтін суретімен берген. Айтпақшы, осы Михайличенко «Грозныйдың» майдандағы күндері» деген көлемді мақала жазып, оның ішінде майдандас достарын мақтан етіп, «Əбу Шілімбетов – оның туған жері Қазақстан туралы айтқан əңгімелері мен табандылығын ешқашан ұмытпаймын», деп жылы лебіз білдіріпті. Кейінірек осынау майдандас достардың бірқатары қазақ жерінде, Оңтүстік топырағында да бас қосыпты. – Ұмытпасам, 1982 жылдың күзі болса керек, – дейді бұл жөнінде Бейбітшіл Əбуұлы. – Мен ол кезде əскерде болатынмын. Əкем Украинаға барған кезде достарын қонаққа шақырған ғой. Олар «Барамыз» деп уəде берген. Содан əкем ауылға келген соң там салады. Бірақ, үйдің қабырғасын қалап, шатырын жапқанымен, қонақтар келетін уақытқа дейін ішкі жұмыстарын бітіре алмайды. Содан бұл ардагерлер бір Əбудің емес, осы Оңтүстіктің, қала берді қазақ халқының құрметті қонақтары екенін жақсы сезінген аудан басшылары құрылысқа көмектесіп, аз уақыттың ішінде үйді бітіріп береді. Ең үлкен ағам Жеңіс Ресейде білім алған, орысшаны жақсы сөйлейді, əкем қонақтарды күтіпшығарып салуда соны қасынан тастамапты. «Келген қонақтардың барлығы өте ақкөңіл, кішіпейіл жандар екен. Барлығы үлкен қызметте істейді, алды облыстық партия комитетінің хатшысы болса,

соңы совхоз председателі екен», деп жүруші еді жарықтық шешеміз Манат. Сол жолы қонақтар 2-3 күн жатып, елді, жерді көріп, риза болып қайтыпты. Тағы бір айтарым, əкем 1949 жылы Алматыдан арнайы топ келіп, өзін деректі фильмге түсіргенін жиі айтатын еді. Əлде деректері жеткіліксіз болды ма, əйтеуір фильм сол күйі көрсетілмей қалды. Міне, содан бері қаншама жылдар өтті. Бəрі Алланың жазуы ғой, бүгінде Əбу ата да, ол кісінің өмірлік жары болған Манат апа да, үлкен ұлдары Жеңіс пен Жуас та о дүниелік болып кетті. Əйтсе де, шаяндықтар партизан Əбу Шілімбетовтің жорық жолдарын əлі күнге аңыз қып айтады, мақтан тұтады. Содан болар, 1990-жылдардың басында ер есімін ел есінде қалдыру үшін Мыңбұлақ ауылының тұрғындары осындағы «Тұрмыс-2» орта мектебін Ұлы Отан соғысының партизаны, еңбек ардагері Əбу Шілімбетовтің есімімен атауды ұйғарған. Мұны мектеп ұжымы да толық қолдайды. Сөйтіп, хаттама толтырылып, аудандық əкімдікке жолданыпты. Бірақ, ол елімізде тəуелсіздік туы енді желбіреп, құжаттың сапырылысып, əкімдіктің қапылысып жатқан тұсы емес пе? Сонымен, бір хаттама жіберумен іс бітті деп жүргенде, кейінірек бұл білім шаңырағы басқа бір тұлғаның есімін иеленеді. Шілімбетовтің құжаттары жоғалып кеткен бе, жоқ əлде, біреулер əдейі қысастық жасады ма, əйтеуір, ұжым мектеп атын қорғап қала алмады. Жəне дəлелдей де алмады. Əйтеуір, «облыс бекітпей қойыпты» деген бір ауыз сөз бəрін тыйып тастаған. Ал, бірақ осы арадағы екі-үш жылда бұл шаңырақ «Ə. Шілімбетов атындағы мектеп» болып аталып жүргені рас еді. Жоқ, біз бұл жерде мектеп есімін алған тұлға осы құрметке лайықсыз еді деп тұрғанымыз жоқ. Ол кісі де осы ел үшін аянбай қызмет еткен, нағыз қайраткер жан. Ұл-қыздары кейіннен өз қаржыларына ауылға жап-жаңа мектеп салып берді. Бүгінде ауылдың аты да осы кісінің есімімен аталады. Əйтсе де жақында көрші жатқан Қазата ауылының үлкендері өз мектептеріне Ə. Шілімбетовтің есімін беруді ойластырып жүр екен деген əңгімені құлағымыз шалып қалды. Əрине, бұл шынында елдің өз қалауы, өз таңдаулары болып жатса, «Ел барда ер қор болмас» деген, лайым, бұл бастама да орта жолда қалмай, аяғына дейін жетеді деген ойымыз бар. Бұл, əрине, Жеңістің 70 жылдығы қарсаңында от кешкен майдангерлерге көрсетілген үлкен құрмет болары сөзсіз. Оңтүстік Қазақстан облысы. Суретте: Əбу ШІЛІМБЕТОВ майдандас достарымен. 1982 жыл.

P.S. Өкінішке қарай, осы мақала дайындалып жатқан кезде бізге Əбу Шілімбетовтің ұлы Бейбітшілдің қайтыс болғаны туралы хабар жетті. Ауыр дерт азаматты ақыры алып тыныпты. Қазаның арты қайырлы болсын! Əйтсе де соңында бір қауым үрім-бұтағы бар Шілімбетовтер əулетінде ұрпақ сабақтастығы жалғасып, Əбу атаның есімі күннен-күнге аңыз болып тарала беретіні ақиқат.

 Талап жəне тəртіп

Ќоєамдыќ кеѕес ќолбала емес Билік пен құқық қорғау органдарында, тағы басқа мемлекеттік, мемлекеттік емес мекемелер жанынан құрылып, заңнама шеңберінде жұмыс істейтін қоғамдық кеңестің мақсаты қандай да бір мəселені талқылап, тоқталған ұйғарымын тиісті орын назарына ұсыну болып табылады. Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

Бұл ретте Мемлекеттік қызмет істері агент тігі Алматы облысы бойынша департаменті жанындағы жеке тұлғалармен, коммерциялық емес ұйымдармен мемлекеттік қызмет көрсету мəселелері бойынша өзара іс-қимыл жəне ынтымақтастық жөніндегі қоғам дық кеңестің орны бөлек. Басты артықшылығы – мұнда мемлекеттік мекемелер басшылары келіп есеп беріп, қойылған сұрақтарға жауап қайтарады.

Елбасы «Қазақстан-2050» Стратегиясында мемлекеттік аппарат жүйесі тиімділігінің басты көрсеткіші сапалы қызмет көрсету екендігіне ерекше тоқталғандығы мəлім. Осыған орай, жақында Астанада өткен Демократиялық күштердің жалпы ұлттық коалициясы отырысында қозғалған мəселелерге байланысты Талдықорғандағы аталған құзырлы орган жанындағы қоғамдық кеңес Жетісу жерінде көрсетілетін мемлекеттік қызмет саласындағы өзекті мəселелерді талқылады. Онда мемлекеттік стандарт пен регламент талаптарының бұзылуы,

қызмет көрсету мерзімінің сақталмауы, қызметке орналаcуға өтініш берген жеке жəне заңды тұлғалардан нормативтік актіде көрсетілмеген құжаттарды талап етіп, əуре-сарсаңға салу фактілері көп кездесетіні атап көрсетілді. Бұлардың бəрі мемлекеттік органдарға деген халық сенімінің сетінеуіне, кезекті сыбайлас жемқорлыққа алып келетін жағдаяттар екені көлденең тартылды. Қоғамдық кеңес отырысында облыстық кəсіпкерлік, білім беру, жұмыспен қамтуды үйлестіру жəне əлеуметтік бағдарламалар басқармалары басшыларының есебі тыңдалды. Бірқатар аудандарға жүргізілген тексерулер нəтижелері сарапталды. Жалпы, кəсіпкерлік басқармасында 83 түрлі мемлекеттік қызмет көрсетілген. Соңғы үш жылда аталған басқарма

бойынша 54 грант берілсе, соның біреуінде ғана заң бұзылғандығы анықталып, құқық қорғау органдарынан тиісті шара қолданылған. Бұл жерде баса айтар бір жайт, қоғамдық кеңес отырысында басқарма басшыларының есептерін əуелі мемлекеттік тілде, сосын ресми тілде тыңдаудың қажеті не? Мектеп оқушыларынан түрлі шараларға орай ақша жинау мəселесі əбден жауыр болған тақырып екені тағы рас. Онымен тоқталмай, сол мектептердегі оқушылар біліміне баға қойылатын журналды ата-аналармен бірге өзге тұлғалардың көруі, нақтылай түссек, «тырнақ астынан кір іздеу» емес пе? Міне, осы тақылеттес мəселелер қоғамдық кеңес рөлін төмендетіп, «қолбала» жасауы бек мүмкін. Егер алдағы уақытта қатаң заңдылық сақталса, бұл қоғамдық кеңес халықтық

мінбеге айналары анық. Оған осынау құзырлы орган басшылығы тарапынан басталған тың жұмыс соны серпін берсе игі. Нақты мысал келтірсек, мемлекеттік қызмет істері агенттігі облыстық департаменті қызметкерлері заң талабына сəйкес, Еңбекшіқазақ аудандық экономика жəне бюджеттік жоспарлау бөлімін тексеру барысында стандарт талаптары ның бұзылғандығын анық таған. Сонымен қатар, стандартта көрсетілген жеті құжат тізбесіне қосымша құжаттар талап етілген. Бұл – факт. Мұндай заң бұзушылық Көксу ауданында да орын алған. «Заң талабына сай департамент өз ұстанымын берік сақтауда. Жариялылық пен ашықтық бойынша түрлі əңгімелердің жолын кесу барысында қаржы полициясымен бірлесе жұмыс жүргізілген. Бұл – бір. Екіншіден, департаменттің өзінде орын алған кемшіліктерді, заң бұзушылықтарды анықтап, оны құқық қорғау органдарына жібердік. Сосын тестілеу залын жабдықтап, қажетті

құрылғыларды орнатып, ашықтық пен жариялылыққа жол ашып, арнаулы мониторингті сынақ бөлмесінің сыртқы қабырғасына шығарып іліп қойдық. Жалпы, тестілеуге қатысуға үміткерлер кез келген уақытта келіп қатысуына мүмкіндік жасалды. Бұл ретте ағымдағы жылдың жеті айының қорытындысы бойынша көрсеткішіміз былтырғы жылдың осы мерзімімен салыстырғанда 30%-ға жақсарды. Азаматтарды тест сұрақтарына дайындау курстарын аштық. Қазір біздің облысымызда 400-ден астам бос лауазымды орын ауылдық округтерде тіркелген», деді Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Алматы облысы бойынша департаментінің басшысы Марат Оразали. Қорыта айтқанда, Астанадан бастау алған жұмыс өңірде жалғасып, ел мүддесіне қызмет етуі құптарлық жайт. Сол қадам алдағы уақытта жалғасып жатса құба-құп. ТАЛДЫҚОРҒАН.


 Театр

Кеше Қазақстан Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясында мемлекеттік қызметшілерге арналған «Қазақстан Республикасының Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын іске асырудың негізгі аспектілері» атты үшкүндік семинар басталды.

Жуырда ғана Алматыдағы Абай атындағы мемлекеттік академиялық опера жəне балет театрына жаңа жетекші тағайындалған-ды. Аталмыш театрға басшылық етуге кіріскеніне небəрі екі апта өткен музыка саласының бел баласы Асқар Бөрібаевпен жедел жолығып, əңгімелесуге екі оқиға себеп болды. Біріншіден, қазан айының 25-26 күндері бұл театрдың Франция елінде гастрольдік сапары өтіп, Париж қаласында «Абай» операсы қойылады. Ал екінші жаңалықтан сұхбат барысында хабардар боласыздар. – Асқар Исмайылұлы, «Абай» операсы қазақ тілінде Париждегі Theatre des Champs-Elysees сахнасында қойылады екен. Сонау Əміре Қашаубаевтан кейін Францияда осы тəуелсіздік жылдарында екі елдің мəдени күндерінің аясында талай музыка тарландары өнер көрсетіп жүрсе-дағы, бұл оқиғаның орны бөлек болса керек? – Үш тұлға –Ахмет Жұбанов, Латиф Хамиди, Мұхтар Əуезов дүниеге əкелген «Абай» – ұлттық операның інжумаржаны. Бұл опера Батыста жоғары бағалана бастады. Мұның алдында «Абай» операсын былтырғы жылы Германияда Оңтүстік Тюрингия опера театрында неміс режиссері Ансгар Хааг немісше аударып, неміс тілінде қойған. Сол кезде Абай партиясын Оңтүстік Кореяның бас баритоны Дэ Хи Шин орындаған. Ажарды Колумбиядан со-

Шетелдік тəжірибеге арналєан семинар

сырқаттанып қалса қайтеміз деген сақтық. – Операдан хабары бар халайық Трегубенконың дауысын, қабілетін өте жақсы бағалайды. Бірақ, Абайды Андрей шырқаса, қазақ табылмай қалды ма деп тағы шулаймыз ғой? – Несі бар?! Керісінше қайта қуанбай мыз ба? Мұның жақсы жағын көру керек. Егер Қазақстанда тұратын өзге ұлт өкілдері Абайды нақышына келтіріп шырқап жатса қуануымыз керек, қолдау таныту қажет. Мысалы, Германияда Абайды қазір Оңтүстік Корея баритоны Дэ Хи Шин айтып жүр. – Жаңа «Абай» қойылымы деп қайта-қайта айтып отырсыз ғой, оның біз білетін бұрынғы «Абайдан» не өзгешелігі бар? Операға түзетулер енгізуге не түрткі болғанын оқырманға түсіндіре отырсақ... – Бұл «Абай» қырық жылдан бері

Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Асќар БҐРІБАЕВ:

Абай театры Абай жолымен жїргенде єана алєа адымдайды прано шырқаса, Жиренше Грекиядан болды. Осындай интернационалдық құрам бірінші рет шет мемлекетте Абайды немісше сөйлетті. Сондықтан «Абай» операсы – Еуропада тұңғыш қойылған ұлттық өнеріміздің үлгісі. Өткен жылы бұл опера Алматыдағы Абай атындағы опера жəне балет театрында Алан Бөрібаевтың жаңа редакциясымен қайта қойылды. Италиядан режиссер, суретші, балетмейстер шақырылып, жаңадан сахналағанбыз. – Ал Парижде алғаш рет театрдың өз солистері өнер көрсетеді екен. Театрдың ендігі Абайы кім? – Францияға екі бірдей Абай, екі Ажар бара жатыр. Олар театрдың баритондары – Болат Жомартов пен Талғат Күзембаев. Ажар рөлінде – Нұр жамал Үсенбаева мен Балапан Жұбаева. Көкбайды – Дулат Тоқанов орындайды. Қарлығаш – меццо-сопрано Оксана Давыденко. Яғни, тек қана театрдың өз өнерпаздары қазанның 25-і күні Theatre des Champs-Elysees сахнасында репетиция жүргізіп, 26 қазанда «Абайды» қояды. – Баяғыда Əміре Қашаубаев Парижде əн салғаннан бері екі елдің арасындағы мəдени байланыстар тəуелсіздік жылдары жақсарды. Барыс-келіс бар десек те, «Абайдың» француз халқымен қауышуын үлкен оқиғалар қатарына жатқызуға болатын шығар? – Əрине! Дегенмен, жуырда «Astana Ballet» ансамблінің Парижде алғашқы гастрольдік сапары өтті. Басқа да өнерпаздарымыз Францияда өнер көрсетіп жүр. Бірақ, бірінші рет театрдың түгел труппасы, 140 адамнан тұратын өнер ұжымы осы үлкен сапарға шыққалы отыр. – Театрдың өздігінен осындай үлкен ұжыммен гастрольге шығуы тым қымбатқа түспей ме? – Театрға негізінен гастрольдер үшін шақтап қаражат бөлінген. Бірақ, биылғы «Франциядағы қазақ мəдениетінің мезгілдері» деген бағдарлама аясында көптеген мəдени шаралар ұйымдастырылады. Осы бағдарламаның арқасында бізге де гастрольге қосымша қаражат бөлінді. – Өнерде бəсеке деген бола берер. Осы Абайды шырқаудан дəмелі басқа да дарындар бар, театр ішінде тартыс бар деген əңгіме естіліп қалады... – Егер елде Абайға лайықты екі дауыс болса, ол осы театрдың екі бірдей баритоны. Абайды шырқауға негізінен кастинг болған. Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Талғат Күзембаев пен Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері Болат Жомартовтар осы кастингте жеңген. Тіпті, басқа баритондар бұл бəсекеде бақ сынауға жүректері де дауаламаған. Сондықтан, бұл жерде үлкен мəселе жоқ. Мысалы, баритон дауысты мықты əншінің бірі Андрей Трегубенконы осы рөлге шақырғанбыз. Оның анасы – қазақ, əкесі – украин. Бірақ, Андрейдің кастингке қатысуға аса ықыласы болған жоқ. Абай партиясын орындау – Болат Жо мартовтың өмір бойғы арманы. Ал Парижге екі бірдей Абайды апара жатқанымыз, біреуі аяқ астынан

7

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

қойылып келе жатқан «Абай» емес. Бұрынғы костюмдер, декорациялар тозған. Əбден ескірген. Тіпті, музыка нота лары да өзгертуді, өңдеуді қажетсініп тұрған еді. Операның қоюшы-дирижері Алан Бөрібаев «Қастандық» көрінісін енгізді. Абайға у бермек болатын тұсы қайта оралды. Қойылым синопсисін білетін боларсыз? Сонда Ажар мен Айдар өлім жазасынан аман қалғаннан кейін, Абай жауапкер ретінде айып төлеуі тиіс болып, жұрт қуанып тарқасады. Сол жерде қалған Жиренше, Нарымбет жəне Мес өздерінің жеңілуінің басты себепшісі Абай деп есептеп, оны өлтір мекке серттеседі. Нарымбет Жиреншеге у береді. Бірақ, бұл уды білмей Айдар ішпек... Мүмкін, мұндай өзгерістер көрерменге ұнауы да, ұнамауы да мүмкін. Ешкімге күштеп талғамымызды таңа алмаймыз. Бірақ, жаңа «Абайдың» премьерасы өте жақсы өтті. Халық қабылдады. Осы «Абай» Германияда қойылған кезде де батыстық БАҚ өкілдері көп жəне мақтап жазды. – Асқар Исмайылұлы, «Абай» операсы Еуропа төрінде салтанат құрып, абыройға бөленсін деп тілейміз! Бұл театрдың басты жаңалығы деп келіп отырмыз. Екінші жаңалығыңыз қандай? – Қараша айында Жорж Бизенің «Інжу іздеушілер» деген қойылымының премьерасы басталады. Біздің театрда қалыптасқан дəстүр бойынша əлем дік операның жауһарлары өз тілінде қойылады. Абай қазақша шыр қаса, «Інжу іздеушілер» француз тілінде қойылады. Ендігі жерде, бірінші рет опера театрының басты мақсаты – орысша, немісше, итальянша опералардың мəтіндерін міндетті түрде сахнаның екі жағындағы үлкен мониторлардан титр арқылы аудармасын беріп отырмақпыз. Мен мұны керемет өзгеріс деп есептеймін. – Шынында да айтарлықтай жаңалық екен! – Опера өнері онсыз да өте күрделі жанр, жоғары деңгейдегі музыка. Осында келген соң əбден ойландым. Операсы дамыған елдерде бұл тəжірибе бар. Көрермендер орындықтарының арқалығына орнатылған мониторлардан өзі түсінетін тілін таңдап, музыканың оригиналын сахнадан тыңдап отырады. Сонда бізге неге орысша шырқайтын Евгений Онегинді қазақша аударып отырмасқа?! Мүмкіндік бар. Бізде Қазақстанда бəрі орысша тү сі неді, біледі, сол себептен «Онегинді» аудармай-ақ қойса да болады деген түсінік бар. Дегенмен, басты мақсаттарымыздың бірі – мемлекеттік тілді насихаттау. Сол себептен, «Інжу іздеушілердің» либреттосын қазақшаға жəне орысшаға аударып жатырмыз. Екі жақтағы экранда екі тілдегі түсіндірмесі беріліп отырады. Бұл тəжірибе «Абайды» Германияда қойған кезде іске асты, ағылшын жəне орыс тілдерінде титрдан аудармалары беріліп, Абайды бəрі де түсінді. Парижде де солай болады. Француз жəне ағылшын тілдерінде титрлардан аударма беріледі. Ал мына біздің театрда

репертуардан түспей келе жатқан əлемдік опералар ешқашан қазақша берілген емес. Менің ойымша, бұл да – Абайдың жолы. Бұл өзгерісті Абай атамыздың өзіме берген белгісі, көрсеткен жолы деп ойлаймын. Өзгелердің жақсы сын үйрен, жаманынан жирен деп өткен Абай атамыз алдымен өзімізді қадірлеуді айтқан жоқ па?! Евгений Онегиннің Татьянасын қазақша шырқатқан да Абай атамыз емес пе?! Сондықтан қазір «Евгений Онегин» қазақшаға аударылуда. Абай атамыздың жолымен жүргенде ғана театрымыз да алға ілгерілейді. – Сіз мəдениет вице-министрі лауазымды қызметін атқардыңыз. Əлемнің əр түкпіріндегі елдердің тəжірибесін көрдіңіз. Осы біздің Абай театрына тағы не жетпейді? – Абай театры – ұлттық опера жəне балет өнерінің қарашаңырағы болса да шылқып жатқан қаражаты жоқ. Ізімізден ерген «ініміз» «Астана Опера» театрына деген аздаған қызғанышымыз да бар. Əрине, «Астана Опера» театрының деңгейі өте жоғары. Біздің бұрынғы ұжымымыздың жартысы – көптеген артистері мен мамандары сол театрдан табылып отыр. Əрине, бір күнде жаңа театр дамып кете алмайды. Ел біреу, өнер біреу болғаннан кейін біз ол театрға да тілеулеспіз. Бірақ, 80 жылдан бері бекзат музыка мен өнер тарландарын тудырған тарихи Абай театрының маңыздылығын ұмытуға болмайды. Əлемдік тəжірибеге келсек, біздің театрдың əлемнің атақты театрларымен салыстырғанда қаражаты, бюджеті аздау. Өз тəжірибеме сүйенсем, біріншіден театрға Қамқорлық кеңесі қажет. Опера мен балет қымбат өнер болғандықтан, ұлттық компаниялар мен банктердің қарайласқаны жөн. Мұндай тəжірибе көптеген мемлекеттерде бар. Содан кейін театр жанынан Қоғамдық қор құру керек сияқты. Содан кейін Театр достарының қоғамы деген де бар. Осы үш ұйымды құрсақ, онда барлық салмақ мемлекетке түспейтін еді. Қазірге Қазкоммерцбанк жүйелі демеушілік танытып келеді. Сол сияқты репертуарларды насихаттап, көрермен тартуда БАҚ-тың да қолдауына зəруміз. Бұл істі де қолға аламыз. Бұрын біз Оңтүстік Қазақстан облысының орталығы, қалың қазақ отырған Шымкент қаласында опера театрын аштық. Сол кезде театрдың келешегіне күмəн келтіргендер көп болған. Құдайға шүкір, бұл театр бізді жерге қаратқан жоқ. Бірнеше сəтті опералық қойылымдарды сахналап жүр. Сондықтан ұлттық операның болашағына сеніп жұмыс істеу керек. – Театр таланттарға тапшы емес шығар? Операның бүгінгі жұлдыздары, прима-балериналары кімдер? – Мен негізі «жұлдыздар» деген терминді ұнатпаймын. Жұлдыздар эстрадада жүр. Меніңше, опера артистері нағыз өнердің майталмандары. Бұларда керемет дауыс қана емес, есте сақтау қабілеттері, яғни жадылары да мықты болуы керек.

Əр тілдегі арияларды, партияларды түгел жаттап, нотасынан ауытқымай шырқау үшін Құдайдың берген шын таланты қажет. Фонограммамен əн салатын «жұлдыздардың» кейбірі өзі шырқайтын əннің мəтінін де білмейді. Ал енді операда сирек кездесетін дауыс – тенор. Қазір бізде бір ғана Нұржан Бажекенов бар. Парижге екі Абай, екі Ажар бара жатыр дедім ғой. Ал Айдар жалғыз. Құдай сақтасын, Нұржанға бірдеңе бола қалса, шаруа бітті дей беріңіз. Сондықтан осы жалғыз тенорды əлпештеп отырмыз. Айтпағым, хордың ішінен тенор табылып отыр. Біздің бірқатар солистеріміз Астана Операға ауысқанын айттық. Бірақ, біздің халық өте дарынды. Бір таланттың орнын басатын он дарын дайын. – Егер құпия болмаса, қазір театрдың бетке ұстаған баритондары, өзіңіз айтқан жалғыз тенор, сопрано солистері қанша жалақы алады? – Айтайын, жүз мың теңге төңірегінде алады. – Ой, сахна адамына қаншама күтім керек?! – Əрине, отбасы бар, басқа шығындары бар. – Мұны сұрап отырғаным, опера əншілері эстрада əншілері сияқты той жағалай алмайды дегенім ғой. – Сіз айтқан əншілердің атағы да жағдайы да бар. Басқа театрлармен тиімді келісімшарттармен жұмыс істейді. Ал жас артистерге қиын екені рас. Бірақ, елордаға көшкен артистер үшін қуаныштымын. Жағдайлары да, жалақысы да жақсы. Жаңадан салынған үйлерден жақсы пəтерлер алды. Осында жатақханада тұрып келгендері бар еді. Қалай десек те, опера күрделі де қымбат өнер. Бір ғана қойылым айналасында оркестр, артистер, басқасын қосқанда 200 адам жүреді. Қандай тетігі табылса да бұл өнер қолдауды қажет етеді. Ең қиын кезеңдерде Абай театрын сақтап, дамытып қана қоймай, Астанада зəулім, заманамен таласқан тағы бір опера мен балет театрының ашылуы Елбасының арқасы екендігін айту керек. Қазір бұл екі театрдың да деңгейі Еуропаның айтулы қалаларындағы опера театрларының дəрежесінен кем емес. Көршілеріміздің көбісі опера театрларынан айырылып қалды. Оның кері əсерін де көріп отыр. Сол сияқты домбыра мен қобызды көз қарашығындай сақтап, насихаттай беруіміз керек. Дəстүрлі өнерге де қамқорлық қажет. Қазір мың адамды сахнаға шығарып, домбырадан əлемдік байқау өткізсек, жүлделі орындардың бəрін өзіміз алар едік. Енді осы барымызды бағалап, дəріптеп, жетілдіре түссек болғаны. – Мəселен, сіз белгілі музыкант қана емес, əйгілі Жұбановтар əулетінің күйеу баласысыз, ұлыңыз Алан Бөрібаев Еуропадағы ең таңдаулы дирижердің бірі. Айтпағым, өміріңіз, тағдырыңыз да осы музыка төңірегінде. Жалпы, осындай биік өнерге жастарды ғашық етудің жолы қандай?

– Мен осы театрға бірінші рет анаммен бес жасымда «Доктор Айболит» қойылымына келіппін. Бармалей шыққанда орындықтың артына тығылып, қорқып отырғаным есімде. Менен бес жас үлкен əпкем хореографиялық училищеге түсіп, балет труппасында жүрген. Қысқасы, бұл театр менің бүкіл өмірім. Жарты ғасыр бойы үздіксіз осы театрдың есігінен кіріп-шығып жүрмін. Меніңше, бала кішкентай күнінен нені тыңдап өссе, өнерді сол деңгейде бағалайды. Қара базарларда жүк тасып, ортанқол эстрада əншілерін тыңдап жүрген жастарға басқа өнердің бар екенін қалай жеткізе аласыз. Мəселен, қазақ жастары опера тыңдаса, түсінбей қалады деп ойламаймын. Мысалы, бір ғана «Қыз Жібек» операсында 19 қазақ əні бар. Əрқайсысы жүрегіңді тербеп, қолқаңды суырып алардай əсерлі. Сондықтан тыңдарманды бала күнінен осыған тəрбиелеу қажет. Ол музыкант болар, болмас, бірақ барынша музыкалық білім беруге ұмтылу қажет. Бұрын театрда «Балалар абонементі» деген бағдарлама болған. Демалыс күндері, күндіз балаларға ата-аналарымен бірге тамашалайтын қойылымдарды қайтарсақ деген жоспар бар. – Алан жайлы айтыңызшы. Ол сіздің ұлыңыз екендігін айтпағанның өзінде Еуропадағы ең беделді музыканттың, танымал дирижердің бірі ғой. Оның үстіне Парижге бара жатқан «Абай» операсының қоюшыдирижері. – Аланды осындай деңгейге жеткізу үшін қаншама еңбегімізді жұмсадық! Ол қазір алты тілде еркін сөйлейді. Қомақты, қалың партитураларды бала кезінен 3 күнде жатқа тапсырасың деп, тапжылтпай үйреттік! Егер сол кезде осының бəріне Алан төтеп бермесе, шыдамы жетпесе онда бүгінгі дəрежесіне көтеріле алмайтын еді. Талант, музыканы түсіну бөлек нəрсе де, партитуралардың бір нотасынан ауытқытпай меңгеру үшін екінің біріне бұйырмаған есте сақтау қабілеті болуы қажет. Мысалы, мына партитураны қараңызшы, бүкіл оркестрде қаншама музыкалық аспаптар бар – олардың ішінде флейта, гобой, кларнет, фагот – үрмелі, шекті аспаптар шеруі. Ұрмалы аспаптардың саны жиырмаға жетеді. Оның бəріне жетекшілік ету өте күрделі шаруа. Дирижерлік кəсіп – əлемдік деңгейдегі ең жоғары өнер. Мұны қазіргі күнделікті құлақ шаршатқан əншілер білмейді де, түсінбейді де. Кейбір терминдерді өмірінде естіп көрмеген. Сондықтан екі əн айтып жұлдыз болып жүргендер мен опера өнерінің арасын үлкен шыңырау бөліп жатыр. – Ұлттық өнердің абыройын асырып, мəдениеттің мерейін тасытып, табысты оралыңыздар! Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен. Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан».

АЛМАТЫ.

Еуропалық одақтың «Қазақстанның өңірлік дамуы» жобасымен бірлесіп ұйымдастырылған семинарға 14 облыс əкімінің индустриялық даму жəне инвестиция мəселелеріне жетекшілік ететін орынбасарлары қатысты. Семинардың ашылу салтанатында Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының орынбасары Саян Ахметжанов, Еуропалық одақтың Қазақстан Республикасындағы Өкілдігі техникалық жəрдемдесу бөлімінің басшысы Жан-Луи Лаврофф жəне Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының ректоры Болатбек Əбдірəсілов құттықтау сөз сөйледі. Академия ректоры Болатбек Əбдірəсілов өз сөзінде аталған бағдарламаны сəтті іске асыру арқылы еліміздің əлемдегі ең дамыған 30 елдің қатарына енуін қамтамасыз етуге болатындығын баса айтты. «Талдау деректері бойынша, аталған бағдарламаны іске асыру үдерісінде орталық мемлекеттік жəне жергілікті атқарушы органдар мен даму институттары арасында өзара жедел іс-қимылдың жеткіліксіздігі секілді кейбір мəселелер туындады. Оны іске асыру барысы туралы ақпараттарды жоспарлау, жинау жəне талдап қорыту бойынша бірыңғай əдіснамалық əдіс-тəсілдердің жоқ болуына байланысты мəселелер де орын алып отыр», деді ол өз сөзінде. Оның айтуынша, бұл семинар өзекті мəселелерді талқылауға жəне проблемалы аспектілерді шешу жолдарын айқындауға арналған пікірталас алаңына айналуы тиіс. «Себебі, осы бағдарламаны сəтті іске асыру үшін шетелдік тəжірибені пайдалану жəне индустриялық-инновациялық саясатты іске асыру маңызды», деді академия ректоры бұл орайда. Семинар аясында шетелдердің тəжірибесі, атап айтқанда, Ирландияның жəне Оңтүстік Кореяның тəжірибесі қарастырылды. Мəселен, Еуропалық одақтың «Қазақстанның өңірлік дамуы» жобасының сарапшысы Барри Кондрон «Ел кəсіпорнын тиімді дамыту жəне оған жергілікті биліктің белсенді қатысуының маңыздылығы», деген тақырыпта Ирландияның тəжірибесімен бөліссе, Оңтүстік Корея мемлекеттік қызметшілерінің біліктілігін арттыру институтының профессоры Хван Ин Пё «Оңтүстік Кореядағы технологиялық даму жəне мемлекеттің рөлі» деген тақырыпта өз ойпайымымен бөлісті. Сонымен қатар, Қазақстанның орталық мемлекеттік органдары мен даму орталықтарының жауапты қызметкерлері семинар қатысушыларының алдында Үдемелі индустриялық-инновациялық даму мемлекеттік бағдарламасы жөнінде баяндама жасады. Ал бүгін семинар аясында Қазақстан Президенті Əкімшілігі Басшысының орынбасары Ғ.Əбдірахымовтың төрағалығымен, Инвестициялар жəне даму министрі Ə.Исекешевтің жəне Ауыл шаруашылығы министрі А.Мамытбековтің қатысуымен кеңес өткізіледі.

Жаѕа əкімдер таныстырылды Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Осыдан біраз күн бұрын Петропавл қаласының əкімі Төлеген Зəкіриянов өз еркімен отставкаға кеткен болатын. Оған отбасылық жағдай себеп болса керек. Жақында мəслихаттың кезектен тыс сессиясына қатысқан аймақ басшысы Ерік Сұлтанов депутаттар мен активке шаһардың жа ңа басшысы Марат Тасмағанбетовті таныстырды. Ол Көкшетау ауыл шаруашылығы, Алматы экономика жəне статистика институттарын, Ресей халық шаруашылығы жəне мемлекеттік қызмет академиясын бітіріп, ғалым агроном, экономист, экономист магистрі мамандықтарын алып шыққан. Еңбек жолын бригада есепшілігінен бастап, көп жыл серіктестікке жетекшілік еткен. 8 жыл Ғ.Мүсірепов ауданында əкім болған. Ерік Хамзаұлы оның басқарушылық саладағы мол тəжірибесін атап өтіп, бірқатар міндеттер жүктеді. Бұған дейін облыс əкімі аппаратының жетекшісі қызметін атқарып келген Владимир Дудов Ғ.Мүсірепов ауданының əкімі болып бекітілді. Ол Президент Əкімшілігінде мемлекеттік инспектор секілді жауапты қызмет атқарған. Солтүстік Қазақстан облысы.


8

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

 Мемлекеттік мəселе

XXІ єасыр университеті сапалы білім жїйесін ќалыптастыруы ќажет Қазақстанды дамыған 30 елдің қатарына енгізетін, бəсекеге қабілетті елдермен терезесін теңестіретін маңызды факторлардың бірі – білім. Елбасы Н.Назарбаев өзінің 2014 жылғы Қазақстан халқына Жолдауында ұлттық білім беру жүйесіне қойылатын талаптардың өскендігін атап өтті. Яғни, бүгінгі таңдағы білім саласының алдында тұрған негізгі міндет «Қазақстан-2050» Стратегиясы мен еліміздің дамыған 30 елдің қатарына енуіне кепіл бола алатын əлемдік деңгейде бəсекеге қабілетті тиімді білім жүйесін қалыптастыру болып табылады. Қазіргі уақытта Жаhандық бəсекеге қабілеттілік индексінің соңғы қорытындылары бойынша Қазақстандағы білім жүйесінің сапасы 148 елдің ішінде 88-орынды иеленіп отыр. Бұл көрсеткіш 2012 жылмен салыстырғанда 13 сатыға жоғары. Университеттер мен бизнестің ғылыми-зерттеу жəне тəжірибелік-конструкторлық əзірлемелер саласындағы ынтымақтастық көрсеткіші бойынша да 90-орыннан 79-орынға көтерілдік. Тахир БАЛЫҚБАЕВ, Білім жəне ғылым вице-министрі.

Қай елдің болсын, білім беру жүйесін дамытудағы жетістіктерін бағалауда зерттеу ауқымы кең, халықаралық талаптарға сай сыртқы бағалаудың алатын орны ерекше. Атап айтар болсақ, 2013 жылы Quacquarelli Symonds (QS) рейтинг агенттігі жариялаған əлемнің үздік университеттері тізімінде Қазақстанның 9 жоғары оқу орны топ-параққа енді. Оның ішінде əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті үздік 300 университеттің қатарынан көрініп, 299-орынды иеленді. «Тор-400» кластеріне Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті кірді. Жалпы QS жасаған топтамаға Қазақстаннан 33 жоғары оқу орындары енген. Осыған орай, отандық жоғары оқу орындарын əлемдік деңгейдегі университеттердің алдыңғы қатарына шығаруды басты мақсат етіп қойып отырмыз. Бұл мақсатқа жету – бірнеше жылдық табанды еңбекті қажет етеді. Дегенмен, «local networking», яғни əлемдік əріптестік арқылы біз өз мақсаттарымызға жетеміз деп ойлаймын. Бүгінгі қазақстандық университеттердің алдында тұрған негізгі мəселе – қазіргі заман талабына сай адам ресурстарын дамытуды қамтамасыз ететін сапалы білім жүйесін жасау. Яғни, жоғары білім беру жүйесін жаңғырту үшін университеттер өз бағдарламаларын əзірлеп, ұсынуы керек. Бұл

жердегі басты проблема – жаңа оқу бағдарламаларын енгізу үшін жоғары білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына, жоғары жəне жоғарыдан кейінгі білім мамандықтарының классификаторына қажетті өзгерістер енгізілуі тиіс. Аталған іс-шараларды жүргізу үшін екі-үш жылдай уақыт керек. Ал, уақыттың күтпейтіндігі баршамызға аян. Сондықтан, университеттер бизнестің талаптарына икемді академиялық бағдарламаларын түгендеуі лəзім. Академиялық еркіндік құқығы бүгінде жоғары оқу орындарында бар, олардың білім беру бағдарламаларының мазмұнын айқындауда дəрежесі бакалавриатта 55%-ға дейін, магистратурада 70%-ға дейін, докторантурада 90%-ға дейін кеңейтілген. Еңбек нарығының сұранысына сəйкес, дербес түрде мамандар даярлауға мүмкіндікті ерекше мəртебесі бар университеттерге берген орынды деп білемін. Осы бағытта үдемелі индустриялықинновациялық бағдарламаны (ҮИИБ) іске асыруға қажетті маман дарды даярлау бойынша жоғары оқу орындарын дамыту картасы жасалды. Бұл бағдарламаның əрбір 14 басым бағыты бойынша мамандар даярлайтын оқу орындары анықталатын болады. Ол үшін жоғары оқу орындары өздерінің келешекке қажет даму жоспарларын жасауы керек. Анықталған оқу орындары даму бағдарламасын дайындап, ҮИИБ қажеттілігіне негізделген жаңа оқу бағдарламаларын қазірден түзуі

 Мерей

«Өрлеу ақпараты» деп аталатын инновациялық тақырыптағы үздік журналистік материалдар байқауы өз мəресіне жетті. Инвестициялар жəне даму министрлігінің қолдауымен «Технологиялық даму жөніндегі ұлттық агенттік» АҚ өткізген «Өрлеу ақпараты» атты байқау бойынша инновациялық тақырыптағы үздік журналистік материалдардың авторлары марапатталды. Эльмира МƏТІБАЕВА, «Егемен Қазақстан».

Марапаттау рəсіміне Инвестициялар жəне даму министрлігінің технологиялық жəне инновациялық саясат департаментінің директоры Азамат Байқуанышұлы, «Технологиялық даму жөніндегі ұлттық агенттік» АҚ басқарма төрағасының орынбасары Жұматай Сəлімов, сарапшылар комиссиясының мүшелері – Қазақстан Журналистер одағының төрағасы Сейітқазы Матаев жəне «ҚР Президентінің телерадиокешені» АҚ бас директоры Ерлан Бекхожин қатысты. Байқау 2010 жылдан бері өткізіліп келеді. Биыл байқауға 200-ден аса журналистік еңбектер жол тартыпты. Өткен жылдың 1 қазаны мен ағымдағы жылдың 15 қыркүйегі аралығында республикалық жəне өңірлік бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған материалдар, телевизиялық хабарлар мен сюжеттер, радиобағдарламалар жəне өзге де еңбектер бұл байқаудың жеңімпазы

тиіс. Материалдық-техни калық жəне лабораториялық базаларын жетілдіру де алда тұрған міндет. Білім білігі мықты профессорлықоқытушылар құ рамын жасақтау мəселесі де күн тəртібінде тұрған іс. Аталған іс-шараларды жүзеге асыру үшін қосымша қаражат бөлінеді. Арнайы қаржыландыру механизмі қарастырылады. Сонымен қатар, университеттерді дамытудың жеке бағдарламасын дайындауға үлкен жауапкершілікпен қарап, жемқорлыққа қарсы барлық шараларды қабылдауға тиіспіз. Бұл білім сапасын арттырудағы басты қадам болады. Осы мақсатта құрамына жергілікті атқарушы органдардың, министрліктердің, қоғам жəне ұлттық кəсіпкерлер палатасының өкілдері кіретін Бақылаушылар ке ңесі арқылы корпоративті басқару енгізіледі. Осы қағидатты ескере отырып, 4 жоғары оқу орнының бақылау кеңестерінің құрамы жаңартылды. Мұнымен бірге, 6 жоғары оқу орнында (Қ.Сəтбаев атындағы ҚазҰТУ, Қ.Жұбанов атындағы АРМУ, М.Х.Дулати атындағы ТарМУ, Е.А.Бөкетов атындағы ҚарМУ, ҚарМТУ, М.О.Əуезов атындағы ОҚМУ) Үкімет қаулысымен бақылау кеңестері құрылған. Үстіміздегі жылдың соңына дейін 22 мемлекеттік жоғары оқу орындарында сондай бақылау кеңестерін құру жоспарланып отыр. Жаңа ұйымдастырушылыққұқықтық нысанды, корпоративтік басқарудың үлгісін жəне қаржыландырудың тетіктерін енгізуді қарастыратын заңнамалық

не гіз ді жетілдіру де маңызды. Тиісті нормативтік-құқықтық базаны қабылдағаннан кейін университеттерді дербес, қайта жаңғырту үшін толық жағдай жасалмақ. Осы орайда, 2014 жылы қолданыстағы заңнама жаңа жағдайларға бейімделіп, басқарудың жаңа тəсілдері енгі зіледі деп күтілуде. Өзекті мəсе лелерді шешу ге қоғамды, оның ішінде педагогикалық жəне ғы лыми қауымдастықты тартуға жете көңіл бөлінуі тиіс. Жоғары оқу орындары мен мүдделі органдардың қызметіндегі максималды ашықты лық пен кері байланысты қамтамасыз ету үшін маңызды мəселелер бойын ша қоғамдық тыңдауларды ұйымдастыру орынды деп ойлаймыз. Бүгінде министрлік Назарбаев Университеті базасында ұлттық, мемлекеттік жəне жекеменшік жоғары оқу орындарының басшыларына арналған көшбасшылық дағдыларын дамыту бойынша арнайы бағдарлама ұйымдастырып отыр. Курс барысында стратегиялық жоспарлау мен корпоративті басқару, көшбасшылықтың жүйелі, сыртқы, институтционалды жəне тұлғалық аспектілеріне ерекше көңіл бөлінуде. Аталған білімге ие басшылар қазіргі заманғы талаптарға икемделіп университетке қажет өзгерістерді жүргізе алады. Курс барысында күнделікті жүргізілген жұмыстарға шолу жасалып, оның қорытындысы бағдарлама аяқталғаннан кейін шығарылады. Бұл оқу ор ны ның стратегиялық жоспарын біліктілікті жетілдіру барысында жасалған əрекет жоспарымен салыстыруға мүмкіндік береді. Бағдарлама британдық жоғары білім саласындағы көшбасшылық қорымен, Син га пур ұлттық университетімен жəне Калифорния, Беркли уни вер ситеттерімен бірлесіп жүргізіледі. Осындай халықаралық кəсіби қоғамдастықтармен ын тымақтастық жəне бірлескен əрекет жоғары білім жүйесін модернизациялау жолында өз нəтижесін беретініне сенім мол. Жоғары оқу орнының көшбасшылары сапалы білім жүйесіне

институционалды икемділік жəне академиялық еркіндік арқылы қол жеткізілетінін түсінеді. Біз тиімсіз жəне нəтижесіз жұмыстан бас тартып, университеттерді дамытудың стратегиясы мен миссиясын қайта қарауымыз қажет. Кадрлық əлеуетті өсіру, зерттеу сапасын арттыру, білім бағдарламаларының құрылымын қайта қарау, басқару жүйесін реформалау, академиялық еркіндікті енгізу, белсенді ынтымақтастық – аталған əрекеттердің барлығы күрделі стратегиялық шешімдермен байланысты. Аталған бағдарламалар тиісті дағдыларды терең дамытуға мүмкіндік береді. Үш жылға арналған бұл бағдарлама шең берінде 300-ге жуық жоғары оқу орындарының əртүрлі деңгейдегі əкімшілік қызметкерлері біліктіліктерін жетілдіру курсынан өтеді деп жоспарлап отырмыз. Олар алған білімдерін өз оқу орындарына енгізеді. Бұл корпоративті басқарудағы, академиялық еркіндік мəселелерін талқылаудағы, алға қойылған мақсаттарға жетудегі жаңа қадам болып табылады. Жоғары білім беру жүйесін реформалаудың жалпы нəтижесі оқытудың ғылымның жəне инновацияның үш тұғыр лылығына жол ашады. Осы іс инновациялық дамуға ықпал етіп, жоғары білім беру сапасына қол жеткізуге мүмкіндік беретін университеттерді басқарудың баламалы жəне тиімді жүйесі болмақ. Бүгінгі таңда білім мен ғылымның іс жүзінде интеграциялануына нақты қадамдар жасалуда. Осы мақсатта 4 университетке (əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетіне, Қ.Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетіне, Қазақ аграрлық университетіне, С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университетіне) Қа зақстанның ғылыми-зерттеу институттарымен бірлесе отырып, ғылыми мамандарды даярлау жұмыстары қолға алыну үстінде. Осы мақсатта мемлекеттік білім беру тапсырысы шеңберінде аталған университеттерге 100 орын PhD 350 орын магистратура бағдарламасы бойынша арнайы орын бөлініп отыр. Осылайша, қазіргі кезде жүзеге асырылып жатқан барлық жүйелі іс-шаралар жиынтығы қазақстандық жоғары білім беру жүйесін жаңа сапалық деңгейге шығуына жол ашатын болады.

«Егеменніѕ» ќоржынында – миллион

болуға қатысты. Сөз басында Сейітқазы Матаев журналистік шығармашылықты шыңдай түсетін осындай байқаулардың жиі өткізіліп тұрғанын қолдайтынын жəне осы жолғы байқаудың ерекшелігі де сонда, ол инновация тақырыбына арналғандығын атап өтті. «Жеңімпазды анықтау оңайға түскен жоқ, бірінің көңілін құлазытатын болса, енді бірін қуанышқа кенейтін сəт бүгін», – дей келе ол авторларды марапаттау рəсіміне көшті. Əртараптан жиылған журналистік материалдардың номинациялары да сан түрлі болды. Мысалы, «Қазақ тіліндегі республикалық басылымда жарияланған үздік материал» номинациясы бойынша «Айқын» газетінде жарияланған «Қазақстан əлемдегі жаңа технологияларды тарту орталығына айналады» атты мақаласы үшін – Айхан Шəріп, ал «Орыс тіліндегі республикалық басылымда жарияланған үздік материал» бойынша «Литер» газетінде жарияланған «В отличие от первой инфраструктурной вторая пятилетка ФИИР будет по-настоящему инновационной» атты мақаласы үшін – Алексей Храмков марапатталды. Ал өңірлік басылымдардағы үздік материалдар бойынша оқ бойы оза шыққан қазақ тіліндегі «Орал өңірі» газетінде жарық көрген «Инновациялық игіліктер» материалы үшін – Бауыржан Ғұбайдуллин, орыс тіліндегі

«Индустриальная Караганда» газетінде жарияланған «Датчики экономики» материалы үшін – Валентин Шипунов марапатталды. Сонымен қатар, телевизиялық бағдарламасы бойынша «Білім жəне мəдениет» телеарнасындағы «Эйнштейн ізімен» бағдарламасы үшін – Мұхтар Исмаилов, ал орыс тіліндегі бағдарлама бойынша «24kz» телеарнасындағы «Зеленая экономика» бағдарламасы үшін – Бақыт Əмірғалиева марапатталды. «Қазақ тіліндегі

үздік талдамалық сюжет» номинациясы бойынша «Астана» телеарнасындағы «3д принтер Астанада» телесюжеті үшін – Мөлдір Дүйсекина, ал орыс тіліндегі сюжет бойынша «Қазақстан-Қарағанды» өңірлік телеарнасындағы «Сделано в Сарыарке» сюжеті үшін Жанар Алпысбаева марапатталды. Сондай-ақ, «Қазақ тіліндегі үздік ақпараттық сюжет» номинациясы бойынша «Хабар» арнасындағы «Ғылымға негізделген экономика» телесюжеті үшін Гүлмайра Сансызбаева ие болса, «Орыс тіліндегі үздік ақпараттық сюжет» атағы бойынша – «Kazakhtv» телеарнасындағы «The world of Startups» бағдарламасындағы сюжеті үшін Серік Ақышев алға шықты. Бұл сайыста интернет журналистерінің де бағы жанды. «Үздік интернет материал»/ «Үздік блогер» номинациялары бойынша «Ainaline.kz» онлайн-журналындағы «Бізді қалай алдайды» материалы үшін Ерлан Оспан марапатталса, орыс тіліндегі «В СКО возведут современный завод по производству запорной арматуры для строящихся в Казахстане нефтепроводов и газоводопроводов» деп аталатын материалы үшін Надежда Унгефуг марапатталды. «Қазақ тіліндегі үздік ақпараттық-талдамалық материал» номинациясы Гүлбаршын Сабаеваға бұйырды. Сондай-ақ, «Орыс тіліндегі үздік ақпараттық-талдамалық материал» номинациясы Дмитрий Хегайдың еншісіне тиді. «Қазақ тіліндегі үздік радиобағдарлама» бойынша Зейнет Мұсабаева алға шықты. «Үздік сұхбат» – Римма Ивахникова, «Үздік очерк» – Абат Нагмет, ал «Тақырыпқа адалдығы үшін» номинациясында – Досжан Нұрғалиев үздік атанды. Сарапшылар комиссиясы «Инновациялық тақырыпты жариялау саласындағы үздік БАҚ» Гран-приін байқауға инновациялар мен технологиялардың дамуы тақырыбында 50-ден аса материал тапсырған «Егемен Қазақстан» газетін лайық деп танып, басылымға арнайы диплом мен 1 млн. теңге көлемінде ақшалай сыйақы табыс етті. – 95 жылдық тарихы бар «Егемен Қазақстан» газеті инновация тақырыбын ешқашан назардан тыс қалдырған емес, өйткені, ол елімізді өрге сүйреуге, біздің дамыған мемлекеттер қатарына қосылуымызға септеседі. Осы сайыстың бас бəйгесін жеңіп алғанымызға қуаныштымыз, өзгелерге де осындай жеңіс тілейміз, – деді сыйлықты қабылдап алған «Егемен Қазақстан» РГ» АҚ вице-президенті Еркін Қыдыр.

ШАРАЙНА

Əлем жаѕалыќтары

Əуе арќылы ќару-жараќ жеткізді АҚШ-тың авиациясы əуеден Сирияның Кобани қаласын «Ислам мемлекеті» содырларынан қорғап жатқан күрд жасақтарына көмек ретінде қару-жарақ, оқ-дəрі жəне медициналық дəрідəрмек тастады. «Рейтер» агенттігінің хабарлауынша, С-130 жүк тасымалдаушы ұшағы қаружарақ, сондай-ақ, дəрі-дəрмек салынған оншақты жəшік тастаған. Бұл күрд жасақтарының «Ислам мемлекеті» содырларына қарсылық көрсетулері үшін аса қажет. Осы операцияға үш əскери ұшақ қатысқан. Соңғы күндері АҚШтың əскери-əуе күштері Кобани маңындағы исламшыл содырларға қарсы 135 рет авиасоққы беріпті. Нəтижесінде, 100-ден астам содырдың көзі жойылған.

Министр не їшін отставкаєа кетті? Жапонияның сауда жəне өнеркəсіп министрі Юко Обути ханым отставкаға кетті. Дерек көздеріне қарағанда, оның отставкаға кетуіне мемлекет қаржысын басқа мақсатқа жұмсауы себеп болған. Ақпарат құралдарының жазуынша, 2009-2011 жылдары аралығында Юко Обутидің қолдау көрсетуімен екі қор сайлаушылар үшін мерекелік шаралар ұйымдастыруға 43 миллион иен шығындаған көрінеді. Сондай-ақ, тағы бір қор министрдің туғантуыстарына қарайтын дүкендерден 3,8 миллион иеннің тауарларын сатып алғаны анықталған. Бұл заң талаптарына қайшы келеді екен. Қырық жастағы Обути – елдің Министрлер кабинеті құрамындағы бес əйелдің бірі. Əрі ол Жапонияның бұрынғы премьер-министрі Кэйдзо Обутидің қызы.

Апаттыѕ ыќтимал себептері аталды «Новости» ақпарат агенттігі ресейлік тергеушілердің болжамына сүйене отырып, Внуково əуежайында орын алған «Total» мұнай компаниясы президенті ұшағының апатына себеп болуы мүмкін жайларды атады. Тергеу комитетінің қызметкері Иван Сибульдің айтуынша, апат ұшқыштар мен диспетчердің кінəсінен немесе қар тазалағыш машина жүргізушісінің кінəсінен, сондай-ақ, қолайсыз ауа райының салдарынан болуы мүмкін. Ұшақ əуежайда қар тазалайтын машинамен соқтығысып, аударылған еді. Қар тазалайтын машинаның жүргізушісі масаң екен деген де əңгіме бар. Артынша ұшақ түгел жанып кеткен болатын. Апат концерн президенті Кристоф де Маржери мен тағы үш адамның – экипаж мүшелерінің өмірін қиды.

Қысқа қайырып айтқанда:

Мəскеудің Внуково əуежайында апатқа ұшыраған төрт орынды ұшақтың «қара жəшігі» Мемлекетаралық авиация комитетінің ғылыми-техникалық орталығына жеткізілді. Үндістанның Вакатиппа деревнясындағы пиротехникалық бұйымдар өндіретін фабрикасында жарылыстан жəне өрттен опат болғандар саны 17 адамға жетті. Аргентиналық Диего Марадонаның есімі Италияның футбол даңқы залына енгізілді. Аты аңызға айналған футболшы жеті жыл қатарынан жергілікті «Наполи» клубының сапында ойнаған еді. Миссури штатынан сенаторлыққа сайланған Джамилу Нашид Фергюсондағы митингке қатысқаны үшін тұтқындалды. Митинг қара нəсілді жасөспірімді полицейлердің атып тастағанына қарсылық акциясы ретінде ұйымдастырылған болатын.

Спорт та саясатќа айналып барады Албания премьер-министрі Эди Рама екі елдің құрамалары арасындағы футбол кездесуінде болған жанжалға байланысты Сербияға сапарын кейінге қалдырды. Бұл жағдай Балқан түбегіндегі Албания мен Сербия арасындағы қатынасты ушықтырып жіберді. Екі мемлекеттің үкімет басшылары 22 қазанда Белградта кездесуі тиіс болатын. Аталған жанжалға байланысты үкімет басшыларының кездесуі енді 10 қарашаға жоспарланып отыр. 14 қазанда Белградтағы футбол ойыны кезінде алаңға Албанияның туы бекітілген ұшқышсыз басқарылатын аппарат жіберілген еді. Соның салдарынан этностық албандар мен сербтер арасында қақтығыс туындады. Ал футбол кездесуі ойын басталғаннан кейін 41 минут өткенде тоқтатылды.

Дудаевтыѕ кіші ўлы істі болды Литвада прокурор жасанды төлқұжатты пайдалану ісі бойынша жауапқа тартылған Жохар Дудаевтың ұлын тоғыз ай мерзімге түрмеде отырғызу жазасын сұрады. Бұл жөнінде «Интерфакс» агенттігі хабарлады. Прокурордың хабардар етуінше, сотталушы Деги Дудаев өз кінəсін мойындаған. Ол қылмысқа Ресейде тұратын туыстарының шетелге кетуіне көмектесу үшін барған сияқты. Дудаевтың кіші ұлы Деги Дудаев 2011 жылдың көктемінде Каунас қаласында ұсталған екен. Одан Литваның қолдан жасалған төлқұжаты табылған. Ал Ж.Дудаевтың отбасы ол өлтірілген соң Литваны паналаған еді.

Ќарсылыќ кґрсетіп, ќаза тапты Канаданың Квебек провинциясында полицейлер өз автомобилімен екі əскери қызметшіні қағып кеткен ер адамды атып тастады. Ол экстремистердің ықпалында болған деген дерек бар. Жергілікті басылымдардың ақпараттарына қарағанда, 25 жастағы Мартен Кутюр-Руло əскерилерді бір сауда орталығына жақын жердегі автотұрақта қағып өтіп, қашпақ болғанда, көлік арыққа түсіп кеткен. Ол полицейлерге қарсылық көрсеткен екен. Полицейлер амалсыз қару қолдануға мəжбүр болған. Ал одан суық қару табылған. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


 Басты байлық

 Мирас

«Балаларымыз – баќытымыз, жўмсалады соларєа уаќытымыз...» Оѕтїстік Ќазаќстан облыстыќ балалар ауруханасыныѕ бас дəрігері Əнуарбек Маймаќовпен əѕгіме − Əнуарбек мырза, Елбасы «Қазақстан-2050» Стратегиясын да денсаулық сақтаудың ұлттық жүйесін жақсарта отырып, байтағымыздың барлық аумағында медициналық қызмет тердің сапасын бірыңғай стандарттар арқылы арттыруға, жабдықтар жағын жақсартуға айрықша назар аударды. Осы орайда, облыстық балалар ауруханасының ахуалы қандай? − Облыстық клиникалық балалар ауруханасы бүкіл республика бойынша алғанда, көпсалалы ірі аурухана болып табылады. Педиатрия жəне балалар хирургиясы бойынша жиырма бағытта жоғары мамандандырылған көмек көрсетеді. 2011 жылдың наурыз айында жаңа жобалы ғимаратқа көштік. Аурухана кешені отыз бес мың шаршы метр, ал телімдік аумағы 9,6 гектарды алып жатыр. Емдік жəне қосалқы үй-жайлары заманауи санитарлық талаптар мен өлшемдерге сай алты корпустан тұрады. Əуелгі жоба бойынша 360 төсектік орынға арналған еді, қазір 427 орынға жеткізілді. Бір ауысымда 240 баланы қабылдай алатын консультативті емханамыз бар. Еліміздің денсаулық сақтау саласы бұдан біраз жылдар бұрын аса қиын, күрделі жағдайларды бастан кешкені белгілі. Оны жұртшылық ұмыта қойған жоқ. Шүкіршілік, сол бір тығырыққа тірелген, титықтатқан кездер де артта қалды ғой. Мемлекетіміз бойынша медицина саласының барлық буындарында, оның ішінде балалардың денсаулығын сақтауда да ілгерілеушілікке қол жетуде. Жаңа ғимаратқа көшкелі бергі үш жылдың өзінде қандай бағыттарда болсын, толымды табыстар баршылық. Елбасының бастамасымен елімізде «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы жүзеленуде. Осы бағ дарла ма да балаларға қамқорлық, олар дың денсаулығын сақтау мəселесі ең негізгі орында тұр. Біздің ұжымның мүшелері мұны еш қашан естен шығармайды. Негізгі міндетіміз де – осы. Материалдық-техникалық база жыл өткен сайын нығая түсуде. 2014 жылдың өзінде бюджеттен 900 миллион теңге бөлінді. Соңғы уақыттарда компьютерлі томограф, ангиограф, жасанды қан айналымы аппараты, жасанды тыныс алу аппараты, мониторлар, тағы басқа да аса қажетті жабдықтар алынды. − Осы жақында ғана облыстық балалар ауруханасы тағы да қосымша бөлімдермен нығайтылып, кеңейе түсіпті деп естідік. Олар қандай құрылымдар? − Иə, қыркүйек айының басында облыстық денсаулық басқармасы «Мамандандырылған педиатриялық қызметті орталықтандыру» туралы бұйрық шығарды. Сөйтіп, бізге бірден үш бөлім келіп қосылды. Об лыс тық көз ауруханасынан, кардиологиялық орталықтан жəне облыстық эндокринологиялық диспансерден балалар хирургиясы, балалар офтальмологиясы жəне балалар эндокринологиясы бөлімдері барлық тиісті дəрігер мамандарымен, медбикелерімен, санитарларымен, сондай-ақ, бүкіл ме ди ци н алық құрал-жабдықтарымен бірге облыстық балалар ауру ханасына берілді. Осыған сəй кес ауруханамызда балалар кар дио хи рург и ясы бой ын ша 12 төсектік орын, балалар офтальмологиясы бойынша 30 төсектік орын, балалар эндокринологиясы бойынша 20 төсектік орын пайда болды. − Əнеке, мұндай өзгерістер неден туындады? Балалар бөлімдерінен «айырылған» ұжымдар, сіздерге келіп қосылған мамандар аталмыш жаңалықтарды қалай қабылдап жатыр? Нəтижелер қалай болмақшы? − Əлбетте, кез келген қайта

9

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

құрылым, өзгеріс пен жаңалық біреулердің тарапынан қолдаушылық пен қызығушылық, екіншілердің жағынан қарсылық туындатары түсінікті. Біздің ойымызша, жаңалықтарды жатырқамаған жөн. Негізгі шешім де, шешуші сөз бен істің бірлігі де өздерінің парыздарына берік, парасаттары биік мамандарда ғой. Тап осындай өзгерістерді нағыз май талман мамандар Қазақстан меди ци насын дамытудың 2020 жылға дейінгі стратегиялық бағдарлары белгіленген кезде негіздеп, дəлелдеп ұсынған болатын. Ол бағдарлар медициналық қызмет сапасын, басқару ісін биіктетуді, жоғары технологиялар жүйе сін жетілдіруді көздейді. Сондықтан да, көпфункционалды стационар негізінде жоғары деңгейде мамандандырылған орталықтандыру туралы шешімді өте орынды санаймыз. Облыстық балалар ауруханасына үш бірдей жаңа бөлімнің қосылуын ата-аналар да қуана қарсы алды. Енді олар консультация алу үшін, диагностикалық көмек үшін бұрынғыдай басқа ауруханаларға барып əуреленбейді. Кез келген көмек пен кеңесті біздің ауруханадан алады. Біздің ауруханамыз – телекоммуникациялық байланыс жөнінен де, санитарлық авиация жүйесі бойынша да консультативтік-диагностикалық жұмыс атқаратын, педиатрлық қызметті үйлестіретін өңірлік орталық. Айта түсейік, жаңартылған, толықтырылған ауруханамызда балалар үшін жоспарлы хирургиялық, педиатриялық жəне реанимациялық жəрдем алуға барлық жағдайлар жасалған. Операция залдары, реанимация жəне жедел терапия бөлімдері бүгінгі таң дағы барлық талаптарға жауап беретіндей деңгейде. Бөлімдеріміз бен мамандарымыз тура-

жоғарылап, үлкен емханаға бас дəрігерлікке тағайындалды. Кəсіби біліктілікті арттыру жүйелі жүргізіледі. Біздің аурухана ОҚО мемлекеттік фармацевтика академиясының, Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ медицина факуль тетінің жəне Шымкент медицина колледжінің клиникалық орталығы болып табылады. Алыс жəне жақын шетелдерде білім жетілдіру қазіргі таңда онша қиынға соқпайды. Қолжетімді. Дəрігерлеріміз Жапония, Оңтүстік Корея, Израиль, Ресей, Беларусь, Литва сияқты елдерде оқып, тəжі рибе алады. 2014 жылдың сегіз айында 128 дəрігер қайта даярлықтан өтті. Шеберлік кластары тұрақты жұмыс істейді. Сəулелік жəне функционалды диагностика, хирургия, нейрохирургия, жан сақтау бөлімдерінің мамандары Мəскеу, Санкт-Петербург, Минск қалаларының жетекші клиникаларында арнайы даярлықтан өткен. − Əнуарбек Əбдібекұлы, дəрігерлік, басшылық тəжірибеңіз дің өте бай екені белгілі. Облыстық денсаулық сақтау басқармасын, көптеген ірі, күрделі ауруханаларды басқар ды ңыз. Балалар ауруханасы өзіңіз үшін қиынға соққан жоқ па? − Маған қиынға соқпайтын жағы бар. Мен еңбек жолымды балалар дəрігері болып бастағанмын. Балалар ауруханасының айры қшалығы сол, бір науқас баланың соңында екі-үш адам жүреді. Шырпыр еткен ата-ана перзентін уайымдайды. Оларға моральдықадамгершілік демеуді дəрігер көрсетеді. Түсіндіру, үміттендіру, сендіру керек. Əрине, баланы емдеу барысында, аурудың алдын алып, нəтижесін күтуде ата-ана жауапкершілігі маңызды. Мұны да ұғындырамыз.

лы тек облысымыздың ғана емес, Қызылорда жəне Жамбыл облысы балаларының ата-аналары да үлкен ризашылық білдіріп, айрықша алғыстарын айтады. Төрт жылдан бері ауруханамыз жаңа туылған сəбилер хирургиясы жөніндегі өңірлік орталық мəртебесіне ие. Бізде көршілес облыстардың балаларына түрлі салалар бойынша, оның ішінде жүрегі ақаулы болып туылған сəбилерге операциялар жасалады. − Қандай салада да іс тағдыры кадрлардың сапасына тікелей байланысты. Дəрігерлердің білімділігі мен біліктілігін, кəсіби шеберлігін арттыру, алыс жəне жақын шетелдерде оқыту, кəсібилігін жетілдіру жақтары қалай? − Біздегі дəрігерлердің бəрі дер лік білімділік пен біліктілік жəне тəжірибе жағынан биік деңгейде дей аламыз. Бас дəрігердің төрт орынбасары бар. Баршасы озық ойлы, майталман мамандар. Жақында ғана бір орынбасарым

Дəрігерлеріміз балалармен жұмыс істегендіктен, өздері де бала мінезді, адал да аңғал, бірақ парыздарын терең сезінеді. Ұжымымыз өте ұйымшыл. Оңтүстікте тойлар көп. Бірақ біздің дəрігерлері міз көбінесе тойларға бара ал май қалады. «Балаларымыз – бақытымыз, жұмсалады соларға уақытымыз», деп əндетеді. Өз балаларын ғана емес, негізінен ауруханадағы балаларды айтады. − Аурудың алдын алу, яки профилактикалық медицина балалар денсаулығын сақтауда үлкен рөл атқаратыны аян. Жалпы, сырқат түрлері, балалар аурулары тұрғылықты жеріне қарай ерекшелене ме? Балалар дəрігері жетіспейді, бұл салаға келушілер кеміп барады деген пікір туралы не айтар едіңіз? − Президентіміздің биылғы Жолдауында аурулардың алдын алу денсаулық сақтаудағы ең басты мəселе ретінде қарастырылған. Егер профилактикалық медицинаны

Еуропадаєы Ќазаќстан экономикасыныѕ кїні Қазақстан Республикасының Чех Республикасындағы елшілігі Чехия Өнеркəсіп жəне сауда министрлігімен, Злин өлкесінің əкімшілігімен, ТМД елдері бойынша Сауда-өнеркəсіп палатасымен бірлесіп, «Қазақстан экономикасының күні» атты семинар өткізді.

Аталған шара Елбасы Н.Назарбаевтың «бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Қазақстан халқына Жолдауын жүзеге асыру аясында алдағы қарашаға жоспарланған Чехия Президенті Милош Земанның Қазақстанға ресми сапары қарсаңында ұйымдастырылды. Шараға Чехия Сыртқы істер министрлігінің, Злин өлкесі Сауда-өнеркəсіп палатасының, Чехияның «Československá obchodní banka (ČSOB)» ірі коммерциялық банкінің өкілдері, сондай-ақ, 30-дан астам чех кəсіпкерлері

қатысты. Қатысушылар алдында Қазақстанның Чехиядағы Уақытша сенімді өкілі Ержан Жөкенов, Злин өлкесі гейтманының орынбасары Ярослав Дрозд, Чехия Өнеркəсіп жəне сауда министрінің кеңесшісі Милан Говорка, «CzechTrade» сауданы қолдау бойынша агенттігінің басшысы Радомил Долежал, Чехияның Қазақстандағы бұрынғы елшісі Бедржих Копецки сөз сөйледі. Бұған қоса, елшіліктің шетелдік инвесторларды тарту жəне қолдау мақсатында

тиісті деңгейге биіктете алсақ, ауруларды 70 пайызға азайтуға болатыны дəлелденген. «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасына негізделген арнайы іс-шаралар жоспары бойынша жан-жақты шаралар атқарудамыз. Мобильді медицина, санитарлық авиация бағыттарында ізденістеріміз бар. Тұрғылықты жердің жағдайына байланысты сырқат түрлерінің ерекшеленетіні рас. Оңтүстіктің аудандары мен ауылдарында мұқият ескерерліктей жағдаяттар да жоқ емес. Күз бен қыс айларын да, əсіресе, жоғарғы тыныс алу мүшелерінің аурулары күрт көбейеді. Анемия, йод тапшылығы, тəбеттің төмендеуі жиілейді. Дəрігерлердің, оның ішінде, балалар дəрігерлерінің тапшылығы барған сайын көбірек сезілуде. Бұл жалақының төмендігінен, сондай-ақ, үй-жаймен, пəтермен қамтамасыз етудегі жетіспеушіліктен туындайды. − Отбасыңыз жөнінде айта кетсеңіз. «Мерейлі отбасы» жалпы ұлттық байқауынан ұжымыңыз жақсы хабардар шығар? − Елбасы бастамасымен ұйымдаст ырылып өткізілген отбасылар байқауы қоғамымызда үлкен қозғалыс, соны серпіліс тудырды. Бізде əз Наурызға, 1 маусым – Балаларды қорғау күніне орай байқаулар өтіп тұрады. «Мерейлі отбасы» жөнінде ұжым ның барлық мүшелері жан-жақты біліп, БАҚ-тан көріп, оқып жүр. Болашақта байқауға белсене қатысуға құлшыныс танытушылар да баршылық. Өз отбасымыз жөнінде айтар

болсам, зайы бым Ғалия Асанқызы екеуміз үш ұл өсірдік. Ғалияның мамандығы – провизор. Тұң ғыш ұлымыз – медицина ғылымдарының докторы. Екінші ұлымыз – экономист. Кенжеміз Назарбаев Университетінде студент. Төрт немереміз бар. − Көркем əдебиет кітаптарын оқисыз ба? Бұрынырақтағы дəрігерлер мықты оқырмандар болушы еді... − Өкінішке қарай, қазір мен де кітапты көп оқуға уақыт жеткізе алмаймын. Теледидардан негіз гі жаңалықтарды көремін. Шерхан Мұртаза, Мұқағали Мақатаев, Шыңғыс Айтматов, Фариза Оңғарсынова, Мұхтар Шахановтарды оқта-текте қарап шығамын. Кейбір дүниелеріне беріліп кетіп, қайталап оқитыным бар. Əңгімелескен Мархабат БАЙҒҰТ, «Егемен Қазақстан». ШЫМКЕНТ.

қазақстандық заңнамаға өзгерістер енгізу туралы ақпараты ұсынылып, инвесторлар үшін арнайы экономикалық аймақтар туралы жағдайлар түсіндірілді. Сонымен қатар, кездесу барысында Чехия кəсіпкерлері Қазақстанның үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын жүзеге асыру туралы жəне Астананың инфрақұрылымын ЭКСПО-2017 халықаралық мамандандырылған көрмесіне дайындау шаралары жөнінде мəлімет алды. Шара кезінде қатысушылар ауыл шаруашылығы, машина жасау, туризм, денсаулық сақтау салаларындағы бірлескен жобалардың қазіргі жағдайы мен келешегін талқыға салды. Тараптар аймақаралық ынтымақтастықты интенсивтендіру мақсатын растап, 2015 жылы Злин өлкесі іскерлерінің Қазақстанға сапарын ұйымдастыру туралы уағдаластыққа қол жеткізді, деп хабарлады ҚР СІМ-інің баспасөз қызметі.

Кітаптар да адамдар сияқты. Оның да тағдыры бар. Түсіну үшін төрт қайтара оқысаң да түйсігіңді тітіретпейтіні бар. Олар да тұлғалар сықылды, адамзатпен бірге жасайтын кітаптар бар, иесімен бірге туылып, авторымен қоса өлетін кітаптар да болады.

Əлдиден эпосќа дейін немесе əлеуметтік желі жəне кітап оќитын əлеумет Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Қазірге қолымызға тиген кітаптардың ішіндегі салмақтысы – «Əлдиден эпосқа дейін» мен «Салт-дəстүр сөйлейді» кітаптары болып тұр. Ең қызығы, бұл кітаппен əлеуметтік желі арқылы таныстық. Алдымен үзіктері əлеуметтік желілерде «кертіліп» жарияланып тұрды. Авторлары қызық жеріне келгенде кілт үзіп, жарнамасы қосақталып кететін кино сияқты, кітапты оқытудың тосын тəсілдерін пайдаланды. Бес бірдей авторы бар бұл кітап жарық көргеннен кейін азғантай күндерде ұшақпен, пойызбен, автобуспен Қазақстанның барлық түкпірінен интернет арқылы тапсырыс бергендерге тарады. Əлі де тарай береді. Осы жолдардың авторы да аталмыш кітапты саналы түрде 2-3 есе бағасына сатып алды. Бір жағынан бұл осынау ғаламат кітап үстінде жұмыс істеген авторлардың еңбегі ақталсын деген ниет, екінші жағынан өзім білмейтін, ұл-қызым үнемі қоятын əлімсақтан келе жатқан сауалдардың жауабын табу еді. Бастапқыда кітапқа пікір жазуды ұмыта қоймадық. Оқып шығып, ой білдіруге қуана келіс кен Дидахмет Əшімханұлы «Салт-дəстүр сөйлейді» былай деп жазады: «...Бұл кітаптың мені таңғалдырған бір тұсы бар. Бұрынғы зерттеушілер аңыз-қиссаларды тек Қазақстанның қазіргі аумағынан жинаса, мына авторлар, негізінен Моңғолия, Қытай қазақтарынан да жазып алған. Тіпті, Түркиядағы Ататүрік атындағы түркі тілі жəне тарих қоғамы институты этнографтарының жиырма жыл бұрын Қазақстаннан жинаған мұраларын да ақтарып, елден кеткен рухани қазыналарды туған жеріне қайта əкеліпті. Мен бұл кітапты оқыған кезде есіме К.Паустовскийдің «Золотая роза» деген шығармасы түсті. Ғашығына не сыйларын білмеген бас кейіпкер күнде зергердің қоқыс жəшігін ақтарады. Үгіліп түскен алтын ұнтақтарын жинап, одан алтын раушан гүлін жасап шығады. Айтайын дегенім – шын ғашықтың мақсатына жету үшін талмай еңбектенгені. Құмнан да ұсақ шаңды, тіпті, тозаңды жинап отырып тұтастай дүние шығарғаны. Мына кітапты құрастырған азаматтардың еңбегі соған пара-пар. Олар соңғы жүз жылда басы бірікпей, шаң тозаңдай болып шашырап кеткен барлық аңыз-қиссаларды шебер құрастырып, тұтас бір дəуірдің жойылып кеткен мəдениетін қайта сомдап шыққандай. Шын мəнінде солай деп бағалау керек. Ендігі мəселе: біздің педагогтар, ойлы азаматтар бұл кітаптың қадірін шын бағаласа, бұл дайын тұрған оқу құралы. Этика пəнінің №1 хрестоматиясы болуға сұранып тұр». Кітап авторларының бірі – Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Қытай Шыңжаң фольклор зерттеу қоғамының мүшесі Ботай Бопайұлының да отбасылық хрестоматияға қосқан үлесі ерен. Оның Қытайдың Алтай аймағындағы Дүре дейтін аудан орталығында жеті тілді меңгерген Имам ағзам Төкенұлы атты ғұлама ақсақалдан жазып алған естеліктерінің құны өлшеусіз. Осы арада Болат Бопайұлы 1993 жылы атажұртқа қо ныс аударғаннан кейін де жөн-жоралғыға қатысты көптеген кітаптар шығарып, ұлттық қазынамызға қазына қосқан қаламгер екенін айту парыз. Философия жəне теология ғылымдарының докторы Досай Кенжетай: «...Қайталауға тура келеді. Бұл қазақтың діни санасынан орын алған тыйымдар мен ырымдар, ислами мəнде ұлт жадында сақталған дүниелер

теріп жинақталған. Бұл қазынаны кешегі жəне бүгінгі ұрпақтар арасында сабақтастық арқылы қайта жаңғыртып, ел тұтастығы мен тұрақтылығына пайдалануға болады. Қазақтың мұсылмандық тарихын ашып тұратын, сипаттайтын, танытатын, байытатын осындай мəтіндерді іздеп, ел игілігіне ұсынып отырған жастарға, шəкірттеріме алғысымды білдіремін» дейді. Өзге де шығыстанушы ғалымдар бұл бастамаға жоғары баға беріп отыр. Филология ғылымдарының кандидаты Ғалия Қамбарбекова: «Зиялы жұрттың мойнында рухани бір міндет болады. Ол міндет – өзінен кейінгі ұрпаққа рухани құндылық қалдыру. Құнды дүниелерді қалдырғанда олардың теориясы мен формуласын ойлап табудан да маңызды жұмыс бар. Ол – өткен замандағы сан түрлі тарихи оқиғалардың себебінен, соғыстардың кесірінен жоғалып, ұмыт қалған жəдігерлерді оқырманмен қайта қауыштыру. Қазақ халқы тарихи тамырын іздегенде көнеден келе жатқан түрлі аңыз-ертегісіз, шежіре, тарихи қолжазбасыз өзінің өткенін тереңнен саралай алмайды» дейді. Авторлардың бірі Санжар Керімбай: «КСРО дəуірі дүрілдеп тұрған заманда, бейғам бала күнімізде, қораның артына үйілген күлдің үстіне бар бала жиналып, ойнап жүреміз. Үлкендер жағы: – Əй, балалар, күлге ойнамаңдар, – деп ұрысады. – Не, не болады ойнаса? – деп сұраймыз. – Не қыласыңдар неге екенін? Болмайды деген соң, болмайды! – деп тыйып тастайды. Біз күлдің не зияны бар екенін білгіміз келіп, одан сайын жүгіріп шаңдатамыз. Мен үшін тағы бір түсініксіз тыйымның бірі табалдырыққа байланысты еді. Табалдырықта тұрсаң, үлкендер: – Ей, табалдырықты баспа, – деп жаны қалмайтын. – Басса не болады? – деп тұра береміз. – Жаман болады, дейді, – деп бастап, бұл кітаптың қалай жарыққа келгені туралы тұшымды баяндайды. Шынында да, баяғыда үлкендердің тұзды шашпа, қолды сілкіме, бал арасының, өрмекшінің ұясын бұзба, тасбақаны өлтірме, кісіге қарап есінеме, əжетханаға жалаңбас кірме, əжетханаға кірерде дыбыста, əжетханада сөйлеме, əжетханаға түкірме дейтін тыйымдардың жауабын білеміз бе? Аққуды атпа, көктемде көк шөпті жұлма деп жатады. Неге? Өзгелерді қайдам, өз басым осы сұрақтардың жауабын жоғарыдағы кітаптан таптым. «Салт-дəстүр сөйлейді» деп аталатын осынау кітап рет-ретімен «Сəбилік шақ», «Қалып тасу кезеңіндегі жөн-жоралғылар», «Табиғатпен тіл табысу», «Тұлғаға айналу кезеңі», «Əбілет пен тəбілеттен қалған ырым-тыйымдар», «Үй болу», «Өмірден кейінгі өмір», «Қазақ дүниетанымындағы сакральді ұғымдар», «Сұрақтаржауаптар», «Түсіндірме сөздер» бөлімдерінен тұрады. Қалай десек те, елжанды азаматтар қолға алған осынау жоба ақталып жатқан сыңайлы. Ең бастысы, жаңа кітап «жастар кітап оқуды қойды» деген қасаң пікірді өзгертті. Оған əлеуметтік желілердегі жүздеген жазбалар дəйек бола алады. Айгүл Ахметова: «Кітапты қызым Мəлике екеуміз таласа оқып жатырмыз... «Халықтық педагогиканың энциклопедиясы» десе де болады. Тағы бір айтайын дегенім – мұндағы баға жетпес байлықты өз балашағамызбен оқығанымызға мəз болмай, кітап қолына тимей қалған жандардың да балаларына

жеткізу мақсатында қызымның сынып жетекшісіне ұсыныс жасадым. Ұстазымыз қуана қарсы алды. Енді апта сайын өтетін тəрбие сағатының он минуты осы кітапқа арналатын болды. Сабақта өтетін салт-дəстүрді түсіндірген соң, арнайы алдын ала дайындалып, үзінділерін таратамыз. Бір жағынан сабақта оқығанын ұмытып қалмауы үшін қажет болса, екінші жағынан үйдегі ата-анасы мен бауырларына көрсетеді». Құралай Раисова: «Ренжулімін аздап. Сонау түп-тамырдан сыр тартатын, қазаққа өзінің қандай мұсылман екенін түсіндіруге қауқарлы соншама құнды кітаптың аз-ақ мың дана болып шыққаны несі? Қазір-ақ осы Алматының ішінде жоқ болып кетпей ме, бұл? Ал басқа қалалар ше? Сектанттар көшеде тегін таратып жүретін «Киелі кітап» секілді таратса ғой, шіркін! Тек бұл кітап шын мəнінде оқылатын, əр үйдің төрінде тұрарлық, шын киелі еңбек екен. Алғашқы беттерін парақтағаннан алған əсер осы. Алып үлгергеніме шүкір, дегенмен». Мадина Капурина (Ақтау қала сынан): «Осы «Əлдиден эпосқа дейін» жəне «Салт-дəстүр сөйлейді» атты кітаптар фейсбукта алғашқы жарияланған күннен бастап, қашан сатылымға шығады екен деп асыға күтіп жүр едім. Осыдан 3 апта бұрын 1-ші кітапты, күні кеше 2-ші кітапты қолыма алдым. Қос кітап маған да бұйырғанына сондай қуандым! Кітап қолыма түскеннен асыға оқыдым, бесік жырын əуендетіп отырып, бесік жырын толық түсіну үшін, «Қисса сүл əнбия» бөліміне бір-ақ көштім. Осы бөлімді оқып отырып, көзіме жас келді. Əсіресе, Зəкəрия пайғамбар мен пайғамбарымыз Мұхаммет қиссаларын оқып əбден жылап алдым. Аманат құрма хикаясын оқып, Арыстан баб төрт жүз жыл бойы сақтаған құрма ұшып барып, шəкірттің аузына түскенде құрма қандай болған екен? – деп ойландым да калдым... Мифтер мен аңыздарды, тақпақтарды, соның ішінде, хайуанаттар туралы тақпақтарды оқып, кейін «С анамақ» бөлімінде əріптер мен сандарды қиыстырып, «Жаңылтпаш» бөлімінде «Олжаланың қырағандағың да бар болсын, Қалжаланың қырағандағың бар болсын» дегенді оқып əбден жаңылдым. Сұрақ-жауапқа келгенде, бұл сұрақтар мен жауаптар – ұлт үшін негізгі, ең маңызды екенін түсіндім». Дамира Жанбаева: «Санжар ағаның жазбаларынан кейін «Салт-дəстүр сөйлейдіні» қолға түсірдік. Құнды кітап қолымызға тиді. 7 жасар Алтынай деген қызыма кітап ішіндегі дүниенің бəрі ұнады. Ертегілерден кейінгі қолға алған алғашқы ірі кітап болды». Назгүл Қожабекова: «Кемпір дің тəрбиесін көріп өскен едік. «Желкеңді тартпа, кесенің шетін қақпа, ішегіңді тартпа, босағаны керме, табалдырықты баспа», ой, бітпейді ғой. Неге олай екенін айтпайды. Ұрсып ала жөнеледі, əйтеуір, сондай тыйым салынған əрекет жасасаң ақыр заман төнетіндей болатын. Мына кітаптар сол апаларымыздың көзіндей. Ол кісілердің бізге айтып жеткізе алмай кеткен өсиеттері. Біздің балаларымызға жеткен көненің сөзі. Қым-қуыт тіршілікпен арпалысып жүріп, бала ларымызға айтуды ұмытып кететін өзіміз көрген тəрбиенің жазбаша нұсқасы. Өзіміз былай интуитивті деңгейде білетін, бірақ бар мəні мен мағынасын саралай алмай келе жатқан қазақтың салты мен дəстүрі». Əлеуметтік желідегі жақсы пікір жалғасып кете береді. Бұл да керек. Дегенмен, кітаптың жөні бөлек қой. Жанды дауыста айтылатын əн секілді емес пе? АЛМАТЫ.


10

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

 Аудан ахуалы

 Өнеге

Қызылорда облысының шырайлы Шиелі ауданында «Мəңгілік ел киелі – өркендеген Шиелі» деген атаумен дəстүрлі «Алтын күз-2014» дүбірлі думан мерекесі тойланды. Бұл халықтық мейрам жылда тек ауыл шаруашылығы өнімдерін жинаудың қорытындыларын шығару, ала жаздайғы бейнетінің зейнетін ел ризығына айналдырған еңбеккерлерге бəрекелді айту ғана емес, еңбегімен ел мақтанышына айналған бұрынғы өткен небір қайраткерлерді ардақтап, кешегі мен бүгінгіні сабақтастырған, келешек ұрпаққа тарих тағылымдарын елі үшін тер төккен қайраткерлердің өнеге өсиеттерімен аманаттаған шараларды орайлы өткізумен де ерекшеленіп келеді. Бұл Шиеліде дəстүрге айналды, ел аңсап күтетін нағыз халықтық мейрам сипатын алды. Бұған дейінгі жылдары «Алтын күз» тойында Сыр сүлейлері Бұдабай Қабылұлы, Нартай Бекежанов, күрескерлер Иманжүсіп Құтпанұлы, Мұстафа Шоқай, Еңбек Ерлері Ыбырай Жақаев, Шырынкүл Қазанбаева жəне басқа да даңқты тұлғалардың мерейтойлары салтанатпен атап өтілген-ді.

Шиелініѕ шырайы мен мерейі Биыл да сол дəстүр əдемі жалғасты. Берекелі мереке Қоғалы ауылдық округіндегі Ботабай ауылында №228 орта мектепке кеңес заманындағы көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері Шəймерден Бəкіровтің есімі беріліп, оның алдына қойылған бюстін ашумен басталды. Салтанатты рəсімді құттықтау сөз сөйлеп ашқан облыс əкімі Қырымбек Көшербаев Шəймерден Бəкірұлының елі үшін атқарған жемісті қызметін баяндап, жоғары баға берді. Онымен үзеңгілес жүрген, қызметтес болған замандастары, ағайын-туыстары естеліктер айтты. Ауылдағы шара облыс орталығы Қызылорда қаласында студенттер сарайында Шəймерден Бəкіровке арналған «Ізгіліктің нұрын сепкен тұлға» атты ғылыми-танымдық конференцияға ұласты. Оны да Қырымбек Көшербаев жүргізіп отырды. Сыр бойынан шыққан абзал азамат, мемлекет жəне қоғам қайраткері, халық шаруашылығының ірі маманы Шəймерден Бəкірұлы 1930 жылы Шиелі ауданының Тартоғай ауылында дүниеге келген. Қызылорда гидромелиоративтік техникумын, Ташкент ауылшаруашылық мелиоративтік құрылыс инженерлік институтын үздік бітірген су шаруашылығы маманы. Облыстың Қазалы, Шиелі аудандарында, Қызылорда облыстық суландыру жүйесінде басшылық, облыстық партия комитетінде ауыл шаруашылығы бөлімінің меңгерушісі қызметтерін атқарды. Оның ұйымдастырушылық іскерлік қабілеті 1966-1970 жылдарда Жаңақорған аудандық партия комитетін басқарған жылдары жарқырай көрінеді. Осы жылдарда Келінтөбе, Түгіскен арналарын қазуға мұрындық болады, Түгіскен алқабын игеруге белсене басшылық жасайды. Қысқа мерзімде тың жерде алты күріш егетін шаруашылық ұйымдастырылады, 36 500 гектар жер тегістеледі, күріш егісі ауданда 2 700 гектардан 13 500 гектарға жеткізіледі. Соның нəтижесінде аудан мемлекетке 628 мың центнер Сыр маржанын тапсырды. Ауданның экономикалық жағдайы нығайып, өркендейді. Өзбекстаннан көптеген қазақ ағайындарды көшіріп əкеліп, қоныстандыруға ұйытқы болады. Осындай іргелі істерімен көзге түскен Ш. Бəкіров жоғарылатылып, 1970-1979 жылдары халық депутаттары Қызылорда облыстық Кеңесі атқару комитетінің төрағасы қызметінде болды. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды, облыстың əлеуметтік-экономикалық дамуына көп еңбек сіңірді. Бұл кезеңде облыста 250 мың гектар суармалы жердің 75 пайызы инженерлік жүйеге келтірілді. Осынау атқарылған қыруар еңбекті ғылыми тұжырымдау «Күріш өңдеу мен мелиорацияның экономикалық тиімділігін арттырудың жолдары» деген диссертацияға айналды, экономика ғылымдарының кандидаттығы дəрежесін қорғап шығады. Ол кейінгі жылдары республика мелиорация жəне су шаруашылығы министрінің орынбасары, Қазақ су шаруашылығын ғылыми зерттеужобалау институтының ғылыми қызметкері болып жұмыс істеді. Ш.Бəкірұлының еңбегі бағаланып, үш рет «Еңбек Қызыл Ту» жəне «Құрмет белгісі» ордендерімен, бірнеше медальмен, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамоталарымен марапатталды. Оның ел мен жерге ақ адал қызметін лайықты бағалаған жаңақорғандықтар «Ауданның құрметті азаматы» атандырды, Қызылорда қаласында, Шиелі кентінде көшелерге есімі берілген. Мерекенің келесі күні əйгілі əдебиет зерттеушісі, Ұлттық ғылым академиясының академигі Мұхаметжан Қаратаевтың атына Шиелі кенті орталығынан көше беру салтанаты болды. Ғылым академигіне бұйырған көше дала академигі атанған даңғайыр диқан Ыбырай Жақаев ауылына алып баратын үлкен даңғыл, бір кездері сағына еліне келгенде, кішілік ізетпен Ыбекеңе өзі талай сəлем бере барған сара жол, ақын-жазушылар Əбділда, Сəбит сынды талай сұңғылының іздері сайрап жатқан шежірелі жолдың өзі

болып шықты. Мұхаң өткен ғасырда елу жылдай қазақ əдебиеті мұның қабағына қараған, «Қазақтың Белинскийі» атанған ғұлама сыншы еді. Салтанатты жиынды ашқан аудан əкімі Қайратбек Сəрсенбаев Елбасының «Жалпақ жұртыңды құрметтеу – туған өлкеңнің тарихын танудан, адамдарын ардақтаудан тұрады» деген ұлағатты сөзін тілге тиек етіп, ауданда атқарылып жатқан осындай елге ұран, ұрпаққа өнеге болар істер туралы баяндап өтті. Жазушы, сыншы, ғалым М. Қаратаевтың өмір жолы мен еңбектегі белестеріне тоқталды. Мұхаметжан Қаратаев жиырмасыншы ғасырдағы ұлт зиялыларының арасында өзінің терең ойлы еңбектерінде əдебиетке қойған жоғары талғам, талаптарымен əдебиет зерттеу ғылымында ерекше тұлғаға айналған, сол арқылы қазақ əдебиетін де биікке көтере білген қайраткер. Мұнан соң мемлекет жəне қоғам қайраткерлері Əбдіжəлел Бəкір, Оңалбек Сəпиев, жазушының інісі Нариман Қожасбаев, ақын Жүрсін Ерман, филология ғылымдарының докторы, профессор Анар Салқынбай, Қорқыт ата университетінің оқытушысы Қаржау Мəнсүр, қызы Ырзахияр Мұхаметжанқызы шығып сөйлеп, жазушының еңбегіне, шығармашылығына, азаматтық қасиеттеріне тоқталды, ер азаматын ескерген елге алғыстарын айтты. Шəймерден Бəкіровтей, Мұхаметжан Қаратаевтай қайраткерлерін ардақтаған Шиеліде мереке одан əрі «Жүректерге жыр толтырған тұл ғалар» деген республикалық ақындар айтысына ұласуы əрі заңды, əрі жарасымды еді. Атынан көрініп тұрғанындай, айтыс тақырыбы елім деген азаматын сүйетін, жерім десең – ырыс мекен киелі, тұлпарларға Тұран тұғыр – Шиелі жəне оның күллі қазақтың мақтанышына айналған ардақтылары еді. Социалистік Еңбек Ерлерінің 41-і, Сыр бойынан ХХ ғасыр адамы атанған 10 азаматтың 5-еуі Шиеліден. Бұған бұрынғы өткен ел қорғаны батырларды, елдің киесі қасиетті əулиелерді, санай берсең ұзын саны жүзден асып жығылатын ақын-жазушыларды, ғалымдарды, талай қоғам қайраткерлерін қоссаңыз, ақындар үшін тілге тиек етер тұлғалар жетіп артылатын еді. Тойдың үшінші күні халық батыры Иманжүсіп Құтпанұлының есімі берілген, жаңадан жөндеуден өткен ауданның орталық стадионы мен оның алдына орнатылған Иманжүсіптің ескерткішін ашудың салтанатты рəсімі болды. Елбасы «Еңсесі түскен елдің есін жиғызған, жапа шегіп зар жылаған халықтың көзінің жасын тиғызған кімдер еді? Азаматынан айырылған арғымаққа қайтадан ер салдырған, тұтастық туын қолға қайтадан алдырған кімдер еді? Қасиетті бабаларымыз», – деген халық батырларының бірі де бірегейі əрі серісі Иманжүсіп еді. Аудан əкімі Қайратбек Сəрсенбаевтың құттықтау сөзінен соң осы

шараға арнайы келген қадірлі меймандар сөз алды. Қоғам жəне мемлекет қайраткерлері Оңалбек Сəпиев, Əбдіжəлел Бəкіров жəне Абдолла Дəулетов пен Мұхит Смайылов, тағы басқа кісілер ұлағатты тілектерін айтып, Иманжүсіп атамыздың ерлік істерін, елі үшін тер мен қан төккен батырлығын жұртшылыққа əдемі жеткізді. Иманжүсіп елдің азаттығы үшін арпалысып өткен байырғы əулеттің асыл нəсілі болатын. Оның атасы Тұрғанбай датқа Қоқан хандығына қарсы азаттық қозғалысты бастағандардың бірі. Əкесі Баймырза (Құтпан) Кенесары ханның жорықтарында батырлығымен атағы шыққан. Ал Иманжүсіп жас кезінен-ақ жырға, шешендік өнерге құмар болып, салсерілер дəстүрін ұстанған əрі балуан да болған. Ол суырыпсалма ақын, əнші, сазгер. Əділет пен теңдік ті ту еткен күрескер еді. Иманжүсіп бабамыздың азаматтығы, парасаттылығы, шыншылдығы туралы əңгімелер осы кезге дейін ел аузында. Бұдан соң той шарасы Иманжүсіп Құтпанұлы атындағы орталық стадионға ауысты. «Алтын күз-2014» мерекесі аясында ұйымдастырылған «Мəңгілік ел киелі – өркендеген Шиелі» атты театрландырылған қойылым көрсетілді. Стадион аумағына самсаған киіз үйлер тігіліп, əр үй ауданнан шыққан, қазақ елінің мақтанышына айналған азаматтарға арналды, маңдайшаға есімдері жазылып қойылды. Мереке қорытындысында аудан əкімі Қайратбек Сəрсенбаев биылғы ауыл шаруашылығы жылында 24 мың гектардан астам алқапқа егілген түрлі дақылдардың мерзімінде жиналып, елдің игілігіне айналғандығын жеткізді. Ауданда мал шаруашылығы дамып келеді. Қазіргі кезде өңірдегі ірі қара саны 43 056-ға, қой-ешкі 73 988-ге, жылқы 8 854-ке, түйе 1 139ға, үй құстары 22 105-ке жетіпті. Ағымдағы жылы 3 122 тонна ет, 13 381 тонна сүт, 760 мың дана жұмыртқа, 106 тонна жүн өндірілген. Ауыл шаруашылығын қолдауға бағытталған бағдарламалар мақсатты түрде жүзеге асырылуда. Асыл тұқымды ірі қара малының басын көбей ту жəне қалалар мен аудан халқын ет өнімдерімен қамтамасыз ету, экспортқа шығару бағытындағы «Сыбаға» мемлекеттік бағдарламасы бойынша 43 шаруашылықта жұмыс жүргізілуде екен. «Алтын күз» мерекесінде үздік шаруашылықтар, көптеген еңбек озаттары аудан əкімінің Алғыс хаттарымен жəне заттай сыйлықтарымен марапатталды. Күз айының шуақты күнінде өткізілген дəстүрлі мереке осылай Шиелінің шырайы мен мерейіне айналды. Ақайдар ЫСЫМҰЛЫ, Қазақстанның мəдениет қайраткері, Шиелі ауданының құрметті азаматы.

Қызылорда облысы, Шиелі ауданы.

Ґзгеге ўќсамайтын азамат «Жақсы адам – елдiң көркi, жауқазын гүл – жердiң көркi» деген даналық сөз Серік Ысмайыловтың бітім-болмысын сипаттауға дəл келетін сияқты. Өйткені, кəсіби шебер басшының өмір жолына үңілетін болсақ, Қызылжар өңірінің ғана емес, тəуелсіз Қазақстанның дамуына да қосқан үлесін бағамдау қиын емес. Ширек ғасырға жуық Оңтүстік Қазақстан облысының Шаян, Алғабас, Ленин аудандарын абыроймен басқарған Нұртаза Ысмайылұлы тұла бойы тұңғышы үшін шүбəсіз беделді тұлға бола білді. Серік əке ақылымен техникалық мамандықты таңдады. 1971 жылы Қазақ химиялық-технологиялық институтын бітіргеннен кейін еңбек жолын «Шымкентқұрылыс-25» тресінің жылжымалы-механикалық колоннасында учаске шеберлігінен бастады. «Жас келсе-іске» деген. Аз уақыттың ішінде жақсы қырынан танылып, қызу еңбек қайнаған өндіріс орнында шыңдалу, тəжірибе жинақтау сатыларынан өтті. «Трестің үздік прорабы» атағын жеңіп ал ды. Бас инженер қызметіне тағайындалды. Қауырт қимылға, толассыз еңбекке толы күндер оңтүстіктің ми қайнатар ыстығы мен өкпек желі астында өтіп жатты. Осы кезде институтта алған білім өз алдына, нағыз өмірдің сырын шындап ұққандай болды. Тұйыққа, тығырыққа тірелген сəттерде көкейге түйген, зердеге тоқыған əке кеңестеріне сүйеніп, дұрыс жол тауып жүрді. Орда бұзар жасында оған аудандық автомобильдер жолдары мекемесін басқару тізгіні тапсырылды. Кейін Шымкентте жөндеу-құрылыс басқармасының жетекшісі, Алматыда «Қазреставрация» тресінің бас инженері, басшысы болды. Қайда жіберсе де, сүйексіңді сабырлы қалпынан айнымады. Тапсырылған жұмысты тиянақты атқару, жауапкершілікті өзінен де, өзгеден де талап ету, адамдарға жақсылық жасау дағдысы өмірлік ұстанымына айналды. Мүліктік құқық бастауында оның есімі жиі аталады. «Малвисинвест» АҚ-тың Қазақстандағы филиалын басқару ұсынылғанда тəжірибесі толысып, салиқалы, талапшыл, орнықты басшы ретінде қалыптасқан еді. Араға үш жыл салып, Маңғыстау облысы бойынша жылжымайтын мүлік орталығының директорлығына тағайындалды. Бұл орайда Орталық Азия университетінде алған заңгер мамандығының көп пайдасы тиді. Мүлік

саласындағы құқықтық қатынастар еліміз үшін мүлдем жаңа іс еді. Қазіргі уақытта инновациялық кəсіпорын деп аталғанымен, ол тұста əлемдегі жетекші елдердің тəжірибесін тиянақты зерттеуіне тура келді. Ал өндірісті, адамдарды ұйымдастыруды қиналмай-ақ атқаратын. 2004 жылдың басында осындай орталықтың директоры лауазымының бос қызмет орнына конкурс жарияланғанда бағын сынап көруді ұйғарды. Қашанда жаңашылдыққа құмар ол «Солтүстік-қысы қатал, жазы қысқа өңір, тың игерушілер өлкесі. Адамдары шыныққан, ынтымақты. Мың естігеннен бір көрген абзал ғой», деген арманшыл оймен тəуекелге бел буды. Сөйтіп, ол Петропавл қаласына келді. Мекемедегі əріптестері жаңа басшыны жылы қарсы алды. Ал жұмыс барысында тек білгір маман емес, сонымен қатар, əдепті, қамқоршы, əртүрлі пікірлерді тындап, «ең тұздысын байқап, оңтайлы нұсқасын таба білетін басшы екендігін байқатты. Нəтиже көп күттірген жоқ. Бір жылдың қорытындысы бойынша Солтүстік Қазақстан облысының жылжымайтын мүлік орталығы «Aguazius Eazthmakez» еларалық аналитикалық компаниясы түйіндеген қорытынды бойынша «сала көшбасшысы» болып танылды. Арада бір жыл өткеннен кейін кəсіпорын «INSAM» ҚазақстанШвейцария клубының «Мінсіз іскерлік беделі» алтын медалін иеленді. Кейінірек сапалы қызмет көрсеткені жəне стандарттардың жоғары деңгейі үшін Халықаралық Еуропалық ассоциациясының «еуропалық сапа» белгісі берілді. Елбасының, облыс əкімінің, Əділет министрлігінің Алғыс хаттарымен, Қазақстан тұтынушылар лигасының «Мінсіз» халықтық сапа белгісімен марапатталды. 2010 жылы Серік Нұртазаұлына үлкен сенім көрсетіліп, «Қазсушар» РМК-ға қарасты «Есіл су» кəсіпорнын басқаруға жіберілді. Тілек білдірген үміткерлердің арасынан таңдаудың оған түсуі кездейсоқ емес. Əркімнің бойынан табыла бермейтін кəсіби менеджерлік секілді ұтымды ұйымдастырушылық

қабілет-қарымы бірінші кезекте ескерілді. Тұралап қал ған мекемені оңалтады деген үміт артылды. Шынын айтқанда, өңірдегі елді мекендерді сумен жабдықтау саласын жолға қою қажеттігі өткір сезіліп тұрды. Кəсіпорын қызметінің негізгі түрі – Солтүстік Қазақстан облысының 11, Қостанай облы сының 2 ауданын сапалы ауызсумен қамтамасыз ету. Жаңа қызметке тағайындалған сəттен бастап С. Ысмайылов əлемнің дамыған елдерінде кəсіпорынды басқару стандарты болып табылатын жəне ұжым еңбегінің соңғы нəтижесі ретінде əр қызметкердің қыз ы ғ у ш ыл ы ғ ы н т у ды р ат ын сапа жүйесі менеджментіне сүйенді. Ысыраптарды барынша азайтуға, шығындарды қысқартуға ерекше көңіл бөлінді. Жүргізілген реформалардың нəтижесінде кəсіпорын негізі қаланғаннан бері бірінші рет жылды шығынсыз аяқтады. 2011 жылы жалақыны 50 пайызға арттыруға қол жеткізілді. «Сорғы агрегаттары тобының өнімділігін жиілік реттеуді енгізу» жаңа инвестициялық жобаның тұсауы кесілді. Бүгінде электр энергиясын үнемдейтін, жұмсалуын бақылайтын «Электр энергиясын коммерциялық есептеудің автоматтандырылған жүйесі» инвестициялық бағдарламасын енгізу аяқталуға жақын. Тəжірибелі он маман Тараз университетінің сырттай бөлімін инженер-гидротехник мамандығы бойынша бітіріп шықты. Нақты шаралардың қабылдануы арқасында кəсіпорын жұмысы тұрақталды, техникалық əлеует нығайтылды. Елбасының

тікелей бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Ақ бұлақ» бағдарламасы шеңберінде елді мекендерге сапалы тіршілік нəрін жеткізу жайы жақсара түсті. Былтыр тұңғыш рет 78,4 миллион теңгені құрайтын таза табыс алынды. Бұл ретте экономиканы жеделдете жаңғырту мəселесі де ұдайы назарда. Салада жаңа өндірістер құру, қолданыстағыларды күшейту, жаңа құбырлар тарту біртіндеп шешіліп келеді. Бағдарлама аяқталғаннан кейін 507 ауыл топтық су құбырларын тұтынатын болады. Түпкі еңбек нəтижесі дегеніміз осы! С.Ысмайыловтың мұрағатында əртүрлі марапаттарға орын жетпейді. Осылардың ішінен Қазақстан Республикасы Президентінің Алғыс хатын қымбат санайды. Облыс тық мəслихаттың ІV шақырылымының депутаты болып сайланғанын солтүстікқазақстандықтардың сенімі мен құрметі деп бағалаған жөн. Əлі күнге дейін өңірдің қоғамдық-саяси өміріне белсене араласады. Қызыл Ай облыстық қоғамы төралқасының төрағасы ретінде атқарылған шараларбір төбе. Ой-өрісі кең, жаны жомарт, қолы ашық. Қазақ, орыс, шетел классикалық əдебиеттерін оқығанды, поэзияны, музыканы, театрды жақсы көреді. Кісілігі мен кішілігі қатар жарасқан, үйлесім тапқан басшы туралы көп толғауға болады. Бір сөзбен айтқанда, өзгеге ұқсамайтын азамат! Инна ЛОПАТКО, журналист.

ПЕТРОПАВЛ.

Қазақстанның қаржы нарығы үшін биылғы жылдың төртінші тоқсаны айтулы оқиғаларға толы болмақ. Əсіресе, көпшіліктің көптен бері күтіп жүрген «Халықтық IPO» бағдарламасы екінші толқынының жүзеге асырылуын ерекше атап өтуге болады.

KEGOC кґпшілікке жол тартпаќ

2012 жылы «Халықтық IPO» бағдарламасының бірінші кезеңін өткізудегі тəжірибеге қарап, алға қойылған міндеттердің орын далып жатқандығын əрі алғашқы нəтижелері де көңіл қуантарлық екенін атап өткен жөн. Бұған дейін аталмыш бағдарлама аясында қатысушы компанияның акцияларына Қазақстан Республикасының 34 мыңға жуық азаматы иелік еткен еді. Дивидендтер ретінде төленген табыс акциялар саты лымға шығарылған сəттен бастап, өз бағасынан 25%-ға өсті. «Халықтық IPO» бағдарламасының екінші кезеңінде «KEGOC» электр желілерін басқару жөніндегі Қазақстан компаниясы» акционерлік қоғамы компания-эмитент қызметін атқарады. Компанияның негізгі міндеті – қазіргі заманғы техникалық, экономикалық, экологиялық талаптарға, кəсіби қауіпсіздік жəне денсаулық қорғау стандарттарына сəйкес Қазақстан Республикасындағы біртұтас электр энергетикасы жүйесінің жұмыс сенімділігі

мен тиімді дамуын қамтамасыз ету болып отыр. Қазан айының басында «Самұрық-Қазына» ҰƏҚ» АҚ «Халықтық IPO» бағдарламасы екінші кезеңінің белсенді сатысына арналған баспасөз жиынын өткізді. Аталмыш жиында «KEGOC» АҚ басқарма төрағасы Бақытжан Қажиев БАҚ өкілдеріне «Халықтық IPO» мемлекеттік жобасына дайындық барысы туралы əңгімелеп беріп былай деді: – «Халықтық IPO» бағдарламасының зор маңыздылығын ескере отырып, компанияны қор нарығына шығару дайындығына қатысты барлық ісшаралар көпшілік мойындаған халықаралық стандарттарға сай ақпаратты толық жəне айқын түрде ашу, компанияға қаржылық-салықтық, заңды жəне техникалық тексеру өткізу, кор поративтік басқарудың стандарттары капиталдың халық аралық нарықтары мойындаған корпоративтік басқарудың кодекс теріне сай болуы секілді қызметтерді қарастыратын халықаралық стандарттарға сəйкес өткізілді

жəне бұл бағыттағы жұмыстар жалғасуда. Бағалы қағаздарды нарыққа шығару дайындығы аясында ақпараттық-ағартушылық науқан – роуд-шоу өткізу қарас тырылуда. Бұл ауқымды іс-шара Қазақстанның 20 қаласын қамтиды. Үш аптаға жоспарланған науқан қараша айының басында жұмысын бастайды. Роуд-шоу барысында компания өкілдері жəне қаржы кеңесшілері еліміздің тұрғындарына «Халықтық IPO» бағдарламасының жүзеге асу тетіктерін түсіндіріп, «KEGOC» АҚ акцияларына иелік етудің қадамдық нұсқауларын көрсетеді. Роудшоуды өткізудің толық кестесі www.halyk-ipo.kz сайтында жарияланады. Қазіргі таңда барлық қосымша ақпараттарды тəулік бойы жұмыс істейтін 8 800 070 15 70 жедел телефонына хабарласып алуға болады, ал Қазақстан бойынша қоңырау шалу тегін. Барлық əлеуетті инвесторларға қолжетімді болу үшін акция мөлшері, бағасы, шарттары туралы мағлұматтар

акциялар сатылымға шыққан сəттен бастап ашық түрде жария етіледі. Айта кетерлік жайт, «KEGOC» АҚ Қазақстан Республикасының Біртұтас электр энергетикалық жүйесінің жүйелік операторы болып табылады жəне «Самұрық-Қазына» ұлттық əл-ауқат қоры ның құрамына кіреді. Электр стансалары мен электр қуатын ірі тұтынушылардың арасында байланыстырушы буын саналатын компания электр қуатының үлкен ағынын басқарады əрі оның бағыты мен көлемін реттейді. Компанияның стратегиялық активтері 24,5 мың шақырым жоғары вольтты желілер мен 77 қосалқы стансалардан құралған. Компания қызметінің нəтижелерін Moody’s, Standard&Poor’s жəне FitchRatings секілді халықаралық рейтингтік агенттіктер «тұрақты» деген болжаммен бағалады. «KEGOC» АҚ 2025 жылға дейін отандық энергожүйенің сенімділігін арттыратын 15 ауқымды жобаны іске қосуды жоспарлап отыр. Айсамал ƏБІЛХАН.


www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

САУДА-САТТЫҚ ӨТКІЗУ ТУРАЛЫ АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Павлодар мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 11 қарашада сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды

Науырзым ґѕірініѕ шежіресі Таяуда «Наурзумье в 1960-е годы» деген атпен мұрағат материалдары негізінде жазылған кітап жарық көрді. Кітапты құрастырып шығарушы – Бахытжан Нұғыманов. Бұл оның Науырзым ауданының өмірінен жазып отырған үшінші кітабы. 2009 жылы жарық көрген екі кітап «Древний Наурзум» жəне «Наурзумье в 1920-е годы» деп аталған болатын. Бірден айта кету керек, аттарының өздері айтып тұрғандай, бұлар көркем шығарма емес. Кітаптардың үшеуі де мұрағат материалдары бойынша жазылған. Оларда Қостанай облысындағы Науырзым ауданының тарихы, сол өңірде өмір сүріп, еңбек еткен адамдар туралы нақты дəйектер мен деректер келтіріле отырып баяндалады. Үш кітапта да осы өңірдің өткен кезеңі туралы мол мағлұматтар бар. Егер шындығына келсек, біздің елімізде нақты деректерге құрылған еңбектер онша жиі жарық көре бермейді. Оның есесіне көркем шығармалар əлдеқайда көп. Осы қырынан алғанда, бұл еңбектің танымдық тұрғыда пайдасы өте зор деп айтуға толық негіз бар. Ал енді кітап авторы Бахытжан Нұғымановқа келер болсақ, ол журналист те, жазушы да емес. Оның мамандығы – заңгер. Еңбек жолын 1984 жылы Науырзым аудандық прокуратурасында тергеуші болып бастаған ол кейін аудан прокурорының орынбасары, Қостанай облыстық прокуратурасында басқарма бастығы, Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасында департамент бастығының орынбасары болып түрлі қызметтер атқарған. Бүгінде Бас көлік прокуратурасында аппарат басшысы болып жұмыс істейді. «Егемен-ақпарат».

Республикалық меншіктегі нысандарды сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттық ағылшын əдісімен электрондық аукционға мына республикалық меншіктегі нысандар қойылады: 1. 3 боксты гараждар, алаңы 94,9 ш.м. баланс ұстаушы – «Павлодар облысы бойынша салық департаменті» ММ, Қашыр а., Түргенов к-сі, 168А. Бастапқы (алғашқы) баға– 572 000 теңге, кепілді жарна – 85 800 теңге. 2. Əкімшілік ғимарат, алаңы 275,2 ш.м. гараж, алаңы 153,3 ш.м. гараж, алаңы 397,6 ш.м. (екі тамбурмен, салыну алаңы 9 ш.мден.), жертөле, алаңы 54,7 ш.м. от жағатын орын, алаңы 148,4 ш.м. жөндеу-жұмыстарын жүргізетін шеберхана, алаңы 802,9 ш.м. баланс ұстаушы – «Қазақавтожол» РМК, Ақтоғай а., Мүткенов к-сі, 6. Бастапқы (алғашқы) баға – 28 788 143 теңге, кепілді жарна – 4 318 222 теңге. 3. Асхана, алаңы 124,1 ш.м. (екі тамбурмен, салыну алаңы 11,4 ш.м. жəне 46,8 ш.м.), гараж, алаңы 274,7 ш.м. битон сақтайтын орын, баланс ұстаушы – «Қазақавтожол» РМК, Ақтоғай а., Мүткенов к-сі, 1/1. Бастапқы (алғашқы) баға – 5 045 695 теңге, кепілді жарна – 756 855 теңге. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бас тап жүргізіледі жəне аукцион басталуға жиырма төрт сағат қалғанда 2014 жылғы 10 қарашада сағат 10.00-де аяқталады. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Павлодар мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-нің мына депозиттік шотына төленеді: KZ640705012170176006, БСК

Алдағы тендер туралы хабарландыру

ҚР ДСƏДМ «Педиатрия жəне бала хирургиясы ғылыми орталығы» РМҚК, 050040, Алматы қаласы, əл-Фараби даңғылы, 146, жалпы сомасы 8 700 000,00 (сегіз миллион жеті жүз мың) теңге 00 тиынға шығыс материалдарының жəне медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканың жинақтаушы бөлігі бойынша ашық тендер өткізілетіні туралы хабарлайды. Тауардың толық көлемі, саны, жеткізу мерзімі, сомасы жəне нақты сипаттамалары тендерлік құжаттамаларда көрсетілген. Тауар келісімшартқа қол қойылған күннен бастап 15 күн ішінде тендерлік құжаттамаларға сəйкес көрсетілген мекенжайға жеткізілуі тиіс: 050040, Алматы қаласы əл-Фараби даңғылы, 146. Тендерге Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 қазандағы № 1729 қаулысымен бекітілген, Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін көрсету бойынша дəрілік заттарды, профилактикалық (иммунобиологиялық, диагностикалық, дезинфекциялық) препараттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы, фармацевтикалық қызметтерді сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу ережесінің 8-9 тармақшаларында көрсетілген, біліктілік талаптарына жауап беретін барлық əлеуетті жеткізушілер қатыса алады. Тендерлік құжаттамалар пакетін 2014 жылдың 13 қарашасына дейін қоса, келесі мекенжайдан алуға болады: 050040, Алматы қаласы, əл-Фараби даңғылы, 146, орталық кіреберіс, Мемлекеттік сатып алу жəне құқықтық қамтамасыз ету басқармасы, сағат 9.00-ден 13.00-ге дейін. Тендерлік өтінім тапсырудың соңғы мерзімі 2014 жылғы 14 қараша күні сағат 9.00ге дейін. Тендерлік өтінім салынған конверттер 2014 жылғы 14 қараша күні сағат 11.00-де келесі мекенжайда ашылады: Алматы қаласы, əл-Фараби даңғылы, 146, конференц-зал. Əлеуетті жеткізушілер тендерлік өтінімдер салынған конвертті ашу кезінде қатысуына болады Қосымша ақпарат жəне анықтама алу телефоны: 8-727-299-27-86.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, 810-бөлме, телефон: 8 (7172) 74-24-23, Алматы қаласы, Бөгенбай батыр көшесі, 105 мекенжайында орналасқан «Ж.Елебеков атындағы республикалық эстрада-цирк колледжі» республикалық мемлекеттік қазыналық кəсіпорнының директоры бос лауазымына орналасуға конкурс жариялайды. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының заңнамасына жəне білім беру ұйымының жарғысына сəйкес оқу-əдістемелік, ғылыми-əдістемелік, əкімшілікшаруашылық жəне қаржы-экономикалық қызметіне басшылық жасайды. Оқу жұмыс жоспарлары мен бағдарламаларын, оқу процесінің кестесін, ішкі тəртіп ережесін бекітеді. Білім беру ұйымының басқару құрылымын, штаттық кестесін, қызметкерлерінің лауазымдық нұсқаулықтарын бекітеді. Білім алушылардың контингентін қалыптастырады, олардың əлеуметтік қорғалуын қамтамасыз етеді. Техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарында қоғамдық тамақтандыру, медициналық қызмет көрсету ұйымдарының жұмыс істеу жəне олардың жұмысына бақылауды ұйымдастыру үшін қажетті жағдайлармен қамтамасыз етеді. Жұмыс берушілермен жəне əлеуметтік əріптестермен жүргізілетін жұмысты үйлестіреді. Қолда бар мүліктер мен құралдарға билік жүргізеді, оқу-материалдық базаны толтыруды жəне оның есебі мен сақталуын, санитарлық-гигиеналық ережелер тəртібінің сақталуын қамтамасыз етеді. Материалдық-техникалық базаны қайта жарақтауды жəне қайта құруды ұйымдастырады. Педагогикалық кеңестің жұмысын басқарады. Білім беру ұйымының оқыту қызметінің саласын дұрыс ұстау жəне кеңейту мақсатында инновациялық білім технологияларын енгізуді жəне тартуды қамтамасыз етеді. Кадрларды іріктеу мен орналастыруды жүзеге асырады, педагогикалық жəне тəрбие процесінің қажетті деңгейін қамтамасыз етеді, олардың біліктілігі мен кəсіби шеберлігін арттыру үшін жағдай жасайды. Үздіксіз кəсіптік оқыту жөнінде білім беру ұйымдарымен бірлескен жұмыс бойынша жалпы басшылықты жүзеге асырады. Жұртшылықпен байланысты қамтамасыз етеді, ата-аналармен (олардың орнын басушы адамдармен) жүргізілетін жұмысты үйлестіреді. Жоғары тұрған, қоғамдық жəне өзге де ұйымдарда білім беру ұйымының мүддесін білдіреді. Əлеуметтік серіктестік жəне халықаралық ынтымақтастықты кеңейту жөніндегі шараларды жүзеге асырады. Уəкілетті органға (құрылтайшыға) оқу, ғылыми жəне қаржылық қызмет нəтижелері туралы жыл сайынғы есепті ұсынады. Еңбекті қорғау, қауіпсіздік техникасы жөніндегі заңнамалық жəне өзге де нормативтік-құқықтық актілер талаптарын орындауды қамтамасыз етеді жəне қауіпсіз еңбек етуге жағдай жасайды. Білуге міндетті: Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының Салық кодексін, Қазақстан Республикасының «Білім туралы», «Мемлекеттік кəсіпорын туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» заңдарын, білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламаларын, білім алушылардың білім жəне тəрбие беру мəселелері бойынша басқа да нормативтікқұқықтық актілерін; педагогика жəне психология негіздерін, қазіргі педагогтік ғылым мен тəжірибе жетістіктерін; басқарудың инновациялық əдістерін; экономика негіздерін, қаржы-шаруашылық мəселелерін; құқық негіздерін, еңбек туралы заңнаманы, еңбекті қорғау, қауіпсіздік техникасы жəне өртке қарсы ережелер мен нормаларын. Біліктілікке қойылатын талаптар: жоғары білім, білім беру ұйымындағы немесе оқу орнының бейініне сəйкес ұйымдарда басшы лауазымда еңбек өтілі 5 жылдан кем болмауы тиіс. Конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын қажетті құжаттардың тізбесі: 1) қоса берілетін құжаттардың тізбесі көрсетілген конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) жеке куəлігінің көшірмесі; 3) кадрларды есепке алу жөніндегі толтырылған жеке парағы (нақты тұратын мекенжайы мен байланыс телефондары көрсетілген); 4) білімі, біліктілігі туралы, арнаулы білімі немесе кəсіптік даярлығының болуы туралы құжат; 5) еңбек қызметін растайтын құжат көшірмесі; 6) алдын ала медициналық куəландырудан өткені туралы құжат (№86 нысан); 7) соттылығының бар не жоқ екендігі туралы анықтама. Конкурсқа қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты (біліктілігін арттыру, ғылыми атағы мен дəрежесі туралы құжаттардың, ғылыми жарияланымдарының, бұрынғы жұмыс орнының басшысы ұсынымының көшірмелері) қосымша ақпаратты ұсына алады. Конкурсқа қатысу үшін құжаттарды қабылдау, хабарландыру жарияланған сəттен бастап күнтізбелік 15 (он бес) күн ішінде жүргізіледі. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын біліктілік талаптар жəне лауазымдық міндеттер туралы қосымша мəліметтерді Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің Əкімшілік департаменті Кадр жұмысы басқармасының мына телефоны: 8 (7172) 74-24-23 (810-бөлме) арқылы алуға болады.

KKMFKZ2A, БСН 120340001459, «ҚР ҚМ Қазынашылық комитеті» ММ банкіне, КБЕ–11, КНП-171. Электрондық аукционға қатысу үшін Тізілімнің веб-порталында алдын ала мыналарды көрсете отырып тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есепайырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімі. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің вебпорталына енгізілген деректерді өзгертеді. Электрондық аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін электрондық қосымшалармен қатысушының қол қойылған ЭЦҚ, пішін бойынша электрондық аукционға қатысу үшін электрондық өтінімді Тізілімнің вебпорталында тіркеу қажет. Электрондық аукционға қатысушылар электрондық аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып кіреді. Электрондық аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер аукцион залында электрондық аукцион басталған сəттен

бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі Қағидада белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында электрондық аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі осы Қағи дада белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растайтын болса, бастапқы баға белгіленген қадамға артады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша жекешелендіру нысанын сату электрондық аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бағаны ұлғайтудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен электрондық аукцион өткізілді деп танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚны пайдалана отырып, электрондық аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің вебпорталында қол қояды. Электрондық аукцион нə тижелері туралы хаттама электрондық аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Павлодар қаласы, академик Сəт баев көшесі, 136 мекенжайында жеңімпазбен сатып

Объявление о предстоящем тендере

Республиканское государственное казенное предприятие «Научный центр педиатрии и детской хирургии МЗСР РК», 050040, г. Алматы, пр. Аль-Фараби, 146, объявляет о проведении открытого тендера по закупкам расходных материалов и комплектующих к ИМН и МТ на общую сумму 8 700 000,00 (восемь миллионов семьсот тысяч) тенге 00 тиын. Полный объем товаров, количество, сроки поставки, сумма и подробная спецификация представлена в тендерной документации. Товар должен быть доставлен в течение 15 дней после подписания договора согласно тендерной документации по адресу: 050040, г. Алматы пр. Аль-Фараби, 146. К тендеру допускаются все потенциальные поставщики, отвечающие квалификационным требованиям, указанным в пп. 8-9 Правил организации и проведения закупа лекарственных средств, профилактических (иммунобиологических, диагностических, дезинфицирующих) препаратов, изделий медицинского назначения и медицинской техники, фармацевтических услуг по оказанию гарантированного объема бесплатной медицинской помощи, утвержденных постановлением Правительства Республики Казахстан от 30 октября 2009 года №1729. Пакет тендерной документации можно получить в срок до 13 ноября 2014 г. включительно по следующему адресу: 050040, г. Алматы, пр. Аль-Фараби, 146, центральный вход, Управление правового обеспечения и закупок с 9 ч. 00 мин до 13 ч.00 мин. Окончательный срок представления тендерных заявок до 9 ч. 00 мин. 14 ноября 2014 г. Конверты с тендерными заявками будут вскрываться в 11 ч. 00 мин. 14 ноября 2014 г. по следующему адресу: г. Алматы, пр. Аль-Фараби, 146, конференц-зал. Потенциальные поставщики могут присутствовать при вскрытии конвертов с тендерными заявками. Дополнительную информацию и справку можно получить по телефону: 8-727-2299-27-86.

алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Электрондық аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде келесі көрсетілген құжаттардың көшірмелерін, құжаттардың түпнұсқаларын не нотариалды куəландырылған көшірмелерін салыстыру үшін міндетті түрде көрсете отырып, сатушыға ұсынады: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжатттар; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаның мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлігі немесе заңды тұлғаның мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтамасы; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəлан дыратын құжаттар. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі. Назар аударыңыз! Сатушы ның есеп шотына кепілді жарнаның аукцион басталған уақытына жетпіс екі сағатқа дейін түспеген жағдайда, сонымен қатар, тір кеу бойынша талаптарды қатысушылар орындамаған жағдайда, өтініштерді қабылдау Тізілімнің вебпорталының бас тарту негізі болып табылады. Сатып алушыға жер теліміне құқық Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес ауысады. Жер телімінің кадастрлық (бағалау) құнын Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес сатып алушы бөлек төлейді. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7182) 32-50-94 телефоны арқылы алуға болады.

Назар аударыңыз, түзету Алматы қаласының мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті газеттің 2014 жылғы 18 қазандағы № 204 (28427) санында жарияланып, 2014 жылғы 4 қазанда сағат 10.00-де www. gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде коммерциялық тендер өткізу туралы хабарлайды деген мəтініне мынадай түзету енгізіп: Алматы қаласының мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылы 4 қарашада сағат 10.00-де www. gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында рес публикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде коммерциялық тендер өткізу туралы хабарлайды деп түзетіліп оқылуын сұрайды.

Қарағанды облысының денсаулық сақтау басқармасы лауазымдық қызметтің бос орнына орналасуға конкурс жариялайды: Қарағады облысы əкімдігі Қарағанды облысы денсаулық сақтау басқармасының «Сəтбаев қаласының емханасы» коммуналдық мемлекеттік кəсіпорнының директоры, мекенжайы: Қазақстан Республикасы, 101301, Қарағанды облысы, Сəтбаев қаласы, Абай көшесі, 5-үй, байланыс телефоны, факс 8 (71063) 3-59-24.

ГУ «Управление здравоохранения Карагандинской области» объявляет конкурс на занятие вакантной должности: директора коммунального государственного предприятия «Поликлиника города Сатпаев» акимата Карагандинской области управления здравоохранения Карагандинской области, 101301, адрес: Республика Казахстан, Карагандинская область, город Сатпаев, ул. Абая, дом 5, контактный телефон, факс 8 (71063) 3-59-24.

Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: жоғары медициналық білім, «Денсаулық сақтауды ұйымдастыру» («Қоғамдық денсаулық сақтау», «Денсаулық сақтау менеджменті») мамандығы бойынша сертификаттың болуы немесе «Қоғамдық денсаулық сақтау» («Денсаулық сақтау менеджменті», «Менеджмент») мамандығы бойынша магистратураның/мамандандырудың жəне денсаулық сақтауды мемлекеттік басқару органдарында немесе денсаулық сақтау ұйымдарының басшылық лауазымдарында кемінде 2 жыл еңбек өтілінің болуы немесе жоғары экономикалық білімнің «Қоғамдық денсаулық сақтау» («Денсаулық сақтау менеджменті») мамандығы бойынша магистратураның болуы жəне денсаулық сақтауды мемлекеттік басқару органдарында немесе денсаулық сақтау ұйымдарының басшылық лауазымдарында кемінде 2 жыл еңбек өтілінің болуы. ҚР Конституциясын, ҚР «Халық денсаулығы мен денсаулық сақтау жүйесі туралы», ҚР Азаматтық, Еңбек, Бюджеттік кодекстерін, ҚР «Мемлекеттік мүлік туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Мемлекеттік құпиялар туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы», «Бухгалтерлік есеп жəне қаржылық есептілік туралы» заңдарын білу. 2050 жылдарға дейінгі Қазақстанның даму Стратегиясын, 2011-2015 жылдарға арналған «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасын білу. Қаржы-шаруашылық қызметті, осы лауазымның функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндеттерді білу. Конкурсқа мынадай тұлға қатыса алмайды: 1) он сегіз жасқа толмаған; 2) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаған; 3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен өтелмеген немесе алынбаған соттылығы бар; 4) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басқа да жағдайлар. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының кəсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру жүйесі бойынша мемлекеттік кəсіпорын алдына қойылған міндеттерге басшылық жасау жəне бақылау жүргізу, Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау саласын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасын іске асыру, Қарағанды облысының денсаулық сақтау басқармасының тікелей бағдарламаларын орындау, кадрлар жəне қаржы қорларын тиімді пайдалану, денсаулық сақтау жүйесінің жұмысын реттейтін нормативтік жəне директивтік құжаттарды, алқа қаулыларын, денсаулық сақтау басқармасының бұйрықтары мен өкімдерін басқару, жоспарлау жəне орындалуын бақылау. Мемлекеттік кəсіпорынды басқарумен байланысты басқа да функционалды міндеттерді орындау. Конкурс Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Мемлекеттік кəсіпорынның басшысын тағайындау жəне аттестаттау, сондайақ, оның кандидатурасын келісу қағидаларын бекіту туралы» 2011 жылғы 18 қарашадағы №1353 қаулысына сəйкес жүргiзiледi. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар республикалық бұқаралық ақпарат құралдарында конкурс өткізу туралы хабарландыру жарияланған сəттен бастап, 15 күнтізбелік күн ішінде Қарағанды қаласы, Əлиханов көшесі, 2-үй, 4-бөлме, анықтама телефондары: (8-7212) 41 14 12, факс: (8-7212) 42 07 02, мекенжайы бойынша денсаулық сақтау басқармасына тапсырылуы тиіс. Конкурсқа қатысуға жіберілген үміткерлер əңгімелесуді бекітілген тəртіпте он күнтізбелік күн ішінде Қарағанды облысының денсаулық сақтау басқармасында өтеді.

Общие квалификационные требования ко всем участникам конкурса: высшее медицинское образование с наличием сертификата по специальности «Организация здравоохранения» («Общественное здравоохранение», «Менеджмент здравоохранения») или наличие магистратуры/специализации по специальности «Общественное здравоохранение» («Менеджмент здравоохранения», «Менеджмент») и стаж работы в органах государственного управления здравоохранением или на руководящих должностях в организациях здравоохранения не менее 2 лет; или высшее экономическое образование с наличием магистратуры по специальности «Общественное здравоохранение» («Менеджмент здравоохранения») и стаж работы в органах государственного управления здравоохранением или на руководящих должностях в организациях здравоохранения не менее 2 лет. Знание Конституции РК, Кодекса РК «О здоровье народа и системе здравоохранения», Гражданского кодекса, Трудового кодекса РК, Бюджетного кодекса РК, законов РК «О государственном имуществе», «О борьбе с коррупцией», «О государственных секретах», «О государственных закупках», «О бухгалтерском учете и финансовой отчетности». Знание Стратегии развития Казахстана до 2050 года, государственной программы «Саламатты Казахстан» на 2011-2015 годы. Другие обязательные требования, вопросы финансово-хозяйственной деятельности необходимые для исполнения функциональных обязанностей данной должности. Не может принимать участия в конкурсе лицо: 1) моложе восемнадцати лет; 2) ранее совершившее коррупционное правонарушение; 3) имеющее непогашенную или не снятую в установленном законодательством Республики Казахстан порядке судимость; 4) иные случаи, предусмотренные законодательством Республики Казахстан. Функциональные обязанности: Осуществление руководства и контроля над выполнением задач, поставленных перед государственным предприятием по системе профессионального, послесреднего образования РК, реализация государственной программы «Саламатты Казахстан» на 2011-2015 годы, выполнение вертикальных программ управления здравоохранения Карагандинской области, эффективное использование кадровых и финансовых ресурсов, управление, планирование, организация контроля выполнения нормативных и директивных документов, регулирующих работу системы здравоохранения, постановлений коллегий, приказов и распоряжений управления здравоохранения. Другие функциональные обязанности, связанные с управлением государственного предприятия. Конкурс проводится в соответствии с постановлением Правительства Республики Казахстан №1353 от 18.11.2011 года «Об утверждении Правил назначения и аттестации руководителей государственных предприятий, а также согласование его кандидатуры». Необходимые для участия в конкурсе документы должны быть представлены в управление здравоохранения Карагандинской области по адресу: город Караганда, ул. Алиханова, 2, кабинет 4, телефон для справок: (8-7212) 41-14-12, факс: 8 (7212) 42-07-02, в течение 15 календарных дней с момента публикации объявления о проведении конкурса в изданиях республиканских средств массовой информации. Кандидаты, допущенные к участию в конкурсе, проходят собеседование в установленном порядке в управлении здравоохранения в течение десяти календарных дней.

11 «Қазақстан Халық жинақ банкі» акционерлік қоғамы (Қазақстан Республикасы, 050008, Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В»)

«Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлері үшін ақпараттық хабар

«Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесі 2014 жылғы 5 желтоқсанда Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В» мекенжайы бойынша конференц-залда «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысы өткізіледі деп хабарлайды. Күн тəртібі: 1. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысының күн тəртібін бекіту. 2. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Жарғысына өзгерістер мен толықтыруларды бекіту. 3. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Корпоративтік басқару кодексіне өзгерістер мен толықтыруларды бекіту. 4. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесі туралы Ережеге өзгерістер мен толықтыруларды бекіту. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысына қатысуға құқылы акционерлердің тізімі 2014 жылғы 5 қарашадағы жағдай бойынша «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акцияларын ұстаушылар тізілімі жүйесінің деректері негізінде құрылады. Қазақстан Республикасы «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңының (бұдан əрі «Акционерлік қоғамдар туралы» Заң) 43-бабы 1-тармағының ережелеріне сəйкес акционерлердің жалпы жиналысының күн тəртібіне ірі акционер (Банктің дауыс беруші акцияларының он жəне одан көп пайызы (жиынтық түрде) тиесілі бір акционер немесе өзара жасалған келісім негізінде əрекет етуші бірнеше акционер) немесе Банктің Директорлар кеңесі толықтыру жасай алады, бұл жағдайда енгізілетін толықтыру туралы Банк акционерлері жалпы жиналыс өткізілетін күннен кемінде он бес күн бұрын немесе «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңның 43-бабының 4-тармағында белгіленген тəртіппен хабардар болуға тиіс. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерін акционерлердің кезектен тыс жалпы жиналысының жұмысына қатысуға шақырамыз. Акционерлердің кезектен тыс жалпы жиналысының күн тəртібіне жəне оны өткізуге қатысты ақпаратпен жəне материалдармен танысу үшін 8 (727) 259 07 77, 8-8000 8000 59 телефондары арқылы хабарласуға болады. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысына қатысушыларды тіркеу сағат 10.00-де басталады жəне сағат 10.45-те аяқталады. Тіркеу акционерлердің жалпы жиналысы өткізілетін жерде жүргізіледі. Акционердің өзімен бірге жеке басын куəландыратын құжаты болуы керек. Акционерлердің өкілдері Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес тиісті түрде ресімделген сенімхатты көрсетуге тиіс. Заңды тұлға болып табылатын акционерлер ҚР-ның «Қазақстан Республикасындағы банктер жəне банк қызметі туралы» Заңы 17-бабының 5-тармағының бірінші бөлігіндегі талапқа сəйкес өз акционерлері (қатысушылары) тіркелген елге қатысты талаптың орындалуы туралы өтінішті тапсыруға тиіс. Өтініш үлгісі «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның корпоративтік веб-сайтында орналастырылған: http://www. halykbank.kz/. Жиналым болмаған жағдайда «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысы 2014 жылғы 8 желтоқсанда сағат 11.00-де Алматы қ., Абай даңғылы 109 «В» мекенжайындағы конференц-залда қайталап өткізіледі. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесі ҚР Инвестициялар жəне даму министрлігі, 010014, Астана қаласы, Қабанбай батыр даңғылы, 119, Э литері, телефон: 8 (7172) 773-404 мекенжайы бойынша орналасқан «Қазаэронавигация» РМК шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорнының бас директоры лауазымының бос орнына конкурс жариялайды. «Қазаэронавигация» РМК қызметінің мəні ҚР əуе кеңістігін пайдаланушыларға аэронавигациялық қызмет көрсету, əуе қозғалысын басқару жүйесімен аэронавигациялық құрылғыларды пайдалану жəне күтіп-ұстау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары техникалық немесе заңгерлік немесе экономикалық білімі жəне көлік-коммуникациялық кешен саласында басшы лауазымдарда кемінде 10 жыл еңбек өтілі болуға тиіс. Ағылшын тілін білуге тиіс. Конкурс Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 18 қарашадағы № 1353 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік кəсіпорынның басшысын тағайындау жəне аттестаттау, сондай-ақ оның кандидатурасын келісу қағидалары негізінде өткізіледі. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) конкурсқа қатысу туралы өтiнiш; 2) мемлекеттiк жəне орыс тiлдерiндегі түйiндеме; 3) еркiн нысанда жазылған өмірбаян; 4) бiлiмi туралы құжаттардың көшiрмесi; 5) еңбек кiтапшасының (ол бар болса) немесе еңбек шартының көшiрмесi немесе соңғы жұмыс орнынан жұмысқа қабылданғаны жəне еңбек шартының тоқтатылғаны туралы бұйрықтардың көшірмелері; денсаулығы туралы белгіленген нысандағы анықтама. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар осы хабарландыру бұқаралық ақпарат құралдарына жарияланған күннен бастап күнтізбелік 15 күннің ішінде ҚР Инвестициялар жəне даму министрлігіне мына мекенжай бойынша тапсырылуға тиіс: 010000, Астана қаласы, Қабанбай батыр даңғылы, 32/1, 1907-бөлме, тел. 8(7172)24-02-47. Конкурсқа қатысуға жіберілген кандидаттар құжаттарды қабылдау мерзімі аяқталған соң он жұмыс күні ішінде ҚР Инвестициялар жəне даму министрлігінде мына мекенжай бойынша əңгімелесуден өтеді: 010000, Астана қаласы, Қабанбай батыр даңғылы, 32/1, 709-бөлме.

Судья Г.Сатбаеваның төрағалығымен Алматы қ. мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының 2014 жылғы 7 қазандағы ұйғарымымен «БТА Банкі» АҚ өтініші бойынша «Grain Products» ЖШС-ны банкрот деп тану жөнінде азаматтық іс қозғалды. После смерти Мусаевой Зуры Абдукадыровны, умершей 13 октября 2014 года, открылось наследство у нотариуса Дауылбаева Н.Е. Наследникам обратиться по адресу: г.Алматы, мкр.11, дом 9А, оф.35, тел. 303-13-94.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Арлан Қажымұратұлы НАҒМАНОВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен жақын туыстарына орны толмас ауыр қайғыларына ортақтасып шын ниеттен көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісі аппаратының қызметкерлері палата аппаратының Халықаралық істер, қорғаныс жəне қауіпсіздік комитетінің қызметін қамтамасыз ету бөлімінің қызметкері Сəуле Əжібайға əкесі Шарлиз САҚТАШҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің Автомобиль жолдары комитеті мен «Қазақавтожол» РМК ұжымдары Қажымұрат Ыбырайұлы Нағмановқа ұлы жəне Алдан Қажымұратұлы Нағмановқа ағасы Арлан Қажымұратұлы НАҒМАНОВТЫҢ кенеттен қайтыс болуына байланысты ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Алматы облысының əкімдігі жəне облыстық мəслихат Қажымұрат Ыбырайұлы Нағмановқа ұлы АРЛАННЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Жамбыл облысының əкімдігі жəне облыстық мəслихат Қажымұрат Ыбырайұлы Нағмановқа ұлы Арлан ҚАЖЫМҰРАТҰЛЫНЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті АҚ ұжымы «Нұр Отан» партиясы Шығыс Қазақстан облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, газет жанашыры, авторы Түсіпхан Түсіпбековке анасы САҚЫПЖАМАЛДЫҢ дүниеден өтуіне байланысты қайғысына ортақтасып, көңіл айтады. Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының ұжымы П.И.Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің директоры Ая Жəкенқызы Қалиеваға анасы Маина ҚАЛИЕВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ұжымы Қажымұрат Ыбырайұлы Нағмановқа ұлы Арлан ҚАЖЫМҰРАТҰЛЫНЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты орны толмас ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады.


12

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

 Еркін елдің ертеңі

 Көкейкесті

Балалар ќалашыєы

Зиянды ќалдыќтар залалсыздандырылады Степногорда бүгінгі күннің өзекті мəселелерінің бірі – қаладағы тау-химия комбинатының уран қалдықтарын залалсыздандыру тақырыбында дөңгелек үстел мəжілісі өткізілді.

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан».

Шемонайха ауданының Перво майский кентінде балалар қалашығы пайдалануға берілді. «Солнечный» атты балалар ойын алаңын жергілікті кəсіпкер Сергей Глушков «Туған жерге – тағзым» акциясы аясында салып беріпті. Ауданда жемісті еңбек етіп жүрген «Востокселхозпродукт» ЖШС жетекшісі аталған жобаға 32 млн. теңге жеке қаржысын жұмсаған екен. Ойын алаңының жалпы көлемі – 4 мың шаршы метр. Таңғы сағат 10.00-ден кешкі 19.00-ге дейін жұмыс істейтін алаң балалардан бір сəтке де босамайды. – Биыл Қытай еліне сапарлап барғанымда əдемі ойын алаңын көрдім. Заманның дамыған кезінде балаларымыз заманауи алаңқайда неге ойнамасқа деген ой туды. Сол себепті іске кірісіп, жаз айларында осы балалар қалашығын салдық. Түрлі аттракциондар орнаттық. Жалпы, қалашықта кішкентай бүлдіршіндерге жəне ересек балаларға арналған ойын алаңдары бар. Яғни өрмекші торы, теңіз қарақшыларының кемесі, аспалы көпір, бүлдіршіндерге арналған алтыбақан, түрлі əткеншектер, балалар жүргізуге арналған ойыншық көліктер қойдық. Балаларға өте ұнайды, – деді Сергей Глушков. Балалар қалашығына 50 түп əдемі қылқан жапырақты ағаштар, 70 түп өзге де ағаш түрлері егіліп, хош иісі аңқыған гүлзармен көріктендірілген. Сондай-ақ, алаң аумағы жарықтандырылып, орындықтар қойылған, арнайы тас тақталар, құм төселген. Балалар жүргізетін көліктердің жүруіне

«Егемен Қазақстан».

арналған кішігірім трассалар жол белгілерімен бірге салынған. Яғни бүлдіршіндер көлікпен ойнап қана қоймай, жол жүру ережесін де үйренеді. Сонымен бірге, қоршау жиегінде ертегілер мен мультфильм қаһармандарының бейнелері жарасымды көрініс тауыпты. «Солнечный» балалар қалашы ғында 4 адам жұмыспен

қамтылып отыр. Оның бірі бағбан болса, қалған үшеуі – тəрбиеші. Қызметкерлердің еңбекақысы да кəсіпкер мойнында. Орташа еңбекақы – 60 мың теңге. Ауыл тұрғыны Татьяна Кувшинова Данил есімді 9 жасар ұлын осы ойын алаңына жиі ертіп келетінін, бұл компьютер алдында уақыт өткізуге қарағанда бала денсаулығын нығайтуға тиімді

екенін жеткізді. Ал Тұрсынғайша Əмірханова есімді əже өз балаларымен бірге Ресейден 2 бала асырап алғанын, қазіргі кезде алты немересі бар екенін айтып, кішкене бүлдіршіндеріне тамаша тарту жасаған кəсіпкерге алғыс айтты. Первомайский ауылдық округінің əкімі Рустам Құлымбаевтың айтуынша, ауылда

Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

«Егемен Қазақстан».

Елбасы техникалық жəне кəсіптік білім беру жүйесін жаңғырту мақсатында оқытудың дуалдық жүйесін енгізуді тапсырды. Осыған орай облыстық білім басқармасы мен Қызылорда облысының кəсіпкерлер палатасы, №7 Қызылорда индустриалды-техникалық колледжі жəне əлеуметтік əріптес кəсіпорын арасында 4 жақты келісімшарттар жасалды. Солайша, аталмыш оқу орнында «Тоңазытқыш сығымдағыш машиналары мен қондырғылары», «Тігін өндірісі мен киімді үлгілеу», «Радиотехника жəне байланыс», «Тамақтандыруды ұйымдастыру» жаңа мамандықтары ашылды. Қазіргі кезде білім ордасында 10 мамандық бойынша мамандар даярлануда. 2015-17 жылдар аралығында «Қонақ үй шаруашылығына қызмет көрсету жəне ұйымдастыру», «Шаштараз өнері жəне сəнді косметика» сынды тағы екі жаңа мамандық ашылады деп жоспарлануда. Бүгінгі күні, оқу орны атауын «Қызмет көрсету жəне сервис» колледжі етіп қайта құру құжаттары əзірленуде. Осындай ауқымды жұмыстар атқарып жатқан колледжге облыс əкімі Қырымбек Көшербаев арнайы барып, жұмысымен танысты. Облыс əкімі білім ордасының бірқатар зертханалық кабинеттерінде болып, материалдық-техникалық базасы мен оқу жүйесін көрді. Студенттерге артар сенімнің зор екендігін айтқан аймақ басшысы: «Сіздер үшін еңбек ресурстары арнайы жасалынып, ең жоғары сұранысқа ие мамандықтар белгіленді. Осы мамандықтардың оқузертханаларын заманауи қондырғылармен жабдықтауға облыстық бюджеттен 106 млн. теңге қаражат бөлінді. Өңірлік кəсіпкерлер палатасымен бірлесіп оқу орны мұғалімдері Белоруссияның ұлттық кəсіптік білім беру институтында біліктілік арттыру курстарынан өтті. Сіздердің еңбек нарығында сұранысқа ие, бəсекеге қабілетті маман атануларыңыз үшін барлық жағдай жасалуда»,– деді. Сонымен қатар, колледж басшылығы облыс əкімі алдына оқу орнына күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу жəне 100 орындық жатақхана, жаңа спорт зал мен зертханалық корпус салу мəселелерін көтеріп, қаражат қарастырылуын сұрады. Қырымбек Елеуұлы облыстық бюджеттен қаржы бөлінетінін жеткізіп, келесі оқу жылына дейін аталған жоспарларды аяқтауды тапсырды. Бүгінде бұл оқу орнында «тігінші», «ауыл шаруашылық өндірісіндегі тракторист-машинист», «электр құралдарын жөндеуші электромонтер» мамандықтары бойынша барлығы 338 адам білім алып жатыр.

Ел ішінде «өлеңнің қара жорғасы» атанған халық ақыны Үмбетəлі Кəрібаевтың туғанына 125 жыл толуына арналған мерейтой Жетісу жерінде ерекше екпінмен өтті. Ақындар мен батырлар елінде ақын бюсті салтанатты түрде ашылған соң, елді мекенге ерекше сəн беріп тұрған жаңа аллея бойында еңселі ескерткіштің ақ жаймасы сыпырылғанда жадырай ашылған күн нұрына шағылыса сұңғыла сөз шеберінің бейнесі жарқ етті. «Елдің атын ер шығарады» деген халық даналығына сай халықтың сөзін сөйлеп, мұңын жоқтаған ақыны мен батырын ардақтаған ел азбайды. «Өлеңге –Жамбыл жүйрік, əнге – Кенен су жорға, Үмбетəлі – қара дөнен» деп Ілияс Жансүгіров баға берген ақынның өлеңі ел есінде

жатталып, үні ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатын Жамбылдың сүйікті шəкірті, халық ақыны Үмбетəлі Кəрібаевтың қазақ поэзиясында өзіндік орны бар. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев: «Ұлылардың мұраты да, атақ-даңқы да, мерейтойы да кейінгіге үлгі. Алдымызға қарап ұрпақ өседі», – деп нақтылаған. «Ақынның есімін халық санасында мəңгі қалдыру мақсатында əдеби-мемориал ды мұражайы күрделі жөндеуден өткізіліп, уақыт талабына сай безендіріліп, халықаралық деңгейде ақындар айтысын өткізуге жергілікті бюджеттен 70 миллион теңгеден астам қаржы бөлінді. Өмірі мен шығармашылығынан сыр шертетін «Қара жорға» атты деректі фильм түсірілді. Сонымен қатар, ақынның осы уақытқа дейін жарық көрмеген жүзден астам өлеңі тұңғыш рет жарияланды», деген

Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ

Суретті түсірген Ғылымбек СƏБИТОВ.

Алматы облысының əкімі Амандық Баталов Үмбетəлі атындағы орта мектепке «ГАЗель» автокөлігінің кілтін тапсырды. Қазақстан Жазушылар одағы басқармасы төрағасының бірінші орынбасары, ақын, халықаралық «Алаш» əдеби сыйлығының иегері Ғалым Жайлыбай болмысы бөлек, шығармашылығы сан қырлы ақын жөнінде мазмұнды баяндама жасады. Көпшілік алдында Кенен Əзірбаевтың қызы, Мəдениет қайраткері, ақын Төрткен Кененқызы кешегі күннен естеліктер айтып, Кенен мен Үмбетəлінің арасындағы байланыс бүгінде екі ақынның мұражайлары арасында жалғасып келе жатқанын жеткізді. Сондай-ақ, Жамбыл облысы Қордай ауданының əкімі Қайрат Досаев та тілегін білдірді. Шаңырақ иелері атынан Шолақ қарғалы ауылдық округі ардаг ерлер кеңесін ің

ҚЫЗЫЛОРДА.

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы

Шығыс Қазақстан облысы, Шемонайха ауданы.

Аќын рухы асќаќтады

Ержан БАЙТІЛЕС,

Меншік иесі:

500-ге жуық бала бар екен. Бұрын əр жерде ойын алаңдары болғанымен, заманауи үлгідегі қалашық ауылдың бар баласын баурап үлгеріпті.

Оған шараны ұйымдастырушы тарапынан халықаралық «Адам денсаулығы институты» қоғамдық бірлестігінің өкілдері, Парламент Мəжілісінің Экология жəне табиғат қорын пайдалану комитетінің мүшелері Жалғас Дүйсенғалиев пен Егор Каппель, облыстық жəне қалалық басқармалар мен ведомстволардың басшылары, қоғамдық ұйымдар өкілдері қатысты. Күн тəртібіндегі мəселе бойынша «Адам денсаулығы институты» жастар қоғамдық бірлестігінің директоры Дмитрий Терешкевич хабарлама жасады. Проблемаға талдаған ол Степногор қаласынан 25 шақырым, Астанадан 160 шақырым жерде орналасқан Қазақстандағы ірі қалдықтар қоймасындағы жағдай сын көтермейтінін мəлімдеді. Степногор тау-химия комбинатының құқықтық мəселелер жөніндегі директоры Александр Ведешкин-Рябов жүргізілген экологиялық қорытындылар мен қалдықтарды залалсыздандыру жоспарына сүйене отырып, 2004-2010 жылдардың деректерін мəжіліске қатысушылар назарына ұсынды. Жағдай күрт бетбұрысты талап етуде. Комбинат қазіргі таңда өндірісті əртараптандыру қадамдарын белсенді түрде жүргізе бастады. Осының өзі қалдықтар қоймасын тəртіпке келтіруді алдыңғы шепке шығарады. Бұған қоса, «СГХК» ЖШС «Қазақалтын» акционерлік қоғамымен бірлесіп,

 Мерейтой

Адам болу – парызыѕ, маман болу – міндетіѕ

Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Ақсу кенішінде алтын қоспасы бар рудаларды қайта өңдеудің тəжірибелік-өндірістік жұмысын бастап отыр. Мұндай жағдайда экологиялық саладағы талаптар күшейе түспек. Егор Каппель қалдықтарды залалсыздандыруға қатысты мемлекеттік реттеу мəселелері бойынша өз пікірін ортаға салды. Ол бұл жағдайдың бақылауда ұсталып отырғанын айтты. Мəжілістің Экология жəне табиғат қорын пайдалану комитетінің сұрау салуына орай, Үкіметтен Степногор тау-химия комбинатының қалдық қоймаларын залалсыздандыруға қатысты ведомствоаралық комиссия құрылатындығы туралы жау ап алынған. Бұл құры лым орын алған жағдайды оңтайлы шешудің тиімді жолын қарастыратын болады. Сондайақ, Егор Каппель дөңгелек үстел мəжілісіне қатысып отырғаны үшін Еуропадағы қауіпсіздік жəне ынтымақтастық ұйымының өкіліне алғысын білдіріп, бұл проблемаға Еуроодақты да қатыстыру жəне алдағы кезде беделді ұйымның гранттарын тарту қажеттігін атап өтті. Кездесу қорытындысында Степногор қаласының əкімі Мұратбек Тақамбаев қалдық қоймалары халықаралық нормативтерге сай тəртіпке келтірілуге тиістілігі жəне тұрғындарға өңірдегі экологиялық жағдай туралы тұрақты ақпарат берілетіндігі бақылауда болатынын жеткізді.

Бақберген АМАЛБЕК,

 Қылмыс пен жаза төрағасы Бақыт Əбдібаев ақын мерейтойына байланысты ауылдың абаттандырылып, адам танымастай ажарланғаны үшін тұрғындардың үлкен ризашылығын паш етті. Айтса-айтқандай, ақын ауылының мектебі жөнделіп, жолы жасалған, су құбырлары қайта жаңғыртылып, мəдени ошақтары да əрленген. Оған сырттан келген қонақтар куə болып, қалаға тəн келбетке ие алақандай ауылдың көркіне сүйсінді. Алатау мен Арқадан, Алтай мен Атыраудан, сондай-ақ, Қырғыз Республикасы мен Қытайдан келген ақындарға Жамбыл ауданының əкімі Жандарбек Далабаев пен облыс əкімінің кеңесшісі, ақын Ахмет Кендірбекұлы айтыстың айшықты болуына шабыттандыра тілектерін айтты. Осы айтыс қорытындысында Үмбетəлі Кəрібаев атындағы бас жүлдеге оңтүстікқазақстандық Біржан Байтуов лайық деп танылып, аудан əкімінің қолынан бір миллион теңгенің сертификатын алды. Сүйінбай Аронұлы атындағы бірінші орынға жəне 700 мың теңгеге Алматы облысының атынан айтысқа түскен Сара Тоқтамысова ие болды. Екінші орынның Жамбыл Жабаев атындағы жүлдесі жəне 500 мың теңгемен астаналық Айнұр Тұрсынбаева марапатталды. Үшінші орынның əрқайсысы 400 мың теңгелік екі бəйгесі Талдықорған атынан шыққан Балғынбек Имашев пен Астанадан ат арытып жеткен Жақсылық Орынбасаровқа тапсырылды. Жалпы, айтысқа қатысқан ақындардың барлығына құрмет көрсетіліп, салтанатты жағдайда арнайы жүлделермен жəне 70 мың теңгеден сый-сияпаттар жасалды. Оған қоса аудан əкімінің 150 мың теңгеден тағайындаған үш бəйгесі Қытай еліндегі қандасымыз Ұларбек Минатханұлына, Батыс Қазақстан облысынан келген Нұрадым Мирлановқа жəне астаналық Айсəуле Бейсеханға берілді.

Ќатыгездік

Алматы облысы, Жамбыл ауданы.

Ақтөбе облысы.

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-94-72; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 68-59-85; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 747-63-01; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Ақмола облысы.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Ермеков к-сі, 33, «Қарағанды полиграфия» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Смағұлов к-сі, 9 К, «Хабар-Сервис» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Ақтөбе облысының кəмелетке толмағандар істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында Глеб Артемов пен Вадим Бедекерге қатысты қылмыстық іс қаралды. Облыстық ІІД баспасөз қызметінің хабарлауынша, оқиға үстіміздегі жылдың 12 сəуірінде Хромтау қаласында болған. Жоғары сынып оқушылары Глеб Артемов пен Вадим Бедекер бөтеннің мүлкін ұрлау мақсатымен алдын ала сөз байласып, такси шақыруға тапсырыс береді. Шақыру бойынша келген таксиші келіншек Ақтоты Құлбаеваның автокөлігіне отырған жасөспірімдер былай шыға бере оған тарпа бас салып, басынан балғамен ұрып, гитараның шегімен қылғындырады. Оны өлім халінде жолға тастап, машинасын айдап кетеді. Ақтоты құдай қолдап, тірі қалады. Бірақ басы жарылып, миына зақым келген оған операция жасау керек. Осылайша қарақшылар жəбірленушіге 1 525 600 теңге материалдық шығын келтірген. Сотта қылмыскерлердің қорғаушылары оқушылар компьютерлік ойындарды көргеннен кейін қатыгездікке барды деген дəлелді алға тартқан. Қылмыскерлер жарты жыл бойына атысшабыс, қанды қырғыннан тұратын компьютерлік ойындар көрген, ал, мұндай ойындардың жасөспірімдердің мінезқұлқына əсер етуі мүмкін деген уəж келтіреді. Мемлекеттік айыптаушы бұл болжам мен келіспеді. Жасөспірімдер психологиялық-психиатриялық сараптамадан өткен, олардың ақыл-есі дұрыс деп танылған. Сөйтіп, кəмелет жасқа толмаған Глеб Артемовке 8 жылға бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалса, кəмелетке толмаған Вадим Бедекер 7 жылға кесілді.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 201 715 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Эльмира МƏТІБАЕВА.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 12 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №422 ek


13

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2014 жылғы 9 қазан

№1070

Астана, Үкімет Үйі

2014 жылғы 9 қазан

№1072

Астана, Үкімет Үйі

Қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде адамдардың шыққан шығыстарын өтеудің кейбір мəселелері туралы

Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

2014 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасы Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 174 және 176-баптарына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған: 1) Қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде адамдардың шыққан шығыстарын төлеу қағидалары; 2) қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде тиісті жұмысты орындайтын аудармашылардың, мамандардың, сарапшылардың сыйақы мөлшерлемелері бекітілсін. 2. «Қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде адамдардың шыққан шығындарын өтеудің кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 14 ақпандағы №131 қаулысының (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2013 ж., № 16, 277-құжат) күші жойылды деп танылсын. 3. Осы қаулы 2015 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс.

Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар бекітілсін. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі К. МӘСІМОВ.

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МӘСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 9 қазандағы №1070 қаулысымен бекітілген Қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде адамдардың шыққан шығыстарын төлеу қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде адамдардың шыққан шығыстарын төлеу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) 2014 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 176-бабының 4-бөлігіне сәйкес әзірленді және қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде келтірілген адамдардың шыққан шығындарын төлеу, қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде тиісті жұмысты орындайтын адамдарға сыйақы төлеу тәртібін айқындайды. 2. Қылмыстық сот ісін жүргізу тәртібімен жәбірленушінің, азаматтық талап қоюшының, олардың заңды өкілдерінің, куәнің, аудармашының, маманның, сарапшының, куәнің, сотқа шақырылған, бірақ алқабилер алқасының құрамына іріктеп алынбаған алқабиге кандидаттың мынадай шығыстары: 1) қылмыстық процесті жүргізуші органының шақыртуы бойынша келуге байланысты шығыстар: теміржол, су, автомобиль (таксиді қоспағанда) көлігімен және сол жерде бар басқа да көлік түрлерімен жол жүру құны, ал қылмыстық процесті жүргізуші органның келісуімен – әуе көлігімен жол жүру құны; қызметтік іссапарларға ақы төлеу үшін қабылданған норма бойынша бұл шығындарды ұйым, жұмыс беруші өтемейтін реттегі тұрғын үйді жалдау құны; 2) бұл адамдар үшін қылмыстық процесті жүргізуші органның талап етуі бойынша тұрғылықты тұратын жерінен тысқары жерде тұруы қажет болған кезде және тәуліктік ақыны ұйым, жұмыс беруші өтемейтін кездегі – тәуліктік ақы; 3) олар үшін орташа жалақысын ұйым, жұмыс беруші сақтайтын жағдайлардан басқа, қылмыстық процесті жүргізуші органның талап етуі бойынша қылмыстық сот ісін жүргізуге қатысуға кеткен барлық уақыт үшін орташа жалақы; 4) сол адамның қылмыстық процесті жүргізуші органның талап етуі бойынша тергеу ісіне немесе басқа да іс жүргізу әрекетіне қатысуы нәтижесінде сапасынан айырылған немесе жоғалған мүлікті қалпына келтіруге немесе сатып алуға арналған шығындары. 3. Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 176-бабының 2-бөлігіне сәйкес мемлекеттік органдар мен ұйымдар жәбірленушінің, оның заңды өкілінің, куәгердің, аудармашының, маманның, сарапшының, куәның, сотқа шақырылған, бірақ алқабилер алқасының құрамына іріктеп алынбаған алқабиге кандидаттың қылмыстық процесті жүргізетін органның талабы бойынша қылмыстық сот ісін жүргізуге қатысуға кеткен барлық уақыты ішіндегі орташа жалақысын сақтауға міндетті. 4. Орташа жалақы тұрақты жұмыс орны бойынша белгіленген кесте бойынша аптаның барлық жұмыс күндері үшін сақталады. 5. Маман мен сарапшыға сондай-ақ оларға тиесілі химиялық реактивтер мен тапсырылған жұмысты орындау кезінде жұмсалған басқа да шығыс материалдарының құны, сондай-ақ жұмысты орындау үшін олардың құрал-жабдықтарды пайдаланғаны, коммуналдық қызмет көрсетулер және машина уақытын тұтынғаны үшін төлеген ақысы өтеледі. 2. Қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде шыққан шығыстарды төлеу тәртібі 6. Осы Қағидалардың 2-тармағында көрсетілген адамдарға шақыртылған жерге дейін және тұрғылықты тұратын жеріне кері қарай жол жүру шығыстарының төлемі Қазақстан Республикасының шегінде қызметтік іссапарларға жіберілетін, Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын мемлекеттік мекемелердің қызметкерлеріне шығыстарды өтеу үшін заңнамада белгіленген тәртіппен және шарттарда төлеуге жатады. 7. Қылмыстық процесті жүргізуші органның шақырған күндері үшін, демалыс және мереке күндерін қоса алғанда, сондай-ақ жолда болған күндері, оның ішінде жолда мәжбүрлі тоқтаған уақытына шақырылған адамдарға кідіріс фактісін растайтын тиісті құжаттарды ұсынған кезде тәуліктік ақы төленеді және тұрғын үй-жайды жалдау бойынша шығыстарды ұйым, жұмыс беруші өтемейтін жағдайда, бұл шығыстар мемлекеттік бюджет есебінен ұсталатын мемлекеттік мекемелер қызметкерлерінің Қазақстан Республикасының шегіндегі қызметтік іссапарларын өтеу туралы заңнамада белгіленген тәртіпке қатысты мөлшерде өтеледі. 8. Қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде шыққан шығындар осы Қағидалардың 2, 5-тармақтарында көрсетілген адамдардың өтініші бойынша қылмыстық процесті жүргізуші органның қаулысы негізінде өтеледі. 9. Адамның келуіне байланысты оған төлеуге жататын сомаларды оларды шақырған орган қылмыстық істер бойынша сотталғандардан сот шығындарын іс жүзінде алуға және тараптардан өндіріп алуға қарамастан, сол адамдар өз міндеттерін орындаған соң дереу төлейді. 10. Осы Қағидалардың 5, 6, 7-тармақтарында көзделген сомаларды қылмыстық істер бойынша шақыруды жүзеге асыратын қылмыстық процесті жүргізуші органның қаржы қызметі (бухгалтериясы) көрсетілген мақсаттарға бюджеттен арнайы бөлінетін және тиісті қаржыландыру жоспарларында көзделген қаражат есебінен төлейді. 3. Қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде тиісті жұмысты орындайтын адамдарға сыйақы беру тәртібі 11. Анықтау, алдын ала тергеу органдарында, прокуратурада немесе сотта сараптамалар жүргізу, қорытындылар беру, аударма бойынша жұмыстарды орындайтын сарапшы, маман, аудармашы республикалық бюджет қаражаты есебінен сыйақы алады. 12. Сарапшыларға, мамандарға, аудармашыларға сыйақы, егер қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде тиісті жұмыстар олардың лауазымдық міндеттерінің аясына кіретін және жұмыстан тыс уақытта орындалатын болса, төленбейді. 13. Сарапшыларға, мамандарға, аудармашыларға сыйақыны қылмыстық істер бойынша шақыруды жүзеге асыратын қылмыстық процесті жүргізуші органның қаржы қызметі (бухгалтериясы) көрсетілген мақсаттарға бюджеттен арнайы бөлінетін және тиісті қаржыландыру жоспарларында көзделген қаражат есебінен төлейді. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 9 қазандағы №1070 қаулысымен бекітілген Қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде тиісті жұмысты орындайтын аудармашылардың, мамандардың, сарапшылардың сыйақы мөлшерлемелері Мамандарға, сарапшыларға сыйақы сағатына бір айлық есептік көрсеткіштен аспайтын мөлшерде төленеді. Аудармашыларға сыйақы жазбаша аударманың 1 парағы (2000 белгіге дейін) немесе ауызша аударманың бір сағаты есебінен белгіленеді: 1) орыс тілінен қазақ тіліне (және керісінше) – айлық есептік көрсеткіштің екіден бірінен аспайды; 2) батыс еуропа, түркі және басқа тілдерден орыс немесе қазақ тілдеріне (және керісінше) – бір айлық есептік көрсеткіштен аспайды.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2014 жылғы 9 қазан

№1078

Астана, Үкімет Үйі

Мемлекеттік өртке қарсы қызмет өрттерден қорғайтын аса маңызды мемлекеттік меншік объектілерінің тізбесін бекіту туралы «Азаматтық қорғау туралы» 2014 жылғы 11 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңы 11-бабының 58) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған мемлекеттік өртке қарсы қызмет өрттерден қорғайтын аса маңызды мемлекеттік меншік объектілерінің тізбесі бекітілсін. 2. Осы қаулыға қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп танылсын. 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі К.МӘСІМОВ. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 9 қазандағы №1078 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік өртке қарсы қызмет өрттерден қорғайтын аса маңызды мемлекеттік меншік объектілерінің тізбесі 1. Қазақстан Республикасы Президентінің резиденциялары. 2. Қазақстан Республикасы Үкіметінің әкімшілік ғимараты. 3. Қазақстан Республикасының Парламенті Сенатының және Мәжілісінің әкімшілік ғимараттары. 4. Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің мұражайы. 5. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының әкімшілік ғимараты. 6. Орталық мемлекеттік органдардың әкімшілік ғимараттары. 7. «Қазақстан Республикасы Президентінің мұрағаты» мемлекеттік мекемесі. 8. «Орталық мемлекеттік мұрағат» республикалық мемлекеттік мекемесі. 9. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің әкімшілік ғимараты. 10. Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасының автошаруашылығы. 11. Қазақстан Республикасы Парламенті Шаруашылық басқармасының автошаруашылығы. 12. «Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасының кітапханасы» мемлекеттік мекемесі. 13. «Астана» ұлттық сурет галереясы» республикалық мемлекеттік мекемесі. 14. Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 9 қазандағы №1078 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің күші жойылған кейбір шешімдерінің тізбесі 1. «Мемлекеттік өртке қарсы қызмет өрттен қорғайтын қоныстану аумақтарының және мемлекеттік меншіктегі аса маңызды объектілердің тізбелерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 15 желтоқсандағы №1251 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2005 ж., № 48, 619-құжат). 2. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 15 желтоқсандағы № 1251 қаулысына өзгеріс енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 13 қарашадағы № 1050 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., № 43, 487-құжат). 3. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің өрт қауіпсіздігі саласындағы кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 18 қарашадағы №1068 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің өрт қауіпсіздігі саласындағы кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер мен толықтырулардың 32-тармағы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., № 43, 492-құжат). 4. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Мемлекеттік өртке қарсы қызмет өрттен қорғайтын қоныстану аумақтарының және мемлекеттік меншіктегі аса маңызды объектілердің тізбелерін бекіту туралы» 2005 жылғы 15 желтоқсандағы №1251 және «Министрліктер мен өзге де орталық атқарушы органдардың олардың аумақтық органдарындағы және оларға ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелердегі адам санын ескере отырып, штат санының лимиттерін бекіту туралы» 2008 жылғы 15 сәуірдегі №339 қаулыларына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 30 желтоқсандағы №1697 қаулысы 1-тармағының 1) тармақшасы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 16, 264-құжат). 5. «Назарбаев орталығы» көп функциялы ғылыми-талдамалық және гуманитарлықағартушылық мемлекеттік мекемесінің кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 16 наурыздағы №338 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер мен толықтырулардың 2-тармағы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., №37, 495-құжат). 6.«Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Мемлекеттік өртке қарсы қызмет өрттен қорғайтын қоныстану аумақтарының және мемлекеттік меншіктегі аса маңызды объектілердің тізбелерін бекіту туралы» 2005 жылғы 15 желтоқсандағы №1251 және «Министрліктер мен өзге де орталық атқарушы органдардың олардың аумақтық органдарындағы және оларға ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелердегі адам санын ескере отырып, штат санының лимиттерін бекіту туралы» 2008 жылғы 15 сәуірдегі №339 қаулыларына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 20 желтоқсандағы №1365 қаулысы 1-тармағының 1) тармақшасы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2013 ж., № 72, 953-құжат). 7. «Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің «Астана» ұлттық сурет галереясы» республикалық мемлекеттік мекемесін құру туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 28 наурыздағы № 274 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер мен толықтырулардың 1-тармағы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2014 ж., №24, 181-құжат).

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 9 қазандағы №1072 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар 1. «Концессия мәселелері жөнінде мамандандырылған ұйым құру туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 17 шілдедегі № 693 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., № 33, 343-құжат): 2-тармақта: 1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «1) «Концессиялар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайларды қоспағанда, концессиялық ұсыныстардың сараптамасы;»; 3), 4) және 5) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «3) «Концессиялар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайларды қоспағанда, конкурстық құжаттамаға, оның ішінде оған өзгерістер мен толықтырулар енгізу кезінде сараптама; 4) «Концессиялар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайларды қоспағанда, концессионерді таңдау жөніндегі конкурсты өткізу кезінде конкурсқа қатысушылар ұсынған концессиялық өтінімдерге сараптама; 5) «Концессиялар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайларды қоспағанда, концессия шарттарының жобаларына, оның ішінде концессия шарттарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу кезінде сараптама;». 2. «Бюджеттің атқарылуы және оған кассалық қызмет көрсету ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 26 ақпандағы № 220 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2009 ж., № 12, 86-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Бюджеттің атқарылуы және оған кассалық қызмет көрсету ережесінде: мынадай мазмұндағы 499-12-1-тармақпен толықтырылсын: «499-12-1. Концессия шартының талаптарына сәйкес маңыздылығы ерекше концессиялық жобаны іске асыру кезінде Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі белгілеген ұлттық валюта бағамы айтарлықтай өзгерген жағдайда, концессия объектісін басқаруды жүзеге асырғаны үшін сыйақы төлеу концессионердің қосымша табыс алу көзі ретінде де қолданылады.»; мынадай мазмұндағы 499-14-1-тармақпен толықтырылсын: «499-14-1. 499-12-1-тармақ қолданылған жағдайда, Қазақстан Республикасы Үкіметінің мемлекеттік концессиялық міндеттемелерінің белгіленген лимиті республикалық бюджет комиссиясының шешімі негізінде республикалық бюджетті нақтылау кезінде қайта қарауға жатады.». 3. «Концессиялық жобаларды жоспарлаудың және іске асырудың кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 10 желтоқсандағы № 1343 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 5, 57-құжат): 1) көрсетілген қаулымен бекітілген Концессиялық жобаларды ұсыну, қарау және іріктеу қағидаларында: 3-тармақтың 6) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «6) концессиялық ұсыныс бойынша қорытынды – мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына сәйкес концессиялық жобаны одан әрі пысықтаудың экономикалық орындылығы бойынша концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымның немесе Заңының 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайларда жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаның сараптамасы негізінде осы Қағидаларға қосымшаға сәйкес нысан бойынша концессиялық ұсынысқа дайындалатын мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органның немесе Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті органның қорытындысы.»; 5-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «5. Орта мерзімді кезеңде концессияға беруге ұсынылатын объектілердің тізбесін (бұдан әрі – тізбе) Заңның 16-бабына сәйкес мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті орган қалыптастырады. Тиісті саланың уәкілетті мемлекеттік органы Қазақстан Республикасының Үкіметіне іске асыру жоспарланып отырған концессиялық жобаны аса маңызды концессиялық жобалар тізбесіне енгізу бойынша ұсыныстар енгізеді.»; мынадай мазмұндағы 5-1-тармақпен толықтырылсын: «5-1. Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті органдар Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайларда мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органға ай сайын, есепті кезеңнен кейінгі айдың 20-күніне дейін осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша мемлекеттік инвестициялық жобалардың инвестициялық ұсыныстарының (оны концессиялық жоба ретінде іске асырудың орындылығы айқындалған жағдайда), концессиялық ұсыныстар мен конкурстық құжаттамалардың өтуі туралы хабарлайды.»; 6-тармақтың бірінші бөлігінде: мынадай мазмұндағы 5-1) тармақшамен толықтырылсын: «5-1) Егер концессиялық жобаны республикалық бюджет қаражаты есебінен іске асыру ұсынылған жағдайда, концессиялық ұсыныстың салалық сараптама қорытындысын тиісті саладағы орталық уәкілетті орган жүргізеді, тиісті саладағы орталық уәкілетті органды қандай да бір белгілі салаға жатқызу мүмкін болмаған жағдайда, салалық қорытындыны тиісті саладағы уәкілетті мемлекеттік органның өзі жүргізеді. Егер республикалық бюджет қаражаты есебінен іске асыру болжанатын концессиялық жобаны іске асыру басқа салалық орталық мемлекеттік органның жауапкершілік аясын қозғайтын жағдайда, көрсетілген салалық орталық мемлекеттік орган концессиялық ұсыныстың салалық сараптамасының қорытындысын жүргізеді. Егер концессиялық жобаны Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасына сәйкес жергілікті бюджет қаражаты есебінен іске асыру ұсынылатын жағдайда, концессиялық ұсыныстың салалық сараптамасының қорытындысын жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын салалық жергілікті атқарушы орган жүргізеді, жергілікті уәкілетті органды қандай да бір белгілі салаға жатқызу мүмкін болмаған жағдайда, салалық қорытындыны тиісті саланың жергілікті уәкілетті органының өзі жүргізеді. Егер Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасына сәйкес жергілікті бюджет қаражаты есебінен іске асыру болжанатын концессиялық жоба басқа салалық жергілікті органның жауапкершілік аясын қозғайтын жағдайда, көрсетілген салалық жергілікті мемлекеттік орган концессиялық ұсыныстың салалық сараптамасын жүргізеді.»; 6), 7), 8) және 9) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «6) осы Қағидалардың 17-тармағында көрсетілген құжаттарды қоса бере отырып, мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органға не Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті органға әзірлеуші мемлекеттік органның қол қойған концессиялық ұсынысты жіберуі; 7) мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық не жергілікті уәкілетті органның концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымды не Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаларды тарта отырып, концессиялық ұсыныстарға сараптама жүргізуі. Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық не жергілікті уәкілетті орган концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымға не Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаларға концессиялық ұсынысты концессиялық жобаны әзірлеуші мемлекеттік орган оны енгізген күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде сараптама жүргізу үшін жібереді. Сараптама концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымға не жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаларға концессиялық ұсыныстар түскен күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады. Әзірлеуші мемлекеттік орган ақпаратты толық ұсынбаған, сондай-ақ концессиялық ұсыныстарда көрсетілген қосымша ақпаратты ұсыну қажет болған жағдайда, концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйым не жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғалар көрсетілген ақпаратты ұсынуды талап етеді. Концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйым не жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғалар осы тармақшаның төртінші бөлігінде көрсетілген жағдайда, құжаттар топтамасы концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымға не жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаларға келіп түскен күннен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде концессиялық ұсынысты әзірлеуші мемлекеттік органға сұрау салуды, мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық не жергілікті уәкілетті органға сұрау салудың көшірмесін жібереді. Концессиялық ұсынысты әзірлеуші мемлекеттік органдар сұрау салу келіп түскен сәттен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде жетіспейтін және/немесе қосымша ақпаратты мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органға және концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымға немесе Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті органға және жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаларға бір мезгілде ұсынады немесе ақпаратты ұсыну үшін қосымша, бірақ күнтізбелік 15 (он бес) күннен аспайтын мерзімнің қажеттігі туралы хабарлайды. Сұрау салу жіберілген күннен бастап және қажетті ақпарат ұсынылғанға дейін сараптама жүргізу мерзімдері тоқтатыла тұрады. Әзірлеуші мемлекеттік органның өтінімі бойынша концессиялық ұсыныс пысықталған жағдайда, сараптама мерзімдері 1 (бір) рет қана жаңартылады; 8) Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайларды қоспағанда, концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымның сараптамасы түскен сәттен бастап мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органның 5 (бес) жұмыс күні ішінде концессиялық ұсыныс бойынша қорытындыны: егер жоба республикалық болса, тиісті саладағы уәкілетті мемлекеттік органға; егер жоба жергілікті болса, облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органдарына жіберуі; Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайларда мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті орган концессиялық ұсыныс бойынша қорытындыны сараптама түскен күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде концессиялық ұсынысты әзірлеуші мемлекеттік органға жібереді; 9) мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органның не Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті органның оң қорытындысының нәтижесі бойынша концессиялық ұсынысты әзірлеуші мемлекеттік органның концессиялық ұсынысты бекітуі;»; 12) тармақшада: жетінші абзац мынадай редакцияда жазылсын: «республикалық меншікке жататын объектілерге қатысты бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органның, сондай-ақ концессиялық жоба табиғи монополиялар салаларына жататын жағдайда, табиғи монополия салаларында және реттелетін нарықтарда басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органның келісімін растайтын құжаттарды қоса бере отырып, Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес алдын ала қажетті сараптамалардан өткен конкурстық құжаттаманы, концессиялық жобаның ТЭН-ін мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органға не Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті органға ұсынуы;»; он екінші абзац мынадай редакцияда жазылсын: «республикалық меншікке жататын объектілерге қатысты бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органның, сондай-ақ концессиялық жоба табиғи монополиялар салаларына жататын жағдайда, табиғи монополиялар саласында және реттелетін нарықтарда басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органның келісімін растайтын құжаттарды қоса бере отырып, конкурстық құжаттаманы тиісті сараптамаларды жүргізу және келісу үшін мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органға не Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда, мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті органға ұсынуы;»; 14) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «14) егер объектілер республикалық меншікке жататын болса мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органның немесе объектілер коммуналдық меншікке жататын болса, облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың және астана мәслихаттарының Заңның 16-бабының 1-тармағына сәйкес тізбені қалыптастыруы және бекітуі.»; 8-тармақ мынадай мазмұндағы 4-1) тармақшамен толықтырылсын: «4-1) концессиялық жобаны аса маңызды концессиялық жобалар тізбесіне енгізу бойынша негіздеме;»; 17-тармақта: бірінші бөлігінің 5) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «5) концессиялық жобаны әзірлеуші мемлекеттік органның пікірі бойынша ұсынылатын концессиялық ұсынысты жан-жақты және толық бағалау үшін қажетті өзге де материалдар мен мәліметтер қоса беріле отырып, мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органға не Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда, мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті органға жіберіледі.»; үшінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Сараптама жүргізу үшін қажетті материалдар қоса берілген концессиялық ұсыныстарды әзірлеуші мемлекеттік орган концессиялық ұсынысқа қосымшалардың электрондық көшірмесін ұсына отырып, бірінші басшының не оны алмастыратын тұлғаның қолы қойылған титулдық бланктегі жеке ілеспе хатпен ұсынады.»; 26, 27 және 28-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «26. Табиғи монополиялар салаларында және реттелетін нарықтарда басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органнан конкурстық құжаттама мен ТЭН-ге оң келісім алғаннан кейін конкурсты ұйымдастырушы концессиялық жобаның ТЭН-ін қоса бере отырып, конкурстық құжаттаманы мемлекеттік жоспарлау жөніндегі және бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органдарға не Заңның 13-бабының 3-2) және 3-3) тармақшаларында белгіленген жағдайларда, мемлекеттік жоспарлау жөніндегі және бюджетті атқару жөніндегі жергілікті уәкілетті органдарға келісуге жібереді. 27. Бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті орган келіп түскен күннен бастап жиырма жұмыс күні ішінде конкурстық құжаттаманы келісуді жүргізеді. Бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті орган мемлекет кепілгерлігін ұсынуды көздейтін конкурстық құжаттаманы келісу кезінде конкурсты ұйымдастырушы концессиялық жоба бойынша концессионерді таңдау жөніндегі конкурс шеңберінде беруді ұсынатын мемлекет кепілгерлігінің көлемін және мемлекет кепілгерлігін беруге байланысты конкурстық құжаттаманың маңызды шарттарын келіседі. Бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті органның конкурстық құжаттаманы келісуі мемлекеттік органның бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның, не оның орынбасарының қол қоюымен келісу туралы немесе келіспеу себептерін көрсете отырып келіспеу туралы не конкурстық құжаттаманы пысықтау жөніндегі талаптары бар хат түрінде ресімделеді және конкурстық құжаттама мен ТЭН-ді әзірлеуші мемлекеттік органға жіберіледі. 28. Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті орган конкурстық құжаттама келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күні ішінде сараптама жүргізу үшін, оның ішінде оған өзгерістер мен толықтырулар енгізген кезде, концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымға немесе Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаларға жібереді, ол осы ұйымға конкурстық құжаттама ұсынылған күннен бастап 30 (отыз) жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады. Конкурстық құжаттаманы мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органның қарауының жалпы мерзімі 45 (қырық бес) жұмыс күнін құрайды. Әзірлеуші мемлекеттік орган ақпаратты толық ұсынбаған, сондай-ақ конкурстық құжаттамада

көрсетілген қосымша ақпаратты ұсыну қажет болған жағдайда, оның ішінде оған өзгерістер мен толықтырулар енгізген кезде, концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйым немесе жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғалар көрсетілген ақпаратты ұсынуды талап етеді. Концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйым немесе жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғалар қажет болған жағдайда концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымға немесе жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаларға құжаттар топтамасының келіп түскен күнінен бастап он бес жұмыс күні ішінде әзірлеуші мемлекеттік органға жетіспейтін және/немесе қосымша ақпаратты ұсыну жөнінде сұрау салуды, мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық немесе жергілікті уәкілетті органға сұрау салудың көшірмесін жолдайды. Әзірлеуші мемлекеттік органдар сұрау салу келіп түскен сәттен бастап бес жұмыс күні ішінде жетіспейтін және (немесе) қосымша ақпаратты бір мезгілде мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық немесе жергілікті уәкілетті органға және концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымға немесе жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаларға ұсынады немесе ақпаратты ұсыну үшін қосымша мерзімнің қажеттігі туралы хабардар етеді, бірақ ол күнтізбелік он бес күннен аспауы тиіс. Сұрау салуды жолдаған күннен бастап қажетті ақпаратты ұсынғанға дейін сараптама жүргізу мерзімдері тоқтатыла тұрады. Конкурстық құжаттама пысықталған жағдайда, оның ішінде оған өзгерістер мен толықтырулар енгізген кезде әзірлеуші мемлекеттік органның өтінімі бойынша сараптамалар жаңартылады.»; көрсетілген Қағидаларға қосымшада: он бірінші жол мынадай редакцияда жазылсын: «Концессия мәселелері бойынша мамандандырылған ұйым немесе қажет болған жағдайда, жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғалар сараптамасының болуы»; 2) көрсетілген қаулымен бекітілген Концессионерді таңдау жөніндегі конкурсты өткізу қағидасында: 2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «2. Концессионерді таңдау жөніндегі конкурс (бұдан әрі – конкурс) мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті орган не облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мәслихаттары бекіткен орта мерзімді кезеңге концессияға беруге ұсынылатын объектілердің тізбесі (бұдан әрі – тізбе) негізінде өткізіледі.»; мынадай мазмұндағы 6-1-тармақпен толықтырылсын: «6-1. Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті органдар Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайларда мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органға ай сайын, есепті кезеңнен кейінгі айдың 20-күніне дейін осы Қағидаға қосымшаға сәйкес нысан бойынша концессиялық өтінімдердің, концессия шарттары жобаларының өтуі, сондай-ақ жасалған концессия шарттары туралы хабарлайды.»; 8-тармақтың 19) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «19) конкурсты ұйымдастырушының концессия шартының жобасын келісу үшін осы Қағиданың 67, 68, 69-тармақтарына сәйкес мемлекеттік жоспарлау жөніндегі, бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті органдарға, сондай-ақ табиғи монополиялар салаларында және реттелетін нарықтарда басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органға жіберуі;»; 11-тармақта: 2) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «2) конкурсты ұйымдастырушының мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті органға тиісті конкурстық өтінімдерде қамтылған концессиялық өтінімдерді, оның ішінде концессиялық жобаның ТЭН-ін, оларға сараптама жүргізу үшін қажетті сараптамалар қорытындыларын мемлекеттік сараптаманың нәтижелерін қоса бере отырып жолдауын;»; 5) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «5) конкурсты ұйымдастырушының концессия шартының жобасын осы Қағиданың 67-69-тармақтарына сәйкес мемлекеттік жоспарлау жөніндегі, бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті органдарға, сондай-ақ табиғи монополиялар салаларында және реттелетін нарықтарда басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органға келісуге жолдауын көздейді;»; 23-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «23. Конкурсты өткізу туралы хабарландыру жарияланған күннен бастап конкурсты ұйымдастырушы әлеуетті концессионерге (оның уәкілетті өкіліне) конкурстық құжаттаманың көшірмесін қағаз жеткізгіште, ал маңыздылығы ерекше концессиялық жобаларға қатысты қағаз немесе электрондық жеткізгіште ұсынады.»; 29-тармақта: 2) тармақшада: үшінші, төртінші және бесінші абзацтар мынадай редакцияда жазылсын: «бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына не Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес жасалған аудитталған толық алдыңғы екі қаржылық жылдың қаржылық есептілігінің түпнұсқасы. Еншілес ұйымдары бар ұйымдар негізгі ұйым қызметі жөніндегі қаржылық есептілікке қосымша бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына не Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес шоғырландырылған қаржылық есептілікті жасайды және ұсынады. Аса маңызды концессиялық жобаларға қатысты, егер әлеуетті концессионер концессиялық жобаны іске асыру мақсатында жеке және (немесе) заңды тұлғалар құрған жаңа заңды тұлға болып табылса, онда мұндай құжаттарды осындай әлеуетті концессионердің құрылтайшысы болып табылатын жеке және (немесе) заңды тұлғалар ұсынуы тиіс. Әлеуетті концессионердің бірінші басшысының немесе уәкілетті өкілінің қолы қойылған және әлеуетті концессионердің мөрімен расталған соңғы есеп беру күніне (соңғы қаржы жылындағы) «Негізгі құралдар» бухгалтерлік балансының баптарын таратылы жазылуын. Осы талап аса маңызды концессиялық жобаларды іске асыру үшін концессионерді таңдау жөніндегі конкурсты өткізу кезінде қолданылмайды. Әлеуетті концессионердің бірінші басшысының немесе уәкілетті өкілінің қолы қойылған және әлеуетті концессионердің мөрімен расталған, олардың қалыптасқан күні мен болжамды өтеу мерзімі, сондай-ақ берешектің мақсаты (не үшін берешек пайда болды), оларды құнсыздандыру бойынша есептелген резервтердің сомалары көрсетілген соңғы есеп беру күніне (соңғы қаржы жылындағы) дебиторлық және кредиторлық берешектің таратылып жазылуын. Банктік қарыздар болған жағдайда банктік қарыздар шарттарының көшірмелерін негізгі борышты және пайыздарды өтеу кестесімен қоса беру қажет. Осы талап аса маңызды концессиялық жобаларды іске асыру үшін концессионерді таңдау жөніндегі конкурсты өткізу кезінде қолданылмайды;»; сегізінші абзац мынадай редакцияда жазылсын: «салық берешегінің және үш айдан астам (Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес төлеу мерзімі кейінге қалдырылған жағдайлардан басқа) міндетті зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдар бойынша берешектердің жоқтығы туралы не конкурстық өтінімдері бар конверттерді ашу күнінің алдындағы бір айдың ішінде берілген бір теңгеден кем салық берешегінің және міндетті зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдар бойынша берешектердің болуы туралы тиісті салық органының белгіленген нысандағы анықтаманың түпнұсқасы. Осы талап аса маңызды концессиялық жобаларды іске асыру үшін концессионерді таңдау жөніндегі конкурсты өткізу кезінде қолданылмайды;»; он үшінші абзац мынадай редакцияда жазылсын: «құрылтайшы немесе құрылтайшылар құрамы туралы мәліметтері бар құрылтайшылық құжаттардан нотариалды куәландырылған үзінді көшірмені (егер жарғыда құрылтайшы немесе құрылтайшылар құрамы туралы мәліметтер болмаса) не конкурсты жариялаған күннен ерте емес берілген, белгіленген тәртіппен қол қойылған және мөрмен расталған акция ұстаушылар тізілімінен үзінді көшірменің түпнұсқасы;»; он бесінші, он алтыншы абзацтар мынадай редакцияда жазылсын: «әлеуетті концессионерге қызмет көрсететін банктің немесе банк филиалының мөрі мен қол қойылған анықтама берілген күннің алдында үш ай бойы әлеуетті концессионер міндеттемелерінің барлық түрлері бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының қаулысымен бекітілген Екінші деңгейдегі банктердегі және ипотекалық компаниялардағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарына сәйкес банк немесе банк филиалы алдында мерзімі өткен берешегі жоқ екендігі туралы анықтамасының түпнұсқасы. Осы талап аса маңызды концессиялық жобаларды іске асыру үшін концессионерді таңдау жөніндегі конкурсты өткізу кезінде қолданылмайды. Егер әлеуетті өнім беруші бірнеше екінші деңгейдегі банктердің немесе филиалдарының, сондай-ақ шетел банкінің клиенті болып табылса, аталған анықтама осындай банктердің әрқайсысынан ұсынылады. Анықтаманың берілгеніне конкурстық өтінімдері бар конверттерді ашу күнінің алдындағы екі айдан артық уақыт өтпеуге тиіс. Осы талап аса маңызды концессиялық жобаларды іске асыру үшін концессионерді таңдау жөніндегі конкурсты өткізу кезінде қолданылмайды.»; он тоғызыншы абзац мынадай редакцияда жазылсын: «қарапайым серіктестік мүшелері арасындағы жасалған ортақ жауапкершілік шартының нотариалды расталған көшірмесі. Осы талап аса маңызды концессиялық жобаларды іске асыру үшін концессионерді таңдау жөніндегі конкурсты өткізу кезінде қолданылмайды.»; 6) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «6) әлеуетті концессионердің контрагенттермен жасасқан концессиялық жобаға инвестициялар тартуды растайтын конкурс ұйымдастырушының алдындағы кепілдік ретінде қаржыландыруға келісімнің алдын ала шарттары және банктік қарыз шарттарының түпнұсқасы немесе нотариалды расталған көшірмелері. Конкурс ұйымдастырушының алдындағы қаржыландыруға, кепілдік беруге келісімнің алдын ала шартына контрагентте тізбесі конкурстық құжаттамада белгіленетін қажетті қаржы құралдарының болуын растайтын құжаттар қоса беріледі. Осы талап аса маңызды концессиялық жобаларды іске асыру үшін концессионерді таңдау жөніндегі конкурсты өткізу кезінде қолданылмайды;»; мынадай мазмұндағы 6-1) тармақшамен толықтырылсын: «6-1) әлеуетті концессионердің концессиялық өтінімі үздік деп танылған жағдайда, концессиялық жобаны іске асыру үшін әлеуетті концессионерге қаржы беру мүмкіндігін қарауға әзірлікті растайтын қаржылық ұйымдар хаттарының түпнұсқалары немесе нотариалды расталған көшірмелері»; мынадай мазмұндағы 9) тармақшамен толықтырылсын: «9) аса маңызды концессиялық жобалар бойынша әлеуетті концессионер осы тұлғаны конкурс жеңімпазы ретінде таныған жағдайда, осы тұлғаның концессия шартын жасасу мақсаты үшін концессия шартында айқындалған көлемде және шарттарда осы жаңа заңды тұлғаның міндеттемелерді орындауына конкурс жеңімпазының концедентке банктік кепілдік беруі шартымен концессия шартының тарапына айналатын жаңа заңды тұлғаны құратыны туралы кепілхат түпнұсқасы.»; мынадай мазмұндағы 29-1-тармақпен толықтырылсын: «29-1. Аса маңызды концессиялық жобаларға қатысты конкурсты ұйымдастырушы конкурстық құжаттамада әлеуетті концессионердің біліктілік талаптарына сәйкестігін растайтын құжаттар тізбесіне қосымша талаптарды және осындай құжаттарға қойылатын талаптарды белгілеуге құқылы.»; 61, 62, 67 және 68-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «61. Конкурсты ұйымдастырушы мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті органға концессиялық өтінімдерді оларға сараптама жүргізу үшін жолдайды. Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті орган концессиялық өтінім түскен күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде сараптама жүргізу үшін оны концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымға не Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаларға жолдайды. Концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйым немесе Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғалар концессиялық өтінімдерге сараптаманы олар ұсынылған күннен бастап 30 (отыз) жұмыс күні ішінде жүргізеді. Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті органның концессиялық өтінімдерді жалпы қарау мерзімі қырық жұмыс күнін құрайды. 62. Комиссия конкурсқа қатысушылар ұсынған барлық конкурстық өтінімдерді, конкурстық құжаттама талаптарына сәйкестігін, мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті органның концессиялық өтінім және әлеуетті концессионерлердің біліктілік талаптарына сәйкестігін бағалау бойынша қорытындыларын ескере отырып қарайды және үздік концессиялық өтінімді айқындайды, ол туралы хаттама жасайды, оған Комиссия төрағасы, мүшелері және хатшысы қол қояды.»; «67. Келіссөздер жүргізу қорытындылары бойынша конкурсты ұйымдастырушы концессия шарттарының жобаларын, оның ішінде оларға өзгерістер мен толықтырулар енгізген кезде, үздік концессиялық өтінімді айқындау туралы хаттама көшірмелерін қоса бере отырып, сондай-ақ мемлекет кепілгерлігі мен мемлекеттік кепілдік ұсынуды көздейтін концессиялық жобалар бойынша бюджет комиссиясы шешімінің көшірмесін мемлекеттік жоспарлау және бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органдарға және табиғи монополиялар салаларында іске асырылатын концессиялық жоба бойынша табиғи монополиялар салаларында және реттелетін нарықтарда басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органға келісуге жолдайды. Концессия шартының мазмұны Заңның 21-бабына сәйкес айқындалады. Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті орган концессия шартының жобасы түскен сәттен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде оны сараптама жүргізу үшін концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымға не Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаларға жібереді. Сараптама концессия шартының жобасы концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымға немесе жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаларға түскен күнінен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады. Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті орган сараптама нәтижелері алынған күннен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде концессия шартының жобасын келіседі не конкурсты ұйымдастырушыға дәлелді ескертулер жолдайды. Концессия шарттарының жобаларын, оның ішінде оларға өзгерістер мен толықтырулар енгізген кезде, сондай-ақ қосымша материалдарды: 1) конкурсты ұйымдастырушы концессиялық ұсынысқа қосымшалардың электрондық көшірмелерін ұсына отырып, бірінші басшының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолы қойылған титулдық бланкте жеке ілеспе хатпен ұсынады; 2) конкурсты ұйымдастырушының бірінші басшысы не оны алмастыратын тұлға қол қояды; 3) конкурсты ұйымдастырушының құрылымдық бөлімшесінің басшысы әрбір параққа қол қояды. Конкурсты ұйымдастырушы ақпаратты толық көлемде ұсынбаған, сондай-ақ концессия шартының жобасында көзделген қосымша ақпаратты, оның ішінде концессия шарттарына өзгерістер мен толықтырулар енгізген кезде ұсыну қажет болған жағдайда, концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйым не Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғалар қажетті қосымша ақпарат ұсынуды талап ете алады. Концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйым не Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғалар, қажет болған жағдайда, сұрау салудың көшірмесін мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органға жібере отырып, түскен күнінен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде конкурсты ұйымдастырушыға жетіспейтін және/немесе қосымша ақпарат ұсыну жөнінде сұрау салулар жібереді. Конкурсты ұйымдастырушы сұрау салу түскен сәттен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде жетіспейтін және/немесе қосымша ақпаратты бір мезгілде мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті органға және концессия мәселелері жөніндегі мамандандырылған ұйымға не Заңның 13-бабының 3-2) тармақшасында белгіленген жағдайда жергілікті атқарушы орган айқындайтын заңды тұлғаларға ұсынады немесе ақпарат ұсыну үшін қосымша, бірақ күнтізбелік 15 (он бес) күннен аспайтын мерзімнің қажет екендігі туралы хабардар етеді. Бұл ретте, сұрау салу жіберілген күннен бастап және қосымша ақпарат ұсынғанға дейін сараптама жүргізу мерзімдері тоқтатыла тұрады. Концессия шарттарының жобалары пысықталған, оның ішінде оған өзгерістер мен толықтырулар енгізілген жағдайда, конкурсты ұйымдастырушының өтінімі бойынша сараптама жүргізу уақытында оны жүргізу мерзімдері жаңартылады. 68. Бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті орган концессия шартының жобасын, оның ішінде оған өзгерістер мен толықтырулар енгізілген кезде түскен күнінен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде келіседі.»; 73-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «73. Концессия шартын жасасу мерзімі осы Қағиданың 70 және 71-тармақтарына сәйкес концессионерді таңдау жөніндегі конкурс қорытындылары шығарылған күннен бастап күнтізбелік тоқсан күннен аспайды.».

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2014 жылғы 8 қазан

№1062

Астана, Үкімет Үйі

«Əскери мүлік айналымының кейбір мəселелері» туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 16 шілдедегі №687 қаулысына өзгеріс пен толықтыру енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Әскери мүлік айналымының кейбір мәселелері» туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 16 шілдедегі № 687 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., № 32, 338-құжат) мынадай өзгеріс пен толықтыу енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітіліген Пайдаланылмайтын әскери мүлікті тапсыру, сату және кәдеге жарату, сондай-ақ қорғаныс объектілерін мүліктік жалға (жалгерлікке) беру ережесінде: 1) 16-тармақ мындай редакцияда жазылсын: «16. Қару-жарақ пен әскери техниканы қоспағанда, пайдаланылмайтын әскери мүлікті Үкімет уәкілеттік берген ұйым (бұдан әрі – ұйым) жеке және заңды тұлғаларға жекешелендіру объектілері үшін заңнамада белгіленген жекешелендіру тәртібіне және шарттарына сәйкес сатады.»; 2) мындай мазмұндағы 16-1-тармақпен толықтырылсын: «16-1. Пайдаланылмайтын қару-жарақ пен әскери техниканы ұйым жеке және заңды тұлғаларға жабық тендер нысанындағы сауда-саттық жолымен жекешелендіру объектілері үшін заңнамада белгіленген жекешелендіру тәртібіне және шарттарына сәйкес сатады.»; 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МӘСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының бұйрығы 2014 жылғы 14 шілде

№72

Астана қаласы

«Прокуратура органдарынан, тергеу және анықтау органдарынан шығатын ресми құжаттарға апостиль қою» мемлекеттік көрсетілетін қызмет регламентін бекіту туралы Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 15 сәуірдегі «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Заңының 10-бабы 2) тармақшасына сәйкес, Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 21 желтоқсандағы «Прокуратура туралы» Заңының 11-бабы 4-1) тармақшасын басшылыққа ала отырып, бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған «Прокуратура органдарынан, тергеу және анықтау органдарынан шығатын ресми құжаттарға апостиль қою» мемлекеттік көрсетілетін қызмет регламенті бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының 2011 жылғы 25 ақпандағы № 18 «Прокуратура органдарынан, тергеу және анықтау органдарынан шығатын ресми құжаттарға апостиль қою» мемлекеттік көрсетілетін қызмет регламентін бекіту туралы» бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу реестрінде № 6814 тіркелген, «Заң газеті» газетінде № 103 (2093) 2011 жылдың 21 шілдесінде жарияланған) күшін жойды деп танылсын. 3. Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Халықаралық ынтымақтастық департаменті осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін. 4. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының Аппараты осы Регламентті Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының сайтында және «электронды үкімет» веб-порталында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 5. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының бірінші орынбасары И.Д. Меркелге жүктелсін. 6. Осы бұйрық оның бірінші ресми жариялану күнінен он күнтүзбелік күн өткеннен кейін қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры

А. ДАУЫЛБАЕВ.

Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының 2014 жылғы 14 шілдедегі № 72 бұйрығымен бекітілген «Прокуратура органдарынан, тергеу және анықтау органдарынан шығатын ресми құжаттарға апостиль қою» мемлекеттік көрсетілетін қызмет регламенті 1. Жалпы ережелер 1. «Прокуратура органдарынан, тергеу және анықтау органдарынан шығатын ресми құжаттарға апостиль қою» мемлекеттік көрсетілетін қызметі (бұдан әрі – мемлекеттік көрсетілетін қызмет) Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасымен (бұдан әрі – көрсетілетін қызметті беруші) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 17 мамырдағы № 505 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартына (бұдан әрі - Стандарт) сәйкес көрсетіледі. 2. Мемлекеттік қызметті көрсетудің нысаны: қағаз түрінде. 3. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің нәтижесі – тұлғаның қолының шынайылығын куәландыратын және оның өкілеттілігін, сондай-ақ осы құжат бекітілген мөрдің немесе мөртаңбаның шынайылығын растайтын арнайы мөртаңба апостиль қойылған құжат. 2. Мемлекеттік қызметті көрсету барысында көрсетілетін қызметті берушінің құрлымдық бөлімшелерінің (қызметшілерінің) әрекеті тәртібінің сипаттамасы 4. Мемлекеттік қызметті көрсету бойынша рәсімнің (әрекеттің) басталуы үшін негіздеме болып Стандарттың 9-тармағына сәйкес көрсетілетін қызметті алушымен мемлекеттік қызметті көрсету үшін ұсынылған қажетті құжаттарды көрсетілетін қызметті берушінің алуы табылады. 5. Мемлекеттік қызметті көрсету бойынша әрбір рәсім (әрекет) барысының мазмұны және оны орындаудың ұзақтылығы: 1) көрсетілетін қызметті берушінің қызметкері құжаттарды отыз (30) минут ішінде қабылдайды; 2) көрсетілетін қызметті берушінің қызметкері екі сағат отыз минут (2.30) ішінде көрсетілетін қызметті алушының анықтау деректерін есеп журналына тіркейді, ресми құжаттың шынайылығын картотека бойынша тексереді, ұсынылған құжатты апостиль қоюға немесе мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту туралы дәлелді жазбаша жауапты дайындайды және көрсетілетін қызметті берушінің басшысына зерделеу үшін ұсынады; 3) көрсетілетін қызметті берушінің басшысы отыз (30) минут ішінде көрсетілетін қызметті алушымен мемлекеттік қызметті көрсету үшін ұсынылған қажетті құжаттарды, көрсетілетін қызметті берушінің қызметкері дайындаған құжатты зерделейді, оған қол қояды, оны мөрмен бекітеді және көрсетілетін қызметті берушінің қызметкеріне қайтарады; 4) көрсетілетін қызметті берушінің қызметкері отыз (30) минут ішінде мемлекеттік қызметтің нәтижесін көрсетілетін қызметті алушыға береді. Халыққа қызмет көрсету орталығы немесе пошта байланысы арқылы: 1) көрсетілетін қызметті берушінің кеңсе қызметкері отыз (30) минут ішінде көрсетілетін қызметті алушымен мемлекеттік қызметті көрсету үшін ұсынылған қажетті құжаттарын қабылдайды, ақпараттық жүйеде тіркейді және көрсетілетін қызметті берушінің қызметкеріне береді; 2) көрсетілетін қызметті берушінің қызметкері құжаттарды отыз (30) минут ішінде қабылдайды; 3) көрсетілетін қызметті берушінің қызметкері екі сағат отыз минут (2.30) ішінде көрсетілетін қызметті алушының анықтау деректерін есеп журналына тіркейді, ресми құжаттың шынайылығын картотека бойынша тексереді, ұсынылған құжатты апостиль қоюға немесе мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту туралы дәлелді жазбаша жауапты дайындайды және көрсетілетін қызметті берушінің басшысына зерделеу үшін ұсынады; 4) көрсетілетін қызметті берушінің басшысы отыз (30) минут ішінде көрсетілетін қызметті алушымен мемлекеттік қызметті көрсету үшін ұсынылған қажетті құжаттарды, көрсетілетін қызметті берушінің қызметкері дайындаған құжатты зерделейді, оған қол қояды, оны мөрмен бекітеді және көрсетілетін қызметті берушінің қызметкеріне қайтарады; 5) көрсетілетін қызметті берушінің қызметкері мемлекеттік қызметтің нәтижесін конверттейді және келесі жұмыс күнінің сағат 12.30-дан кешіктермей көрсетілетін қызметті берушінің кеңсе қызметкеріне Халыққа қызмет көрсету орталығына жолдау үшін береді; 6) көрсетілетін қызметті берушінің кеңсе қызметкері мемлекеттік қызметтің нәтижесін алған сәттен бастап екі (2) сағат ішінде курьер немесе пошта байланысы арқылы Халыққа қызмет көрсету орталығына жолдайды. 3. Мемлекеттік қызметті көрсету барысында көрсетілетін қызметті берушінің құрлымдық бөлімшелерінің (қызметшілерінің) өзара әрекеттесу тәртібінің сипаттамасы 6. Мемлекеттік қызметті көрсету барысына қатысатын көрсетілетін қызметті берушінің құрлымдық бөлімшелерінің (қызметшілерінің) тізімі: 1) Халыққа қызмет көрсету орталығының инспекторы – құжаттарды қабылдау және беру; 2) Халыққа қызмет көрсету орталығының Жинақтау бөлімінің инспекторы – құжаттардың реестрін жасау және оларды жолдау; 3) көрсетілетін қызметті берушінің кеңсе қызметкері – құжаттарды қабылдау, ақпараттық жүйеде тіркеу, реестрді жасау және оларды жолдау; 4) көрсетілетін қызметті берушінің қызметкері – құжаттарды қабылдау, есеп журналына тіркеу, құжаттарды тексеру, мемлекеттік қызметтің нәтижесін дайындау және беру; 5) көрсетілетін қызметті берушінің басшысы – құжаттарды тексеру, оларға қол қою және мөрмен бекіту. 7. Әрбір рәсімнің ұзақтығын көрсете отырып, қызметкерлер арасындағы рәсімдер (әрекеттер) жүйелігінің сипаты: 1) құжаттарды қабылдау отыз (30) минут ішінде; 2) құжаттарды тіркеу, тексеру, дайындау және оларды көрсетілетін қызметті берушінің басшысына жолдау екі сағат отыз минут (2.30) ішінде; 3) ұсынылған құжаттарды зерделеу, қол қою, мөрмен бекіту және көрсетілетін қызметті берушінің қызметкеріне беру отыз (30) минут ішінде; 4) көрсетілетін қызметті берушінің қызметкерімен мемлекеттік қызмет нәтижесін беру отыз (30) минут ішінде. Мемлекеттік қызметті көрсету барысында көрсетілетін қызметті берушінің құрлымдық бөлімшелерінің (қызметшілерінің) өзара әрекеттесу тәртібінің сипаттамасы осы Мемлекеттік көрсетілетін қызмет регламентіне қосымшаға сәйкес мемлекеттік қызмет көрсету бизнесбарысының анытамасында көрсетілген. 8. Мемлекеттік қызметті алуға жүгінген адамдар туралы мәліметтер және қарау нәтижелері Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінде есепке алуға жатады. 9. Мемлекеттік қызметті алу үшін осы Регламентке сәйкес көрсетілетін қызметті алушылармен ұсынылған қажетті құжаттар үш (3) жыл ағымында сақтауға жатады және тиісті актіге сәйкес жойылады. «Прокуратура органдарынан, тергеу және анықтау органдарынан шығатын ресми құжаттарға апостиль қою» мемлекеттік көрсетілетін қызмет регламентіне қосымша Мемлекеттік қызметті көрсетудің бизнес-барысының анықтамасы Прокуратура органдарынан, тергеу және анықтау органдарынан шығатын ресми құжаттарға апостиль қою Көрсетілетін қызметті берушіге жүгінген кезде.

Халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы жүгінген кезде.

Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2014 жылғы 24 қаңтардағы Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 9087 болып енгізілді.


14

www.egemen.kz

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің бұйрығы 2013 жылғы 20 желтоқсан

№317

1

Астана қаласы

2014 жылға арналған респонденттердің жалпымемлекеттік жəне ведомстволық статистикалық байқаулар бойынша алғашқы статистикалық деректерді ұсыну кестесін бекіту туралы «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 19-бабының 2-тармағына, Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2013 жылғы 12 қарашадағы № 1209 қаулысымен бекітілген Статистикалық жұмыстардың 2014 жылға арналған жоспарына және Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2004 жылғы 31 желтоқсандағы № 1460 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Статистика агенттiгi туралы ереженің 16-тармағының 6) тармақшасына сәйкес, бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған 2014 жылға арналған респонденттердің жалпымемлекеттік және ведомстволық статистикалық байқаулар бойынша алғашқы статистикалық деректерді ұсыну кестесі осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің Стратегиялық даму департаменті Заң департаментімен бірге заңнамада белгіленген тәртіппен: 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді қамтамасыз етсін; 2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әдiлет министрлігінде мемлекеттiк тiркелгеннен кейiн он күнтiзбелiк күн iшiнде бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялауға жіберсін; 3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің интернет-ресурсында міндетті жариялауды қамтамасыз етсін. 3. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің Стратегиялық даму департаменті осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің құрылымдық бөлімшелеріне және аумақтық органдарына жұмыс бабында басшылыққа алу үшін жолдасын. 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылауды өзіме қалдырамын. 5. Осы бұйрық оның ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Төраға Ә.СМАЙЫЛОВ.

2

3

4

1

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2013 жылғы 20 желтоқсандағы № 317 бұйрығына 1-қосымша 2014 жылға арналған респонденттердің алғашқы статистикалық деректерді ұсыну кестесі 1-бөлім. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі жүргізетін жалпымемлекеттік статистикалық байқаулар р/с №

1

2

3

4 5

6

7

1

2

3

4

5

6

Респонденттер тобы

Статистикалық нысан атауы

Құрылымдық статистика Кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын Кәсіпорынның 1-ӨҚ заңды тұлғалар және жұмыс істейтіндердің қаржытізімдік саны 50 адамнан асатын шетелдік шаруашылық заңды тұлғалардың филиалдары тапсырақызметі туралы ды Білім беру, денсаулық сақтау ұйымдары, есеп банктер, сақтандыру компаниялары, зейнетақы қорлары, қоғамдық қорлар, қоғамдық бірлестіктер және холдингтер статистикалық нысанды тапсырмайды. Кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын Кәсіпорынның 1-ӨҚ заңды тұлғалар және жұмыс істейтіндердің қаржытізімдік саны 50 адамнан асатын шетелдік шаруашылық заңды тұлғалардың филиалдары тапсықызметі туралы рады. Статистикалық нысанды білім беру, есеп денсаулық сақтау ұйымдары, банктер, сақтандыру компаниялары, зейнетақы қорлары, қоғамдық қорлар, қоғамдық бірлестіктер және холдингтер. тапсырмайды. Микрокредиттік қызметпен айналысатын Микрокре-диттік 1-МКҰ заңды тұлғалар тапсырады қызмет туралы есеп

Майлы дақылдар тұқымын өсірумен, өңдеумен, сатумен және сақтаумен айналысатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, шаруа немесе фермер қожалықтары, дара кәсіпкерлер тапсырады Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің (мұнда және бұдан әрі ЭҚТЖЖ) «Осы салада қызмет көрсетуді ұсынуды қоса алғандағы аңшылық пен аулау» 01.7 коды бойынша қызметтің негізгі және қайталама түрлері болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері және бекітілген тәртіппен тіркелген және жануарлар дүниесін қолдануға рұқсат алған азаматтар тапсырады . Байқауға мал мен құсы бар іріктемеге түскен шағын шаруа немесе фермер қожалықтары және жұртшылық шаруашылықтары қатысады.

Осы сауалнамалық пікіртерімге іріктемеге іліккен шаруа немесе фермер қожалықтары қатысады

8

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің (бұдан әрі -ЭҚЖЖ) «Балық шаруашылығы және акваөсіру» 03 коды бойынша негізгі және қосалқы қызмет түрлерімен заңды тұлғалар (немесе) және олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, дара кәсіпкерлер жене жануарлар дүниесін пайдалануға рұқсаты және (немесе) балық шаруашылығын жүргізуге шарты бар жеке тұлғалар тапсырады. Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің (бұдан әрі – ЭҚТЖЖ) коды бойынша қызметтің негізгі және қайталама түрлері 02 - «Орман өсіру және ағаш дайындау», 01.3 - «Көшеттік өнімдерін өндіру» болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері және ағаш кесу билеті бар болған жағдайда дара кәсіпкерлер ұсынады Мыналар тапсырады:Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің (бұдан әрі -ЭҚТЖЖ) 01.1, 01.2, 01.3, 01.4, 01.5 кодтары бойынша негізгі және қосалқы қызмет түрлерімен заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері; ЭҚТЖЖ 01.1, 01.2, 01.3, 01.4, 01.5 кодтары бойынша негізгі және қосалқы қызмет түрлерімен 50 адамнан артық қызметкерлері бар шаруа немесе фермер қожалықтары; мал шаруашылығы өнімінің орташа және ірі тауар өндірісіне жататын (тізім бойынша) шаруа немесе фермер қожалықтары тапсырады. Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің (мұнда және бұдан �рі -ЭҚТЖС) 01.6 коды бойынша негізгі және қайталама қызмет түрлері бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің «Маусымдық дақылдарды өсіру» 01.1, «Көпжылдық дақылдарды өсіру» 01.2, «Питомник өнімдерін өндіру» 01.3 және «Аралас ауыл шаруашылығы» 01.5, кодтары бойынша негізі және қосалқы қызмет түрлерімен занды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің «Маусымдық дақылдарды өсіру» 01.1, «Көпжылдық дақылдарды өсіру» 01.2, «Питомник өнімдерін өндіру» 01.3 және «Аралас ауыл шаруашылығы» 01.5 кодтары бойынша негізгі және қосалқы қызмет түрлерімен барлық заңды тұлғалар және олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, 50 адамнан артық жұмысшысы бар шаруа немесе фермер қожалықтары тапсырады. Байқауға егістік көлемі, шабындығы және жайылымы, көпжылдық көшеттері бар шаруа немесе фермер қожалықтары және жұртшылық шаруашылықтары қатысады

10

11

12

13

14

15

16

17

РеспондентРеспонденттердің алғашқы тердің алғашқы статистикалық статистикалық деректерді ұсыну деректерді ұсыну кезеңділігі мерзімі тоқсандық

Дәнді дақылдардың (бидайдың, күріштің) егістік алқаптары бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері шаруа (фермер) қожалықтары Сервистік-дайындау орталықтары

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 01.1, 01.2, 01.3, 01.4, 01.5, 01.6 кодтары бойынша негізгі және қосалқы қызмет түрлерімен заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады.

3-аш (майлы) Майлы дақылдар тұқымдарының қолда бары және қозғалысы туралы Аңшылық пен 2-аңшылық аулау туралы

Шағын шаруа немесе фермер қожалықтарында және жұртшылық шаруашылықтарында мал шаруашылығы өнімдерін өндіру Шаруа немесе фермер қожалығының қызметі туралы Балық аулау және акваөсіру туралы

А-008

3

25 қаңтар, 25 сәуір, 25 шілде, 25 қазан. 4

жылдық

5 сәуір

5

тоқсандық

Микрокредиттерді ұсыну бойынша қызметті Микрокредит-тік 1-МКҰ жылдық жүзеге асыратын заңды тұлғалар тапқызмет туралы сырады есеп Шағын 2-ШК тоқсандық Кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын және кәсіпорын (немесе) қызметкерлердің тізімдік саны 50 адамнан аспайтын заңды тұлғалар, сондай- қызметі туралы ақ шетелдік заңды тұлғалардың филиалдаесеп ры тапсырады. Білім беру, денсаулық сақтау ұйымдары, банктер, сақтандыру компаниялары, зейнетақы қорлары, қоғамдық бірлестіктер, қоғамдық қорлар және холдингтер статистикалық нысанды үтапсырмайды. 2-ШК жылдық Шағын Кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын және кәсіпорын қызметкерлердің тізімдік саны 50 адамқызметі туралы нан аспайтын заңды тұлғалар, сондай-ақ есеп шетелдік заңды тұлғалардың филиалдары тапсырады. Білім беру, денсаулық сақтау ұйымдары, банктер, сақтандыру компаниялары, зейнетақы қорлары, қоғамдық бірлестіктер, қоғамдық қорлар және (немесе) холдингтер статистикалық нысанды тапсырмайды. Негізгі қорлар 11 жылдық Экономикалық қызмет түрлерінің жалжағдайы турапы жіктеуішіне сәйкес (ЭҚЖЖ 01-63, лы есеп 68-82, 90-93 коды) қызметкерлерінің тізімдік саны 50 адамнан көп кәсіпкерлік қызметпен айналысатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері; қызметкерлерінің санына қарамастан мемлекеттік (бюджеттік) мекемелер, денсаулық сақтау және білім беру ұйымдары (ЭҚЖЖ 84-88 кодтары); банктер, сақтандыру компаниялары, зейнетақы, қоғамдық қорлар, қоғамдық бірлестіктер, діни бірлестіктер (ЭҚЖЖ 64-66, 94-96 кодтары) барлық заңды тұлғалар ұсынады. Ауыл, орман және балық шаруашылығы статистикасы 24-аш айлық Мал шаруашыЭкономикалық қызмет түрлерінің жалпы лығының жіктеуішінің (бұдан әрі - ЭҚТЖЖ) коды бойынша қызметтің негізгі және қайталама жағдайы туралы есеп түрлері 01.4 «Мал шаруашылығы» және 01.5 «Аралас ауыл шаруашылығы» болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ мал шаруашылығы өнімінің орташа және ірі тауар өндірісіне жататын (тізім бойынша) шаруа немесе фермер қожалықтары тапсырады. Мал шаруашы24-аш жылдық Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы лығының жіктеуішінің (бұдан әрі - ЭҚТЖЖ) 01.4 «Мал жағдайы туралы шаруашылығы» және 01.5 «Аралас ауыл есеп шаруашылығы» коды бойынша қызметтің негізі және қайталама түрлері болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ мал шаруашылығы өнімінің орташа және ірі тауар өндірісіне жататын (тізім бойынша) шаруа немесе фермер қожалықтары тапсырады. 2-аш (астық) айлық Астық нарығына қатысушы болып таАстықтың былатын заңды тұлғалар және (немесе) қолда бары олардың құрылымдық және оқшауланған және қозғалысы бөлімшелері, шаруа немесе фермер туралы қожалықтары, дара кәсіпкерлер тапсырады.

7

9

Статистикалық нысан индексі

2

тоқсандық

жылдық

тоқсандық

25 қаңтар, 25 сәуір, 25 шілде, 25 қазан 10 сәуір

1

25 қаңтар, 25 сәуір, 25 шілде, 25 қазан

2 31 наурыз

3

15 сәуір

4

1

2 шілде, 2 2 қаңтар, тамыз, 2 ақпан, 2 қыркүйек, 2 на2 қазан, урыз, 2 2 сәуір, 2 ма- қараша, мыр, 2 желтоқсан 2 маусым, 20 қаңтар

2

3

2 шілде, 2 қаңтар, 2 тамыз, 2 ақпан, 2 қыркүйек, 2 наурыз, 2 қазан, 2 2 сәуір, қараша, 2 мамыр, 2 желтоқсан 2 маусым 3 қаңтар 3 сәуір, 3 шілде, 3 қазан

4

5

Орындалған құрылыс жұмыстары (қызметтері) туралы есеп

1-кқ (шағын)

Себілген егістіктің қорытындысы туралы есеп

4-аш

жылдық

Ауыл шаруашылығы дақылдарының түсімін жинау туралы

29-аш

Шаруа немесе фермер қожалықтары мен жұртшылық шаруашылықтарындағы ауыл шаруашылығы дақылдарының түсімін жинау туралы Дәнді дақылдың түсімділігін зерттеу сауалнамасы

А-005

жылдық

егін жинауды аяқтағаннан кейін 2 апта ішінде

А-1 (түсімділік) В-1, В-2 бланкілері

жылдық

1 шілдеден 1 қарашаға дейін

1-СДО

тоқсандық

25 сәуір, 25 шілде, 25 қазан

жылдық

20 наурыз

31 қаңтар

жылдық

22 ақпан

жылдық

30 сәуір

жылдық

16 наурыз

10

Жылдық

25 наурыз

жылдық

жылдық

17 мамыр

17 мамыр 4

жылдық

25 қаңтар,

жылдық

23 ақпан 5

айлық

айлық

тоқсандық

айлық

2 қаңтар, 2 шілде, 2 2 ақпан, 2 наурыз, тамыз, 2 сәуір, 2 қыр2 мамыр, күйек, 2 мау- 2 қазан, сым, 2 қараша, 2 желтоқсан 4 қаңтар, 4 шілде, 4 ақпан, 4 4 наурыз, тамыз, 4 сәуір, 4 қыр4 мамыр, күйек, 4 мау- 4 қазан, сым, 4 қараша, 4 желтоқсан 2013 жылғы 4-тоқсанға 10 қаңтар

2 қаңтар, 2 2 ақпан, шілде, 2 наурыз, 2 та2 сәуір, мыз, 2 мамыр, 2 қыр2 маукүйек, сым, 2 қазан, 2 қараша, 2 желтоқсан 2 қаңтар, 2 шілде, 2 ақпан, 2 2 наурыз, тамыз, 2 сәуір, 2 қыр2 мамыр, күйек, 2 мау- 2 қазан, сым, 2 қараша-, 2 жел тоқсан 10 қаңтар, 10 сәуір, 10 шілде, 10 қазан

жылдық

15 сәуір

жылдық

1 наурыз

2

3

2 қараша 4

5

1

2

3

2

3

Қызметкерлер санына қарамастан 1-инвест заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері табыс етеді. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс Жеке құрылыс 1-ЖТҚ істері жөніндегі жергілікті атқарушы органсалушылардың дар (облыстық, аудандық және қалалық объектілерді әкімшіліктер), сонымен қатар пайдалануға пайдалануға берілген объектілері бойынша фермерлік беруі туралы (шаруа) қожалықтары, жеке тұлғалар тапесеп сырады. Қызметкерлер санына қарамастан, есепті Объектілерді 2-КҚ кезеңде объектілерді пайдалануға беруді пайдалануға (құрылыс) жүзеге асыратын заңды тұлғалар және беру туралы олардың құрылымдық және оқшауланған есеп бөлімшелері тапсырады. 1-кқ Негізгі қызмет түрі «Құрылыс», Экономикалық Орындалған құрылыс қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды 41жұмыстары 43 болып табылатын, жұмыс істеушілер саны(қызметтері) на байланыссыз заңды тұлғалар және (неметуралы есеп се) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ құрылыс қызметін жүзеге асыратын жеке тұлғалар және басқа қызмет түрлерінің заңды тұлғалары тапсырады. Құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізе Хабарламалар F-004 бастағанытуралы хабарламалар ұсынған бойынша занды тұлғалар тапсырады. құрылыс барысын және объектілерді пайдалануға беруді зерттеу сауалдамасы. Инновациялар статистикасы Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы Ғылыми1-ғылым жіктеуішінің (бұдан әрі - ЭҚЖЖ) 72, 85.4 кодтазерттеу және рына сәйкес қызметтің негізгі түрін жүзеге асытәжірибелікратын заңды тұлғалар және (немесе) олардың конструкторлық құрылымдық бөлімшелері тапсырады. жұмыстар туралы есеп Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы Инновациялық 1-инновация жіктеуішінің 01, 05-09,10-33, 35, 36-39, 41-43, қызмет туралы 45-47, 49-53,58-63, 64-66, 71,72,73,85.4,86 есеп кодтарына сәйкес негізгі түрін жүзеге асыратын занды тұлғалар мен (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Негізгі қызмет түрлері экономикалық қызмет Кәсіпорындарда 3-ақпарат ақпараттық түрлерінің жалпы жіктеуішінің 01-03,05–комму09,10-33,35.1,35.2,53.3,36,37,38,39,41-43,45никациялық 47,49-53,55,58-63,64.19,64.92,65,68,69-74,7782,84.11,84.12,84.13,84.21,84.23,84.25,84.30,8- технологиялар6,93.1,95.11 кодтарына сәйкес заңды тұлғалар ды (АКТ) пайжәне (немесе) олардың құрылымдық және далану туралы оқшауланған бөлімшелері ұсынады. есеп Экономикалық қызмет түрлерінің жалОрта білім беру 1-ақпарат саласында пы жіктеуішінің 85.2, 85.3 коды бойынша негізгі және қайталама қызмет ақпараттыкоммуникатүрлерімен заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған циялық технобөлімшелері ұсынады. логияларды пайдалану туралы есеп. Н-020 Үй шаруашылығының мүшелері сұраларды. Үй шаруашылығын ақпараттықкоммуникациялық технологияларды пайдалануы бойынша зерттеу сауалнамасы Қызмет көрсету статистикасы 1 – кітапхана Экономикалық қызмет түрлерінің номенКітапхана клатурасы бойынша 91.01.2 кодына сәйкес қызметі туралы кітапхана қызметін жүзеге асыратын есеп заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауландырылған бөлімшелері, дара кәсіпкерлер ұсынады. Хайуанаттар 1-хайуанатЭкономикалық қызмет түрлерінің номенклатар паркі турасы бойынша 91.04.1 кодына сәйкес хай- паркінің қызметі уанаттар парктері қызметін жүзеге асыратуралы есеп тын заңды тұлғалар және дара кәсіпкерлер, сондай-ақ өз теңгерімінде хайуанаттар парктері бар кәсіпорындар тапсырады. 1-кино Экономикалық қызмет түрлерінің ноКино көрсетуді менклатурасы (бұдан әрі – 5-таңбалы және кинофильмдерді ЭҚЖЖ) бойынша 59.14.0 кодына сәйкес шығаруды кинофильмдерді көрсетумен байланысты жүзеге асықызметті жүзеге асыратын заңды тұлғалар ратын ұйымжәне (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, дара кәсіпкерлер дардың қызметі және 5-таңбалы ЭҚЖЖ-нің 59.11.0 кодына туралы есеп

12

11

1

2013 жылғы 4-тоқсанға 10 қаңтар

15 наурыз

жаздық дақылдарды себуді аяқтағаннан кейін 5 күнтізбелік күн ішінде

9 жылдық

тоқсандық

1

жылдық

8

F-001

11

Ауыл 8-аш (қызмет шаруашылығы көрсету) қызметтерін көрсету туралы

2-КҚ (құрылыс)

6

25 наурыз

Құрылыс салуға рұқсат беруді жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органдар тапсырады.

21 ақпан

10 наурыз

Объектілерді пайдалануға беру туралы есеп

жылдық

7

1-15 маусым, 1-15 желтоқсан

9

49-аш Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарында құрылыстар мен имараттардың болуы Өнеркәсіп өндірісінің статистикасы

Негізгі қызмет түрі «Құрылыс», Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды 41-43 болып табылатын, жұмыс істеушілер саны 50 адамнан аспайтын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ құрылыс қызметін жүзеге асыратын жеке тұлғалар және басқа қызмет түрлерінің заңды тұлғалары тапсырады. Қызметкерлер санына қарамастан, есепті кезеңде объектілерді пайдалануға беруді жүзеге асыратын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады.

5

7

жартыжалдық

10

Сервистікдайындау орталықтарының қызметі туралы

1-кқ

4

14 наурыз

F-001

25 ақпан

жылдық

Орындалған құрылыс жұмыстары (қызметтері) туралы есеп

жылдық

Құрылысмонтаждау жұмыстарын жүргізе бастағаны туралы хабарламаларды зерттеу сауалнамасы Құрылысқа берілген рұқсаттар бойынша зерттеу сауалнамасы Инвестициялық қызмет туралы есеп

жылдық

жылдық

Негізгі қызмет түрі «Құрылыс», Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды 41-43 болып табылатын, жұмыс істеушілер саны 50 адамнан асатын заңды тұлғалар және олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ құрылыс қызметін жүзеге асыратын басқа қызмет түрлерінің заңды тұлғалары

тоқсандық

1 1 шілде, қаңтар, 1 тамыз, 1 ақпан, 1 1 на- қыркүйек, урыз, 1 қазан, 1 сәуір, 1 1 мақараша, мыр, 1 желтоқ1 маусан сым, 25 қаңтар, 25 сәуір, 25 шілде, 25 қазан

Мемлекеттік сәулеттік құрылыс бақылау органдары тапсырады.

1-балық

1-аш

Қызметкерлерінің тізімдік саны 50 адамнан Кәсіпорынның 1-Ө асатын, қызметінің негізгі түрі «Өнеркәсіп» өнім (тауар, (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы қызмет) өндіру жіктеуішіне сәйкес- ЭҚЖЖ - 05-33, 35-39) және жөнелту болып табылатын заңды тұлғалар және туралы есебі (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады Қызметкерлерінің тізімдік саны 50 адамнан Кәсіпорынның 1-Ө асатын, қызметінің негізгі түрі «Өнеркәсіп» өнім (тауар, (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы қызмет) өндіру жіктеуішіне сәйкес- ЭҚЖЖ - 05-33, 35-39) және жөнелту болып табылатын заңды тұлғалар және туралы есебі (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады Қызметкерлерінің санына қарамастан Өндірістік ҚТ қызметтің негізі және қайталама түрі қуаттар «Өнеркәсіп» (Экономикалық қызмет теңгерімі түрлерінің жалпы жіктеуішіне сәйкес - ЭҚЖЖ 05-33, 35-39) болып табылатын, жұмыс істейтіндердің санына қарамастан заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады Энергетика статистикасы Экономикалық қызмет түрлерінің жалТауарлық 1-ГАЗ пы жіктеушінің - 35.22, 35.23 кодтары(табиғи) және на сәйкес негізгі және қосалқы қызмет сұйытылған түрлері «Құбырлар арқылы газ тәрізді табиғи газды отынды бөлу», «Газ тәрізді отынды бөлу туралы құбырлар арқылы сату» болып табылаесеп тын барлық заңды тұлғалар мен (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері ұсынады Экономикалық қызмет түрлерінің жалСу құбыры, 1-СК пы жіктеуішінің - 36, 37 кодтарына сәйкес кәріз және негізгі және қосалқы қызмет түрлері «Суды олардың жеке жинау, өңдеу және бөлу», «Кәріз жүйесі» желілерінің болып табылатын барлық заңды тұлғалар жұмыстары тужәне (немесе) олардың құрылымдық және ралы есеп оқшауланған бөлімшілері ұсынады. Экономикалық қызмет түрлерінің жалЭлектр энер24-энергепы жіктеуішінің (ЭҚЖЖ) - 35.1 кодыгиясын өндіру, тика на сәйкес негізгі және қосалқы қызмет бөлу және түрлері «Электр энергиясын өндіру, тұтыну туралы беру және бөлу» болып табылатын барлық заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Экономикалық қызмет түрлерінің жалЭлектр стан6-ТК циялары мен пы жіктеуішінің (бұдан әрі - ЭҚЖЖ) 35.1, 35.3 кодтарына сәйкес негізгі немесе қазандықтардың жұмысы туралы қайталама қызмет түрлері «Электр энергиясын өндіру, беру және бөлу», «Бу беру есеп және ауа баптау жүйелері» болып табылатын барлық заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері ұсынады. Энергияның ЖЭК-001 Жаңғыртылмалы энергия көздері қолда бар жеке кәсіпкерлер және занды тұлғалар жаңғыртылмалы және олардың құрылымдық бөлімшелері көздерін тапсырады қолдану объектілері бар кәсіпорындарды зерттеу сауалнамасы Қоршаған орта статистикасы Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы Коммуналдық 1-қалдықтар қалдықтарды жіктеуішінің (ЭҚЖЖ) – 38 кодына сәйкес жинау және негізі және (немесе) қосалқы қызмет түрлері «Қалдықтарды жинау, өндеу және шығару туралы есеп жою бойынша қызметтер; шикізатты алу бойынша қызметтер» болып табылатын барлық занды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Қалдықтарды 2-қалдықтар Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің (ЭҚЖЖ) – 38 кодына сәйкес іріктеу, пайдаға асыру және негізі және (немесе) қосалқы қызмет түрлері сақтау туралы «Қалдықтарды жинау, өндеу және жою есеп бойынша қызметтер; қайталама шикізатты алу бойынша қызметтер» болып табылатын барлық занды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Атмосфералық 2-ТП (ауа) Ауаны ластайтын тұрақты көздері бар ауаны қорғау занды тұлғалар және олардың (нетуралы есеп месе) құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. 4-ҚО Қоршаған орТабиғи ресурстарды пайдаланатаны қорғауға тын, ластағыш заттар мен өндірістік жұмсалған қалдықтардың шығарындылары мен төгінділерінің тұрақты көздері бар шығындар туразаңды тұлғалар және (немесе) олардың лы есеп құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Инвестициялар және құрылыс статистикасы 1-инвест Қызметкерлер санына қарамастан Негізгі капиталға заңды тұлғалар және (немесе) олардың салынған инқұрылымдық және оқшауланған вестициялар бөлімшелері табыс етеді. туралы есеп

айлық

6

8

Ауыл шаруашылығы құралымының қызметі туралы есеп

1-Ө

1-ЖТҚ

14-28 ақпан

жылдық

Кәсіпорынның өнім (тауар, қызмет) өндіру және жөнелту туралы есебі

Жеке құрылыс салушылардың объектілерді пайдалануға беруі туралы есеп

жылдық

1- орман

Қызметкерлерінің тізімдік саны 50 адамнан асатын, қызметінің негізгі түрі «Өнеркәсіп» (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішіне сәйкес- ЭҚЖЖ - 05-33, 35-39) болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады

Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдар (облыстық, аудандық және қалалық әкімшіліктер), сонымен қатар пайдалануға берілген объектілері бойынша фермерлік (шаруа) қожалықтары, жеке тұлғалар тапсырады.

10 қаңтар

А-001

Сүрек дайындау және орман өсіру мен орман шаруашылығы жұмыстарын жүргізу туралы есеп

22 қазан 2014 жыл

айлық

6

7

1 наурыз

жылдық

31 наурыз

Базарда сауда жасайтын тұлғалар сұралады.

9

Кеден одағына мүше-мемлекеттермен экспорт және (немесе) импортты жүзеге асыратын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, дара кәсіпкерлер, сондай-ақ жеке тұлғалар тапсырады.

10

1

2

4

5

жылдық

15 ақпан 6

жылдық

25 қаңтар 7

жылдық

25 ақпан

жылдық

15 наурыз

жылдық

1 наурыз

8

9

жылдық

30 наурыз 10

жылдық

10 қаңтар 11

жылдық

10 қаңтар

жылдық

10 қаңтар

Сауда базарларының меншікті иелері болып табылатын заңды тұлғалар және дара кәсіпкерлер тапсырады. Тауарлық биржаның саудалық жүйесін қолдануда тікелей өткізу жолымен саудаласуды ұйымдастырушылық және техникалық қамтамасыз етуді жүзеге асыратын акционерлік қоғамның ұйымдастырушылыққұқықтық нысанында құрылған заңды тұлғалар тапсырады. Экономикалық қызметтің негізгі түрі Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші кодтарына сәйкес келетін (бұдан әрі – ЭҚЖЖ): 45 – автомобильдер мен мотоциклдерді сату, оларға техникалық қызмет көрсету және жөндеу; 46 – автомобильдер мен мотоциклдер саудасынан басқа, көтерме сауда; 47 –бөлшек сауда және тұрмыстық бұйымдар мен жеке пайдаланатын заттарды жөндеу; 56 – тамақ өнімдері мен сусындарды ұсыну бойынша қызметтер болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. 45 – автомобильдер мен мотоциклдерді көтерме және бөлшек саудада сату және оларды жөндеу; 46 –автомобильдер мен мотоциклдер саудасынан басқа, көтерме сауда; 47 – автомобильдер мен мотоциклдерді сатудан басқа, бөлшек сауда; 56 – тамақ өнімдері мен сусындарды ұсыну бойынша қызметтер ЭҚЖЖ кодына жататын экономикалық қызметтің негізгі түрлері ЭҚЖЖ (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші) сәйкес, заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Экономикалық қызметтің негізгі түрі Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішіне сәйкес (бұдан әрі – ЭҚЖЖ): 46 – автомобильдер мен мотоциклдер саудасынан басқа, көтерме саудамен; 45.11.1 – автомобильдерді және жеңіл автокөлік құралдарын көтерме саудада сатумен; 45.31.0 – автомобильдерге арналған қосалқы бөлшектер мен құралсаймандарды көтерме саудада сатумен болып табылатын заңды тұлғалар және жұмыс істейтіндердің тізімдік саны 50 адамнан асатын (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады Экон-омиқалық қызметтің негізгі түрлері ЭҚЖЖ (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуші) 45 – автомобильдер мен мотоциклдерді көтерме және бөлшек саудада сату және оларды жөндеу; 46 –автомобильдер мен мотоциклдер саудасынан басқа, көтерме сауда; 47 – автомобильдер мен мотоциклдерді сатудан басқа, бөлшек сауда; 56 – тамақ өнімдері мен сусындарды ұсыну бойынша қызметтер, жалпы қызметкерлер саны 20-дан асатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың бағынысындағы құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Автожанармай және газ құятын станциялары бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері және жеке кәсіпкерлер (ЖК) тапсырады.

8

3

жылдық

сәйкес кино, бейнефильмдер және телевизиялық бағдарламаларды шығаруды жүзеге асыратын заңды тұлғалар тапсырады. Экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасы бойынша - 93.29.9 кодына сәйкес клуб типтес мәдениет мекемелері қызметін жүзеге асыратын заңды тұлғалар және дара кәсіпкерлер тапсырады. Экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасы бойынша 90.01.2 кодына сәйкес концерт қызметін жүзеге асыратын заңды тұлағалар және дара кәсіпкерлер тапсырады. Экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасы бойынша 91.02.0 кодына сәйкес мұражайлар саласында қызметін жүзеге асыратын заңды тұлғалар және дара кәсіпкерлер ұсынады. Экономикалық қызмет түрлерінің Номенклатурасы (бұдан әрі – 5-таңбалы ЭҚЖЖ) бойынша 93.21.0 кодына сәйкес ойын-сауық және демалыс саябағы қызметін жүзеге асыратын заңды тұлғалар және жеке кәсіпкерлер, сондай-ақ өз теңгерімінде саябағы бар кәсіпорындар тапсырады. Экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасы бойынша 90.01.1, 90.01.3, 93.29.3 кодтарына сәйкес театр және цирк қызметін жүзеге асыратын заңды тұлғалар және дара кәсіпкерлер тапсырады. Қызметкерлердің санына қарамастан Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің (бұдан әрі - ЭҚЖЖ) 58-60,62, 63, 64.20.0, 68-75, 77, 78, 80-82, 90-93, 95, 96 кодтарына сәйкес қызметтердің негізгі түрі қызмет көрсету саласы болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Қызметкерлердің санына қарамастан Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің (бұдан әрі - ЭҚЖЖ) 58-60, 62, 63, 64.20.0, 68-75, 77, 78, 80-82, 90-93, 95, 96 кодтарына сәйкес қызметтердің негізгі түрі қызмет көрсету саласы болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелеріжәне дара кәсіпкерлер тапсырады. Қызметкерлердің санына қарамастан Экономикалық қызмет түрінің жалпы жіктеуішінің келесі кодтарына сәйкес 77.11.2, 77.12.2, 77.31.2, 77.32.2, 77.33.2, 77.34.2,77.35.2, 77.39.2, 77.40.0 лизинг саласында қызметін жүзеге асыратын, сондай-ақ ЭҚЖЖ бойынша 64.91.0 кодына сәйкес «қаржылық лизинг» қызметтің негізгі түрі бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады.

12

Интернет желісі арқылы тауарлар мен қызметтерді өткізуді жүзеге асыратын заңды тұлғалар мен дара кәсіпкерлер ұсынады.

Клуб типтес мәдениет мекемесінің қызметі туралы есеп Концерт қызметі туралы есеп

1-клуб

жылдық

10 қаңтар

1-концерт

жылдық

10 қаңтар

Мұражай қызметі туралы есеп

1-мұражай

жылдық

10 қаңтар

Ойын-сауық және демалыс саябағының қызметі туралы есеп

1-саябақ

жылдық

10 қаңтар

Театр (цирк) қызметі туралы есеп

1-театр (цирк)

жылдық

10 қаңтар

Көрсетілген қызметтер көлемі туралы есеп

2-қызмет көрсету

тоқсандық

25 сәуір, 25 шілде, 25 қазан

16

Көрсетілген қызметтер көлемі туралы есеп

2-қызмет көрсету

жылдық

30 наурыз

1

Лизингтік қызмет туралы есеп

1-лизинг

жылдық

30 наурыз

13

14

15

2

3

Сауда статистикасы Базарлар тура12-сауда лы есеп

жылдық

30 наурыз

Тауар биржасының қызметі туралы есеп

1-биржа

жылдық

20 қаңтар

Сауда, қоғамдық тамақтандыру және автокөлік құралдарын жөндеу саласында қызмет көрсететін кәсіпорынның есебі

1-ІС

тоқсандық

25 қаңтар, 25 сәуір, 25 шілде, 25 қазан

Сауда, қоғамдық тамақтандыру және автокөлік құралдарын жөндеу саласында қызмет көрсететін кәсіпорынның есебі

1-ІС

Көтерме сауда саласында қызметтер көрсететін кәсіпорынның есебі

1-ІС (Қосымша)

Тауарларды, қызмет көрсетулерді өткізу туралы есеп

2-сауда

Автожанармай құю және газ құю станцияларының қызметі туралы есеп Базарда сауда жасайтындарды іріктемелі зерттеу сауалнамасы Кеден одағына мүшемемлекеттермен тауарлармен өзара саудасы туралы есеп

G-003

4

1

2

жылдық

31 наурыз

3

1

жылдық

айлық

жылдық

1-базар

тоқсандық

1-КО

айлық

Электрондық Э-сауда сауда туралы есеп Көлік статистикасы Қызметінің негізгі түрі - көлік (Экономикалық Көлік жұмысы 1-көлік қызмет түрлерінің номенклатурасы туралы есеп бойынша кодтары 49-51) болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ жолаушыларды және жүктерді коммерциялық негізде тасымалдау бойынша негізгі емес қызмет түрін жүзеге асыратын заңды тұлғалар, өзен мен қалалық электр көлігінде жолаушыларды тасымалдауды жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер ұсынады. Автомобиль 1-К (авто, Қызметкерлерінің санына қарамастан, және қалалық электр) экономикалық қызмет түрлерінің жалэлектр көлігінің пы жіктеуішінің (бұдан әрі - ЭҚЖЖ), жұмысы туралы 49.4-кодына сәйкес, қызметінің негізі түрі есеп «Автомобиль көлігімен жүк тапсымалдау және қалдықтарды шығару бойынша қызметтер», негізі және қосалқы қызмет түрі ЭҚЖЖ-нің 49.3-кодына сәйкес «Құрлықтағы өзге де жолаушылар көлігі» болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері, сондай-ақ қалалық электр көлігі қызметтерін жүзеге асыратын жеке тұлғалар тапсырады. Қызметкерлерінің санына қарамастан Жолаушыларды 1-К (бағыт) заңды тұлғалар және (немесе) олардың маршруттық құрылымдық және оқшауланған бөлімшеавтобустармен лері, сондай-ақ жолаушыларды маршруттық тасымалдау автобустармен тасымалдауды жүзеге асытуралы есеп ратын дара кәсіпкерлер тапсырады. Қызметкерлерінің санына қарамастан, Теміржол 3-ТЖ қызметтің негізгі түрі – қалааралық жолакөлігінің ушылар теміржол көлігі (Экономикалық жұмысы туралы қызмет түрінің жалпы жіктеуішінің (бұдан есеп әрі - ЭҚЖЖ) коды 49.1) және жүк теміржол көлігі (бұдан әрі - ЭҚЖЖ) коды 49.2) болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Қызметкерлерінің санына қарамастан, Темір жол 1-ТЖ темір жол желісінің пайдаланымдылық желісінің ұзындығын ұсыну бойынша қызметтерін пайдалакөрсететін заңды тұлғалар және (немесе) нымдылық олардың құрылымдық және оқшауланған ұзындығы турабөлімшелері тапсырады. лы есеп Қызметінің негізгі түрі - жолаушылар темір Теміржол 2-ТЖ жол көлігі, қалааралық (Экономикалық көлігінің жылжықызмет түрінің жалпы жіктеуішінің (бұдан малы құрамы әрі – ЭҚЖЖ) коды 49.1), жүк темір жол көлігі туралы есеп (ЭҚЖЖ коды 49.2), сондай-ақ темір жол көлігінің жылжымалы құрамы бар басқа қызмет түрлерінің кәсіпорындары болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. 2-К (әуе) Қызметкерлерінің санына қарамастан, Қатынас түрлері бойынша қызметінің негізгі түрі - жолаушылар әуе әуе көлігінің көлігі (Экономикалық қызмет түрлерінің қызметтері жалпы жіктеуішінің коды 51.1) және және жұмысы жүк әуе көлігі мен ғарыш көлік жүйесі туралы есеп (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды 51.2) болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Қатынас түрлері 2-К (тж) Қызметкерлерінің санына қарамастан, қызметінің негізгі түрі – жолаушылар бойынша темір теміржол көлігі, қалааралық (Экономикалық жол көлігінің қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің (бұдан қызметтері туәрі – ЭҚЖЖ) кодына сәйкес 49.1) және жүк ралы есеп теміржол көлігі (ЭҚЖЖ коды 49.2) болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері тапсырады. Қызметкерлерінің санына қарамастан, Қатынас 2-К (құбыр) қызметтің негізгі түрі – құбыр бойынтүрлері және ша тасымалдау (Экономикалық қызмет құбырлардың түрлерінің жалпы жіктеуішінің (бұдан ұзындағы әрі – ЭҚЖЖ) кодына 49.5) болып табыбойынша латын заңды тұлғалар және (немесе) құбыр көлігінің олардың құрылымдық және оқшауланған қызметтері тубөлімшелері тапсырады. ралы есеп Қатынас түрлері 2-К (ішкі су) Қызметкерлерінің санына қарамастан, бойынша ішкі қызметінің негізгі түрі - жолаушылар өзен су көлігінің көлігі (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің (бұдан әрі - ЭҚЖЖ) коды қызметтері туралы есеп сәікес 50.3) жүк өзен көлігі (ЭҚЖЖ коды 50.4) болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері, сондай-ақ өзен көлігінде тасымалдауды жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер тапсырады. 2-К (теңіз) Жылжымалы Қызметкерлерінің санына қарамастан, құрам және қызметінің негізгі түрі - теңіз және жағалау жолаушылар көлігі (Экономикалық қызмет қатынас түрлері бойынтүрлерінің жалпы жіктеуішішінің (бұдан ша теңіз және әрі - ЭҚЖЖ) кодына 50.1) және теңіз және жағалаудағы жағалау көлігі (бұдан әрі – ЭҚЖЖ коды көліктің 50.2) болып табылатын заңды тұлғалар қызметтері тужәне(немесе) олардың құрылымдық және ралы есеп оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Қатынас түрлері 2-К (авто, Қызметкерлерінің санына қарамастан, бойынша авэлектро) қызметінің негізгі және негізгі емес түрі – құрлықтағы өзге де жолаушылар көлігі томобиль Экономикалық қызмет түрінің жалпы және қалалық жіктеуішінің (бұдан әрі - ЭҚЖЖ) кодына электр көлігінің сәікес 49.3 автомобиль көлігімен жүк тасықызметтері тумалдау мен қалдықтарды шығару бойынша ралы есеп қызметтері (ЭҚЖЖ коды 49.4) болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың

жылдық

айлық

есепті кезеңнен кейінгі 31 наурыз

3 қаңтар, 3 ақпан, 3 наурыз, 3 сәуір, 3 мамыр, 3 маусым,

3 шілде, 3 тамыз, 3 қыркүйек, 3 қазан, 3 қараша, 3 желтоқсан

3 қаңтар, 3 ақпан, 3 наурыз, 3 сәуір, 3 мамыр, 3 маусым, 15 сәуір

3 шілде, 3 тамыз, 3 қыркүйек, 3 қазан, 3 қараша, 3 желтоқсан

жылдық

15 наурыз

жылдық

15 сәуір

жылдық

15 сәуір

жылдық

15 сәуір

жылдық

1 наурыз

Жылына бір рет

15 тамыз,

Жылына бір рет

15 қазан

жылдық

25 наурыз

жылдық

31 наурыз

жылдық

1 наурыз

айлық

жылдық

10 сәуір

жылдық

10 сәуір

10 сәуір

жылдық

30 наурыз

Жылына екі рет

13 қаңтар, 5 шілде

айлық

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші кодына сәйкес қызметінің негізгі және қосымша түрлері 02 – Орман шаруашылығы және ағаш дайындау болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады.

Өңделмеген сүрек және cоған байланысты қызметтердің бағасы туралы есеп

1-КБ (орман)

айлық

3

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші кодына сәйкес қызметінің негізгі және қосалқы түрлері:05-08, 10-20, 2228,31,35 болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады.

Өндірістіктехникалық мақсатта сатып алынған өнімдердің (қызметтердің) бағасы туралы есеп

2-КБ

айлық

4

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуші кодына сәйкес қызметінің негізгі және қосымша түрлері: 45 - Автомобильдер мен мотоциклдерді көтерме және бөлшек сату және оларға жөндеу жұмыстары, 46 - Автомобильдер мен мотоциклдер саудасынан басқа, көтерме сауда болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады.

Өнімдердің, 1-Б (көтерме) тауарлардың көтерме сауда (жеткізілім) бағасы туралы есеп

айлық

5

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші кодына сәйкес қызметінің негізгі және қосымша түрлері 68.20 – Жалға беру және жеке меншік немесе жалданатын жылжымайтын мүлікті пайдалану болып табылатын заңды тұлғалар мен (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, жеке кәсіпкерлер тапсырады.

Коммерциялық жылжымайтын мүлікті жалға беру бағасы туралы есеп

1-Б (жалға беру)

айлық

6

Жұмыс істейтін қызметкерлерінің санына қарамастан, Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің кодына сәікес қызметінің негізгі түрі 53.2 – Өзге де почталық және курьерлік қызмет болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері тапсырады.

Заңды тұлғаларға көрсетілген байланыс қызметтерінің тарифтері туралы есеп

1-тариф (байланыс)

айлық

7

«Жүк әуе көлігі» негізгі экономикалық қызмет түрі бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды - 51.21)

Әуе көлігі 1- тариф (әуе кәсіпорынкөлігі) дарының жүк тасымалдау тарифтері туралы есеп

айлық

8

«Жүк темір жол көлігі» негізгі экономикалық қызмет түрі бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеушінің коды - 49.20)

Теміржол көлігі кәсіпорындарының жүк тасымалдау тарифтері туралы есеп

1-тариф (теміржол)

айлық

9

«Автомобиль көлігімен жүк тасымалдау» негізгі экономикалық қызмет түрі бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды - 49.41).

Автомобиль көлігі кәсіпорындарының жүк тасымалдау тарифтері туралы есеп

1-тариф (автокөлік)

айлық

10

«Құбыр жолдарымен тасымалдау» негізгі экономикалық қызмет түрі бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады, Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды - 49.50

Құбыр көлігі кәсіпорындарының жүк тасымалдау тарифтері туралы есеп

1-тариф (құбыр)

айлық

11

«Өзендегі жүк көлігі» негізгі экономикалық қызмет түрі бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды - 50.40)

Ішкі су көлігі кәсіпорындарының жүк тасымалдау тарифтері туралы есеп

1-тариф (ішкі су)

айлық

12

Заңды 1-тариф (поЖұмыс істейтін қызметкерлерінің санына қарамастан, Экономикалық қызмет тұлғаларға чта) түрлерінің жалпы жіктеуішінің кодыкөрсетілген на сәйкес қызметінің негізгі түрі 53.1 почталық – Жалпыға бірдей қамту аймағында қызметтердің қызметтерді ұсыну міндеттемелеріне сәйкес тарифтері турапочталық қызметтер болып табылатын лы есеп заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері тапсырады.

13

Негiзгi және негізгі емес экономикалық қызмет түрі Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды – 4143) болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады.

Сатып алынған құрылыс материалдарының, бөлшектер мен конструкциялардың бағасы туралы есеп

3- ҚКБ

айлық

14

Негiзгi экономикалық қызмет түрі «Өсімдік және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда қызметтер ұсыну» болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, шаруа немесе фермер қожалықтары тапсырады (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды – 01).

Өткізілген ауылшаруашылық өнімінің және ауылшаруашылық құралымдарына арналған қызметтердің бағасы туралы есеп

1-АШБ

айлық

(Соңы 15-бетте).

2 шілде, 2 тамыз, 2 қыркүйек, 2 қазан, 2 қараша, 2 желтоқсан

25 қаңтар, 25 сәуір, 25 шілде, 25 қазан

10 сәуір.

10 сәуір

2 қаңтар, 2 ақпан, 2 наурыз, 2 сәуір, 2 мамыр, 2 маусым,

тоқсандық

10 сәуір

жылдық

жылдық

10 сәуір

2

3 қаңтар, 3 сәуір, 3 шілде, 3 қазан

жылдық

жылдық

Туризм статистикасы Орналастыру 2- туризм Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы орындарының жіктеуішінің - 55 кодына сәйкес тұратын қызметі туралы олардың ұйымдастыру бойынша қызметер есеп көрсетуді жүзеге асыратын заңды тулғалар мен (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, дара кәсiпкерлер тапсырады. Н-050 Үй шаруашылығының мүшелерінен Үй шаруашысұралады. лықтарының сапарларға жұмсаған шығыстары туралы зерттеу сауалнамасы Келушілерді Н-060 әуежайларда, теміржол вокзалдарында, автостанцияларда және автомобильді өткізу зерттеу сауалбекеттерінде келушілерден (резидент еменамасы стерден) пікіртерім алынады. Баға статистикасы 1-КБ Өндіруші Экономикалық қызмет түрлерінің жалкәсіпорынның пы жіктеуіші кодтарына сәікес қызметінің өнеркәсіп негізі және қосымша түрлері 05-39 болып табылатын занды тұлғалар және (немесе) өнімдерінің және өндірістік олардың құрылымдық және оқшауланған сипаттағы бөлімшелері тапсырады. қызметтердің бағасы туралы есебі

жылдық

31 наурыз

2 қаңтар, 2 2 ақпан, шілде, 2 наурыз, 2 та2 сәуір, мыз, 2 мамыр, 2 қыр2 маукүйек, сым, 2 қазан, 2 қараша, 2 желтоқсан 20 қаңтар

жылдық

құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ қалалық электр көлігінде жолаушыларды тасымалдауды жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер тапсырады. Қызметкерлерінің санына қарамастан, Қосалқы көлік 2-К (қосалқы қызметінің негізгі түрі – жүкті қоймалау қызметтері қызмет) және сақтау (Экономикалық қызмет кәсіпорынтүрлерінің жалпы жіктеуішінің (бұдан әрі дарының - ЭҚЖЖ) 52.1-кодына сәікес) және тасықызмет малдау кезінде қосалқы қызмет түрлері көрсетулері (ЭҚЖЖ коды 52.2-коды) болып табылатын туралы есеп заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері тапсырады. Қызметкерлерінің санына қарамастан, Ішкі су көлігінің 1-К (ішкі су) қызметінің негізгі және (немесе) негізгі жылжымаемес түрі - өзен жолаушылар көлігі лы құрамы (Экономикалық қызмет түрінің жалпы және кеме жіктеуішінің (бұдан әрі - ЭҚЖЖ) коды 50.3 жүзетін ішкі су және өзен жүк көлігі (ЭҚЖЖ коды 50.4), жолдарының болып табылатын заңды тұлғалар және (не- ұзындығы турамесе) олардың құрылымдық бөлімшелері, лы есеп сондай-ақ өзен көлігінде жолаушыларды тасымалдауды жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер ұсынады. Қызметін Экономикалық қызмет түрлері Дара К-001 номенклатурасының бойынша 49.41.0, кәсіпкерлердің 49.42.0 кодтарына сәйкес жүзеге асыратын жүкті автомодара кәсіпкерлер тапсырады. бильдермен тасымалдауын іріктеме зерттеу сауалнамасы К-002 Қызметін Экономикалық қызмет түрлерінің Дара номенклатурасының 49.31.1, 49.31.9, кәсіпкерлердің 49.32.0 кодтарына сәікес жүзеге асыратын жолаушыларды дара кәсіпкерлер тапсырады. автомобильдермен тасымалдауын іріктеме зерттеу сауалнамасы Байланыс статистикасы Қызметкерлерінің санына қарамастан, Почта және 1-байланыс Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы курьерлік жіктеуішінің (бұдан әрі - ЭҚЖЖ) 53 - поқызметтің чта және курьерлік қызмет кодына сәйкес қызмет қызметтің негізгі түрі бар заңды тұлғалар көрсетулері және (немесе) олардың құрылымдық туралы есеп бөлімшелері тапсырады. Экономикалық қызмет түрлерінің жалБайланыс 2-байланыс пы жіктеуішінің 61 - байланыс кодына қызметтері тусәйкес негізгі немесе қайталама қызмет ралы есеп түрлеріне ие заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық немесе оқшауланған бөлімшелері және жара кәсіпкерлер тапсырады. 4-байланыс Қызметкерлерінің саны 50 адамнан жоғары Байланыс Экономикалық қызмет түрінің жалпы қызметінің техникалық жіктеуішінің (бұдан әрі - ЭҚЖЖ) 61 кодына құралдары сәйкес байланыс саласындағы қызметті және сапасы жүзеге асыратын заңды тұлғалар және (нетуралы есеп месе) олардың құрылымдық бөлімшелері (қызметкерлердің санына қарамастан) тапсырады. Почталық 3-байланыс Қызметкерлерінің санына қарамастан және курьерлік Экономикалық қызмет түрінің жалпы қызмет және жіктеуішінің 53 – почта және курьерлік байланыс қызметтер, 61 - байланыс кодтарына сәйкес экономикалық қызметтің негізгі қызметтері тужәне қайталама қызмет түрлеріне ие ралы есеп заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, жеке кәсіпкерлер тапсырады.

айлық

16 қаңтар, 16 ақпан, 16 наурыз, 16 сәуір, 16 мамыр, 16 маусым, 23 қаңтар, 23 ақпан, 23 наурыз, 23 сәуір, 23 мамыр, 23 маусым 15 қаңтар, 15 ақпан, 15 наурыз, 15 сәуір, 15 мамыр, 15 маусым 22 қаңтар, 22 ақпан, 22 наурыз, 22 сәуір, 22 мамыр, 22 маусым, 15 қаңтар, 15 ақпан, 15 наурыз, 15 сәуір, 15 мамыр, 15 маусым 21 қаңтар, 21 ақпан, 21 наурыз, 21 сәуір, 21 мамыр, 21 маусым 15 қаңтар, 15 ақпан, 15 наурыз, 15 сәуір, 15 мамыр, 15 маусым 15 қаңтар, 15 ақпан, 15 наурыз, 15 сәуір, 15 мамыр, 15 маусым 16 қаңтар, 16 ақпан, 16 наурыз, 16 сәуір, 16 мамыр, 16 маусым 15 қаңтар, 15 ақпан, 15 наурыз, 15 сәуір, 15 мамыр, 15 маусым 15 қаңтар, 15 ақпан, 15 наурыз, 15 сәуір, 15 мамыр, 15 маусым 21 қаңтар, 21 ақпан, 21 наурыз, 21 сәуір, 21 мамыр, 21 маусым 20 қаңтар, 20 ақпан, 20 наурыз, 20 сәуір, 20 мамыр, 20 маусым

16 шілде, 16 тамыз, 16 қыркүйек, 16 қазан, 16 қараша, 16 желтоқсан 23 шілде, 23 тамыз, 23 қыркүйек, 23 қазан, 23 қараша, 23 желтоқсан 15 шілде, 15 тамыз, 15 қыркүйек, 15 қазан, 15 қараша, 15 желтоқсан 22 шілде, 22 тамыз, 22 қыркүйек, 22 қазан, 22 қараша, 22 желтоқсан 15 шілде, 15 тамыз, 15 қыркүйек, 15 қазан, 15 қараша, 15 желтоқсан 21 шілде, 21 тамыз, 21 қыркүйек, 21 қазан, 21 қараша, 21 желтоқсан 15 шілде, 15 тамыз, 15 қыркүйек, 15 қазан, 15 қараша, 15 желтоқсан 15 шілде, 15 тамыз, 15 қыркүйек, 15 қазан, 15 қараша, 15 желтоқсан 16 шілде, 16 тамыз, 16 қыркүйек, 16 қазан, 16 қараша, 16 желтоқсан 15 шілде, 15 тамыз, 15 қыркүйек, 15 қазан, 15 қараша, 15 желтоқсан 15 шілде, 15 тамыз, 15 қыркүйек, 15 қазан, 15 қараша, 15 желтоқсан 21 шілде, 21 тамыз, 21 қыркүйек, 21 қазан, 21 қараша, 21 желтоқсан 20 шілде, 20 тамыз, 20 қыркүйек, 20 қазан, 20 қараша, 20 желтоқсан

16 шілде, 16 16 тақаңтар, мыз, 16 16 ақпан, 16 на- қыркүйек, урыз, 16 қазан, 16 16 сәуір, қараша, 16 ма16 мыр, желтоқ16 маусан сым,


(Соңы. Басы 14-бетте). 15

16

17

1

2

3

4

5

6 7

1

2 3

4

5

6 7

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

1

2

3

4

5

Негізгі және қосалқы экономикалық қызмет түрі «Балық аулау және акваөсіру» болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері және жануарлар дүниесін пайдалануға және балық шаруашылығын жүргізуге рұқсаты бар жеке тұлғалар тапсырады (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды - 03).

Балық аулау 1-ӨБ (балық) және акваөсіру өнімі бағасы туралы есеп

Әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар тапсырады (тізім бойынша)

Тұрақтандыру қорларының әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларын сатып алу және өткізу бағасы мен көлемі туралы есеп

Жұмыс істейтін қызметкерлерінің санына қарамастан, Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің кодына сәйкес қызметінің негізгі түрі 53.2 – Өзге де почталық және курьерлік қызмет болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері тапсырады.

1-ТҚ

Заңды 1-тариф (кутұлғаларға рьер) көрсетілген курьерлік қызметтердің тарифтері туралы есеп

айлық

айлық

айлық

Еңбек және халықты жұмыспен қамту статистикасы Қызметкерлерінің тізімдік саны 50 адамЕңбек бойынша 1-Е айлық нан асатын барлық заңды тұлғалар және есеп олардың оқшауланған бөлімшелері (филиалдар, өкілдіктер) тапсырады. Шағын кәсіпорынның қызметі туралы» Еңбек бойынша 1-Е жылдық статистикалық нысаны бойынша есеп есеп беретіндерден басқа, заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. 2-ШК «Шағын кәсіпорынның қызметі тураҚызметкер2-Е (КӘСІП) жылына бір рет лы» статистикалық нысаны бойынша есепті лердің жекеесеп беретіндерден басқа заңды тұлғалар леген лауажәне оқшауланған бөлімшелері тапсырады. зымдары мен кәсіптері бойынша жалақы мөлшері туралы есеп 15 және одан жоғары жастағы үй Халықтың Т-001 тоқсандық шаруашылығының мүшелері сұралады. жұмыспен қамтылуын іріктеп зерттеу сауалдамасы Зиянды және 1-Е (еңбек жылдық 2-ШК «Шағын кәсіпорын қызметі туралы» басқа да жағдайы) статистикалық нысаны бойынша есеп қолайсыз еңбек беретіндерден басқа, ауыл, орман және жағдайларында балық шаруашылығы, өнеркәсіп, құрылыс, жұмыс істейтін көлік және қоймалау, тұру және тамақтану бойынша қызметтер, ақпарат және байқызметкерланыс, кәсіби, ғылыми және техникалық лердің саны қызмет, денсаулық сақтау және әлеуметтік туралы есеп қызметтер саласындағы негізгі қызмет түрлерімен заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. 15 және одан жоғары жастағы үй Лайықты еңбек Т-004 жылдық шаруашылығының мүшелерінен сұралады Ірі және орта 1-Е (бос жылына бір рет Қызметкерлерінің тізімдік саны 50 адамнан кәсіпорынжұмыс орны) асатын қаржы және сақтандыру қызметінен; мемлекеттік басқару және қорғаныстан; дардағы міндетті әлеуметтік қамтамасыз етукадрлар ден; өзге де қызмет түрлерін ұсынатын саны оларға қызметінен; аумақтан тыс ұйымдардың қажеттілік туражәне органдардың қызметінен басқа лы есеп барлық экономикалық қызмет түрлерімен айналысатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Тұрмыс деңгейі және үй шаруашылықтарын зерттеу статистикасы D 003 тоқсандық Үй шаруашылықтары Күнделікті шығыстарды есепке алу күнделігі Үй шаруашылықтары Халықтың D-002 жылына бір рет тұрмыс сапасы Үй шаруашылықтары Үй шаруашыD 004 тоқсандық лықтарының табыстары мен шығыстары бойынша тоқсан сайынғы сұрақнама D 005 тоқсандық Үй шаруашылықтары Тоқсан сайынғы шығыстар мен табыстарды есепке алу журналы Үй шаруашылықтары Үй шаруашыD 008 тоқсандық лығы құрамының бақылау карточкасы. Үй шаруашылықтары Негізгі сұхбатқа D 006 жылдық арналған сұрақнама D 008 жылдық Үй шаруашылықтары Үй шаруашылығы құрамының бақылау карточкасы Әлеуметтік статистика Жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру Жоғары оқу 1-НК жылдық саласындағы мамандарды әзірлеуді орынорнынан кейінгі дайтын жоғарғы оқу орындары мен ғылыми білім беру тураұйымдар тапсырады. лы есеп Меншік нысанына және ведомстволық Техникалық 2-НК жылдық тиістілігіне қарамастан техникалық және кәсіптік және кәсіптік білім беру саласында мабілім беру турамандарды даярлауды жүзеге асыралы есеп тын, заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Меншік нысанына және ведомстволық Жоғары оқу 3-НК жылдық қатыстылығына қарамастан жоғары білім орнының есебі беру саласында бакалаврлар мен мамандарды даярлауды жүзеге асыратын, заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ жеке филиалдар тапсырады. Тұруды қамтамасыз ете отырып әлеуметтік Тұруды 3-әлеуметтік жылдық қызмет көрсетуге (Экономикалық қызмет қамтамасыз қамсыздантүрлерінің жалпы жіктеуішінің 87 коды), ете отырып дыру бағытталған қызметті жүзеге асыраәлеуметтік тын, меншік нысаны мен ведомстволық қызмет тиістілігіне қарамастан заңды тұлғалар көрсетуді ұсыну және (немесе) олардың құрылымдық және есебі оқшауланған бөлімшелері ұсынады. Еңбек қызметімен байланысты жазатайым Еңбек 7-ЖКС жылдық оқиғалар мен қызметкерлер денсаулығының қызметімен өзге де зақымдануларын тексеру және есеп- байланысты ке алу ережесіне сәйкес атына жазатайым жарақаттану оқиға тіркелген заңды тұлғалар тапсырады. және кәсіптік сырқаттар туралы есеп Денсаулық Әлеуметтік жылдық Меншік нысаны мен қызметкерлер санысақтау қаржы на қарамастан, қызметінің негізгі түрлері ұйымдарының (денсаулық «Денсаулық сақтау саласындағы қызмет» қаржысақтау) (бұдан әрі - ЭҚЖЖ) – 86 Экономикалық шаруашылық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды, «Тұратын орынмен қамтамасыз ете отырып қызметінің әлеуметтік қызмет көрсету» ЭҚЖЖ– 87, негізгі «Тұруды қамтамасыз етпейтін әлеуметтік көрсеткіштері қызметтер көрсету» ЭҚЖЖ – 88, болып туралы есеп табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Меншік нысанына және ведомстволық Білім беру Әлеуметтік жылдық тиістімгіне қарамастан қызметінің негізгі ұйымдарының қаржы (білім түрі “Білім беру” (Экономикалық қызмет қаржыберу) түрлерінің жалпы жіктеуішінің 85 коды) шаруашылық болып табылатын заңды тұлғалар және қызметінің (немесе) олардың құрылымдық және негізгі оқшауланған бөлімшелері толтырады және көрсеткіштері тапсырады. туралы есеп Қызметкерлер санына қарамастан, Денсаулық Қызметтер тоқсандық қызметінің негізгі түрі «Денсаулық сақтау сақтау мен (денсаулық) мен әлеуметтік қызметтер» (Экономикалық әлеуметтік қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің коқызметтерді дына сәйкес (ЭКЖС)– 86, 87, 88) болып көрсету табылатын заңды тұлғалар және (немесе) саласындағы олардың құрылымдық және оқшауланған көрсетілген бөлімшелері қызметтердің көлемі туралы есеп Экономикалық қызмет түрлерінің жалБілім беру Білім беру тоқсандық пы жіктеуішінің 85-кодына сәйкес ұйымының қызметтері қызметкерлерінің санына қарамастан көрсеткен қызметінің негізгі түрі «Білім беру» болып қызметтер табылатын заңды тұлғалар және (немесе) көлемі туралы олардың құрылымдық және оқшауланған есебі бөлімшелері толтырады және тапсырады. Денсаулық 1-денсаулық жылдық Меншік нысаны мен қызметкерлер санысақтау на қарамастан, қызметінің негізгі түрлері ұйымдарының «Денсаулық сақтау саласындағы қызмет» желілері, кад(ЭҚЖЖ) – 86 Экономикалық қызмет рлары және түрлерінің жалпы жіктеуішінің коды , «Тұратын орынмен қамтамасыз ете отырып қызметі туралы әлеуметтік қызмет көрсету» ЭҚЖЖ– 87, есеп «Тұруды қамтамасыз етпейтін әлеуметтік қызметтер көрсету» ЭҚЖЖ – 88 болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. 85-К жылдық Меншік нысаны мен ведомстволық Мектепке тиістілігіне қарамастан (Экономикалық дейінгі ұйымның қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 85.10 есебі кодына сәйкес) мектепке дейінгі тәрбие мен балаларды оқытуды жүзеге асыратын мектепке дейінгі ұйымдар тапсырады. ЕМ біржолғы 18 жас және одан жоғары жастағы Гендерлік мүгедектігі бар тұлғалардан пікіртерім ерекшелігі алынады есебімен мүгедектігі бар 18 және одан жоғары жастағы тұлғалардың өмір сапасы (сұрақнама) БМ біржолғы Мүгедектігі бар баланың ата-аналаГендерлік ры, қамқоршылары немесе күтімі мен ерекшелігі тәрбиесімен айналысатын басқа да ересек есебімен тұлғалардан пікіртерім алынады. мүгедектігі бар 18 дейінгі жастағы балалардың өмір сапасы (сұрақнама) Конъюнктуралық зерттеулер ӨК-001 айлық Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы Өнеркәсіп жіктеуішінің 05-36 – кодтарына сәйкес негізгі кәсіпорынқызмет түрі бар заңды тұлғалар және (немедарының се) олардың құрылымдық бөлімшелері қызметін конъюнктуралық зерттеу сауалнамасы

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 01.1-01.64 – кодтарына сәйкес негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері ұсынады.

15

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының қызметін конъюнктуралық зерттеу сауалнамасы Құрылыс Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 41-43 – кодтарына сәйкес негізгі ұйымдардың қызметін қызмет түрі бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері конъюнктуралық ұсынады. зерттеу сауалнамасы Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы Байланыс кәсіпорындарының жіктеуішінің 53, 61 – кодтарына сәйкес қызметін негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар конъюнктуралық және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері ұсынады. зерттеу сауалнамасы Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы Сауда жіктеуішінің 45.11, 45.19, 45.3, 45.4, 46, 47.1кәсіпорын47.9 – кодтарына сәйкес негізгі қызмет түрі дарының бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың қызметін құрылымдық бөлімшелері ұсынады. конъюнктуралық зерттеу сауалнамасы

АШК-001

тоқсандық

18 қаңтар, 18 ақпан, 18 наурыз, 18 сәуір, 18 мамыр, 18 маусым, 3 қаңтар, 3 ақпан, 3 наурыз, 3 сәуір, 3 мамыр, 3 маусым, 21 қаңтар, 21 ақпан, 21 наурыз, 21 сәуір, 21 мамыр, 21 маусым

18 шілде, 18 тамыз, 18 қыркүйек, 18 қазан, 18 қараша, 18 желтоқсан 3 шілде, 3 тамыз, 3 қыркүйек, 3 қазан, 3 қараша, 3 желтоқсан 21 шілде, 21 тамыз, 21 қыркүйек, 21 қазан, 21 қараша, 21 желтоқсан

есепті кезеңнен кейінгі 10-күні

6

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 49 - 51 – кодтарына сәйкес негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері ұсынады.

Көлік кәсіпорынККК-1 дарының қызметін конъюнктуралық зерттеу сауалнамасы Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы Туристік ТКК-001 жіктеуішінің 79.11-79.12 – кодтарына сәйкес ұйымдардың негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар қызметін және (немесе) олардың құрылымдық конъюнктуралық бөлімшелері ұсынады. зерттеу сауалнамасы Тіркелімдер жүргізуге арналған зерттеулер Заңды тұлғалар - пәтер иелерінің Қалалық елді1-ТЖ кооперативтері, ЖШС – тұрғын үйлерге мекендерде қызмет көрсететін және дербес басқарудағы орналасқан кооперативтер - әрбір тұрғын үй бойынша тұрғын үйлерді жеке тапсырады. зерттеу Ақпаратты облыстық, қалалық, аудандық Жаңа W-004 статистика органдарына жаңадан құрылған кәсіпорындарға заңды тұлғалар, құрылымдық және пікіртерім оқшауланған бөлімшелер әділет органдаржүргізу да мемлекеттік тіркелген

7

1

2

3

Мемлекеттік мекемелер және есептік кезеңде жаңадан тіркелген, 2-ШК «Шағын кәсіпорынның қызметі туралы есеп» статистикалық нысаны бойынша есеп беретіндерді қоспағанда, қызметкерлерінің саны 50 адамнан аспайтын, кәсіпкерлік қызметпен айналысатын заңды тұлғалар тапсырады. Кентттердің, ауылдардың (селолардың), ауылдық (селолық) округтердің әкімдіктері есепті жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша тапсырады.

1-СТ

тоқсандық

тоқсандық

5

6 26 ақпан, 28 мамыр, 27 тамыз, 28 қараша. 31 қаңтар

7

28 қараша 20 қаңтар 1 2

5

6

25 наурыз, 25 маусым, 25 қыркүйек, 25 желтоқсан 7

жылдық

4 сәуір

біржолғы

Кәсіпорынның мемлекеттік тіркелген күнінен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде 30 қазан

жылына бір рет

жылдық Шаруа немесе 6-ө (фермер) фермер қожалықтарындағы жердің және егістік алқабының нақты бары туралы мәліметтер 7-ө (халық) жылдық Кентттердің, ауылдардың (селолардың), Үй шаруашыауылдық (селолық) округтердің әкімдіктері лықтарындағы есепті жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша жердің нақты бары туралы тапсырады. мәліметтер 6-м (фермер) жартыжылдық Кентттердің, ауылдардың (селолардың), Шаруа немесе фермер ауылдық (селолық) округтердің әкімдіктері қожалықесепті жылғы 1 қаңтардағы және 1 шілдедегі тарындағы жағдай бойынша тапсырады. мал мен құстың, ауыл шаруашылығы техникасының және құрылыстардың нақты бары туралы мәліметтер 7-м (халық) жартыжылдық Кентттердің, ауылдардың (селолардың), Үй шаруашыауылдық (селолық) округтердің әкімдіктері лықтарындағы есепті жылғы 1 қаңтардағы және 1 шілдедегі мал мен жағдай бойынша тапсырады. құстың, ауыл шаруашылығы техникасының және құрылыстардың нақты бары туралы мәліметтер Респонденттер мен пайдаланушыларды зерттеу Статистикалық нысандарды ұсынатын РеспондентQ-001 жылына бір рет заңды және жеке тұлғалар тапсырады. тердің пікіртерімі Статистикалық ақпаратты пайдаланатын ПайдалануQ-002 жылына бір рет заңды және жеке тұлғалар тапсырады. шылардың пікіртерімі

4

12 ақпан

20 қазан

Экономикалық қызмет түрлері туралы есеп

30 30 сәуір, қараша, 30 ма30 мыр, желтоқ30 маусан сым, 25 наурыз, 25 маусым, 25 қыркүйек, 25 желтоқсан

15 шілде

8

1

15 шілде 1 15 қаңтар, 15 шілде 2

3 15 қаңтар, 15 шілде

4

Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталық, Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің аумақтық департаменттері, Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталық, Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің аумақтық департаменттері, Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі

1 -Собес

тоқсандық

Қазақстан Республикасы Мұнай және газ министрлігі Мұнай-газ өндіруші кәсіпорындар Мұнай өндіру сала- ҰТШ айлық сы бойынша ұйымдастырушылық-техникалық іс-шараларды орындау туралы есеп ҚЫС маусымдық Мұнай-газ өндіруші кәсіпорындар Қысқа дайындық бойынша ұйымдастырушылық-техникалық ісшараларды орындау туралы есеп Мұнай-газ өндіруші кәсіпорындар Кәсіпорындардағы КЕЖ жылдық еңбек жағдайларының жай-күйі туралы есеп Мұнай-газ өндіруші кәсіпорындар Ұңғымаларды жою ҰЖО тоқсандық туралы есеп

5

Мұнай-газ өндіруші кәсіпорындар

Ұңғымаларды жөндеу туралы есеп

ҰЖӨ

тоқсандық

6

Мұнай-газ өндіруші кәсіпорындар

Сұйықтық және мұнай өндіру туралы есеп

СӨ

айлық

7

Мұнай-газ өндiрушi кәсiпорындар

Ұңғымалар қорының жай-күйі туралы есеп

ҰҚ

айлық

2-бөлім. Мемлекеттік органдар жүргізетін ведомстволық статистикалық байқаулар бойынша 13 қаңтар, 14 сәуір, 14 шілде, 14 қазан 10 наурыз

р/с №

20 қаңтар, 21 сәуір, 20 шілде, 22 қазан

1

20 қаңтар 21 сәуір 21 шілде 22 қазан

1 2

20 қаңтар, 21 сәуір, 21 шілде, 22 қазан 30 желтоқсан 3 3 ақпан

2013 жылға5 қаңтарда 2014 жылға 5 қазанда 10 қазан

4

5

6 5 қазан 7

16 сәуір

8

9 25 ақпан 10

1 сәуір

11

12

13

1 сәуір

14

15 10 қаңтар, 10 сәуір, 10 шілде, 10 қазан

10 қаңтар, 10 сәуір, 10 шілде, 10 қазан

25 қаңтар

16

17

18

19

25 қаңтар

20 12 маусым

21 12 маусым 22 23

25 25 шілде, қаңтар, 25 та25 мыз, ақпан, 25 25 на- қыркүйек, урыз, 25 қазан, 25 25 сәуір, қараша, 25 ма25 мыр, желтоқ25 маусан сым, 25 наурыз, 25 маусым, 25 қыркүйек, 25 желтоқсан

24

1

2 КҚ-002

тоқсандық

25 наурыз, 25 маусым, 25 қыркүйек, 25 желтоқсан

БК-1

тоқсандық

25 наурыз, 25 маусым, 25 қыркүйек, 25 желтоқсан

СК-001

айлық

31 30 шілде, қаңтар, 30 та28 мыз, ақпан, 30 30 на- қыркүйек, урыз, 30 қазан,

3

4

Респонденттер тобы

РеспондентРеспонденттердің тердің алғашқы алғашқы статистикалық статистикалық деректерді деректерді ұсыну күні ұсыну кезеңділігі Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Астана, Алматы қалалары мен Босқындар тура8-КҚ жартыжылдық 20 қаңтар, облыстық Ішкі істер департаменттерінің лы есеп 20 шілде Көші-қон полициясы басқармалары Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Көші-қон полициясы комитетіне Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ауыл шаруашылығы қажеттіліктері үшін Су алу, пайдалану 2-ТП жылдық 10 қаңтар пайдаланған суды пайдаланушылар және суды бұру (сушар) және басқа суды пайдаланушылар туралы есеп Қарауында 1 гектардан астам орман Орман қорының 1 жылдық 25 наурыз көмкерген жерлер бар жекеше және мемлекеттік есебі мемлекеттік орман иеленушілер және орман қорын мемлекеттік орман қорының санаттары және жерлер бойынша бөлу Қарауында 1 гектардан астам орман Орман көмкерген 2 5 жылда бір рет 25 наурыз көмкерген жерлері бар жекеше және жерлердің мемлекеттік орман иеленушілер алқаптары мен қорларын басым тұқымдар мен жас топтары бойынша бөлу туралы есеп 11-1 тоқсандық 5 қаңтар, Ірі қара мал тұқымдары бойынСүтті және сүтті5 сәуір, ша республикалық палаталарының етті бағыттағы 5 шілде, мүшелері асыл тұқымды 5 қазан ірі қара мал бойынша жедел есептілік 11-2 тоқсандық 5 қаңтар, Асыл тұқымды мал шаруашылығы са- Етті бағыттағы ласында аттестацияланған субъектілер асыл тұқымды ірі 5 сәуір, қара мал бойынша 5 шілде, жедел есептілік 5 қазан тоқсандық 5 қаңтар, Асыл тұқымды мал шаруашылығы са- Асыл тұқымды қой 11-3 5 сәуір, ласында аттестацияланған субъектілер шаруашылығы бойынша жедел 5 шілде, 5 қазан есептік, қаракөл қойларынан басқа Асыл тұқымды мал шаруашылығы са- Асыл тұқымды 11-4 тоқсандық 5 қаңтар, 5 сәуір, ласында аттестацияланған субъектілер шошқа 5 шілде, шаруашылығы 5 қазан бойынша жедел есептілік 11-5 тоқсандық 5 қаңтар, Асыл тұқымды мал шаруашылығы са- Асыл тұқымды 5 сәуір, ласында аттестацияланған субъектілер жылқы 5 шілде, шаруашылығы бойынша жедел 5 қазан есептілік 11-6 тоқсандық 5 қаңтар, Асыл тұқымды мал шаруашылығы са- Асыл тұқымды ласында аттестацияланған субъектілер түйе шаруашылығы 5 сәуір, бойынша жедел 5 шілде, есептілік 5 қазан 11-7 тоқсандық 5 қаңтар, Асыл тұқымды мал шаруашылығы са- Асыл тұқымды 5 сәуір, ласында аттестацияланған субъектілер құс шаруашылығы 5 шілде, бойынша жедел есептілік 5 қазан 11-8 тоқсандық 5 қаңтар, Асыл тұқымды мал шаруашылығы са- Асыл тұқымды 5 сәуір, ласында аттестацияланған субъектілер ешкі шаруашылығы бойынша жедел 5 шілде, есептілік 5 қазан 11-9 тоқсандық 5 қаңтар, Асыл тұқымды мал шаруашылығы са- Асыл тұқымды ласында аттестацияланған субъектілер ара шаруашылығы 5 сәуір, бойынша жедел 5 шілде, есептілік 5 қазан Асыл тұқымды мал шаруашылығы са- Асыл тұқымды 11-10 тоқсандық 5 қаңтар, ласында аттестацияланған субъектілер балық 5 сәуір, шаруашылығы 5 шілде, бойынша жедел 5 қазан есептілік Асыл тұқымды мал шаруашылығы са- Асыл тұқымды 11-11 тоқсандық 5 қаңтар, ласында аттестацияланған субъектілер қаракөл қойлары 5 сәуір, бойынша жедел 5 шілде, есептілік 5 қазан Асыл тұқымды мал шаруашылығы са- Асыл тұқымды 11-12 тоқсандық 5 қаңтар, ласында аттестацияланған субъектілер марал және 5 сәуір, теңбіл бұғылар 5 шілде, 5 қазан шаруашылығы бойынша жедел есептілік 11-13 тоқсандық 5 января, Асыл тұқымды мал шаруашылығы са- Сүтті, сүтті-етті 5 апреля, ласында аттестацияланған субъектілер және етті бағыттағы 5 июля, асыл тұқымды 5 октября ірі қара мал мал шаруашылығы бойынша жедел есептілік (аталықбұқалар) Ағаш кесу, орманға 3 жылдық 10 қаңтар Орман шаруашылығы мемлекеттік күтім жасау шара- (жылдық) мекемелері, мемлекеттік табиғи лары, сүрек босату, қорықтар, мемлекеттік ұлттық табиғи парктер, мемлекеттік орман табиғи ре- шырын ағызу және зерваттары, облыстық аумақтық орман жанама орман шаруашылығы инспекциялары пайдалану бойынша есеп Орман шаруашылығы мемлекеттік Кеспеағаштардағы 4-ОШ жылдық 10 маусым мекемелері, мемлекеттік табиғи сүрек қалдықтары (орман қорықтар, мемлекеттік ұлттық табиғи және ағаш кесілген шаруашыпарктер, мемлекеттік орман табиғи ре- жерлерді тазарту лығы) зерваттары, облыстық аумақтық орман туралы шаруашылығы инспекциялары 8-ОШ жылдық 10 қараша Орман шаруашылығы мемлекеттік Орман мекемелері, мемлекеттік табиғи дақылдарымен қорықтар, мемлекеттік ұлттық табиғи жұмыс туралы және парктер, мемлекеттік орман табиғи орманды қалпына резерваттары, облыстық орман келтіру туралы есеп шаруашылығы аумақтық инспекциялары, «Қазақ орман орналастыру кәсіпорны» Республикалық мемлекеттік қазынашылық кәсіпорын Ормандарды және жануарлар Кеспеағаш 13-ОШ жылына бір рет 5 қазан әлемін қорғау жөніндегі мекемеқорын әзірлеу (орман лер, мемлекеттік табиғи қорықтар, және беру, оның шаруамемлекеттік ұлттық парктер, тұқымдық құрамы шылығы) мемлекеттік орман табиғи резермен тауарлық ваттары, облыстық аумақтық орман құрылымы туражәне аңшылық шаруашылығы инспек- лы есеп циялары Аймақтық орман тұқымы станциялары, Ағаштар 17-ОШ жылдық 10 қаңтар Қазақ республикалық орман тұқымы мен бұталар (орман мекемесі, облыстар әкімдіктерінің ортұқымдарының шаруаман бөлімдері басқармалары себу сапасы тура- шылығы) лы есеп Орман иеленушілер, облыстық Орман өрттері ту- 1-өрт (ор- онкүндік әр айдың 9, 19, 29 аумақтық орман және аңшылық ралы есеп ман) күндері шаруашылығы инспекциялары Орман шаруашылығы мемлекеттік Орман заңнамасын 5 орман- тоқсандық 1 қаңтар, мекемелері, мемлекеттік табиғи бұзу туралы есеп шар 1 сәуір, қорықтар, мемлекеттік ұлттық табиғи 1 шілде, парктер, мемлекеттік орман табиғи ре1 қазан зерваттары, облыстық аумақтық орман шаруашылығы инспекциялары Орман шаруашылығы мемлекеттік Орман ресурстаОТ тоқсандық 10 қаңтар, мекемелері, мемлекеттік табиғи рын босату және 10 сәуір, қорықтар, мемлекеттік ұлттық табиғи орман табысының 10 шілде, парктер, мемлекеттік орман табиғи түсуі туралы есеп 10 қазан резерваттары, облыстық орман шаруашылығы аумақтық инспекциялары Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі тоқсандық 15 қаңтар, Жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі Үйде тәрбиеленетін 2-материалдық 15 сәуір аудандық (қалалық) уәкілетті органдар, және оқитын 15 шілде, жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі мүгедек балаларға қамсыздандыру 15 қазан облыстық уәкілетті органдар, Қазақстан материалдық қамсыздандыруды Республикасы Еңбек және халықты тағайындау және әлеуметтік қорғау министрлігінің ақпараттық-талдау орталығы төлеу туралы есеп Халықты әлеуметтік қорғау жөніндегі Тұрғын үй көмегін 3-тұрғын тоқсандық 15 қаңтар, аудандық (қалалық) уәкілетті органдар, тағайындау және үй көмегі 15 сәуір, халықты әлеуметтік қорғау жөніндегі төлеу туралы есеп 15 шілде, облыстардың, Астана, Алматы 15 қазан қалаларының уәкілетті органдары; Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі; Жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі Жұмыссыздарды 2-Е тоқсандық 10 қаңтар, аудандық (қалалық) уәкілетті органдар, әлеуметтік қолдау (еңбек 10 сәуір жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі және еңбек нарығы) 10 шілде, облыстық уәкілетті органдар, Қазақстан нарығындағы 10 қазан Республикасы Еңбек және халықты жағдай туралы есеп әлеуметтік қорғау министрлігінің ақпараттық-талдау орталығы Жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі аудандық (қалалық) уәкілетті органдар, жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі облыстық уәкілетті органдар, Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ақпараттық-талдау орталығы

Статистикалық нысан атауы

Еңбек делдалдығы үшін өтініш берген азаматтардың саны туралы есеп

Статистикалық нысан индексі

1-Е айлық (жұмысқа орналастыру)

2 қаңтар, 2 ақпан, 2 наурыз, 2 сәуір, 2 мамыр, 2 маусым,

2 шілде, 2 тамыз, 2 қыркүйек, 2 қазан, 2 қараша, 2 желтоқсан

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкi Резидент еме1- ТБ тоқсандық Сыртқы экономикалық операцияларстерге қойылатын ды жүзеге асыратын кәсiпорындар, оның iшiнде өз қызметін Қазақстан қаржылық талапРеспубликасында жүзеге асыратын тар және олардың бiрлескен және шетелдiк кәсiпорындар, алдындағы шетелдiк компаниялардың филиалда- міндеттемелер туры және өкiлдiктерi ралы есеп 2- ТБ тоқсандық Резидент Тасымалдау және көлік – еместерден экспедициялық қызметтерін авиациялық, теңіз (өзен), автомобиль, алынған (резидент құбыр арқылы жүргізу және электроэеместерге нергияны тасымалдау кәсіпорындары ұсынылған) көлік қызметтері туралы есеп тоқсандық «Қазақстан темір жолы» РМК, Резидент еместер- 3- ТБ ден алынған (резитемiр жол көлiгiнiң кәсiпорындары, ұйымдары, компаниялары, экспедиция- дент еместерге ұсынылған) лары және агенттiктері темір жол көлігі қызметтері туралы есеп Резидент емес 4- ТБ тоқсандық Темір жолдан басқа көліктің барлық көлік кәсіпорындатүрлерінің көлік агенттіктері және экспедициялары, резидент емес көлік рының атынан кәсіпорындарының өкілдері жүзеге асырылған операциялар туралы есеп 5- ТБ тоқсандық Қосалқы және қосымша көлік Резидент емес қызметімен айналысатын кәсіпорындар көлік кәсіпорындарына ұсынылған қызметтер туралы есеп «Қазақтелеком» акционерлік Резидент еместер- 6- ТБ тоқсандық қоғамы, «Қазпочта» акционерлік ден алынған (реқоғамы, сондай-ақ меншік нысанына зидент еместерге қарамастан, жоғарыда көрсетілген көрсетілген) байлақұрылымға кірмейтін басқа да байланыс қызметі тураныс кәсіпорындары лы есеп Қазақстан Республикасының Резидент емес7- ТБ тоқсандық мемлекеттiк басқару органдары терден алынған (резидент еместерге көрсетілген) қызметтер мен субсидиялар туралы есеп Екiншi деңгейдегі банктер, Резидент еме9- ТБ тоқсандық «Қазақстанның Даму Банкі» стерге қойылатын акционерлік қоғамы қаржылық талаптардың және олардың алдындағы міндеттемелердің жай-күйі туралы есеп тоқсандық Сыртқы экономикалық операцияларды Резидент еместер- 10- ТБ жүзеге асыратын бiрлескен, шетелдiк мен халықаралық кәсiпорындар операциялар туралы есеп «Жалпы сақтандыру» саласы бойынша «Жалпы сақтан11-ТБ-ЖС тоқсандық лицензия негізінде өз қызметін жүзеге дыру» саласы асыратын сақтандыру ұйымдары бойынша резидент еместерді сақтандыру (қайта сақтандыру) және резидент еместердің тәуекелдерін қайта сақтандыру туралы есеп» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкi Қазақстан 14-ТБ тоқсандық (ҚР ҰБ), Қазақстан Республикасы Республикасының Қаржы министрлігі (ҚР ҚМ) ресми шетелдік заемдары туралы есеп

Екінші деңгейдегі банктер, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамы; брокерлер және (немесе) дилерлер; инвестициялық портфельді басқаратын компаниялар; бағалы қағаздардың номиналды ұстаушылары және тіркеушілері; зейнетақы активтерін инвстициялық басқаруды жүзеге асыратын ұйымдар; зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруды дербес жүзеге асыратын жинақтаушы зейнетақы қорлары Екiншi деңгейдегі банктер, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамы және Ұлттық почта операторы

Резидент еместермен бағалы қағаздар бойынша халықаралық операциялар туралы есеп

15- ТБ

тоқсандық

Қолма-қол шетел валютасының қозғалысы туралы есеп

16- ТБ

айлық

14

Екiншi деңгейдегi банктер, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамы

Резидент еместер- 17- ТБ ге берілген кредиттер туралы есеп

тоқсандық

15

Екiншi деңгейдегi банктер, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамы

тоқсандық

16

Екiншi деңгейдегi банктер

Резидент еме11- ОБ стерден тартылған қаржылық заемдар және коммерциялық кредиттер туралы есеп Салымдар және 1- СБ олар бойынша сыйақы ставкалары туралы есеп

17

Екiншi деңгейдегi банктер

Заемдар және олар 2- СБ бойынша сыйақы ставкалары туралы есеп

айлық

18

Екiншi деңгейдегi банктер

Заемдар бойынша нақты берешек қалдығы туралы есеп

3- СБ

айлық

19

Екiншi деңгейдегi банктер

Берілген заемдар туралы есеп

4- СБ

айлық

20

Екiншi деңгейдегi банктер

Клиенттердің 5- СБ ағымдағы шоттары және олар бойынша сыйақы ставкалары туралы есеп

айлық

21

Банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын банктер, ұйымдар және олардың филиалдары

Айырбастау 6-СБ пункттерінің қолмақол шетел валютасын сатып алуы/сатуы туралы есеп

22

Екiншi деңгейдегi банктер

23

12

13

30 қаңтар, 30 сәуір, 30 шілде, 30 қазан

27

28

Зейнетақылар мен 3-Соц жартыжылдық жәрдемақыларды алушылардың саны және оларға тағайындалған айлық зейнетақылар мен жәрдемақылардың сомасы туралы есеп Жеке меншік жұмыспен қамту Жеке меншік 3-Е айлық агенттіктері, жұмыспен қамту жұмыспен қамту (жұмысқа мәселелері жөніндегі аудандық агенттіктеріне орнала(қалалық) уәкілетті органдар, жұмыспен еңбек делдалдығы стыру) қамту мәселелері жөніндегі облыстық үшін өтініш берген уәкілетті органдар, азаматтардың саны Қазақстан Республикасы Еңбек туралы есеп және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ақпараттық-талдау орталығы Жасырын 3-ЕН айлық Мекемелердің (заңды тұлғалардың), жұмыссыздық (жасырын олардың филиалдары мен жөніндегі мәлімет жұмысөкілдіктерінің өздері орналасқан (қысқартылған сыздық) орындары, жұмыспен қамту жөніндегі аудандық (қалалық) уәкілетті органдар, және жұмыспен облыстық жұмыспен қамту мәселелері ішінара қамтылған жөніндегі уәкілетті органдар, Қазақстан қызметкерлер, жалақы бойынша Республикасы Еңбек және халықты берешек жөнінде) әлеуметтік қорғау министрлігінің ақпараттық-талдау орталығы Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Үкіметтік және 1-ОПЗ айлық Екінші деңгейлі банктер, банктік мемлекет кепілдік операциялардың жекелеген түрлерін орындайтын ұйымдар, берген, мемлекет инфроқұрылымдық облигацияларды кепілгерлігімен ұстайтын өкілдер берілетін қарыздарды игеру және өтеу туралы есеп

10 қыркүйек 10 қыркүйек

Зейнетақылар мен жәрдемақыларды тағайындау және төлеу туралы есеп

30 қаңтар, 30 шілде

1 қаңтар, 1 ақпан, 1 наурыз, 1 сәуір, 1 мамыр, 1 маусым,

29

1 шілде, 1 тамыз, 1 қыркүйек, 1 қазан, 1 қараша, 1 желтоқсан

31

3 қаңтар, 3 ақпан, 3 наурыз, 3 сәуір, 3 мамыр, 3 маусым,

5 қаңтар 5 ақпан 5 наурыз 5 сәуір 5 мамыр 5 маусым

3 шілде, 3 тамыз, 3 қыркүйек, 3 қазан, 3 қараша, 3 желтоқсан

2 10 қаңтар 10 ақпан 10 наурыз 10 сәуір 10 мамыр 10 маусым 5 қазан

10 шілде 10 тамыз 10 қыркүйек 10 қазан 10 қараша 10 желтоқсан 1

25 қаңтар

5 қаңтар, 5 сәуір, 5 шілде, 5 қазан 5 қаңтар, 5 сәуір, 5 шілде, 5 қазан 5 қаңтар 5 ақпан 5 наурыз 5 сәуір 5 мамыр 5 маусым 5 қаңтар 5 ақпан 5 наурыз 5 сәуір 5 мамыр 5 маусым

2

3

4 5 шілде 5 тамыз 5 қыркүйек 5 қазан 5 қараша 5 желтоқсан 5 шілде 5 тамыз 5 қыркүйек 5 қазан 5 қараша 5 желтоқсан

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің бұйрығы 2013 жылғы 28 желтоқсан

№335

Астана қаласы

Статистика саласындағы біліктіліктердің салалық шеңберін бекіту туралы Қазақстан Республикасы Еңбек Кодексінің 138-4-бабының 3-тармағына сәйкес, бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Статистика саласындағы біліктіліктердің салалық шеңбері бекітілсін. 2. Персоналды басқару қызметі Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің Заң департаментімен бірге заңнамамен белгіленген тәртіпте осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін және оның ресми жариялануын қамтамасыз етсін; 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің жауапты хатшысы Б.З. Иманәлиевке жүктелсін. 4. Осы бұйрық оның ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Төрағаның міндетін атқарушы Ж. ЖАРҚЫНБАЕВ.

30 қаңтар, 30 сәуір, 30 шілде, 30 қазан

30 қаңтар, 30 сәуір, 30 шілде, 30 қазан

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі Төрағасының міндетін атқарушы 2013 жылғы 28 желтоқсандағы № 335 бұйрығымен бекітілді 30 қаңтар, 30 сәуір, 30 шілде, 30 қазан

Статистика саласындағы біліктіліктердің салалық шеңбері

30 қаңтар, 30 сәуір, 30 шілде, 30 қазан 30 қаңтар, 30 сәуір, 30 шілде, 30 қазан 30 қаңтар, 30 сәуір, 30 шілде, 30 қазан

20 қаңтар, 20 сәуір, 20 шілде, 20 қазан

30 қаңтар, 30 сәуір, 30 шілде, 30 қазан 20 қаңтар, 20 сәуір, 20 шілде, 20 қазан

ҚР ҰБ ҚР ҚМ-не: 15 қаңтар, 15 сәуір, 15 шілде, 15 қазан ҚР ҚМ ҚР ҰБ-не: 30 қаңтар, 30 сәуір, 30 шілде, 30 қазан 20 қаңтар, 20 сәуір, 20 шілде, 20 қазан

8 қаңтар 8 ақпан 8 наурыз 8 сәуір 8 мамыр 8 маусым 8 қаңтар 8 ақпан 8 наурыз 8 сәуір 8 мамыр 8 маусым 8 қаңтар 8 ақпан 8 наурыз 8 сәуір 8 мамыр 8 маусым 8 қаңтар 8 ақпан 8 наурыз 8 сәуір 8 мамыр 8 маусым 7 қаңтар 7 ақпан 7 наурыз 7 сәуір 7 мамыр 7 маусым

8 шілде 8 тамыз 8 қыркүйек 8 қазан 8 қараша 8 желтоқсан 8 шілде 8 тамыз 8 қыркүйек 8 қазан 8 қараша 8 желтоқсан 8 шілде 8 тамыз 8 қыркүйек 8 қазан 8 қараша 8 желтоқсан 8 шілде 8 тамыз 8 қыркүйек 8 қазан 8 қараша 8 желтоқсан 7 шілде 7 тамыз 7 қыркүйек 7 қазан 7 қараша 7 желтоқсан

айлық

7 қаңтар 7 ақпан 7 наурыз 7 сәуір 7 мамыр 7 маусым

7 шілде 7 тамыз 7 қыркүйек 7 қазан 7 қараша 7 желтоқсан

7-СБ Шаруа (фермер) қожалықтарына заемдар және олар бойынша сыйақы ставкалары туралы есеп

айлық

9 қаңтар 9 ақпан 9 наурыз 9 сәуір 9 мамыр 9 маусым

9 шілде 9 тамыз 9 қыркүйек 9 қазан 9 қараша 9 желтоқсан

Екiншi деңгейдегi банктер, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамы

Банктердің 8-СБ банкаралық заемдары мен салымдары жөніндегі есеп

апта сайынғы

есепті кезеңнен кейінгі 2-күн

24

Екiншi деңгейдегi банктер, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамы

Банктердің биржадан тыс операциялары туралы есеп

күн сайын

Есепті күннен кейінгі келесі күні сағат 17:00ге дейiн

25

Екiншi деңгейдегi банктер және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің филиалдары

Банктердің 10-СБ және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың қолма-қол ақшасының айналымдары (кассалық айналымдары) туралы есеп

айлық

Есепті кезеңнен кейінгі 5 жұмыс күнi

26

Банктер

Банктердің қаржы ағындары және қорлары туралы есебі

жылдық

31 наурыз

11-СБ

Экономика секСО тоқсандық 25 қаңтар, торлары бойын25 сәуір, ша талаптар мен 25 шілде, міндеттемелер 25 қазан туралы есеп Кәсiпорындар Кәсіпорындарды ТБЗ-1 бiржолғы респонденттерді төлем балансы анықтау бойынша бір бойынша тексеру жыл ішінде сауалнамасы Тауарларды тасымалдау мен Тауарлар экссауалжылдық 1 шілде сақтандыруды экспорттауды және порты және имнама импорттауды жүзеге асыратын порты кезінде кәсіпорындар тасымалдауға және сақтандыруға арналған шығыстар туралы кәсіпорындарды зерттеу сауалнамасы Екiншi деңгейдегi банктер Банкаралық ак1-ФС тоқсандық есепті кезеңнен кейінгі тивтер және оныншы жұмыс күні міндеттемелер бойынша есеп «Өмірді сақтандыру» саласы бойынша «Өмірді сақтанды- 11-ТБ-ӨС тоқсандық 20 қаңтар, лицензия негізінде өз қызметін жүзеге ру» саласы бойын20 сәуір, асыратын сақтандыру ұйымдары ша резидент емес20 шілде, терді сақтандыру 20 қазан (қайта сақтандыру) және резидент еместердің тәуекелдерін қайта сақтандыру туралы есеп» Қазақстан Республикасы Жер ресурстарын басқару агенттігі 22 жылдық есепті жылдың 1 Аудандық (қалалық) жер комитеттері, _____ жылғы қарашасымен облыстық жер комитеттері 1 қарашадағы 1 желтоқсан қолда бар жерлер және олардың аралығында санаттарға, жер учаскесінің меншік иелеріне, жер пайдаланушыларға және алқаптарға бөлінуі туралы есеп Аудандық (қалалық) жер комитеттері, _____ жылғы 1 22-А жылдық есепті жылдың 1 қарашасымен облыстық жер комитеттері қарашадағы қолда 1 желтоқсан бар суармалы жераралығында лер және олардың санаттарға, жер учаскесінің меншік иелеріне, жер пайдаланушыларға және алқаптарға бөлінуі туралы есеп Қазақстан Республикасы Спорт және дене шынықтыру істері агенттігі Астана, Алматы қалаларының, Дене шынықтыру 2-ДШ жылдық 5 қаңтар облыстардың Туризм, дене шынықтыру және спорт және спорт басқармалары саласындағы негізгі көрсеткіштер туралы есеп 5-ДШ жылдық 5 қаңтар Аудандық (қалалық) дене шынықтыру Спорт мектептері және спорт органдары, дене туралы есеп шынықтыру және спорт саласындағы жергілікті атқарушы органдар Мамандырылған 7-ДШ жылдық 5 қаңтар Республикалық спорт колледждері, спортта дарынды балаларға арналған оқу-спорттық мектеп-интернаттар, дене шынықтыру мекемелері туралы есеп және спорт саласындағы жергілікті атқарушы органдар Мамандандырылған 8-ДШ жылдық 5 қаңтар Республикалық жоғары спорт спорт мекемелері шеберлігі мектептері, республикалық туралы есеп олимпиадалық даярлау орталықтар, облыстық, қалалық жоғары спорт шеберлігі мектептері, олимпиадалық резервті даярлау орталықтар, дене шынықтыру және спорт жөніндегі жергілікті атқарушы органдар

Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2014 жылғы 24 қаңтардағы Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 9087 болып енгізілді.

10 ақпан, 10 мамыр, 10 тамыз, 10 қараша

15 шілде 15 тамыз 15 қыркүйек 15 қазан 15 қараша 15 желтоқсан

9-СБ

1

5 шілде 5 тамыз 5 қыркүйек 5 қазан 5 қараша 5 желтоқсан

15 қаңтар 15 ақпан 15 наурыз 15 сәуір 15 мамыр 15 маусым 25 қаңтар, 25 сәуір, 25 шілде, 25 қазан 10 қаңтар, 10 сәуір, 10 шілде, 10 қазан

айлық

30

Сақтандыру (қайта сақтандыру ) ұйымдары

1. Жалпы ережелер 1. Статистика саласындағы біліктіліктердің салалық шеңбері (бұдан әрі – СБШ) сегіз біліктілік деңгейінен тұрады. Бұл Ұлттық біліктілік шеңберіне және «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңы мен Қазақстан Республикасы Еңбек Кодексіне айқындалған білім деңгейіне сәйкес келеді. 2. СБШ біліктіліктердің салааралық салыстырмалығын қамтамасыз ете отырып, салалық біліктілік шеңберін, кәсіби стандарттарды (бұдан әрі – КС) әзірлеу үшін бірыңғай шәкілді айқындайды және мамандар біліктілігінің сәйкестігін растау және оны беру жүйесі үшін негіз болып табылады. 3. СБШ нәтижелердің жиынтық сипаттамасы келтіреді, нақтылау КС-да жүзеге асырылады. 4. СБШ пайдаланушылардың әртүрлі топтарына (жұмыс берушілерге, білім беру органдарына, азаматтарға, жұмысшыларға) арналған және: 1) кәсіби және білім беру стандарттарын әзірлеу кезінде қызметкерлер мен оқу бітірушілердің біліктілігіне қойылатын талаптарды бірыңғай көзқараста сипаттауға; 2) қызметкерлер мен кәсіби білім берудің барлық деңгейлеріндегі оқу бітірушілердің біліктілігін бағалау материалдары мен айқындау рәсімін әзірлеуге; 3) нақты біліктілікті алуға, біліктілік деңгейін арттыруға, мансаптық өсуге әкелетін білім берудің әртүрлі траекториясын жоспарлауға мүмкіндік береді. 5. СБШ пайдаланылатын негізгі терминдер мен ұғымдар: 1) салалық біліктілік шеңбері - салада танылатын біліктілік деңгейлерін құрылымдық жағынан сипаттау; 2) кәсіби стандарт - кәсіби қызметтің нақты саласында біліктілік деңгейіне және құзыреттілікке, еңбек мазмұнына, сапасына және жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт; 3) білім – оқу және жеке тәжірибесі арқылы ақпаратты меңгеру нәтижесі, оқу немесе жұмыс саласына қатысты фактілер, қағидаттар, теория мен практика жиынтығы, біліктіліктің міндетті түрде бағалануға тиіс бөлігі; 4) білік – қызметті жүзеге асыру және міндеттерді шешу мақсатында білімді пайдалану және құзыреттілік таныту қабілеті (логикалық, интуитивтік, шығармашылық және практикалық ойлауды пайдалану); 5) тәжірибе – саналы қызмет, белгілі бір уақыт аралығында меңгерілген және тиімді пайдаланыла алатын білім және білік; 6) құзыреттер – кәсіби қызметінде субъектің сапалары нақтылы мамандыққа қатысты деңгейі есептердің орындауы қамтамасыз ететін қызметтер. 6. СБШ-ның 1-қосымшаға сәйкес құрылым бойынша ресімделген шеңберлік құрылым болып табылады. СБШ әрбір біліктілік деңгейі үшін кәсіби қызметтің жалпы сипаттамаларын сипаттаудан тұрады, атап айтқанда: 1) білім (қызметтің ғылыми ауқымы) – бұл көрсеткіш кешенді болып табылады және білімге қойылатын талаптарды айқындайды, кәсіби қызметтің мынадай ерекшеліктеріне байланысты болады: пайдаланатын ақпараттың ауқымы мен күрделілігі; білімнің инновациялығы; олардың абстрактілік дәрежесі (теориялық және практикалық білімінің арақатынасы). Оның көріну дәрежесі (біліктіліктің бір деңгейінен басқасына ауысу) көрсеткіштердің құрамдас бөліктерінің бірінің (кез келгенінің), екеуінің де немесе үшеуінің де өзгеруіне байланысты болуы мүмкін. 2) білік пен дағды – біліктілікке қойылатын талаптарды айқындайтын және кәсіби қызметтің мынадай ерекшеліктеріне байланысты көрсеткіш: кәсіби міндеттерді шешу тәсілдерінің көптігі (ңұсқаулығы), осы тәсілдерді таңдау немесе әзірлеу қажеттілігі; жұмыс жағдайының белгісіздік және оның дауының беймәлімдігі дәрежесі. Бұл көрсеткіш кешенді болып табылады. Оның көріну дәрежесі (біліктіліктің бір деңгейінен басқасына ауысу) көрсеткіштердің құрамдас бөліктерінің бірінің (кез келгенінің) немесе екеуінің де өзгеруіне байланысты болуы мүмкін. 3) жеке және кәсiби құзыреттер – бұл көрсеткiш қызметкердiң жалпы құзыреттiлiгiн айқындайды және үш негiзгi дәрежесi бар: басшылықтың қол астындағы қызмет; қызметтi өз бетiнше орындау; басқаларды басқару. Өкiлеттiк пен жауапкершiлiктiң кеңдiгi қызмет ауқымына, ықтимал қателiктiң ұйым, сала үшiн бағасына, олардың әлеуметтiк, экологиялық, экономикалық және басқа да салаларына, сондай-ақ кәсiби қызметте басшылықтың негiзгi функцияларын толық iске асыруына байланысты (мақсатты болжау, ұйымдастыру, бақылау, орындаушыларды ынталандыру). 7. СБШ-да біліктілік деңгейлерін әзірлеудің негізгі қағидаты біліктілік деңгейлерінің төменнен жоғарыға қарай дамуының үздіксіздігі мен сабақтастығы, оларды сипаттау ашықтығы болып табылады. 8. Бiлiктiлiк белгiлi бiр бiлiм бағдарламасын игеру және/немесе практикалық тәжiрибе нәтижесi болып табылады. Бiлiктiлiктi жетiлдiру немесе оның бейiнiн өзгерту үшiн әрбiр деңгейде кадрларды қайта даярлау және бiлiктiлiгiн арттыру жүйесiнiң қосымша бiлiм бағдарламалары бойынша тиiстi лицензиялары бар ұйымдарда оқуға болады. Бiлiктiлiк деңгейi практикалық жұмыс тәжiрибесiн меңгеруiне, өз бетiнше бiлiм алуына және оқуына қарай жетiлуi мүмкiн. Бiлiм беру мен оқытудың әртүрлi нысандарын есепке алу салалық бiлiктiлiк жүйелердiң iшiнде жүргiзiлетiн болады. Қызметкердiң практикалық тәжiрибесiн, бiлiктiлiктi арттыру курстарын және осы сияқтыларды ескеру арқылы жеке бiлiм беру траекториясын құруға болады, бұл бiлiктiлiк деңгейлерiн алға және жоғары қарай да дамытуға мүмкiндiк бередi. Бiлiктiлiк деңгейлерi мен ұлттық бiлiм беру және оқыту жүйесi деңгейлерiнiң арақатынасы ҰБШ-ның 2-қосымшасында көрсетiлген бiлiктiлiкке қол жеткiзу көрсеткiшi бойынша айқындалады. Статистика саласындағы біліктіліктердің салалық шеңберіне 1-қосымша Статистика саласындағы біліктіліктердің салалық шеңбері Біліктілік Білім деңгейі 1 2 1 1) Нұсқау беру немесе жұмыс орнында оқу процесінде алған базалық жалпы білім статистика саласыдағы жұмыстарының нақты айқындалған саласындағы жұмыс процестерінің рәсімдерімен танысу. 2) статистиканың белгілі бір қызмет аясында пайдаланылатын кейбір қарапайым аспаптар мен жабдықтар, сондай-ақ олардың қолданылу саласы және пайдалану әдістері туралы базалық білімі бар.

2

3

Білік пен дағдылар

3 1) Белгілі жағдайда стандартты практикалық тапсырмаларды орындау. Статистикалық қызметінің белгілі бір саласындағы қарапайым міндеттерді орындауға арналған базалық дағдылардың шектелген көлемін пайдалана алады. Қауіпсіздік техникасы мен денсаулықты қорғау стандарттарымен, қағидаларымен, нормаларымен, талаптарымен, сондай-ақ белгілі бір міндеттерге қатысты құқықтық міндеттемелермен таныс. 2) Статистикалық жұмыс жағдайларының шарттарына сәйкес іс-әрекетті түзету. Проблеманы, оның себептерін анықтай алады және қарапайым, құрылымдық міндеттерді орындауды аяқтаудың уақытын айқындай алады. Айқын нақтылы қызметте шеңберлерде толық басқарудың астында қойылған нәтижелердің жете алады. 1) Кәсіби даярлау процесінде 1) Стандарт және біртекті тәжірибелік және (немесе) өз бетінше міндеттерді шешу. алған білім. 2) Нұсқаулықта берілген алгоритм 2) Статистика саласындағы бойынша іс-әрекет тәсілін таңдау және нақты құрылымдық түрінің жұмыс жағдайларының шарттарына тармағында жұмыстар сәйкес іс-әрекетті түзету. процестердің негізі және Өзінің белгілі бір қызметінде өндіріс, қарапайым аспаптардың, пайдалануға беру және сапаны басқару жабдықтың процедурасының үшін шектелген басшылықпен нақты білімі. айқындалған саласында міндеттерді орындауға арналған негізгі практикалық және танымдық дағдыларды қолдана алады.

Жеке және кәсіби құзыреттер 4 1) Жеке жауапкершілік. Белгілі бір міндеттерді орындау кезінде өз денсаулығы мен қауіпсіздігі үшін, басқалардың денсаулығы мен қауіпсіздігі үшін жауапкершілік ала алады. 2) Тікелей бақылаудың және басқарудың астында тапсырмалар орындаулары қажеттіліктері түсінуі. 3) Тапсырмамен қойылған нәтиже табыстың артына жауапкершілік ала алу және түсінуі.

1) Тікелей басқарумен және (немесе) өз бетінше үйреншіктік және бірөңкей міндеттемелер мен таңырлық дағдырларды шешу. 2) Статистика саласындағы нақты құрылымдық түрінің шеңберінде жұмыс нәтижесі мен сапасын бағалай алатын және олар үшін өзіне жауапкершілік алатын жағдайда. 3) Өз денсаулығына және басқалардың қауіпсіздігіне, нақты айқындалған міндеттер шеңберінде қоршаған ортаны қорғауға жауапкершілік алатын жағдайда. 1) Статистика саласында 1) Стандарт және біртекті практикалық 1) Белгіленген нәтижелерге өз нақты түрінің тармағында міндеттерді шешу, өз бетінше еңбек бетінше қол жеткізуге қажетті кәсіби даярлау процесінде қызметінің белгілі бір саласында дербес ресурстарды, сондай-ақ өз және өз бетінше алған білім, жоспарлау, оның нәтижелерін орындау міндеттерін орындауға арналған практикаға бағытталған және бағалау контекстінде практикалық уақытты бағалай және айқы алу кәсіби білім. және танымдық дағдылардың базалық жауапкершілік. 2) Аспаптар мен жиынтығына ие болу білім. 2) Белгіленген міндеттердің негізінде жабдықтарды пайдаланудың, Жұмысты жоспарлармен салыстыра қызметті жоспарлауды қамтитын оларға техникалық алады, жоспарланған нәтижелерге қол орындаушылық қызметтің түсінуі. қызмет көрсетудің, орнын жеткізуді және алынған нәтиженің сапа Нормадан жағдайда ауытқу кәсіби ауыстырудың, сақтаудың нормаларына сәйкестігін қамтамасыз қызмет процестер жақсарту үшін және жинаудың негізгі ете алады. идеялар ұсынып жатыр. қағидаттарымен таныс. 2) Білім мен практикалық тәжірибе Басқарумен еңбектік қатынастар 3) Пайдаланылатын негізі ма- негізінде белгілі іс-әрекет тәсілдерін қолдайды және оған есеп беру осы териалдармен, атап айтқанда таңдау және алынған нәтижелерді ескере ілігіп жатыр. өңдеу кезіндегі пайдалану, отырып, қызметті түзету. Өз денсаулығы мен қауіпсіздігіне, жүріс-тұрыс ережелерімен Қарапайым өндірістік жағдайларында басқалардың денсаулығы мен және мінездемелермен өзін-өзі бағалау, өзін-өзі аңықтау, өзінқауіпсіздігіне және қоршаған ортаны таныс. өзі ұйымдастыру және әсерлердің түзеуі қорғауға жауапкершілік ала алатын Еңбектің жоспарлауды және қатысты дағдыларды көрсетеді. жағдайда. ұйымдастыруды, заттың Өз бетінше өлшемдер әдістер, бағалау өрнектеулері технологиялапринциптер, еңбек заты және құралдар, рын біледі. қойылған міндеті орындау әдістер Сапаға бақылау жүргізу аңықтайды. рәсімдерін және құжаттама жүргізу рәсімдерін біледі.

(Соңы 16-бетте).


16

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

(Соңы. Басы 15-бетте). 4

5

6

7

8

1) Кәсіби білім процесінде және өз бетінше алған практикалық тәжірибесі негізінде қызметті жүзеге асыруға арналған білім. Статистикалық өндірісінің кең контекстінде пайдаланылатын негізгі жабдық, материалдар, оларды қолдануды үйлестіруді қоса алғанда, құрал-саймандар мен жабдықты пайдалану, техникалық қызмет көрсету, орнын ауыстыру және сақтау қағидаттарын біледі. Процедуралар, сапа, құжаттама және есепке алу процестер, бақылау жұмысшылар бойынша білімдердің кең спектрмен ие болып жатыр. Қатынастардың әдептер және психологиялары кәсіби есептердің, норманың қойылулар және шешімдер тұрғылар, қағидалар және әдістері біліп жатыр, еңбектің, заң шығарушы норманың себептер және ынталандырулары әдістері.

1) Кәсіби (практикалық және теориялық) білім мен практикалық тәжірибе (немесе кәсіби саладағы практикалық және теориялық білім диапазонының кеңдігі). Кәсіби қызметінің шеңберлерінде нәтижелерді стратегиялық жоспарлау, адамгершілік қорлармен басқару, басқару шешімдердің қабылданулар әдістерге кәсіби жағдайлар жүйілік талдау және жобалау әдістемелік жан-жақты білімге ие. 2) Кәсіби міндеттерді шешу үшін қажетті ақпаратты өз бетінше іздеу. Жұмыс процестерге өзгертулерді жоспарлауды, негізгі процестерді есепке алып есептердің қатары анықтайды.

1) Арнайы (практикалық және (теориялық) білім (оның ішінде инновациялық) мен практикалық тәжірибенің синтезін талап ететін қызмет. Жобалау талдайды және биік екіұштылықта кәсіби жағдайларда шешімдердің қабылдануы бағалап жатыр. Көзқарастар коммуникацияларды және келісудің әдістері анықтап жатыр. Кәсіби қызметте нақтылы облыста еңбектік қызмет орындау үшін тиісті технологиялық, заттық және адамгершілік қорлардың табиғатты, қолданылғыштықты және қаржы зардаптарды түсініп жатыр. Қызметтің осы түріне тән тәуекелді түсінеді, оларды қалай бақылауды және қалай мейлінше азайтуды түсінеді.

1) Кәсіби немесе ғылыми білімді (оның ішінде инновациялық) және белгілі салада және/немесе сала торабындағы тәжірибені синтездеу. Орындауға тар мамандандырған кәсіби қызметтер тиісті технологиялық, заттық және адамгершілік қорлардың табиғатты, қолданылғыштықты және қаржы зардаптарды түсінеді. Кәсіби ақпараттарды бағалау және іріктеу, белгілі бір салада қолданбалы сипаттағы жаңа білімді қалыптастыру. Қалай өлшеуді, қалай мейлінше азайтуды және тәуекелді қалай басқаруды түсінеді. 1) Ғылым және кәсіби қызмет саласында ең озық деңгейдегі білім. Кәсіби қызметінде ғылым рубежі бойынша аталған саланың ең озық межесіндегі жаңа күрделі идеяларды өлшемді талдау, бағалау және синтездеу үшін арнайы білімді пайдалану. 2) Қызметтің дамуына қажет ақпараттарды бағалау және іріктеу. Инновациялық-кәсі би қызмет саласындағы әдістемелік білім. Әлеуметтік және экономикалық жағдай жүйелермен қызметтер және өзара әрекеттесулер, пішіндеу және басқару кооперативтік жүйелердің құрастырулар табиғатты түсініп жатыр.

1) Жұмыс жағдайын және оның ықтимал өзгерістерін дербес талдауды талап ететін әртүрлі практикалық міндеттерді шешу. Статистика саласында жұмыстарды жоспарлауда, орындауда және жұмыс процестері мен жұмыс нәтижелерін бағалауда практикалық және танымдық дағдылардың кең қатарын қолдана алады. 2) Қызметтерді жүзеге асырудың технологиялық жолдарын таңдау. Жұмыс барысын жоспармен салыстыра және жұмыс нәтижелерінің сапа нормаларына сәйкестігін бақылай алады, жұмыс процесінің шеңберінде балама әрекеттерді және/немесе жұмыс бөлімшесінің ішінде өзара әрекеттесулерді қарай алады, кәсібиін жоғарылату дәлелдеп жатыр. 3) Ағымдағы және қорытынды бақылау және түзету. Белгілі қызметтің әртүрлі жұмыс фазаларын айқындау, мониторинг процесі, сапаны анықтау және бағалау бойынша көзделетін нәтижелерге қол жеткізуге, талап етілетін ресурстарды табуға және толық жұмыс процесінің жұмыстарын орындау үшін қажетті уақытты есептеуге қабілетті. Білімдер беруді қолдануға негізделген стандартты рәсімдерден ауытқу кезінде пайда болатын проблемаларды шешуге қабілетті.

1) Әртүрлі шешу тәсілдерін болжайтын практикалық міндеттерді шешу және таңдау. Жалпы өндірістік бөлімшенің жұмысын жоспарлауда, супер виза қоюда бағалауда практикалық және танымдық дағдылардың кең қатарын қолдана алады. Жұмыстарға стратегиялық жоспарлауда, бағада жаттығу және таңырлық дағдылар қолданып жатыр, командалық жұмыстарына контекст қызметтері олардың іске асыруының, бақылауының және түзеуінің шарттардың шешімдердің және жасаудың жағдайдың, өздігінен талдаудың, қабылданудың талдауға. Құжаттап жатыр және кәсіби қызметте шеңберлерде есепке алу өткізіп жатыр. 2) Шығармашылық тәсіл (немесе теориялық және практикалық білімді пайдалана отырып, кәсіби проблемаларды шешудің әртүрлі, оның ішінде балама нұсқаларын өз бетінше әзірлеу және ұсыну біліктігі мен дағдысы). Өңдейді және басқару жоспарлы өндірістік процеске шешімдер әр түрлі талғаұлы варианттары жылжытып жатыр, жұмыс процеске және сапаға бақылауға, бюджеттік шығындарға өткізуге, құжаттаманың және бухгалтерлік есепке алудың жүргізуге. 3) Ағымдағы және қорытынды бақылау, қызметті бағалау және түзету. Мұқият ресурстық жоспарлау, мониторинг процесі, сапаны анықтау және бағалау жолымен болжаған нәтижелерге қол жеткізе алады. Тапсырылған нормадан ауытқыған жағдайда шешім табуға қабілетті; өзгерістерді басқару, проблеманы шешу және балама шешімдерді табу мақсатында объектіде жұмысты қайта ұйымдастыра алады.

1) Шешудің әртүрлі тәсілдерін және таңдауды болжайтын белгілі білім саласына жататын технологиялық немесе әдістемелік сипаттағы проблемаларды шешу. 2) Технологиялық үдерістің компонеттерін әзірлеу, енгізу бақылау, бағалау және түзету. Кешенді техникалық және кәсіби тапсырмалар орындайды немесе жобалар, өзін-өзі басқаруға, ресімдеуге, презентации нәтижелерге, қолдануға биік екіұштылықтарға, мәдениетке әлеуметтік кәсіби жағдайларда шешімдердің жобалаулар және қабылданулары дағдылар және білімдері көрсетіп қазіргі программалық өнім және техникалық құралдарды. 3) Жаңа білімді дамыту және түрлі саладағы әртүрлі білімді кіріктіру рәсімі бойынша ғылыми-зерттеу және инновациялық қызметті жүзеге асыру дағдылары мен білігі, өз ойын жазбаша және ауызша нысанда дұрыс және қисынды ресімдеу, нақты саладағы теориялық білімін іс жүзінде пайдалану. Қолданады көлемді білім, техникалық және заңға сүйенген қағида және кәсіби қызметте басқару әдістердің және қағидалардың қатар.

1) Жаңа тәсілдерді әзірлеуді, әртүрлі әдістерді (оның ішінде инновациялық) пайдалануды талап ететін технологиялық және әдістемелік сипаттағы проблемаларды шешу. 2) Бөлімше немесе ұйымның қызметін түзету. Статистика жүйесін басқару міндеттер орындау үшін ағымдағы зерттеулер және әзірлеулер орындауға қабілетті. 3) Мақсат қоюды ғылыми негіздеу және оларға қол жеткізудің әдіс-тәсілдерін таңдау білігі мен дағдысы. Шарттардың салаларды, ұйымды құрылымдардың жұмыс жасаулар және дамытулары стратегиялары жасауы болжап жатыр және нәтиженің табыстың артына жауапкершілік.

1) Жаңа білім мен жаңа шешімдер алуға жетелейтін жобаларды зерттеу, әзірлеу, іске асыру және бейімдеу. Ілгері зерттеулер орындайды және ілгері қолданып жатыр және нәтижеге бағдарлаған өзара тиімді шешімдер анықтау және қабылдану үшін мамандандырған технологиялар. 2) Синтездеу мен бағалауды қоса алғанда, зерттеулердегі, жаңалықтардағы сыни проблемаларды шешу үшін қажетті және бар білімді немесе кәсіби тәжірибені қайта қарауға және жаңартуға мүмкіндік беретін озық және арнайы дағды мен білім. Көлемді білімдер және дағдылар қолданады, өзара тиімді шешімдер стратегиялық ойлау, логикалық әдістер, инновациялық технологиялар қолдайды. 3) Ауызша немесе жазбаша түрде кәсіби дискуссияларға қатысу, соңдай-ақ халықаралық академиялық басылымдарда зерттеулердің бастапқы нәтижелерін жариялау. Салада шеңберлерде өзара әрекеттесулер үлгілері құрастыруы жүзеге асырып жатыр немесе халықаралық инновациялық стандарттардан басқа салалармен қолданады. 4) Идеялар ойлап табу, инновациялық қызметтiң нәтижелерiн болжау, кәсiби және әлеуметтiк салада кең ауқымды өзгерiстердi жүзеге асыру, күрделi өндiрiстiк және ғылыми процестердi басқару дағдылары. Кәсіби және әлеуметтік салада кең масштабтық өзгерістер жүзеге асырып жатыр және күрделі өндірістік және ғылыми процесстермен басқарып жатыр.

1) Орындаушылық қызмет: алға қойылған мақсаттарды ескере отырып міндеттерді айқындау және қызметті жоспарлау. Міндеттерді өз бетінше аңықтап қабылдайды. Алдын-ала белгіленген критерийлерге сәйкес жұмыс процестерінің рәсімдеріне құжаттама жүргізе және нәтижелерін бағалауға, өндірістік деректерді менеджерлерге ұсынуға және түсіндіруге қабілетті. Деңгейде нақтылы еңбек қызметтің облыстары аңықтайды және талғаұлы әсерден тікелей басқарумен мақұлдап жатыр сияқты жағдайдан сол талап етіп жатыр. 2) Басқалардың іс-әрекетінің нәтижесіне ішінара жауапкершілікті қабылдай отырып, олардың жұмысына басшылық ету және өзінің оқуы және басқалардың оқу үшін жауапкершілік. Жалпы жұмыстар жоспарын негізге ала отырып, шағын топтарға арналған қысқамерзімді жұмыс жоспарларын жасауға қабілетті, басқа қызметкерлерге нұсқау бере және басшылық ете алады және жабдықтар мен материалдарды бөле алады. Меншікті еңбек пен жұмыстың кешірек сатыларымен сияқты басым маңызды жұмыс арасындағы байланысты ескере алады. Басқа жұмысшыларды үйренулердің меншікті біліктіліктердің және ұйымның жоғарылату артына жауапкершілік алады. Өзінің меншікті жұмысының барысы, денсаулығы мен еңбек қауіпсіздігі үшін, гигиена және қоршаған ортаны қорғау шаралары үшін жауапкершілік алуға қабілетті. 1) Нақты технологиялық процесс учаскесінде олардың әрекетінің нәтижесіне жауапкершілікті қабылдай отырып, қызметкерлерді (топты) басқару. Еңбектік қорлар үлестіреді, айқын және нәтижелі нұсқаулықтар береді, жұмыстардың жүрістің артына бақылап. Жұмыстарды жүріс тексереді, сапаға алдын ала игерілген жоспарларға, нормаларға сәйкестікке жоспармен салыстырып, жұмыстардың орындаулары кестелерге және қаржы сметаға. Толық шарада олармен нақтылы есептердің орындауда төңіректегі орталардың қауіпсіздіктің, гигиеналық, қорғаудың техникалардың жұмысшылардың, орындалудың техникалық әзірлеудің, денсаулықтың және қауіпсіздіктің артына жауапкершілік қатқақтарып жатыр. Талғаұлы жоспарлар қолданады және егер нәтижелер алу үшін бұл керек болса, басқа өндірістік бөлімдермен олардың мақұлдап жатыр. 2) Стратегия, саясат және ұйым мақсаты шеңберінде еңбек және оқу қызметі процесін өз бетінше басқару және бақылау, проблемаларды талқылау, қорытындыларды уәждеу және ақпаратты сауатты басқару қабілеті Басқарады және еңбектік қызметтерді процесс тексереді, қорытындылар дәлелдеу. Кәсіби қызметтер процедуралар құжаттап жатыр және алдын ала қойылған белгілермен, нормалармен сәйкестікте нәтижелер бағалап жатыр, серіктестік үшін клиенттің, тапсырма берушінің және мүдделі беттердің құндылығы ықыласты қабылдап. Жоғарғы басқаруға шығыстар мен құндар есепке алумен ықтимал өндірістік ұғындырып ұсынады. 1) Нақты технологиялық процесс учаскесінде немесе бөлімше деңгейінде олардың әрекетінің нәтижесіне жауапкершілікті қабылдай отырып, қызметкерлерді басқару. Команданы басқаруға жеке қызметкерлердің және командалардың міндеттерді орындауларын бақылауға қабілетті. Қызметкерлермен басқарып жатыр және жеке жұмысшылардың және командалардың есептердің орындаудың артында бақылап жатыр. Жеке жұмысшыларды кәсіби дамытумен басқарып жатыр немесе команданы. Қызмет жасайтын жеке қызметкерлердің және командалардың кәсіби дамуын басқаруға қабілетті. 2) Тапсырылған учаскедегі жұмысты басқа учаскелердің қызметімен келісу. Бөлімшенің қызметтік стратегиясын шеңберлерде менеджменттің жаңа формалар енгізу, бөлімшенің қызметшінің қызметпен басқару. 3) Кәсіби қызметте шығармашылыққа, басқаруда бастамашылыққа қабілеттілік, кәсіби білімді дамытуға және кәсіби қызмет нәтижесі үшін жауапкершілік қабылдау. Іскер жоспарлау өткізеді және заттық және адамгершілік қорлар үлестіреді, қажетті кәсіби қызмет басқару және ұйым үшін. Қызметші жоғарылату профессионализмі және біліктілік бойынша шешімдер қабылдап жатыр. Түпкі нәтижеге бағдарлаған жаңа әдістер және тұрғылар меңгереді. 1) Бөлімше немесе ұйым деңгейінде олардың әрекетінің нәтижесіне жауапкершілікті қабылдай отырып қызметкерлерді (топты) басқару. 2) Бөлімше немесе ұйым қызметінің стратегиясын айқындау. Шешімдер қабылдайды және институционалды құрылымдарға бөлімшелерге деңгейде жауапкершілік қатқақтарып жатыр. Салаларындағы ұйымдарды және желілерді басқарудың және дамытудың жаңа әдістерін, тәсілдерін және рәсімдерін әзірлеуге қабілетті. Қызметтен тұжырымдамалардан, стратегиялардан құрастырудан инновациялық тұрғылардан, әдістерден қолданумен мәселені және есептерді анықтап жатыр.

1) Ірі институционалдық құрылым деңгейіне шешім мен жауапкершілікті қабылдай отырып стратегияны айқындау, үдерісті және қызметті (оның инновациялық басқару). Мемлекеттік масштабтың салалар ірі институционалды құрылымдардың жұмыс жасаулар және дамытулар стратегиялары жасауы болжап жатыр. 2) Стратегияны айқындау, күрделi әлеуметтiк, өндiрiстiк, ғылыми процестердi басқару. Сала, ел ауқымында, халықаралық деңгейдегi нәтижеге жауапкершiлiк. Салада ұйымдарға басқару және дамытуға инновациялық тұрғылардың стратегиялық сұрақтардың және әзірлеудің жүйелі түрде шешім жоспарлап жатыр. Салаларға, елдерге масштабта нәтиженің артына жауапкершілік Қатқақтарып жатыр, халықаралық деңгейде. 3) Көптеген өзара байланысты факторлармен байланысты проблемаларды шешудi талап ететiн жаңа контекстерде еңбек және оқу қызметiнде жаңашылдық пен дербестiк, маңызды көшбасшылық қасиеттi көрсету; 4) Жаңа және күрделi идеяларды сыни талдау, бағалау және синтездеу және осы процестер негiзiнде стратегиялық шешiмдер қабылдау. 5) Күрделi ортада стратегиялық шешiмдер қабылдау қабiлетiмен операциялық әрекеттестiк тәжiрибесiн көрсету. 6) Сыни диалог шеңберiнде мәртебесi бойынша тең мамандармен беделдi араласу. Салада, халықаралық масштабта ұйымдарға стратегиялық бағытталғандық туралы шешімдер қабылдау керек. Ұйымның ұзақ мерзімді стратегиялық жоспарлаудың және басқарудың артында жауапкершілік қатқақтарып жатыр, сыртқы экономикалық қызметке бағдарлаған нәтиже табыс үшін шарттардың жасауы.

Статистика саласындағы біліктіліктердің салалық шеңберіне 2-қосымша Бiлiктiлiкке қол жеткiзу көрсеткiшi Біліктілікт Тиісті деңгейдегі біліктілікке қол жеткізу жолдары деңгейі 1 Практикалық тәжірибе және/немесе жұмыс орнында қысқа мерзімді оқыту (ңұсқау) және/немесе бастауыштан кем емес орта білімі болған кезде қысқа мерзімді курстар. 2 Практикалық тәжірибе және/немесе негізгі орта бөлімнен кем емес жалпы орта білімі болған кезде кәсіби даярлау (білім беру мекемесі негізінде қысқа мерзімді курстар немесе корпоративті білім беру) және/немесе ересектерді қайта даярлау. 3 Практикалық тәжірибе және/немесе жалпы орта білім немесе негізі орта білімінің негізінде техникалық және кәсіби білім немесе практикалық тәжірибесіз жалпы орта білім болған кезде кәсіби даярлау (білім беру мекемелерінің негізінде бір жылға дейін кәсіби даярлау бағдарламалары бойынша курстар немесе корпоративті оқыту). 4 Жоғары дәрежелі техникалық және кәсіби білім (қосымша кәсіби дайындық) және практикалық тәжірибе. 5 Техникалық және кәсіби білім (орта буын маманы), ортадан кейінгі білім, практикалық тәжірибе, немесе жоғары білім. 6 Жоғары білім, практикалық тәжірибе. 7 Жоғары білім, практикалық тәжірибе, немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім, практикалық тәжірибе. 8 Жоғары білім, практикалық тәжірибе, немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім, практикалық тәжірибе. Осы біліктілік деңгейінде жоғары білім «Білім туралы» Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі Заңы қабылданғанға дейін алынған жоғары білімді, сондай-ақ осы заңда белгіленген білім деңгейіне сәйкес айқындалған жоғары білімнен кейінгі білімді қамтиды.

Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2014 жылғы 5 ақпандағы Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 9128 болып енгізілді.

«КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі ___________ Т. Дүйсенова 2014 жылғы 26 наурыз

«Хлор-сілтілі өнімдер өндіру аппаратшысы» кәсіби стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Хлор-сілтілі өнімдер өндіру аппаратшысы» кәсіби стандарты біліктілік, құзыреттілік деңгейіне, еңбек мазмұнына, сапасына және шарттарына қойылатын талаптарды айқындайды және: 1) кәсіби қызметтің мазмұнына, еңбек нарығының заманауи талаптарына жауап беретін біліктілік талаптарын жаңартуға қойылатын бірыңғай талаптарды белгілеуге; 2) персоналды басқару саласында кең шеңбердегі міндеттерді шешуге; 3) білім беру стандарттарын, оқу жоспарларын, модульдік оқу бағдарламаларын әзірлеуге, сондайақ тиісті оқу-әдістемелік материалдарды әзірлеуге; 4) мамандардың кәсіби даярлығын бағалауға және біліктілігінің сәйкестігін растауға арналған. 2. Кәсіби стандарттардың негізгі қолданушылары: 1) білім беру ұйымдарының түлектері, қызметкерлері; 2) ұйым басшылары мен қызметкерлері, ұйымдардың персоналды басқару бөлімшелерінің басшылары мен мамандары; 3) білім беру бағдарламаларын әзірлейтін мамандар; 4) мамандардың кәсіби даярлығын бағалау және біліктілігінің сәйкестігін растау саласындағы мамандар болып табылады. 3. Кәсіби стандарттың негізінде қызметтің, лауазымның, біліктілікті арттырудың, қызметкерлерді аттестаттаудың, еңбекті ынталандыру жүйесінің және тағы басқалардың функционалдық модельдеріне арналған ішкі, корпоративтік стандарттар әзірленуі мүмкін. 4. Осы кәсіби стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады: 1) біліктілік – қызметкердің еңбек қызметінің белгілі бір түрі шеңберінде нақты функцияларды сапалы орындауға дайын болуы; 2) біліктілік деңгейі – күрделілік параметрлері, еңбек әрекеттерінің стандартты болмауы, жауапкершілігі және дербестігі бойынша сараланатын қызметкерлердің құзыреттілігіне қойылатын талаптар жиынтығы; 3) еңбек заты – белгілі бір еңбек құралдарының көмегімен өнім жасау мақсатында қызметкердің іс-әрекеті бағытталатын зат; 4) еңбек құралдары –еңбек затын бастапқы күйден өнімге айналдыру үшін қызметкер пайдаланатын құралдар; 5) еңбек қызметінің түрі - еңбек функцияларының тұтас жинағымен және оларды орындау үшін қажетті құзыреттіліктермен қалыптастырылған кәсіптік қызмет саласының құрамдас бөлігі; 6) еңбек функциясы – еңбек үдерісінің бір немесе бірнеше міндетін шешуге бағытталған өзара байланысты іс-қимылдар жиынтығы; 7) кәсіптік қызмет саласы – біріккен ортақ негізі бар (ұқсас немесе жуық мақсат, нысандар, технологиялар, оның ішінде еңбек құралдары) және оларды орындау үшін ұқсас еңбек функциялары мен құзыреттер жинағы бар сала қызметі түрлерінің жиынтығы; 8) кәсіби стандарт – кәсіби қызметтің нақты саласында біліктілік, құзыреттілік деңгейіне, еңбек мазмұнына, сапасына және шарттарына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт; 9) кәсіби стандарт бірлігі – еңбек қызметінің осы түрі үшін тұтас, аяқталған, едәуір дербес және маңызды болып табылатын нақты еңбек функциясының толық сипаттамасынан тұратын кәсіптік стандарттың құрылымдық элементі; 10) кәсіп – арнайы дайындықтың, жұмыс тәжірибесінің нәтижесінде пайда болған арнайы теориялық білім мен практикалық дағдылар кешенін білуді талап ететін еңбек қызметінің түрі; 11) құзыреттілік – еңбек қызметінде білімін, білігі мен тәжірибесін қолдану қабілеті; 12) лауазым – ұйымның ұйымдастырушылық-әкімшілік сатысы жүйесіндегі функционалдық орын; 13) міндет – нақты бір еңбек заттары мен құралдарын пайдалана отырып еңбек функциясын іске асыруға байланысты іс-қимыл жиынтығы; 14) сала – шығарылатын өнімде, өндіріс технологиясында, негізгі қорларда және жұмыскерлердің кәсіптік дағдыларында ортақтық болатын кәсіпорындар мен ұйымдардың жиынтығы; 15) салалық біліктілік шеңбері – салада құпталатын біліктілік деңгейлерінің құрылымданған сипаттамасы; 16) ұлттық біліктілік шеңбері – еңбек нарығында құпталатын біліктілік деңгейлерінің құрылымданған сипаттамасы; 17) функционалдық карта – кәсіптік қызметтің белгілі бір саласы шеңберінде белгілі бір қызмет түрін атқаратын қызметкер орындайтын еңбек функциялары мен міндеттерінің құрылымданған сипаттамасы.

№ 449

Астана қаласы

2007 жылғы 15 мамырдағы Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 138-5-бабының 3-тармағына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса беріп отырған «Хлор сілтілі өнімдерін өндірудегі аппаратшылар» кәсіби стандарты бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Өнеркәсіп комитеті (Б.А. Қасымбеков) заңнамада белгіленген тәртіпте: 1) Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде осы бұйрықтың мемлекеттік тіркелуін; 2) Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде бұқаралық ақпарат құралдарында және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберуді; 3) Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің интернет-ресурсында осы бұйрықтың орналасуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылауды өзіме қалдырамын. 4. Осы бұйрық оның алғаш рет ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрінің міндетін атқарушы А. РАУ.

Ф2

Натрий хлораты, ас тұзы, күкірт қышқылы

2. Кәсіби стандарт паспорты 5. КС паспорты мыналарды айқындайды: 1) экономикалық қызмет түрі: Химия өндірісі. Кәсіптік қызмет саласы: Хлор-сілтілі өнімдер өндіру. 2) кәсіптік қызмет саласының негізгі мақсаты: қышқыл ортада нитрий хлоратын қалпына келтіру әдісімен хлордың қос тотығын өндірудің технологиялық процесін қамтамасыз ету; 3) еңбек қызметінің, кәсіптің түрлері, біліктілік деңгейлері осы кәсіби стандартқа 1-қосымшаның 1-кестесінде келтірілген. 3. Еңбек қызметі (кәсіп) түрлерінің карточкалары 1-параграф «Хлор қос тотығын өндіру аппаратшысы» 6. Еңбек қызметі (кәсіп) түрінің карточкаcында мыналар тұрады: 1) салалық біліктілік шеңбері бойынша біліктілік деңгейі: 5-6; 2) Қазақстан Республикасындағы қызметтердің мемлекеттік жіктеуіші бойынша базалық топ (бұдан әрі – ҚР МЖ 01 – 2005): 8159 «Химиялық және мұнайхимиялық шикізатты қайта өңдеу жөніндегі қондырғылардың өзге топтарға енбеген аппаратшылары, операторлары және машинистері»; 3) лауазымның ықтимал атаулары: Хлордың қос тотығын өндіру аппаратшысы қос тотығын өндіру аппаратшысы; 4) орындалатын қызметтің жалпы сипаттамасы: хлор қос тотығын өндірудің технологиялық процесін жабдықпен, бақылау-өлшеу құралдарымен басқару және өнім сапасын бақылау.

Ф3

Натрий хлораты, ас тұзы, күкірт қышқылы

2-параграф «Бертолет тұзын өндіру аппаратшысы» 7. Еңбек қызметі (кәсіп) түрінің карточкаcында мыналар тұрады: 1) салалық біліктілік шеңбері бойынша біліктілік деңгейі: 4; 2) Қазақстан Республикасындағы қызметтердің мемлекеттік жіктеуіші бойынша базалық топ (бұдан әрі – ҚР МЖ 01 – 2005): 8159 «Химиялық және мұнайхимиялық шикізатты қайта өңдеу жөніндегі қондырғылардың өзге топтарға енбеген аппаратшылары, операторлары және машинистері»; 3) лауазымның ықтимал атаулары: бертолет тұзын өндіру аппаратшысы; 4) орындалатын қызметтің жалпы сипаттамасы: бертолет тұзын өндірудің, хлорланған сілтілерді олардың құрамындағы гипохлорит пен хлордан және айналым реакциясынан «зарарсыздандырудың» технологиялық процесін қамтамасыз ету. 4. КС бірліктерінің тізбесі 8. КС бірліктерінің тізбесі осы КС-қа 3-қосымшаның 1-2-кестелерінде келтірілген және ҚС бірлігінің шифры мен атауын қамтиды. 5. КС бірліктерінің сипаттамасы 9. КС бірліктерінің сипаттамасы осы КС-қа 4-қосымшаның 1-2-кестелерінде келтірілген.

Қалпына келтіру реакторлары, хлор қос тотығын үрлеу аппараты. Скруббер, сіңіру бағаналары, булау аппараттары, хлор қос тотығы ерітіндісін сақтауға арналған ыдыстар

Бақылау –өлшеу аспаптары және құралдар – шығын өлшегіштер, деңгей өлшегіштер, температура және қысым бергіштер

Химияаналитикалық және техникалық аспаптар; Сынамалар іріктеуге және талдауға арналған құралдар

Еңбек функциясының шифры Ф1

1.

Қышқыл ортада натрий хлоратын қалпына келтіру әдісімен хлордың қос тотығын өндірудің технологиялық процесін жүргізу Бертолет тұзын өндірудің технологиялық процесін жүргізу–хлорланған сілтілерді ондағы гипохлорит пен хлордан және айналым реакциясынан «зарарсыздандыру» (кальций хлоратын калий хлоратына аудару)

Хлордың қос тотығын өндіру аппаратшысы

2.

Бертолет тұзын өндіру аппаратшысы

01-2005 Қазақстан Республикасының Қызметтердің мемлекеттік жіктеуішіне сәйкес кәсіп атауы Хлордың қос тотығын өндіру аппаратшысы

Салалық біліктілік шеңберінің біліктілік деңгейі 5-6

БТБА бойынша разряды

Бертолет тұзын өндіру аппаратшысы

5

5

Жүйелік талдау және жобалау әдіснамасы. Технологиялық процесс туралы жазбалар жүргізудің ережелері З 1.3: Сенім білдірілген уча- Шығын коэффи- Қалпына келтірутехнологиялық скеде басқарушылық циенттерін дің, сіңірудің, журналда қызметті есептеуді буландырудың жазбалар жүргізу дамытудағы орындау. технологиялық дербестік және Жобалау және процестерінің басқа учаскелермен шешімдер параметрлері келісілген жұмыс қабылдау және реттеу үшін жауапкершілік. дағдыларын тәсілдері. көрсетеді Қауіпсіздік техникасы ережелері Тәсілдер Натрий З 1.4: натрий Жұмыс қауіпсіздігін таңдауды хлоратының тұз хлораты, қышқыл, сақтауға жауаптылық, және олардың қышқылының, су және электр қызмет процестерін әралуандығын хлор қос энергиясының жоспарлауға талап ететін тотығының шығын міндеттерді физика-химиялық коэффициенттерін және әзірлеуге қасиеттері; физижауаптылық. шеше білу есептеу калық химияның, жабдық жұмысының негіздерін білу Қауіпті химиялық Жабдықтың Стандартты З 1.5: бөлінетін заттармен технологиялық практикалық газ тектес хлор процестерге тапсырмаларды жұмыс кезіндегі қос тотығының қауіпсіздік қондырғы түріндегі ағымдағы сапалы орынтехникасының бағаналарда суға дайындығын дау, қойылған ережелері сіңірілуі анықтаудағы міндеттерді дербестік және жоспарлау, жауаптылық оларды орындау тәсілдерін таңдау дағдылары Қойылған Қызмет З 1.6: хлор қос Жаңа міндетті негізге көрсетілетін тотығының технологияларды, ала отырып, жабдықтың, ерітіндісін технологиялық қызметті жобақылау-өлшеу тұтынушыға айдау процестерді спарлау. құралдарының әзірлеуге және барларын жаңғыртуға Бақылау-өлшеу құрылысы, құралдарының оларды қатысу. көрсеткіштерін пайдалану Процестің қауіпсіз және химиялық ережелері жүргізілуіне, экологиялық талдаулардың талаптардың нәтижелерін жағдайына талдау жауаптылық Қойылған Сынамалар З 1.7: біліктілігі Жұмыс бабындағы міндетті негізге іріктеу ережелері. төменірек жағдайларды өз ала отырып, Шикізат пен аппаратшыларға бетімен талдауды қызметті дайын өнімнің басшылық талап ететін әр стандарттары түрлі жиі кездесетін жоспарлау практикалық қабілеті және техникалық шарттары міндеттерді шешу. Алынған өнімнің Өндірісті З 2.1: өндіріс Аралық және түпкі жүргізудің сапасына талпроцесін өнімдерді алу техникалық, дау жүргізу, бақылау-өлшеу мен тазартудың технологиялық қауіпсіздік құралдарының технологиялық баланстарын техникасының көрсеткіштері процесін іске жасаудың сақталуын, бойынша басқару асыруға, өндіріс негіздері шығарынқалдықтарын дыларды кәдеге жаратуға жауаптылық бақылау Қызмет З 2.2: жабдыққа, Жаңа технологиялар- Қойылған бақылау-өлшеу ды, технологиялық міндетті негізге көрсетілетін жабдықтың, ала отырып, процестерді құралдарына, бақылау-өлшеу бекіту әзірлеуге және бар- қызметті жоспарлау. құралдарының арқаулықтары мен ларын жаңғыртуға Бақылау-өлшеу құрылымы, коммуникацияларға қатысу құралдарының оларды қызмет көрсету Процестің қауіпсіз көрсеткіштерін пайдалану жүргізілуіне, экологиялық талапта- және химиялық ережелері талдаулардың рдыңжағдайына нәтижелерін жауаптылық талдау Сынамалар Жұмыс бабындағы Қойылған З 3.1: шикізат жағдайларды өз міндетті негізге іріктеу ережелері. пен өнім Шикізат пен бетімен талдауды ала отырып, сапасын химияқызметті жодайын өнімнің талап ететін әр аналитикалық анықтауды түрлі жиі кездесетін спарлау қабілеті стандарттары және техникалық ұйымдастыру, практикалық шарттары сынамалар іріктеу міндеттерді шешу. Алынған өнімнің Өндірісті З 3.2: шикізатты Аралық және түпкі сапасына талжүргізудің және дайын өнімді өнімдерді алу техникалық, дау жүргізу, есепке алу мен тазартудың технологиялық қауіпсіздік технологиялық баланстарын техникасының процесін іске жасаудың сақталуын, асыруға, өндіріс негіздері шығарындықалдықтарын ларды бақылау кәдеге жаратуға жауаптылық

Әк сүті, хлор, аммиак, Гипосульфит немесе меласса ерітіндісі, хлорлы калий ерітіндісі

Хлорлау реакторы, араластырғыштар, зарарсыздандыру реакторы, бу ирек түтіктері, сығымдағыштар, тұндырғыштар, сүзгіштер, буландыру аппараттары, кристалдағыштар, мұздатқыш, кептіру аппараттары.

Тапсырысты, жағдайларды талдауды және өзінің іс-әрекеттерін, шешімдер қабылдауды түсіну дағдыларын көрсетеді

Технология және жабдық, қондырғылар, бертолет тұзы өндірісінің технологиялық процесі. Қауіпсіздік техникасының, санитарлықгигиеналық нормативтердің талаптары және экологиялық талаптар

Практикалық міндеттерді шешу, жұмыс жағдайы мен онда болуы мүмкін өзгерістерді өзіндік талдау дағдысы

Бертолет тұзын өндірудің технологиясы. Процестерді реттеудің физикахимиялық негіздері және оларды реттеу ережелері

Ескертпе: БТБА – Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2013 жылғы 3 қыркүйектегі № 426-ө-м бұйрығымен бекітілген 52-шығарылым.

З 1.1: Хлорланған сілтілерді реакторға қабылдау және оларды қыздыру

Технологиялық процесс учаскесі шеңберінде қызметті дербес және жау апкершілікпен ұйымдастыру Сілтілерді реакторға жүктеу процесін және оны қыздыруды айналадағылар үшін қауіпсіз жүргізуге жауаптылық

З 1.2: жүктелетін Процестерді хлорлы калийді қауіпсіз жүргізуге есептеу және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі талаптарды орындауға жауаптылық. Біліктілікті тұрақты арттыру және оқу З 1.3: сілтілерді ауамен үрлеу, мелассаны жүктеу, реакциялық массаны қыздыру және қарқынды ауыстыру, шламды кетіру

Процестерді қауіпсіз жүргізуге және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі талаптарды орындауға жауаптылық.

Технологиялық процеске тартылатын барлық қызметкерлердің қызметін іске асыру, бақылау және түзету үшін жағдай жасау.

Хлорлы калийдің, кальций гипохлоритінің, бертолет тұзының физика-химиялық және технологиялық қасиеттері. Өнеркәсіптік жабдықты қысым астында пайдалану ережелері

З 1.4: зарарсыздандырылған» сілтіні реакторға беру, алмасу реакциясын жүргізу

Процестерді қауіпсіз жүргізуге және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі талаптарды орындауға жауаптылық.

Будың, ауаның, температураның, өтетін реакциялардың, хлорлы калий мен меласса мөлшерінің оңтайлы берілуін бақылау, параметрлерді реттеу және белгілеу

Хлорлы калийдің, кальций гипохлоритінің, бертолет тұзының физика-химиялық және технологиялық қасиеттерін, қысыммен жұмыс істейтін жабдықтың жұмысын білу

З 1.5 бу, ауа берілуін, өтетін реакция температурасын, хлорлы калий және мелесса мөлшерін реттеу

Процестерді қауіпсіз жүргізуге және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі талаптарды орындауға жауаптылық. Біліктілікті тұрақты арттыру және оқу

Реакторларды, тұндырғыштарды қарап тексеру және оларға техникалық қызмет көрсету

Қызмет көрсетілетін жабдықтың, бақылауөлшеу құралдарының құрылысы және жұмыс қа; ғидасы, коммуникациялар мен арқаулық сызбалары; жабдықты іске қосу және тоқтату тәртібі; технологиялық процестің болуы мүмкін бұзылуын, туындау себептері мен оларды жою шараларын білу; барлық жұмыс орындарына қызмет көрсету ережелерін білу

З 2.1: реакторларға, тұндырғыштарға, еріткіштерге және басқа жабдықтарға қызмет көрсету

Процестерді қауіпсіз жүргізуге және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі талаптарды орындауға жауаптылық.

Технологиялық жабдықтағы ақауларды анықтау және жою

Негізгі және қосалқы жабдықтардың, бақылау-өлшеу құралдарының құрылысы және жұмыс қағидасы

З 2.2: жабдық жұмысындағы ақауларды анықтау және жою

Жұмыстағы жағдайларды өзіндік талдауды талап ететін түрлі жиі кездесетін практикалық міндеттерді шешу

Бақылау-өлшеу құралдарының көрсеткіштерін бағалау, талдау және шешімдер қабылдау

Бақылау-өлшеу құралдарының, технологиялық процестің автоматтандырылған жүйелерінің мақсаты, түрлері, қолданылу салалары. Сынамаларды іріктеу әдістері. Шикізат пен дайын өнімге арналған стандарттар мен техникалық шарттар.

З 2.3: бертолет тұзын өндіруге қатысатын аппаратшылар мен басқа қызметкерлерге басшылық

Аралық және түпкі өнімдерді алу мен тазартудың технологиялық процесін іске асыруға, өндіріс қалдықтарын кәдеге жаратуға жауаптылық

Алынған өнімнің сапасына талдау жүргізу, қауіпсіздік техникасының сақталуын, шығарындыларды бақылау

Өндірісті жүргізудің техникалық, технологиялық баланстарын құру негіздері

З 3.1: технологиялық процесс барысын, сілтілерде гипохлорит пен ерімейтін тұнбалардың болмауын, бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштері және химиялық талдау нәтижелері бойынша алмасу реакциясының ұзақтығын бақылау

Технологиялық процесс учаскесі шеңберінде қызметті дербес және жауапкершілікпен ұйымдастыру Сілтілерді реакторға жүктеу процесін және оны қыздыруды айналадағылар үшін қауіпсіз жүргізуге жауаптылық.

Тапсырысты, жағдайларды талдауды және өзінің іс-әрекеттерін, шешімдер қабылдауды түсіну дағдыларын көрсетеді

Технология және жабдық, қондырғылар, бертолет тұзын өндірудің технологиялық процесі. Қауіпсіздік техникасының, санитарлықгигиеналық нормативтердің талаптары және экологиялық талаптар

З 3.2: шикізатты және дайын өнімді есепке алу

Процестерді қауіпсіз жүргізуге және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі талаптарды орындауға жауаптылық. Біліктілікті тұрақты арттыру және оқу

Практикалық міндеттерді шешу, жұмыс бабындағы жағдайды және онда болуы мүмкін өзгерістерді өздігінен шеше білу дағдысы

Бертолет тұзын өндірудің технологиясы. Процестерді реттеудің физикахимиялық негіздері және оларды реттеу ережелері.

«Хлор-сілтілі өнімдер өндіру аппаратшысы» кәсіби стандартына 2-қосымша 1-кесте Кәсіп бойынша болуы мүмкін жұмыс орындары Еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар

Кәсіп бойынша болуы мүмкін жұмыс орындары Еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар Кәсіп бойынша болуы мүмкін жұмыс орындары (кәсіпорындар, ұйымдар) Зиянды және қауіпті еңбек шарттары Жұмысқа жіберудің ерекше шарттары

2-кесте

Ф2

Хлор-сілтілі өнімдер өндіру бойынша кәсіпорындар мен зауыттардың жабдықталған және аттестатталған жұмыс орындары

Ауаның төмен не жоғары температурасы, зиянды заттардың немесе газдардың барынша рұқсат етілетін шоғырлануының ықтимал артуы

Бақылауөлшеу құралдары мен хлор, ауа берілуін реттеуге арналған құралдар, Әк сүті, хлор, темперааммиак, тура және гипосульфит қысым немесе бергіштер, меласса деңгей ерітіндісі, өлшегішхлорлы калий тер, негізгі ерітіндісі жабдық

ҚР Еңбек Кодексі (17.01.2014 ж. жағдай бойынша өзгерістер мен толықтырулармен) Қазақстан Республикасының «Қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркәсіптік қауіпсіздік туралы» 2002 жылғы 3 сәуірдегі № 314 Заңы Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы ҚР кодексі (04.07.2013 ж. өзгерістер мен толықтырулармен) Салалық біліктілік Кәсіби білім және оқыту деңгейі Талап етілетін жұмыс шеңберінің тәжірибесі деңгейі 4 ҚР Еңбек Кодексі (17.01.2014 ж. жағдай бойынша өзгерістер мен 1 жыл толықтырулармен) Қазақстан Республикасының «Қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркәсіптік қауіпсіздік туралы» 2002 жылғы 3 сәуірдегі № 314 Заңы Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы ҚР кодексі (04.07.2013 ж. өзгерістер мен толықтырулармен)

«Хлор-сілтілі өнімдер өндіру аппаратшысы» кәсіби стандартына 3-қосымша 1-кесте «Хлордың қос тотығын өндіру аппаратшысы» кәсібінің кәсіби стандарты бірліктерінің тізбесі Еңбек функциясының шифры

Еңбек функциясының атауы (кәсіби стандарт бірлігінің) атауы

Ф1

Хлордың қос тотығын өндірудің технологиялық процесін жүргізу

Ф2

Хлордың қос тотығын өндірудің технологиялық параметрлерін жабдықпен және бақылау-өлшеу құралдарымен басқару Хлордың қос тотығының сапасын бақылау

Кәсіби стандарт бірліктерінің тізбесі

2-кесте

Еңбек Еңбек функциясының атауы функция- (кәсіби стандарт бірлігінің) сының атауы шифры Ф1 Ф2

Бертолет тұзын өндірудің технологиялық процесін жүргізу

Ф3

Бертолет тұзын өндірудің технологиялық параметрлерін жабдықпен және бақылау-өлшеу құралдарымен басқару Бертолет тұзының сапасын бақылау

«Хлор-сілтілі өнімдер өндіру аппаратшысы» кәсіби стандартына 4-қосымша 1-кесте «Хлордың қос тотығын өндіру аппаратшысы» кәсібінің кәсіби стандарт бірліктерінің сипаттамасы Еңбек функциясының шифры

Еңбек заттары

Еңбек құралдары

Міндеттер (еңбек әрекеттері)

Тұлғалық және кәсіби Білік және дағды Білім құзыреттер

Технологиялық журналды ресімдеу

Білік және дағды Білім

5

Кәсіп бойынша Хлор-сілтілі өнімдер өндіру бойынша кәсіпорындар мен зауыттардың жабдықталған және болуы мүмкін аттестатталған жұмыс орындары жұмыс орындары (кәсіпорындар, ұйымдар) Зиянды және қауіпті Ауаның төмен не жоғары температурасы, зиянды заттардың немесе газдардың барынеңбек шарттары ша рұқсат етілетін шоғырлануының ықтимал артуы Жұмысқа жіберудің ҚР Еңбек Кодексі (17.01.2014 ж. жағдай бойынша өзгерістер мен толықтырулармен) ерекше шарттары Қазақстан Республикасының «Қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркәсіптік қауіпсіздік туралы» 2002 жылғы 3 сәуірдегі № 314 Заңы Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы ҚР кодексі (04.07.2013 ж. өзгерістер мен толықтырулармен) Салалық біліктілік Кәсіби білім және оқыту деңгейі Талап етілетін шеңберінің жұмыс тәжірибесі деңгейі 4 ҚР Еңбек Кодексі (17.01.2014 ж. жағдай бойынша өзгерістер мен 1 жыл толықтырулармен) Қазақстан Республикасының «Қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркәсіптік қауіпсіздік туралы» 2002 жылғы 3 сәуірдегі № 314 Заңы Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы ҚР кодексі (04.07.2013 ж. өзгерістер мен толықтырулармен)

Хлор қос тотығы өндірісін жүргізудің технологиялық процесі. Технологиялық қоспалар, баланстар жасаудың, әдістемесі

Еңбек Міндеттер (еңбек Тұлғалық және құралдары әрекеттері) кәсіби құзыреттер

Еңбек қызметінің (кәсіптің) біліктілік деңгейлері бойынша түрлері Еңбек нарығы үрдістері ескерілген кәсіп атауы

Тапсырысты, жағдайларды талдауды және өзінің іс-әрекеттерін, шешімдер қабылдауды түсіну дағдыларын көрсетеді

Еңбек заттары

«Хлор-сілтілі өнімдер өндірудің аппаратшысы» кәсіби стандартына 1-қосымша Еңбек қызметі түрінің атауы

Технологиялық процесс учаскесі шеңберінде қызметті өздігінен және жауапкершілікпен ұйымдастыру. Құрамбірліктердің берілген қатынасымен бастапқы қоспаларды құрастыруға жауаптылық және олардың сапалы сипаттамалары З 1.2: натрий Сипаттамалар мен хлоратын технологиялық буландыру параметрлерді аппаратында әділ және дәл вакуум астында сипаттаудағы бастапқы қалпына дербестік және келтіру жауапкершілік

2-кесте

7. Кәсіби стандартты әзірлеушілер, келісу парағы, сараптама және тіркеу 12. Кәсіби стандартты әзірлеуші Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі болып табылады. 13. Кәсіби стандарттың келісу парағы осы кәсіби стандартқа 5-қосымшада көрсетілген.

Р/с №

З 1.1: шикізатты қабылдау бактарына қабылдау және оны құрамбірліктердің берілген қатынастарын сақтай отырып реакторға беру

«Бертолет тұзын өндіру аппаратшысы» кәсібінің кәсіби стандарт бірліктерінің сипаттамасы

6. Осы кәсіби стандарт негізінде берілетін сертификаттар түрлері 10. Мамандардың кәсіби даярлығын бағалау және біліктілігінің сәйкестігін растау саласындағы ұйымдар осы кәсіби стандарт негізінде сертификаттар береді. 11. Осы кәсіби стандарт негізінде берілетін сертификат түрлері сертификат алу үшін игерілуі қажет кәсіби стандарт бірліктерінің тізбесіне сәйкес анықталады, бұлар осы кәсіби стандарттың 3- қосымшасының 1-2-кестесінде көзделген.

Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің бұйрығы «Хлор сілтілі өнімдерін өндірудегі аппаратшылар» кәсіби стандартын бекіту туралы

Натрий хлораты, ас тұзы, күкірт қышқылы

Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрінің міндетін атқарушының 2013 жылғы 12 желтоқсандағы № 449 бұйрығымен бекітілген

Ф3

2013 жылғы 27 желтоқсан

Ф1

Ф3

Әк сүті, хлор, аммиак, гипосульфит немесе меласса ерітіндісі, хлорлы калий ерітіндісі. Бертолет тұзы. Хлорлы кальций.

Химияаналитикалық жабдық және аппаратура, сынамалар іріктеу мен талдауға арналған құралдар.

«Хлор-сілтілі өнімдер өндірудің аппаратшысы» кәсіби стандартына 5-қосымша Келісу парағы Ұйымның атауы Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі

Келісілген күні 2013 жылғы 23 желтоқсандағы № 043-1-22/16719

14. Осы кәсіби cтандарт _______________________________________ _______________________________________________ тіркелді. Кәсіби стандарт Кәсіби стандарттар тізіліміне тіркеу №____________ енгізілді. Хат (хаттама) № ___________ Күні ___________ Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2014 жылғы 30 сәуірдегі Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 9380 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің бұйрығы 2014 жылғы 14 қазан

№62

Астана қаласы

«Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитеті» мемлекеттік мекемесінің ережесін бекіту туралы «Нормативтік құқықтық актілер туралы» 1998 жылғы 24 наурыздағы Қазақстан Республикасы Заңының 29-бабы 1-тармағының 6) тармақшасына және «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің кейбір мәселелері» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 19 қыркүйектегі № 995 қаулысына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитеті» мемлекеттік мекемесінің ережесі бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитеті (С.С. Сарсенов): 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде заңнамада белгіленген тәртіппен мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында, оның ішінде Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің интернет-ресурсында ресми жариялануын және мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастырылуын; 3) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде «Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға көшірмесін жіберуді; 4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін бес жұмыс күні ішінде мемлекеттік тіркеу туралы және бұқаралық ақпарат құралдарында жариялауға жіберу туралы мәліметтерді Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Заң департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму вице-министрі А.Қ.Жұмағалиевке жүктелсін. 4. Осы бұйрық оның алғаш рет ресми жарияланғаннан күннен бастап қолданысқа енгізіледі. Министр

Ә.ИСЕКЕШЕВ.

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 14 қазандағы №62 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитеті туралы Ереже 1. Жалпы ережелер 1. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитеті (бұдан әрі - Комитет) Инвестициялар және даму министрлігінің (бұдан әрі – Министрліктің), реттеушілік, іске асырушылық, бақылау функцияларды жүзеге асыратын, сондай-ақ байланыс, ақпараттандыру және ақпарат саласындағы Министрліктің стратегиялық функцияларын орындауға қатысатын ведомствосы болып табылады, байланыс, ақпараттандыру және ақпарат саласындағы басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган болып табылады. 2. Комитет өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасы Президентінің және Үкіметінің актілерін, өзге де нормативтік құқықтық актілерді, сондай-ақ осы Ережені басшылыққа алады. 3. Комитет мемлекеттік мекеменің ұйымдастырушылық-құқықтық нысанындағы заңды тұлға болып табылады, оқшауланған мүлкі, мемлекеттік тілде өз атауы жазылған мөрі мен мөртабандары, белгіленген үлгідегі бланкілері, сондай-ақ заңнамаға сәйкес қазынашылық органдарында есеп шоттары бар. 4. Комитет өз атынан азаматтық-құқықтық қатынастарға түседi. 5. Комитет өз құзыреті шеңберінде белгіленген заңнамалық тәртіпте Төрағаның бұйрығымен рәсімделетін шешімдер қабылдайды. 6. Комитеттің құрылымы мен штат саны Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің келісуі бойынша Министрліктің жауапты хатшысымен бекітіледі. 7. Мекеменің толық атауы – «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитеті» республикалық мемлекеттiк мекемесi. 8. Заңды тұлғаның орналасқан жері: 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8, «Министрліктер үйі» ғимараты, 14 кіреберіс. 9. Осы Ереже Комитеттің құрылтай құжаты болып табылады. 10. Комитеттің қызметін қаржыландыру республикалық бюджеттен жүзеге асырылады. 11. Комитетке өзінің функциясы болып табылатын міндеттерді орындау тұрғысында кәсіпкерлік субъектілерімен шарттық қатынастарға түсуге жол берілмейді. Егер Комитетке Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерімен кірістер әкелетін қызметті жүзеге асыру құқығы берілсе, онда мұндай қызметтен түскен кірістер бюджеттің кірісіне жолданады. 2. Миссия, негiзгi мiндеттер, функциялар, құқықтар мен міндеттемелер 12. Миссия: инфокоммуникациялық кешенді дамыту үшін, байланыс, ақпараттандыру және ақпарат саласында мемлекеттік саясатты қалыптастыру және тиімді өткізу 13. Міндеті: байланыс, пошта саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру, байланыс, пошта саласындағы қызметтерді ұсынатын немесе оларды пайдаланатын адамдардың қызметін мемлекеттік бақылау, үйлестіру және реттеу; Функциялары: 1) байланыс саласындағы ұлттық ресурстарды бөлу және пайдалану; 2) радиожиілік спектрін жоспарлау және тиімді пайдалану; 3) өз құзыреті шеңберінде байланыс қызмет нарығын қолдану үшін жағдай жасауға қатысу; 4) радиобақылауды жүзеге асыру және байланыс саласындағы қызметті жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалардың радиожиілік спектрін пайдалануына және байланыс операторларының байланыс саласында қызметтер көрсетуді жүзеге асыратын субъектілерге қойылатын біліктілік талаптарын және Байланыс қызметтерін көрсету қағидаларын сақтауын тексеруді жүргізу; 5) радиобақылауды, байланыс саласындағы қызметті жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалардың радиожиілік спектрін пайдалануын және байланыс қызметтерін көрсететін лицензиаттардың лицензия талаптарын сақтауын тексеруді жүргізуге қатысты құжаттардың (хаттамалардың, ұйғарымдардың, тексеру тағайындау туралы актілердің) нысандарын әзірлеу және бекіту; 6) азаматтық пайдаланушыларға радиожиілік спектрін пайдалануға рұқсаттарды бөлу, иелікке беру, шақыру сигналын иелікке беруді қоса алғанда, кеме станциясына рұқсаттар беру; 7) арнаулы мақсаттағы телекоммуникация желілерінің объектілерін қоспағанда, байланыс саласындағы қызметті жүзеге асыратын және радиожиілік спектрін пайдаланатын шаруашылық жүргізуші субъектілерін байланыс объектілеріне белгіленген тәртіппен тексеру жүргізу үшін тиісті үлгіде ресімделген техникалық тапсырманы және қызметтік куәлікті көрсету арқылы кіру; 8) пайдалану құқығына рұқсаты болмаған және (немесе) техникалық сипаттамалары белгіленген нормаларға сәйкес келмеген жағдайда радиоэлектрондық құралдар мен жоғары жиілікті құрылғыларды өшіру; 9) адамдардың өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаға немесе тіршілікті қамтамасыз ету жүйелерінің қалыпты жұмыс істеуіне қауіп төндіретін байланыс желілері технологиялық жабдығын пайдалану, еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы қағидаларын бұзу анықталған кезде Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жекелеген байланыс құралдарының немесе байланыс желілерінің жұмысындағы бұзушылықтарды жою туралы ұйғарымдар жіберу; 10) ұлттық ресурстардың және байланыс операторларының тізімдерінн жүргізу; 11) импорттан өзгеше жағдайларда, азаматтық мақсаттағы, оның ішінде басқа тауарлардың құрамына кірістірілген не кіретін радиоэлектрондық құралдар мен жоғары жиілікті құрылғыларды Қазақстан Республикасының аумағына әкелуге қорытындылар беру; 12) бөлінетін жиілік жолақтарын, радиожиіліктерді (радиожиілік арналарын) техникалық сараптау жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру; 13) радиоәуесқойлық қызметтердің радиоэлектрондық құралдары мен жоғары жиілікті құрылғыларын қоса алғанда, радиожиілік спектрін пайдалануға, Қазақстан Республикасының аумағында азаматтық мақсаттағы радиоэлектрондық құралдар мен жоғары жиілікті құрылғыларды іске қосуға рұқсаттар беру; 14) радиоэлектрондық құралдар мен жоғары жиілікті құрылғылар белгіленген стандарттар мен техникалық нормаларға сәйкес келмеген, азаматтардың қауіпсіздігіне, қоршаған ортаға қауіп төндірген жағдайда, сондай-ақ аса маңызды жұмыстар мен іс-шараларды орындаған кезде оларды пайдалануды Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес тоқтата тұру; 15) жиіліктер белдеулерін, радиожиіліктерді (радиожиілік арналарын) иелікке беруді жүзеге асыру; 16) нөмірлеудің бөлінген және резервтік ресурстарының тізілімін жүргізу; 17) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тізбе бойынша мемлекеттік органдардың байланысын басқару орталықтарымен және төтенше жағдайлар саласындағы уәкілетті мемлекеттік органдармен, сондай-ақ қарамағында телекоммуникациялар желілері бар уәкілетті мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылда Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әлеуметтік, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар кезінде, төтенше жағдайды енгізген кезде байланыс желілерін басқару жөнінде шешім дайындау; 18) радиоэлектрондық құралдарға, оның ішінде халықаралық ұйымдар мен шет мемлекеттердің халықаралық шарттарға сәйкес жұмыс істейтін радиоэлектрондық құралдарына радиобөгеуілдерді жою жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру; 19) азаматтық мақсаттағы иелікке берілген радиожиiлiктер белдеулерiнің электрондық дерекқорын жүргізу; 20) Қазақстан Республикасындағы электромагниттік жағдайды көрсететін радиожиілік спектрінің республикалық дерекқорын жүргізу; 21) Қазақстан Республикасы заңдарының, Қазақстан Республикасының Президенті жарлықтарының және Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулыларының талаптарын сақтау тұрғысына байланыс саласындағы бақылауды жүзеге асыру; 22) Уәкілетті орган Ұлттық пошта операторының пошта байланысы қызметтерін жүзеге асыруы кезінде оның Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасын сақтауын бақылауды жүзеге асыруға қатысу; 23) почта байланысы қызметтерін көрсету жөніндегі Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтауын бақылауды жүзеге асыру; 24) Қазақстан Республикасының лицензиялау туралы заңнамасына сәйкес лицензиялануға тиіс қызметтің жекелеген түрлерін лицензиялауды жүзеге асыру; 25) Байланыс саласында техникалық регламенттерді әзірлеу; 26) почта төлемі белгілерінің мемлекеттік коллекциясын қалыптастыру; 27) Ұлттық почта операторының ұсынысы бойынша Қазақстан Республикасының аумағында почта байланысының өндірістік объектілеріне почталық индекстер беруді жүзеге асыру; 28) «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау және қадағалау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес міндетті ведомстволық есептіліктің, тексеру парақтарының нысандарын, тәуекел дәрежесін бағалау критерийлерін, жартыжылдық тексеру жоспарларын әзірлеуді жүзеге асыру. 14. Міндеттері: ақпараттандыру және «электрондық үкімет» саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру және қызметті мемлекеттік реттеу; Функциялары: ақпараттандыру саласындағы стандарттау және сәйкестікті растау жөніндегі жұмыстарға қатысу; 2) ақпараттандыру саласындағы инвестициялық жобалардың әзірленуін ұйымдастыру, ақпараттандыру саласын дамытудың және жетілдіруінің негізгі бағыттары мен басымдылықтарын жүзеге асыру, оның қолдану сапасын, қол жетімділігін және тұрақтылығын арттыру; 3) инвестициялар тарту жүйесін және ақпараттандыру саласындағы инвестициялық жобаларды әзірлеу мен іске асыруды ынталандыру тетіктерін жетілдіруді жүзеге асыру; 4) Қазақстан Республикасының ақпараттық жүйелерін және электрондық ақпараттық ресурстарды тіркеуді жүзеге асыру; 5) бюджет қаражаты есебінен жасалатын және (немесе) сатып алынатын мемлекеттік ақпараттық жүйелердің, аппараттық-бағдарламалық кешеннің техникалық құжаттама (техникалық тапсырма, техникалық-экономикалық негіздеме, техникалық ерекшелік) талаптарына сәйкестігін бақылауды жүзеге асыру; 6) орталық мемлекеттік органдардың және облыстар, республикалық маңызы бар қалалар мен астана әкімдіктерінің, сондай-ақ халыққа қызмет көрсету орталықтарының интернетресурстарының жұмыс істеуін және мемлекеттік қызметтер көрсетудің автоматтандырылуын бақылауды жүзеге асыру; 7) мемлекеттік ақпараттық жүйелермен ықпалдастырылған мемлекеттік ақпараттық және мемлекеттік емес жүйелердің ақпараттық қауіпсіздік талаптары мен стандарттарға сәйкестігін аттестаттау; 8) мемлекеттік ақпараттық жүйелерді пайдалануға (өнеркәсіптік пайдалануға) қабылдау жөніндегі іс-шараларға қатысу; 9) ақпараттық жүйелерді құруға, дамытуға және сүйемелдеуге арналған нормативтік шығындарды әзірлеу және бекіту; 10) бюджет қаражаты есебінен жасалатын және (немесе) сатып алынатын ақпараттық ресурстар мен ақпараттық жүйелердің, оның ішінде оларға енгізілетін өзгерістердің техникалықэкономикалық негіздемесіне, техникалық ерекшелігіне және техникалық тапсырмасына сараптама жүргізу; 11) тіркеу орындарын айқындау, Интернет желісінің қазақстандық сегментінің домендік кеңістігін тіркеу, пайдалану және бөлу тәртібін әзірлеу және бекіту; 12) ақпараттық жүйелерге, бағдарламалық өнімдерге, бағдарламалық кодтарға және нормативтік-техникалық құжаттамаға депозитарий жүргізуді тексеру; 13) электрондық ақпараттық ресурстар мен ақпараттық жүйелердің мемлекеттік тізілімін жүргізуді қамтамасыз ету; 14) Қазақстан Республикасы заңдарының, Қазақстан Республикасының Президенті жарлықтарының және Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулыларының талаптарын сақтау тұрғысына ақпараттандыру саласындағы бақылауды жүзеге асыру; 15) электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы Қазақстан Республикасының заңдарын және Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулыларын сақтау тұрғысынан электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба саласындағы бақылауды жүзеге асыру. 16) ақпараттандыру саласында техникалық регламенттерді әзірлеу. 15. Міндеттері: ақпарат саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асыру және қызметті мемлекеттік реттеу. Функциялары: 1) мерзімді баспасөз басылымдарын және ақпараттық агенттіктерді есепке қою; 2) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен республикалық деңгейде мемлекеттік ақпараттық саясатты жүргізу жөніндегі мемлекеттік тапсырысты қалыптастыру, орналастыру; 3) Қазақстан Республикасының аумағында таратылатын шетелдік мерзімді баспасөз басылымдарын есепке алудың бірыңғай тізілімін жүргізу; 4) ақпарат саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасы талаптарының орындалуына бақылауды жүзеге асыру. 16. Міндеттері: табиғи монополиялар саласында және телекоммуникация мен почта байланысының әмбебап қызметтері саласындағы реттелетін нарықтарда мемлекеттік саясатты іске асыру мен мемлекеттік реттеу және бақылау. Функциялары: 1) табиғи монополиялар және телекоммуникация саласында мен почта байланысының әмбебап қызметтері саласында және реттелетін нарықтарда реттеу мен бақылауға қатысу; 2) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес телекоммуникация және почта байланысы қызметтері нарығында басым (монополиялық) жағдайдағы нарық субъектілерінің тауарларына (жұмыстарына, қызметтеріне) бағаларды мемлекеттік реттеуге қатысу; 3) телекоммуникация және почта байланысы саласындағы нарық субъектілерінің (Соңы 17-бетте).


(Соңы. Басы 16-бетте). тауарларға (жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге) және инфрақұрылымға кемсітушіліксіз қол жеткізуін қамтамасыз ету мақсатында тауар нарықтарына талдау жүргізу; 4) телерадио хабарларын тарату саласындағы қызметтер нарықтарында басым жағдайға ие нарық субъектілерінің қызметтеріне бағаларды реттеу; 5) телекоммуникацияның әмбебап қызметтеріне тарифтерді (бағаларды, алым мөлшерлемелерін) бекіту; 6) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен Қазақстан Республикасының уәкілетті мемлекеттік органдарының, әскери басқару, ұлттық қауіпсіздік және ішкі істер органдарының мұқтаждықтары үшін техникалық құралдарды орналастыруға қажетті байланыс желілері мен арналарын, кабелдік кәріздердегі арналар мен алаңдарды беру бағаларын (тарифтерін) реттеуге қатысу; 7) телекоммуникация және почта байланысының әмбебап қызметтері саласындағы табиғи монополиялар салаларында тарифті (бағаларды, алым мөлшерлемелерін) бекіту; 8) телекоммуникация және почта байланысы саласындағы табиғи монополиялар субъектілерінің көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алым мөлшерлемелерін) немесе олардың шекті деңгейін есептеудің кемсітпейтін әдістемелерін әзірлеу, бекіту және қолдану; 9) телекоммуникация және почта байланысы саласындағы табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне арналған тарифтерге (бағаларға, алым мөлшерлемелеріне) уақытша төмендету коэффициентін бекіту тәртібін айқындау; 10) телекоммуникация және почта байланысы саласындағы табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне арналған уақытша өтемдік тарифті бекіту тәртібін айқындау; 11) телекоммуникация желілері мен құралдарының техникалық үйлесімділігін қамтамасыз ететін нормаларды, байланыс қызметтерінің сапа көрсеткіштерін, тарифтеу бірліктері мөлшерлерін бекіту; 12) телекоммуникация және почта байланысы саласындағы табиғи монополиялар субъектілерінің шикізат, материалдар, отын, энергия шығыстарының техникалық және технологиялық нормаларын бекіту; 13) телекоммуникация және почта байланысы саласындағы табиғи монополиялар субъектілері персоналының нормативтік санын бекіту; 14) жарғылық капиталына мемлекет және олармен үлестес тұлғалар қатысатын заңды тұлғалар болып табылатын телекоммуникация және почта байланысы саласындағы табиғи монополиялар субъектілерінің штат кестесін белгіленген тәртіппен келісуді жүзеге асыру; 15) жарғылық капиталына мемлекет және олармен үлестес тұлғалар қатысатын заңды тұлғалар болып табылатын телекоммуникация және почта байланысы саласындағы табиғи монополиялар субъектілерінің әкімшілік персоналының басшы қызметкерлеріне еңбекақы төлеудің шекті деңгейін белгіленген тәртіппен келісуді жүзеге асыру; 16) телекоммуникация және почта байланысы саласындағы табиғи монополиялар субъектілерінің негізгі құралдары құнының өсуіне әкелмейтін ағымдағы және күрделі жөндеу мен басқа да қалпына келтіру-жөндеу жұмыстарына бағытталған шығындардың жылдық сметасын келісуді жүзеге асыру; 17) телекоммуникация және почта байланысы саласындағы реттелетін нарық субъектілерінің баға белгілеуін бақылау; 18) телекоммуникация және почта байланысы саласындағы реттелетін нарық субъектілерінің бағалау мониторингісін жүзеге асыру. 17. Міндеттері: телерадио хабарларын тарату саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру және қызметті мемлекеттік реттеу; Функциялары: 1) телерадио хабарларын тарату мақсаттары үшін жиіліктердің белдеулерін, радиожиіліктерді (радиожиілік арналарын) бөлу бойынша конкурстар ұйымдастыру және өткізу; 2) міндетті теле-, радиоарналардың тізбесін қалыптастыру бойынша конкурстар ұйымдастыру және өткізу; 3) телерадио хабарларын таратудың ұлттық операторы тарататын еркін қолжетімді теле, радиоарналардың тізбесін қалыптастыру бойынша конкурстар ұйымдастыру және өткізу; 4) Қазақстан Республикасының аумағында таралатын шетелдік теле-, радиоарналарды есепке қоюды, қайта есепке қоюды жүзеге асыру; 5) көпарналы хабар таратуда таратылуына байланысты міндетті теле-, радиоарналардың санын айқындау; 6) отандық теле-, радиоарналарды есепке қоюды, қайта есепке қоюды жүзеге асыру; 7) цифрлық эфирлік телерадио хабарларын тарату бөлігінде телерадио хабарларын таратушы ұлттық оператордың қызметін үйлестіру; 8) мемлекеттік техникалық қызметтің жұмысын үйлестіру; 9) Қазақстан Республикасының лицензиялау туралы заңнамасына сәйкес лицензиялануға тиіс қызметтің жекелеген түрлерін лицензиялауды жүзеге асыру; 10) телерадио хабарларын тарату және байланыс саласында қызметтер көрсетуді жүзеге асыратын субъектілерге қойылатын біліктілік талаптарын әзірлеу; 11) телерадио хабарларын тарату сапасының техникалық сипаттамаларының және ұлттық телерадио хабарларын тарату стандарттарының сақталуын бақылауды жүзеге асыру; 12) телерадио хабарларын тарату құралдарына қойылатын техникалық талаптарды сақтау бөлігіндегі Қазақстан Республикасының телерадио хабарларын тарату саласындағы заңнамасының сақталуына бақылауды жүзеге асыру; 13) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес телерадио хабарларын тарату саласындағы Қазақстан Республикасы заңнамасының сақталуына бақылауды жүзеге асыру. 18. Міндеттері: өз құзыреті шеңберінде мемлекеттік қызмет көрсету саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру. Функциялары: 1) халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін ұйымдастыру; 2) халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін және олардың көрсетілетін қызметті берушілермен өзара іс-қимылын үйлестіру; 3) халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін әдіснамалық қамтамасыз етуді жүзеге асыру; 4) Мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығының жұмысын ұйымдастыру және үйлестіру; 5) электрондық түрде көрсетілетін мемлекеттік қызметтер сапасының бағалауын жүргізу бекіту тәртібін айқындау; 6) мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің стандарттын және регламентін әзірлеу. 19. Міндеттері: байланыс, ақпараттандыру салаларындағы және «электрондық үкіметті», ақпаратты қалыптастыру кезінде салааралық үйлестіруді жүзеге асыру. Функциялары: 1) ақпараттық жүйелерді, ақпараттық-коммуникациялық желілерді «электрондық үкімет» инфрақұрылымына ықпалдастыру үшін оларды пайдалануда бірыңғай технологиялық стандарттардың талаптарын орындау және компьютерлік оқиғаларға ден қою жөніндегі қызметті үйлестіруді жүзеге асыру; 2) электрондық құжат пен электрондық цифрлық қолтаңба мәселелері бойынша мемлекеттік органдарға және ұйымдарға практикалық және әдістемелік көмек көрсетуді жүзеге асыру; 3) орталық және жергілікті атқарушы органдардың бұқаралық ақпарат құралдары және телерадио хабарларын тарату мәселелері жөніндегі қызметін үйлестіруге қатысу; 4) ақпаратты алу, көшіру, тарату, бұрмалау, жою немесе оқшаулау жөніндегі заңсыз ісәрекеттерді болдырмауды қоса алғанда, ақпараттық технологияларды қауіпсіз пайдалану мәселелері бойынша ақпараттық жүйелердің, ақпараттық-коммуникациялық желілер мен электрондық ақпараттық ресурстардың меншік иелеріне, иеленушілері мен пайдаланушыларына жәрдем көрсету; 5) Қазақстан Республикасының телерадио хабарларын тарату саласындағы заңнамасының сақталуына бақылауды және мониторингті жүзеге асыру жөніндегі жергілікті атқарушы органдардың қызметін үйлестіру; 6) ұлттық телерадио хабарларын тарату операторының қызметін еркін қолжетімді теле-, радиоарналарын таратуды қаржылай қамтамасыз ету бөлігінде үйлестіруге қатысу (цифрлық эфирлік және спутниктік телерадио хабарларын тарату, сондай-ақ ұқсас телерадио хабарларын тарату арқылы); 7) ақпараттық кеңістіктің қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі қызметті ведомствоаралық үйлестіруді жүзеге асыру. 20. Міндеттері: заңнамада белгіленген құзыреті шеңберінде ақпараттық кеңістіктің қауіпсіздігін қамтамасыз ету; Функциялары: 1) ұлттық қауіпсіздік органдарымен бірлесіп, байланыс операторларының байланыс саласындағы ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселелері жөніндегі қызметін үйлестіруді жүзеге асыру. 21. Комитет осы ережеде Қазақстан Республикасының заңдарында Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де функцияларды жүзеге асырады. 22. Комитеттің құқықтары мен міндеттері: Комитет: 1) өз құзыреті шеңберінде құқықтық актілерді шығару; 2) Министрліктің құрылымдық бөлімшелерінен, мемлекеттік органдардан, ұйымдардан, олардың лауазымды тұлғаларынан белгіленген заңнамалық тәртіпте қажетті ақпарат пен материалдарды сұратуға және алуға; 3) Қазақстан Республикасының заңнамасын жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізуге; 4) Комитеттің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша семинарлар, конференциялар, дөңгелек үстелдер, байқаулар және өзге де іс-шаралар өткізуге; 5) жетекшілік ететін қызмет бағыттары бойынша консультативтік-кеңесші органдар (жұмыс топтарын, комиссиялар, кеңестер) құру жөнінде ұсыныс енгізу; 6) өз құзыретіне қатысты мәселелер бойынша сараптамаларға қатысу үшін тиісті мамандарды тартуға; 7) Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында көзделген өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқығы бар. Комитеттің міндеттемелеріне: 1) Комитетке жүктелген міндеттер мен функцияларды іске асыруды қамтамасыз ету; 2) Қазақстан Республикасы заңнамасын сақтау, жеке және заңды тұлғалардың заңды мүдделерін мен құқықтарын сақтау; 3) Комитеттің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша түсіндірмелер дайындау; 4) Министрліктің құрылымдық бөлімшелері мен мемлекеттік органдарына бұл туралы ресми сауал жолдаған жағдайда өз құзыреті шегінде және заңнама шеңберінде қажетті материалдар мен анықтамаларды ұсыну; 5) Комитеттің теңгеріміндегі мемлекеттік меншіктің сақталуын қамтамасыз ету; 6) қолданыстағы заңнамаға сәйкес бухгалтерлік есепті жүргізу; 7) белгіленген мерзімде бухгалтерлік және қаржы есептерін жасау және Министрлікке ұсыну; 8) Комитетке бөлінген бюджеттік қаражаттарды толық, уақытылы және тиімді пайдалануды қамтамасыз ету; 9) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік сатып алу рәсімдерін жүргізу. 3. Комитеттің қызметін ұйымдастыру 23. Комитетті Қазақстан Республикасының белгіленген заңнамалық тәртібінде лауазымға тағайындалатын және лауазымнан босатылатын Төраға басқарады. 24. Комитет төрағасының белгіленген заңнамалық тәртіппен лауазымға тағайындалатын және лауазымнан босатылатын орынбасарлары болады. 25. Комитеттің төрағасы Министрліктің басшыларына Комитеттің құрылымы және штат кестесі жөнінде ұсыныстар береді. 26. Комитет төрағасы Комитеттің жұмысына жалпы басшылық етуді жүзеге асырады. 27. Комитеттің Төрағасы мынадай мақсаттарды өкілеттіктері: 1) өзінің орынбасарлары мен Комитеттің құрылымдық бөлімшелері басшыларының өкілеттіктерін және міндеттерін айқындайды; 2) өз құзыреті шегінде бұйрықтар шығарады; 3) еңбек қатынастары мәселелері жоғары тұрған мемлекеттік органдар мен лауазымдық тұлғалардың құзыретіне жатқызылған қызметкерлерден басқа, Комитет қызметкерлерін қызметке тағайындайды және қызметтен босатады; 4) еңбек қатынастары мәселелері жоғары тұрған мемлекеттік органдар мен лауазымдық тұлғалардың құзыретіне жатқызылған қызметкерлерден басқа, Комитет қызметкерлерінің іссапар, еңбек демалысын беру, материалдық көмек көрсету, даярлау (қайта даярлау), біліктілігін арттыру, ынталандыру, үстемақылар төлеу және сыйақы беру, сондай-ақ тәртіптік жауапкершілігі мәселелерін шешеді; 5) мемлекеттік органдарда және өзге де ұйымдарда қолданыстағы заңнамаларға сәйкес Комитеттің мүддесін қорғайды; 6) Комитеттің құрылымдық бөлімшелері туралы ережелерін бекітеді; 7) сыбайлас жемқорлық әрекеттерінің туындауына әкеп соғатын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық немесе әрекеттері белгілі болған кезде, ол туралы, Министрліктің басшылығын хабардар етеді; 8) мемлекеттік қызметшілердің қызметтік этика нормаларын Комитеттің қызметкерлерінен сақтауды қамтамасыз ету; 9) Комитетке сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет жасауға бағытталған шаралар қабылдайды және сыбайлас жемқорлыққа қарсы шаралар қабылдау үшін жеке жауаптылықта болады; 10) өз құзыретіне жататын өзге де мәселелер бойынша шешімдер қабылдайды. 28. Комитет төрағасының орынбасары: 1) өз өкілеттіктері шегінде Комитеттің құрылымдық бөлімшелерінің қызметін үйлестіреді; 2) Комитеттің төрағасы жүктеген өзге де функцияларды жүзеге асырады. 4. Комитеттің мүлкі 29. Комитеттің жедел басқару құқығындағы оқшауланған мүлкі бар. Комитет мүлкі оған мемлекет берген мүліктің есебінен, сондай-ақ құны Комитеттің теңгерімінде көрсетілетін өзге де мүліктерден қалыптасады. 30. Комитетке бекітіліп берілген мүлік республикалық меншікке жатады. 31. Комитеттің өзіне бекітілген мүлікті, Қазақстан Республикасы заңдарында өзгеше белгіленбесе, өз бетімен иеліктен шығаруға немесе оған өзге де жолмен билік етуге жол берілмейді. 32. Комитеттің қарамағындағы аймақтық органдардың тізбесі осы ереженің қосымшасында көрсетілген. 5. Комитетті қайта ұйымдастыру және тарату 33. Комитетті қайта ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 14 қазандағы №62 бұйрығына қосымша Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитеті қарамағындағы аумақтық органдардың тiзбесi 1. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Астана қаласы және Ақмола облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі. 2. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Алматы қаласы және Алматы облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі.

17

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

3. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Ақтөбе облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі. 4. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Атырау облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі. 5. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі. 6. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Жамбыл облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі. 7. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Батыс Қазақстан облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі. 8. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Қарағанды облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі. 9. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Қызылорда облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі. 10. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Қостанай облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі. 11. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Маңғыстау облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі. 12. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Павлодар облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі. 13. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі. 14. «Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша байланыс және ақпараттандыру инспекциясы» мемлекеттік мекемесі.

«Астықты экспорттаушыға мемлекеттік астық ресурстарына астықты жеткізу жөніндегі міндеттемелерді астықты экспорттаушылардың сақтауы туралы растаманы беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет регламентіне 3-қосымша Электрондық түрде мемлекеттік қызмет көрсету кестесі

9. Шешім қосымша бетінің деректерін толтырғаннан және Дайын түймесін басқаннан кейін, Есеп Жауапты орындаушыға қол қою үшін түседі. Жауапты орындаушы тіркеуі арқылы кіру қажет. Жауапты орындаушы «Қол қою» қосымша бетінде қабылданған шешімге қол қояды.

1. Порталда авторластыру. Жүйеге кіру үшін қызмет берушінің қызметкері өз деректерін толтырады.

Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2014 жылғы 17 қазандағы Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 9808 болып енгізілді. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің бұйрығы 2014 жылғы 28 наурыз

№4-1/165

Астана қаласы

2. «Түскен өтінім» аяшығында кеңсе өтінімді тіркейді. Өтінім – жаңа өтінімді тіркеу қосымша бетіне басу қажет.

«Астық экспорттаушыға мемлекеттік астық ресурстарына астықты жеткізу жөніндегі міндеттемелерді астық экспорттаушылардың сақтауы туралы растаманы беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметтер регламентін бекіту туралы «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 15 сәуірдегі Заңының 10-бабы 2)-тармақшасына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса берілген «Астық экспорттаушыға мемлекеттік астық ресурстарына астықты жеткізу жөніндегі міндеттемелерді астық экспорттаушылардың сақтауы туралы растаманы беру» мемлекеттік қызмет регламенті бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігінің Егіншілік департаменті (Буць А.А.) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркелуiн және оның ресми жариялануын қамтамасыз етсін. 3. «Ауыл шаруашылығы саласындағы мемлекеттік қызмет регламенттерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2012 жылғы 2 қазандағы № 1-3/490 бұйрығының (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу реестрінде № 8065 болып тіркелген, «Егемен Қазақстан» газетінде 2013 жылдын 28 желтоқсанында № 284 (28223) жарияланған) 1-тармағы 10) тармақшасының күші жойылды деп танылсын. 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік етуші Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы вице-министріне жүктелсін. 5. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнiнен бастап он күнтiзбелiк күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi. Министрдің м.а. Г. ИСАЕВА.

Қол қойылғаннан кейін, қолданушы «Менін рұқсатты құжаттарым» қосымша бетінен көруге және көшіріп алуға болады. Сондай-ақ қол қойылған шешім «РҚ тізімі» қосымша бетінде сақталады

3. Қызмет берушінің кеңсе қызметкері кіріс нөмірін иелендіреді. Өтінімге басады және Өтінім қосымша бетінде түскен өтінімді Өндеуді басады.

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2014 жылғы 28 наурыздағы №4-1/165 бұйрығымен бекітілген «Астық экспорттаушыға мемлекеттік астық ресурстарына астықты жеткізу жөніндегі міндеттемелерді астық экспорттаушылардың сақтауы туралы растаманы беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметтер регламенті

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің нормативтік қаулысы

1. Жалпы ережелер 1. Мемлекеттік көрсетілетін қызметті Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрліктің Агроөнеркәсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитеті (бұдан әрі – көрсетілетін қызметті беруші), оның ішінде «электрондық үкіметтің» www.e.gov.kz веб-порталы арқылы (бұдан әрі – портал) көрсетеді. 2. Мемлекеттік қызметті көрсету нысаны: электрондық (ішінара автоматтандырылған) және (немесе) қағаз түрінде. 3. Мемлекеттік қызметті көрсету нәтижесі – астық экспорттаушылардың мемлекеттік астық ресурстарына астықты жеткізу жөніндегі міндеттемелерді сақтауы туралы растама не мемлекеттік астық ресурстарына жеткізілетін астықтың көлемі сәйкестігі келмеген жағдайда мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту туралы дәлелді жауапты беру болып табылады. 2. Мемлекеттік қызметті көрсету процесінде көрсетілетін қызметті берушінің құрылымдық бөлімшелерінің (қызметкерлердің) іс-әрекет тәртібінің сипаттамасы 4. Мемлекеттік қызметті көрсету бойынша рәсімінің басталуына негіз мемлекеттік көрсетілетін қызметті ұсыну туралы көрсетілетін қызметті алушының өтінішті немесе порталға электрондық сұрау (бұдан әрі - өтініш) болып табылады. 5. Мемлекеттік қызметті көрсету процесінің құрамына кіретін рәсімдер (іс-әрекеттер), оны орындау ұзақтығы: Көрсетілетін қызметті беруші кеңсесінің маманы мемлекеттік көрсетілетін қызметті алушыдан құжаттарды қабылдайды, кіріс хат-хабарлар журналына тіркейді, мелекеттік көрсетілетін қызметті алушыға: 1) құжаттарды қабылдау нөмірі мен күнін; 2) сұратылатын мемлекеттік көрсетілетін қызмет түрін; 3) мемлекеттік көрсетілетін қызметті алу күнін (уақытын) және құжаттарды беру орнын; 4) құжаттарды қабылдаған жауапты адамның тегін, атын, әкесінің атын. Мемлекеттік қызметті көрсету кезендері: 1) көрсетілетін қызметті беруші кеңсесінің маманы мемлекеттік көрсетілетін қызметті алушының құжаттарын қабылдап, тіркеп және көрсетілетін қызметті берушінің басшысына қарар жазу үшін және одан әрі көрсетілетін қызметті берушінің жауапты атқарушысына беру үшін жібереді – 30 минуттан артық емес; 2) көрсетілетін қызметті беруші басшысы құжатты қарастырып және жауапты атқарушыны анықтайды – құжаттарды беру үшін мерзімі – 3 сағаттан артық емес; 3) көрсетілетін қызметті берушінің жауапты атқарушысы мемлекеттік астық ресурстарына жеткізілетін астықтың көлемін Қазақстан Республикасы Үкіметімен белгіленген көлеммен (пайыздық ара қатынаста) сәйкестігін айқындайды, мемлекеттік қызметті көрсетуде растаууы не мемлекеттік астық ресурстарына жеткізілетін астықтың көлемі сәйкестігі келмеген жағдайда мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту туралы дәлелді жауапты дайындайды – 3 жұмыс күні ішінде; 4) қызметті берушінің басшысы мемлекеттік қызметті көрсетуді растауға не бас тарту туралы дәлелді жауапқа қол қояды – 3 сағаттан артық емес; 5) қызметті беруші кеңсесінің маманы мемлекеттік көрсетілетін қызметті алушыға мемлекеттік қызметті көрсетуді растау не бас тарту туралы дәлелді жауапты береді – 30 минуттан артық емес. 6. Мемлекеттік қызметті көрсету бойынша рәсімнің (іс-әрекеттің) нәтижесі: 1) көрсетілген мемлекеттік қызметтің нәтижесі астық экспорттаушыларға мемлекеттік астық ресурстарына астық жеткізу бойынша міндеттемелерін орындау туралы растама не мемлекеттік астық ресурстарына жеткізілетін астықтың көлемі сәйкестігі келмеген жағдайда мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту туралы дәлелді жауапты беру болып табылады; 2) порталға жүгінген кезде көрсетілген мемлекеттік қызметтің нәтижесі – құжаттын дайындығы туралы ескертпе. 3. Мемлекеттік қызметті көрсету процесінде көрсетілетін қызметті берушінің құрылымдық бөлімшелерінің (қызметкерлердің) іс-әрекет тәртібінің сипаттамасы 7. Мемлекеттік қызметті көрсету процесінде мынадай құрылымдық-функционалдық бірліктер (бұдан әрі – ҚФБ): 1) көрсетілетін қызметті беруші кеңсесінің маманы; 2) көрсетілетін қызметті берушінің басшысы; 3) көрсетілетін қызметті берушінің жауапты атқарушысы. 8. Әрбір әкімшілік іс-әрекетті (рәсімді) орындау мерзімін көрсете отырып әрбір ҚФБ-нің әкімшілік іс-әрекеттерінің (рәсімінің) жүйелілігі мен өзара әрекеттестігінің мәтіндік кестелік сипаттамасы осы Регламентке 1-қосымшада келтірілген. 9. Мемлекеттік қызметті көрсету процесінде әкімшілік іс-әрекеттердің қисынды жүйелілігі мен ҚФБ-тің арасындағы өзара байланысты көрсететін сызба осы Регламентке 2-қосымшада келтірілген. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету процессінде халыққа қызмет көрсету орталығымен және (немесе) басқа да көрсетілетін қызметті берушілермен өзара әрекетестік тәртібінің, сондай-ақ ақпараттық жүйелерді қолдану тәртібінің сипаттамасы 10. Мемлекеттік қызметті көрсету кезенде көрсетілетін қызметті алушылардың халыққа қызмет көрсету орталығына және (немесе) басқа да көрсетілетін қызметті берушілерге жүгіну мүмкіндігі көзделмеген. 11. Мемлекеттік көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік көрсетілетін қызметті ЭЦҚ болуы шарты кезінде портал арқылы электрондық нысанда алу мүмкіндігі бар. Мемлекеттік көрсетілетін қызметті алу үшін көрсетілетін қызметті алушы не оның өкілі порталға жүгінген кезде көрсетілетін қызметті алушының ЭЦҚ куәләндырылған электрондық құжат нысанында өтінішті ұсынады. Көрсетілетін қызметті берушінің жауапты атқарушысы мемлекеттік астық ресурстарына жеткізілетін астықтың көлемін Қазақстан Республикасы Үкіметімен белгіленген көлеммен (пайыздық ара қатынаста) сәйкестігін айқындайды, мемлекеттік қызметті көрсетуде растауды не бас тарту туралы дәлелді жауапты дайындайды – 3 жұмыс күні ішінде. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің электрондық түрі процессі осы Регламентке 3-қосымшада кесте түрінде бейнеленген.

14 тамыз 2014 жыл

4. Қызмет берушінің кеңсе қызметкері өтінімге кіріс нөмірін иелендіріп және осы қызметтін бизнес процессіне сәйкес МҰ жауапты қызметкерін тандайды. Бұдан кейін Сақтау түймесін басады.

5. Кеңсе «Түскен өтінім» аяшығында өтінімді тіркейді. Өтінім – жаңа өтінімді тіркеу қосымша бетіне басу қажет.

6. Басқармагың басшысы өтінімнің деректерімен танысу үшін «Мәселенің деректері», «Мәлімет нысандары», «Тіркелген құжаттар», «Өтінім деректері» қосымша беттерін ашады және жауапты орындаушының есебін белгілеу үшін Есебін белгілеу қосымша бетін ашып Жауапты орындаушыны тандайды.

«Астықты экспорттаушыға мемлекеттік астық ресурстарына астықты жеткізу жөніндегі міндеттемелерді астықты экспорттаушылардың сақтауы туралы растаманы беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет регламентіне 1-қосымша 1. Кесте құрылымдық-функционалдық бірліктер іс-әрекетіне сипаттама Негізгі процестің іс-әрекеті (жұмыс барысы ағымы) 1 Іс-әрекет 1 2 3 № (жұмыс барысы ағымы) 2 ҚФБ атауы Көрсетілетін Көрсетілетін Көрсетілетін қызметті қызметті қызметті берушінің жауапты беруші берушінің атқарушысы кеңсесінің басшысы маманы 3 Іс-әрекеттің Құжаттарды Хат-хабармен Қазақстан (процестің қабылдау, танысу, Республикасының рәсімінің тіркеу жауапты Үкіметімен операцияның) атқарушыны белгіленген атауы және айқындау мемлекеттік астық олардың ресурсы көлемімен сипаттамасы жеткізілген астық көлемінің сәйкестігін анықтайды (пайыздық ара қатынаста), растауды дайындайды немесе мемлекеттік қызмет көрсетуден дәлелді нысанды түрде бас тарту дайындайды 4 Аяқталу Қарарды Қарарды Растауды немесе нысаны жазу үшін жазу, мемлекеттік қызмет (деректер, құжаттарды жауапты көрсетуден дәлелді құжат, көрсетілетін атқарушыға нысанды түрде бас ұйымдастыру- қызметті жіберу тарту дайындайды тарату шешімі) берушінің қол қою үшін басшысына көрсетілетін қызметті жолдау берушінің басшысына табыс ету 5 Орындалу 30 минуттан 3 сағаттан 3 жұмыс күні ішінде мерзімі артық емес артық емес

4

5

Көрсетілетін Көрсетілетін қызметті берушінің қызметті басшысы берушінің кеңсе маманы Растауға немесе мемлекеттік қызмет көрсетуден дәлелді нысанды түрде бас тартуға қол қою

Мемлекеттік көрсетілетін қызметті алушыға растауды немесе мемлекеттік қызмет көрсетуден дәлелді нысанды түрде бас тарту беру

Қол қойылған растауды немесе мемлекеттік қызмет көрсетуден дәлелді нысанды түрде бас тарту көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесіне жолдау 3 сағаттан артық емес

Шығыс хатхабарлар журналына белгілеу.

30 минуттан артық емес

7. Есеп Есепті өндеуде Жауапты орындаушыға жүктеледі. Өтінімді өндеу үшін Жауапты орындаушыға тіркеу – ге кіру қажет. Бұл үшін Есепті өндеу – ді ашып есепті басу қажет. Жауапты орындаушы Өтінімді берушінің ұсынылған деректерін қарастырады.

8. Жауапты орындаушы шешім қабылдау үшін Шешім қосыша бетін ашу керек. Редакциялау түймесін басып және шешімнің мәліметің толтыру керек. Бұдан әрі толтырылғаннан кейін Сақтау және Дайын түймесін басу керек. Бұл қызмет жүйесінде «Шешім» Өтінім берушіге беру үшін құжаттын дайындығы туралы ескертпе болып табылады.

Кесте 2. Пайдалану нұсқасы. Балама үдерісі - мемлекеттік қызмет ұсынудан бас тартуға негіздің бар-жоғы. Балама үдерісі (жұмыс ағымы, барысы) немесе кеңеюі Көрсетілетін қызметті беруші Көрсетілетін қызметті беруші кеңсе маманы. басшысы № 1 іс-әрекет № 2 іс-әрекет Құжаттарды қабылдау және Хабарлармен танысу, жауапты тіркеу (30 минуттан аспай). атқарушыны анықтау (3 сағаттан аспай).

№ 5 іс-әрекет Мемлекеттік қызмет алушыға мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дәлелді жауап беру (30 минуттан аспай).

№ 4 іс-әрекет Мемлекеттік қызмет алушыға мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дәлелді жауапқа қол қою (3 сағаттан аспай).

Көрсетілетін қызметті беруші жауапты атқарушысы № 3 іс-әрекет Қазақстан Республикасының Үкіметімен белгіленген мемлекеттік астық ресурсы көлемімен жеткізілген астық көлемінің сәйкестігін анықтайды (пайыздық көрсеткішпен), мемлекеттік қызмет көрсетуден дәлелді нысанды түрде бас тарту дайындайды (3 жұмыс күні ішінде).

«Астық экспорттаушыға мемлекеттік астық ресурстарына астықты жеткізу жөніндегі міндеттемелерді астық экспорттаушылардың сақтауы туралы растаманы беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет регламентіне 2-қосымша Әкімшілік іс-әрекеттің өзара қисынды байланысу жүйелілігін бейнелейтін сызба

№ 3-НҚ

Астана қаласы

«Сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасын бекіту туралы» Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2013 жылғы 16 сәуірдегі № 3-НП нормативтік қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

Шешімнің оң жағдайында Жауапты орындаушы ескертпе текстн толтырады:

Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы Бюджет кодексінің 141-бабының 19) тармақшасына сәйкес Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті қаулы етеді: 1. «Сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасын бекіту туралы» Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2013 жылғы 16 сәуірдегі № 3-НП нормативтік қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8466 тіркелген, «Егемен Қазақстан» газетінде 2013 жылғы 5 маусымда № 141 (28080); 2013 жылғы 19 маусымда № 151 (28090) жарияланған) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: 1) көрсетілген нормативтік қаулымен бекітілген Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетініңСыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасында: 10-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «10. Бақылау жүргізуге тартылатын мемлекеттік органдардың (келісім бойынша), аудиторлық ұйымдардың мамандары және сарапшылар осы Қағиданы басшылыққа алады.»; 17, 18,19, 20, 21, 22-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «17. Есеп комитетінің бақылау іс-шараларының жылдық (тоқсандық) жоспары (бұдан әрі – жылдық жоспар) Есеп комитетінің перспективалық жұмыс жоспарын, бақылау объектілерін қайталауды болдырмау мақсатында мемлекеттік қаржылық бақылау органдарымен өзара ісқимылды ескере отырып, кезекті жылға арналған бақылау іс-шараларын сапалы және тиімді жоспарлау үшін қалаптастырылады. 18. Жылдық жоспарды қалыптастыру үшін жоспарлауға, талдау мен есептілікке жауапты құрылымдық бөлімше (бұдан әрі – жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше) жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың деректері негізінде бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінен (бұдан әрі – ББӘ) бастап, бюджет қаражатын түпкі алушыларға дейінгі бюджет қаражатын пайдаланудың бірізділігін көрсететін деректер базасын 1 қыркүйектен кешіктірмей қалыптастырады. 19. Деректер базасы мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының бұрын бақылау объектілері бойынша соңғы үш жылда және жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың бірінші жартыжылдығында жүргізген бақылау іс-шараларының нәтижелерін көрсете отырып, ағымдағы, күрделі шығындар бойынша орталық аппараттың, ведомствоның, ведомстволық бағынысты ұйымдардың, жергілікті атқарушы органдардың (нысаналы трансферттер) және басқа да бюджет қаражатын алушылардың, салықтық және салықтық емес түсімдердің, негізгі капиталды сатудан түскен түсімдердің бөлінісінде ББӘ, бюджеттік бағдарламалар жөніндегі ақпаратты қамтиды. Сондай-ақ деректер базасында стратегиялық, бағдарламалық құжаттардың (мемлекеттік, салалық бағдарламалардың, мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларының) және инвестициялық жобалардың іске асырылуы көрсетіледі. 20. Жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 1 қыркүйегінен кешіктірмей мемлекеттік қаржылық бақылау органдарымен бірлесіп, деректер базасы негізінде осы Қағидаға 1-қосымшаға сай нысан бойынша бақылау объектілері жөнінде бірыңғай республикалық ақпараттық деректер базасын (бұдан әрі – бірыңғай ақпараттық база) қалыптастырады. 21. Жылдық жоспарды қалыптастыру үшін Есеп комитетінің мүшелері жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 1 қыркүйегінен кешіктірмей ұсынатын бақылау объектілерінің тәуекелдерін бағалауды және мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының бақылау іс-шараларының жоспарларын ескере отырып, бірыңғай ақпараттық базаның деректері және қосымша көздерден алынған деректер негізінде жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 1 қазанынан кешіктірмей жылдық жоспар жобасына өздерінің ұсыныстарын бақылау іс-шарасын жүргізуге өтінім түрінде осы Қағидаға 2-қосымшаға сай нысан бойынша дайындайды. 22. Есеп комитетінің мүшелері өтінімді жасау кезінде бақылау іс-шарасының атауын, бақылау объектілерін және бақылаумен қамтылатын қаражат көлемін, өздерінің бағыттары бойынша бақылаудың үлгілері мен түрлерін, сондай-ақ бақылаушылардың қажетті санын ескере отырып, аудиторлық компанияларды және сарапшыларды тартудың қажеттілігін айқындайды.»; 24, 25-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «24. Жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 15 қарашасына дейін тексеру комиссияларымен және жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 25 қарашасына дейін ҚБК-мен объектілерді және бақылаумен қамтылатын қаражаттың көлемін келісіп,кешенді, бірлескен, қосарлас бақылау жүргізудің мәселелерінхаттама жасай отырып пысықтайды. 25. Жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 1желтоқсанына дейін жылдық жоспардың түпкілікті жобасын ҚБК-ге жәнетексеру комиссияларынажібереді.»; 34-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «34. Осы Қағидаға 2-қосымшада көзделген нысан бойынша өзектендірілген өтінім және өзгерістер мен толықтырулар енгізудің негізділігін растайтын құжаттар (материалдар) қоса берілген Есеп комитеті мүшесінің қызметтік жазбасы негізінде Есеп комитеті Төрағасының шешімі бойынша Есеп комитетінің жылдық жұмыс жоспарына өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізіледі.»; 38, 39-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «38. Бақылау объектісін алдын ала зерделеу барысында жоспарланған бақылауды жүргізуге қажетті ақпарат көздері айқындалып, бақылау объектісіндегі ішкі бақылаудың (аудиттің) қызметі жәнемемлекеттік қаржылық бақылау органдарының бұрынғы тексеру нәтижелері зерделенеді. 39. Бақылау тобы бақылау жүргізу басталғанға дейін кемінде бес жұмыс күні бұрын аяқтай отырып, бақылау объектісінің қызметін алдын ала зерделеуді жылдық жоспарда көзделген мерзімде жүргізеді. Бақылау тобының жетекшісі бақылау тобының қатысушыларымен бірлесіп, бақылау ісшарасына дайындалу мерзімі басталғаннан бастап екі жұмыс күні ішінде: 1) бақылау объектісінің қызметін алдын ала зерделеу үшін осы Қағидаға 4-қосымшада келтірілген мәселелердің базалық тізбесіне сай ақпарат көздерін талдауды жүргізеді; 2) бақылау объектілерін алдын ала зерделеу үшін қолжетімді көздерден ақпарат жинауды және бақылау объектілеріне осы Қағидаға 5-қосымшаға сай нысан бойынша құжаттар мен ақпаратты ұсыну туралы сұрауларды жіберуді жүзеге асырады.»; мынадай мазмұндағы 40-1-тармақпен толықтырылсын: «40-1. Алдын ала зерделеу тікелей бақылау объектілерінде жүргізілген жағдайда, Есеп комитетінің жоспарланған бақылауына сәйкес келетін басқа мемлекеттік қаржылық бақылау органдарыныңбақылау жүргізу мәселелері де бақылаудың мақсаты, мәні, кезеңі, қамтылатын кезеңі бойынша осы Қағиданың 75-тармағының талаптарын сақтай отырып қаралады.»; 42-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «42. Бақылау объектілерінде бақылауды жүзеге асырудың орынсыз екені (елеулі тәуекелдердің болмауын, басқа мемлекеттік қаржылық бақылау органының бақылау жүргізгенін, құқық қорғау органдарының құқық белгілеуші және өзге де бастапқы құжаттарды алып қойғанын және басқаларды) немесе бақылаудың үлгілері мен түрлері бойынша өзгерістер енгізудің қажеттігі анықталған жағдайда, Есеп комитетінің бақылауға жауапты мүшесі бақылаудың үлгісі мен түрін, сондай-ақ бақылау объектілерінің тізбесін өзгертуді негіздей отырып немесе бақылау мерзімін ауыстыру не аталған бақылау іс-шарасын жылдық жоспардан алып тастау туралы қызметтік жазбаны Есеп комитетінің Төрағасына енгізеді. Қызметтік жазбаны қараудың қорытындысы бойынша Есеп комитетінің Төрағасы өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу және (немесе)жылдық жоспардан бақылау іс-шарасын алып тастау туралы шешім қабылдайды.»; 46-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «46. Осы Қағиданың 45-тармағында көрсетілген құжаттарға қол қойылғаннан кейін бақылауды жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімше Бақылау жоспарын, Бақылау бағдарламасын, Жұмыс жоспарларын және Тапсырмаларды ЭҚАБЖ-да бір тіркеу нөмірімен тіркейді. Күнтізбелік жылдың бас кезінен мынадай мәндері көрсетіле отырып тіркеу нөмірлері беріледі: N-ААЗ –алдын ала бақылау жүргізуге тапсырма; N-Ж - жоспар; N-Б - бағдарлама; N-ЖЖ –жұмыс жоспарлары. Бір бақылау іс-шарасына арналған жұмыс жоспарларына ортақ нөмір беріледі; N-П-Т –тапсырма, мұнда N - бақылау іс-шарасының реттік нөмірі, П- тапсырманың реттік нөмірі. Екінші және кейінгі тапсырмаларды бір бақылау іс-шарасы шеңберінде тіркеу сол реттік нөмірмен (N), көрсетілген мәнге дефис арқылы реттік нөмір бере отырып (-1Т, -2-Т және т.б.) жүзеге асырылады. Тіркелген тапсырмаларға өзгерістер мен (немесе) толықтырулар енгізу қажет болған жағдайда жаңа тапсырма қабылданады. Негізгі бақылау объектісінде бақылау жүргізуге тапсырманың нөміріне бөлшек қою арқылы үстеме бақылау жүргізуге берілген тапсырмаға реттік нөмір беріледі (N-1/1-Т, N-2/1-Т және т.б.).»; 48-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «48. Есеп комитетінің бақылау жүргізуге жауапты мүшесі тікелей бақылау объектісінде алдын ала зерделеу жүргізу кезінде және (немесе) тікелей бақылау объектісінде бақылау іс-шарасы басталғанға дейін екі жұмыс күнінен кешіктірмей, бақылау объектісіне бақылау жүргізу немесе алдын ала зерделеу және оларды жүргізуге жәрдем көрсетудің қажеттігі туралы хабарлама жібереді. Хабарлама тиісінше осы Қағидаға 7, 7-1-қосымшаларға сай нысандар бойынша жасалады.»; 50-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «50. Бақылаудың мақсаты жылдық жоспарда көзделген жүргізілетін бақылаудың тақырыбы (бақылау іс-шарасының атауы) мен үлгілеріне сүйене отырып айқындалады.» 63-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «63. Тапсырма бақылау жүргізуге (алдын ала зерделеуге, қайта тексеруге) құқық беретін және қатаң есептілік бланкісіне ресімделетін ресми құжат болып табылады. Тапсырма осы Қағидаға 11, 11-1, 11-2-қосымшаларда келтірілген нысан бойынша ресімделеді.»; 64-тармақ алынып тасталсын; 70, 71-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: (Жалғасы 18-бетте).


18

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 17-бетте). «70. Бақылау объектісінің басшысына немесе соның келісімімен бақылау жүзеге асырылып жатқан лауазымды адамға Тапсырма көрсетілген күннен бастап екінші күннен кешіктірілмей бақылау тобының жетекшісі немесе бақылаушы қол қойған бақылау объектісі басшысының (соның келісімімен бақылау жүзеге асырылып жатқан лауазымды адамның) міндеттерін атқару жөніндегі талап (бұдан әрі – Талап) табыс етіледі. Талапқа бөлшек арқылы тапсырманың нөмірі беріліп, Талаптың табыс етілген күні көрсетіледі. Талаптың бірінші данасы осы Қағидаға 13-қосымшаға сай нысан бойынша бақылау актісінің бланкісінде ресімделіп, бақылау объектісінің басшысына немесе соның келісімімен бақылау жүзеге асырылып жатқан лауазымды адамға қолхатпен табыс етіледі. Оны қабылдамаған жағдайда, бақылау тобының жетекшісі (бақылаушы) Талапты бақылау объектісінің кеңсесі арқылы жібереді. Талаптың А4 форматының парағында жасалған, қабылданғаны туралы белгісі бар екінші данасы бақылаушыда қалады және бақылау актісіне қоса тіркеледі. 71. Бақылау объектісінің лауазымды адамдары бақылау объектісіне кіргізуден бас тартқан жағдайда, бақылаушылар осы Қағидаға 14-қосымшаға сай нысан бойынша бақылау объектісіне кіргізуден бас тарту фактісі бойынша акт жасап, «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 30 қаңтардағы Кодексінің (бұдан әрі – ӘҚтК) 356-бабының негізінде ӘҚтК-де көзделген тәртіппен әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама толтырады. Бақылау тобының жетекшісі Есеп комитетінің бақылауға жауапты мүшесіне аталған факті туралы телефон немесе электрондық байланыс арқылы хабарлайды, ол аталған мәселені шешу жөнінде шаралар қабылдап, бақылау жүргізуге кедергі келтіретін себептер толық жойылғанға дейін бақылау іс-шарасын тоқтата тұру туралы Есеп комитетінің Төрағасына ұсынымхат дайындайды. Бақылау іс-шарасын тоқтата тұру туралы шешім бақылау объектісін бір мезгілде хабардар ете отырып, Есеп комитеті Төрағасының бұйрығы түрінде шығарылады. Бақылау қайта басталған кезде жаңа тапсырма жазылып беріледі.»; мынадай мазмұндағы 75-1-тармақпен толықтырылсын: «75-1. Құқық қорғау органдары бақылау объектісіндегі құжаттарды алып қойғанда, мемлекеттік органдардың, аудиторлық ұйымдардың мамандары және сарапшылар бақылау жүргізуден бас тартқанда, басқа мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының бұрын жүргізген бақылау нәтижелері танылғанда,Есепкомитетінің бақылау жүргізуге жауапты мүшесі немесе Тапсырмаға қол қойған лауазымды адам тіркелген Тапсырманың күшін жоюға келісім берген бақылау тобы жетекшісінің, бақылауды жүргізуге, құқықтық қамтамасыз етуге жауапты бөлімше басшыларының қолы болған жағдайда, оның оң жақ жоғарғы бұрышына қойылатын «Тапсырманың күші жойылды» деген мәтіні бар мөртабанға өзінің қолын қойып, растай отырып Тапсырманың күшін жояды. Тапсырманың артқы бетінде (мөртабанның бедері деңгейінде) оның күшін жоюдың себептері және осындай шешімнің қабылданған күні көрсетіледі.»; 84-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «84. Бақылаушылар бақылау тобының жетекшісіне күн сайын ауызша және апта сайын соңғы жұмыс күнінің алдындағы күні осы Қағидаға 16 және 19-қосымшаларға сай нысандар бойынша жұмыс жоспарларының орындалу барысы туралы есеп ұсынып отырады. Егер бақылау мерзімі күнтізбелік он күннен кем болса, апта сайынғы есеп осы Қағидаға 19-қосымшаға сай нысан бойынша ұсынылады.»; 85-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «85. Бақылау тобының жетекшісі бақылаушылардың жұмысын үйлестіреді, бақылау мәселелерінің толық қамтылуына мониторинг жүргізеді, бақылаудың жекелеген бағыттарын түзетеді, бақылаушылар арасында туындайтын проблемалық мәселелерді шешеді және бақылау жүргізуге жауапты бөлімшенің басшысына және Есеп комитетінің бақылауға жауапты мүшесіне осы Қағидаға 16 және 19-қосымшаларға сай нысандар бойынша апта сайын аптаның соңғы жұмыс күнінің алдындағы күні Бақылаудың жоспары мен бағдарламасының орындалу барысы туралы есепті күнге толтырылған (жасалған)жиынтық есеп ұсынып отырады.»; 89-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «89. Мемлекеттік органдардың, аудиторлық ұйымдардың мамандарын және сарапшыларды тартудың мақсаты бақылаудың арнайы білімдерді талап ететін мәселелері бойынша сапалы бақылауды қамтамасыз ету және бақылаудың нәтижелерін тәуелсіз сараптаманың қорытындыларымен растау болып табылады. Мемлекеттік органдардың мамандарын бақылау іс-шарасына қатысуға жіберу мүмкіндік болмаса не оларды жіберуден бас тартылған болса, Есеп комитетінің мүшесі қажет болған жағдайда сынақтардың, бақылау өлшемдерінің (тексерулердің) нәтижелерін қажетті қорытындыларды алу мақсатында уәкілетті органдар мен ұйымдарға жолдайды. Уәкілетті органдар мен ұйымдардың қорытындыларының нәтижелері Қорытындыға және Жиынтық тізілімге енгізіледі.»; 93-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «93. Егер бақылау объектісінің басшысы Бақылау объектісі басшысының міндеттерін атқару жөніндегі талапта көрсетілген мерзім аяқталған соң да Бюджет кодексінің 146-бабында көзделген міндеттерін орындамаса, бақылаушы – анықталған күні, ал әкімшілік құқық бұзушылықтың жағдаяттарын және жеке тұлғаның жеке басын қосымша анықтау қажет болған жағдайда, ӘҚтКнің 356-бабы негізінде әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманы ӘҚтК-нің 635-бабына сәйкес көрсетілген деректер анықталған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде толтырады, оның жобасы ол ұсынылған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде ӘҚтК-нің 638-бабында белгіленген мерзім шегінде құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшемен келісіледі.»; 103-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «103. Үстеме бақылау жүргізу үшін әрбір бақылау объектісіне бақылау үлгісі көрсетілместен жеке Тапсырма ресімделеді.»; 120-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «120. Есеп комитеті мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының Бақылау жоспары мен бағдарламасының жобаларын Есеп комитетіне жолданған күнінен бастап үш жұмыс күні ішінде келіседі, қажет болған жағдайда, өзінің Бақылау жоспарына, бағдарламасына және Жұмыс жоспарларына түзетулер енгізіп, оларды сапаны бақылауға жауапты құрылымдық бөлімшеге табыс етеді. Есеп комитеті тарапынан жазбаша ескертпелер болмаған жағдайда, мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының Бақылау жоспары мен бағдарламасының жобалары келісілген деп есептеледі.»; 131-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «131. Есеп комитетінің қосарлас бақылаудың қорытындыларын қарау жөніндегі отырысына бақылауға жауапты адамдар, бақылау объектілерінің лауазымды адамдары, сондай-ақ Есеп комитетінің Төрағасы айқындаған өзге де адамдар шақырылады.»; 167-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «167. Есеп комитетінің мүшесі ынтымақтасып отырған елдің мемлекеттік қаржылық бақылау (аудит) органымен ақпарат алмасқаннан кейін бақылау жүргізуге, сыртқы байланыстарды үйлестіруге жауапты құрылымдық бөлімшелермен бірлесіп, бірлескен (қосарлас) бақылауды жүргізу туралы келісімнің (бұдан әрі - Келісім) және бақылау бағдарламасының жобаларын дайындау жөнінде жұмыстар жүргізеді. Қосарлас бақылауды жүргізу кезінде Есеп комитетінің жауапты мүшесі және бақылау тобының жетекшісі Келісімнің, бақылау жоспарының жобаларын қоспағанда, қажет болған жағдайда, осы Қағиданың 3-тарауында белгіленген тәртіпке сәйкес бақылау жоспарының және жұмыс жоспарларының жобаларын дайындайды.»; 172-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «172. Бірлескен бақылау Қазақстан Республикасының аумағында жүргізілген кезде бақылау актісі Есеп комитетінің бланкісінде бақылау объектісі үшін бір данасын ескере отырып, бірлескен бақылауға (аудитке) қатысып отырған шет елдердің мемлекеттік қаржылық бақылау (аудит) органдарының санына тең даналарының саны бойынша ресімделеді. Бақылау актісіне бақылауды жүргізген қызметкерлер қол қойған жәнеБақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктер тізілімінің үлгі нысаны бойынша ресімделген Тізілім қоса беріледі.»; 180, 181-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «180. Бақылау актісі Бақылау бағдарламасы және Жұмыс жоспарлары мәселелерінің тізбесіне қатаң сәйкестікте жасалады. Анықталған бұзушылықтар бақылау актісіндегі жазбалардың анықтығын растайтын құжаттардың түпнұсқаларының деректемелеріне, сондай-ақ ережелері бұзылған нормативтік құқықтық актілердің баптарына, тармақтары мен тармақшаларына қажетті сілтемелер жасала отырып, объективті және дәл сипатталады. Егер бақылау мәселесі бойынша бұзушылықтар мен кемшіліктер анықталмаса, бақылаушы: 1) бақылау актісінде анықталған кемшіліктер мен бұзушылықтардың жоқтығын көрсете отырып, бақылаудың нәтижелерін көрсетеді; 2) актіге қосымшада қысқаша ақпарат келтіреді және бақылаушының бағалауынша (пікірінше) талаптары толық көлемінде сақталған, тексерілген құжаттар мен процестердің тізбесін көрсетеді. 181. Бұзушылықтың әрбір фактісі, сондай-ақ заңнаманың анықталған кемшіліктері мен олқылықтары бұзушылықтың сипаты мен түрін, оның ішінде Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2012 жылғы 30 наурыздағы № 180 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік қаржылық бақылау объектілерінде айқындалған бұзушылықтар сыныптауышында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7621 тіркелген) (бұдан әрі – Бұзушылықтар сыныптауышы) көзделгендерін сипаттай отырып, реттік тәртібімен нөмірленеді және жеке тармақта (1-тармақ, 2-тармақ және тағы басқалар) заңнаманың анықталған кемшіліктері мен олқылықтарытіркеледі.»; 183, 184-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «183. Бақылау актісіне оның ажырамас бөлігі болып табылатын мынадай материалдар: 1) бақылау объектісі басшысының міндеттерін атқару жөніндегі талап; 2) бақылаушылар қол қойған және осы Қағидаға 20-қосымшаға сай нысан бойынша жасалған Бақылаудың нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктердің тізілімі (бұдан әрі – Тізілім); 3) құжаттардың түпнұсқалары немесе тиісті түрде расталған көшірмелері, кестелер, сондайақ қажет болғанда бұзушылық фактілерін көрсететін анықтамалар, фотосуреттер; 4) функционалдық және лауазымдық міндеттеріне сүйене отырып, жол берілген бұзушылықтарға қатысы бар адамдардың жазбаша түсініктемелері; 5) осы Қағидаға 21-қосымшаға сай нысан бойынша толтырылған бақылау өлшемдері (тексеріп қараулар) актілері (толтырылған жағдайда); 6) зерттеулердің (сынақтардың), сараптамалардың қорытындылары, хаттамалардың көшірмелері, бақылау нәтижелеріне байланысты басқа да құжаттар немесе олардың көшірмелері (олар толтырылған жағдайда); 7) мемлекеттік органдар мамандарының, сарапшылардың (тартылған жағдайда) сараптамалық қорытындылары; 8) мемлекеттік қызметтерді алушылардың қанағаттанушылығы тұрғысынан халық арасында сауалнама жүргізу (қажет болғанда); 9) (бақылау барысында қаражат өтелген (қалпына келтірілген) жағдайда) ақы төлеу фактісін растайтын құжаттар (көшірмелері): төлем тапсырмалары (шот-фактуралар, чектер); ведомостар, ордерлер, нарядтар; ақы төлеу фактісін растайтын (түсіндіретін) бақылау объектісінің жазбаша түсініктемелері (шығыс нөмірі мен күні көрсетілген ресми бланкіде); 10) (актінің танысуға және қол қоюға қабылданғаны туралы бақылау объектісінің мөртабаны болмаған жағдайда) бақылау актісінің танысып, қол қоюға жіберілген күнін растайтын құжат (көшірмесі) қоса беріледі. Бақылау актісіне қоса берілетін құжаттардың көшірмелері уәкілетті лауазымды адамдардың қолымен, бақылау объектісінің мөрімен немесе мөртабанымен расталады. Бақылау актісінде оның қосымшаларының реттік нөмірі көрсетіле отырып, оларға сілтеме жасалады. 184. Бақылау актісіне тиісті құжаттармен расталмаған фактілерді енгізуге жол берілмейді.»; 186, 187-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «186. Бақылау объектісінің тауарларға, жұмыстарға немесе көрсетілген қызметтерге ақы төлеуінің негізділігін растайтын құжаттар бақылау объектісінде болмаған жағдайда, сондайақ бақылау объектісінің лауазымды адамдары Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген талаптарды, міндеттерін орындамағанда немесе тиісінше орындамағанда, Есеп комитетінің қызметкерлеріне олардың сұрауы бойынша тиісті жазбаша түсініктемелер береді. 187. Бақылау актісі (осы Қағиданың 152, 172, 192-тармақтарында көрсетілген жағдайларды қоспағанда) екі данада жасалып, оған бақылауды жүзеге асырған Есеп комитетінің қызметкерлері, мемлекеттік органдардың, аудиторлық ұйымдардың мамандары және сарапшылар қол қояды және: 1) бақылау жүргізу мерзімі алты жұмыс күніне дейін қоса алғандағы бақылау іс-шаралары бойынша, оны бақылау объектісінің кіріс хат-хабарларын есепке алу жүйесінде тіркеп не почтамен хабарлай отырып, бақылау объектісінде Тапсырмада көрсетілген бақылаудың аяқталатынкүніне дейін (үстеме бақылауды, бақылау өлшемін (тексеріп қарауды) қоспағанда) бір жұмыс күнінен кешіктірмей; 2) мерзімі алты жұмыс күнінен асатын бақылау жүргізілген жағдайда, осы Қағиданың 187-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген рәсімдерді сақтай отырып, бақылау объектісінде бақылаудың аяқталатын күніне дейін күнтізбелік үш күннен кешіктірмей бақылау объектісінің лауазымды адамына танысып, қол қою үшін табыс етіледі.»; 189, 190-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «189. Бақылаудың нәтижелерімен келіспеген жағдайда, бақылау объектісінің басшылығы бақылау актісіне қарсылықтарының бар екені туралы ескертіп қол қояды. Бақылау актісіне жазбаша қарсылықтар бақылау актісінің танысып, қол қоюға алынған күнінен бастап күнтізбелік он күн ішінде Есеп комитетіне ұсынылады. Бақылаушы бақылау объектісінің бақылау актісіне қол қойылғаннан кейін бірден ұсынған жазбаша қарсылықтарын бақылау актісіне қоса тіркейді. Бақылау актісінің танысып, қол қоюға алынған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң түскен бақылау актісіне қарсылықтар немесе қарсылықсыз қол қойылған бақылау актісіне түскен, сондай-ақ бақылау объектісі лауазымды адамының бас тартуы салдарынан қол қойылмаған бақылау актісіне түскен қарсылықтар қаралмайды. 190. Есеп комитетіне күнтізбелік он күн ішінде келіп түскен бақылау актісіне қарсылықтарды Есеп комитетінің бақылауға жауапты мүшесі бақылаушылармен, бақылауды жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшенің басшысымен, құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшенің қызметкерлерімен, бақылауды жүзеге асыруға тартылған сарапшылармен, мемлекеттік органдардың мамандарымен, аудиторлық ұйымдардың қызметкерлерімен бірге бақылау іс-шарасы бойынша тексеру аяқталғаннан кейінбес жұмыс күні ішінде қарайды, содан кейін бақылау объектісіне қарсылықтың әрбір тармағы бойынша қабылданған және қабылданбаған дәлелдерді көрсете отырып дәлелді жауап береді. Бақылау объектісінің бақылау актісіне ұсынған түсініктемелері оған жауап дайындамастан назарға алынады.»; 193-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «193. Бақылау тобының жетекшісі (бақылаушы) бақылау объектісі актіге қол қойғаннан кейін келесі күннен кешіктірмей Есеп комитетіне мынадай тәсілдердің бірі арқылы: 1) бақылау актісінің (құпия актіні қоспағанда), Тізілімнің, кестелердің және бақылау актісіне басқа да қосымшалардың (болған жағдайда) электрондық нұсқаларынқорғалған байланыс арналары бойынша; 2) қол қойылған бақылау актісін (құпия актіні қоспағанда), Тізілімді, кестелерді, бақылау объектісінің бақылау актісіне қол қойылғаннан кейін бірден ұсынған бақылау объектілерінің қарсылықтарын (болған жағдайда) және бақылау актісіне басқа да қосымшаларды (болған жағдайда) фельдъегерлік байланыс бойынша не хабардар ете отырып, тапсырысты хатпен почта арқылы жолдайды. Бақылау актісінің бір данасы (№ 2 дана) анықталған бұзушылықтарды жою бойынша шаралар қолдану және басқа да іс-әрекеттер жасау үшін бақылау объектісінің басшысында қалдырылады.»; 199, 200, 201-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «199. Жүргізілген бақылау іс-шарасының нәтижелері бойынша Есеп комитетінің оны жүргізуге жауапты мүшесі бақылау тобы жетекшісінің, бақылаушылардың және (немесе) бақылауды жүзеге асыруға тартылған сарапшылардың, мемлекеттік органдар мамандарының және аудиторлық ұйымдар қызметкерлерінің қатысуымен бақылау актілеріне сапаны бақылаудың сараптамалық қорытындысын және бақылау орнына бару арқылы қайта бақылау (қайта тексеру) (болған жағдайда) нәтижелерін алғаннан кейін он жұмыс күні ішінде Қорытындының, бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктердің жиынтық тізілімінің (бұдан әрі – Жиынтық тізілім) және Қаулының (Ұсынымның) жобаларын дайындайды. 200. Қорытындының, Жиынтық тізілімнің және Қаулының (Ұсынымның) жобалары сапаны бақылауға және құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшелерге бір мезгілде жолданады. Құқықтық сараптама үш жұмыс күні ішінде өткізіледі, содан кейін құқықтық сараптаманың қорытындысы сапаны бақылауға жауапты құрылымдық бөлімшеге жолданады. Құқықтық сараптаманың қорытындысы түскен күннен бастап бір жұмыс күні ішінде Қорытындының, Жиынтық тізілімнің және Қаулының (Ұсынымның) жобасы бойынша сапаны бақылау жүргізіледі.

Есеп комитетінің жауапты мүшесі қол қойған Қорытындының жобасы Жиынтық тізіліммен бірге негізгі бақылау объектісіне (бюджеттік бағдарламалар әкімшісіне) танысу және отырысқа дайындалу үшін жолданады. Негізгі бақылау объектісі Есеп комитетінің Қорытынды мен Жиынтық тізілімнің жобаларын жолдаған күнінен бастап үш жұмыс күні ішінде Есеп комитетіне растайтын құжаттарымен бірге негізделген ескертпелерін (болған жағдайда), сондай-ақ бақылау іс-шарасының қорытындысы бойынша Есеп комитетінің отырысындағы өкілінің баяндамасы (сөйлейтін сөзі) тезистерінің жобаларын ұсынады. Ескертпелерді Есеп комитетінің бақылау іс-шарасын жүргізуге жауапты мүшесі бақылауды, сапа бақылауын жүргізуге, құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшелердің басшыларымен бірлесіп (қажет болған жағдайда бақылау объектісінің қатысуымен) оларға жауап дайындамастан екі жұмыс күні ішінде қарайды. Ескертпені қараудың нәтижелері бойынша Есеп комитетінің мүшесі бақылау тобымен бірлесіп Қорытындының, Жиынтық тізілімнің және Қаулының (Ұсынымның) жобаларына өзгерістер енгізуге құқылы. Бұл ретте Жиынтық тізілімге өзгерістер құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшенің келісімі бойынша енгізіледі. Бақылау объектісінің Қорытынды мен Жиынтық тізілімнің жобаларына үш жұмыс күні өткен соң түскен ескертпелері қаралмайды және назарға алынбайды. Бақылау объектісінің ескертпелері қабылданбаған жағдайда, Қорытындыға бақылау объектісінің тиісті пікірі жазбаша түрде қоса беріледі. 201.Қорытындының, Жиынтық тізілімнің және Қаулының (Ұсынымның) жобалары талқыланып, оларға (қажет болған жағдайда) өзгерістер мен (немесе) толықтырулар енгізілгеннен кейін Есеп комитетінің бақылауға жауапты мүшесі, бақылауды жүргізуге, сапаны бақылауға, құқықтық қамтамасыз етуге жауапты құрылымдық бөлімшелердің басшылары қол қойып, бұрыштама қояды және басқа бақылау материалдарымен, соның ішінде негізгі бақылау объектісі өкілінің баяндамасы (сөйлейтін сөзі) тезистерінің жобаларымен бірге Есеп комитетінің отырысы өткізілгенге дейін төрт жұмыс күні бұрын Есеп комитетінің Төрағасына ұсынылады»; 205-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «205. Қорытындыда бақылау іс-шарасының негізгі нәтижелері, сондай-ақ бақылау актісіндегі (аудиторлық есептегі) анықталған бұзушылықтардың, кемшіліктердің құжаттармен және сапаны бақылаумен расталған фактілері, сондай-ақ уәкілетті органның және ұйымның қорытындыларының (болған жағдайда) нәтижелері қысқаша түрде көрсетіледі. Бұзушылықтар, кемшіліктер оларды жою және бақылау объектілерінің қызметін регламенттейтін, сондайақ экономиканы немесе жеке алғанда экономика саласын, әлеуметтік саланы, мемлекеттік басқарудың басқа да салаларын дамытуға бағытталған нормативтік құқықтық актілерді жетілдіру жөніндегі ұсыныстармен бірге бақылау объектілері бойынша жеке тармақта баяндалады. Қорытындыға бақылау объектілері қалпына келтірген және орнын толтырған қаражат (жұмыстар, тауарлар, көрсетілген қызметтер) жөніндегі ақпарат осы Қағидаға 23-1-қосымшаға сай қоса беріледі.»; 214, 215-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «214. Қаулының қаулы шығарушы бөлігі жүргізілген бақылау іс-шарасының нәтижесі бойынша дайындалған Қорытындыны бекіту туралы шешімді, Қазақстан Республикасының Үкіметіне, консультативтік-кеңесші және уәкілетті органдарға нормативтік құқықтық актілерді жетілдіру жөніндегі ұсынымдарды, бақылау объектілері және басқа да мемлекеттік органдар орындауға міндетті шешімдерді (қаражатты бюджетке қайтару қажет болған жағдайда, бюджетке түсетін түсімдердің коды көрсетіледі), құқық қорғау және басқа да уәкілетті органдарға тапсырмалық тармақтарды, сондай-ақ Ұсынымды жолдау туралы шешімді қамтиды. 215. Есеп комитетінің жауапты мүшесінің Қорытындысы немесе Қорытындысынан алынған үзінді қоса беріліп, мемлекеттік органдар мен ұйымдардың басшыларына жолданған Қаулылар оларда көрсетілген мерзімде қаралуы тиіс.»; 223-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «223. Есеп комитетінің мүшесі бақылау объектісінен ақпаратты (растаушы құжаттарды) алған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде бақылау объектісінің Қаулылардың (Ұсынымдардың) шешімдерін орындауына талдау жүргізіп, соның негізінде қызметтік жазба дайындайды. Бақылау объектісі Қаулыны (Ұсынымды) орындаған жағдайда, Есеп комитетінің жауапты мүшесі Есеп комитеті Төрағасының қарауына Есеп комитеті Қаулысының (Ұсынымының) орындалуын бақылаудың нәтижелері туралы қызметтік жазба енгізеді. Есеп комитеті Төрағасының тапсырмасы бойынша Есеп комитетінің аппарат басшысы қызметтік жазбаны сапа бақылауын жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшеге Қаулының (Ұсынымның) орындалу толықтығы мәніне талдау жүргізу үшін жібереді.»; мынадай мазмұндағы 223-1) тармақпен толықтырылсын: «223-1. Сапа бақылауын жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімше Есеп комитеті Қаулысының (Ұсынымының) тапсырмалық тармақтарының орындалуы бойынша сараптамалық қорытынды дайындайды және үш жұмыс күні ішінде Есеп комитетінің Төрағасы шешім қабылдау үшін тиісті бұрыштама қоя отырып, Қаулының (Ұсынымның) орындалған тармақтарының бақылаудан алынуының не орындалмаған немесе тиісінше орындалмаған тапсырмалар бойынша шаралар қабылдаудың негізділігі мәселесін қарайды.»; 225-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «225. Бақылау объектісі Есеп комитеті Қаулыларының (Ұсынымдарының) шешімдерін орындау жөніндегі ақпаратты тиісті мерзімде ұсынбаған жағдайда, Есеп комитетінің мүшесі бақылау объектісіне кемінде екі жұмыс күнінен кешіктірмей ЭҚАБЖ (болған жағдайда) арқылы және қағаз түрінде почтамен ӘҚтК-нің 356-бабында көзделген әкімшілік жауапкершілік туралы ескерту жолдайды.»; 229-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «229. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама толтырылған кезден бастап үш тәулік ішінде Есеп комитетінің мүшесі әкімшілік ісматериалдарын тиісті сотқа жолдайды.»; Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 7-қосымша осы нормативтік қаулыға 1-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; осы нормативтік қаулыға 2-қосымшаға сай редакцияда 7-1-қосымшамен толықтырылсын; Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 8-қосымша осы нормативтік қаулыға 3-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 9-қосымша осы нормативтік қаулыға 4-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 10-қосымша осы нормативтік қаулыға 5-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 11-қосымша осы нормативтік қаулыға 6-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; осы нормативтік қаулыға 7-қосымшаға сай редакцияда 11-1-қосымшамен толықтырылсын; осы нормативтік қаулыға 8-қосымшаға сай редакцияда 11-2-қосымшамен толықтырылсын; Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 12, 15 және 17-қосымшалар алынып тасталсын; Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 16-қосымша осы нормативтік қаулыға 9-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 19-қосымша осы нормативтік қаулыға 10-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 20-қосымша осы нормативтік қаулыға 11-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 22-қосымша осы нормативтік қаулыға 12-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 23-қосымша осы нормативтік қаулыға 13-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; осы нормативтік қаулыға 14-қосымшаға сай редакцияда 23-1-қосымшамен толықтырылсын; Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 24-қосымша осы нормативтік қаулыға 15-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; 2) көрсетілген нормативтік қаулымен бекітілген Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссияларының сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасында: 10-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «10. Бақылау жүргізуге тартылатын мемлекеттік органдардың (келісім бойынша), аудиторлық ұйымдардың мамандары және сарапшылар осы Қағиданы басшылыққа алады.»; 17, 18, 19, 20, 21, 22-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «17. Тексеру комиссиясының бақылау іс-шараларының жылдық (тоқсандық) жоспары (бұдан әрі – жылдық жоспар) бақылау объектілерін қайталауды болдырмау мақсатында тексеру комиссиясының перспективалық жұмыс жоспарын, мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының өзара іс-қимылын ескере отырып, кезекті жылға арналған бақылау іс-шараларын сапалы және тиімді жоспарлау үшін қалыптастырылады. 18. Жылдық жоспарды қалыптастыру үшін жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың деректері негізінде бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінен (бұдан әрі – ББӘ) бастап, бюджет қаражатын түпкі алушыларға дейінгі бюджет қаражатын пайдаланудың бірізділігін көрсететін бақылау объектілері жөніндегі деректер базасын 1 қыркүйектен кешіктірмей қалыптастырады. 19. Деректер базасы мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының бұрын бақылау объектілері бойынша соңғы үш жыл ішінде және жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың бірінші жартыжылдығында жүргізген бақылау іс-шараларының нәтижелерін көрсете отырып, ағымдағы, күрделі шығындар бойынша жергілікті атқарушы органдардың және басқа да бюджет қаражатын алушылардың, салықтық және салықтық емес түсімдердің, негізгі капиталды сатудан түскен түсімдердің бөлінісінде ББӘ, бюджеттік бағдарламалар жөніндегі ақпаратты қамтиды. Сондай-ақ деректер базасында стратегиялық, бағдарламалық құжаттардың (аумақтарды дамыту бағдарламаларының, мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларының) және инвестициялық жобалардың іске асырылуы көрсетіледі. 20. Жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 1 қыркүйегінен кешіктірмей бақылау объектілерінің (ББӘ) деректер базасы негізінде осы Қағидаға 1-қосымшаға сай нысан бойынша бақылау объектілері жөнінде облыстық ақпараттық деректер базасын (бұдан әрі – ақпараттық база) қалыптастырады. 21. Жылдық жоспарды қалыптастыру үшін Тексеру комиссиясының мүшелері жоспарлауға жауапты құрылымдық бөлімше 1 қыркүйектен кешіктірмей ұсынатын тәуекелдерді бағалау жүйесін ескере отырып, ақпараттық базаның деректері және қосымша көздерден алынған деректер негізінде жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 1 қазанынан кешіктірмей жылдық жоспар жобасына өздерінің ұсыныстарын бақылау іс-шарасын жүргізуге өтінім түрінде осы Қағидаға 2-қосымшаға сай нысан бойынша дайындайды. 22. Тексеру комиссиясының мүшелері өтінімдерді жасау кезінде бақылау іс-шарасының атауын, бақылау объектілерін және бақылаумен қамтылатын қаражат көлемін, өздерінің бағыттары бойынша бақылаудың үлгілері мен түрлерін, сондай-ақ бақылаушылардың қажетті санын ескере отырып, аудиторлық компанияларды және сарапшыларды тартудың қажеттілігін айқындайды. Кезекті жылға арналған жылдық жоспар осы Қағидаға 3-қосымшаға сай нысан бойынша қалыптастырылады.»; 28-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «28. Тиісті мәслихаттың ұсыныстары бойынша немесе Тексеру комиссиясы Төрағасының шешімі бойынша осы Қағидаға 2-қосымшада көзделген нысан бойынша өзектендірілген өтінім және өзгерістер мен толықтырулар енгізудің негізділігін растайтын құжаттар (материалдар) қоса берілген Тексеру комиссиясы мүшесінің қызметтік жазбасы негізінде жылдық жоспарға өзгерістер мен толықтырулар енгізіледі.»; 32, 33-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «32. Бақылау объектісін алдын ала зерделеу барысында жоспарланған бақылауды жүргізуге қажетті ақпарат көздері айқындалады, сондай-ақ бақылау объектісіндегі ішкі бақылаудың (аудиттің) қызметі және мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының бұрынғы тексеру нәтижелері зерделенеді. 33. Бақылау тобы бақылау жүргізу басталғанға дейін кемінде екі жұмыс күні бұрын аяқтай отырып, бақылау объектісінің қызметін алдын ала зерделеуді жылдық жоспарда көзделген мерзімде жүргізеді. Бақылау тобының жетекшісі (бақылаушы) бақылау тобының қатысушыларымен бірлесіп, бақылау іс-шарасына дайындалу мерзімі басталғаннан бастап екі жұмыс күні ішінде: 1) бақылау объектісінің қызметін алдын ала зерделеу үшін осы Қағидаға 4-қосымшаға сай ақпараттың базалық тізбесіне сәйкес ақпарат көздерін талдауды жүргізеді; 2) бақылау объектілерін алдын ала зерделеу үшін қолжетімді көздерден ақпарат жинауды және бақылау объектілеріне осы Қағидаға 5-қосымшаға сай нысан бойынша құжаттар мен ақпаратты ұсыну туралы сұрауларды жіберуді жүзеге асырады.»; 39-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «39. Осы Қағиданың 38-тармағында көрсетілген құжаттарға қол қойылғаннан кейін Бақылау жоспарын, Бақылау бағдарламасын, Жұмыс жоспарларын және Тапсырмаларды Электрондық құжат айналымының бірыңғай жүйесінде (бұдан әрі – ЭҚАБЖ), ол болған жағдайда, бір тіркеу нөмірімен тіркеу жүргізіледі. Күнтізбелік жылдың бас кезінен мынадай мәндері көрсетіле отырып тіркеу нөмірі беріледі: N-ААЗ – алдын ала бақылау жүргізуге тапсырма; N-Ж - жоспар; N-Б - бағдарлама; N-ЖЖ – жұмыс жоспарлары. Бір бақылау іс-шарасына арналған жұмыс жоспарларына ортақ нөмір беріледі; N-П-Т – тапсырма, мұнда N - бақылау іс-шарасының реттік нөмірі, П - тапсырманың реттік нөмірі. Екінші және кейінгі тапсырмаларды бір бақылау іс-шарасы шеңберінде тіркеу сол реттік нөмірмен (N), көрсетілген мәнге дефис арқылы реттік нөмір бере отырып (-1Т, -2-Т және т.б.) жүзеге асырылады. Тіркелген тапсырмаларға өзгерістер мен (немесе) толықтырулар енгізу қажет болған жағдайда қосымша жаңа тапсырмалар қабылданады. Негізгі бақылау объектісінде бақылау жүргізуге тапсырманың нөміріне бөлшек қою арқылы үстеме бақылау жүргізуге берілген тапсырмаға реттік нөмір беріледі (N-1/1-Т, N-2/1-Т және т.б.).»; 41-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «41. Тексеру комиссиясының бақылау жүргізуге жауапты мүшесі тікелей бақылау объектісінде алдын ала зерделеу жүргізу кезінде және (немесе) бақылау объектісіне шыққанға дейін (үстеме бақылауды қоспағанда) бір жұмыс күнінен кешіктірмей, бақылау объектісіне бақылау немесе алдын ала зерделеу жүргізу, тексеруге (алдын ала зерделеуге) жәрдем көрсетудің қажеттігі және осы Қағидаға 7, 7-1-қосымшаларға сай нысан бойынша жауапты лауазымды адамдарды айқындау туралы хабарлама жібереді.»; 43-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «43. Бақылаудың мақсаты жылдық жоспарда көзделген жүргізілетін бақылаудың тақырыбы (бақылау іс-шарасының атауы) мен үлгілеріне сүйене отырып айқындалады.»; 54-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «54. Тапсырма бақылау жүргізуге (алдын ала зерделеуге, қайта тексеруге) құқық беретін және қатаң есептілік бланкісіне ресімделетін ресми құжат болып табылады. Тапсырма осы Қағидаға 11, 11-1, 11-2-қосымшаларғасай нысандар бойынша ресімделеді.»; 60, 61-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «60. Бақылау объектісінің басшысына немесе соның келісімімен бақылау жүзеге асырылып жатқан лауазымды адамға Тапсырма көрсетілген күннен бастап екінші күннен кешіктірілмей бақылау тобының жетекшісі немесе бақылаушы қол қойған бақылау объектісі басшысының (соның келісімімен бақылау жүзеге асырылып жатқан лауазымды адамның) міндеттерін атқару жөніндегі талап (бұдан әрі – Талап) табыс етіледі. Талапқа бөлшек арқылы тапсырманың нөмірі беріліп, Талаптың табыс етілген күні көрсетіледі. Талаптың бірінші данасы осы Қағидаға 12-қосымшаға сай нысан бойынша бақылау актісінің бланкісінде ресімделіп, бақылау объектісінің басшысына немесе соның келісімімен бақылау жүзеге асырылып жатқан лауазымды адамға қолхатпен табыс етіледі. Оны қабылдамаған жағдайда, бақылау тобының жетекшісі (бақылаушы) Талапты бақылау объектісінің кеңсесі арқылы жібереді. Талаптың А4 форматының парағында жасалған, қабылданғаны туралы белгісі бар екінші данасы бақылаушыда қалады және бақылау актісіне қоса тіркеледі. 61. Бақылау объектісінің лауазымды адамдары бақылау объектісіне кіргізуден бас тартқан жағдайда, бақылаушылар осы Қағидаға 13-қосымшаға сай нысан бойынша бақылау объектісіне кіргізуден бас тарту фактісі бойынша акт жасап, «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 30 қаңтардағы Кодексінің (бұдан әрі – ӘҚтК) 356-бабының негізінде ӘҚтК-де көзделген тәртіппен әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама толтырады. Бақылау тобының жетекшісі (бақылаушы) Тексеру комиссиясының бақылауға жауапты мүшесіне аталған факті туралы телефон немесе электрондық байланыс арқылы хабарлайды, ол аталған мәселені шешу жөнінде шаралар қабылдап, бақылау жүргізуге кедергі келтіретін себептер толық жойылғанға дейін бақылау іс-шарасын тоқтата тұру туралы Тексеру комиссиясының Төрағасына ұсынымхат дайындайды. Бақылау іс-шарасын тоқтата тұру туралы шешім бақылау объектісін бір мезгілде хабардар ете отырып, Тексеру комиссиясы

22 қазан 2014 жыл

Төрағасының бұйрығы түрінде шығарылады. Бақылау қайта басталған кезде жаңа тапсырма жазылып беріледі.»; мынадай мазмұндағы 65-1-тармақпен толықтырылсын: «65-1. Құқық қорғау органдары бақылау объектісіндегі құжаттарды алып қойғанда, мемлекеттік органдардың, аудиторлық ұйымдардың мамандары және сарапшылар бақылау жүргізуден бас тартқанда, басқа мемлекеттік қаржылық бақылау органдары бақылау жүргізіп (ішкі бақылау қызметтерін қоспағанда),бақылау актілері мемлекеттік қаржылық бақылау стандарттарына сай болған жағдайда, бақылау жүргізуге жауапты немесе оған қол қойған Тексеру комиссиясыныңмүшесі тіркелген Тапсырманың күшін жоюға келісім берген бақылау тобы жетекшісінің, бақылауды жүргізуге, заң қызметіне жауапты бөлімше басшыларының қолы болған жағдайда, оның оң жақ жоғарғы бұрышына қойылатын «Тапсырманың күші жойылды» деген мәтіні бар мөртабанға өзінің қолын қойып, растай отырып Тапсырманың күшін жояды. Тапсырманың артқы бетінде (мөртабанның бедері деңгейінде) оның күшін жоюдың себептері және осындай шешімнің қабылданған күні көрсетіледі.»; 73-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «73. Бақылау тобының басшысы (бақылаушылар) Тексеру комиссиясының бақылауға жауапты мүшесіне апта сайын аптаның соңғы жұмыс күні осы Қағидаға 14 және 16-қосымшаларға сай нысандар бойынша бақылау бағдарламасының (жұмыс жоспарының) орындалу барысы туралы есеп ұсынады. Егер бақылау мерзімі күнтізбелік он күннен кем болса, есепті күнге толтырылған (жасалған) апта сайынғы есеп осы Қағидаға 16-қосымшаға сай нысан бойынша ұсынылады.»; 78-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «78. Мемлекеттік органдардың, аудиторлық ұйымдардың мамандарын және сарапшыларды тартудың мақсаты бақылаудың арнайы білімдерді талап ететін мәселелері бойынша сапалы бақылауды қамтамасыз ету және бақылаудың нәтижелерін тәуелсіз сараптаманың қорытындыларымен растау болып табылады. Мемлекеттік органдардың мамандарын бақылау іс-шарасына қатысуға жіберу мүмкіндік болмаса не оларды жіберуден бас тартылған болса, Тексеру комиссиясының мүшесі қажет болған жағдайда сынақтардың, бақылау өлшемдерінің (тексерулердің) нәтижелерін қажетті қорытындыларды алу мақсатында уәкілетті органдар мен ұйымдарға жолдайды. Уәкілетті органдар мен ұйымдардың қорытындыларының нәтижелері Қорытындыға және Жиынтық тізілімге енгізіледі»; 82-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «82.Егер бақылау объектісінің басшысы Бақылау объектісі басшысының міндеттерін атқару жөніндегі талапта көрсетілген мерзім аяқталған соң да Бюджет кодексінің 146-бабында көзделген міндеттерін орындамаса, бақылаушы – анықталған күні, ал әкімшілік құқық бұзушылықтың жағдаяттарын және жеке тұлғаның жеке басын қосымша анықтау қажет болған жағдайда, ӘҚтК-нің 356-бабы негізінде әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманы ӘҚтКнің 635-бабына сәйкес, көрсетілген деректер анықталған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде толтырады, оның жобасы ол ұсынылған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде ӘҚтК-нің 638-бабында белгіленген мерзім шегінде заң қызметімен (заңгермен) келісіледі.»; 92-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «92. Үстеме бақылау жүргізу үшін әрбір бақылау объектісіне бақылау үлгісі көрсетілместен жеке Тапсырма ресімделеді.»; 140, 141-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «140. Бақылау актісі Бақылау бағдарламасы және Жұмыс жоспарлары мәселелерінің тізбесіне қатаң сәйкестікте жасалады. Анықталған бұзушылықтар бақылау актісіндегі жазбалардың анықтығын растайтын құжаттардың түпнұсқаларының деректемелеріне, сондай-ақ ережелері бұзылған нормативтік құқықтық актілердің баптарына, тармақтары мен тармақшаларына қажетті сілтемелер жасала отырып, объективті және дәл сипатталады. Егер бақылау мәселесі бойынша бұзушылықтар мен кемшіліктер анықталмаса, бақылаушы: 1) бақылау актісінде анықталған кемшіліктер мен бұзушылықтардың жоқтығын көрсете отырып, бақылаудың нәтижелерін көрсетеді; 2) актіге қосымшада қысқаша ақпарат келтіреді және бақылаушының бағалауынша (пікірінше) талаптары толық көлемінде сақталған, тексерілген құжаттар мен процестердің тізбесін көрсетеді. 141. Бұзушылықтың әрбір фактісі, сондай-ақ заңнаманың анықталған кемшіліктері мен олқылықтары бұзушылықтың сипаты мен түрін, оның ішінде Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2012 жылғы 30 наурыздағы № 180 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік қаржылық бақылау объектілерінде айқындалған бұзушылықтар сыныптауышында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7621 тіркелген) (бұдан әрі – Бұзушылықтар сыныптауышы) көзделгендерін сипаттай отырып, реттік тәртібімен нөмірленеді және жеке тармақта (1-тармақ, 2-тармақ және тағы басқалар) заңнаманың анықталған кемшіліктері мен олқылықтарытіркеледі.»; 143, 144-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «143. Бақылау актісіне оның ажырамас бөлігі болып табылатын мынадай материалдар: 1) бақылау объектісі басшысының міндеттерін атқару жөніндегі талап; 2) бақылаушылар қол қойған және осы Қағидаға 17-қосымшаға сай нысан бойынша жасалған Бақылаудың нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктердің тізілімі (бұдан әрі – Тізілім); 3) құжаттардың түпнұсқалары немесе тиісті түрде расталған көшірмелері, кестелер, сондайақ қажет болғанда бұзушылық фактілерін көрсететін анықтамалар, фотосуреттер; 4) функционалдық және лауазымдық міндеттеріне сүйене отырып, жол берілген бұзушылықтарға қатысы бар адамдардың жазбаша түсініктемелері; 5) осы Қағидаға 18-қосымшаға сай нысан бойынша толтырылған бақылау өлшемдері (тексеріп қараулар) актілері (толтырылған жағдайда); 6) зерттеулердің (сынақтардың), сараптамалардың қорытындылары, хаттамалардың көшірмелері, бақылау нәтижелеріне байланысты басқа да құжаттар немесе олардың көшірмелері (олар толтырылған жағдайда); 7) мемлекеттік органдар мамандарының, сарапшылардың (тартылған жағдайда) сараптамалық қорытындылары; 8) мемлекеттік қызметтерді алушылардың қанағаттанушылығы тұрғысынан халық арасында сауалнама жүргізу (қажет болғанда); 9) (бақылау барысында қаражат өтелген (қалпына келтірілген) жағдайда) ақы төлеу фактісін растайтын құжаттар (көшірмелері): төлем тапсырмалары (шот-фактуралар, чектер); ведомостар, ордерлер, нарядтар; ақы төлеу фактісін растайтын (түсіндіретін) бақылау объектісінің жазбаша түсініктемелері (шығыс нөмірі мен күні көрсетілген ресми бланкіде); 10) (актінің танысуға және қол қоюға қабылданғаны туралы бақылау объектісінің мөртабаны болмаған жағдайда) бақылау актісінің танысып, қол қоюға жіберілген күнін растайтын құжат (көшірмесі) қоса беріледі. Бақылау актісіне қоса берілетін құжаттардың көшірмелері уәкілетті лауазымды адамдардың қолымен, бақылау объектісінің мөрімен және мөртабанымен расталады. Бақылау актісінде оның қосымшаларының реттік нөмірі көрсетіле отырып, оларға сілтеме жасалады. 144. Бақылау актісіне тиісті құжаттармен расталмаған фактілерді енгізуге жол берілмейді.»; 146, 147-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «146. Бақылау объектісінің тауарларға, жұмыстарға немесе көрсетілген қызметтерге ақы төлеуінің негізділігін растайтын құжаттар бақылау объектісінде болмаған жағдайда, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген талаптарды, міндеттерін орындамағанда немесе тиісінше орындамағанда, бақылау объектісінің лауазымды адамдары Есеп комитетінің қызметкерлеріне олардың сұрауы бойынша тиісті жазбаша түсініктемелер береді. 147. Бақылау актісі (осы Қағиданың 131, 152-тармақтарында көрсетілген жағдайларды қоспағанда) екі данада жасалып, оған бақылауды жүзеге асырған Тексеру комиссиясының қызметкерлері, мемлекеттік органдардың мамандары және сарапшылар қол қояды және: 1) бақылау жүргізу мерзімі алты жұмыс күніне дейін қоса алғандағы бақылау іс-шаралары бойынша, оны бақылау объектісінің кіріс хат-хабарларын есепке алу жүйесінде тіркеп не почтамен хабарлай отырып, бақылау объектісінде Тапсырмада көрсетілген бақылаудың аяқталатын күніне дейін (үстеме бақылауды, бақылау өлшемін (тексеріп қарауды) қоспағанда) бір жұмыс күнінен кешіктірмей; 2) мерзімі алты жұмыс күнінен асатын бақылау жүргізілген жағдайда, осы Қағиданың 147-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген рәсімдерді сақтай отырып, бақылау объектісінде бақылаудың аяқталатын күніне дейін күнтізбелік үш күннен кешіктірмей бақылау объектісінің лауазымды адамына танысып, қол қою үшін табыс етіледі.»; 149, 150-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «149. Бақылаудың нәтижелерімен келіспеген жағдайда, бақылау объектісінің басшылығы бақылау актісіне қарсылықтарының бар екені туралы ескертіп қол қояды. Бақылау актісіне жазбаша қарсылықтар бақылау актісінің танысып, қол қоюға алынған күнінен бастап күнтізбелік он күн ішінде Тексеру комиссиясына ұсынылады. Бақылаушы бақылау объектісінің бақылау актісіне қол қойылғаннан кейін бірден ұсынған жазбаша қарсылықтарын бақылау актісіне қоса тіркейді. Бақылау актісінің танысып, қол қоюға алынған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң түскен бақылау актісіне қарсылықтар немесе қарсылықсыз қол қойылған бақылау актісіне түскен, сондай-ақ бақылау объектісі лауазымды адамының бас тартуы салдарынан қол қойылмаған бақылау актісіне түскен қарсылықтар қаралмайды. 150. Тексеру комиссиясына күнтізбелік он күн ішінде келіп түскен бақылау актісіне қарсылықтарды Тексеру комиссиясының бақылауға жауапты мүшесі Тексеру комиссиясының бақылаушыларын тарта отырып бақылау іс-шарасы бойынша тексеру аяқталғаннан кейін бес жұмыс күні ішінде қарайды және осыдан кейін бақылау объектісіне қарсылықтың әрбір тармағы бойынша қабылданған және қабылданбаған дәлелдері көрсетілген дәлелді жауап жібереді. Бақылау объектісінің бақылау актісіне ұсынған түсініктемелері оған жауап дайындамастан назарға алынады.»; 153-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «153. Бақылау тобының жетекшісі (бақылаушы) бақылау объектісі актіге қол қойғаннан кейін келесі күннен кешіктірмей Тексеру комиссиясынамынадай тәсілдердің бірі арқылы: 1) бақылау актісінің (құпия актіні қоспағанда), Тізілімнің, кестелердің және бақылау актісіне басқа да қосымшалардың (болған жағдайда) электрондық нұсқаларын қорғалған байланыс арналары бойынша; 2) қол қойылған бақылау актісін (құпия актіні қоспағанда), Тізілімді, кестелерді, бақылау объектісінің бақылау актісіне қол қойылғаннан кейін бірден ұсынған бақылау объектілерінің қарсылықтарын (болған жағдайда) және бақылау актісіне басқа да қосымшаларды (болған жағдайда) фельдъегерлік байланыс бойынша не хабардар ете отырып, тапсырысты хатпен почта арқылы жолдайды. Бақылау актісінің бір данасы (№ 2 дана) анықталған бұзушылықтарды жою бойынша шаралар қолдану және басқа да іс-әрекеттер жасау үшін бақылау объектісінің басшысында қалдырылады.»; 155-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «155. Бақылаушылар бақылау актісіне қол қойылғаннан немесе әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама толтырылғаннан кейін күнтізбелік екі күннен кешіктірмей не іссапардан келген күні бақылау актісінің (№ 1 дана не № 3 дана), Тізілімнің және бақылау актісіне басқа да қосымшалардың (Қазақстан Республикасында құпиялылық режимін қамтамасыз ету жөніндегі заңнамада белгіленген талаптарға сәйкес жолданатын құпия актілерді қоспағанда) түпнұсқаларын құжат айналымына жауапты құрылымдық бөлімшеде тіркейді. Объективті себептер туындаған жағдайда (іссапардан жұмыс күні аяқталған соң, демалыс күндері келгенде, сырқаттанып қалғанда), бақылау актісінің, Тізілімнің және басқа да қосымшалардың түпнұсқалары келесі жұмыс күнінен кешіктірілмей тіркеледі. Бақылау актісі, Тізілім тігіліп тапсырылады, оған «Пакеттер үшін» деген мөр басылады, соңғы парағының арт жағына беттерінің саны туралы белгі қойылады және бақылау актісіне басқа қосымшалармен, бақылау объектісінің қарсылықтарымен (болған жағдайда) бірге бақылау материалдарының жинақ папкасында қалыптастырылып, оны басқа бақылау материалдарымен толықтырғанға дейін бақылау тобының жетекшісінде (бақылаушыда) не жауапты лауазымды адамда сақталады.»; 158, 159-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «158. Жүргізілген бақылау іс-шарасының нәтижелері бойынша Тексеру комиссиясының оны жүргізуге жауапты мүшесі бақылау тобы жетекшісінің, бақылаушылардың және (немесе) бақылауды жүзеге асыруға тартылған сарапшылардың, мемлекеттік органдар мамандарының және аудиторлық ұйымдар қызметкерлерінің қатысуымен бақылау актілеріне сапаны бақылаудың сараптамалық қорытындысын және бақылау орнына бару арқылы қайтабақылау (қайта тексеру) (болған жағдайда) нәтижелерін алғаннан кейін он жұмыс күні ішінде Қорытындының, бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктердің жиынтық тізілімінің (бұдан әрі – Жиынтық тізілім) және Қаулының (Ұсынымның) жобаларын дайындайды. 159. Тексеру комиссиясының бақылау іс-шарасын жүрігізуге жауапты мүшесі қол қойған Қорытындының жобасы Жиынтық тізіліммен бірге негізгі бақылау объектісіне (бюджеттік бағдарламалар әкімшісіне) танысу және отырысқа дайындалу үшін жолданады. Негізгі бақылау объектісі Тексеру комиссиясының Қорытынды мен Жиынтық тізілімнің жобаларын жолдаған күнінен бастап үш жұмыс күні ішінде Тексеру комиссиясына растайтын құжаттарымен бірге негізделген ескертпелерін (болған жағдайда) ұсынады. Ескертпелерді Тексеру комиссиясының бақылау іс-шарасын жүргізуге жауапты мүшесі бақылау тобының жетекшісімен, бақылаушылармен, заңгермен бірлесіп (қажет болған жағдайда бақылау объектісінің қатысуымен) оған жауап дайындамастан екі жұмыс күні ішінде қарайды. Ескертпені қараудың нәтижелері бойынша Тексеру комиссиясының мүшесі бақылау тобының жетекшісімен, бақылаушылармен, заңгермен бірлесіп Қорытындының, Жиынтық тізілімнің және Қаулының (Ұсынымның) жобаларына өзгерістер енгізуге құқылы. Бұл ретте Жиынтық тізілімге өзгерістер заң қызметінің (заңгердің) келісімі бойынша енгізіледі. Бақылау объектісінің Қорытынды мен Жиынтық тізілімнің жобаларына үш жұмыс күні өткен соң түскен ескертпелері қаралмайды және назарға алынбайды. Бақылау объектісінің ескертпелері қабылданбаған жағдайда, Қорытындыға бақылау объектісінің тиісті пікірі жазбаша түрде қоса беріледі.»; 164-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «164. Қорытындыда бақылау іс-шарасының негізгі нәтижелері, сондай-ақ бақылау актісіндегі (аудиторлық есептегі) анықталған бұзушылықтардың, кемшіліктердің құжаттармен және сапаны бақылаумен расталған фактілері, сондай-ақ уәкілетті органның және ұйымның қорытындыларының (болған жағдайда) нәтижелері қысқаша түрде көрсетіледі. Бұзушылықтар, кемшіліктер оларды жою және бақылау объектілерінің қызметін регламенттейтін және экономиканы немесе жеке алғанда экономика саласын, әлеуметтік саланы, мемлекеттік басқарудың басқа да салаларын дамытуға бағытталған нормативтік құқықтық актілерді жетілдіру жөніндегі ұсыныстармен бірге бақылау объектілері бойынша жеке тармақта баяндалады. Қорытындыға бақылау объектілері қалпына келтірген және орнын толтырған қаражат (жұмыстар, тауарлар, көрсетілген қызметтер) жөніндегі ақпарат осы Қағидаға 20-1-қосымшаға сай қоса беріледі.»; 172, 173-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «172. Қаулының қаулы шығарушы бөлігі жүргізілген бақылау іс-шарасының нәтижесі бойынша дайындалған Қорытындыны бекіту туралы шешімді, жергілікті атқарушы органға, басқа да органдарға нормативтік құқықтық актілерді жетілдіру жөніндегі ұсынымдарды, бақылау объектілері орындауға міндетті шешімдерді (қаражатты бюджетке қайтару қажет болған жағдайда, бюджетке түсетін түсімдердің коды көрсетіледі), құқық қорғау және басқа да уәкілетті органдарға тапсырмалық тармақтарды, сондай-ақ Ұсынымды жолдау туралы шешімдерді қамтиды. 173. Тексеру комиссиясының жауапты мүшесінің Қорытындысы немесе Қорытындысынан алынған үзінді қоса беріліп, мемлекеттік органдар мен ұйымдардың басшыларына жолданған Қаулылар оларда көрсетілген мерзімде қаралады.»; 180-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «180. Тексеру комиссиясының бақылауға жауапты мүшесі бақылау объектісінен ақпаратты (растаушы құжаттарды) алған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде бақылау объектісінің Қаулылардың (Ұсынымдардың) шешімдерін орындауына талдау жүргізіп, соның негізінде қызметтік жазба дайындайды. Бақылау объектісі Қаулыны (Ұсынымды) орындаған жағдайда, Тексеру комиссиясының мүшесі Тексеру комиссиясы Төрағасының атына Қаулының (Ұсынымның) іске асырылуы және оны бақылаудан алып тастау туралы қызметтік жазба дайындайды.»; 182, 183-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «182. Бақылау объектісі Тексеру комиссиясы Қаулыларының (Ұсынымдарының) шешімдерін орындау жөніндегі ақпараттытиісті мерзімде ұсынбаған жағдайда, Тексеру комиссиясының мүшесі бақылау объектісіне кемінде екі жұмыс күнінен кешіктірмей ЭҚАБЖ (болған жағдайда) арқылы және қағаз түрінде почтамен ӘҚтК-нің 356-бабына сәйкес әкімшілік жауапкершілік туралы ескерту жолдайды. 183. Бақылау объектісі тапсырмалық тармақты белгіленген мерзімде орындамаған

жағдайда, Тексеру комиссиясының мүшесі Қаулыда (Ұсынымда) көрсетілген мерзім аяқталған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде Тексеру комиссиясы Төрағасының атына бақылау объектісіне әкімшілік ықпал ету шарасын қолдану туралы қызметтік жазба дайындап, сараптама жүргізу үшін заң қызметіне (заңгерге) жібереді. Бақылау объектісі Қаулылардың (Ұсынымдардың) шешімдерін тиісінше орындамаған жағдайда, Тексеру комиссиясының мүшесі осы Қағиданың 180-тармағында көрсетілген мерзім аяқталғаннан кейін бір жұмыс күні ішінде Тексеру комиссиясы Төрағасының атына бақылау объектісіне әкімшілік ықпал ету шарасын қолдану туралы қызметтік жазба жасап, құқықтық сараптама жүргізу үшін заң қызметіне (заңгерге) жібереді. Заң қызметі (заңгер) Тексеру комиссиясы Төрағасының бұрыштамасы бар Тексеру комиссиясы мүшесінің қызметтік жазбасын алған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде осы Қағиданың 86-тармағында көзделген растаушы құжаттар болғанда, әкімшілік іс жүргізуді қозғаудың орындылығы туралы сараптамалық қорытынды жасайды, орындылығы танылған жағдайда, әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама ресімдейді. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама толтырылған кезден бастап үш тәулік ішінде Тексеру комиссиясының мүшесі әкімшілік іс материалдарын тиісті сотқа жолдайды.»; Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссияларының сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 7-қосымша осы нормативтік қаулыға 16-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; осы нормативтік қаулыға 17-қосымшаға сай редакцияда 7-1-қосымшамен толықтырылсын; Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссияларының сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 8-қосымша осы нормативтік қаулыға 18-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссияларының сыртқымемлекеттікқаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 10-қосымша осы нормативтік қаулыға 19-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссияларының сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 11-қосымша осы нормативтік қаулыға 20-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; осы нормативтік қаулыға 21-қосымшаға сай редакцияда 11-1-қосымшамен толықтырылсын; осы нормативтік қаулыға 22-қосымшаға сай редакцияда 11-2-қосымшамен толықтырылсын; Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссияларының сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 14-қосымша осы нормативтік қаулыға 23-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссияларының сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 16-қосымша осы нормативтік қаулыға 24-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссияларының сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 17-қосымша осы нормативтік қаулыға 25-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссияларының сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 20-қосымша осы нормативтік қаулыға 26-қосымшаға сай редакцияда жазылсын; осы нормативтік қаулыға 27-қосымшаға сай редакцияда 20-1-қосымшамен толықтырылсын; Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың тексеру комиссияларының сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 21-қосымша осы нормативтік қаулыға 28-қосымшаға сай редакцияда жазылсын. 2. Заң бөлімі заңнамада белгіленген тәртіппен: 1) осы нормативтік қаулының Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы нормативтік қаулы Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін оны күнтізбелік он күн ішінде оны мерзімді баспасөз басылымдарына және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесіне ресми жариялауға жіберуді; 3) осы нормативтік қаулыны Есеп комитетінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін. 3. Нормативтік қаулының орындалуын бақылау Есеп комитетінің аппарат басшысына жүктелсін. 4. Осы нормативтік қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің Төрағасы

Қ. ЖАҢБЫРШИН.

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2014 жылғы 14 тамыздағы № 3-НҚ нормативтік қаулысына 1-қосымша Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 7-қосымша ________________________________________ мемлекеттік органның немесе ұйымның атауы Алдын ала зерделеу жүргізу туралы хабарлама Есеп комитетінің 20_ жылғы ____-тоқсанға арналған жұмыс жоспарына сәйкес ______________ аралығында __________________________________________ (бақылаудың мақсаты мен мәні көрсетіледі) бақылау жүргізу қарастырылған. Алдын ала зерделеу жүргізуге және жауапты лауазымды адамдарды белгілеуге жәрдем көрсетулеріңізді сұраймыз. Атап айтқанда, қызметкерлерді жұмыс орындарымен және алдын ала зерделеу жүргізуге қажетті барлық сұратылған ақпаратпен қамтамасыз етуді, сондай-ақ алдын ала зерделеуді жүргізуге кедергі келтірмеуді, барлық қажетті дайындық жұмыстарын жүргізіп, алдын ала зерделеуді жүргізуге қажетті жағдай жасауды сұраймыз. Есеп комитетінің мүшесі ______________ (аты-жөні, тегі) Ескертпе: Алдын ала зерделеу жүргізу туралы хабарлама Есеп комитетінің ресми бланкісінде ресімделеді. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2014 жылғы 14 тамыздағы № 3-НҚ нормативтік қаулысына 2-қосымша Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылықбақылауды жүргізу қағидасына 7-1-қосымша ________________________________ мемлекеттік органның немесе ұйымның атауы Бақылау жүргізу туралы хабарлама Есеп комитетінің 20_ жылғы ____-тоқсанға арналған жұмыс жоспарына сәйкес ______________ аралығында __________________________________________ (бақылаудың мақсаты мен мәні көрсетіледі) бақылау жүргізілетін болады. Бақылау жүргізуге және жауапты лауазымды адамдарды белгілеуге жәрдем көрсетулеріңізді сұраймыз. Атап айтқанда, қызметкерлерді жұмыс орындарымен және бақылауды жүзеге асыруға қажетті барлық сұратылған ақпаратпен қамтамасыз етуді, сондай-ақ оны жүргізуге кедергі келтірмеуді, барлық қажетті дайындық жұмыстарын жүргізіп, алдын ала зерделеуді жүргізуге қажетті жағдай жасауды сұраймыз. Есеп комитетінің мүшесі

______________ (аты-жөні, тегі)

Ескертпе: Бақылау жүргізу туралы хабарлама Есеп комитетінің ресми бланкісінде ресімделеді. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2014 жылғы 14 тамыздағы № 3-НҚ нормативтік қаулысына 3-қосымша Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 8-қосымша нысан Бекітемін: Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің Төрағасы _____________ _____________ 20___ жылғы «___»________ Бақылау жүргізу ЖОСПАРЫ Бақылау негізі: ____________________________________________ Бақылау мақсаты: ______________________________________________ Бақылау үлгісі: ________________________________________________ Бақылау түрі:____________________________________________________________ Бақылау объектілері және жүру бағдарлары: Р/с №

Бақылау объектісінің атауы

Бақылау объектісінің орналасқан жері (облыс/қала)

1 1. 2. …

2

3

Астана қаласынан тыс жерге іссапарға барған жағдайда мерзімі 4

бағдары 5

Бақылау тобына қатысушылардың тегі, аты-жөні 6

Бақылаумен қамтылатын қаражат көлемі: ________________________ Бақылаумен қамтылатын кезең: _______________________________ Бақылау жүргізу мерзімі _____________ ____________________ аралығы Қажетті ресурстар:

_______________________________________

Есеп комитетінің мүшесі

___________________ (қолы, аты-жөні, тегі) Ескертпе: бақылау жүргізу жоспарын жасау (бұдан әрі – Бақылау жоспары). Бақылау жоспарында бақылау жүргізудің негізі, бақылаудың мақсаты, бақылаудың үлгісі мен түрі, бақылау объектілері, бақылаумен қамтылатын қаражат көлемі және кезең, бақылау жүргізу мерзімі, сондай-ақ оны жүргізуге қажетті ресурстар көрсетіле отырып, негізгі ұйымдастырушылық мәселелер көрсетіледі: 1. Бақылау негізі. Есеп комитетінің тиісті жылдың тиісті тоқсанына арналған жұмыс жоспарына сілтеме жасалады. 2. Бақылау мақсаты. Жоспарланған бақылаудың тақырыбы мен үлгісіне қарай керектісі көрсетіледі: 1) республикалық бюджеттің атқарылуын бағалау; 2) мемлекеттік (салалық) және бюджеттік бағдарламалардың іске асырылу тиімділігін бағалау; 3) мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларының іске асырылуын бағалау; 4) квазимемлекеттiк сектор субъектiлерiне бөлiнген республикалық бюджет қаражатын олардың пайдалануының қаржы-экономикалық негiздемеге сәйкестiгiн бағалау; 5) акциялары (қатысу үлестерi) мемлекетке тиесiлi квазимемлекеттiк сектор субъектiлерiнiң иелігіндегі активтердi басқаруының тиiмдiлiгiн бағалау; 6) бюджеттік инвестициялардың тиімділігін бағалау; 7) республикалық бюджетке түсетiн түсiмдердiң толықтығы мен уақтылылығын, республикалық бюджеттен түсетiн түсiмдер сомаларының қайтарылуын, салықтық және кедендiк әкiмшiлiк етудің тиiмдiлiгiн бағалау; 8) республикалық бюджет қаражатын, соның iшiнде: нысаналы трансферттер мен кредиттерді; байланысты гранттарды; мемлекеттiк және мемлекет кепiлдiк берген қарыздарды; бюджеттік инвестицияларды; концессиялық жобаларды бюджеттен қоса қаржыландырудыпайдаланудың Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкестiгiн бағалау; 9) мемлекеттiң кепiлгерлiктерi мен активтерiн пайдаланудың Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкестiгiн бағалау; 10) мемлекеттiк төтенше бюджеттiң атқарылуын бағалау; 11) республикалық бюджет қаражатын және мемлекет активтерiн пайдалану кезiнде Қазақстан Республикасының мемлекеттiк сатып алу туралы заңнамасының сақталуын бағалау; 12) Қазақстан Республикасы Ұлттық қоры қаражатының пайдаланылуын бағалау; 13) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң активтерiн пайдаланудың Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкестiгiн бағалау; 14) бақылау объектiлерiнiң есепке алу мен есептiлiктi жүргiзуiнiң анықтығы мен дұрыстығын бағалау; 15) мемлекеттік қаржылық бақылау стандарттарының сақталуын бағалау; 16) Қазақстан Республикасының Үкіметіне, мемлекеттік органдарға және бақылау объектілеріне жіберілген ұсынымдар мен тапсырмалардың орындалуын бағалау; 3. Бақылаудың үлгісі. Жүргізілетін бақылаудың тиісті үлгісі көрсетіледі: сәйкестікке бақылау жасау, қаржылық есептілікті бақылау, тиімділікті бақылау. 4. Бақылаудың түрі. Жүргізілетін бақылаудың тиісті түрі көрсетіледі: кешенді, тақырыптық, үстеме, бірлескен, қосарлас. 5. Бақылау объектілері және жүру бағдарлары. Көрсетілген кесте толтырылады: 1-бағанда – реттік сан нөмірі; 2-бағанда – барлық бақылау объектілерінің, соның ішінде өңірлердегі бақылау объектілерінің толық атауы; 3-бағанда облысты, қаланы көрсете отырып, бақылау объектісінің орналасқан жері көрсетіледі; 4, 5 және 6-бағандар Есеп комитетінің қызметкерлерін іссапарға жіберу қажет болған жағдайда ғана толтырылады, бұл ретте 4-бағанда – іссапардың мерзімі, 5-бағанда – іссапар бағдары, 6-бағанда бақылау тобына қатысушылардың аты-жөні, тегі, лауазымы көрсетіледі. 6. Бақылаумен қамтылатын қаражат көлемі*. Жүргізілетін бақылау іс-шарасы шеңберінде бақылаумен қамтылатын республикалық бюджет қаражатының жалпы көлемі көрсетіледі. *Республикалық бюджетке түсетiн түсiмдердiң толықтығы мен уақтылылығын, республикалық бюджеттен түсетiн түсiмдер сомаларының қайтарылуын, салықтық және кедендiк әкiмшiлiк етудің тиiмдiлiгiн бақылауды жүргізу кезінде аталған бөлім толтырылмайды. 7. Бақылаумен қамтылатын кезең. Бақылау объектілері қызметінің бақылаумен қамтылатын кезеңі (айлары, жылдары) көрсетіледі. (Жалғасы 19-бетте).


(Жалғасы. Басы 17-18-беттерде).

1.

8. Бақылау жүргізу мерзімі. Бақылау жүргізудің басталған және аяқталған күні көрсетіледі. 9. Қажетті ресурстар. Есеп комитетінің бақылау жүргізуге тартылған қызметкерлерінің саны көрсетіледі. Мемлекеттік органдардың мамандары, аудиторлық ұйымдардың қызметкерлері және сарапшылар тартылған жағдайда, бақылауға тартылған қызметкерлердің саны және мемлекеттік органның, аудиторлық ұйымның атауы көрсетіледі.

Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 9-қосымша нысан Бекітемін: Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің мүшесі _____________ _____________ 20___ жылғы «___»________ Бақылау жүргізу БАҒДАРЛАМАСЫ 1. _____________________________________________ (бақылау объектісінің атауы) Бақылау мәні: __________________________________________________ Бақылау мақсаты: ___________________________________________________ Бақылау үлгісі: _____________________________________________________ Бақылау түрі: ______________________________________________________ Бақылаумен қамтылатын кезең: ____________________________________ Бақылау жүргізу мерзімі____________ _________________________ аралығы Бақылау тобының құрамы (бақылаушы): _________________________________ Бақылаумен қамтылатын қаражат көлемі: Р/с №

Бақылауға жататын бюджеттік бағдарламаның нөмірі, атауы

Жыл/жарты-жылдық/ айлар

Бақылауға жататын республикалық бюджет қаражаты (мың теңге)

1 1. 2. …

2

3

4

Бақылауды жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшенің басшысы ______________________ (қолы, аты-жөні, тегі) Бақылау тобының жетекшісі ______________________ (қолы, аты-жөні, тегі) Есеп комитетінің қызметкері (бақылауға тартылған маман, аудитор) ______________________ (қолы, аты-жөні, тегі).

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2014 жылғы 14 тамыздағы № 3-НҚ нормативтік қаулысына 6-қосымша

Бақылаумен қамтылатын қаражат көлемі: Бақылауға жататын бюджеттік бағдарламаның нөмірі, атауы

Жыл/жарты-жылдық/айлар

Бақылауға жататын республикалық бюджет қаражаты (мың теңге)

1 1. 2. …

2

3

4

Бақылаудың мақсаты ____________________ Бақылау үлгісі ______________________* Бақылау түрі _______________________ Бақылаумен қамтылатын кезең _____ Бақылау жүргізу мерзімі_____________ _______________ аралығы Есеп комитетінің мүшесі_______________________________ (қолы, аты-жөні, тегі)

Жиыны:

Бақылау мәселелері: __________________________________________________

Бақылау мерзімі __ жылғы «__»_____бастап, ____жылғы «__»______ дейін ұзартылды.*

3. _____________________________________________ (бақылау объектісінің атауы)

Есеп комитетінің Төрағасы _____________________________* (қолы, аты-жөні, тегі)

Бақылауды нормативтік құқықтық және әдіснамалық қамтамасыз ету: Құжаттың күнін және нөмірін көрсете отырып, Есеп комитетінің нормативтік құқықтық актілерінің, әдістемелік құжаттарының атауы

____________________________ (қолы, аты-жөні, тегі) ____________________________ (қолы, аты-жөні, тегі)

Ескертпе: Бақылау жүргізу бағдарламасын (бұдан әрі – Бақылау бағдарламасы) жасау. Бақылау бағдарламасында бақылау объектілері бойынша: бақылау объектісінің атауы, бақылаудың мәні, бақылаудың үлгісі мен түрі, бақылаумен қамтылатын кезең, бақылау жүргізудің мерзімі, бақылау тобының құрамы (бақылаушы), бақылаумен қамтылатын қаражат көлемі, бақылау мәселелері және оларды қараудың дәйектілігі көрсетіледі. Тиімділікті бақылау жүргізілетін жағдайда, Бақылау бағдарламасына оны бағалаудың өлшемдері енгізіледі. Бақылау бағдарламасында бақылау барысында пайдаланылатын Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, Есеп комитетінің әдіснамалық құжаттарының тізбесі келтіріледі. 1. Бақылау объектісінің атауы. Реттік сан нөмірі, бақылау объектісінің атауы көрсетіледі. 2. Бақылау мәні. Бақылау объектісі қызметінің бақылауға жататын бағыттары, қажеттісі көрсетіледі: 1) мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарлары; 2) мемлекеттік (салалық) және бюджеттік бағдарламалар; 3) байланысты гранттар, мемлекет активтері, мемлекеттік және мемлекет кепілдік берген қарыздар, кепілгерліктер; 4) акциялары (қатысу үлестерi) мемлекетке тиесiлi квазимемлекеттiк сектор субъектiлерiнiң активтерi; 5) квазимемлекеттiк сектор субъектiлерiне қаржы-экономикалық негiздемеге сәйкес бөлiнген республикалық бюджет қаражаты; 6) бюджеттік инвестициялар; 7) Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының қаражаты және Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің активтері; 8) есепке алу мен есептілік; 9) Мемлекеттік қаржылық бақылау стандарттары; 10) республикалық бюджетке түсетiн түсiмдердiң толықтығы мен уақтылылығы, республикалық бюджеттен түсетiн түсiмдер сомаларының қайтарылуы, салықтық және кедендiк әкiмшiлiк ету; 11) мемлекетті сатып алуды жүргізу рәсімдері; 12) Есеп комитетінің бұрын қабылдаған қаулыларының (ұсынымдарының) орындалуы. 3. Бақылаудың мақсаты. Жоспарланған бақылаудың тақырыбы (бақылау іс-шарасының атауы) шеңберінде және үлгісі мен түріне қарай әрбір объекті бойынша жеке-жеке қажеттісі көрсетіледі: 1) республикалық бюджеттің атқарылуын бағалау; 2) мемлекеттік (салалық) және бюджеттік бағдарламалардың іске асырылу тиімділігін бағалау; 3) мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларының іске асырылуын бағалау; 4) квазимемлекеттiк сектор субъектiлерiне бөлiнген республикалық бюджет қаражатын олардың пайдалануының қаржы-экономикалық негiздемеге сәйкестiгiн бағалау; 5) акциялары (қатысу үлестерi) мемлекетке тиесiлi квазимемлекеттiк сектор субъектiлерiнiң иелігіндегі активтердi басқаруының тиiмдiлiгiн бағалау; 6) бюджеттік инвестициялардың тиімділігін бағалау; 7) республикалық бюджетке түсетiн түсiмдердiң толықтығы мен уақтылылығын, республикалық бюджеттен түсетiн түсiмдер сомаларының қайтарылуын, салықтық және кедендiк әкiмшiлiк етудің тиiмдiлiгiн бағалау; 8) республикалық бюджет қаражатын, соның iшiнде: нысаналы трансферттер мен кредиттерді; байланысты гранттарды; мемлекеттiк және мемлекет кепiлдiк берген қарыздарды; бюджеттік инвестицияларды; концессиялық жобаларды бюджеттен қоса қаржыландыруды пайдаланудың Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкестiгiн бағалау; 9) мемлекеттiң кепiлгерлiктерi мен активтерiн пайдаланудың Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкестiгiн бағалау; 10) мемлекеттiк төтенше бюджеттiң атқарылуын бағалау; 11) республикалық бюджет қаражатын және мемлекет активтерiн пайдалану кезiнде Қазақстан Республикасының мемлекеттiк сатып алу туралы заңнамасының сақталуын бағалау; 12) Қазақстан Республикасы Ұлттық қоры қаражатының пайдаланылуын бағалау; 13) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң активтерiн пайдаланудың Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкестiгiн бағалау; 14) бақылау объектiлерiнiң есепке алу мен есептiлiктi жүргiзуiнiң анықтығы мен дұрыстығын бағалау; 15) мемлекеттік қаржылық бақылау стандарттарының сақталуын бағалау; 16) Қазақстан Республикасының Үкіметіне, мемлекеттік органдарға және бақылау объектілеріне жіберілген ұсынымдар мен тапсырмалардың орындалуын бағалау. 4. Бақылаудың үлгісі. Осы бақылау объектісінде жүргізілетін бақылаудың тиісті үлгісі көрсетіледі: сәйкестікке бақылау жасау, қаржылық есептілікті бақылау, тиімділікті бақылау. 5. Бақылаудың түрі. Осы бақылау объектісінде жүргізілетін бақылаудың тиісті түрі көрсетіледі: кешенді, тақырыптық, үстеме, бірлескен, қосарлас. 6. Бақылаумен қамтылатын кезең. Бақылау объектісі қызметінің бақылаумен қамтылатын кезеңі (айлары, жылдары) көрсетіледі. 7. Бақылау жүргізу мерзімі. Бақылау жүргізудің басталған және аяқталған күні көрсетіледі. 8. Бақылау тобының құрамы (бақылаушы). Есеп комитетінің осы бақылау объектісінде бақылауды жүзеге асырып жатқан қызметкерлерінің (қызметкерінің), мемлекеттік органдар мамандарының, сарапшылардың (олар тартылған жағдайда) аты-жөндері, тектері, лауазымдары көрсетіледі. 9. Бақылаумен қамтылатын қаражат көлемі *. Көрсетілген кесте бюджеттік бағдарламалар бөлінісінде толтырылады: 1-бағанда – реттік сан нөмірі; 2-бағанда – осы бақылау объектісінде бақылауға жататын бюджеттік бағдарламаның нөмірі мен атауы; 3-бағанда – бақылау жүргізілетін тиісті жыл, жартыжылдық, айлардың саны; 4-бағанда бақылаумен қамтылатын кезеңін ескере отырып, осы бюджеттік бағдарлама бойынша бақылауға жататын республикалық бюджет қаражаты көрсетіледі. 4-бағанның соңында осы бақылау объектісінде бақылауға жататын республикалық бюджет қаражаты көлемінің жиынтық сомасы көрсетіледі. Осы бақылау объектісіне мемлекеттік органдардың мамандары, аудиторлық ұйымдардың қызметкерлері және сарапшылар тартылған жағдайда, олардың аты-жөндері, тектері, лауазымдары, мемлекеттік органның, аудиторлық ұйымның атауы көрсетіледі. *Республикалық бюджетке түсетiн түсiмдердiң толықтығы мен уақтылылығын, республикалық бюджеттен түсетiн түсiмдер сомаларының қайтарылуын, салықтық және кедендiк әкiмшiлiк етудің тиiмдiлiгiн бақылауды жүргізу кезінде аталған бөлім толтырылмайды. 10. Бақылау мәселелері. Осы бақылау объектісінде жүргізілетін бақылау мәселелері көрсетіледі. Тиімділікті бақылау жүзеге асырылған жағдайда, оны жүргізудің өлшемдері енгізіледі. Келесі бақылау объектілері бойынша мәліметтер осындай тәртіппен толтырылады. 11. Бақылауды нормативтік құқықтық және әдіснамалық қамтамасыз ету. Бақылау барысында қолданылатын Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің, Есеп комитетінің әдіснамалық құжаттарының тізбесі көрсетіле отырып, берілген кестеге сәйкес толтырылады (жалпы жүргізілетін бақылау бойынша бір кесте толтырылады). Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2014 жылғы 14 тамыздағы № 3-НҚ нормативтік қаулысына 5-қосымша Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 10-қосымша

*Үстеме бақылауды жүргізу кезінде көрсетілмейді. Ескертпе: Бақылау жүргізуге тапсырма (бұдан әрі – Тапсырма) жасау. Тапсырма мынадай деректерді: 1) нөмірі мен берілген күнін; 2) бақылау жүргізудің құқықтық негіздерін; 3) бақылауды жүргізу (соның ішінде алдын ала зерделеу) тапсырылған адамның (адамдардың) атын, әкесінің атын (болған жағдайда), тегін және лауазымын; 4) бақылау объектісінің ұйымдық-құқықтық нысанын (оның филиалдары мен өкілдіктерін қоса алғанда), толық атауын, орналасқан жерін, бизнес-сәйкестендіру нөмірін (бұдан әрі – БСН), жеке сәйкестендіру нөмірін (бұдан әрі – ЖСН), басшысының атын, әкесінің атын (болған жағдайда), тегін; 5) бақылаудың мақсаты мен мәнін (Бақылаудың жоспары мен бағдарламасына сәйкес келеді); 6) бақылаудың үлгісі мен түрін (Бақылаудың бағдарламасына сәйкес келеді); 7) бақылау объектісінде бақылау жүргізудің жоспарланып отырған мерзімін (Бақылаудың бағдарламасына сәйкес келеді); 8) бақылаумен қамтылатын кезеңді (Бақылаудың бағдарламасына сәйкес келеді); 9) Есеп комитетінің бақылау жүргізуге жауапты мүшесінің аты-жөні мен тегін, оның қолын, не оның міндетін атқарушы адамның деректерін, сондай-ақ Есеп комитетінің мөрін; 10) бастапқыда белгіленген бақылау мерзімі асып кеткен жағдайда, күнін көрсете отырып, бақылау мерзімінің ұзартылғаны туралы мәліметтерді қамтиды. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2014 жылғы 14 тамыздағы № 3-НҚ нормативтік қаулысына 7-қосымша Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 11-1-қосымша

Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің 141-бабына және Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 20__ жылғы __-тоқсанға арналған жұмыс жоспарына сәйкес __________________________________________________________ (алдын ала зерделеу жүргізу тапсырылған адамның А.Ә.Т. мен лауазымы көрсетіледі) __________________________________________________________________ (бақылау объектісінің ұйымдық-құқықтық нысаны, толық атауы, _________________________________________________________________ оның орналасқан жері, БСН, ЖСН, басшысының А.Ә.Т. көрсетіледі) _________ алдын ала зерделеу мәселелері бойынша _______________________________________ бақылау жүргізу тапсырылады. (алдын ала зерделеу мәні көрсетіледі) Алдын ала зерделеудің мақсаты _______________________________ Алдын ала зерделеу кезеңі _____________________________ Алдын ала зерделеу мерзімі_________ _______________ аралығы Есеп комитетінің мүшесі

1

2

3

Іссапардың бағдары мен мерзімі (бақылау жоспарынан)

4

Бақылау мәселелері (бақылау бағдарламасынан)

5

Бақылау жүргізу мерзімі бақылау бағдарламасы мәселесін қараудың басталған күні

6

бақылау бағдарламасы мәселесін қараудың аяқталған күні

Бақылау актісіне қосу үшін материалдарды ұсыну (бақылау объектісіне 1 бақылаушыдан артық шыққан кезде)

7

8

__________________________ (қолы, аты-жөні, тегі)

Ескертпе: Алдын ала зерделеу жүргізуге тапсырма (бұдан әрі - Тапсырма) жасау. Тапсырма мынадай деректерді: 1) нөмірі мен берілген күнін; 2) алдын ала зерделеу жүргізудің құқықтық негіздерін; 3) алдын ала зерделеуді жүргізу (соның ішінде алдын ала зерделеу) тапсырылған адамның (адамдардың) атын, әкесінің атын (болған жағдайда), тегін және лауазымын; 4) бақылау объектісінің ұйымдық-құқықтық нысанын (оның филиалдары мен өкілдіктерін қоса алғанда), толық атауын, орналасқан жерін, бизнес-сәйкестендіру нөмірін (бұдан әрі – БСН), жеке сәйкестендіру нөмірін (бұдан әрі – ЖСН), басшысының атын, әкесінің атын (болған жағдайда), тегін; 5) алдын ала зерделеудің мақсаты; 6) алдын ала зерделеумен қамтылатын кезеңді; 7) бақылау объектісінде алдын ала зерделеу жүргізудің жоспарланып отырған мерзімін; 8) Есеп комитетінің бақылау жүргізуге жауапты мүшесінің аты-жөні мен тегін, оның қолын, не оның міндетін атқарушы адамның деректерін, сондай-ақЕсеп комитетінің мөрін қамтиды. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2014 жылғы 14 тамыздағы № 3-НҚ нормативтік қаулысына 8-қосымша Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 11-2-қосымша нысан Сапа бақылауын (қайта тексеруді) жүргізуге ТАПСЫРМА Қазақстан Республикасы Президентінің 2009 жылғы 7 сәуірдегі №788 Жарлығымен бекітілген Мемлекеттік қаржылық бақылау стандарттарының 89-тармағына, Есеп комитетінің 2013 жылғы 16 сәуірдегі №3-НП нормативтік қаулысымен бекітілген Сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасының 198-тармағына сәйкес және Есеп комитеті Төрағасының 20__ жылғы ___ ___ №___ шешімімен (болған жағдайда) ___________________ _________________________________ (сапа бақылауын (қайта тексеруді) жүргізу тапсырылған А.Ә.Т. мен лауазымы көрсетіледі) ____________________________________________________________________________ (бақылау объектісінің ұйымдық-құқықтық нысаны, толық атауы, оның орналасқан ___________________________________________________________________________ жері, БСН, ЖСН, басшысының А.Ә.Т. көрсетіледі) _________ мәселеcі бойынша__________________________________ бақылау жүргізу (бақылау мәні көрсетіледі) тапсырылады. Бақылаудың мақсаты ____________________ Бақылау үлгісі ______________________ Бақылау түрі _______________________ Бақылаумен қамтылатын кезең _____ Бақылау жүргізу мерзімі_____________ _______________аралығы Есеп комитетінің мүшесі __________________________ (қолы, аты-жөні, тегі) Бақылау мерзімі __ жылғы «__»_____бастап, ____жылғы «__»______ дейін ұзартылды Есеп комитетінің Төрағасы________________________ (қолы, аты-жөні, тегі) Ескертпе: Бақылау жүргізуге тапсырма (бұдан әрі - Тапсырма) жасау. Тапсырма мынадай деректерді қамтиды: 1) нөмірі мен берілген күнін; 2) бақылау жүргізудің құқықтық негіздерін; 3) сапа бақылауын (қайта тексеруді) жүргізу тапсырылған адамның (адамдардың) атын, әкесінің атын (болған жағдайда), тегін және лауазымын; 4) бақылау объектісінің ұйымдық-құқықтық нысанын (оның филиалдары мен өкілдіктерін қоса алғанда), толық атауын, орналасқан жерін, бизнес-сәйкестендіру нөмірін (бұдан әрі – БСН), жеке сәйкестендіру нөмірін (бұдан әрі – ЖСН), басшысының атын, әкесінің атын (болған жағдайда), тегін; 5) бақылаудың мақсаты мен мәнін (Бақылаудың жоспары мен бағдарламасына сәйкес келеді); 6) бақылаудың үлгісі мен түрін (Бақылаудың бағдарламасына сәйкес келеді); 7) бақылау объектісінде бақылау жүргізудің жоспарланып отырған мерзімін (Бақылаудың бағдарламасына сәйкес келеді); 8) бақылаумен қамтылатын кезеңді (Бақылаудың бағдарламасына сәйкес келеді); 9) Есеп комитетінің бақылау жүргізуге жауапты мүшесінің аты-жөні мен тегін, оның қолын, не оның міндетін атқарушы адамның деректерін, сондай-ақ Есеп комитетінің мөрін; 10) бастапқыда белгіленген бақылау мерзімі асып кеткен жағдайда, күнін көрсете отырып, бақылау мерзімінің ұзартылғаны туралы мәліметтерді қамтиды. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2014 жылғы 14 тамыздағы № 3-НҚ нормативтік қаулысына 9-қосымша

Бекітемін: Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің мүшесі _____________ _____________ 20___ жылғы «___»________ Бақылауды жүргізудің жұмыс жоспары Есеп комитетінің қызметкері (бақылауға тартылған маман, аудитор) ______________________________________________________________ (аты-жөні, тегі, лауазымы) Бақылаудың атауы _________________________________________________________________________ Бақылау жүргізудің жалпы мерзімі _______ күн

нысан

Алдын ала зерделеу жүргізуге ТАПСЫРМА

нысан

Бақылаумен қамтылатын кезең (жыл, жартыжылдық, айлар)

нысан

Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің 141-бабына және Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 20__ жылғы __-тоқсанға арналған жұмыс жоспарына сәйкес ____________________________________________________________ (бақылау жүргізу тапсырылған адамның А.Ә.Т. мен лауазымы көрсетіледі) __________________________________________________________________ (бақылау объектісінің ұйымдық-құқықтық нысаны, толық атауы, __________________________________________________________________ оның орналасқан жері, БСН, ЖСН, басшысының А.Ә.Т. көрсетіледі) _________ мәселесі бойынша _______________________________________ (бақылау мәні көрсетіледі) бақылау жүргізу тапсырылады.

Р/с №

Р/с Бақылау № объектісі (бақылау бағдарламасынан)

_________________ (жасалған орны)

Бақылау (үстеме бақылау) жүргізуге ТАПСЫРМА

Бақылау мәні: __________________________________________________ Бақылау мақсаты: ____________________________________________________ Бақылау үлгісі: ______________________________________________________ Бақылау түрі: ______________________________________________________ Бақылаумен қамтылатын кезең: ____________________________________ Бақылау жүргізу мерзімі ____________ _________________________ аралығы Бақылау тобының құрамы (бақылаушы): _________________________________

Бақылау тобының жетекшісі

Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 19-қосымша

Ескертпе: Бақылау жүргізудің жұмыс жоспарын (бұдан әрі – Жұмыс жоспары) жасау. Жұмыс жоспарының жоғарғы бөлігінде «Бақылаудың атауы» деген жолда бақылау жоспарына сай жүргізілетін бақылаудың атауы көрсетіледі. «Бақылау жүргізудің жалпы мерзімі» деген жолда барлық бақылау объектілерінде бақылау жүргізуге қажетті күнтізбелік күндердің жалпы саны көрсетіледі. Көрсетілген кесте бақылау объектілерінің бөлінісінде толтырылады: 1-бағанда – реттік сан нөмірі; 2-бағанда – бақылау объектісінің атауы (Бақылау бағдарламасында бекітілген деректерге сәйкес келеді); 3-бағанда Есеп комитетінің тиісті қызметкері бақылаумен қамтитын бақылау объектісі қызметінің кезеңі көрсетіледі; 4-баған Есеп комитеті қызметкерінің іссапар мерзімі мен бағдары көрсетіле отырып, Есеп комитетінің қызметкері бақылау объектісінің орналасқан жеріне іссапарға жіберілген жағдайда толтырылады (Бақылау жүргізу жоспарында бекітілген деректерге сәйкес келеді); 5-бағанда осы бақылау объектісінде бақылау жүргізу барысында Есеп комитетінің қызметкері қамтуы тиіс мәселелер және оларды қараудың дәйектілігі көрсетіледі (Бақылау бағдарламасында бекітілген деректерге сәйкес келеді); 6-бағанда осы бақылау объектісінде Есеп комитеті қызметкерінің бақылау бағдарламасы мәселесін қараудың бастаған күні көрсетіледі; 7-бағанда осы бақылау объектісінде Есеп комитеті қызметкерінің бақылау бағдарламасы мәселесін қараудың аяқтаған күні көрсетіледі; 8-бағанда бақылау жүргізетін қызметкердің бақылау актісіне қосу үшін материалдарды беретін күні көрсетіледі. Бақылау объектісіне бір бақылаушыдан артық шыққан кезде толтырылады.

Жиыны:

Бақылауды жүргізуге жауапты құрылымдық бөлімшенің басшысы

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2014 жылғы 14 тамыздағы № 3-НҚ нормативтік қаулысына 10-қосымша

Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 11-қосымша

Бақылау мәселелері: __________________________________________________ 2. _____________________________________________ (бақылау объектісінің атауы)

1. 2. ...

Бақылау тобы жетекшісінің аты-жөні мен тегі _______________________________ .

1) 2)

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2014 жылғы 14 тамыздағы № 3-НҚ нормативтік қаулысына 4-қосымша

Р/с №

19

www.egemen.kz

22 қазан 2014 жыл

Есеп комитетінің сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу қағидасына 16-қосымша нысан Бақылаудың Жоспары мен Бағдарламасының орындалу барысы туралы бақылау тобы жетекшісінің апта сайынғы есебі Бақылау іс-шарасының атауы: «__________________________________________________________________» Бақылау жүргізу мерзімі: басталған және аяқталған күні Бақылау үлгісі: тииімділікті бақылау және (немесе) сәйкестікке бақылау жасау және (немесе) қаржылық есептілікті бақылау № Бақылау объектісінің атауы

1

2

Бақылау объектісінің орналасқан жері

Бақылау тобының құрамы (А.Ә.Т.)

3

4

Бақылау кезеңі (бақылау күндерінің саны) жос- іс пар жүз.

Күні

бақылау актісіне қосу үшін материалдар ұсыну

актіге қол қою және оны бақылау объектісіне тапсыру

қол қойылған актіні қабылдау

жиынтық ақпаратты дайындау

5

7

8

9

10

6

Бақылау актісі 20___жылғы «____» ___________ №_______

нысан

Бақылау объектісінің атауы ____________________________________ Бақылау үлгісі ______________________________________________ Бақылау түрі ________________________________________________ Бақылау жүргізуге тапсырма ___________________________________ Бақылауды __________________________________________ жүргізді Бақылаудың мақсаты _________________________________________ Бақылаудың мәні ______________________________________________ Бақылаумен қамтылған кезең ___________________________________ Бақылау жүргізу мерзімі_______________ _________________аралығы Бақылау объектісінің лауазымды адамдары ________________________ Бұрынғы бақылаудың нәтижелері туралы мәлімет __________________ Жүргізіліп отырған бақылау нәтижелері туралы мәлімет ____________ Бақылау жүргізудегі кедергілер _________________________________ Бақылау барысында қабылданған шаралар _______________________ Қосымшалар: Есеп комитетінің қызметкер(лер)і: _______________________________ _________________________ (лауазымы) (қолы, аты-жөні, тегі) Мемлекеттік органдардың мамандары, сарапшылар _______________________________ ________________________ (лауазымы) (қолы, аты-жөні, тегі) Бақылау объектісінің лауазымды адамдары (қарсылықтары болған жағдайда, «Қарсылықтармен қол қоямын» деп көрсетеді): _______________________ ______________________________ (лауазымы) (қолы, аты-жөні, тегі) ________________________ ________________________ (лауазымы) (қолы, аты-жөні, тегі) Бақылау актісі екі (үш) данада жасалды: _____________________________________________________________ Ескертпе: бақылау актісін жасау. Бақылау актісінің жоғары жағында оның жасалған орны (қаланың, басқа да елді мекеннің (ауыл, кент және тағы басқаларының) атауы), бақылау актісінің жасалған күні, бақылау актісі данасының нөмірі көрсетіледі (№ 1 дана – Есеп комитеті үшін, № 2 дана бақылау