Page 1

Бїгінгі нґмірде:

№94 (28572) 22 МАМЫР ЖҰМА 2015 ЖЫЛ

Ауыр машина жасау – маќтанышымыз 7-бет Адамды орта тəрбиелейді 9-бет Ґмірдіѕ ґзіндік ґлшемі 10-бет Алаќайдыѕ аќыры 16-бет

ЖАУАПТЫ ЖЫЛДАР ЖЇГІ

Елбасымыз туралы кітап бетінде кґрініс тауып отыр

Ґзара ыќпалдастыќ мəселелері талќыланды

Ќарым-ќатынасты тереѕдету маѕызды

Кездесу барысында екіжақты, соның ішінде сауда-экономикалық жəне инвестициялық салалардағы өзара ықпалдастық мəселелері талқыланды. Елбасы 2007-2009 жылдардағы жаһандық қаржы-экономикалық дағдарысқа жауап ретінде ұйымдастырылған форумға қатысатыны үшін Литва Премьер-министріне алғыс айтты. – Форумға 90 елден келген үш мың делегат қатысады. Біз Қазақстанның инфрақұрылымдық жəне индустриялық даму тұрғысынан қабылдап жатқан шаралары мен жүзеге асырып жатқан өзге де бағдарламалары туралы айтпақ ниеттеміз, – деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев екі елдің арасындағы саяси үнқатысу мен экономикалық ынты-

Кездесу барысында екі елдің ынтымақтастығын нығайту перспективалары, сондай-ақ, Қазақстан мен Еуропалық одақ арасындағы қарымқатынастарды ЕО-ға Люксембургтің алдағы төрағалығы аясында тереңдету мəселелері қаралды. Мемлекет басшысы біздің еліміз былтыр Қазақстан мен ЕОның кеңейтілген серіктестігі мен ынтымақтастығы туралы келісім жобасы жөніндегі келіссөздерді аяқтау туралы құжатқа қол қойғанын еске салды. – Сіздердің төрағалық еткен кезеңде осы үдерістер аяқталады деп

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев VIII Астана экономикалық форумына қатысуға келген Литва Премьер-министрі Альгирдас Буткявичюспен кездесті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. мақтастықтың деңгейі жоғары екенін атап өтті. – Литвамен əрқашан жақсы қарымқатынаста болдық. Сіздің сапарыңыз ынтымақтастықты одан əрі кеңейтуге қызмет етеді деп үміттенемін, – деді Мемлекет басшысы. А.Буткявичюс екіжақты қарым-қатынастарды нығайтуға жəне дамытуға қосқан елеулі үлесі үшін Қазақстан Президентіне алғыс айтты. – Қазақстан Литваның Орталық Азиядағы маңызды серіктесі болып саналады, – деп атап өтті А.Буткявичюс. Литва Премьер-министрі, сондай-ақ, Нұрсұлтан Назарбаевты ел Президенті лауазымына қайта сайлануымен құттықтап, Қазақстанның алға қойған барлық мақсаттарына жететініне сенім білдірді.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев VIII Астана экономикалық форумына қатысуға келген Люксембург Премьер-министрі Ксавье Беттельді қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. үміттенемін. Елдеріміздің достық қатынастарын ескере отырып, Еуропалық одақпен өзара ықпалдастық кезінде виза режімін жеңілдетуді, авиация саласындағы шектеулерді алып тастауды қамтитын бірқатар мəселелерді шешу ісінде сіздің қолдауыңызға сүйенеміз, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Тараптар Қазақстан мен Люксембург арасындағы ынтымақтастықты əрі қарай тереңдетудің маңыздылығын атап өтті. ----------------------------------------Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

ЭКОНОМИКАЛЫЌ ОЙДЫЅ ƏЛЕМДІК МІНБЕРІ Кеше VIII Астана экономикалыќ форумы ґз жўмысын бастады

Міне, əлем назары тағы да Астанаға ауды. Кеше елордада Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен өмірге келген Астана экономикалық форумы (АЭФ) салтанатты жағдайда өз жұмысын бастады. Əлем сарапшыларының бірауызды пікірінше, қазір Астана экономикалық форумының əлемге танымал Давос жаһандық форумы, Санкт-Петербург жəне Боао Азиялық экономикалық форумдарымен дəрежесі теңесіп үлгерді. Осымен қатарынан сегізінші рет өткізіліп отырған АЭФ-ке əлемнің 90 елінен 3 мыңнан астам делегат қатысып отырғандығы соның айқын айғағы. Сонымен бірге биылғы форумға 200ден астам вип-спикер қатысады. Олардың қатарында премьер-министрлер, қаржы институттарының төрағалары, Нобель сыйлығының лауреаттары жəне беделді халықаралық ұйымдардың басшылары бар. VIII Астана экономикалық форумының басты тақырыбы: «Инфрақұрылым – экономиканың тұрақты дамуының драйвері» деп аталады. Жалпы, бүгінгі өркениет биігіндегі даму жағдайында инфрақұрылым – экономиканың күретамыры десек, артық айтқандық емес. Бүгінде қарқынды даму биігіне көтеріліп отырған мемлекеттердің барлығы дерлік экономикалық өсу үрдісін инфрақұрылымнан бастады. Əлемдегі бірінші экономика деп танылатын АҚШ өзінің қарқынды даму шежіресін өткен

ғасырдың 30-шы жылдарында жол қатынастарын дамыту шарасынан бастады. Болашақта осы инфрақұрылым экономиканың қалпына келтірілуіне серпін берді. Бүгінде бұл жолды Қытай сияқты көптеген елдер таңдады. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев жариялаған «Нұрлы Жол» Жаңа Экономикалық Саясаты да еліміздің инфрақұрылымын түбегейлі дамытуды көздейді. Түйіндей айтсақ, екі күн бойы елордадағы Тəуелсіздік сарайында жаһандық экономиканы тығырықтан құтқару жолында тиімді де басым бағыттардың бірі ретіндегі инфрақұрылымды дамыту тақырыбы орамды ойлар, пайымды пікірлер, нақты ұсыныстар ретінде ортаға салынбақ. Отыз сессиядан тұратын форумның басты

Форумда əйелдер ќауымына баса назар аударылды

Кеше Мемлекеттік хатшы, Президент жанындағы Əйелдер істері жəне отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның төрайымы Гүлшара Əбдіқалықова бірқатар кездесу өткізді. Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Гүлшара Əбдіқалықова VIII Астана экономикалық форумы аясында йемендік құқық қорғаушы, Нобель сыйлығының лауреаты Тавакуль Карманмен өткізген кездесуінде əйел құқықтарын қорғау мен оны кеңейту саласындағы Қазақстанның жетістіктерін баяндай келіп, Дүние жүзілік экономикалық форумның сараптама тобы 2012 жылдың қазан айында жариялаған ер мен əйелдің құқық теңдігі рей тин гісінде біздің ел 135 мемле кет ішінен 32-орынды иеленгенін жеткізді. Сондай-ақ, Г.Əбдіқалықова 2011 жылы Нобель сыйлығына

лайық деп танылған Т.Карманның «əйелдер қауіпсіздігі үшін зорлықсыз күрес жəне бейбітшілік орнатуға əйелдердің қатысу құқығы» бағытындағы еңбегін жоғары бағалап, оның құқық қорғау саласындағы жұмысына табыс тіледі жəне Йеменде тұрақтылық пен бейбітшіліктің орнауына ниеттестігін білдірді. Бұдан кейін Мемлекеттік хатшы БҰҰ Даму бағдарламасының əкімшісі Хелен Кларкпен жүздесті. Жүздесушілер өзара тиімді ынтымақтастықтың негізгі бағыттары мен оларды еліміздің орнықты əлеуметтік-экономикалық дамуы жағдайында кеңейтудің келешегін талқылады. (Соңы 6-бетте).

Бұған дейін хабарлағанымыздай, сəрсенбі күні Ресей Федерациясының астанасында мəскеулік жазушы Сергей Плехановтың Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың өмірі мен қызметі туралы жазылған «Жібектей есілмеген жол» («Не шелковый путь») атты кітабының тұсаукесер рəсімі болып өтті. Жақсыбай САМРАТ,

«Егемен Қазақстан» – Мəскеуден.

Тұсаукесер рəсімі Ресей Сыртқы істер министрлігінің Қабылдау үйінде болды. Атақты орыс меценаты Савва Морозов ХІХ ғасырда салдырған бұл əсем ғимарат мəдениет пен тарих ескерткіші болып есептеледі жəне қазір ол Сыртқы істер министрлігінің қарауына беріліп, Қабылдау жұмыстарын жүргізетін үйге айналған. Міне, осы ғимаратқа мəскеуліктердің əдебиет пен өнер, саясат пен сараптама, ғылым мен білім саласымен айналысатын бір топ танымал өкілдері ағылды. Олардың арасында дипломатиялық миссиялардың, іскерлік қауымдастықтың да танымал өкілдері болды. Халыққа

Кəрім Мəсімов форумға қатысушыларға арналған құттықтау сөзінде елордадағы бұл дəстүрлі үнқатысу алаңының жетекші халықаралық сарапшылардың, ғалымдар мен көшбасшылардың пікір алмасу орнына айналғандығын атап көрсетті.

Əлемде жўмыссыздар саны – 200 миллион

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Гүлшара Əбдіқалықова Халықаралық еңбек ұйымының Шығыс Еуропа мен Орталық Азия елдеріндегі Өңірлік бюросының директоры Хайнц Коллермен кездесті. Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Г.Əбдіқалықова Ха лықаралық еңбек ұйымының (ХЕҰ) БҰҰ жүйесіндегі еңбек қатынас тарын реттеу мəселелері жөніндегі халықаралық беделді ұйым ретіндегі рөлін атап өтті. Мемлекеттік хатшы Қазақстанның бұл халықаралық ұйыммен ынтымақтастыққа айрықша мəн беретінін жəне ХЕҰ-ның негізгі іс-шараларына жыл сайын белсенді түрде қатысатынын айтты. Соның ішінде биылғы маусымда өтетін ХЕҰ Бас конференциясы 104-сессиясының тақырыбы маңызды екеніне ерекше тоқталды. Сонымен қатар, тараптар еңбек қатынастары саласын дағы Қазақстан мен ХЕҰ

ынтымақтастығының келешегін талқылады. Мемлекеттік хатшы Мемлекет басшысы ұсынған бес институттық реформа мемлекеттік институттарды сапалы жаңартуға, экономикалық бағдарламалардың тиімділігін арттыруға, мемлекеттік қызметтер сапасын жақсартуға жəне кең ауқымды инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыруға бағытталғанын атап көрсетті. Г.Əбдіқалықова «Нұрлы Жол» мемлекеттік бағдарламасы экономиканың орнықты өсуін қамтамасыз ету, бүгінгі жұмыс орындарын сақтау жəне сыртқы нарықтағы ахуалдың нашарлауы жағдайында жаңаларын ашу үшін ерекше мəнге ие екенін айтты. (Соңы 6-бетте).

(Соңы 2-3-беттерде).

 Оймақтай ой Адамға ақыл керек, іс керек, мінез керек. Абай ҚҰНАНБАЕВ.

(Соңы 5-бетте).

Ќазаќстан-Нидерланд:

Ниеттестік пен ынтымаќтастыќ

Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің Төрағасы Қабиболла Жақыпов бастаған Мəжіліс депутаттарының делегациясы бір күндік сапармен Нидерланд Корольдігінде болды. Сапардың басты мақсаты – Қазақстанның кандидатурасын БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 2017-2018 жылдарға тұрақты емес мүшелігіне ұсыну.

Қазақстан Президентінің Арнайы елшісі ретінде Мəжіліс Спикері Нидерланд Корольдігінің Премьер-министрі Марк Рюттеге Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне еліміздің кандидатурасын 2017-2018 жылдарға тұрақты емес мүшелікке ұсынғанда қолдау білдіруін өтінген хатын табыстады. Сондай-ақ, Қ.Жақыпов БҰҰ

пікірсайыс алаңы ретінде Үкімет басшысы Кəрім Мəсімов қатысқан «Еуропа жəне Азия» форумын айтуға болады. VIII Астана экономикалық форумы шеңберінде өткізіліп отырған «Еуропа жəне Азия» форумын Ұлттық экономика министрлігі мен «Бəйтерек» ҰБХ» АҚ ұйымдастырып отыр. Премьер-Министр

аса танымал адамдардың арасынан Мəскеу мемлекеттік университетінің ректоры В.Садовничий, атақты артистерден А.Джи гарханян, Н.Орынбасарова, бизнес қауымдастықтан О.Сосковец жəне тағы басқалар келді. Кітап авторы Сергей Плеханов – танымал орыс жазушысы, оның саяси тақырыптарға жазған көптеген кітаптары бар жəне ол бірнеше көркем фильмдер сценарийлерінің авторы. Көркем публицис тика жанрында жазылған Нұрсұлтан Назарбаев туралы мына еңбегі барынша тұшымды, саяси фактілер шебер пайданылған тартымды туынды болып шыққан. Бұрыннан белгілі дүниелердің өзіне жаңа көзқараспен келіп, тереңдетілген көркем сараптама жасалған.

Қауіпсіздік Кеңесінің құрамына елімізді алған жағдайда Қазақстан қазіргі таңда өзекті болып отырған мəселелердің шешімін табуға күш салатынын атап өтті. Сонымен бірге, азық-түлік, су жəне энергетикалық қауіпсіздік пен ядролық таратпау мəселелерінде басымдық берілетінін ескертті. (Соңы 6-бетте).

Конституция ќаєидаттары мїлтіксіз орындалуы тиіс Мəжілісте Парламент Мəжілісінің, Конституциялық Кеңестің, Қазақстан Заңгерлер одағының ұйымдастыруымен «Қазақстан Республикасы заңнамасында Конституция ережелерін іске асырудың өзекті бағыттары» тақырыбында халықаралық ғылымипрактикалық конференция өтті. Шараны Мəжілістің Заңнама жəне сот-құқықтық реформа комитетінің төрағасы Рахмет Мұқашев жүргізсе, ол палата Спикері Қабиболла Жақыповтың кіріспе сөзімен ашылды. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Мəжіліс Төрағасы осыдан 20 жыл бұрын қазақстандықтардың жалпыхалықтық референдум жолымен Ата Заңды қабылдағанын, оның жас мемлекетіміз дамуының стратегиялық бағытын айқындаған саяси-құқықтық құжат болу мен қатар, қазақстандық

аза мат тылық пен патриотизмді қалып тасты ру дың негізін қалаған маңызды мемлекеттік жəне қоғамдық құндылыққа айналғанын атап өтті. Қ.Жақыпов осы аса маңызды құ жатты əзір леп, қабылдауда Елбасының ерен еңбегі мен тарихи рөліне айрықша көңіл бөлді. (Соңы 6-бетте).

Əѕгіме таќырыбы – экономика мəселелері Кеше Премьер-Министрдің бірінші орынбасары Бақытжан Сағынтаев VIII Астана экономикалық форумы шеңберінде бірқатар екіжақты кездесулер өткізді, деп хабарлады ПремьерМинистрдің баспасөз қызметі. Бельгияның экс-Премьерминистрі Ив Летерммен кездесуде экономика өсімінің баяулау факторын жою жəне табыс деңгейлері жоғары елдер санатына көшу үшін қажетті саналатын шаралар талқыланды. Сондай-ақ, Ив Летерм республика экономикасына шетелдік инвестициялар тарту əдістері туралы пікір білдірді. Ол сол сияқты, ЭЫДҰ-ның жергілікті

рыноктарды дамыту стандарттарына қатысты жұмыс жағдайымен де бөлісті. Норвегиялық экономист, 2004 жылғы экономика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты, шынайы іскерлік циклдер теориясының негізін салушылардың бірі Финн Эрлинг Кидланд ел экономикасы үшін сыртқы сілкіністердің теріс зардаптарын тежеу үшін

инфляциялық таргеттеудің мəні мен маңызды рөлін атап өтті, сондай-ақ, салық-бюджет жəне ақша-кредит саясатын неғұрлым оңтайлы үйлестіру бойынша кеңестер берді. Премьер-Министрдің бі рінші орынбасары мен Йель университетінің жаһандық қарымқатынастар мəселелері бойынша бас ғылыми қызметкері Доминго Кавалло инфляцияны төмендету, оның ішінде ақша массасына бақылау жасау арқылы төмендету мəселесін, сол сияқты, валюталық реттеу мəселелерін талқылады.


2

www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

ЭКОНОМИКАЛЫЌ

(Соңы. Басы 1-бетте). «Еуропа жəне Азияда тұратын халықтар саны əлем халқының үлкен бөлігін құрайды. Бұл əлемдік ІЖӨ-нің едəуір бөлігі осында шоғырланғанын білдіреді. Екі субконтинент арасында орнатылған іскерлік байланыстар мемлекеттердің экономикалық өсуіне, компаниялар мен ғылымизерттеу институттары арасында тəжірибе жəне озық практикалармен алмасуға жəрдемдеседі», деді одан əрі Кəрім Мəсімов. Үкімет басшысы бүгінгі экономикалық жаһандану жағдайында Еуропа жəне Азия арасындағы ынтымақтастықтың маңызына тоқталды. Бұл ынтымақтастықтың инфрақұрылымды жəне өнеркəсіпті дамытуда, білім беру, инновациялар жəне мемлекеттік басқару секторларында жоғары нəтижелер көрсетіп отырғанын атап өтті. «Қазақстан-2050» Стратегиясының басымдықтары болып табылатын осы салаларды дамытуға Қазақстан ерекше көңіл бөледі. Мемлекет басшысының осы бастамасын іске асыра отырып, біз озық стандарттарды қолданамыз, құрылымдық реформаларды, оның ішінде білім беру жүйесіндегі реформаларды жүргіземіз», деді Премьер-Министр. Одан əрі Үкімет басшысы Еуропа жəне Азия арасындағы көпір болып табылатын Қазақстан Республикасы екі аймақ арасындағы жан-жақты ғылыми жəне инновациялық ынтымақтастықпен ықпалдасуды нығайтудың бастаушысы болатынына сенім білдірді. «Еуропа жəне Азия» форумының отырысында сөз алған «Сбербанк России» ААҚ басқарма төрағасы, президенті Герман Греф Еуропа жəне Азия құрлықтары елдері арасындағы ынтымақтастық пен кооперацияның маңыздылығына жан-жақты тоқталды. Ол өз сөзінде Қазақстанда жасалып жатқан экономикалық реформалардың маңыздылығы мен тиімділігіне тоқталды. Əсіресе, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың бес институттық реформасының өміршеңдігін ерекше атап көрсетті. «Жақында жарық көрген бұл құжатты, Қазақстан Президенті жариялаған «100 нақты қадамды» сіздер оқып үлгере алдыңыздар ма, мен білмеймін. Мен бұл құжатты оқыған кезде мəдени есеңгіреу сезіміне тап болғанымды айтқым келеді», деп атап көрсетті ол. Одан əрі «Сбербанк России» ААҚ басшысы бұл құжатты «сəтті мемлекет құру жолының тамаша бағдарламасына» теңеді. «Қазақстанда əлемдегі ең бір өршіл бағдарлама бастау алды. Мен бұл бағдарламаны оқыған кезімде Сингапур үкіметінің бағдарламасын оқып отырғандай сезімде болдым. Менің ойымша бұл бағдарламаға көптеген еуропалық өкіметтер қызғанышпен қарайтын болады», деді Герман Греф. Форумда ҚХР «ЭксимБанкінің» вице-президенті Сан Пинг жəне Қытай Мемлекеттік даму банкінің вице-президенті Жао Ксяоу сөз сөйледі. Мемлекеттік даму банкі вицепрезидентінің айтуынша, бұл қаржы институтының басты міндеттерінің бірі инфрақұрылым, энергетика жəне көлік саласындағы əрі ұлттық жобаларды қаржыландыру болып табылады. ҚХР-дың аталмыш қаржы институттары Қазақстанмен ынтымақтастық мақсатында да біршама тиімді жетістіктерге жетіп отыр. «Бəйтерек» ҰБХ» АҚ-тың басқарма төрағасы Қуандық Бишімбаев өз сөзінде бұл пікірді толық қолдады. Ұлттық холдинг басшысының айтуынша, холдинг азиялық бағытта Қытайдың қаржы институттарымен, атап айтқанда, Мемлекеттік даму банкі жəне «ЭксимБанкімен» тығыз жұмыс жасайды. Қазақстан ПремьерМинистрінің жақын арада Қытайға жасаған жұмыс сапары барысында осы екі банкпен жалпы көлемі 1 миллиард 150 миллион АҚШ долларын құрайтын несиелік келісімдерге қол қойылды. Қытай компанияларымен бірлесіп іске асыру үшін 48 жобадан тұратын тізім қарастырылуда, олардың ішінде 35 жоба «Бəйтерек» холдингінің қатыстырылуымен қаржыландырылмақ. «Еуропа жəне Азия елдері арасындағы екіжақты сауда-экономикалық байланыстарды дамыту мен нығайтуда даму институттары үлкен рөл атқарады», деп мəлімдеді форумда сөйлеген сөзінде Қуандық Бишімбаев. «Біз Еуропа мен Азия арасындағы интеграцияның жаңа кезеңіне аяқ басудамыз. Қазіргі кезде негізінен түрлі тауарлармен, машиналармен, технологиялармен сауда қарым-қатынасын жүзеге асырудамыз. Бұған арзан жұмыс күші тартылады», деді өз сөзінде Израильдің экспремьер-министрі Эхуд Барак. Оның айтуынша, Қазақстан Еуропа мен Азияның ортасында тұрғандықтан қазақстандық экономика үшін Ұлы Жібек жолының жаңғыруы ерекше маңызды болмақ. «Ұлы Жібек жолы қазірдің өзінде жұмыс істеуде, алайда, оны əрі қарай дамыту үшін бүгінгі жаһандық үнқатысу

алаңында қабылданатын шешімдердің де маңызы зор болмақ», деді Эхуд Барак. Сонымен бірге, VIII Астана экономикалық форумы аясында «Invest in Kazakhstan» инвестициялық форумы болып өтті. Бүгінде Орталық Азияға салынған инвестицияның төрттен үш бөлігі Қазақстан үлесіне тиесілі. «Қазақстан бизнес үшін əрқашан ашық. Біздің еліміз Орталық Азияда бизнес жүргізудің ең қолайлы өңірі болып саналады. Тəуелсіздіктің 24 жылы ішінде біз даму үшін мықты тұғыр жасадық. Соңғы онжылдықтарда Қазақстан экономикасы іс жүзінде екі еселенді. Бүгінде ол қуатты дамып отырған əлемдегі он экономиканың бірінен саналады», деді форумда сөйлеген сөзінде Үкімет басшысы Кəрім Мəсімов. Форумда сөз алған Польша Республикасының бұрынғы президенті Александр Квасьневский, «Forbes» іскерлік апталығының бас редакторы Стив Форбс жəне басқалар Қазақстан экономикасын əртараптандырудағы қолайлы инвестициялық ахуалды атап көрсетті. VIII АЭФ аясында Smart City үлгісімен қалалардың экономикалық тұрақтылығы мен оларды жоспарлау, қаланы басқарудағы инновациялық əдістер мəселелерін талқылау үшін сарапшыларды жинаған Урбанистік форум өтті. «Жаңа ұрпақ қаласы» форумының панельдік сессиясына Астана қаласының əкімі Əділбек Жақсыбеков қатысты. Бүгінде ғаламшар халқының жартысы қалаларда өмір сүреді, олардың үлесіне əлемдік ІЖӨ-нің 80%-дан астамы тиесілі, дəл осы жерде адам, техника жəне қаржы капиталы шоғырланған. – Қалалардың қызметі мен дамуына, олардың өсуі мен тіршілігіне байланысты мəселелер мен шектеулерді шешуге планетаның барлық елдерінде ерекше көңіл бөлінеді, – деп атап өтті елорда басшысы. Əкімнің ойынша, Урбанистік форум қалалар дамуының басты тапсырмаларын шешетін сұхбат алаңы болып табылады, сондықтан, болашақта ол АЭФ бағдарламасының негізгі оқиғасына айналуы мүмкін. Сонымен қатар, əкім жас Астананың жоғары жетістіктері мен дамуы туралы айтып өтті. Қала астана дəрежесін алғалы бері оның ауқымы мен халқының саны үш есеге, жылдық инвестиция көлемі жеті есеге артты. Осы жəне басқа да өзгерістер Астананың жаңа сапа деңгейіне көтерілуіне мүмкіндік беріп, соның арқасында, республикалық бюджет донорлары қатарына енді. Əкім сонымен қатар, Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Астана ның алдыңғы қатарлы «ақылды» қалалар тізіміне енуі туралы мақсатты дер кезінде қоя білгенін атап өтті. Бұл тұрғыдан алғанда елордада инновациялық жобалар мен осы бағыттағы ұсыныстарды жүзеге асыратын «Smart Аstana» тұжырымдамасы жұмыс істеуде. Аталмыш жобалардың арасында Smart» көлік, «Smart» тұрақ, «Smart» мектеп, «Smart» емхана, «Smart» көше жарығы мен «Smart» БЕО (Бірыңғай есептеу орталығы) бар. Ол, сондай-ақ, француз əріптестермен біріге отырып жасалған ASTAINABLE қаласы дамуының 3 Д-симуляторы туралы да айтып өтті. – Бұл бірегей виртуалды платформа қарапайым модельдерге тиесілі шеңберден шығуға мүмкіндік береді жəне қаламыздағы болашақты мүмкін болатын дүниелерді көз алдымызға əкеледі, ал бұл өз кезегінде мемлекеттік билік өкілдеріне шешім қабылдауға үлкен септігін тигізеді, – деп түсіндірді Əділбек Жақсыбеков. Əкім, «Тіршілікті кешенді қамтамасыз ету» жобасына да тоқталып, соның аясында қоғамдық орындарда, жолдарда, көше қиылыстарында 15 мың бейнебақылау камераларын жəне оған қоса осы көлемдегі жеке камераларды орнату көзделіп отырғанын мəлімдеді. Қала басшысының сөзінше, бұл жобалар əлемдік кеңістіктегі ірі оқиға саналатын ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі аясында ерекше маңызға ие болып отыр. Əділбек Жақсыбеков «Жаңа заман қалалары» тақырыбында өткен дөңгелек үстел жұмысында талқыланған Қазақстанда Урбанистика орталығын ашу мəселесін қорытынды ұсыныстар тізіміне енгізуге ұсыныс жасады. Иə, бұл форумның ерекшелігі де сонда – барлық сессиялар мен талқылаулар «Инфрақұрылым – экономиканың тұрақты дамуының драйвері» тақырыбы аясында өтті. Форумға белгіленген 30 сессияның бəрі де осы инфрақұрылымды дамыту мəселесіне ойысады. Себебі, инфрақұрылымды дамыту экономиканың күретамыры екендігі айтпаса да түсінікті. Екі күнге ұласатын VIII Астана экономикалық форуымына жоспарланған отыз сессияның жартысынан көбі алғашқы күніне белгіленген екен. Таңертең ертемен басталған шарада сессиялар бірден бірнеше залда қатарынан өтіп жатты. Соның бірі – «Жаһандық экономикадағы экономикалық, қаржылық жəне монетарлық өзгерістер» тақырыбында болды. Ауқымды тақырыпты қамтыған

шара таңертең басталып, кешке дейін жалғасты. Онда «Қазіргі мұнай бағасының деңгейі қаншалықты тұрақты, мұ найдың бағасының төмендігі ұзақ уақытқа дейін сақтала ма, мұны біз мұнай бағасының жаңа стандарты деп қарай аламыз ба?» дегендей мəселелер көтерілді. Сонымен қатар, «Əлемдік экономика мұнай бағасына қалай əсер ете алады? Төмен баға экономиканың басқа да салаларына жəне өңірлерге қалай əсер етеді?» деген мəселелер жан-жақты талқыланды. Сондай-ақ, осы мəселелерден туындап отырған қазіргі əлемдік экономикалық тұрақсыздықтың алдын алу, тығырыққа тіреген күрделі жағдайлардан шығудың тетігін табу жайы да қызу əңгіме арқауына айналды. Бұл сессия екі бөлімнен тұрды. Оның бірі «Өрлеудің идентификациясы» деп аталып, онда өрлеудің жаңа драйверлері: табысы орташа елдерден жоғары табысты елдерге өту үшін экономикалық өзгерістер жəне жаһандық экономикада тұрақтылық пен өсуді қамтамасыз ету тақырыптары тілге тиек етілді. Ал екінші бөлім «Қаржылық тұрақтылықтың идентификациясы» деп аталып, онда монетарлық саясат жəне оның экономикалық өсімге əсері сөз болды. Сондай-ақ, осы бөлімде «Өңірлік макроэкономикалық үдерістердің Орталық Азия мен көрші елдерге ықпалы: іс-əрекет стратегиясы» тақырыбында үнқатысу өтті. Аталған сессияның алғашқы бөлімін Лондоннан арнайы келген Еуропа Қайта құру жəне даму банкінің экономика бағыты бойынша атқарушы директоры Маттиа Романи жүргізіп отырды. Ал екіншісі бөлімінде Би-би-си-дің бизнес тақырыбын жүргізуші атақты тілшісі Линда Юэ сөз тізгінін ұстады. Сессияларға Қазақстан тарапынан Премьер-Министрдің бiрiншi орынбасары Бақытжан Сағынтаев жəне Ұлттық экономика министрі Ерболат Досаев қатысты. Ал шетелдік қонақтардан Бүкілəлемдік банктің даму перспективалары тобының аға экономисі Джон Баффс, Еуразиялық даму банкінің өкілі Дмитрий Панкин, Еуропалық инвестициялық банктің экономика департаментінің директоры Дебора Револьтелла, Бүкілəлемдік банктің Еуропа жəне Азия бойынша өңірлік басқармасының бас экономисі Ганс Тиммер, Ресей банктері ассоциациясының вице-президенті Олег Прексин, Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы, Италияның экспремьер-министрі Романо Проди, Азия даму банкінің вице-президенті Жанг Вэнчай жəне басқалар болды. «Жаһандық экономиканың өсімі мен тұрақтылығын қамтамасыз ету» сессиясы барысында сөйлеген сөзінде Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрі Ерболат Досаев алдағы уақыттары Қазақстанның экономикалық даму көрсеткіштері жақсаратынын атап өтті. «Жаһандық өзгерістерге қарамас тан, Қазақстан алдағы жылдары эконо миканың даму көрсеткіштерін жақсартады деген болжам бар. Ресей рублінің девальвациясына жəне ІЖӨнің 1,5 пайызға дейін төмендеп кетуіне қарамастан, Қазақстан өзінің ІЖӨ-сін 1,8 пайыз көрсеткішінде сақтап қала алды. Бұл соншалықты жаман көрсеткіш емес. Оның үстіне, жылдың соңына дейін оның деңгейі 3,5 пайыздан жоғары болады деп күтілуде», деді министр. Оның айтуынша, жаңа экономикалық серпінге Еуразиялық экономикалық

одақтағы əріптестермен тығыз нарықтық ықпалдастықтың, шетел инвесторларын тарту жəне жаһандық көліктіклогистикалық жобаларға қатысу арқылы қол жеткізу көзделуде. «Біздің ел табиғи ресурстарға бай, сондай-ақ, біздің екі ірі көршіміз бар, олар əлемнің ең бай елдері қатарында. Əлемдік экономикадағы қазіргі ахуалды ескере отырып, Қазақстанға үлкен сын-қатерлермен қатар зор мүмкіндіктер де туып тұр. «Жібек жолы» бастамасы жайлы білеміз. Қазақстан бұл жолға алғашқылардың бірі болып қосылып, Еуропаны əлемнің өзге де бөліктерімен байланыстыруды мақсат тұтады. Біз ЕАЭО аясындағы стратегиялық əріптестермен бірге ықпалдастықты тереңдете беретін боламыз. Қытайдан Еуропаға қарай бағыт ұстанатын «Жаңа Жібек жолы» бағдарламасына да белсенді қатысады. Қазақстан осы мүмкіндіктерді толықтай пайдаланатын болады. Тікелей шетелдік инвестициялар болу үшін бұл мүмкіндіктер қажет. Ол үшін инвесторларға ерекше жағдайлар жасалуда. Мүмкін, шетел инвесторлары Қазақстанның жаңа секторларына да тартылуы ықтимал», деді Е. Досаев. Ұлттық экономика министрі, сондайақ, осы жылдың сəуірінде Қазақстан мен Қытай арасында жаңа зауыттар құрылысы үшін 24 млрд. доллар сомасындағы өзара түсіністік меморандумына қол қойылғанын еске салып өтті. «1 қаңтардан бастап ынтымақтастықтың жаңа үлгісіне көштік. Ол – Еуразиялық экономикалық одақтың құрылуы. Қазір Қазақстан экономикасын дамытуға зор мүмкіндік туып отыр», деді ол. Айтпақшы, «Жібек жолы» туралы тақырып Астана экономикалық форумының жеке бір сессиясына да арқау болды. «Ұлы Жібек жолының қайта жаңғыруы: жаңа экономикалық келешегі» деп аталған панельдік отырысқа шетелдік ғалымдар, сарапшылар қатысып, осы тақырып төңірегінде ойларын ортаға салды. Ұлы Жібек жолының қайта жаңғыруы көрінісі экономикалық жəне геосаяси жағдайда қалай өрбиді? Ұлы Жібек жолының экономикалық əлеуеті қандай? Өзара табысты сауда-экономикалық ынтымақтастықты дамыту жолдары қандай? Елдің экономикалық дамуына инфрақұрылымдық жобалардың əсері қандай? Міне, осы сұрақтарға жауап іздеген сарапшылар тақырыпты тереңнен талқылады. Осы отырыста Қазақстан Премьер-Министрiнiң бiрiншi орынбасары Бақытжан Сағынтаев бүгiнде елімізде жаңа инфрақұрылымдық жоба талқыланып жатқанын, оның аясында Бейжің – Астана – Қазан – Мəскеудi байланыстыру көзделiп отырғанын мəлiм еттi. «Қазақстан өз тарапынан да Ұлы Жiбек жолын жаңғырту тұжырымдамасын iлгерiлетiп отыр. Бұл мақсатты Президент Нұрсұлтан Назарбаев ұсынған «Нұрлы Жол» Жаңа Экономикалық Саясаты көздейдi. Қазақстан бүгiнгi күнi өңiрдегi iрi экономика болып табылады. Жыл сайын елге 11-14 млрд. доллар тiкелей инвестиция тартылады», дедi Б.Сағынтаев. Қазақстан Премьер-Министрiнiң бiрiншi орынбасары атап өткендей, соңғы жылдары Қазақстанда инфрақұрылымдық ауқымды жобалар жүзеге асырылып жатыр. «Мемлекет басшысы Еуразиялық трансконтиненттік

дəлiз салуды тапсырды, ол Азиядан Еуропаға ке дер гiсiз жүк транзитiн қамтамасыз етуге мүмкiндiк бередi. Бұл дəлiз екi бағыт бойынша өтетiн болады: Қазақстан, Ресей аумағы арқылы Еуропаға жəне Қазақ стан арқылы Қорғастан Ақтау портына дейiн жəне əрi қарай Каспий арқылы Əзербайжанға, одан кейiн бұл жол Грузия арқылы өтедi. Бұл бағыттың аясында Президент бүкiл елдiң аумағы бойынша Ақтау теңiз портына дейiн жаңа темiржол салу мiндетiн қойды», дедi Б.Сағынтаев. Сондай-ақ, форум барысында Қытайдың Қазақстанға «Жібек жолы» экономикалық белдеуін құруға қолдау көрсетуге дайын екендігі айтылды. Бұл туралы «Жібек жолы» қорының президенті Ванг Янджи мəлім етті. Оның сөзіне қарағанда, Қазақстан Қытай үшін өңірдегі ең басымдыққа ие стратегиялық əріптестерінің бірі. Былтыр екі ел арасындағы сауда айналымы 22 млрд. АҚШ долларынан асып жығылған. «Соңғы жылдары екі көрші елдердің ықпалдастығы өте маңызды кезеңге қадам басты. Өткен жылғы 17 қыркүйекте ҚХР Төрағасы Қазақстан Президентіне «Жібек жолы» жобасының экономикалық белдеуін бірлесіп жүзеге асыру жөнінде ұсыныс айтқан болатын, бұл өз кезегінде Қазақстанның Қытай үшін қаншалықты маңызды серіктес екендігін көрсетеді», деді ол. Б.Сағынтаевтың сөзіне қарағанда, алдағы жылдары Қазақстан мен Қытай ірі инвестициялық жобалар бойынша белсенді ықпалдастық орнататын болады. «Қазақстанда қазіргі уақытта көптеген инфрақұрылымдық жобалар мен жоспарлар қолға алынуда. Біздің қор Қазақстанға инфрақұрылымдық ресурстардың капиталын қолдауға мүдделі», деді Ванг Янджи. Сондай-ақ, Қытай Халық Республикасы Жібек жолы бойындағы инфрақұрылымды дамытуға қыруар қаржы бөлуді жоспарлап отыр екен. Бұл жөнінде Біріккен Ұлттар Ұйымы Даму бағдарламасының басшысы Хелен Кларк форумда сөйлеген сөзінде тілге тиек етті. «Кез келген мемлекеттің дамуына айрықша үлес қосатын бизнес түрлері бар. Олар – таза энергия, көлік жəне өндіріс. Сондықтан бүгінгі Астана экономикалық форумының тақырыбы инфрақұрылымға арналғандығы мені қатты қуантады. Менің ерекше атап кеткім келіп тұрғаны – осы инфрақұрылым саласында Орталық Азия өңірінде, əсіресе, Қазақстанға жақын аймақта орасан үлкен жобалар жоспарлануда. Жуырда Қытайда болғанымда, қорында 100 млрд. долларға жуық қаражаты бар инвестициялық компанияның болашақ жоспарларымен таныстым. Қытайдағы «Бір жол – бір құрылыс» деген бағдарлама бойынша Жібек жолы бойындағы инфрақұрылымды дамытуға 40 млрд. доллар құю жоспарланған», деп атап өтті Х.Кларк. Форум барысындағы кезекті сессиялардың бірі «Африка – əлемдік экономиканың келесі драйвері» деп аталған болатын. Оған Қазақстан тарапынан Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов қатысты. Ол өз сөзінде Африка елдері мен Қазақстан «жасыл энергетиканы» дамыту саласында бірлесе жұмыс істей алатынын алға тартты. «Біз ЭКСПО-2017 көрмесін өткізуге, сол арқылы «жасыл энергетика» бойынша

жұмыстарды бастауға мүмкіндік алдық. Əзірге Қазақстан «қоңыр», тіпті, «қара» энергетикалы ел болып отыр. Себебі, қазір біз жалпы энергетикадан тек екі пайыз «жасыл энергетика» шығарып отырмыз. Бірақ 2050 жылға қарай бұл көрсеткішті 50 пайызға жет кізгіміз келеді», деді Е.Ыдырысов. «Африканың саясатында да жасыл экономика маңызды рөлге ие екенін білеміз. Бұл тұрғыда да Қазақстан мен Африка бірге жұмыс істей алатын еді. Біз осы бағытта бірлескен бағ дар лама əзірледік. ЭКСПО-2017 көрме сіне қатысу үшін дамушы алпыс елді таңдадық. Себебі, біз даму үстіндегі елдер өз тəжірибесімен бөліссін дейміз. Осы уақытқа дейін ЭКСПО көрмесіне қатысу үшін дамушы елдер өз мүмкіндіктерін таныстырған екі семинар өтті. Келесі семинарда Африка елдері де 2017 жылғы көрмеге қатысу үшін өздерін жақсы таныстыра алады деп ойлаймын. Сонымен қатар, сіздер де көп нəрсе үйрене алатын едіңіздер», деп атап өтті Қазақстан Сыртқы істер министрі. «Қазақстан Африка елдері үшін адами капиталға инвестиция салады. Сондықтан, біз бірқатар бағдарламалар əзірлей бастадық. Əрине, Африкада болған үлкен «апаттардың» бірі эбола дерті болды. Біз сол кезде БҰҰның эбола жөніндегі қорын қолдадық. Африка одағы эболаға қатысты өз қорын құрған кезде Қазақстан қаржылай көмек көрсеткен болатын. Енді, бірқатар басқа бағдарламаларды жүзеге асырсақ па дейміз. Жоғарыда айтқанымдай, білім – ең негізгі аспектілердің бірі. Сондықтан, қазір біз БҰҰ-ның Даму бағдарламасымен бірге Африканың жастары үшін оқыту бағдарламаларын əзірлеп жатырмыз. Африкадан алғашқы жастар легі 2015 жылдың жазында Қазақстанға оқуға келе бастайды. Олар бұрын тəжірибеміз бар энергетика, ауыл шаруашылығы, медицина салаларында білім алатын болады. Біз алғашқы студенттерді қуана қарсы аламыз», деді Е.Ыдырысов. Ыдырысов бұл бағдарлама алдағы уақытта жалғасады деген үмітін жеткізді. VIII Астана экономикалық форумы аясында «Еуразиялық экономикалық одақтағы бизнес мүмкіндігі» тақырыбында сессия өтті. Аталған жиында шетелден келген бірқатар сарапшылар экономика саласы төңірегінде пікірталас жүргізді. Сессияға Еуразиялық экономикалық комиссияның (ЕЭК) Бəсекелестік жəне антимонополиялық реттеу жөніндегі алқа мүшесі Нұрлан Алдабергенов, ЕЭК қаржы саясаты жəне экономика бойынша алқа мүшесі Тимур Сүлейменов, ЕЭК алқа мүшесі Ара Нраньян, Армения кəсіпкерлер жəне өнеркəсіпшілер одағының бірінші вице-президенті Нектар Манукова, Беларусь Республикасы «Өнеркəсіпшілер жəне кəсіпкерлер конфедерациясы» коммерсиялық емес ұйымы директорының орынбасары Вячеслав Винник, Қырғыз өнеркəсіпшілер жəне кəсіпкерлер одағының президенті Жырғалбек Сағынбаев келді. Оған төрағалық еткен «Атамекен» Ұлттық кəсіпкерлер палатасы басқарма төрағасының орынбасары Рахым Ошақбаев қонақтарға қош келдіңіздер дей отырып, басқосудағы тақырыптың мəнін түсіндіре кетті. Оның айтуы бойынша, еуразиялық интеграция жағдайында бизнес жүргізудің тəжірибелік мəселелерін


www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

3

ОЙДЫЅ ƏЛЕМДІК МІНБЕРІ

талқылап, пікір алмасуға жасалып отырған осындай мүмкіндікті тиімді пайдаланып, сессияға қатысушыларға өз ойларын ортаға салудың маңызы зор. Сонымен қатар, форум аясындағы сессияда ЕАЭО Іскерлік кеңесін құру жөніндегі келісімге қол қойылды. Айта кетейік, Іскерлік кеңес Қазақстан, Ресей, Беларусь, Армения жəне Қырғызстанның ірі бизнес-қауымдастықтарының шешімімен құрылып отыр. Ал ЕАЭО Іскерлік кеңесі Қазақстан, Беларусь жəне Ресейдің ірі бизнес-қауымдастықтарын біріктіретін «Бизнес-диалог» алаңын алмастырады. Оған Одаққа қабылданатын жаңа мүшелер де енетін болады. Р.Ошақбаевтың айтуына қарағанда, аталған кеңестің біздің елге берері мол. Осының арқасында біз барлық бес мемлекеттің бизнес-қауымдас тықтарымен тікелей байланысқа шығып, олармен бірлесе отырып жұмыс жасауға мүмкіндік аламыз», деп атап өтті Р.Ошақбаев. Сонымен қатар, ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің белгілі бір салаларда объективті түрде бəсекелес бола алатындығы жəне мүдделерінің ортақ болатындығымен ерекшеленетіндігін атап көрсетті. Сондай-ақ, Кеңес мүшелерінің жыл сайынғы бас қосып тұруы осы келісімнің жаңалығы болатындығына назар аударды. ЕАЭО қарапайым кəсіпкерге не ұсына алады, оның жартыжылдық жұмыс нəтижесі қандай жəне осыдан кейінгі даму барысы, қай мүмкіндіктерге қол жеткізетіндігі жөнінде, сонымен қатар, кешегі жəне бүгінгі экономикалық жағдайдың артықшылықтары барысында қажетінше сұрақтарға толықтай жауап беріліп, форум аясындағы сессияда осы мəселелердің егжей-тегжейлі қамтылатынын атап өтті. Жəне де Р.Ошақбаев 182 млн. тұтынушысы бар, сыртқы сауда айналымы 1 трлн. долларды құрайтын алып нарықта бизнестің инвестициялар тартуға, жаңа өндіріс орындарын құруға, сыртқы нарыққа тауарларын ілгерілетуге үлкен мүмкіндікке ие екендігін тілге тиек ете отырып, тақырыпқа орай Еуразиялық экономикалық одақтағы бизнес үшін тиімділік тетіктерін тарқатып айтты. Келесі кезекте сөз алған ЕЭК-тің Бəсекелестік жəне антимонополиялық реттеу жөніндегі алқа мүшесі Нұрлан Алдабергенов үстіміздегі жылдың 1 қаңтарында құрылған Еуразия лық экономикалық одақтың антимоно полиялық органының құзырына ЕАЭО трансшекаралық нарығындағы бəсекелестік қағидаларының сақталуына бақылау жүргізу тапсырылғандығын айта келе, антимонополиялық əрекет ету шараларын қолдану, оның ішінде қағида талаптарын бұзушыларға айыппұлдар салу жəне тергеу жүргізу де аталған органның құзырына берілгендігіне тоқталды. Сондай-ақ, Минск қаласында ЕАЭО туралы шарттың жəне ЕАЭО органдарының шешімдерінің орындалуы бойынша туындаған дауларды қарастыратын ЕАЭО соты өз жұмысын бастағандығын атап өтті. Бұл ретте ЕЭК трансшекаралық нарықтағы бəсекелестіктің ортақ қағидаларының сақталуы бойынша бақылауды жүргізу үшін барлық қажетті нормативтік база қабылданған. Жəне де ағымдағы жылғы 12 мамырда бəсекелестіктің ортақ қағидаларының

сақта луын бақылау бойынша ЕЭК құзырын жүзеге асыру барысында құпия ақпаратты жəне жауапкершілікті қорғау мен жарияламау туралы келісім күшіне енді, деп атап көрсетті Н.Алдабергенов. Сондай-ақ, бəсекелестік қағидаларын бұзудың алдын алу бойынша ЕАЭО мүше мемлекеттердің ұлттық антимонополиялық органдары мен Комис сия арасындағы құзыреттерді белгілеу, сондай-ақ, өтініштерді қарастыру рəсімдері, жосықсыз бəсекелестік туралы істерді қарау жəне тергеулер жүргізу мəселелері, ЕАЭО трансшекаралық нарығында басымдық жағдайды пайдалану туралы жəне бəсекеге қарсы келісімдер туралы түсіндірілді. Айтар болсақ, Бəсекелестік жəне антимонополиялық реттеу жөніндегі алқа мүшесі Нұрлан Алдабергенов пен Ұлттық кəсіпкерлер палатасының басқарма төрағасы Абылай Мырзахметов Өзара түсіністік жəне əріптестік меморандумына қол қою барысында ҰКП пен ЕЭК арасындағы ортақ жұмыс тобы күмəнді бəсекенің, бəсекелестікке қарсы келісімдердің фактілерін анықтап, оларды ЕЭК қарауына жолдап, тиісті шешімдерге қол жеткізіп, екіжақты келісім талаптарына сəйкес шара қолданып отыруға қол жеткізілмек. Біз өз ісімізді шетел тəжірибесін негізге ала отырып жүргізетін боламыз. Кез келген мемлекеттің өзіндік ерекшеліктері жəне кемшіліктері болады, соған байланысты əр елдің өзіне сай ұтымды тұстарын өзіміздің экономикалық нарықта пайдалануымыз қажет. Тап қазіргі уақытта түсіндірме жұмысы қызу жүріп жатыр. Оған себеп, бірінші кезекте бизнес мүмкіндігін игеру үшін көпшілік бұл мəселе жағдайын түсініп алуы қажет, деді ол. Сессия көпшілік тарапынан айтылған пікірталастар мен баяндамалар легіне ойысып, форум аясында Еуразиялық экономикалық одақтағы бизнес мүмкіндігі тақырыбына байланысты сұрақтар қойылды. Осы ретте өзіндік пайымын айтқан ЕЭК алқа мүшесі Ара Нраньян осындай қызмет бабы себеп болып, сондай-ақ, бірқатар елдердің біріккен жұмысының арқасында Қазақстан Республикасының елордасы Астананы көргеніне ризашылығын жеткізді. Тап осы ынтымақ пен келісімнің бастамасы экономикалық одақтың нəтижесі екендігін айта отырып, көпшілікті форумның ашылуымен құттықтады. Келесі кезекте экономика саласына қатысты болсын немесе кез келген салада нəтижеге қол жеткізу үшін бірінші кезекте бəсекелестік қажет екендігін атап өтті. Əр мемлекет бəсекелестік мəселесін дұрыс жолға қойып, сауда нарығында қызмет көрсету қағидаты қалыптасуы керек, деп атап айтты. Бизнес үшін мем лекеттер арасында осы саланы жақсы қамтыған əрі дамытқан елдердің озық тəжірибелерін үйренуіміз керек, жұмысымызда оған басымдық беріп, өз жүйемізді қалыптастыруымыз қажет, деді А.Нраньян. Бұл орайда шетелдік сарапшының ойын жалғаған Нектар Манукова Армения экономикасына қатысты ақпараттар айтып, осындай қысқа уақыт ішінде көптеген міндеттер атқарылғандығын жеткізді. Оның сөзіне қарағанда, Армения елі ЕАЭО-ны барынша пайдалы бірлестік деп санайды. Оның тауарларды жылжыту негізін оңтайлы жолға

қойған одақ деп есептелетіндігіне назар аударды. Осы Одақтың арқасында біз миллиондаған нарыққа шығып отырмыз, оның болашағы зор екендігіне сенім мол. Біздің еліміз пайдалы сауда режімін бұрыннан қолданып келеді. Əр дамыған жəне дамушы мемлекет экономика саласын дұрыс жолға қойғандығымен ерекшеленеді, деді ол өз сөзінде. VIII Астана экономикалық форумы аясында өткен бұл сессия жағымды жаңалықтар мен ынтымаққа ойысқан пікірталасқа толы болды. Астана экономикалық форумы аясында кешегі күні өткен маңызды шаралардың бірі «Тұрақты дамуды қаржыландырудағы инновациялық шешімдер: əлеуметтік желілердің рөлі» тақырыбындағы халықаралық конференция болды. Бұл іс-шараға Қазақстан Республикасының Инвестициялар жəне даму министрлігі мен БҰҰ Экономикалық жəне əлеуметтік мəселелер жөніндегі департаментімен бірігіп ұйымдастырылған мемлекеттік басқару, инфокоммуникациялық технологиялар мен электронды үкіметті дамыту саласындағы 20-дан аса шетелдік сарапшылар қатысты. Конференцияның спикерлері ретінде Инвестициялар жəне даму министрі Əсет Исекешев, осы министрліктің Байланыс, ақпараттандыру жəне ақпарат комитетінің төрағасы Сəкен Сəрсенов, БҰҰ ЭƏМД Электронды үкімет басқармасының басшысы Винченцо Акваро, БҰҰ Экономикалық даму жөніндегі бас хатшысының көмекшісі Ленни Монтьэль, БӨД Атқару комитетінің бас директоры Нурудин Мухитдинов, IDC вице-президенті Стивен Франтзен жəне тағы басқалар сөз сөйледі. Конференцияны ашқан еліміздің Инвестициялар жəне даму министрі Əсет Исекешев қатысушыларды форумның басталуымен құттықтады. «Біздің бүгінгі шарамызға мемлекеттік мекемелер мен халықаралық ұйымдардан, ақпараттық технология саласындағы компаниялардан 100-ден астам өкіл қатысуда», дей келе бұл конференцияның өткен жылы осы форумда қозғалған «Электронды үкімет-2014» басқосуының жалғасы ретінде көрінетіндігін де атап көрсетті. Осы ретте Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың шешімімен 2013 жылы қабылданған «Ақпараттық Қазақстан-2020» мемлекеттік бағдарламасының жүзеге асырылып жатқандығын еске салды. Бүгінгі күні Қазақстанда «электронды үкімет» қалыптасты деп айтуға да болады. Өйткені, Біріккен Ұлттар Ұйымының «Адамдар үшін электронды үкімет» рейтингі бойынша өткен жылы Қазақстан əлемнің 193 елінің арасында 28-орынға ие болды. Ал, Бүкілəлемдік экономикалық форумның желілік дайындық индексі бойынша Қазақстан 2014 жылдың қорытындысында 143 елдің ішінде 40-шы орынға табан тіреді. Қазақстанда интернет желісі пайдаланушыларының тығыздығы 70 пайызды құрайды. Ауылды жердегі байланысты қамтамасыз етуге арналған CDMA/EVDO (Evolution Data Optimized) байланыс стандарттары енгізілген. Қалаларда FTTH (Fiber to the home) стандарттары қолданылады. Енді, 3G жəне 4G технологияларын енгізу жөніндегі жұмыстар жалғасуда», деді министр. Сонымен қатар, бүгінгі күні

мемлекеттік қызметтердің «Электронды үкімет» жəне мобильді үкімет құралдарымен жүргізілетіндігін, сондайақ, халыққа қызмет көрсету орталықтары да белсене жұмыс істейтіндігін мəлімдеді. «Электронды үкімет» инфрақұрылымы арқылы 700-ден астам қызметтер мен сервистер көрсетілуде. 2012 жылдан бастап, барлық лицензиялар тек электронды түрде ғана берілетін болды. Ал мобильді үкімет арқылы қазіргі күні азаматтарға 50-ден астам қызмет пен сервис қолжетімді болып отыр. 2016 жылы мобильді үкімет арқылы көрсетілетін қызметтер мен сервистер саны 100-ге дейін жететін болады. Мұның сыртында халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы берілетін мемлекеттік қызмет түрлерінің саны да жылма -жыл өсу үстінде. Мəселен, өткен жылы ғана халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы 25 миллионнан астам қызметтер көрсетілді. Осымен қатар, Əсет Исекешев Мемлекет басшысының бастамашылдығы бойынша халыққа көрсетілетін мемлекеттік қызметтерді неғұрлым сапалы ете түсу үшін əлемнің алдыңғы қатарлы елдерінің тəжірибесіне сəйкес «Азаматтар үшін үкімет» мемлекеттік корпорациясын құру жоспарланып отырғандығына тоқталды. «Жаңа тех но логиялардың жүйелі түрде пайда болатындығын ескере отырып, біз дамудың əлемдік трендтерінің негізінде бірқатар бағыттарды дамытуға ықпал ететін жаңа заң жобасын əзірледік. Ол заң жобасы бізге ашық мемлекетті қалыптастыруға, ақпараттандырудың сервистік модульдерін құруға, архитектуралық құралдарын енгізуге, ақпарат саласындағы қауіпсіздікті қамтамасыз етуге көмектесетін болады. Бұл істе халықтың ақпараттық, сандық технологиялық сауаттылығын көтерудің маңызы зор. Бұл жөнінде жағдайымыз да жаман емес. 2014 жылдың қорытындысындағы зерттеулер бойынша, ел халқының «компьютерлік сауаттылығы» біз бұл заңда көзделген негізгі бағыттар бірқатар нəтижелерге қол жеткізуімізге мүмкіндік береді деп есептейміз. Мəселен, ашық үкіметті қалыптастыру нəтижесі де мемлекет халыққа неғұрлым жақын бола түседі, халықтың мемлекетке деген сенімі артады. Ал, сервистік модульдерді енгізу нəтижесінде орта жəне шағын бизнес жақсы дамып, ақпараттық технологиялар саласындағы компаниялардың өнімдерін сату мүмкіндіктері ұлғаятын болады. Сондай-ақ, бюджеттік қаражатты үнемдей түсуге де жағымды ықпал етеді. Өйткені, серверлер, бағдарламалар мен бұл жөніндегі жұмыстар қазіргідей жекелеп сатып алынбайтын болады. Мəселен, аутсорсингтік модульге көшу нəтижесінде мемлекеттік органдардың өздерінің серверлік-құрал жабдықтарына жүйеліктехникалық қызмет көрсетуді сатып алу шығындары 2020 жылға таман 30 пайызға қысқара түседі деп есептеліп отыр», деген Əсет Исекешев осы 2020 жылға таман халықтың сандық технологияларды пайдалану жөніндегі сауаттылығы да 80 пайызға дейін көтерілетіндігін айтып өтті. Қазақстанда қазіргі күні ашық мəліметтер бойынша қызмет көрсететін портал жұмыс істеуде. Онда көлік, білім беру, денсаулық сақтау, əлеуметтік қамсыздандыру, қауіпсіздік жəне басқа да салалар бойынша мəліметтердің 219 топтамасы орналастырылған. Сонымен қатар, əлеуметтік желілерді пайдаланушылар саны да артып келеді.

Міне, осы жəне басқа да мəселелерді айта келе Инвестициялар жəне даму министрі бүгінгі өтіп жатқан конференция аталған саланы дамыту үшін маңызды болып есептелетіндігіне тоқтала кетті. Конференция жұмысына табыс тіледі. Конференция барысында оған қатысушы шетелдік қонақтар да өз ойпікірлерін білдірді. Мəселен, БҰҰ Экономикалық даму жөніндегі бас хатшысының көмекшісі Ленни Монтьэль Қазақстан Президенті қолға алған 5 реформа Қазақстан Үкіметі мен БҰҰ арасындағы ақпараттық қоғамды жəне электронды үкіметті дамыту жөніндегі ынтымақтастыққа жана серпін береді деген сенімін жеткізді. «Астана экономикалық форумы 100 нақты қадамды жүзеге асыру жөніндегі Ұлт жоспары жарияланған күннің ертеңіне өтіп отыр. Бұл Ұлт жоспарында ақпараттық қоғам мен электронды үкіметті одан əрі дамыту мəселелері кеңінен қамтылған екен. Оның нəтижелері Қазақстанның дамуына жəне БҰҰ-мен ынтымақтастықтың артуына жақсы серпін береді деп есептеймін», деді Ленни Монтьэль. Іс-шара ұйымдастырушыларының айтуынша, конференцияның тақырыбы өте өзекті. Егер бұрында əлеуметтік желілер тілдесу жəне көңіл көтерудің құралы ретінде пайдаланылса, ал бүгінде олар ақпараттандыру, талқылау алаңдарына, азаматтық жұмылдыру, сондай-ақ, тұрақты дамудың қаржыландыру құралдарына айналуда. «Біз өмірлік ұстанымы белсенді адамдардың ауыр сырқатпен науқастанған балаларды емдеу үшін топтарға бірігіп немесе өздігінен қаражат жинап, қайырымдылық қорларына көмек беріп отырғандарын көріп жүрміз. Осылайша, біз қоғамның дамуындағы əлеуметтік желілердің қандай үлкен рөл ойнайтынын түсінеміз», деді ісшараны ұйымдастырушылардың бірі, «Зерде» Ұлттық инфокоммуникациялық холдингі» АҚ басқарма төрайымы Бикеш Кұрманғалиева. Конференцияның қатысушылары электронды үкімет мəселелерін, тұрақты дамудағы ашық үкіметтік деректер мен жеке сектордың рөлін талқылады, ал Инвестициялар жəне даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру жəне ақпарат комитетінің төрағасы Сəкен Сəрсенов «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясын құру жəне орталық мемлекеттік органдардың деректер қорына онлайн-қолжетімділікті қамтамасыз ету бойынша жоспарлар туралы айтты. Сонымен қатар, орыс тілінде электронды үкіметті дамыту бойынша БҰҰ-ның есебі ұсынылды. Іс-шараның қонақтары Мемлекеттік қызметтер жөніндегі бірыңғай байланыс орталығына, халыққа қызмет көрсету орталықтарына барды. Бұдан басқа, конференция аясында мемлекеттік қызметтерге көпарналы қолжетімділік бойынша ТМД елдерінің өкілдері үшін оқыту семинары өтті. Қазақстандықтар көршілес елдермен электронды үкіметті, мобильді үкіметті құру, электронды лицензиялау тəжірибесімен бөлісті, сонымен қатар ХҚО-ның ықпалдастырылған ақпараттық жүйені құрудағы артықшылықтары туралы атап өтті. Еске сала кетсек, өткен жылы қазақстандық «Зерде» холдингі ақпа раттық-коммуникациялық технологиялар саласында əдістемелік жəне ұйымдастыру-техникалық қамтамасыз ету бойынша ТМД қатысушы елдерінің базалық ұйымына айналды. Жалпы, шетелдік сарапшылар қазақстандық e-үкімет тəжірибесін жоғары бағалады. Осы күні Астана экономикалық форумы аясында өткен тағы бір маңызды шара азық-түлік қауіпсіздігі тақырыбына арналды. Бұл шараға Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі Асылжан Мамытбеков модераторлық жасады. Мұндағы мəселелерді талқылауға БҰҰ Азық-түлік жəне ауылшаруашылық ұйымының бас директоры Жозе Грациана да Сильва, Халықаралық ауыл шаруашылығын дамыту қорының вице-президенті Мишель Мордасини, Беларусь Республикасының ауыл шаруашылығы жəне азық-түлік министрінің орынбасары Людмила Нижевич, Қазақстан Республикасы ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының президенті Ғани Қалиев қатысты. Сессия аяқталғаннан кейін бұқаралық ақпарат құралдар өкілдерімен баспасөз мəслихаты өткізілді. Оны жүргізген Асылжан Мамытбеков еліміздің агроөнеркəсіптік кешенінің даму жағдайы мен проблемалары туралы əңгіме қозғады. Оны осы мəселелердегі əлемдік проблемалармен ұштастырды. «109 елден тұратын Азық-түлік қауіпсіздігі əлемдік рейтингінде ауыл шаруашылығы өнімінің өндірісі күшті дамымаған Кувейт, Сауд Арабиясы жəне басқа бірқатар араб елдері ауылшаруашылық өнімін шығару бойынша көшбасшы саналып отырған Аргентина, Беларусь, Бразилия секілді елдерден жоғары тұр. Бұл тұрғыда аталған өнімдерді өндіру мүмкіндігі

бойынша алда тұрған мемлекеттер азықтүлік қауіпсіздігінің жоғары деңгейін көрсетпейтінін байқауға болады. Осы орайда өнімдерінің қолжетімділігі мен оны саудалаудағы шығындарды қысқарту, өнімнің қауіпсіздігі мен тасымалы өте маңызды. Аграрлық ведомствоның басшысы ретінде Қазақстанда ауыл шаруашылығын дамыту бойынша оң үрдістер бар екенін атап өткім келеді. Мысалы, соңғы 5 жылда ауыл шаруашылығының жалпы өнімі 1,5 есеге өсті. 2014 жылдың қорытындысы бойынша 15 млрд. долларға жетті», деді министр. А.Мамытбеков бұл салада елімізде тиісті бағдарлама жүзеге асырылып жатқандығын айта келе, бұл шаралар өндірілген өнімнің сапасы мен бəсекеге қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік беретінін жеткізді. «Жалпы, Қазақстанда азық-түліктің негізгі түрлері бойынша отандық өндірістің үлесі ішкі тұтыну көлемінде 90 пайыздан асып отыр. Бүгінде көптеген елдерде азық-түлік жетіспей жатыр. Осы орайда Қазақстан ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспортын арттыра түсуге мүдделі», деді министр. Баспасөз мəслихатында БҰҰ Азықтүлік жəне ауыл шаруашылығы ұйымының бас директоры Жозе Грациана да Сильва Қазақстанның агросекторының даму жағдайына көңілі толатындығын жеткізді. «Қазақстанның азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі бағыты айқын əрі дұрыс. Осындай жағдай ауыл шаруашылығында табысқа жеткен басқа да бірқатар елдерде байқалып отыр. Мұндағы дамуда үкімет орталық рөл атқарады, яғни олар ауыл шаруашылығының инфрақұрылымын, бұл саладағы инвестицияларды ынталандыратын ортаны қалыптастырады. Дұрыс тамақтанбауға жəне азық-түліктің жетіспеушілігіне жол бермеу бойынша ынтымақтастық дамушы, сондай-ақ, дамыған экономикаларға көмектеседі. Бұл тұрғыда Қазақстанның бағыты айқын əрі дұрыс деп бағалаймыз», деді ол. Осы орайда Жозе Грациана да Сильва Қазақстан саланы инвестициялармен ынталандырып, саяси күш-жігерін оңтайлы пайдаланғанын атап өтті. «БҰҰ Азық-түлік жəне ауыл шаруашы лығы ұйымы өзінің техникалық тəжірибесін, сараптамасын ұсыну бойынша белсенді жұмыс істейтін болады. Ауыл шаруашылығына инвестиция тарту өте маңызды. Орталық Азияда Қазақстан астық өндіруде негізгі өндіруші болып табылады. Осы орайда өңірдегі азықтүлік қауіпсіздігіне елеулі үлес қосып келеді», деді ол. Жоғарыда атап айтқанымыздай, Астана экономикалық форумының алғашқы күнінде бірнеше панельдік сессиялар қатар өтіп жатты. Олардың бəрі де өте маңызды инфрақұрылымды дамытудың тетіктері болып табылатын ауқымды тақырыптарды қаузады. Əрине, оның бəрін бір мақала көлемінде түгел қамту мүмкін емес. Атап айтсақ, «Меритократия жəне қызметтік этика мемлекеттік қызмет тиімділігінің негізгі факторлары», «Декарбонизация жəне көміртекті сауда – «жаңа экономиканың» драйверлері», «Дамуға ресми көмектің қазақстандық жүйесі», «Орнықты даму жəне Қазақстан Республикасындағы «жасыл экономика»: жағдайы жəне перспективалары», «Серпінді технологиялар: қоғам жəне еңбек нарығына əсері», «Нұрлы Жол – жаңа мүмкін діктер», «Каспий транзиттік дəлізі: инфрақұрылымның дамуы жəне экономикалық ынтымақтастық», «Еуразиялық интеграцияның жаһандық мəтіндегі даму векторлары», «Еуразиялық интеграцияның əлеуметтік өлшемі», «Халықты жұмыспен қамту: мəселелер мен перспективалар», Экономикалық трансформация жəне жалпыға ортақ өркендеу үшін инфрақұрылымды қамтамасыз ету», «Ғылым, білім жəне бизнестің интеграциясы: инновациялық экономика үшін кадрларды даярлау» сияқты тақырыптардағы отырыстарда да күн тəртібіне шығарылған мəселелер қызу талқыланып, жаһандық үнқатысу алаңына айналған Астана экономикалық форумының көрігін қыздыра түсті. Сондай-ақ, «Əріптестік: кеден жəне бизнес: Дүниежүзілік кеден ұйымының Еуропалық өңірлік форумы», «Invest in Kazakhstan» инвестициялық форумы, Урбанистік форум, «СамұрықҚазына» Ұлт тық əл-ауқат қоры» АҚ трансформациясы, «Инновациялық жобалар көрмесі», «Агрокөрме» сынды шаралар да форум көздеген негізгі мүддеден шығып жатты. Осы күні Астана экономика форумы аясында басқа да көптеген шаралар өткізілді. Тұрақты өтіп келе жатқан форумның осынау жылдардың ішінде келелі мəселелерді талқылауда жақсы тəжірибе жинақтап үлгергендігі əрбір шара барысында анық көрініп тұрды. Форумның маңызды бөлігі бүгін жалғасын табатын болады.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, Сұңғат ƏЛІПБАЙ, Динара БІТІКОВА, Эльмира МƏТІБАЕВА, «Егемен Қазақстан». ––––––––––––––––––– Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ.


4

www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

ЎЛТ ЖОСПАРЫ. 5 РЕФОРМА ЖƏНЕ 100 ЌАДАМ Сарапшылар форумы ґтті

Қазақстан Президентінің жанындағы Стратегиялық зерттеулер институтының ұйымдастыруымен «Президенттік бес реформа: ел дамуының жаңа кезеңі» атты сарапшылар форумы болып өтті. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Сарапшылар форумында бес институттық реформаны жүзеге асырудың 100 нақты қадамы – Ұлт жоспары, тетіктері, мемлекеттік басқаруды реформалау

мəселелері мен Мəңгілік Ел жəне біртұтас ұлт құрудың жолдары талқыланды. Сарапшылар форумының жұмысына мемлекеттік органдардың өкілдері, депутаттар, Қазақстанның белгілі сарапшылары қатысты. АСТАНА.

Əлемді мойындатќан əлеуетіміз бар Əли БЕКТАЕВ,

Парламент Сенатының депутаты.

Реформалардың барлығы ел үшін, елдің болашағы үшін Нұрсұлтан Назарбаевтың алыс тан болжап, арыдағыны ескере отырып жасаған рефор маларының арқасында Қазақстан осы дəрежеге жетті, дүниежүзін мойындатты. Елбасының «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жолдауы да тиянақты іске асырылып келе жатыр. Онда айтылған əр бағдар – ел дамуын болашаққа бастайтын сара жол. Елбасы сайлауалды бағдарламасында бес институттық реформаны жариялады. Тек бағыт беріп қана қойған жоқ, Президент ре фор маларды

жүзеге асыру үшін нақты 100 қадамды да ұсынды. Айтыл ған бағыттардың барлығы біздің халықтың да, қоғамдық ұйымдардың да көңілінен толық шығып отыр. Бұл реформалардың іске асырылуы үшін бүкіл қазақстандықтар

жұмылып іс ететініне күмəн жоқ. Себебі, мем ле кетті жаңа сатыға көте ру – болаша ғы мызды жаңа деңгейге көтеру деген сөз. Олай болса, жарияланып отырған 100 нақты қадам біздің еліміздің дамуын, экономикасының индустрияландыру деңгейін, еліміздегі демократияны, кəсіби мемлекет құру қағидасын жаңа сатыға көтеретіні анық. Сондықтан ұсынылған Ұлт жоспары халықтың көңілінен шықты жəне əрбір азаматтың жүрегінен орын алды деп нық сеніммен айтуға болады. Реформа – жалпыхалықтық іс. Сондықтан əрбір қазақстандық Елбасының төңірегіне топтасып, осы бағытта тынымсыз еңбек еткенде ғана діттеген ұлы мақсаттарға жете аламыз.

Дəн де, сїт те кґбейеді Дүйсембай СЕЛИХАНОВ,

Шығыс Қазақстан облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы.

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев бес институттық реформаны жүзеге асыру мақсатында 100 нақты қадамды белгілеп берді. Аталған жоспарда еліміздің бүгіні мен ертеңі толық қамтылған деуге болады. Мұның ішінде ауыл шаруашылығына қатысты нақты атқарылатын істерге тоқтала кетер болсақ, Елбасы ауылшаруашылық жерлерін тиімді пайдалануды, оны нарықтық айналымға енгізуді атап көрсетті. Бұл орайда Шығыс өңірінде өткен жылы 1 млн. 321 мың гектар жер кəдеге асса, биыл бұл көрсеткіштің 1 млн. 329,3 мың гектарға артқанын айта кеткеніміз абзал. Сондай-ақ, Мемлекет басшысы 60-тармақта сүт жəне сүт өнімдері өндірісін дамыту үшін стратегиялық инвесторлар тарту керектігін белгілеп берді. Оның негізгі міндеті – үш жыл мерзімде ТМД ел дері нарығына шығарылатын өнімдерінің жартысына дейінгі экспортын қамтамасыз ету. Жəне бұл жұмыстың ауылды жерлерде кооперативтік өндірісті дамыту арқылы ұйымдастыру көрсетілген. Қазіргі кезде Шығыс өңірінде сүт шаруашылығын дамыту бойынша ауқымды жұмыс тар атқарылуда. Бұл Ел басы алға қойған мақсаттарға жетуге алғышарт болмақ.

Ел тəуелсіздігінің нығаюы орта білім беру жүйесімен тығыз бай ланысты болғандықтан, ауыл мектептерінің бүгінгі жайы, даму бағыттары, оның болашағы мемлекет назарынан тыс қалған емес. Елбасының алдағы уақытта мемлекет пен қоғамды одан əрі дамытудың неғұрлым өзекті мəселелерін анықтап, нақты міндеттер жүктеген бағдарламалық мақсаттарда өскелең ұрпаққа патриоттық тəрбие беруге, азаматтық қағидаттарында қазақстандық бірегейлікті нығайтуға, олардың санасында жалпыұлттық құндылықтарды, адамгершілік қасиеттерді, ар-намыс, ізгілік пен қайы рымдылық нормаларын қалып тастыруға ерекше көңіл бөлінуі ұстаздар қауымына үлкен жауапкершілік артады. Біздің ауданы мыздағы Кеңес Одағының Батыры, ұшқыш, батыр бабамыз Нүркен Əбдіровтің есімімен аталатын байырғы білім ұясы қазіргі заман талаптарына сай ой-өрісі кең, саналы да тəрбие лі шəкірттерді үлкен өмірге қанаттандыруда осы биік міндет деңгейінен көрінуге күш салып келеді. Бұған орай мектебіміз «Оқытудың инновациялық технологияларын пайдалану арқылы білім сапасын арттыру, оқушының алған білімін өмірлік жағдаяттарда қолдана білуіне қол жеткізу» атты бағдарламаны негізге алып, сол бойынша 4 жоғары, 13 бірінші санат ты 28 мұғалім еңбек етуде. Заманауи оқу құралдарымен жабдықталған 14 пəн кабинеті, 6601

Наќты ќадамдар берекелі биікке жеткізеді Əсет ДОСЕКЕНОВ,

Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Қостанай облысы бойынша департаментінің бөлім басшысы.

Атап айтқанда, облыс əкімі Даниал Ах метов 2015-2016 жыл дар ға арналған жоспар негізінде 37 тауарлы сүт фермасын құруды жəне 115 елді-мекенде сүт қабылдау пункттерін ұйымдастыруды тапсырды. Қазір осы бағытта кеңінен жұмыс атқарылуда. Мəселен, жуырда 30дан астам ірі ауыл шаруашылығы құрылымдарымен кездесуде өңір басшысы 22 кəсіпорынның сүт жəне мал шаруашылығы жобалары бағытында жұмыс істеуге əзір екенін айтты. Оның ішінде «Шығыс Агрохолдинг» ЖШС голландиялық əріптестермен бірге жұмыс істейтін екі сүт фермасының құрылысын бастап та кетті. Бұл жұмыстардың барлығы Елбасының бес институттық реформасында көрсетілген міндеттер мен тапсырмалар аясында орындалып, еліміздің индустриялануы мен эко номикалық өсімін қамтамасыз етеді. ӨСКЕМЕН.

«Нақты 100 қадам» жоспары жарияланды. Бұл əр саладағы атқарылар істерді саралайды, нақтылайды. Соның бірі – мемлекеттік қызмет саласы. Осы жоспар дан тұратын құжаттың өзі кəсіби мемлекеттік аппарат құруды жетіл діру мəселелерінен басталуы да тегін емес. Мемлекеттік қызмет сала сында жетілдіру керек түйіндер бар екендігін Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев айтып келеді. Ол орталық мемле кеттік жəне жергілікті атқару органдарындағы басшылық қыз метте қажетті тəжірибесі аз адамдар отыратындығын ескерткен еді. «Нақты 100 қадам» жоспарындағы «Кəсіби мемлекеттік аппарат құру» тарауы осы кемшіліктерді болдырмау мақсатына арналыпты. Мысалы, осы тараудағы 2-қадамда «Төменгі лауазымға кандидаттарды реттеу жəне одан лауазымдық өсу іскерлік қасиеттер негізінде жүзеге асуы тиіс» делінген. Расында, шетелдерден білім алған жастар мемлекеттік қызметке жиі келеді. Бірден «төр менікі» дейтін

көріністер жоқ емес. Қайда оқып келсе де, тəжірибенің, халыққа қызмет етудегі біліктіліктің жөні бір бөлек. Жергілікті жердің ой-шұқырын, елдегі ерекше ескеретін жайларды, шаруашылық мəселелерін, адамдардың болмысбітіміне дейін білмей, қалай басқару қызметіне ұмтылуға болады? Ұмтылғандар да бар, бірақ лауазымның төменгі сатыларында əбден тəжірибе жинақтап молықпай, жоғары лауазымға барғанмен күткендегідей нəтиже болмайды. Олар барған аудандарда, қалаларда берекелі еш нəрсе бітпейді. Артында шашылыптөгілген істер қалады. «Нақты 100 қадам» жоспарының «Кəсіби мемлекеттік аппарат құру» атты бірінші бөліміндегі қадамдар бір бірімен байланысты екенін де айтуымыз керек. Мысалы,

Маќсат – жїйелі жўмыс Тұрсынай АБДРАХМАНОВА,

Н.Əбдіров атындағы мектеп директорының оқу ісі жөніндегі орынбасары.

дана оқулықтар мен əдеби шығармалар қоры бар кітапхана шəкірттеріміздің біліктіліктерін көтеруіне мүмкіндік береді. Əрине, ең бастысы, ұстаздардың жоғары кəсібилік қызмет ете білу қабілеті мен ынтасы түпқазық болса, бұл ретте ұдайы ізденіс біразына тəн екенін айтуға болады. Педагог кадрлардың біліктілігін арттырудың деңгейлі бағдарламасы аясында І, ІІ жəне ІІІ деңгей бойынша ағылшын тілі, сызу жəне технология, қазақ тілі, қазақ əдебиеті пəндерінің мұғалімдері С.Күзембаева, Ж.Құдайбергенов, Г.Көшкінбаева, бастауыш сынып мұғалімдері Ə.Бəкірова, М.Шоланова арнаулы курсты тəмамдап, заман талабына сай жаңашылдықпен білім беру бағытында еңбектенуде. Мектеп əкімшілігінің басқару жүйесін, педагогтік қауымның оқу-тəрбие үрдісін ұйымдастыру шеберлігін дамытпалы құрылымға негіздеуде мектеп директоры С.Бəкіров 2014 жылы Кембридж университетімен бірлескен «Назарбаев зияткерлік мектебінің» Астана қаласындағы педагогикалық шеберлік орталығында жаңа пішімдегі мектеп басшыларын дайындаудың 9 айлық курсында білімін жетілдіріп келді.

Бүгінде оқушы білімін саралап, келешекке жолдама беретін тетік – ҰБТ жақындап келеді. Өткен оқу жылында түлектеріміздің 74 пайызы оны көңілдегідей тапсырып, аудан мектептері арасында жоғары орындардан көрінді. Биыл оқушыларды кезекті сынаққа дайындауда қабілеті мен біліміне іскерлігі сай əріптестеріміз Н.Молдаханова, Г.Рахымбекова, А.Сейтжаппарова жылдағыдай аянбай қамқорлық көрсетуде. «Қызықтырар ұстаз болса, қызықпайтын шəкірт болмас» дегендей, мектебімізде «Мəңгілік Ел» құндылықтары – еңбексүйгіштікке, адалдыққа, отаншылдыққа, патриотизмге, бауырмалдыққа баулуға, ұлттық салт-дəстүрлерді үлгі етуге арналған мəдени-танымдық шаралар жиі өткізіліп тұрады. Тілдер мерекесіне орай өткен «Өнер алды – қызыл тіл» аудандық үздік

шығар малар байқауында «Үздік туын ды» номинациясы бойынша 9-10-сынып оқушылары Толғанай Жүнісқызы І, Ұлпан Əбділда ІІ орын алды. Мəуліт мерекесіндегі мүшəйрада 8-сынып шəкірті Алмара Есберген жеңімпаз болып танылып, Алғыс хатпен марапатталумен бірге, демеушілер ақшалай сыйлық ұсынды. Республикалық «Ақбота-2015» интеллектуалды марафонында 5-сынып оқушылары Əлия Кəдірбекова І, Мейрам Сағат бек ІІ орын иеленді. Қазақ хандығының 550 жылдығына арналып Жезқазған қаласында оқушылар арасында өткен республикалық ғылыми-тəжірибелік конференцияда жасаған Ақбота Көмірбайдың «Қазақ халқының тəуелсіздік жолындағы ұлы бетбұрысы» атты баяндамасы жинаққа енді. Балқаш қаласында өткен қалалық «Отан үшін жан қиған ер» тақырыбында Кеңес Одағының Батыры жерлесіміз Қазбек Нұржанов бабамызға арналған көркемсөз оқу шеберлерінің байқауынан шəкіртіміз Баян Бексұлтанова ІІ орын иеленді. Спорттық жарыстардан да оқушыларымыздың жетістіктері айтарлықтай. Тоғызқұмалақ, шахмат, теннис, күрес түрлерінен аудандық, облыстық сайыстардан жүлдемен оралып жүр. Осы орайда мұғалімдердің ізденгіштігі оларға үлкен үлгі. Республикалық сырттай «Шығармашыл

8-қадамда «Ауыстырылатын мемлекеттік қыз меткерлерге лауазымдық міндет терін атқару кезеңінде жеке ше лендіру құқығынсыз қызметтік пəтерлерді міндетті түрде беру» керектігі айтылады. Осыған дейін бір лауазым иесі қызметке келсе, берілген пəтерді аз уақытта жекешелендіріп, кетерінде алып кететін. Келесі келген қызметкерге тағы да тегін пəтер осылай берілетін. Берекесіздіктің, шашылудың алды осыдан басталатын. Енді барлығы да ретке келетін болды. Ал 12-қадамдағы «Жаңа этикалық ережелерді енгізу» мəселеле рінің өзектілігі басым екенін айтар едім. Біздің елімізде негізі мемлекеттік қызметкерлердің «Арнамыс кодексі» бар. Онда этикалық мəселелер жалпылама айтылады. Ал мемлекеттік қызметкерлер өмірдің, шаруашылықтың түрлі салаларында істейді ғой. Мысалы, ауыл шаруашылығындағы мемлекеттік қызмет керлер шаруалармен, фермерлермен қалай сөйлесуі, қызмет көрсе туі тиіс? Олардың арасындағы артықкем кетіп жататын даулы мəселелер жеткілікті. 12-қадам осыны реттейтін болады. Демек, «Нақты 100 қадамда» ұсақ-түйек жоқ. ҚОСТАНАЙ.

сынып жетекшісі» конкурсына қатысқан жоғары санатты қазақ тілі мен əдебиеті, математика, информатика пəндерінің оқытушылары Г.Рахымбекова, математика, информатика пəні мұғалімі Г.Ноғаева дипломмен марапатталса, жас əріптестері Ғ.Абылханованың, М.Сəкенованың біліктілік арттыру курстарында қорғаған жұмыстары жинақта жарияланды. Жыл сайын қатарымызды толықтырушы ізбасарларымыз өз қызметтерінде осындай белсенділік танытып келеді. Мектеп жанынан құрылған Н.Əб діров мемориалдық мұражайы шағын болғанымен ер есіміне қатысты деректер мен жəдігерлер жеткілікті. Ұлы Жеңістің 70 жылдығына орай жаңа мұрағаттармен толықтырылды. Жақында ауылымызда батыр ескерткіші орнатылып, оны оқушы лар күтімге алды. Мұғалімдер де оқу шылар сияқ ты білім ұясында бірың ғай киім үлгісімен жүреді. Республикалық «Оқыту мен тəрбиелеу технологиясы» журналының мамыр-маусым айларындағы тұтас бір нөмірінің мектеп мұғалімдерінің іс-ізденістеріне арналуы қуанышты оқиға болды. Болашағымызды бағдарлап, кемел келешегіміздің көкжиегін айқындаған істерге өз үлесімізді қоса білу – əрқайсымызға зор мерей. Біліміміз бен күш-жігеріміз соған жұмылған. Қарағанды облысы, Ақтоғай ауданы, Жəмші ауылы.

Болашаќтыѕ тўєырнамасы Алтынбек БАЯНОВ,

Əуезов аудандық (№2) сотының төрағасы.

ХХ ғасыр қазақ халқы үшін алмағайып кезең болғандығы анық. Алайда, халқымыз ұлттың жоғын жоқтаған ерлері мен хандары, батырлары арқасында алапат ашаршылықтан, қорқаулардың қолымен жасалған зұлматтардан аман-есен өтіп, еге мендікке қол жеткізді. Қазақстан тəуелсіз ел атанып, мəңгілік арманына қол жеткізді. Ұлт жоғалмаса, ұлттың рухы жоғалмаса болашаққа ешкім де тосқауыл қоя алмайды. Елдігіміздің туын көкке көтерген Елбасымыз елдің мəңгілік тұғырнамасын қайта қозғады. Президеттің нұрлы жолға бастаған бес халықтық реформа саясаты біздің ертеңіміздің бастауы, болашақтың тұғырнамасы. Бүгінде халықтың қолдауына ие болған бұл халықтық реформалар егеменді елімізді болашаққа апарар жарқын жолдың бастауы. Олардың аясында халқымыздың болашаққа деген сенімі айқындалып, Қазақстанның кемелді келешегіне алтын көпір жалғанды. Оның айқын дəлелі кеше ғана өткен президенттік сайлаудың нəтижесі. Осы сайлауда қазақстандықтар ерекше белсенділік, ауызбіршілік танытып, бейбітшілік пен тыныштық, береке үшін бірауыздан дауыс беріп, өз таңдауларын жасады. Президенттің бастамасымен жаңа экономикалық саясаттың жеті өзекті бағыты белгіленді. Осы бағытта межеленген бағдарламаларды барынша қарқынды жүргізу Қазақстанның экономикасын жаңа деңгейге көтеріп, халықтың əл-ауқатын жақсартары хақ. Елбасы, «Нұр Отан» партиясының Төрағасы Н.Ə.Назарбаев партияның XVI съезінде сөйлеген сөзінде бес халықтық реформа туралы жан-жақты мəлімдеп, қазақстандықтардың алдына жаңа міндеттер қойғанын жоғарыда айттық. Елбасы басқа да басты бағыттармен қатар, құқық қорғау органдары мен сот жүйесінде терең реформалар жүріп жатқандығын тілге тиек етті. Сонымен қатар, Президент бүгінде сот жүйесінің əлсіз буыны – судьялар корпусы арасындағы сыбайлас жемқорлық көріністеріне жиі-жиі соқтырып жататын судьяларды іріктеу, судьяларға қойылатын біліктілік талаптарының тиімсіздігі. Судьялар корпорациямен меңіреу тұмшаланбауы тиіс жəне қоғамдық сыннан тыс болмауы керек. Ашықтық – судьялар қатарындағы жемқорлықтан емдейтін дəрі, деп сот жүйесінің жалпы халыққа ашық болуы қажеттігіне тоқталды. Елбасы өз сөзінде судьяларға қойылатын біліктілік талаптарын қатайту қажеттігін, судьялар корпусындағы орыннан үміткер кандидаттың нотариуста, полицияда немесе заңгерлік ЖОО-да емес, сот жүйесінде бес жылдан кем емес жұмыс өтілі болуы тиістігін, судьялыққа кандидаттар негізгі жұмысынан босатылған негізде жəне бір жылдан кем емес мерзімде соттарда өтетін сот тағылымдамасы үшін шарт ретінде қатаң тестілік іріктеуден өтуі тиістігін, кез келген жоғары тұрған судья төменгі соттарда жұмыс істеп көруі керектігін атап көрсетті. Сол сияқты қызметін жаңа бастаған судьялар үшін ұзақтығы бір жылдан кем емес сынақ мерзімін енгізу де маңызды, одан табысты өткеннен кейін олардың үздіктері судьялыққа сайланады. Шетелдік жəне отандық инвесторлар қазақстандық əділ соттың адалдығына сенімді болуы тиіс. Оған деген сенімді арттыру үшін инвестициялық дауларды қарауға шетелдік судьяларды тартып, мұндай дауларды шетелдік жəне халықаралық соттардың үздік стандарттары бойынша қарау қажет, деп сот жүйесін жаңартудың нақты міндеттері қойылды. Қазақстанның сот жүйесінде соңғы жылдары көптеген реформалар жасалып, сот жүйесі халықаралық стандаттарға сəйкестендірілуде. Халықтың сот саласына деген сенімі артып келеді. Оның ең бірінші дəлелі – соттарда қаралатын істердің жыл санап өсуі. Сот жүйесінің алдына қойылған осы міндеттерді судьяларға жүктелген үлкен жауапкершілік деп түсінеміз. Сондықтан да судьялар қауымы бар күш-жігерін осы міндеттерді абыроймен орындауға бағыттайды деген сенімдеміз. Себебі, ертеңіміздің айқын, тұнық болуы барша қазақстандықтармен қатар, судьялардың біліктілігіне, адалдығына байланысты деп ұғамыз. АЛМАТЫ.


5

www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

ЖАУАПТЫ ЖЫЛДАР ЖЇГІ Елбасымыз туралы кітап бетінде кґрініс тауып отыр

(Соңы. Басы 1-бетте). Нұрсұлтан Назарбаев туралы жазылған кітаптың тұсаукесерін Ресей Сыртқы істер министрі Сергей Лавров ашты. Ол өзінің сөзінде кітаптың осы заманның аса көрнекті саяси тұлғасы, Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың өмірі мен қызметіне арналғанын айта келіп, оның авторы туралы қысқаша тоқталып өтті. Сергей Николаевич Плехановтың алдарыңызға ұсынылып отырған кітабы «Мировые лидеры» атты жаңа серияны ашып отыр. Мен оның жаңа туындысы саясатпен айналысатындардың ғана емес, барлық оқырмандардың да қызығушылығын тудыратынына сенімдімін. Ондағы оқиғалар өмірде болған фактілермен мейлінше байытылған, оқырмандарды өзіне бірден тартады. Өз басым Нұрсұлтан Əбішұлының жоғары деңгейде жасаған кездесулері мен келіссөздеріне, түрлі қабылдауларына қатысып жүрген адам ретінде автордың жіті байқағыштығына, фактілерді ұтымдылықпен жеткізе алғанына барынша тəнті болдым жəне бəріңізге де оны оқып шығуға кеңес берер едім, деді ол. Одан əрі С.Лавров Н.Назарбаевтың өмір жолы Қазақстанның аса қиын асуларды еңсеруімен тығыз байланысты екенін айта келіп, КСРО тараған кезде оның өз халқының болашақ тағдырына байланысты аса ауыр жауапкершіліктен жалтармай, оны өз мойнына алғанын жəне ұтымды стратегияны қолдана отырып, Қазақстанды түрлі кикілжіңдер мен қантөгістерге ұрындырмай, аман алып шыққанын тілге тиек етті. Ол Қазақстанның тиімді экономикаға қол жеткізуін қамтамасыз етіп, халықаралық беделін де арттырды. Сəуір айының аяғындағы президенттік сайлауда қазақстандықтардың оны бірауыздан қолдағаны өз көшбасшыларына сөзсіз сенгендігінің көрінісі. Сөйтіп, Қазақстан басшысы өз халқының алдында орасан зор беделге ие екендігін тағы бір рет көрсетті, деді Ресей Сыртқы істер министрі. Одан əрі С.Лавров Н.Назарбаевтың Ресей Федерациясымен стратегиялық əріптестікті орнатуға қосқан зор үлесін қанағатпен атап өтті. Өткен жылдың желтоқсан айында одақтастық жəне əріптестік туралы қол қойылған келісім күшіне енді, бұл құжат екі елдің арасындағы барлық саладағы ынтымақтастықты тереңдете түсуге берік негіз қалайды. Осылай дей келіп, С.Лавров Нұрсұлтан Назарбаевтың Еуразиялық интеграцияны дамыту жолындағы істеріне де үлкен баға беріп өтті. Сонымен қатар, аймақтық интеграциялық құрылымдарды дамыту мен ынтымақтастықты тереңдету жолындағы істерін де ризашылықпен атады. Н.Назарбаевтың өмір жолы да, көрнекті саясаткер ретіндегі қалыптасу жолдары да жібектей есілген жоқ, оның өсу мен қалыптасу сатылары барлық саясаткерлерге үлгі болатындай, қиындықтарды ақыл мен қайратын бірдей жұмсай отырып еңсеру арқылы ширықты, дей келіп, сөзінің аяғында С.Лавров кітаптың атының табылып қойылғанын тағы бір атап өтті. Сонымен бірге, Сергей Викторович кітап авторы Сергей Плехановтың тұсаукесер рəсіміне қатыса алмағандығына өкініш білдірді. Ол науқастанып қалған екен, тұсаукесер рəсіміне келе алмайтынын айтып бізге хабар берді, деді ол. Екінші болып сөз кезегі Мəскеу қалалық жазушылар ұйымы басқар масының төрағасы Владимир Бояриновке берілді. Ол өзінің сөзін жуырда ғана қазақ ақыны Олжас Сүлейменовпен сөйлесіп, осы тұсаукесердің болатыны жайлы əңгімелескендерінен бастады. Біз өз сөзімізде Нұрсұлтан Назарбаевты қазіргі тынышсыз замандағы барынша салмақты, ойлы, сонымен бірге, Жер шарының аса қолайсыз аймақтарының бірінде орналасқан елін берік қадаммен алға бастырып келе жатқаны туралы айтқан едік. Мен өзім – Семей төңірегінде туып-өскен жанмын. Атом қасіретін де өз көзіммен көрдім. 1954 жылы Жерананың жүрегін жарып жібергендей солқ еткізген жарылыс Семей қаласын түгел қара түнекке орады. Біз не болды дегенді анамыздан дауысымызды шығарып та сұрауға қорықтық. Анамыз бізді одан əрі сескендірмеу үшін бұл Новосибирскідегі өрт қой деп бізді тыныштандырған болды. Бірақ мен оны ешқашан ұмыта алған жоқпын, сол көрініс менің жүрегімде, ол менің жырларым арқылы қазір шығып жатыр. Сондықтан да қырық жыл бойы осындай жарылыстарды бастан кешкен аймақты Жер шарының ең қасіретті атыраптарының бірі деп айтуыма толық негіз бар. Ал сол аждаһаны жер бетінен өшірген адам болғандықтан да маған Нұрсұлтан Назарбаевтың есімі сондай ыстық, деді ол. Одан əрі В.Бояринов автордың кітапта осындай сəттерді барынша анық, дəл жазғанын айта келіп, сол кездегі өзінің Семей жеріндегі өмірінен біршама деректер келтірді. Сөз кезегі өзіне тигенде Қазақстанның Ресей Федерациясындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Марат Тəжин Қазақстан Республикасының Президенті

Нұрсұлтан Назарбаев туралы кітаптың тұсаукесерін ұйымдастырып отырған Ресей Федерациясының Сыртқы істер министрлігіне жəне министр Сергей Лавровтың жеке өзіне ризашылығын білдірді. Кейбіреулер бұл шараны Қазақстан елшілігі ұйымдастырып отыр деп ойлайтын шығар, жоқ, олай емес, мұны Ресей Сыртқы істер министрлігі мен Ресейдің Жазушылар одағы ұйымдастырып отыр, деді елші. Одан əрі ол осы күнге дейін адамзат тарихында əлемдік көшбасшылар атағынан үміткер 11-12 мыңдай адам бар екенін еске салды. Олар Цезарьдан басталып, Шыңғыс ханмен, Наполеонмен жалғасып, ХХІ ғасырдың көшбасшыларына дейін жетіп отыр. Егер оларды топтастыратын болсақ, тек үш түрлі негізгі артықшылықтарын көреміз. Біріншіден, көшбасшыны халықтың арасынан оның жеке басының табиғи қасиеттері ажыратып тұрады. Бұлай топтау 2 мың жылдан бері жалғасып келеді. Аталған кітапта Қазақстан көшбасшысының басында осы қасиеттердің бар екендігі көрінеді. Екінші топқа «көшбасшылық мінез-құлыққа» сай адамдар жатады. Нақты айтатын болсақ, көшбасшы жеке мінез-құлқымен өзін қоршаған бюрократиялық ортадан дараланып тұруы тиіс. Үшінші теория «ситуациялық белгі» деп аталады. Мұның айрықша айырым белгілері болады. Шағын ғана ситуациядан аяғынан тайып түсетіндер бұл талапқа сай бола алмайды. Осы орайда ІІ дүниежүзілік соғыста жеңіп, атағы аспанға шыққан Ұлыбритания премьер-министрі Черчилльдің күтпеген жерден сайлауда жеңіліп қалуы немесе Шарль де Голльдің Франция жетістігінің символы бола тұрып, шағын тактикалық жеңілістерден кейін саясаттан кетуі – осы үшінші жіктелудің талаптарына сай бола алмағандықтың белгісі. Ал С.Плехановтың кітабындағы Қазақстан көшбасшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың бейнесі осы үш жіктеудің де талаптарына сай екендігі көрініп тұр, деді М.Тəжин. Келесі кезекте елші көптеген көшбасшылардың осы үш талаптың біріне де жауап бере алмай, бір аяқтан ақсап жататынын атап көрсетті. Ал біз «Назарбаев феномені» деп аталған Қазақстан көшбасшысының келбеті кітапта толық ашылып, оның төрт аяқтан тең тұрғаны анық көрінген деп айта аламыз. Осыған орай, Қазақстан көшбасшысы жолының көп адам көре бермейтін кезеңдік жолдарына тоқтала кетейін. Кеңес Одағының соңғы жылдарында Горбачев, Ельцин жəне Назарбаев секілді үш көшбасшы қатар аталғанын білесіздер. Алғашқы екеуінің көшбасшы болуына атқарған қызметтері ықпал еткен болса, алыстағы Қазақстан сияқты рес пуб ликаның көшбасшысы Назарбаевтың олармен иық теңестіруіне тек өз басының жеке қасиеттері ғана мүмкіндік берді. Тіпті, Назарбаевқа КСРО үкіметін басқару да ұсынылғанын білесіздер. Егер сол кезде Н.Назарбаев үкімет басшысы болып кетсе, бəлкім, артынан қайнауы жетіп келген ыдырау процесі қиындыққа ұрынбай, халықтарға жеңіл тиген болар еді. Бірақ тарихтың жолы басқаша болып, Назарбаевтың басына тəуелсіз елді құру міндеті бұйырып, бұл

міндетті ол тамаша атқарып шықты. 1990 жылдардың ортасынан 2000 жылдардың басына дейінгі екінші кезең Қазақстан үшін барынша радикалды трансформация кезеңі болды. Бұл кезеңде ол жарқын жаңғыртушы бола біліп, іс жүзінде жаңа саяси жүйе мен жаңа экономикалық қатынас орната алды. Қазақстанды халықаралық қоғамдастық тани бастады. Ал бүгінде үшінші кезеңге қатысты аса маңызды дүниелер болып жатыр. Кітапта да бұл кезең жақсы баяндалған. Əсіресе, 200708-09 жылдардағы жаһандық қаржы дағдарысы кезеңдерінен бастап жағдайды стратегиялық тұрғыдан бағамдай алатын жаңа типтегі көшбасшылық жасау күн тəртібіне қойылды. Сол кезеңдерде жаһандық экономиканың болашағын анықтай алатын бірде-бір экономист болмай, «жаһандық экономиканың қара аққуы» деген түсінік пайда болғанын білесіздер. Осы кезеңдегі көшбасшының алдында: біріншіден, аса ауқымды стратегиялық бағдарлама ұсыну, екіншіден, ұлттық элитаны осы міндетті орындауға жұмылдыру жəне үшіншіден, ұлттық, діндік жəне аймақтық қауіпсіздіктің мəселелерінде теңгерімді саясат ұстану міндеттері тұрды. Міне, осы міндеттердің бəрі Назарбаевтың саяси көшбасшылығынан табыла алды. С.Плехановтың кітабында оның осы қасиеттері жақсы көрсетілген, деді Қазақстан елшісі. М.Тəжиннің сөзі үлкен ыждағатпен тыңдалып, отырғандар қызу қол соқты. Танымдық деңгейі жоғары білікті жұртқа оның жаңа кітаптың жаңалықтарын теориялық тұрғыдан талдаған мазмұнды əңгімесі қатты əсер еткені байқалып тұрды. Тұсаукесердегі келесі сөз Мəскеу мемлекеттік университетінің ректоры, академик Виктор Садовничийге берілді. Бүгінгі таңдағы саясат аспанындағы аса биік тұлғалардың бірі – Нұрсұлтан Назарбаев туралы кітап жазу авторға жауапкершіліктің ауыр жүгін арқалатқаны көрініп тұр, деп бастады академик өзінің сөзін. Алайда, өзінің алдына қойған міндетті автор абыроймен атқарып шыққан деп айта аламын. Кітап жеңіл тілмен жазылған, сонымен қатар кейіпкердің жолында кездескен неше түрлі қиындықтар боямасыз, ашық көрсетілген. Сондай-ақ, Назарбаев тұлғасының Қазақстан үшін немесе Еуразиялық аймақ үшін ғана емес, бүкілəлемдік ауқымдағы қуаттылығы барынша айқын бедерленген. Сондықтан автор алдына қойған мақсатына толық жеткен, деді В.Садовничий. Одан əрі ол кітаптағы өзі қатысқан екі эпизодқа тоқталды. Бұлар Нұрсұлтан Əбішұлының Мəскеу мемлекеттік университетіне келген кезіндегі жайттар. Оның біріншісі – 1994 жылы Мəскеу мемлекеттік университетіндегі профессорлық-оқытушылар жəне студенттер құрамымен кездесу. Осы кездесуде Қазақстан Президенті алғаш рет өзінің еуразияшылдық идеясы туралы айтты. Сөзіне отырғандарды сендіре білген ол еуразияшылдық идеясын терең меңгергендігі жəне оны алғаш ұсынушы Л.Н.Гумилевті жақсы зерттегені білініп тұрды. Артынан Астанада ашылған

Еуразиялық университетке оның есімін беру туралы бастаманы көтергені де осы себептен шығар деп ойлаймын. Шынын айту керек, Нұрсұлтан Əбішұлының еуразияшылдық идеясы онымен кездесуге келген аудиторияның толық қолдауына ие болды деп айту қиын. Көптеген тыңдаушылар қайта ұжымдасудан бойларын қашырып тұрды, кейбіреулер өздеріміздің дара жолымыз болуы керек дегеннен танбады. Қазір бұл идеяның дұрыстығына көп адамдардың көзі жетті. Міне, кітапта осы оқиға барынша шынайылықпен көрініс тауыпты, деді ректор. Одан əрі В.Садовничий Н.Назар баевтың жоғары білікті кадрлар дайындауға қатты назар аударатынын атап өтті. Осы орайда ММУ-дің Қазақстандағы филиалын ашу идеясын алғашқы болып көтергені жəне Астанадағы бұл филиал қазір университеттің ең жақсы филиалдарының қатарында екендігі айтылды. Елдегі білім мен ғылымға қатты көңіл бөліп, оны үнемі қолдап отырған осындай Президенттің алдында бас июге болады, деді ол. Өйткені, болашақ үздік білімде екенін Қазақстан көшбасшысының танып тұрғаны тəнті етеді. В.Садовничий келесі кезекте кітаптағы Н.Назарбаевпен өзінің екінші рет кездескен оқиғасы туралы да айтып өтті. Бұл оқиға жуырда ғана болған еді. Н.Назарбаев біздің үлкен кітапханамызда профессорлық-оқытушылар құрамының алдында Қазақстанның даму жолдары туралы лекция оқыды. Оған деген қызығушылық та күшті болды. Осында қатысқан кейбір атақты оқымыстылар Назарбаевты феномен деп танитындарын білдіріп, оның есімі қазақ халқының тарихына алтын əріппен жазылатынына сенім білдірді. Міне, осы оқиға да кітапта жақсы баяндалған, деді ректор. Осыдан кейін сөз Қазақстан Президен тін шын жүректен құрметтейтін өнер корифейлерінің бірі, КСРО халық əртісі Армен Джигарханянға берілді. Сексендегі ақсақал Нұрсұлтан Назарбаев туралы кітаптың тұсаукесеріне шақырту алған соң үйінде жата алмай, асыға басып келгенін айтты. Маған жас кезімнен халық алдына шыққанда ешқашан толқып тұрмын деп айтпа деп үйреткен еді, бірақ мен бүгін толқып тұрғанымды жасырмаймын. Өйткені, мен бүгін біздің Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаев туралы жазылған кітап туралы сөйлеймін. Мен өз басым оны біздің заманымыздың кемеңгер тұлғасы, құбылысы, яғни феномен деп санаймын, дей келіп, атақты əртіс өз басының оны жақсы білетінін, Қазақстанда бір ай бойы онымен бірге болғанын айтып берді. Егер табиғаттың өзі адамға көшбасшылық қабілет берсе, бұл аса маңызды. Мен Нұрсұлтан Əбішұлының бойында адамды ұйытатын қасиет барына əбден көзім жетті. Сонымен бірге, ол өзінің білмейтінін сұраудан ешқашан қысылмайды. Бұл да Президент үшін маңызды қасиет. Ұзақ сөйлесу барысында оның кейбір театр мəселелерін менен көп сұрағанын ұмыта алмаймын, дей келіп, сөзінің соңында А.Джигарханян оны «біздің Президент» деп қателесіп

айтпағанын көлденең тартты, ол шын мəнінде біздің Президентіміз, егер біз өз бойымыздан оны Президентіміз деп танитын батылдық таба алсақ, жаман болмаймыз, деді. Осыдан кейін сөз журналист-политолог, атақ ты публицист Максим Шевченкоға берілді. Сергей Плехановтың тамаша еңбектерінен бүгінгі кітаптың бір айырмашылығы бар, деп бастады ол өзінің сөзін. Бұл кітап жеке адамның ғана тағдыры емес, сонымен бірге, бұрынғы еліміздің қалай ыдырап, қалай қирағаны туралы де еңбек екен. Сондай-ақ, ол КСРО-ның қирандысынан экономикалық жарқын табыстарға жетіп, Астана сияқты осы заманғы тамаша қала салып алған жəне Еуразиялық интеграцияға ықпал ететін Қазақстанның қалай пайда болғанын толығымен көрсетеді. Кітапта бұл елдің неше түрлі арандатулардан, соның ішінде ұлтшылдыққа арандатудан қалай аман шыққаны туралы көркем баяндалып, ол басқаларға үлгі боларлықтай тағылымдармен жеткізілген. Неше түрлі авантюралардан аман қалған Қазақстан қазір Ресей Федерациясының ең сенімді, ең берік серіктесіне айналып отыр. Қазір Қазақстанның қай қаласына барсаң да өзіңді еркін сезінесің. Қазақтар ешқашан да орыстарды жатсынбайды. Біздің тіліміз де, дініміз де, бөлек болғанымен, туыстығымыз берік екенін көресің. Ал осы туыстық нақ Нұрсұлтан Назарбаев жүргізіп отырған саясаттың жемісі екенін мойындауымыз керек. Жаңа осы жерде Л.Н.Гумилевтің идеясы туралы айтылды. Меніңше, бүгінгі Қазақстан бұл еуразиялық идеядан асып түсті. Қазіргі Қазақстан орыс, неміс, украин жəне т.б. үшін де сүйікті Отаны саналады. Мен өз басым Германиядан қайтып келіп, Қазақстанда тұрып жатқан неміс халқының өкілдерін білемін. Олар Қазақстанда тұрған жайлы, ыңғайлы, мұнда перспектива жоғары, дамуға мүмкіншілік мол, дейді. Сөзімнің соңында С.Плехановтың «Жібектей есілмеген жол» кітабы өзінің оқырманын табатынына сенімді екенімді айтқым келеді. Оны Қазақстанда ғана емес, Ресейде де зерттеушілер табылатынына күмəнім жоқ, деді М.Шевченко. Сөз кезегі өзіне тигенде Əзербайжан Республикасының Ресей Федера циясындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі, атақты əнші Полад Бюльбюльоғлы Қазақстан Президентін ертеден білетіндігін тілге тиек етті. Мен КСРО-ның кезінде кездескенде-ақ бұл адамның əлеуеті зор екенін таныдым, дей келіп, одан əрі елші кітаптағы кейбір эпизодтар туралы өзінің пікірлерін білдірді. Соның ішінде Қазақстанға бірінші басшы етіп Колбинді жіберуге Гейдар Алиевтің қарсы болған жерін қанағатпен атап өтіп, осы сəттердің кітапта ұтымдылықпен баяндалғанын жеткізді. Одан əрі ол көшбасшысыз елдің көрген күнінің қиын екендігіне тоқталып, 1993 жылы Əзербайжанға Гейдар Алиев келгенше дұрыс көшбасшы болмағанын, соның кесірінен елдің біршама күйзеліске ұшырағанын еске алды. Сөз автордың зайыбы Юлия Плехановаға берілгенде, ол Сергей Плехановтың

тұсаукесер рəсіміне жинал ған дарға арнаған сөзін оқып берді. Ол өз хатында осыдан 30 жылдай бұрын Қазақстанның кинематография комитетінің төрағасы Қанат Саудабаевпен əңгімелескенде оның Н.Назарбаев туралы айтқанын жəне республикадағы оң өзгерістер оның есімімен тығыз байланысты боларын жеткізгенін еске алыпты. Осы кезеңнен бастап С.Плеханов Н.Назарбаевтың саяси тұлғасын зерттеуді бастаған екен. КСРО құлдырауымен көптеген тұлғалардың есімдері ұмыт бола бастады, тек Назарбаевтың есімі жылдан-жылға жарқырай түсті. Республиканың мойнына ауыр салмақ түскен қиын кезеңдерде ол билік штурвалын сенімді түрде ұстай алды. 2000 жылы онымен алғаш рет кездесіп, əңгімелескеннен кейін мен осы кітапты жазуды қолға алдым, дей келіп автор Назарбаевтың іс-əрекетінен болашақта да жемісті істер күтетінін жеткізіпті. Тұсаукесер рəсімінде қорытынды сөзді осы кітаптың жазылуына ықпалын тигізген саясаткер, Н.Назарбаевтың Мəдениет, білім жəне əлеуметтік бағдарламалар жөніндегі қорының директоры Қанат Саудабаев айтты. Осынау тамаша залда аса танымал дипломаттар, саясаткерлер, ғылым, əдебиет жəне өнердің көрнекті тұлғаларын, БАҚ пен сараптамалық жəне іскерлік қауымдастықтың тамаша өкілдерін көріп отырғаныма қуаныштан толқып тұрмын. Осынша тамаша тұлғалардың бəрінің жиналуы заманымыздың заңғар тұлғасы Нұрсұлтан Назарбаевтың көп жылдық жасампаз еңбектеріне деген құрметтің белгісі деп білемін. Спикерлердің бəрінің де шын жүректен біздің Президентіміз Н.Назарбаев туралы айтылған тамаша пікірлері мені қатты толғандырды, дей келіп, сөзінің соңында тұсаукесер рəсімін ұйымдастырған Ресей Сыртқы істер министрлігіне, кітапты жарыққа шығарған «Международные отношение» баспасына алғысын жеткізді. Н.Назарбаев туралы əлемнің көптеген елдерінде əртүрлі кітаптар шықты. Солардың ішінде мына туындының жолы бөлек. Өйткені, ол өзінің шынайылығымен, тарихи шындығымен дараланып, қарапайым қазақ баласының əлемдік деңгейдегі көшбасшылыққа жеткен жолын көрсеткен. Бұл жол – жібектей есілген жол емес-ті, бұралаңы мен қиралаңы, тіпті, қауіпті құздары да көп еді, алайда, қазақ баласы сол жолмен заңғар биікке көтеріле алғанын бүгінгі күні Шығыс та, Батыс та мойындап отыр. Мен бұл кітаптың ұзақ та қызық өмірі болатынына жəне əлемнің түкпір-түкпірінде оны зерттеушілер мен оқитындар көп болатынына сенімдімін, деп сөзін аяқтады Қанат Бекмырзаұлы. Осыдан кейін тұсаукесердің ресми бөлігі аяқталды. Сөйтіп, Қазақстан Президенті Н.Назарбаев жайлы тағы бір ерекше туынды өмірге келді. Кітап 480 беттен тұрады, таралымы – 5 мың дана. Жоғарыда айтылғандай, оны жарыққа шығарған Мəскеудің «Международные отношение» баспасы осы кітаппен «Əлемдік көшбасшылар» сериясын бастап отыр.


6

www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

Ќазаќстан-Нидерланд:

Ниеттестік пен ынтымаќтастыќ

(Соңы. Басы 1-бетте). Сонымен қатар, Мəжіліс Төрағасы ынтымақтастық, жаһандық қауіпсіздік пен тұрақтылық тақырыбына бағытталған бірқатар екіжақты кездесулер өткізді. Нидерланд Сенатының Төрағасы Анки Брокерс-Кнолмен əңгіме барысында Қ.Жақыпов екі ел арасындағы осы салалардың өзекті мəселесіне шынайы ниет танытты. Анки Брокерс-Кнол Қазақстан мен Нидерланд арасындағы жоғары деңгейлі қатынастарға ризашылық білдіріп, екіжақты жəне көпжақты пішімдегі үнқатысуға əзір екендігін жеткізді. «Ынтымақтастық пен ниеттестік – біздің елдердің соңғы жиырма жылдағы ұстанымы болып табылады», – деді Анки Брокерс-Кнол. Нидерланд Парламенті Сенаты Спикерінің пікірінше, өзара байланыстың таяу болашақтағы бағыты демократия, экономика жəне аймақтық

саясат болып табылады. Жаһандық қауіпсіздік мəселелеріне де айрықша көңіл бөлінді. Сонымен бірге, Мəжіліс Төрағасы біздің Мемлекет басшысының саяси бағыты əлеуметтік ілгерілеу, жаһандық бейбітшілік пен қауіпсіздікті қолдау, басқа елдермен достық қатынасты өркендету болып отырғанын атап көрсетті. Қ.Жақыпов Нидерланд Корольдігі Қазақстанның 2017-2018 жылдарға БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшелігіне өтуге кандидатурасын қолдайды деген сенім білдірді. Экономикалық ынтымақтастықты нығайту тақырыбы Нидер ландтың Экономикалық қатынастар министрі Хенк Камппен жүздесу барысында да өріс алды. Тараптар екі ел арасындағы серіктестік қатынастар деңгейін жоғары бағалады. Бүгінде Нидерланд Қазақстан инвесторлары арасында алғашқы орынға шығып, 2014 жылғы екіжақты

тауар айналымы 9 млрд. АҚШ доллары көлеміне жетті. Қабиболла Жақыповтың айтуынша, сауда-экономикалық жəне инвестициятехнологиялық өза ра байланысты ынталандыруға Қазақстан-Голландия Іскерлік кеңесі мүмкіндік жасайтын болады. Хенк Камп Қазақстанның даму қарқынын жоғары бағалай келіп, Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың елдің өркендеуіне нақты бағыт беріп отырғанын атап өтті. Минис тр дің мəлімдеуінше, Нидерландтың экономикалық қатынастары Қазақстанның барлық аймақтарының экономикалық тұрақты дамуы үшін қажет. Өз кезегінде Қабиболла Жақыпов Еуразиялық одақтың мүмкіндігін екі ел арасындағы мүдде лерді жақындастыруға пайда лануға болатынын мəлімдеді. Мəжіліс Төрағасы Қазақстан заңнамасындағы шетел инвесторларына жасалатын жеңілдіктерге де тоқталып өтті. Онда салықты оңтай ландыру инвестициялық ахуалды жетілдіру бағытындағы заңдар жайында айтылды. Тараптар ынтымақтастықтың болашақ бағыты деп мұнай, энергетика жəне көлік пен коммуникация салаларын атады. Қ.Жақыпов бүгінде қазақстандық парламент шілер Қазақстан Президентінің бастамасымен қолға алынған бес институттық реформаның тиімді орындалуы үшін заңнамалық база əзірлеп жатқанын, оның біздің елге халықаралық тəжірибе үшін маңызы бар екенін, соның ішінде Нидерланд Корольдігі де бар екенін хабарлады. Хенк Камп Мəжіліс Спикерін өзінің жігерін Қазақстан-Нидерланд экономикалық қатынасын нығайтуға жұмсайтынына сендірді. Сəулебек БІРЖАН.

Конституция ќаєидаттары мїлтіксіз орындалуы тиіс (Соңы. Басы 1-бетте). Мəжіліс Спикерінің пікірінше, Конституция – Қазақстан Президентінің бейбітшілік пен келісімді нығайтудағы, мемлекеттік билік пен басқаруды жүйелеудегі, түрлі саладағы түбегейлі реформаларды орындаудағы, демократиялық институттарды дамытып, əлеуметтік жаңғыртуды жүзеге асырудағы нық қадамдардың берік тұғырнамасы. Ата Заңның мазмұны мен маңыздылығына айрықша назар аударған Қ.Жақыпов елімізде əрекет ететін барлық құқықтан Конституцияның жоғарылығы қағидасының мүлтік сіз сақталуы керектігін, халықаралық келісімдер, оның ішінде Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарт еліміздің Ата Заңының ережелеріне қайшы келмейтін шектерде ғана орындалуы тиістігін баса айтты. – Еуразиялық экономикалық одақ орталықтардың бірінде қабылданатын мүше елдерге ортақ жəне біртұтас заңнаманы қалыптастыруды көздемейді. Кімнің тарапынан болса да Конституцияның ережелеріне оның мазмұны мен мағынасына қайшы келетіндей талдау жасауға жол берілмейді, – деді Мəжіліс Төрағасы. Палата Спикері өз сөзінде еліміздің бас құжатының қағидаттары мен ұстанымдарына сəйкес, қол жеткізілген табыстар мен болашақ мақсаттарды да сөз етті. Əсіресе, Елбасы ұсынған бес институттық реформаға баса назар аударып, оны жүзеге асырудың «100 нақты қадам – Ұлт жоспарына» тоқталды. Елбасының «Мəңгілік Ел» жолындағы стратегиялық тапсырмаларын сапалы заңнамалық қамтамасыз ету бағытында атқарылуы тиіс жұмыстарды атап өтті.

Қ. Жақыпов конференция жұмысына табыс тілей келе: – Мемлекетімізді одан əрі дамытудың жəне алға қойылған биік мақсаттарға қол жеткізудің бірден-бір кепілі, бойтұмарымыз – Конституция. Оның əрбір қағидасы, əрбір ережесі ең жоғары заңды күшке ие жəне мүлтіксіз орындалуға тиіс. Мəңгілік солай болсын! – деді. Одан əрі Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Г.Əбдіқалықова, Конституциялық Кеңес төрағасы И.Рогов, Қазақстан Республикасы Бас прокурорының орынбасары Ж.Асанов, ПремьерМинистрдің орынбасары Б.Сапарбаев, Жоғарғы Соттың азаматтық жəне əкімшілік істер жөніндегі қадағалаушы сот алқасының төрағасы Е.Əбдіқадыров, Халықаралық заңгерлер одағы төрағасының бірінші орынбасары А.Тагиев құттықтау сөз сөйледі. Конференция жұмысы екі сессияны қамтыды. Алғашқы сессия жұмысына Заңнама жəне сотқұқықтық реформа комитетінің төрағасы Рахмет Мұқашев төрағалық етіп, онда Конституция талаптарының аясында Қазақстан Республикасында құқық қорғау мен сот жүйелерін жəне құқық қорғау институттарын дамытудың негізгі бағыттары талқыланды. Аталған мəселе бойынша сөз алған мемлекеттік орган өкілдері Конституция біздің құқықтық мемлекет екенімізді айқындаған ең құнды құжат екенін алға тарта келіп, Ата Заң аясында қолға алынып жатқан шараларға тоқталды, Елбасының қазақстандық конституционализмді кезең-кезеңмен бекітудегі тағдыршешті рөлін, Конституцияның əлеуеті мен заңнаманы жетілдіру мəселелерін, Үкіметтің заң шығару қызметін

жетілдірудің өзекті бағыттарын, ішкі істер органдарының құқық қол дану қызметінің ерек ше ліктерін баяндап, адам мен азаматтың құқықтарын қамтамасыз етудің, сот жүйе сінің қызметін заңнамалық қамта масыз етуді дамытудың басым бағыттарын сөз етті. Ал Мəжіліс Төрағасының орынбасары Дариға Назарбаева жетекшілік еткен екінші сессия жұмысында Қазақстан азаматтарының конс титуциялық құқықтарын қамта масыз ету – мемлекеттің əлеуметтік саясатының басты мақсаты жəне мəселелері тақырыбы əңгіме өзегіне айналды. Осыған орай, құзырлы орган басшылары баяндама жасап, мемлекеттің əлеуметтік жаңғырту саясатының мақсаты, білімді ұлтты, мемлекет тұрақтылығының басты факторын қалыптастыру, мəдениет саясатының тұжырымдамасын іске асыру, азаматтардың конституциялық əлеуметтік құқықтарын іске асыру тетігі, мың жылдық декларацияда айқындалған əлеуметтік индикаторлар жүйесін орындау мəселелері жан-жақты сөз болды. Конференция жұмысын қорытындылай келе, Р.Мұқашев саяси, заңнамалық жəне идеологиялық салмағы зор бас құжаттың 20 жыл бұрынғы тарихын еске ала отырып, Тұңғыш Президентіміз – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың ерен еңбегіне тоқталды. Президенттің бастамасымен қолға алынып жатқан əлеуметтік, экономикалық жəне құқықтық қатынастарды жаңғыртуға бағытталған кең ауқымды реформаларды сөз ете келіп, оларды тиімді жүзеге асыру жолында форумда айтылған ұсыныстар мен пікірлердің өзіндік орны бар екенін, оның барлығы заң шығару кезінде де есепке алынатынын атап өтті.

Əлемде жўмыссыздар саны – 200 миллион (Соңы. Басы 1-бетте). Аталған міндеттерді іске асыру ел экономикасын жандандырады, икемділікті арттырады жəне халықтың жұмыспен қамтылуын барынша қамтамасыз ете отырып, кəсіпкерлік проблемаларының шешілуіне мүмкіндік туғызады. Кездесу барысында, сонымен бірге, Қазақстанда жастарды жұмыспен қамтамасыз ету үшін Ұлттық ісқимыл жоспарын қабылдау, сондай-ақ, Еңбекті қорғау жəне жұмыс күшінің икемділігі жөнінде зерттеу жүргізудің ұлттық бағдарын əзірлеу жөнінде ХЕҰ-ның техникалық қолдау көрсетуі мəселелері қаралды. Кездесу аясында журналистерге сұхбат берген Халық аралық еңбек ұйымының Шығыс Еуропа жəне Орталық Азия елдеріндегі Өңірлік бюросының

директоры Х.Коллер биылғы маусымда өтетін ХЕҰ Бас кон фе ренция сының 104-сессиясын да ұйымға мүше 185 елдің өкілдері қатысып, онда болашақта еңбек нарығында қалыптасатын жағдайлар, еңбекпен қамту мəселелері қозғалатынын жеткізді. «VIII Астана экономикалық форумында көтерілетін мəселелердің бірі – халықты еңбекпен қамту саясаты. Бұл – халықаралық қоғамдастықтың күн тəртібінде тұрған өзекті мəселе. Қазіргі таңда əлем елдерінің басым көпшілі гін де жұмыссыздық ушығып тұр. Мəселен, əлемде 200 млн. адам жұмыссыз. Бұл өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 30 млн. адамға көп. Демек, бұл мəселе біз үшін айрықша маңызды, сол себепті де ол Астана экономикалық форумының алаңында жан-жақты талқыланады», – деді Х. Коллер.

Форумда əйелдер ќауымына баса назар аударылды (Соңы. Басы 1-бетте). Г.Əбдіқалықова өз кезегінде Қазақстан мен БҰҰ ДБ арасында қалыптасқан орнықты қарым-қатынасқа тоқтала отырып, кедейшілік пен жұмыссыздықты, ана мен бала өлімін төмендетуді, тұрақты дамуды, қоршаған ортаны жақсартуды, АИВ/ЖИТС жəне туберкулезді алдын алуды, гендерлік теңдікті, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресті қоса қамтитын мемлекеттік басқару дың тиімділігін арттыруға бағытталған маңызды жобаларды іске асыруға техникалық жəрдем жасағаны үшін ризашылығын білдірді. Басқосуда БҰҰ ДБ-мен ынтымақтастық Қазақстанның заңна масы мен іс тəжірибесіне БҰҰ-ның жоғары стандарттарын жəне халықаралық үздік тəжірибені ойдағыдай енгізу ісіне өз үлесін қосқаны да сөз болды. Бұдан бөлек, Г.Əбдіқалықова Қазақстан мен БҰҰ ДБ арасындағы 20162020 жылдарға арналған серіктестіктің негіздемелік жаңа бағдарламасы «Қазақстан-2050» Стратегиясы, «Нұрлы Жол – бола шаққа бастар жол» Жаңа Экономикалық Саясаты жəне Мемлекет басшысының бастамасы болып табылатын бес институттық реформаның мақсаттары мен міндеттеріне қол жеткізуге мүмкіндік туғызатынына сенім білдірді. Кездесуде айтылып өткендей, еліміздің жетістіктері халықаралық рейтингтер арқылы да айқын көрініс тауып отыр. Қа зақстан тірі туған əр 1 000 сəбиге қатысты алғандағы ана өлімі деңгейін 1999 жылғы 55-тен 2013 жылғы 12,6 дейін үш есе төмендету арқылы Мыңжылдық дамудың бесінші мақсатына (МДМ) қол жеткізді. Бұған дейін кедейшілікті азайту, бастауыш білімге қолжетімділік жəне гендерлік тең д ікті қамтамасыз ету

жөнінен Мың жыл дықтың бірінші, екінші жəне үшінші даму мақсаттарына мерзімінен бұрын қол жеткізілген болатын. 2013 жылғы мəліметтер бойынша, Қазақстан ұлттық əл-ауқат деңгейінің халықаралық рейтингінде 47-орын иеленіп, ТМД-ның барлық елдерінен озып шықты. Білімге тең қолжетімділік қамтамасыз етілді. ЮНЕСКО мəліметіне сəйкес, білімнің даму көрсеткіші бойынша мемлекетіміз əлемнің 129 елі арасында 4-орынды иеленді. Кездесу соңында тараптар жаңа жобаларды тиімді іске асы ру мақсатында белсенді ынтымақтастықты жалғастырудың маңызды екеніне баса назар аударды. Кездесулерден кейін Мемлекеттік хатшы VIII Астана экономикалық форумы аясында өткен «Нұрлы Жол – жаңа мүмкіндіктер» атты Халықаралық əйелдер жиынына (форум) қатысты. Аталған алқалы кеңесті ашқан Г.Əбдіқалықова гендерлік теңдікті ілгерілетуде жəне əйелдердің іскерлік белсенділіктерін арттыруда елімізде қол жеткізілген табыстарды атап көрсетті. Сонымен бірге, ол институттық тəсілдерді жетілдірудің, əйелдер кəсіпкерлігін одан əрі дамытуға инвестициялар мен инно ва ция лар тартудың жəне əйелдерді оқыту мен олардың біліктілігін арттырудың заманауи инфрақұрылымын жасау қажеттілігіне көңіл аудара отырып, қазіргі кезеңде инфрақұрылымдық даму дың 20152019 жылдарға арналған «Нұрлы Жол» мемлекеттік бағдарламасындағы жобаларды іске асыру ісіне əйелдердің көбірек тартылуын қамтамасыз ету маңызды екенін айтты. – Мемлекет басшысы əйел дер қауымының қоғам дамуындағы ерекше рөлін баса айта келіп, «Қазақстан-2050» Страте гиясында əйелдер қауымын

мемлекеттік жəне қоғамдық басқару жұмыстарына белсенді тарту керектігіне назар аудартады. Осы жəне басқа да қолайлы жағдайлардың арқасында елімізде жылдан жылға өз кəсібімен айналысатын əйелдер саны көбейіп келеді. 2014 жылы жүргізілген халықаралық есептеуде Қазақстан əйелдер мен ерлердің арасындағы бəсекелестік коэффициенті бойынша əлемде 25-орынға табан тіреді. Бұл – өте жоғары көрсеткіш. Қазақстанда бүгінде əйелдердің экономикалық тұрғыда тəуелсіз болуына барлық жағдайлар жасалған. Сонымен қатар, əйелдердің кəсіпкерлікпен айналысуына да барлық алғышарттар бар. Солардың бірі Мемлекет басшысының инфрақұрылымды дамытуға арналған «Нұрлы Жол» мемлекеттік бағдарламасы деп айтуға болады. Бағдарлама инвестициялар тартуға мүмкіндік беріп, жаңа жұмыс орындарын ашуға жəне жұмыссыздық деңгейін төмендетуге жол ашады. «Нұрлы Жол» бағдарламасы аясында кəсіпкерлік субъектілері 400 мыңнан астам жұмыс орнын ашып, олардың шығаратын тауарының көлемі 150 млрд. теңгеге ұлғаяды, – деді Г.Əбдіқалықова. Оның сөзіне қарағанда, қазір гі таңда елімізде кəсіпкер əйел дердің белсенділігінің артқаны анық байқалып отыр. Респуб ликамызда шағын жəне орта бизнес басшыларының 40 пайыздан астамын əйелдер қауымы құрайды. Кейбір өңірлерде өз ісін дөңгелетіп отырғандардың 48 пайызы – əйелдер. Форум жұмысына Парламент Мəжілісінің депутаты М.Қазбекова, Ауғанстан Парла ментінің депутаты Ш.Баракзай, БҰҰ Даму бағдарламасының əкімшісі Х.Кларк, Нобель сыйлығының лауреаты Т.Карман мен таяу жəне алыс шетелдердің өкілдері қатысты.

Басты маќсаттар орындалуда Елордада өтіп жатқан VIII Астана экономикалық форумы барысында елімізде БҰҰ тарапынан белгіленген Мыңжылдық дамудың мақсаттарын (МДМ) орындау бағытында көптеген жұмыстар атқарылып, соның нəтижесінде нақты табыстарға мерзімінен бұрын қол жеткізілгені айтылды. Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Форумда сөз алған Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрі Тамара Дүйсенова Қазақстанда аталған салада

іргелі жобалар жүзеге асырылып, алға қойылған міндеттер өз деңгейінде атқарылғанын жəне бұл бағыттағы жұмыстар одан ары жүйелі түрде жүргізіле беретінін жеткізді. – Қазақстан Біріккен Ұлттар

Ұйымы белгілеген Мыңжылдық мақсаттардың 8 бағыты бойынша ауқымды жұмыстар атқарып, нəтижесінде ТМД елінің арасында көш бастап келеді. Біз халықаралық рейтингте 144 елдің арасында 43-орында тұрмыз. Кедейшілікті төмендетуде, ана мен бала өлімін азайтуда жəне білім беру ісінде елімізде қыруар шаруалар заман талабына сай жүйеленді, – деді министр. Ал Білім жəне ғылым вицеминистрі Тахир Балықбаев

Мың жылдық дамудың үшінші мақса ты, яғни балаларды бастауыш біліммен қамту ісі Қазақстанда мерзімінен бұрын орындалғанын мəлімдеді. – Еліміз білім саласында белгілі бір мақсатқа қол жеткізді. Мысалы, үшінші мақсат – (МДМ – ред.) көзделген уақытқа жеткізілмей еңсерілді, – деді ол. Сондай-ақ, ол Білім жəне ғылым министрлігі мен БҰҰ Даму бағдарламасы бірлескен жобаларды іске асыру үстінде екенін, бүгінгі форумда бұл мəселелерге ерекше көңіл бөлінгенін айтты.

Жозе ГРАЦИАНА да СИЛЬВА:

«Ќазаќстан Орталыќ Азиядаєы маѕызды орталыќќа айналды» Əлем назарын өзіне аударған дəстүрлі Астана экономикалық форумы елордада сегізінші мəрте өтіп жатыр. Аталған жаһандық үнқатысу алаңына дүниенің түкпір-түкпірінен түрлі халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысуда. Ал олар Қазақ стан ның қазіргі əлемдік саяси-экономикалық ахуалын айрықша атап, бағындырған белесін жоғары бағалап отыр. Солардың бірі – БҰҰ Азық-түлік жəне ауыл шаруашылығы ұйымының (ФAO) Бас директоры Жозе ГРАЦИАНА да СИЛЬВА. Біз Жозе Грацианамен форум қарсаңында жолығып, əңгімелескен едік. Ол өзі басқарып отырған əйгілі халықаралық ұйым мен Қазақстан арасындағы байланыстың маңыздылығын айтып берді. – Жозе Грациана мырза, ФAO жəне Қазақстан арасындағы ынтымақтастыққа қандай баға берер едіңіз? – Қазақстан 1997 жылдан бері ФAO мүшесі болып табылады. Сол кезден бері ФAO өзінің жауапкершілігі аясында бірқатар салаларда көмегін ұсынып келеді. Ал Астана қаласында ФAO кеңсесінің ашылуы ұйым тарапынан ауыл шаруашылығындағы ұлттық даму бағдарламаларына қолдау көрсетуді жеңілдетіп, ФAO тəжірибесі мен қызметтерін Қазақстанға пайдалануға жағдай жасайтын болады. Қазіргі таңда ынтымақтастықтың басты мəселелері тиімді басқару, мал індетін, оның ішінде, аусыл ауруын бақылау, жануар лардың генетикалық ресурстарын қадаға лау, орманды алқаптарды ұлғайту, ормандағы биоалуандықты дамыту жəне орман ресурстарын тиімді басқару бағыттарында шоғырланады. ФAO-ның Қазақстанға қатысты бағдарламасының шеңберінде, сонымен бірге, азық-түлік қауіпсіздігі, органикалық тағам өндірісі, жер жəне су ресурстарын тиімді басқару, балық аулау, ауыл шаруашылығы саласындағы статистика үшін қолданылатын ақпараттық технологиялар мəселелері қарастырылады. 1997 жылдан бері ФAO Бүкілəлемдік банк пен Еуропалық банк тарапынан қаржыланатын жалпы құны 740 млн. АҚШ долларына тең болатын жобаларды əзірлеуге қатысып келді, бұл көмек үкіметке ауыл шаруашылығының

бəсекелестігін көтеруге, су жəне жер басқаруын жақсартуға, ауыл шаруашылығын дамытуға жəне орманды алқаптарды қалпына келтіруге инвестиция жасауға жағдай жасады. – Ал Қазақстанның жаһандық азықтүлік қауіпсіздігіне қосар үлесі қандай? – Бидайдың негізгі экспорттаушыларының бірі ретінде Қазақстан аймақтағы азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуде негізгі рөлді атқарып келеді. Бидайдың негізгі бөлігі дəстүрлі түрде Əзербайжанға, Қырғызстанға, Тəжікстанға, Өзбекстанға жəне Ауғанстанға экспортталады. Қазақстан қазірде əлемдік азық-түлік нарықтарына азық экспорттауда маңызды рөл ойнай алады. Қазақстан ФAO ұйымымен Ауыл шаруашылығы рыногының ақпараттық жүйесі аясында ынтымақтастық жүргізіп келеді. Бұған Қазақстанның белсенді қатысуы Ауыл шаруашылығы рыногының ақпараттық жүйесінде нарық транспаренттілігін жақсартып, əлемдегі азық-түлік қауіпсіздігін дамытуға үлесін қосады. Қазақстан сонымен қатар Экономикалық ынтымақтастық жəне даму ұйымының өңірлік үйлестіру орталығының ұйымдастыруымен азық-түлік қауіпсіздігінің өңірлік бағдарламасына қатысып келеді. Бұл бағдарлама ЭЫДҰ-ға мүше мемлекеттерде ауылшаруашылық өндірісін жəне өнімділігін жақсарту мен азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жасалған болатын. – Бұл ынтымақтастықтың басым бағыттары қандай? ФAO бұл əріптестіктен не күтеді? ФAO-ның Қазақстандағы жаңа кеңсесінің рөлі қандай болмақ? – Кейінгі жылдары Қазақстан елеулі түрде дамып, орта табысты мемлекетке жəне Орталық Азиядағы маңызды экономикалардың біріне айналды. Ауыл шаруашылығы Қазақстан

Үкіметі тарапынан мықты қолдауға ие болып келді. Республика Мыңжылдық дамуының алғашқы мақсатына жете білді, сондықтан азық жетіспейтіндер көлемі небəрі 5 пайызға теңеледі – бұл статистикалық тұрғыдан мардымсыз, дабыл қағатындай көрсеткіш емес. Қазақстан көшбасшылық танытып, өңірдегі басқа мемлекеттерге үлгі болардай жағдайға келді, ал ФAO бұл үрдісті жаңа өкілдік кеңсесі арқылы қолдауға дайын. Біз Қазақстанға өзінің ұлттық дамуындағы мақсаттарына жету үшін техникалық қолдау көрсетуді жалғастырамыз, сонымен бірге, біз Қазақстан арқылы өңірдегі басқа да мемлекеттермен ынтымақтастықты дамыту үшін негіз салуға əзірміз. Қазақстан басқа мемлекеттермен тығыз жұмыс жасай отырып, өңірлік азық-түлік банкін құру мəселесінде көшбасшылыққа ие болды. – Сіз жақында ФAO конференциясының 39-сессиясында ұйымның Бас директоры қызметіне екінші рет ұсынылатын боласыз. Қазақстан сіздің кандидатураңызды əуел бастан қолдап келеді. Сіздің жаңа қызмет мерзіміне қатысты басым бағыттарыңыз қандай болмақ? – Қазақстан ФAO қызметін белсенді түрде қолдап келеді. Мен Қазақстан Үкіметіне ұйымға сенім артқаны үшін жəне менің бірінші қызметім кезінде көрсеткен қолдауы үшін алғысымды білдіремін. 2012 жылдан бері біз ұйымды мүше-мемлекеттер үшін пайдалы болар дəрежеге жеткіздік. Біз тиімді, нəтижелі қызмет құра отырып, азық-түлік қауіпсіздігі, ауылды жерлердегі кедейшілікті азайту жəне азық-түлік нарықтарын дамыту мəселесіне көбірек басымдық бердік. Бұл салалар біздің жұмысымыздағы басым бағыттар болып қала бермек. Біз сонымен қатар, дұрыс тамақтану мен климат өзгерісі мəселелеріне қолдауымызды ұлғайтқымыз келеді. Иə, 2015 жыл маңызды жыл болмақ. Бұл кезеңде Мыңжылдық даму мақсаттарының мерзімі аяқталып, Қалыпты даму мақсаттарының мерзімі басталады. 2015 жылы ФAO өзінің 70 жылдығын атап өтеді. Өткен 70 жылдық мерзімінде ФAO əлемдегі ауылшаруашылық өнімінің артуына елеулі үлесін қосты. Қазір біз аштықты жойғымыз келеді. Əлемдік қауымдастық бұл мақсатты жүзеге асыруға дайын сияқты. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Динара БІТІКОВА, «Егемен Қазақстан».


7

www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

ҮКІМЕТ

ҮКІМЕТ

Ауыр машина жасау – маќтанышымыз ТМД елдерінде теңдесі жоқ ауыр машина жасау зауыты елордамыз Астанада жұмысын бастағалы да алты жылға жуық уақыт болыпты. Содан бері еліміздің локомотив паркін жаңартумен бірге, заманауи тепловоздарды алысжақын шетелдерге экспорттай бастаған кəсіпорынның бүгіні мен келешегі жөнінде акционерлік қоғамның президенті Марат ТІЛЕУБАЕВТАН сұрап білген едік.

– Марат Болатұлы, Орталық Азияда баламасы жоқ локомотив құрастыру зауыты Астанада жасақталып жатқанда көптеген «білгіштер» толыққанды жұмыс істеп кетуіне күмəн келтіргені мəлім. Одан кейін, тепловоздарды экспортқа шығару мəселесі көтерілгенде тағы да сенімсіздікпен қарағандар болды. Қуанарлығы, осы қиындықтың бəрін артқа тастаған зауыт ұжымы аймақтағы елдердің бəріне жақсы қырынан таныла білді. Сондықтан, əңгімені де кəсіпорынның құрылу кезеңінен бастасақ жөн болар? – Ел тарихындағы ауыр машина жасаушы өндіріс ошағының құрылу кезеңіне зер салсақ, 2006 жылы озық үлгідегі локомотив зауытын салу жөнінде америкалық General Electric компаниясымен екіжақты келісім түзілді. Одан бұрын кəсіпорынның бүгіні мен ертеңі əбден екшеліп, əрбір қыры мен қызметі мұқият зерттеліп, отандық мамандардың сараптауынан өтті. Сондықтан, отандық сала мамандары аймақтың ауа райы ерекшеліктерін, рельс төсемдерін, тасымалданатын жүктің сынсипаты мен көлемін анықтап алып, қазіргі заманғы халықаралық экологиялық талаптар мен санитарлық нормаларды ескере келіп, қазақстандық тепловоз қандай болуы керектігін айқындайтын техникалық сипаттама əзірледі. Осы жұмыстар əбден пысықталып болғанан кейін ғана жобаны жүзеге асыруға бел буды. Сөйтіп, 2009 жылдың ортасында «Локомотив құрастыру зауыты» АҚ құрылды. Жобалық қуаты 100 жүк магистральдық локомотив бола-

тын зауыт бүгінгі күнге дейін 290-нан астам локомотив құрастырып шығарды. Теміржолдың осы машиналарына түрлі қызметтер көрсету үшін Алматы, Аягөз, Ақтөбе, Сексеуіл қалаларында ірі сервистік орталықтар құрылды. Бүгінде қоғам акцияларының 50 пайызы «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-қа тиесілі, қалған бөлігін ресейлік «Трансмашхолдинг» ЖАҚ сатып алған. – Қазақстандық тепловоздың ерекшеліктері мен артықшылықтары неде? – Локомотив құрастыру зауыты америкалық General Electric корпорациясының

лицензиясымен Evolution сериялы бесінші буындағы ТЭ33А тепловозын құрастыратынын айттық. Кəсіпорын жарақтандырылу тұрғысынан Еуразия аумағындағы ең озық, ең жоғары технологиялық үлгідегі өндіріс ошағы екеніне дау жоқ. Оның басты мақсаты – Қазақстанның индустриялық-инновациялық дамуына өз үлесін қосу. Сөйтіп, теміржол көлік жүйесінің бəсекеге қабілеттілігін арттыра отырып, 1520 жолтабаны төселген ТМД мен Балтық елдеріне заманауи тепловоздарды экспорттау болып отыр. Енді тиімділігіне келсек, қолданыстағы ескі тепловоздар ай сайын сервистік қызметке жүгінсе, қазақстандық теміржол машиналары үш айға дейін тоқтаусыз жүреді. Əр 92 тəуліктен кейін жоспарлы сервистік тексеріске келіп, майын алмастырса болды. Қуаты мен жарамдылық мерзімінің ұзақтығынан бөлек, қазақ тепловоздары ресейлік локомотивтерге қарағанда ауаға залалды заттарды 40 пайызға дейін аз шығарады. Сондай-ақ, техникалық қызмет көрсету мен жағармай жəне мотор майын тұтыну бойынша салыстырғанда, бір жылда 150 мың АҚШ долларына дейін қаржы үнемдейді. Бұлармен бірге, біздің локомотивтердің жылдамдығы да жоғары. Жүк тартатын тепловоз сағатына 120, ал жолаушылар пойызын тартатыны 160 шақырымға дейін жол жүреді. – Қазіргі таңда, кəсіпорындарға мүмкіндігінің барынша отандық өнімдерді қолдау ісі жүктелген. Осы шара сіз басқарып отырған зауытта қалай жүзеге асырылып жатыр?

– Бастапқы кезде АҚШ компаниясынан сатып алынған бөлшектерді əкеліп, тек құрастыру жұмыстары ғана жүргізілді. Десем де, өз мамандарымыз локомотив жасау ісінде отандық өнімдердің үлесін үнемі көбейтіп отыруды көздеді. Осының арқасында, осы кезде əрбір локомотивті құрастыруда, қазақстандық үлесті 32 пайызға дейін жеткіздік. Пайызды санға айналдырсақ əрбір ТЭ33А-ның 11 мыңнан астам бөлшегі отандық өнімдерден тұрады. Бұйыртса, тағы бірер жылда бұл көрсеткішті 52 пайызға жеткізу жоспарда бар. Осы орында назар аудартқым келетіні, кəсіпорында əлемдегі ең

Ќайырлыныѕ ќажырлы ќимылы

озық станоктар жұмыс істейді. Атап айтқанда, лазермен металл кесетін швейцариялық BYSTRONIC қондырғысы қалыңдығы 6 мм. металл табақтан сағатына бір мыңға тарта бұйым жасауға қабілетті. Плазмамен жəне газбен кескіш қондырғы қалыңдығы 20 мм. жəне 200 мм. болатын металды еркін кесіп өтеді. Сандық бағдарламалық басқаруы бар германдық SPINNER тік жоңғылағыш станоктың бір өзі кесіп-өңдеу арқылы металдан түбегейлі өнім өндіргенге дейінгі аралықтағы 28 түрлі операция жасайды. Темір табақтарын престейтін жоғары дəлдікті Түркияның «Ermaksan» мен Германияның «TruBend» гидравликалық қондырғылары металды майыстыруға қатысты барлық жұмыстарды орындайды. Зауытта бұл сықылды озық үлгідегі жабдықтардың бір мың екі жүзден астам түрі бар. Осынау құрылғыжабдықтармен жұмыс істей алатын мамандар да дамыған елдерде арнайы дайындықтардан өтіп келді. Соның арқасында бүгінде зауытта кəсібилігі жоғары инженерлік-техникалық жəне басқарушылық ұжым қалыптасып болған. – Енді өнімдеріңізді экспорттау ісі мен келешек жоспарларыңыз жөнінде айтып өтсеңіз?.. – Қазақстандық тепловоздарды жақын шетелдерге экспорттау осыдан үш-төрт жыл бұрын басталды. Бірінші, Душанбе қаласында тəжік теміржолына ТЭ33А локомотивін сатып алу туралы «Рохи охани Точикистон» МУК-пен келісімшартқа қол қойылды. Сөйтіп, 2012 жылы төрт тепловоз Тəжікстанға қарай жөнелтілді. Келесі жылдың мамыр айында украиндық «Ивано-Франковскцемент» ЖАҚпен бір ТЭ33А машинасын сату бойынша келісім жасалып, тепловоз 2013 жылы қазан айында Украинаға қарай жол тартып кеткен. Сондай-ақ, былтырғы қазанда «Кыргыз темир жолу» ұлттық компаниясынан да тапсырыс түсіп, екі ТЭ33А тепловозы көрші елге сол заматта жеткізілді. «Кыргыз темир жолу» ҰҚ-қа қосымша тағы төрт тепловоз экспортталды. Өткен жылдың қазан айында Түрікменстан теміржол министрлігімен келісімшарт жасалды. Сөйтіп, ол бір айдың ішінде жеткізіп беріліп, бүгінде Қазақстан мен Түрікменстанды жəне Иран елін жалғап тұрған жаңа жолда жүріп жатыр. Дəл осы кезде «Əзербайжан теміржолдары» ЖАҚ-тың өтінішіне орай, бауырлас елге тепловоз экспорттау шарасы қаралуда. Мұнымен бірге, Молдова мен Латвия республикалары жəне ТМД-ның өзге елдері ТЭ33А машинасына үлкен қызығушылық танытып отыр. Демек, алып өндіріс ошағы ошарылып қалады деген ұғым тумауға керек. Бұл теміржол машиналары бұған дейін керек болған, ендеше бұдан кейін де қажет бола береді. Заманына сай қайта құрылып, жаңғырып жатқан зауыттың жан-жақты мүмкіндіктері мол. Түрлі заттарды сан қырлы етіп жасауға қабілетті жоғарыда тізілген станоктары бар зауытты тығырыққа тіреледі деу дұрыс емес. Қазір де дамып, өндіріс көлемін ұлғайтудың бірнеше көзін тауып қойған. Бүгінде, жолаушылар локомотивін құрастыруды қолға алып, маневрлік локомотив жасақтау көзделіп тұр. Бұлармен бірге, «Электровоз құрастыру зауыты» мен АЭА орналасқан «Астана – жаңа қала» жобасына қажетті бөлшектер дайындауды бастадық. Мəселен, платформа мен арбашық қаңқасы жəне оның төбесі, доңғалақ жұптары. Зауыттан құрастырылып шыққан əрбір электровоз үшін 1500-ден астам түрлі бөлшектер шығару жоспарланған. Келешекте өндірістік зауыттармен бірге рельсті автобустар мен қалааралық пойыздар құрастыру ойда бар. Əңгімелескен Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Германиядаєы Ќазаќстан экономикасыныѕ кїндері

Кґктемгі дала жўмыстарына кґмек

Баден-Вюртемберг федералдық жерінің Штуттгарт қаласындағы жұмыс сапары шеңберінде Қазақстанның ГФРдағы елшісі Болат Нүсіпов аталған жердің ЕО жəне халықаралық қарымқатынастар мəселелері жөніндегі министрі Петер Фридрихпен кездесу өткізді. Келіссөздердің күн тəртібінде Қазақстан мен Баден-Вюртемберг арасындағы екіжақты сауда-экономикалық қатынасты жетілдіру мəселелері талқыланды. Сондай-ақ, неміс министрі жоспарланған экономикалық аймақтық делегацияны Қазақстанға өзі бастап кететіндігін хабарлады. БаденВюртембергке сапар барысында қазақстандық дипломат Карлсруэ жəне Ульм сияқты ірі индустриялық қалаларын дағы Қазақстанның экономи ка күн деріне қатысты жəне аймақ тың бас ты компанияларының басшылығы мен кездесті. «Қазақстан жолы – 2050: қазақстандық-германдық ынтымақ тастықтың жай-күйі жəне даму болашағы» атты экономикалық

Мақта өсіруімен айналысатын ауылшаруашылық тауар өндірушілеріне «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ арқылы көктемгі дала жұмыстарына 500 млн. теңге бөлінді. «Ауылшаруашылық қаржылай қолдау қоры» АҚ мақта өсірумен айналысатын ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерін несиелендіруге «Ырыс» шағын қаржы ұйымына 500 млн. теңге бөледі. Бұл – қор мен «Ырыс» ШҚҰ арасындағы төртінші келісім. 2012-2014 жылдар аралығында қор «Ырыс» ШҚҰ-ға жалпы сомасы 1,5 млрд. теңге үш рет қарыз берді. Шағын қаржы ұйымы бөлінген қаржыны толық игеріп, қорға уақтылы қайтарды. Жүргізілген жұмыстың арқасында 1 865 адам несие алып, 2012 жылы – 11 665 га, 2013 жылы – 1 743 га, 2014 жылы 11 871 га жерге мақта егілді. Өткен жылы қор «Ырыс» шағын қаржы ұйымына несиелеу желісін ашып, 500 млн. теңге көлемінде 2 транш аударған болатын. Бұл қаржыға 517 түпкі қарыз алушы шағын несие алып, кесте бойынша қарызды толығымен қайтарды. Шағын несиелер түпкі қарыз алушыларға жанар-жағармай, дəн, пестицид, минералды тыңайтқыш, шаруашылық материалдар мен құрал-жабдықтар, ауылшаруашылық техникасының қосалқы бөлшектері мен толымдаушылар, жұмыс механизмдерін сатып алуға, техника, қоймаларды жалға алу, қызметтерге төлеу, өнімді сақтау жəне т.б. мақсаттарға беріледі.

форумдар Қазақстанның Германиядағы Елшілігінің бастамасы негізінде БаденВюртемберг федералдық жерінің үкіметі мен Карлсруэ жəне Ульм қалаларының сауда-өнеркəсіптік палаталарының ұйымдастыруымен өтті. Аталған форумдар барысында Қазақстан елшісі неміс бизнес-қауымдастығы өкілдерін «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жаңа Эко номикалық Саяса ты ның негізгі жағдайымен жəне ЭКСПО-2017 халықаралық көрме шеңберіндегі инвестициялық ахуалының мүмкіндіктері бойынша шетелдік инвесторларды қолдауға жəне қорғауға арналған шараларымен таныстырды. Өз кезегінде неміс тарапы аймақаралық əрекеттестіктің нық дамуына жəне еліміздің инвестициялық ахуалының артуына осындай іс-шаралар мен келіссөздердің маңыздылығы ерекше екенін атап өтті. ГФР-ға осы аймақтың іскер тобы қазақстандық нарыққа қатысуға деген ынталары мен ниеттерін білдірді. «Егемен-ақпарат».

«Егемен-ақпарат».

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан».

Тарбағатай – еліміздегі малды аудандардың бірі. Соңғы жылдары аудандағы шаруа қожалықтары ауыл шаруашылығына арналған мемлекеттік қолдауды тиімді пайдалана бастады. Былтыр тарбағатайлықтар мал тұқымын түрлендіру жұмыстары бойынша елімізде алғашқы орынға шыққан болатын. Аудан əкімі Ділдəбек Оразбаевтың айтуынша, 2014 жылы тұқым түрлендіруге 265 шаруа қожалығы қатысты. Елбасының қолдауымен қолға алынған «Агробизнес-2020» мемлекеттік бағдарламасы аясында былтыр ауданға жалпы көлемі 1 млрд.100 млн. теңге қаржы тартылды. Оның ішінде «Сыбаға», «Алтын асық», «Құлан» бағдарламалары бойынша 300 млн. теңге жеңілдетілген несие, өсімдік жəне мал шаруашылығына 700 млн. теңге субсидия бөлінді. Жуырда ауданға жұмыс сапарымыздың аясында Екпін ауылында шаруашылығын дөң ге летіп отырған Қайырлы Қасе новтің «Мəуліт» шаруа қожа лығында болдық. 2005 жылы құрылған шаруашылық ет өндіру бағытында жұмыс істейді. Жылына 400 бас ірі қара бордақылап, етке өткізеді. Өз шаруашылығында 300 бас ірі қара өсіретін Қайырлы Амангелдіұлы екпіндіктердің малдары мен төлдерін де сатып алып, ауылдастарына айтарлықтай қолғабыс тигізіп отыр. – Мемлекет басшысы агроөнеркəсіпшілерге ет экспорттау жөнінде тапсырма жүктегені белгілі. Біздің мақсатымыз – қазақтың ақ бас сиырының етінің сапасын арттыру. Алдағы уақытта Еуразиялық экономикалық одақ аясында өз өнімдерімізді көрші елдерге экспорттауды көздеп отырмыз. Бүгінде ауыл шаруашылығына мемлекеттік қолдау өте жақсы деуге болады. Мəселен, 2012 жылы «Сыбаға» бағдарламасы бойынша 6 пайыздық үстемемен 10 млн. теңге несие алған едік. Қазір несиенің біршама бөлігін қайтарып үлгердік. Өткен жылы сатып алған жаңа техникалардың

50 пайызын мемлекет субсидиялап, қайтарып берді. Тауда екі қыстағымыз бар. Онда аналық сиырлар бағамыз. Аналық сиырдың басына, сатып алынған бұқаға да субсидия төленеді. Бұл – біз сияқты қияндағы ауыл тұрғындарына өз кəсібін өркендетуге үлкен көмек, – деді шаруа қожалығының жетекшісі. «Мəуліт» шаруашылығының 3 мың гектар жері бар. Оның ішінде 250 гектар егістік, 600 гектар шабындық ретінде пайдаланылса, қалғаны жайылымдық жерлер. Жемшөпті өздері дайындап, егістік алқаптарына арпа, жоңышқа егеді. 120 бас ірі қараға арналған бордақылау алаңына қойылған бір жасар ірі қара кем дегенде 200 кило салмақ шығарады. Бордақылаған малды Семей, Өскемен, Алматы мен Астана қалаларына апарып сатады. Шаруа қожалығының жетекшісі бақташы, бордақылаушы жəне КамАЗ, трактор техникаларын жүргізетін механизаторлардан құралған 10 адамды жұмыспен қамтып отыр. Олар 80100 мың теңге көлемінде еңбекақы алады. Ең төменгі еңбекақы – бордақылаушылардың көмекшілеріне тиесілі. Олардың айлығы – 40-50 мың теңге көлемінде. «Мəуліт» қожалығында бордақылаушы болып еңбек еткеніне 5 жыл болған Айдын Хамзаев қоражайдағы малға күнделікті шөбін салып, суарып тұратынын,

6-7 кило көлемінде жем беретінін, жалақысын уақтылы алып тұратынын жеткізді. Айтуынша, жұмысы өзінің қолайына жағады. Жылдан-жылға мал басын көбейтіп келе жатқан Қайырлы биыл жылқы өсіру мен тұқым түрлендіру мақсатында «Құлан» бағдарламасы бойынша несие алуды жоспарлап отырғанын жеткізді. Жас та болса іскер, алғыр жігіт ауыл ішінен заманға сай кең үй салыпты. Үйде қаладағы тұрмыстық жағдайдың бəрі бар. – Қазір еңбек еткен жанға мемлекет барлық жағдайды жасап отыр. Əсіресе, ауыл шаруашылығы – тиімді табыс көзі. Өйткені, адам баласына қай кезде де алдымен азық керек. Сондықтан, ауылда жұмыс жеткілікті, тек көзін тауып, ерінбей еңбек ету қажет, – дейді ол. Аудандық ауыл шаруашылығы бөлімінің басшысы Мерей Қайырбековтің айтуынша, Тарбағатай ауданында 2013 жылы 25 бордақылау алаңы болса, биыл оның саны 117-ге жетіпті. Сондай-ақ, ауылшаруашылық техникаларын жаңарту бағытында ауқымды жұмыс жүргі зілуде. Осыған дейін лизинг жүйесі арқылы 170 техника сатып алынған. Нəтижесінде, асыл тұқымды шаруашылықтар саны артып келеді. Аталған жұмыстар биылғы жылы да жалғаспақ. Шығыс Қазақстан облысы, Тарбағатай ауданы.

«Шиелі-МТС» ґз жўмысын бастады Елбасы тапсырмаларына орай, əлемдік дағдарыстың алдын алу шаралары əр аймақта құмбыл жүргізіліп келеді. Облыс əкімі Қырымбек Көшербаев демалыс, мереке күндері деместен ат үстінен түспей, шеткі аймақ тұрғындарымен жүздесуді жиілетті. Əр ауданда талапқа сай ісқимылдың тиімді жоспарланып, өз кезегінде іске асырылуына мұрындық болып келеді. «Бұл əн бұрынғыдан өзгерек» деп Шəкірім айтпақшы, Мемлекет басшысы алаңдаушылық білдіріп отырған бұл тапсырманың жүгі ауырлау, əрине жауапкершілігі де күшті екендігі анық. Өйткені, мұның артында халық тағдыры, «Мəңгілік Ел» идеясын жүзеге асырушы мемлекеттің болашағы тұр. Елдің ынтымағын ұйыстыра түсіп, экономиканы бекемдеу арқылы халықтың əлеуметтік жағдайын құлдыратпау ертеңгі күннің мұнан да шуақты, мемлекетіміздің қуатты болуының шарттары деп түсінген жөн болер. Жуырда Шиелідегі 1,5 млрд. теңгеге салынатын үрлемелі су тоспасының құрлысымен танысу барысында облыс əкімі Шиелі ауданының əкімі Қайратбек Сəрсенбаевқа тұрғындардың жаппай жұмысқа тартылып, əрқайсысының өз қабілетіне қарай еңбек етуіне мүмкіндік жасау жолында ізденісті қызмет етуін тағы да бір шегелей айтқан болатын. Осы бағытта жергілікті əкімдік өз қабілет-қарымын таныта отырып, тың сүрлеуді тапқан секілді. Ол – көптеген шаруа қожалықтарының агротехникалық шараларды өз мерзімінде талапқа сай орындай алуына жағдай жасау, мəмілегерлікпен өнімді еңбек етуін ұйымдастыру, яғни ірілі-уақты шаруа қожалықтарының уақтылы жерін жыртып, тырмалап, дəнін себуге қажетті техниканы жұмылдыру арқылы ауыл адамдарының бойында сенімділік мен жігерлілікті ұстаным етуі. Осы орайда Шиелі ауданында біршама уақыттан бері айтылғанымен жүзеге аспай келе жатқан орталықтандырылған механикаландырылған техникалық станса құру ісі еді. Міне, аудан əкімінің белсене кірісуі нəтижесінде «Шиелі-МТС» ЖШС қажетті құжаттарын ресімдеп, жұмысқа кірісіп те кетті. Жауапкершілігі шектеулі серіктестігімізде əзірге 29 дана түрлі ауылшаруашылық техникасы

бар. Оның ішінде əрине, К-701 тракторлары, ICBI5235 жапондық экскваторы, КамАЗ, HOWA 22 ауыр жүк көліктері, жүк тиегіш техникалар, шағын егіс алқаптарында жұмыс істеуге тиімді МТЗ-82 доңғалақты тракторлары, басқа да құралсаймандар бар, дейді жаңадан құрылған құрылым директорының орынбасары Аят Есжанов бізбен əңгімесінде. Сондай-ақ, ауылшаруашылығы техникаларының егіс алқаптарында жылдам қозғалысын ұйымдастыруға өте қажетті тасымалдау техникасын Уфа қаласынан алуға келісімге келгендігін білдік. Биылғы жылы Шиелі ауданында 24 мың гектардың үстінде түрлі ауылшаруашылық дақылдарын егу жоспарланды. Оның 9600 гектары дəнді дақылдар болса, күріш көлемі 8500 гектардан кем болмауы тиіс. Сол секілді малазықтық дақылдар, майлы дақылдар да егіледі. Ал көкөніс, бақша, картоп дақылдарының жалпы көлемі 2000 гектар болмақшы. Əрине, бұл əзірге жоба, түрлі жағдайларға байланысты аздаған өзгерістердің орын алуы бек мүмкін. Дегенмен, жылда техника іздеп сарсылып, əркімге бір жүгіретін майда шаруа қожалықтарының басшылары ауданда МТС құрылуын қуана құптап, мейлінше көп егін егуге, оған ауылдастарын жұмылдыруға құлшынып, алақандарын ысқылап отыр. Иіркөл ауылдық округіндегі «Жерұйық», «Ы.Жақаев», «Дəурен», «Жанкелді» шаруа қожалықтары, Жуантөбе ауылдық округіндегі «Жаңа Алғабас», «Басқожа», «Бекмұрзаев» шаруашылықтары жылда бізбен əріптес ретінде жақсы нəтижеге қол жеткізіп келген. Сондықтан да олар алғашқы кезекте біздің қызметімізді пайдалануға сенім артып, келісімшартқа отырып та үлгерді. Көктем жылт етісімен аталмыш шаруашылықтардың жер дайындау жұмысына кірісеміз. Жалпы, биыл 3 мың гектардан астам жерге техникалық қызмет көрсетеміз деп отырмыз. Аудан əкімінің қолдауымен өз ауқымымызды кеңейте береріміз анық, дейді А.Есжанов. Қызылорда облысы, Шиелі ауданы.

Нұрмахан ЕЛТАЙ.

1


8

www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

Жылдағыдай егістік басталғанда Алматы облысындағы Еңбекшіқазақ ауданына келдік. Алматыда бір топ БАҚ өкілдерін Шелекке алып келген Əлеуметтік-жауапты фермер күні атап өтуге қатысты шара болатын. Алдымен егін себуге əзірліктің басталуы қарсаңында «Ең үздік əлеуметтік-жауапты фермер – 2014» конкурсын марапаттау салтанаты болып өтті. Осыдан кейін БАҚ өкілдері фермерлермен жəне шаруашылықтардың жалдамалы жұмысшыларымен əңгімелесуге мүмкіндік алды.

ҮКІМЕТ

ҮКІМЕТ

Ґздері де баќуатты, ґзгеге де жўмыс беріп отыр Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Фермерлерді қолдау шарасын биыл «Еңбекшіқазақ ауданы жергілікті қауымдастық қоры» қоғамдық қоры өзгеше өткізуге шешім қабылдапты. Фермерлермен ойласа отырып, жеңімпаздарға бұрынғыдай тұрмыстық техника емес, егістік кезінде керек болатын құрал-жабдықтарды сыйға тартты. Сонымен, биыл өткен маусымда Еңбек кодексінің талаптарын бұлжытпай сақтап, жалдамалы жұмыскерлердің жұмыс істеуі жəне тұрмыс жағдайына лайықты жағдай жасап жəне өз шаруашылығында бала еңбегін пайдалануға жол бермегені үшін ең үздік 9 əлеуметтік-жауапты фермерді атап өтті. Жеңімпаздар келесі көрсеткіштер бойынша анықталды: шаруашылық жүргізу бойынша заңды құжаттарының болуы; жалдамалы жұмыскерлермен жазбаша түрде жасалған еңбек шарттарының болуы; жалдамалы жұмыскерлердің еңбегі мен тұрмыс жағдайына қатысты стандартты талаптарды орындауы; дер кезінде айлық төлемақысын беріп отыру, бала еңбегін пайдаланбау; Ерікті ауылшаруашылық тəжірибесі талаптарын сақтау (Еуроодақта ресми түрде қабылданған қоршаған ортаға теріс ықпал ету көздерін азайту жəне өндірілетін өнім сапасының жоғары болуын қамтамасыз ететін ауылшаруашылық өндірісін жүргізу стандарты). – Біз бес жылдан бері ауданның əлеуметтік-жауапты фермерлерін ынталандырып келеміз. Осы конкурстың арқасында көп фермерлер «Ең үздік фермер» атағына ие болуға ұмтылып, еңбек шарттарын сақтап жəне оны ашық жүргізуде. Осылайша, фермерлер тарапынан жалдамалы жұмыскерлердің жағдайын жақсартуға деген мүдделілікті көріп отырмыз. Өткен жылдың қорытындысы бойынша ең үздік фермердің бірі – Қайрат ауылының тұрғыны Ибрагимова Хумабуви – бір жыл ішінде бұрынғы көрсеткіштерін жақсарта алды, – дейді облыстың негізгі салық төлеушісі болып табылатын «Филип Моррис Қазақстан» ЖШС өндіріс бөлімінің менеджері Ольга Казарова. Мəселен, сараптау комиссиясының

бағалауы бойынша, Хумабувидің шаруашылығында тұратын жұмысшылардың жұмыс жəне тұрмыс жағдайы жақсы. Бұл отбасыда 7 адам бар, олардың 4-еуі – балалар. Бұлар Хумабувидің шаруашылығында 8 жылдан бері тұрады. Жалдамалы жұмысшылар тұратын 4 бөлмелі жеке үйде барлық тұрмыстық техника мен моншасы бар. Балалары Қайрат елді мекеніндегі орта мектептің бастауыш сыныбына барады, оқулары үздік,

жүргізу мен тапсыру мерзімдерін жəне қауіпсіздік талаптарын қатаң сақтайды. Еңбекшіқазақ ауданы жергілікті қауымдастық қорының атқарушы директоры Бақытгүл Елшібаева журналистерге берген сұхбатында бұрынғыдай сырттан заңды-заңсыз ағылып келіп жатқан еңбек мигранттары азайғандығын атады. Сонымен, биыл да 9 семинар өтетінін, оған қоса Флоридадан

спорт жарыстарына белсене қатысады, грамота мен медальдарға ие. Жұмысшы отбасының отағасы Умаров Авазбек пен фермер Хумабуви Ибрагимова «Ауыл аймақтарды дамыту» бағдарламасы шеңберінде өткізілетін барлық семинарларға қатысады. Темекі шаруашылығынан басқа, шаруа қожалығы көкөніс жəне жеміс-жидек өсірумен де айналысады, Қайрат елді мекенінде сүт сату мен сатып алу бекеті бар. 2014 жылы фермер отбасы Қайрат елді мекенінде жаңа үйдің құрылысын бастаған. Осының бəрі адал еңбек пен фермердің жəне жұмыскерлерінің арасындағы сыйластықтың арқасында жүзеге асып отыр. Ал Сабыржан Жайлыбековтің «Жайлыбек» шаруа қожалығында 2014 жылы 5 жалдамалы жұмыскер еңбек етіп, шаруашылық басшылары шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат алыпты. Фермерлер жұмыс

(АҚШ) келетін ғалымдармен бірге Еңбекшіқазақ ауданында қандай өсімдіктер, көкөністер мен жемістер өсіруге жəне оны қайда сатуға болатындығына қатысты агросынақтар жүргізілетіні белгілі болды. Осы бизнес-жоба аясында 4 фермермен келісімшарт жасалмақ. Бұл бастамаға «Филип Моррис Қазақстан» компаниясы қаржылай қолдау көрсетпек. Қысқасы, қазіргі таңда Шелекте əлеуметтік белсенді фермерлер саны жетерлік. Ел заңдарын бұзбай жүргізуге тырысатын фермерлер саны артып келеді. Бұл шетелдік жалдамалы жұмыскерлердің Қазақстанда қауіпсіз еңбек етуіне, заңды түрде қорғалуына мүмкіндік береді. Ең бастысы, фермерлердің адал қызметі салық пен өзге алым-салымды төлеу есебінен мемлекет қазынасының толығуына септігін тигізуде.

«Қазагромаркетинг» АҚ қарыз алушылар мен сақтандыру компанияларынан агроөнеркəсіптік кешен субъектілерінің қарыздарын кепілдендіру мен сақтандыру шеңберінде субсидиялауға өтінімдер қабылдау басталғаны туралы хабарлайды.

Субсидиялауєа ґтініштер ќабылдануда Кепілдік/сақтандыру сыйақысы бойынша комиссияның бір бөлігін субсидиялауға: - ауыл шаруашылығы қызметін жүзеге асыру үшін айналым қаражатын толықтыруға берілетін кредиттер; - АӨК саласындағы қайта өңдеу кəсіпорындарының айналым қаражатын толықтыруға берілетін кредиттер жатады. Кепілдендіру мен сақтандыру аясындағы субсидиялар кепілдік/сақтандыру сыйақысы бойынша комиссияның 50%ын өтеуге бағытталады. АӨК субъектілерінің қарыздарын кепілдендіру мен сақтандыру шеңберінде субсидиялаудың негізгі мақсаты АӨК субъектілерінің кредит ресурстарына қолжетімділігін кеңейту жəне қамтамасыз ету болып табылады. Субсидияларды беру шарттары, ұсынылатын құжаттарға қойылатын талаптар, өтінімдерді қабылдау жəне шешімдерді шығару тəртібі Үкіметтің «Агроөнеркəсіптік кешен субъектілерінің қарыздарын кепілдендіру мен сақтандыру шеңберінде субсидиялау қағидаларын бекіту туралы» 2014 жылғы 5 тамыздағы №900 қаулысымен бекітілген. «Қазагромаркетинг» АҚ бағдарлама аясында оператор қызметін атқарады. Бағдарлама республиканың барлық аумағы бойынша жүзеге асырылады. Бүгінгі күні өтінімдерді «Қазагромаркетинг» АҚтың 6 облыстағы (Ақмола, Павлодар, Қызылорда, Қарағанды, Ақтөбе, Оңтүстік Қазақстан) жəне Астана қаласындағы өкілдіктері қабылдауда. Өзге облыстарда өтінімдерді қабылдау жуық арада басталады. Қарыздарды кепілдендіру мен сақтандыру шеңберінде субсидиялау Қазақстан Республикасында агроөнеркəсіптік кешенді дамыту жөніндегі 2013-2020 жылдарға арналған «Агробизнес-2020» бағдарламасының бір бағыты болып табылады.

Алматы облысы.

Жўмыссыздыќ деѕгейі азайып келеді Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Агломерациялық аймақтағы Аршалы ауданында жұмыссыздық деңгейі азайып келеді. Өткен жылдың қорытындысы бойынша ауданда жұмыспен қамтылғандардың көрсеткіші 90 пайызды құрап, 2013 жылмен салыстырғанда 3,8 пайызға артты. Ал биылғы жылдың басынан бері өңірде бірде-бір адам жұмыссыз ретінде ресми тіркелмеген. Өткен жылы 412 адам жұмысқа орналастыру жөнінде көмек сұрап жүгінген еді, дейді аудандық жұмыспен қамту бөлімінің басшысы Гүлзада Жекебаева. Есесіне 415 жаңа жұмыс орнын құра білдік (270-і кəсіпкерлік, 132-сі ауыл шарушылығы саласында). Халықты еңбекпен қамтуда «Жұмыспен қамтудың жол картасы-2020» мемлекеттік бағдарламасының рөлі зор. Аталған бағдарлама бойынша барлығы 103 жаңа жұмыс орны ашылды. Мемлекеттік бағдарламаны дұрыс үйлестіре білудің арқасында жұртшылықты жұмыспен қамту белсенді сипат алуда. Мəселен, бағдарламаның бірінші бағыты бо йынша 35,3 миллион теңгеге жастар орталығы ғимаратына күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Екінші бағыты бойынша 19 адам өз кəсібін ашу үшін барлығы 53 миллион теңгенің шағын несиесіне қол жеткізді. Осының нəтижесінде 32 жаңа жұмыс орны ашылды. Шағын несие алғандардың арасында 3-топтағы мүгедек азамат бар екен. Ал үшінші бағыт бойынша 46 адам əлеуметтік жұмыс орындарына жіберілсе, 24 адам жастар тəжірибесінен өтті. Сондай-ақ, 7 адам қайта даярлықтан өтіп, 3 адам кəсіби білімін шыңдаған. Қазіргі таңда ауданда 214 кəсіпорын жұмыс істеп тұр. Олардың барлығымен ұжымдық келісімшарт жасалған. Ақмола облысы, Аршалы ауданы.

Ґмір оты Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

Қазақта: «Тау баласы тауға қарап өседі» деген сөз бар. Ас қаралы шыңдары бірінен екіншісі аса асқақтап көкке шаншылса, ұландары жарыса оқу оқып құдды сол мұзарттар іспетті ғылымның қия жолында өзара бəсекеге түскені естіген жанды қуантары хақ. Екшей білсек, бұл заңды құбылыс. Саф ауасы мен тұнық та таза мың бұрала ағатын сансыз бұлақтарының суы қандай ғаламат. Сусап келген жан мейірлене шөлін басып, рахат бір əсерге бөленері анық. Жүздеп саналатын дəрілік шөптерінің мал мен жанға дəрумендігі өз алдына. Тілге тиек етіп отырған қарт Алатаудың бір сілемі болып саналатын Суықтөбе осы сөзімізге нақты дəлел болады. Төбесіндегі жазиралы жайлауында қазақ пен қырғыз ат жарыстырып жатады. Осы Суықтөбенің етегіндегі 150 үй түтін түтетіп отырған Қастек атты ауыл Қазақстан ғылымына 65 ғылым кандидатын, 15 ғылым докторын берген қасиетті елді мекен болып саналады. Осыдан төрт жүз жыл бұрын Суықтөбе баурайында дүниеге келіп, өмір сүріп, күллі қазақ сахарасын қас дұшпаннан қорғаған Қарасай батырдан жалғасқан адами құндылық көкірек көзі ашық пенделерді биік мақсатқа жетелей түсері анық. Соның əсерінен болар шағын ауылда өскен 15 академиктің

екеуі бір əулеттен шығыпты. Нақтылай түссек, Тоқтасын жəне Тоқтамыс Меңдебаев деген азаматтар. Бұл кəусар бұлақ суын ғана ішіп, таңғажайып тамаша табиғатына тамсана өскен суықтөбеліктердің бір ерекшелігі болса керек. Міне, сол əулет жалғасы бүгінде асқаралы 60 жасқа толып отырған Кеңесбек Меңдебаев қаржыгер болып елге танылып, Алматы облысы қаржы басқармасының басшысы қызметін мінсіз атқарып, ел экономикасының өркендеп өсуіне өзіндік үлесін қосып жүрген азамат. Негізі, сұңқар құс үш рет түлейді. Кеңесбек Меңдебаев та құс төресіндей түлеп те түрленіп те жетісулықтардың қаржы саласының тізгінін ұстағалы қалайда халыққа берсем, осынау иен байлықтың пайдасын мына ел көрсе екен деген ұстаным қалыптасқан. Еш дабырасыз заңнама шеңберінде байыптылығы мен байсалдылығынан танбайтын жанның əр қадамы орнықты.

Суықтөбенің төл перзенті еңбек жолын қатардағы жұмысшы болудан бастап, ер азаматтың бір міндеті əскери борышын өтеп туған жеріне оралып жоғары білім алған соң, қызмет баспалдақтары біртіндеп өссе Жамбыл, Талғар аудандары қаржы салаларын басқарып, əлеуетін танытқандықтан, 2013 жылдың басынан бері Алматы облысы қаржы басқармасының басшысы қызметін атқаруда. Төл міндетін жетік меңгерген жан бірқалыптылықтан танған емес. Мемлекеттік қызмет этикасын қатаң сақтап, ұйымдастыра біліп, ұтып жүрген жайы бар. Облыстағы қаржы саласы туралы деректерге жүгінсек, 2014 жылғы жалпы өңірлік өнім 1829,0 млрд. теңгеге жетіп жан басына шаққанда 930,0 мың теңгені құрады. Үдемелі индустриялық-инновациялық даму мемлекеттік бағдарламасының іске асырылуы облыс экономикасының нақты секторларының дамуына ықпал етті. Былтыр облыста 537,3 млрд. теңгенің өнімі өндіріліп, көлем көрсеткіші 101,9%-ды құрады. Ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің көлемі 412,4 млрд. теңге болып, республикалық пайыздық көлемнің 16,4%-ын берді. Ауыл шаруашылығы саласын мемлекеттік қолдау жылданжылға өсуде, Статистикалық мəліметке жүгінсек, былтыр Алматы облысында 39,6 млрд. теңгеден астам қаржы игерілді. Құрылыс жұмыстарының көле мі 201,6 млрд. теңгеге

жетіп, белсенді шағын жəне орта бизнес субъектілерінің саны 93,8 бірлікті құрады. Былтырғы жылғы бағалауға дейінгіні есептеумен негізгі капиталға тартылған инвестиция көлемі 452,7 млрд. теңгеге өсіп, жетісулықтардың республика көлеміндегі үлесі 6,9%ға жетті. Рас, бұл көрсеткіштер жергі лікті биліктің тынымсыз еңбегінің жемісі. Десек те, осынау қыруар шаруаның заңнама шеңберінде атқарылып, құзырлы органдар тексерілулерінен жақсы өтуі, ең бастысы, сол билікке қажетті есептік көрсеткіштердің дер кезінде беріліп отыруы үлкен жұмыс. Сырт көз бірсыдырғы қарап өте шығуы да бек мүмкін. Ал екшей білген жан сол бір жауапкершілік жүгін арқалап кəсіби тұрғыда маман ретінде істелінген жұмысты бағалай білгені де жөн. Түйіндеп айтқанда, тау перзентінің ірілігі мен маңғаздығын паш ете отырып, тегіне тартқан текті ұл екендігін баса айтқан лəзім. Бір жылдары ауылдық округ əкімі лауазымын да мінсіз атқара білген ол жүрек қалауымен таңдап алған мамандығы бойынша еңбегін жалғастыра білді. «Қар жы қызметінің үздігі» жəне мерекелік медальдардың иегері Кеңесбек Меңдебаевтың өне бойындағы жақсы бір қасиеті ұрпақ тəрбиесіне жете мəн бере білуінен де көрінеді. Суықтөбеліктерге тəн тағы бір ерекшелік таланттарды тани білумен шектелмей, ұмтылып тұрған өскелең ұрпаққа дем беріп, жолын аша білу болып саналады. Мұны адами құндылықтың бір шыңы деп бағалау да қажет шығар. Алматы облысы, Жамбыл ауданы.

Кəсіби баєдар жəне арнаулы кґрме Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Облыс орталығындағы Қазақстан хал қы Ассамблеясының ғимаратында «Білім. Жұмыс. Мансап» VІІІ арнаулы көрмесі өткізілді. Арнаулы көрмені ұйымдастыруға облыстық білім басқармасы, қалалық жұмыспен қамту жəне əлеуметтік бағдарламалар бөлімі, облыстық кəсіпкерлер палатасы жəне «Ақтөбе облысының кəсіпкерлер жəне жұмыс берушілер одағы» қоғамдық бірлестігі ұйытқы болды. Шараның салтанатты ашылуында сөз алған облыс əкімінің орынбасары Сара Нұрқатова мұндай кəсіби бағдар беру үрдісінің мектеп түлектерінің мамандықтарын дұрыс таңдауына тиімділігі жоғары екеніне тоқталды. Көрменің дəстүрлі түрде өткізіліп келе жатқаны да сондықтан. Бұл көрменің тиімділігі сол мектеп түлектері қай саланың маманы болуға, қай жоғары оқу орнында немесе колледждер мен лицейлерде оқуға таңдау жасай алады. Өмір жолының бастауында мамандықты дұрыс таңдау бұл болашақтың темірқазығындай болып, адамға қанат бітіреді, деді Сара Қайыржанқызы. Көрменің мақсаты сұраныс бар мамандықтардың тұсаукесерін жасау арқылы жастарға мамандықты дұрыс таңдауға көмектесу, білім мекемелерінің, жаңа бағдарламалардың, технологиялар мен оқу құралдарының мүмкіндіктерін ұсыну, жұмыс берушілер мен білім мекемелерінің түлектерді жұмысқа орналастыру мəселесін шешу ынтымақтастығына ықпал ету жəне кадрлар даярлау деңгейін арттыру болып табылады. Оған 40-тан астам жоғары оқу орны, кəсіптік колледждер, білім орталықтары, оқу курстары, кəсіпорындар мен ұйымдардың кадрлық қызметтері қатысты. Олардың арасында Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік өңірлік университеті, Ішкі істер министрлігі төтенше жағдайлар жөніндегі комитетінің Көкшетаудағы техникалық институты, Астанадағы қазақ инженерлік-техникалық академиясы, Орынбор мемлекеттік аграрлық университеттері, Қазақ-орыс халықаралық университеті жəне басқалар бар. – Бұл көрмеге жылда қатысамыз.

Колледждің қандай мамандықтарға даярлайтынын, материалдық-техникалық мүмкіндіктері қандай екенін, бізде оқып жатқан шəкірттеріміздің мамандық алу деңгейін көрсетеміз. Сол арқылы өзімізге оқушыларды көптеп тартуға тырысамыз. Бұл жолы да көрмеге тиянақты дайындалдық. Колледж туралы мол ақпараттармен қамтамасыз етіледі.

мамандық ұнайды, – дейді Ақтөбе политехникалық колледжінің студенті Дастан Аманов. Бұл арнаулы көрмеге тек облыстың ғана емес, еліміздің басқа өңірлеріндегі, сондай-ақ, көршілес Ресейдің кəсіптік білім беретін жоғары оқу орындары мен колледждері де қатысты. Шара соңында облыс пен көршілес өңірлердің

Оқушыларымыздың қолынан шыққан шығармашылық бұйымдарын да ала келіп, көрсетудеміз, – дейді Ақтөбе құрылыс жəне бизнес колледжінің қызметкері Қамалхан Қуанов. – Мен былтыр 9-сыныптан кейін қай мамандықты таңдағаным дұрыс деген ойда жүрдім. Осындай көрме жүріп жатыр деген соң барып көрейін деп талап қылдым. Бекер келмеппін, осындағы арнаулы көрмеге Ақтөбе политехникалық колледжі де қатысып жатыр екен. Колледждің қандай мамандықтарға даярлайтынын білдім, материалдық-техникалық базасының жақсы екеніне көзім жетті. Маған электромеханик мамандығы ұнады. Сол жылы 9-сыныпты тəмамдаған соң құжатымды осы колледжге тапсырдым. Биыл 1-курсты аяқтаймын. Енді өндірістік тəжірибеден өту үшін қай кəсіпорынға барсам екен деп, таңдап жүрмін. Маған өзім таңдаған

кəсіпорындары мен кəсіптік білім беру мекемелері арасында ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды. Арнаулы көрме аясында бос жұмыс орындары жəрмеңкесі ұйымдастырылды, оған облыстағы 30-дан астам кəсіпорын мен ұйым қатысып, 200-ден астам бос жұмыс орнын ұсынды. – Жыл өткен сайын көрмеге қатысушылардың саны артып, көкжиегі кеңейіп келеді. Бұған дейін еліміздің көршілес облыстары ғана қатысып келсе, биыл Ресейдің Орынбор жəне Астрахань облыстарынан жоғары оқу орындары мен колледждері келіп қатысуда. Мұның өзі мұндай арнаулы көрмені ұйымдастырудың тиімділігін көрсетеді, – дейді аймақтық кəсіпкерлер палатасы директорының орынбасары Дамиля Құнанова. Ақтөбе облысы.

Орталыќ мемлекеттік органдардыѕ интернет-сайттары: Қазақстан Республикасының Үкіметі

www.government.kz

Денсаулық және әлеуметтік

Ауыл шаруашылығы министрлігі

minagri.gov.kz

Ішкі істер министрлігі

mvd.gov.kz

даму министрлігі

www.mzsr.gov.kz

Энергетика министрлігі

www.energo.gov.kz

Қорғаныс министрлігі

www.mod.gov.kz

Қаржы министрлігі

www.minfin.kz

Ұлттық экономика министрлігі

www.minplan.gov.kz

Білім және ғылым министрлігі

www.edu.gov.kz

Әділет министрлігі

www.adilet.gov.kz

Инвестициялар және

Сыртқы істер министрлігі

www.mfa.gov.kz

Мәдениет және спорт министрлігі

www.mki.gov.kz

даму министрлігі

www.mid.gov.kz


www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

9

 Жазылған жайдың жаңғырығы Ел ертеңін ойлайтын төл газетіміз «Егемен Қазақстанда» жарияланған əйгілі ғалым Төрегелді Шарманов ағамыздың «Құндылықтардың құлдырауы», оған үн қосқан əріптес ағам Қуаныш Сұлтановтың «Ұят туралы айту ұят болып барады» мақаласын қатар қойып оқып, терең ойға баттым. Аға газеттің көтерген тақырыбы қашанда салмақты, сыны өткір ғой. Соның бірі ғаламдық жаһандану процесінде қазақы ортаның арасында кездесетін, көпшілікті толғандыратын мəселені қажет уақытында көтеріп, қоғамымыздың құлдырап бара жатқан тұстарын дəл тапқаны. Шындығында елімізде «заманына қарай адамы» деп айтпақшы Қаныш Сəтбаевтың қолтаңбасы қалған Ұлттық ғылым академиясының да қадірінің кете бастағаны сол, бүгінде атақ жарысынан ғылым докторы мен кандидаттарының есебінен жаңылатын халге жеттік. Сол ғылым саласындағы атақтары оларға не үшін керек болды екен деген үлкен сұрақ туындайды. Күндіз-түні кітапханаға барып, көз майын тауысқан жас ғалымның қорғаған еңбегі қазақстандық ғылымға өз үлесін қоспаса, өз жемісін бермесе, сатып алған жалған атақ кім үшін қажет? Өзін-өзі жарнамалау бизнесіне

көпшілік жи налған жерлерде немесе жұмыс күндері түс мезгілінде қайтыс болған азаматтың атынан берілетін ас, жаназаны өт кізу дің жал пыға ортақ тəрті бін жасап бекітіп берулерін сұраймыз. Сөз арасында 42 жыл əскери салада жүріп, бірден «Нұр Отан» партиясының тізімімен Мəжіліс депутаты болып сайланған менің артта қалған өз өмірімдегі жайттарға тоқталсам деймін. Халық қалаулысы болсам да Қазақстан Рес публикасы Президентінің жанын дағы Мемлекеттік басқару академиясында тыңдаушыларға еліміздің қауіпсіздігі мен халық аралық

Адамды орта тəрбиелейді Абай ТАСБОЛАТОВ,

Парламент Мəжілісінің депутаты, «Нұр Отан» партиясының мүшесі.

айналған мына заманда қалтаңда қомақты қаржың болса, алдыңа қойған асыл армандарыңа ойланбай қол жеткізетін күйге жет тік. Теңгенің құлы болуға айналдық. Бұл өмірдің ащы шындығы, бүгінгі күннің басты мəселесі десек те болады. Есепсіз ғалымдар көбейіп, олардан білім алған шəкірттердің де ғылымға түрлі қи тұрқылық əдістермен келуі кеңінен етек алды. Кейде ойлайсың, елімізде неге білім сапасы төмен деп. Қазақша айтқан қарапайым сөзіңді пленарлық жиналысқа келген аты дардай министрліктің тұтқасын ұстаған азаматтардың түсініп дұрыс жауап бере алмауы мені қатты ойландырады. Ғылыми атағы дардай, бірақ білетіні беретін пəнінен ары ұзап бармайтын ғалымдардың жоғары оқу орындарында студенттерді шала оқытып, сессия кезінде пара алады дегенді естіп, құлағымыз үйренгелі қашан. Одан білім алған студенттің ертеңі не болмақ? Жалпы қоғам болып ойланатын дүние бұл. Иə, дана Абай атамыздың артында қалған ұрпаққа аманаттап кеткен ар, ұят, қанағат, рақым деген асыл қасиеттерді бойына жастайынан сіңіріп өс кен қандастарымыздың бүгін қайда бара жатқаны мені қатты толғандырады. Қала баласының қоғамға жат істерге барып туған əкешешесін қарттар үйіне өткізуі, зейнетақысын алатын кезде қымбат шетелдік көліктермен барып оған ортақтасуы, одан қалды ауыл арасына танымал, тірі кезінде ешкімнен дараланбаған қарапайым адамның дүниеден озған тұсында артында қалған байшыкеш баласы өзге бейіттерден ерекшелеп, қызыл кірпіштен күмбез салып, оны бəсекеге айналдыруы, сөйтіп атшаптырым жерге темірмен қоршау құруы, оған қой дейтін азаматтың болмауы ел басқарып отырған азаматтарға үлкен сын. Ал қайтыс болған адамның асына сол кісіге немесе отбасына одан қалды, ру мен жүздің асылдарын дəріптейтін арзанқол кітаптар шығару да кең етек алып барады. Осындайда осы Астана қаласында өткен жаназа еріксіз есіме түседі. Үлкен қызмет атқаратын таныс адамның əкесі қайтыс болып, марқұмды соңғы ақтық сапарға шығарып салуға жиналған халықтың санында есеп жоқ. Далада 40 градустық сарышұнақ аяз. Осындай кезде өліктің төрт жағынан төрт молда отырып алып, білген Құран сүрелерін өздерінше 40 минутқа созып оқып, бастыққа жағынудың бар амалын қарастырды. Көбірек оқысам үй иесіне қайтсем де жағамын деген пиғылдары даладағы аязда тоңған халықты елеуге мұрша бермеді. Жаназада тұрған ел əбіржи бастап, ішінара күңкілге басты. Сонда деймін-ау: «Халық – Алланың бір атауы» деген сөзді еске алмаған молдасымақтарды тиятын мешіт адамдары қайда? Міне, дарақылық дегеніміз. Осы жайдан кейін елімізде дін саласын басқарып жүрген азаматтардан

туралы» заңына кереғар жағдайда қолдан ұйымдастырылды. 2010 жылы Аягөз аудандық мəслихаты сессиясының ауыл атын Ж.Қожағапановқа беру туралы ұсынысын облыстық ономастикалық комиссия: «Бір адамға көрсетілген құрмет жеткілікті» деген дəйекпен құптамаған еді. Алайда кейін ол комиссияның шешімі өзгеріп кетті. Еріксіз кімнің тізе қимылына шыдамады деген сауал бой көтерді. Бұл – көптеген мəселелердің əкімшілік бағыныштылық пен тəуелділік жағдайында қаралатынын көрсетеді... Жалпы, Қазақстан Республикасы аумағында əкімшілікаумақтық бірліктерге, елді мекендерге, мемлекет меншігіндегі объектілерге ат беру, қайта атау, атаулардың транскрипциясын нақтылау мен өзгерту, жеке адамның есімін беру жөнінде ономастика жұмысының критерийлері анықталғаны белгілі. Аталған объектілердің атын өзгерту мемлекет деңгейіндегі органдардың құзыретіне тиесілі. Нысандарға берілетін атауларды заң талабымен реттеуде осы құжат негізгі тетік болуы керек еді. Алайда,

істердегі жеткен жетіс тіктері, əскери офицердің ар-ожданын қалыптастыратын этика нормаларынан дəрістер оқып, ой бөлісуді ұдайы дағдыға алдым. Аппақ қардай таза ақ қолғап киген əскери офицердің этика нормалары дегеннен есіме бір қызық жайттар оралады. Жақында елімізге танымал тұлға туралы «Время» газетінде бір мақала шықты. Журналистің тақырыпты барынша ашқаны сонша үлкен шенде жүрген азаматтың қызмет орнынан босап, шетелдегі елшіліктердің біріне қызмет ауыстыру жөніндегі басшылық ұсынысын сөзбұйдаға салып, əйелінің тропикалық климатқа бейімделе алмайтынын алға тартып қызмет таңдауы, ана жұмыс емес, мына жұмысты бер деп табандап тұрып тəкаппарлық көрсетуі отандастарымды таңғалдырды. Оған интернеттегі көп

тұратын құлқынның құлы дерлік халге жетті. Бітірушілерден сыйланған теледидар, тігін машинасы, орындықтары мектептің жалпыға ортақ мүлкінің қатарына кіріске кіргізбеуінен, тегін келген дүниенің еш қадірі болмай оқушы мен ұстазғ а қызмет көрсетпей жатып, бір жыл өтпей мектеп директоры мен сынып жетекшісінің үйлеріне əкетіп жатқанына да куə болудамыз. Міне, ұлтымыздың болашағына білім нəрін беретін ақылшы ұстаздың шынайы бет бейнесі. Бүгінде жұмыс күніне қарамай, уақытпен санаспай той жасай беретін халге жеттік. Даңғыраған музыка, арзан сөзге малданып өзін көрсетемін деп тыраштанған тамада тойды түн ортасына дейін созып, жұртты мезі ететін болды. Мұндай жерге қалталы азамат келсе, оны барынша мақтап, төрт шумақ өлеңін арнап қалтасын

жүреді. Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне спорт министрлігі арқылы еліміздің озық ойлы мағыналы той өткізудің де регламентін жасаудың кезі келгенін баса айтқым келеді. Əрбір облыстарда өткен жақсы тойлардың сценарийіне бəйге жариялап, озық ойлы, шешен тілді тамадалардың еңбегін телеарналардан кеңінен насихаттап, той иелерін қаржылай ынталандырса деген ой бар. Барша халықтың назары жақсы өткен тоймен оған мемлекет тарапынан берілген сыйақыны алуға талпыныс білдірген болар еді. Іссапармен Аспанасты елінде болған сапарымда бір ғана Үрімжі қаласында 162 телеарна халыққа қызмет көрсетіп, оның ішінде 5-і 24 сағат қазақ тілінде ақпарат бергеніне куə болдым. Сонда кешкі арналардан отбасылық құндылықтарды арттыруға бағытталған бағдарламада 105 жасқа келген қазақ əжесіне келіндік парызын көрсеткен қазақ отбасына қаржылай 7 мың доллар сыйақы беріп, қазақ деген ұлтта үлкенге құрмет көрсету дəстүрі қалыптасқан, соны барша қытай елі өмірлік дəстүрімізге айналдыруымыз шарт деп мемлекеттік деңгейде саясат жасап өзге ұлтқа өнеге етті. Қазіргі дамыған қазақ елінде қарт енесіне

Сурет www.live-and-leаrn.ru сайтынан алынды.

азаматтар белсенділік танытып өз пікірлерін білдіріп, қоғамда біршама ой қозғалды. Енді қазақтың той өткізуіне қатысты ойлармен бөліссем деймін. Кеңес кезінде мерейтойлық жас 60 жастан басталатын. Бүгін ол жасарып 30-40-50-ден бастап тойланып жүр. Бұған қоса мектеп бітіргендеріне 10, 20, 30, 40 жылдықтарды атап өту де кеңінен сəнге айналды. Бір жылдары бұқаралық ақпарат құралдарында жазылған мақала ойыма келіп отыр. Мектеп бітіру кешіне 2000 теңге бере алмай суицидке бой алдырып асылып өлген жеткіншектің өліміне осы дарақылығымыздың себебі болды деп ойлаймын. Дегенмен де жыл сайын министрлік тарапынан оқушылардан ақша жиналмасын деген тапсырма болса да өткен жылдары осы өзіміздің Астана қаласындағы №64 мектеплицейінде мектеп бітіру кешіне жинаған оқушылардың 3 млн. теңгесін бір алаяқтың ұрлап, Бурабайға казиноға салғанына куə болдық. Сол мектеп директорына да ешқандай шара қолданылған жоқ, бүгінгі күндері өз жұмыстарын жалғастыруда. Кейбір мектеп басшылары мектеп бітіргендеріне 20,30,40 жыл толған түлектерден бір нəрсе дəметіп, мектепке зат сыйласа екен деп

қағып алу кең үрдіске айналды. Сол тойға келген кейбір қарапайым қонақ азаматтар тойға əкелгенін, азын-аулақ сыйлығын той иесіне беріп, қалтасын қағып отырғанда, қайта-қайта жұрт көзінше беташарға шақырып қолайсыз жағдай жасайтынына да көзіміз үйренді. Оның үстіне атақты əншілерді, бишілерді ортаға шығарып ақша лақтыру дəстүрге айналды. Бір танысым жалғыз баласының үйлену тойында тікұшақпен доллар шашқанын жыр ғып айтып, оған ауылдың жас-кəрісі қатты қырылысқанына мəз болғаны бар. Немесе интернетте жүрген Қызылорда облысында өткен тойдағы парықсыз тамаданың ойлап тапқан ойынын алайық. Ол барша халықтың көзінше үстелде отырған еркекке тырдай жалаңаш шешініп бейəдеп қимылдар көрсеткен қазақ қызының қылымсығанын ұйымдастырған. Болмаса қалыңдықтың гүліне таласып ел көзінше жаға жыртысқан қаракөз қарындастарымыздың қылығын ешқандай тəрбиеге жатқыза алмайсың. Бүгінде тойдың көптігі жақсы дейсің, бірақ берекесіз болғанына қарның ашады. Сенбі, жексенбі күндері сол тойларда 15000-20000 адам алтын уақыттарын өткізіп той тойлап

құрмет көрсетпейтін келіндер жоқ емес, көптеп кездеседі. Соларды көрсететін қоғамда көзі ашық, көңілі ояу жандар аз. Адам дүниетанымын қалыптастырып, ата-бабадан бізге жеткен өсиетіне берік болып, дəстүрді білген, қолданған адам ата-бабаларымыз сияқты мағыналы өмір сүре алады. Адам тумысы нан ақиқатты сүйіп, өмірден мəнмағына іздеген сайын оның жүрегіне кие қона береді. Шындықты өміріне серік еткен адам кие мен құдірет дарыған зиялы кісіге айналады. Салт-дəстүрді терең меңгерген тұлғаның тағы бір артықшылығы бар. Оның бойында кез келген мəдени экспансияға қарсы тұратын рухани иммунитет қалыптасады. Еге мен елімізде əртүрлі өркениет өкілдері бас қосқан жерлерде кімнің мəдени құндылығы күшті болса, соның ықпалы мықты болатынын Елбасымыздың қатысуымен өткен халықаралық іс-шараларда баршамыз куə болып жүрміз. Мақаламды қорытындылай келе, Төрегелді аға, Қуаныш аға айтқан құндылықтардың құлдырауына қарсы тұру керектігін, ал өскелең ұрпақты өмір сүріп отырған ортамыз тəрбиелейтінін еске салғым келеді.

Еңбек Ері атанған Нұрмолда Алдабергеновтің ұрпақтары ауыл атына таласып надандық көрсетпеді. Кеңес өкіметі кезінде Семей облысы, Шұбартау ауданында ұлы ғалым Ш.Уəлихановтың аты берілген ауылға ежелгі «Қосағаш» атауы қайтарылды. Сонда Тарлаулыны өзгертуге ұмтылып жүрген жанның əкесі Шоқан мен Нұрмолдадан асып туған ба?» деген жанды сауалымен тосылдырғаны есімнен кетпейді. Мен бұл жөнінде құзырлы мекемелерге бір топ еңбек ардагер лерінің атынан хат та жаздым. Хатымда Аягөз ауданында «Ономастика туралы» заң талабы өрескел бұзылып, атаққұмарлықтың, дарақылықтың, кенеусіз мақтанның аты озып, есесіне елімізге елеулі еңбегімен көрінген тұлғалар назардан тыс қалып жатқанын атап өттім. Мысалы, Тарлаулы ауылында 3 министр, 10-ға жуық ғылым докторы дүниеге келген. Медицина саласы бойынша дүние жүзіне мəшһүр екі ғылымизерттеу институтының іргетасын қалаған осы Тарлаулы ауылының перзенттері. Ал ауылда олардың есімі берілген бірде-бір көше жоқ.

Тартысќа тїскен Тарлаулы

немесе «Ауылдыѕ аты – атама, кґшеніѕ аты – кґкеме»... Амангелді КЕРІМТАЕВ, еңбек ардагері.

Бас басылым бетінде 13 наурызда жарияланған академик Төрегелді Шармановтың «Құндылықтар құлдырауы» атты мақаласы түсінген жанға ел ішінде қордаланған талай мəселенің бетін ашып берді. Соңғы уақытта «Егемен Қазақстан» газетінде аталған жазба жөнінде тұшымды ой-пікірлер легінің де бірнеше мəрте басылғанын байқап жүрміз. Газетте жарияланған мемлекет жəне қоғам қайраткерлерінің уəлі ой-пікірлерінің ортақ арнасы – кейбір қолында қаржысы немесе қызметі бар отандастарымыздың шектен шыққан мақтангершілік, даурықпалық, даңғазалыққа салынатынын, «аттыға еріп жаяудың таңы айырылыпты» дегендей, жағымсыз үрдістің қалың бұқараға да дендей еніп, уытын таратып жатқанына саяды. Редакция бұл тақырыпты алдағы кезде де қозғай беретінін айта келіп: «Елім дейтін азаматтардың баршасын халықтық қалпымызға, ұлттық бітім-болмысымызға, өркениетке ұмтылған өскелең үрдістерімізге үйлеспейтін, жанымызға жат мінез-құлықтан арылудың жолдары жайында бірлесе ақылдасуға шақырамыз», деген екен. Осы орайда қазақстандық ғылымға өлшеусіз үлес қосқан Төрегелді Шарманов сынды абыз ақсақалымыз жазғандай, озық дəуірде сана мешеулігіне əкеліп отырған кей іс-қимылдарға жанымыз ауыратыны, ішіміз күйетіні жасырын емес. Өзі ғана адаспай, қоғамды да шатастыратынын, шырғалаңға салатынын түсінбейтін мансапқорлық пен атаққұмарлықтың «шыңына» шығып алған жандарды сабасына түсіріп, көп қаржының буынан да қастерлі, салмақты құндылықтар бар екенін естен шығармауымыз керек. Сондықтан, осындай оспадарлықты тыю жөнінде Елбасымыз тапсырма жүктеді. Ел газеті «Егеменнің» егеулі найзасы өткір ғой. Мемлекет басшысы маңыз беріп отырған мəселе аясында қарастырылуы тиіс келеңсіз оқиғаның бірі Аягөз өңірінде орын алған болатын. «Құндылықтар құлдырауы» атты мақаланы оқығанда ойыма оралған осы жайтты баяндасам, бəлкім басқалардың қателікті қайталамауына сеп болар. Шығыс Қазақстан облысының Аягөз ауданында ұлтымыздың махаббат дастанына айналған қос ғашық Қозы мен Баянның кесенесі бар екенін барша жұрт біледі. Осы мемлекеттік деңгейде қорғалатын ғашықтар кесенесінің жанында əйгілі «Қозы КөрпешБаян сұлу» эпосында аталатын тарихи ауыл Таңсыққа тиіп тұрған Тарлаулыға Жұман Қожағапанов есімді ауылдасымыздың атын беру жөніндегі ұсыныс аягөздіктерді əбден мезі еткен-ді. Былтыр 22 мамырда Тарлаулы ауылдық округін Қозы Көрпеш-Баян сұлу ауылдық округі, ал Тарлаулы ауылын Қожағапанов ауылы деп атауға ұсыныс білдірген ауыл тұрғындарының шағын «лəббай тобы» жиналыс өткізді. Ол басқосу еліміздің «Ономастика

«Ономастика туралы» заң белгілеген басты критерий – жеке тұлғаның сапалық қасиеті əдейі назардан тыс қалдырылды. Критерийлер бойынша бір əкімшілікаумақтық бірліктің шегіндегі елді мекендерге, оның құрамдас бөліктеріне бір атауды бір мəрте беру ескерілген. Тіпті, аса көрнекті мемлекет, қоғам, мəде ниет, ғылым қайраткерлерінің Қазақстан Республикасының алдында сіңірген еңбегі ауылдық округке, ауылға, кентке жеке адамның атын беруге негіз бола алмайтыны тайға таңба басқандай анық тұжырымдалған. Бұған қоса олардың еңбегі халықаралық қауымдастық алдында қай салада ерекше көзге түсіп, танылған болса, сол сала арқылы бағаланады. Сонда жаңағы ауылға аты ұсынылған адам көрнекті мемлекет, қоғам, ғылым, мəдениет қайраткері, Қазақстан Республикасы ғана емес, халықаралық қауымдастық алдында да лайықты бағасын алған ақтаңгер тұлға ма? Жоқ! Сондықтан, академик Төрегелді Шармановтың мақаласына өзек болғандай, бұл да əлдекімдердің қолдан ұйымдастырған өтініші, астамшыл бұйымтайы, жалған ат шығарушылығы болып шығады. Сондай-ақ, Тарлаулы ауылдық округінде Қозы Көрпеш-Баян сұлу атты тағы бір ауылдың бар екені, «Бір əкімшілік-аумақтық бірліктің шегіндегі елді мекендерге бір атауды бір мəрте беру керек» деген заң талабы ескерілмеді. Тарлаулы ауылы мемлекет меншігіндегі нысан жəне оның атауы мемлекет деңгейінде шешіледі. Жиналыста ауылға жəне ауылдық округке жаңадан атаулар беру туралы екі мəселе талқыланып, біріктіріле дауысқа қойылуы – халықты алдап, шатастырудың амалы. Заң талабын қанағаттандырмайтын тұлғаны əлдеқандай қисынсыз себеппен таңдаған шешім сүттей ұйыған ауыл мен аудан тұрғындарының арасына жік салу емес пе?! Осылайша, Аягөзде заң талабына қарсы қайшылыққа толы шешіммен қоса рухани жетесіздікке де жол берілді. Бұған алып келген жəйт – даңғойлық, астамшылық. Өйткені... Ауылда Тоқтархан Қожағапа новтың əкесі Жұман Қожағапановтың атында мəдениет үйі бар. Көше бар. Анасы Көшжанның атында мешіт бар. Тоқтарханның өзі ауданның құрметті азаматы атанған. Бұл құрметтер олқы болғандай Тарлаулыға əкесінің атын əперу жөніндегі бұйымтайы, оның жергілікті билік тарапынан құпталуы көңілді сарсылтар көп ойға жетелейді. Жантану ғылымында: «Адамдық қасиетке көлеңке түсіретін надандық білімсіздіктен, қараңғылықтан нəр алады. Надандық білімсіздікпен ғана анықталмайды. Олардың ішінде жоғары білімді, тіпті, арнайы ғылыми дəрежелі адам да бар. Надандық – адамдық қасиеттің кемел формасы кісіліктің антиподы» деген анықтама бар. Шынында, надандық күні өткен құбылыс емес, қазіргі заманның қауіпті дерті болып тұр. Бір досым: «Талдықорған қаласының жанындағы Мұқыр ауылында екі мəрте Социалистік

Мемлекет басшысы былтыр ономастика қызметін одан əрі жетілдіруге бағытталған заңға қол қойды. Заң ономастика саласы үшін нақты бағыт-бағдар бере отырып, оны қолдану механизмін реттеуі тиіс болатын. Елбасы жер-су атаулары мен нысандарға ат беру жағдайына тарихи таным тұрғысында көңіл бөліну қажеттілігіне жəне жалпақ елге белгісіз адам аттары жиі беріліп кеткендігіне алаңдаушылық білдіріп еді. Жаңа құжат жер-су атауларын өзгертудегі былықтарға тосқауыл болуы тиіс-тін. Аягөз ауданында орын алған ерсі жағдайға қарап, Президенттің ономастика саласындағы келеңсіздіктерге алаңдауы əбден орынды екенін байқадық. Тарлаулы – Қозы Көрпеш пен Баян сұлудың мүрделері жатқан, түркі əлеміне танымал киелі мекен. Қос мұңлықтың есімдерімен аталған жерге Жұман деген беймағлұм атау тіпті де сай келмейді. Ол бар болғаны кеңшардағы МТС-та басшы, ферма меңгерушісі болған адам. Егер ондай адамдардың бəріне жер-су атауларын берер болсақ, ұлттық рухымыз, тарихи таным-түсінігіміз қайда қалмақ? Өмірден қатардағы қарапайым ғана адам болып өткен əкелеріне қалтасы қалың балалары атау бере берер болса, түйсігі терең ел болғанымыз қайсы?.. Қыпшақ ақыны, Алтын Орда дəуірі əдебиетінің өкілі Саиф Сараи: «Өтірік – жарақат сияқты, жазылса да орны қалады», деп жалғаншылдықтың адам мінезінің мерез қасиеті, зиянды құбылыс екенін айтқан. Психологтардың айтуынша, өтірік реципиенттерді шатастыру мақсатымен нақты бір жағдайда жекелей немесе əлеуметтік артықшылыққа ие болу ниетінен туындайды. Бұл санаттағылар мақсатына жету үшін өзін-өзі мадақтап, шындықты саналы түрде бұрмалайды. Сөйтіп, өтірікшілік сол тұлғаның сапалық көрсеткішіне айналады. Əлеуметтік-психологиялық тұрғыда өтірік – өтірікшінің əдісі болса, психопатологияда ол адамдарды алдап шатастыру процесінен қанағаттанарлық сезімге бөленіп, көңілі толатын мифоманпсихопаттың мақсаты болып көрініс береді. Осы бір мерез əдеттен сақтандыруды азаматтық парызым деп білемін. Əрине, қазақ қоғамында əкенің əлеуметтік орнына ерек ше басымдылық беріледі. Əкені сыйлау, құрметтеу – отбасы этикасының императивті əлеуметтік нормалары. Кез келген жан өз əкесін жақсы көреді. Бірақ, бұл – еліміздің заңнамасынан аттап кетуді білдірмесе керек. Сондықтан, əке атын құрметтеудің жөн-жосығын безбендей алмай, керісінше аруақтың мазасын кетіріп жүруді олардың жоғарыдағыдай жағдайларға ұмтылған ұрпақтары түсінуі тиіс. Ғасырдан ғасырға озған тарихи атауды барымталау бейбастақтық, оған ел мен жұрт барда жол берілмейді. Құндылықтарды құлдыратпау – қолымызда! Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы.


10

www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

ЕРЛІК ЕШҚАШАН ЕСКІРМЕЙДІ

Қыбымызға тиіп, қыжыртып алғысы келгенде, жеңешеміздің айтатыны, «Ауылдарыңның маңдайына жазылғаны осы ма, əйтеуір кісілері шеттерінен əуейі не əпенді болып келеді». Əлбетте ондайда мен неге олай дейтінінің себебін сұрап қадала кетемін. «Демейін-ақ деймін, бірақ дегізесіңдер. Ана ағаңа қарасаңшы, соғысқа қатысты ма қатысты, жараланды ма жараланды, күні бүгінге шекті күн райы бұзылса, аяғы қақсап шығады. Құдай-ау сонда неге военкоматқа барып үй сұрауға арланады. Жер үйде тығылып отырғанымыз мынау. Басқалар соғысқа қатыстық деп кеуделерін қағып немере-шөберелеріне дейін үй алып беріп жатыр. Ағаң соғысқа қатысқан жалғыз мен бе екенмін дейді, талайлар қыршынынан қиылды дейді. Қаншаның түтіні сөнді дейді. Тірі қалғаным үшін ақы алуым керек пе дейді. Кезегі келгенде аламыз дейді. Ендеше, əуейі емей немене».

соң қаладағы орталық ауруханаға жатудан басқа амал таппайды. Алғашқы ем-домға дерті дес бермей асқына түседі, обалы бекерге, ота жасаудың қыры мен сырына қаныққан Асқан есімді ең епті хирургтің өзі тамырға тамыр жалғап қолынан келгеннің бəрін жасап бақса да, еш қайранын таба алмай қиналады. Башпайларға қан бармай қарая бастағанын байқаған хирург кінəлі жандай қатты қысылып тұрып, аяқты кесуден басқа амалының жоқтығын мойындайды. Ол дəл осы арада ертелі-кеш аяғын сипалап шөкиіп отыратын ағасының қылығына қайран қалады. Оның кəсіби білігіне күмəн келтіріп ат-тонын ала қашып, тіл тигізгендерді де көрген хирург ағасының сабыры мен қайратына таңырқап, сенер-сенбесін білмей дағдарады. Өзгелер құсап өйтпедің бе, бүйтпедің бе деп созбаққа салмай, бірден келісімін бере салғанына айран-асыр болмағанда қайтсін! «Осы уақытқа дейін арқалап келгеніне рахмет, анау

Ґмірдіѕ ґзіндік ґлшемі (Майдангер туралы сґз)

Жеңешемнің сөзінің жаны бар. Он жетіден енді асқан балаң жас Семейге көшіріліп əкелінген Тамбов жаяу əскер училищесінде алты ай оқып бітірер-бітірместен Ленинград түбіндегі қанды қырғынның қақ ортасына топ ете түседі. Қай жыл екені қазір есімде жоқ, көз алдымда қалған көрініс: сол аяғының табанына тақтай байлап ауыл арасында қос балдаққа сүйеніп секіре басып келе жатқан қызыл шырайлы ескі өңді кісі. Ойпырым-ай, сол кезде ол бар-жоғы жиырманың ол жақ-бұл жағында ғана екен-ау. Он сегізден асар-аспасында алапат айқасқа взвод командирі ретінде кірген Асылғазы Нұралыұлы ұрыс даласында басынан кешкен хикметтерін, көргенбілгендерін əңгімелеуге онша құлық танытқан емес. Білуге біздің де онша ықылас білдіре қойған сыңайымыз шамалы сияқты. Жалғыз ғана есімде қалғаны: сəтін салғанда (соғыста да сəтті сəттердің болғаны ғой) қарамағында өлім мен өмірдің өлшеміне қанық, өзін балаларындай баулып, «сынок» деп бауырларына басып, қас-қабағына қарап, берген бұйрықтарын түзей орындап, құлақ түрген сарыкідір тартқан өңшең сақа сібірлік солдаттардың болғаны оны көп пəлежаладан, қауіп-қатерден сақтап қалады. Бүгін жер басып, тірі жүргені солардың арқасы болуы да мүмкін. Аяқтың азын-аулақ жарасы не тəйірі, сылтып басқанда не тұр, саулығына одан төніп тұрған қауіп жоқ. Бір адамдай білімі бар, педучилище, жоғары партия мектебін бітірген, мектеп директоры, кəсіптік-техникалық училище директорының орынбасары, үлкен кеңшар парткомының хатшысы, бірталай жыл облыстық газетте жауапты хатшының орынбасары қызметтерін атқарған, екі тілге бірдей сауатты Əсекең мансап қумай, соңынан ерген перзенттерінің келешегін ойлап бір-ақ күнде Алматы асып, осындағы ағайынтумалардың кішкене жер үйін паналайды, жүрек жалғарлық жалақысы бар қызметке тұрады. Жыртық үйдің құдайы бар (жеңешемнің сөзі) орайы оңынан оралып, ойламаған жерде кезінде Шығыс Қазақстан обкомының идеология мəселелері жөніндегі хатшысы болған, ендігі жерде Ішкі істер министрінің орынбасары міндетін атқарып жүрген Николай Степанович Филипенко Əсекеңнің Алматыда жүргенін естиді. Əсекеңді мектептегі, комсомолдағы, газеттегі, партком хатшысы болып жүргендегі адал қызметіне əділ бағасын бере білген бұрынғы идеолог ағамызды алдына алдырып, өткен-кеткенді еске алысып, əңгімелесіп деген сияқты қолайлы қызмет ұсынады. Жағдайының жаман емес екенін айтқан Əсекең оның бұл ұсынысынан бас тартады. Аңқылдақ Əсекеңнің суыртпақтап отырып бар сырын біліп алған Николай Степанович содан кейінгі кезде əріптесіне сездірмей сыртынан жəрдем қолын созады. Пəтер кезегінің тездей түскенін аңдағанда ғана Əсекең бұрынғы басшысының араласқанын сезіп, алғысын білдіреді. «Заңнан аттағамыз жоқ. Бəрі тиісінше, өзіңізге тиесілі дүниеңіз», дейді ана кісі. Тіршілігі оң шырай бере бастағанда, алдынан соғыстың сызы мен зілі қайтадан кес-кестеді, қаншама назар аудармайын десе де, жаралы аяғы жанына бататынды шығарды. Анау-мынауды ескеріп, елемейтін Əсекең дерті меңдей берген

Ленинград маңындағы окопта тастап кетпегеніне шүкір!». Əсекеңнің уəжі. Аңырып қалған Асқанның айтқаны: «Апырым-ай, жеңгейге, балаларға айтпайсыз ба?» Əсекеңнің жауабы: «Əй, шырағым аяқ менікі емес пе?» Жымиысын миығына жасырған Асқан жылыстап шыға жөнеледі. Ешқандай ың-шыңсыз тəуекелге бел байлаған Əсекең баршамызды бейхабар қалдырып, бірер сағаттың айналасында ауырған аяқтан ада-күде арылып шыға келеді. Оқиғаның барысын да, байыбын да ертеңінде жеңешеміздің аузынан естідік: «Шіркін-ау, ағаларыңда шынында ес жоқ. Алдында үйде басқа шаруаң жоқ па, күнде несіне келе бересіңдер, балаларға да, ұлдарға да айт, несіне тентірейді, керегімнің бəрі бар», деген. Араға күн салып келсем ағаң бет-жүзі домбығыңқыраған секілді шалқалап жатыр екен: «Іріп-шіріп жүргенше, чертям, аяқты беріп құтылдық. Асқан, айналайын, жаман тамырларды жамап-жасқап қанша əуреге түсті, істемеген айласы қалмады, енді оны қинаудың тіпті жөні жоқ», дейді. Күлесің бе, жылайсың ба... Жеңешем жыламсырап тұрып жымияды: «Ара-арасында чертямын айтып қойып жатыр ағаң». Осы «чертям» дегеннен басқа ол кісінің аузынан шыққан одағай сөзді естімеген екенмін, соғыстан ілестіріп келген сыңайы бар, ренжіген, мазаланған, тосылған сəттерде айтып жіберетін қазақша-орысша ең мықты ғайбат-айбат сөзі осы. Ауруханаға келесі барып келгеннен кейін жеңешем Əсекеңнін тағы да өнер шығарғанын жыр етіп айтты: «Əй, ағаларыңа дауа жоқ, еңсесін енді көтергені сол, қасындағы төсекте жатқан полковникке шүйлігетінді шығарыпты. Оның да аяғы ғой, баяғы жараның зардабы сияқты, байғұстың жағдайы күннен-күнге қиындап бара жатқан секілді, шақырмаған дəрігерлері жоқ, олардың бəрі де емнің дұрыс жасалып жатқанын айтатын көрінеді. Кестіруге əйелі жастау адам екен, сол келісімін бермеген бе, сірə, бір мүшеңді алдырып тастау оңай ма, ақыры əлдеқалай болар екен деп алаңдайтын да шығар, кім біледі? Сол кісіге ағаң ертелі-кеш: «Чертям, кестіріп таста, жарамсыз нəрсені несіне қимайсың, немене сонша екеуіміз, танцыға барушы ма едік», деп қыдияды екен. Нең бар десем: «бастан құлақ садаға, бейшара аяғын аяймын деп арам қатады ғой бір күні», дейді. Ақыры уақыт өз үкімін шығарады. Өмір өлшемі айға емес, аптаға емес, тіпті, сағатқа да емес... минутпен санауға ойысқан кезде Асқан тəуекелге бел буып, есінен танып қалған əлгі азаматты операция үстеліне жатқызып, амалсыздың ақтық амалын жасайды. Ағайға келесі кіргенімізде, бұрын-соңды сұлқ жатқан əлгі кісінің кəдімгідей тілге келіп, əжептəуір сергіп қалғанын аңғардық. Жанына төсек-төсектердің басынан ұстап, қозғалуға жарап қалған Əсекең жетті. – Айтпақшы, осы сен қай размерлі төфлі киюші едің? Байқаймын біріміздің оң, біріміздің сол аяғымыз жоқ секілді. Енді екеуімізге бір аяқкиім алсақ жетеді. Əлі сырқатының сызынан айыға алмай ауырсынып жатқан полковник ағамыз амалсыздан езу тартты. Оның жанында отырған зайыбы еріксізден күліп жіберді: – Асеке, вы просто неисправимый человек, – дейді.

Əсекең жалғыз аяқпен тағы да бірер жыл өмір сүріп, бір қарағанға тыншулы тіршілік кешеді. Бір қызығы сол, əлгі кесілген, тəнінен аласталған аяғының жанына батып сырқырайтынын сезіп жүреді. Қанша уақыт қабақ шытып сыр білдірмеуге тырысса да, алаңдаулы күй кешкен Əсекең мұның себебін əдейілеп барып Асқаннан сұрайды. «Ешнəрсе ешқашан адамның есінен мүлде ұмытылып кетпейді. Ол сіздің аяғыңыз, сіздің санаңызға жазылған мүшеңіз, оны сіздің көкірегіңіз іздейді, оның медицинадағы атауы – «фантомные боли» – біраздан кейін ұмытасыз, – деп Асқан ағасын жұбатады. Əсекең ұмытып үлгерді ме, үлгермеді ме, білмеймін, тегінде ол шағынуды, емексуді, емексіткенді, мүсіркегенді жаратпайтын жан ретінде бұл жайында ешқайсымызға тіс жармаған. Осы екі арада көлденеңнен басқа пəле килігеді. Сол кезде Əсекең бір-екі рет: «Өкпем ауыратын болып жүр, бұрындары темекіні көп тартып едім, соның салдары болса керек», дегені бар. Бертінде немерелері дүниеге келе бастағанда: «Чертям, қоймаса болмайды екен, өйтпесе мыналардың бетінен де сүйе алмайтын түрім бар», деп шешкен де, шылым шегуді шорт кескен. Əсекеңнің ауыр дертке шалдығып, ауруханаға түсуінің жалғыз себебі шылым ғана емес, оған ұрыс даласындағы суық окоптың сызы да жамалған сияқты ма, қалай? Əзірге адамзат баласының əуселесі жетпей тұрған ауыр дертке шалдыққан Əсекең, көрмеген дүниесі ме, хирургтердің қандауырынан қаймықпай, операция үстеліне белін шарта буып барған-ды. Күрделі операциядан кейін өзіне өзі келді-ау деген кезде көңілін сұрай барған біздерді Əсекең ауруға бой алдырмаған адам тəрізді қашанғы ашық қабағымен қарсы алып, еркін əңгімемен отырды. Соңынан аурухананың өлшеулі уақыты бітіп, қайтуға беттеген кезімізде Əсекеңнің бір ауыз сөзі көңілімнің түкпірінде жатқан күмəнімді оятып жібермесі бар ма? – Əй ұл сен қала тұршы, – деді ол. Жеңешемнің Əсекеңнің інілерін, ағайынтуғандарының ұлдарын жағалата ұл дейтіні бар, əрі алдынан үлкен, кіші, сары, қара, т. с. с. айнытпай танытатын анықтауышын қосып айтады. Есіміміз қапелімде есіне түспей қалғанда немесе маңызды бір шаруа айтқысы келгенде, ағатай жеңешемнің осы дағдысын қайталайды. Мені селк еткізген де көкейінде əлдеқандай күпті мəселе жатқанын аңдатқан осы сөзі болды. – Мен бəрін де білемін. Хирургтердің кеудемді ашып жаба салғанын да сездім. Адамзат баласына дауасын таптырмай тұрған дерт емес пе? Оған қарсы қарекет жасайтын пенде баласы жоқ қой. Уыты тарап кеткен сыңайлы ғой. – Əсекеңнің үнінде егілу жоқ, езілу жоқ, еңсесін бермеген түрі бар, тас түйін бекінген адамша сөйлейді. Мен бəрі Жаратқанның қолында, үміт үзбеу керек деген секілді əлдебірдеңелерді міңгірледім. – Өлімге көлденең тұратын кім бар? Ондай күш болса, ана Брежнев, Косыгин ақсақалдарды алып қалмас па еді? Тағдырға менің ренішім жоқ: қанды қырғыннан аман келдім, түтін түтеттім, соңымнан бала-шаға ерттім, налитын, уайымдайтын жайым жоқ. Сондықтан, саған айтар бір өтінішім, мені елге жеткізудің қамын жаса, туған топырағымда жатайын. – Оу, бір амалын тауып жеткізерміз-ау. Бірақ қазір онда ел жоқ қой, оны өзіңіз де білесіз, Шүлбі ГЭС-нің суы алады деп ауылдың ескі қорымына шейін тау бөктеріне көшіргенін де өзіңіз білесіз. Əрі бала-шағаның да бəрі осында, анда-санда басыңызға барып тұрса да қайда, ана жақта айдалада жалғыз қаласыз ғой. Мен өз уəжімді айттым. – Оның да жөн екен, – Əсекең ойланып қалды. – Ендеше, мені Кеңсайға жатқызу жағын қарастыр. Қазақтың батыры мен бағланын, жақсысы мен жайсаңын бауырына басқан жер ғой. Сырласып жатқанға жақсы болады (Əсекең жыми ып қойды). Еркешке де (жеңешеміздің есімі Ермек, ағекеміздің еркелетіп айтатыны ғой), балаларға да білетінімді білдірмей-ақ қой, мені аяп қамығып жүрер. Соңынан осы жайтты жеңешеме жеткізгенімде, ол кісі бір күліп, бір жылап алды: «Айттым ғой, ағаңа дауа жоқ деп, байғұс-ау өзі жанын қоярға жер таппай қиналып жүріп, қайғы ойламасын деп, біздің қамымызды жегенін қарашы». Əсекеңнің мұраты орындалып қалаған жеріне жантайды жарықтық. Қайтарының алдында ғана дүниеге келген немересінің құлағына сенің есімің «Жомарт, Жомарт, Жомарт» деп үш қайтара сыбырлап (бұл кезде дауысы шықпай қалған), Əсекең үзіліп кетті. Жерлеу рəсімінен есте қалғаны ағекеміздің сыңараяқ досы полковниктің (сол кісінің есімін есіме түсіре алмай-ақ қойдым) жалғыз ауыз: «Ол өмірдің парқын білетін адам еді» деген сөзі. Айтпақшы, Əсекең өмірден өтерінен біраз бұрын Өскемен мен Семейдің екі ортасында Ертіс бойында жатқан отыз үйлі Баймұрат аталатын, əлгі «əуейілер мен əпенділердің» ауылынан майданға аттанған, ішінде оралғандары (бірен-саран) мен қайтпай қалғандары бар (олар көп), сексендей адамның тізімін қалдырған еді. Кейіннен жат жерден топырақ бұйырған жандардың есімдері майдангерлерге арналған «Боздақтар» аталатын киелі дерлік естелік кітаптың ішінен шықты. Ендеше, тағдыр аяп, соғыстың сыны мен сызынан абыроймен өтіп, өмірлерін олжа етіп оралған Асылғазы Нұралыұлы (Əскен) сынды азаматтар көз көргендердің, ағайын-туғандарының есінде сақталуға тиіс. Құдай-ау, қазір байқап отырсам, Əсекең алпыстан енді асқанда дүние салған екен. Осы ауылдың бір əпендісінің баяғыда айтқан сөзі бар екен: «Баймұратта сексенге келмей сырқаттанудың өзі, тоқсанға келмей өлудің өзі ұят». Сұм соғыстың сызы өткен-ау, сірə. АСТАНА.

Кеңес ЮСУП, жазушы.

Ќос орденді жауынгер Айқын НЕСІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Адамзат қоғамына ең ауыр, ең қасіретті зардап əкелген Екінші дүниежүзілік соғыстың алапат жаңғырығы жыл асқан сайын алыстай түскенімен, Ұлы Отан соғысында жеңісті жаңқиярлықпен жақындатқан жауынгерлердің аңызға айналған ерліктері қазіргі жас жеткіншектерге үлгі-өнеге. Қаңқұйлы гитлерлік басқыншы ларды өз ордаларында талқандаған кеңес əскерлерінің Ұлы Жеңісіне жүздеген жаңаарқалықтардың да елеулі үлес қосқанын біз əрқашан мақтанышпен еске аламыз. Олардың қатарында Ұлы Отан соғысының ардагері Мұқан Қор жымбаевтың да қаһарлы жылдардағы жауынгерлік жолы ерлікке толы болды десек, асыра айтқандық емес. Гитлерлік басқыншылар Кеңес Одағына тұтқиылдан шабуыл жасағанда Мұқан 21 жаста еді. Өршіл жігіт құрбықұрдастарынан қалмай, туған елді қасық қаны қалғанша қорғауға алғашқылардың бірі болып аттанып кетті. Ал ды мен Ақмола қаласында (қазіргі – Астана) алғашқы əскери даяр лықтан өтіп, сержант атағын алды. Мұнда қабілеттілігімен, ұйымдас тырушылығымен танылған Мұқан Ашғабад қаласындағы əскери училищеге жіберілді. Оны ойдағыдай бітіргеннен кейін ғана оның көптен күткен ар маны – тікелей алғы шепте бо лудың мүмкіндігі жетіп, əрбір кеңес жауынгері сияқты жүректе қайнаған кекпен жауға қарсы жүргізіліп жатқан қанды шайқастарға қатысты. 3-Белоруссия майданында жауынгерлік жорықтарын осылайша бастаған кіші лейтенант Мұқан Қоржымбаев 182-гвардиялық дивизияның 140-полкінің құрамында взвод командирі ретінде өзінің жауынгерлерін тиянақты əзірлікпен, асқан ұйымшылдықпен кескілескен ұрыстарға шығарып, ерекше көзге түсе бастады.

Бастапқы сəттегі барлық қиыншылықтарды төзімділікпен жеңе отырып, қарауындағы солдаттарымен ортақ тіл табу арқылы ол ата жауларына айналған фашистерді жайратуға взводын əрдайым бір кісідей жұмылдырып отырды. М.Қоржымбаев взводын қиян-кескі шайқастарға бастай отырып, Белоруссияны, оның астанасы Минскіні, Латвияны, оның орталығы Вильнюсті неміс басқыншыларынан азат етуге жан аямай араласты, бұл шайқастарда жеңістің оңайлықпен келмегендігі тарихтан белгілі. Ең бастысы, фашистерге аяусыз соққы берілу кезеңдері жеңістен-жеңіске ұласқан шақта Мұқан жəне оның взводындағы жауынгерлер қаһарлы қантөгіс жылдарындағы жойқын соғыс Отан тəуелсіздігін қорғаған кеңес жауынгерлерінің пайдасына шешілетіндіктеріне кəміл сенді. Жаңаарқалық жауынгер қас дұшпаның өзі келген ізімен Балтық теңізіне дейін түре қуу жорығына қатыса отырып, өмірдің көлденең тартқан ауыртпалығын еңсерумен шыңдала, есейе түскен еді. Мұқан Қоржымбаев жауынгерлік өміріндегі жауапты шайқастардың бірі – Кенигсберг қаласын алуда ұрпаққа өнеге боларлық ерлік көрсетті. Оның взводы бірнеше рет ажал оғын сепкен дұшпан пулеметтерінің үнін өшіріп, жауынгерлердің ілгерілеуіне жол ашты. Қанды айқастарға қайнаған

кекпен араласқан Мұқан Қоржымбаев 1945 жылы 9 сəуір күні өте ауыр жараланып, далалық госпитальде бірнеше күннен кейін ғана ес жиды. Медицина мамандарынан енді майданға қатыса алмайтындығын естіді. Сөйтіп, арнаулы емдеу орнында сегіз ай емделген ол туған жері – Жаңаарқаға 1945 жылдың 17 желтоқсанында бір-ақ оралды. Ұлы Жеңіске өзін дік үлес қосқан Мұқанды туған-туысқандары шаттықты қуа нышпен қарсы алды. Оның ерлік істерінің куəсіндей болған кеудесінде жарқыраған «Қызыл Жұлдыз», ІІ дəрежелі Ұлы Отан соғысы ордендері мен көптеген медальдарына жерлестері əрі қуана, əрі қызыға қарады. Ұлы Отан соғысының ардагері М.Қоржымбаев бейбіт тұрмыстағы еңбекте де басқаларға өнеге бола білді. Ол орман шаруашылығы, астық қабылдау пункті, мамандандырылған шаруашылық бірлестігінде бухгалтер болып жемісті еңбек етті, көп жыл бойы үзіліссіз қызмет атқарып, туған ұжымы оны демалысқа шығарып салды. Үлгілі отбасының отағасы зайыбымен бірге алты бала тəрбиелеп өсірді. Ұлы Отан соғысының ардагері М.Қоржымбаев 1994 жылы қайтыс болды. Балалары Жеңіс мерекесінде əкелерін сағынышпен еске алып отырады. Қарағанды облысы.

Ардагерлерді ќабылдады Ақтөбе қаласының əкімі Ерхан Омаров Ұлы Жеңістің 70 жылдығына орай келген СанктПетербург қаласы Нева ауданының ардагерлер кеңесінің делегациясын қабылдады. Делегацияның келу мақсаты – қазақстандық ардагерлермен кездесу, бауырлас қазақ халқының тарихымен жəне мəдениетімен танысу, патриоттық тəрбие беру шараларына қатысу. Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Петербургтік қонақтарды қабылдау салтанатында шаһар басшысы сөз алып, екі ел арасындағы ынтымақтастықтың көкжиегі кеңейіп отырғанын жеткізді. Ұлы Жеңістің 70 жылдығы өңірде өте кең көлемде аталып өткенін, мұндай ізгілікті кездесулердің соғыс кезіндегі аға ұрпақтың ерлік істері мен жанқиярлық еңбегін жастардың жадында жаңғыртып, олардың бойында отансүйгіштік қасиетті қалыптастыруға ықпал ететінін атап өтті. – Ұлы Отан соғысына 122 мыңнан астам ақтөбелік қатысып, соның 36 мыңнан астамы туған жерге оралмады. Көптеген ақтөбеліктер Ақтөбеде құрылған №316 атқыштар дивизиясы мен №101 дербес ұлттық атқыштар бригадасының құрамында Мəскеуді қорғауға қатысты, одан əрі майдан жолдарынан өтті. Ақтөбелік жауынгерлер сол кездегі Ленинградты – қазіргі Санкт-Петербургті жаудан қорғау жəне азат ету шайқастарында ерлікпен соғысты. Аға ұрпақтың ерлік істері ешқашан

ұмытылмайды. Сапарларыңызға сəттілік тілеймін. Қалада Ұлы Жеңістің 70 жыл ды ғына орай жасалған жұмыстарды өз көздеріңізбен көруге барлық жағ дай жасаймыз. Жалпы, екі қаланың барлық салада ынымақтастық байланысын нығайтуға берік негіз бар, – деді Е.Омаров. Санкт-Петербургтің Нева ауданы ардагерлер кеңесінің төрағасы Михаил Шевчук ақтөбелік тердің аяқ-қолдарын жерге тигізбей жылы қарсы алуларына ризашылығын білдіріп, ынтымақтастық сапарларының алда да жалғаса беретінін, өз үйлеріне келгендей сезімде екендіктерін жеткізсе, Нева ауданы əкімшілігінің жастар саясаты жəне қоғамдық ұйымдармен байланыс бөлімінің бастығы Андрей Лябин Ақтөбе қаласында жасақталған №74 дербес теңіз атқыштар бригадасының жəне мыңдаған қазақстандықтардың Ленинград қаласын қорғауға жəне жаудан босатуға қатысқанын, Қазақстанның қоршаудағы қалаға азық-түлік, қару-жарақ, жылы киім жеткізіп тұрғанын тілге тиек ете келіп, соғыс

жылдарында танкіге оқ өткізбеуге пайдаланылған феррохромды Ақтөбе ферроқорытпа зауыты бергенін атап өтті. Ол содан кейін бір топ ақтөбелік соғыс ардагерлеріне «1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғы сындағы Жеңіске 70 жыл» мерекелік медалін жəне ескерткіш сыйлықты салтанатты жағдайда тапсырды. Өз кезегінде ақтөбеліктер тарапынан да ескерткіш сыйлықтар ұсынылды. Қонақтар «Мəңгілік алау» Даңқ мемориалы жанындағы «Сол жылдарға бас иеміз» акциясына қатысты. Кеңес Одағының Батыры Əлия Молдағұлованың мемориалдық кешеніне жəне Батырлар аллеясына гүл шоқтарын қойды, қаланың бірқатар кəсіпорындары мен музейлерінде, жоғары жəне арнаулы орта оқу орындарында болып, еңбек ұжымдарымен жəне студент-жастармен кездесті. Жылы жүздесулер мен қызықты кездесулердегі пікір алысуларға екі қаланың ынтымақтастығы жəне Ұлы Жеңістің 70 жылдығы арқау болды. Ақтөбе облысы.


11

www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: В-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-2 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес; жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда үш жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде ұйымдардың басшылары жəне олардың орынбасарлары лауазымдарында бір жылдан кем емес; жоғары оқу орнынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша мемлекеттік тапсырыс негізінде Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес; ғылыми дəрежесі болған жағдайда осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес. C-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; немесе ғылыми дəрежесінің болуы. С-5 санаты үшін: жоғары білім. C-О-1 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе ғылыми дəрежесінің болуы; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес. C-О-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-5 санаты үшін: жоғары білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-O-6 санаты үшін: жоғары немесе ортадан кейінгі білім. C-R-1 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-R-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-R-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-R-5 санаты үшін: жоғары немесе ортадан кейінгі білім. «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасы бірінші орынбасарының 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 02-0102/5 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2008 жылы 10 қаңтарда № 5084 тіркелген). Мемлекеттік əкімшілік қызметшілердің лауазымдық жалақысы Еңбек сіңірген Еңбек сіңірген жылдарына жылдарына Санат Санат байланысты байланысты min max min max В-3 153110 206283 C-O-5 64063 86485 С-2 156954 212048 C-O-6 57656 78157 C-4 106344 143501 С-R-1 100547 147985 С-5 80078 108266 C-R-3 74313 99938 С-О-1 140298 189626 C-R-4 56375 76235 С-О-4 84563 114032 C-R-5 49969 67906 I. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Индустриялық даму жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік комитетінің «Ақтөбе облысы облысы бойынша департаменті» РММ, 030000, Ақтөбе облысы, Ақтөбе қаласы, Маресьев көшесі, 81 А, анықтама алу телефоны: 8 (7132) 56 34 05, факс: 8 (7132) 56 34 05, e-mail: ugkn_aktub@ mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əкімшілік-қаржылық жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің жоспарлы жəне өткізілген мемлекеттік сатып алулар бойынша жиынтық жəне дара жоспарларын, қаржыландыру, бухгалтерлік есептер, статистикалық есептер жасау; бөлінген қаражаттар мен тиісті ресурстарды ретіме н жəне тиімді пайдаланылуын ұйымдастыру; ведомствоға қарасты мекемелермен қаржы мəселелері бойынша жұмыс істеу; «Мемлекеттік сатып алулар туралы» ҚР Заңына сəйкес мемлекеттік сатып алуларды ұйымдастыру жəне өткізу; департаменттің жиынтық балансын жасау; заң актілерін, нормативтік құжаттардың, нұсқауларды, қаржы мəселелер саласындағы ережелерді қолдану сұрақтары бойынша əдістемелік көмек беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес салаларында (экономика жəне менеджмент; есеп жəне аудит; қаржы). Мамандықтары бойынша ортадан кейінгі экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі: қаржы; менеджмент. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Word, Excel, 1С-Бухгалтерия бағдарламаларымен жұмыс істей білуі. 2. Əкімшілік-қаржылық жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: кадр жұмыстарын жүргізу; штаттық есеп жүргізу; департамент бөлімдерін штаттық кестеге сəйкес мемлекеттік қызметкерлермен уақтылы жинақтау

үшін талап бойынша білікті мамандарға арнайы байқау ұйымдастыру жұмыстары; кадрлардың кəсіби біліктіліктігін арттыру жəне тиімді пайдалану, үйлесімділік жұмыстарын жүргізу бойынша шаралар ұйымдастыру; мемлекеттік қызметкерлермен мемлекеттік қызмет шектеулерінің орындалуын бақылау; мемлекеттік қызметті атқаруға байланысты шешімдерді ресімдеу. Қазақстан Республикасының мемлекеттік мекемелерінде құжаттарды жүргізу мен басқару ережелері талаптарының орындалуын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: гуманитарлық ғылымдар (филология), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес салаларында (экономика жəне менеджмент; құжаттану жəне құжаттамалық қамтамасыз ету), құқық (заңгерлік; мемлекеттік жəне жергілікті басқару, еңбекті ұйымдастыру жəне нормаға түсіру). Ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі: заңгерлік, менеджмент, мұрағаттану, құжаттану жəне құжаттамалық қамтамасыз ету салалары бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. ІІ. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі, 010000, Астана қаласы, Қабанбай даңғылы, 19, анықтама үшін телефон: (7172) 97-68-92, 97-69-35 факс (7172) 97-6943, электронды мекенжай: zh.nurbayeva@energo.gov.kz, a.isakhanova@energo.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Атомдық жəне энергетикалық қадағалау мен бақылау комитеті Павлодар облысы бойынша аумақтық департаментінің басшысы, С-О-1 санаты, 1 бірлік. Атомдық жəне энергетикалық қадағалау мен бақылау комитеті Солтүстік Қазақстан облысы бойынша аумақтық департаментінің басшысы, С-О-1 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаментке жалпы басшылық ету. Өңір бойынша бақылау-қадағалау жұмысын жүргізу жоспарын ұйымдастыру жəне орындалуын бақылау. Электр станциялары, электр жəне жылу желілері, сондай-ақ тұтынушылардың электр жəне жылу пайдалану қондырғылары энергетикалық жабдығының пайдаланылуына жəне техникалық жағдайына бақылауды жүзеге асыру. Электр энергетикасы объектілеріндегі авариялық, технологиялық бұзушылықтарды талдау. Электр жəне жылу энергиясының сапасы бойынша техникалық шарттардың сақталуына, электр станцияларының, электр жəне жылу желілерінің қысқы маусымда жұмысқа дайындығына, электр энергетикасы саласындағы заңнамаларды жетілдіру бойынша ұсыныстар дайындауға бақылауды жүзеге асыру. Қазақстан Республикасының электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілердің техникалық талаптарының орындалуына бақылауды жүзеге асыру. Аварияларды, жазатайым оқиғаларды жəне электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілердің техникалық талаптарының өзге де өрескел бұзушылықтарын жіберген кінəлі жауапты адамдарды тəртіптік жауапкершілікке тарту туралы ұйымдардың меншік иелеріне ұсыныстар енгізу немесе электр энергетикасы саласындағы заңнамаларды бұзуға кінəлі адамдарды əкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілікке тарту туралы тиісті мемлекеттік органдарға материалдар жіберу. Электр жəне жылу энергиясын өндіруді, беруді жəне тұтынуды жүзеге асыратын ұйым басшыларының электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді білуіне біліктілік тексерулерді ұйымдастыру. Тəуекелдерді бағалау жүйесіне сəйкес аумақтық бөлімшенің жұмыс жоспарын жасау жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру. Энергияны өндіру, беру, бөлу жəне тұтыну кезіндегі электр энергетикасы саласы субъектілерінің сенімді, қауіпсіз жəне үнемді жұмыс істеуіне мониторинг жүргізуді жəне талдауды ұйымдастыру. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштер бойынша жұмыстарды ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім; техникалық ғылымдар мен технологиялар (электр энергетикасы, жылу энергетикасы). ІІІ. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі Мұнай-газ кешеніндегі Экологиялық реттеу, бақылау жəне мемлекеттік инспекция комитетінің «Ақмола облысы бойынша экология департаменті» РММ, 020000, Ақмола облысы, Көкшетау қаласы, Əуелбеков көшесі, 139 А-үй, анықтама телефоны: 8 (7162) 25-20-73, факс 8(7162) 25-57-87, электронды мекенжайы: aoos@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Экологиялық реттеу бөлімнің бас маманы (уақытша, 2018 жылғы 6 наурызға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қоршаған ортаға эмиссияларға рұқсаттарды алу үшін өтінімдердің материалдарын қарау; кешенді, объективті жəне сапалы экологиялық сараптаманы жүргізу, экологиялық сараптаманың қорытындыларын дайындау; бөлімнің құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы қарау; құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: техникалық ғылымдар жəне технология немесе жаратылыстану ғылымдары немесе құқық немесе білім беру (химия, биология, физика, география мамандықтары бойынша) немесе денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету немесе ветеринария немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары немесе əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес немесе гуманитарлық ғылымдары саласындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасы Экология кодексін, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, қоршаған ортаны қорғау, мұнай жəне газ саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы нақты лауазымның мамандығына сəйкес салаларындағы қатынастарды реттейтін құқықтық актілерін білуі. «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, мемлекеттік тілді білуі. Microsoft бағдарламаларының стандартты пакетімен компьютерде жұмыс істей білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. IV. Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің «Жамбыл облысы бойынша басқармасы» ММ, Тараз қаласы, «Қарасу» шағын ауданы, 15 А, индексі 080009, ақпарат үшін телефон: 8(7262) 54-26-66, mail: zhambyl_kdr@ pravstat.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Бас маман-бухгалтер, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарманың қаржышаруашылық қызметін жүзеге асырады жəне ұйымдастырады; барлық қаржы жəне бухгалтерлік құжаттардың, сонымен қатар шаруашылық операцияларды жүргізуде көрсетілетін бухгалтерлік есепшоттарының ресімделуін жүзеге асырады; ашық лимиттер мен олардың мақсатты белгіленуіне сəйкес, қаражаттың дұрыс жəне тиімді шығындалуын, сондай-ақ ақшалай қаражат пен материалдық құндылықтардың сақталуын бақылайды; басқарма қызметкерлеріне жалақы есептейді жəне уақтылы төлеуді қамтамасыз етеді; жеке тұлғалармен жəне ұйымдармен смета орындау процесінде пайда болатын төлемдерді уақтылы жүргізеді; ақшалай қаражаттарға, төлемдерге, материалдық құндылықтарға түгендеу жүргізеді, түгендеу қорытындысын жəне олардың есептілігін көрсетеді; жылдық бюджеттік тапсырысты дайындайды;шығын сметасын жəне олардың төлемдерін жасайды;жеке қаржыландыру жоспарының негізінде жылдық мемлекеттік сатып алу жоспарын дайындайды; салық жəне бухгалтерлік есептіліктерді жүргізеді жəне тапсырады. Заңнама талаптарына сəйкес, басқарманың балансынан негізгі құралдарды, аса бағалы емес жəне тез тозатын заттарды есептен шығаруды жүзеге асырады, сондай-ақ материалдық құндылықтарды жəне ақшалай қаражаттардың сақталуын бақылайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе орта білім: экономика, есеп жəне аудит немесе қаржы, экономика жəне бизнес, əлеуметтік ғылым салалары бойынша. Үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet,1-С Бухгалтерия бағдарламаларымен жұмыс істей білуі. V. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті, 050016, Алматы қаласы, Мəметова көшесі, 3-үй, электронды мекенжайы: n.madysheva@mzsr.gov.kz, ақпарат үшін телефондар: 8 (727) 273-28-61, 273-40-97, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1.Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін

көрсету көлемін бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемінің көлем ақауларының құрлымын талдау, тегін медициналық көмектің кепілдік көлемі кезіндегі медициналық қызмет көрсетудің көлемдерінің əдістемелік сараптамаларын жетілдіру, медициналық қызмет көрсету сапасының бағалау индикаторларын жəне санақ көрсеткіштерін мониторинг жасау арқылы медициналық ұйымдардың ісəрекеттерінің түпкі нəтижесін бағалау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) (емдеу ісі немесе педиатрия немесе қоғамдық денсаулық сақтау мамандығы бойынша) саласында жоғары білімінің болуы. Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) (емдеу ісі) саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Бас маман-заңгер консультант, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тегін медициналық көмектің кепілдік көлемін (бұдан əрі –ТМККК) қамтамасыз ету үшін ҚР заңнамасымен белгіленген тəртіпте республикалық бюджет қаражаты есебінен медициналық қызмет жабдықтаушысын таңдауды ұйымдастыру мен жүргізу; ТМККК шеңберінде медициналық қызметтерді көрсетуге денсаулық сақтау субъектілерімен – медициналық қызмет жабдықтаушыларымен шарттар жасау жəне департамент бойынша ҚР заңнамасымен белгіленген тəртіпте шаруашылық шарттарды жасасу; мемлекеттік сатып алулар жоспарын құруға қатысу; мемлекеттік сатып алулар порталы мен бюджеттік қаражаттарды мақсатты пайдалануға мониторинг жасау. Денсаулық сақтау саласында нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге, денсаулық сақтау саласындағы бағдарламаларды іске асыруға қатысу; департаменттің нормативтік-құқықтық актілеріне талдау мен құқықтық сараптама жүргізу; департаменттің мүдделерін соттық инстанция мен мемлекеттік органдарда ұсыну; департаменттің құқықтық қызметін үйлестіру; мемлекеттік органдармен жəне құзыретіне кіретін мəселелер бойынша ұйымдармен өзара əрекеттесу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: заң (юриспруденция) саласында жоғары білімінің болуы. Заң (юриспруденция) саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. VI. Қызылорда облысы ішкі істер департаменті, 120014, Қызылорда қаласы, Қорқыт ата көшесі, 18-үй, анықтама үшін телефондар: 8 (7242) 29-56-26, факс (7242) 27-7149, pauza@mvd.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қызылорда облысы ішкі істер департаменті заң бөлімінің бас маманы, C-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының заңдарын зерделеп, оларды тəжірибеде қолданады. Талапарыздар мен қарсылық хаттарын дайындау, сот талқылауларына жəне тендерлік комиссияларына қатысады. Ішкі істер органдарының қызметкерлеріне заңдарды түсіндіреді. Ішкі істер департаментінің жеке құрамына жаңадан қабылданып жатқан заңдар бойынша сабақтар өткізеді. Ішкі істер департаменті тəртіптік комиссиясының отырысына қатысады. Ішкі істер департаментінің сатып алу жұмыстарына қатысады. Ішкі істер департаментінің сот процестеріне қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Заңдылықтарды білуі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салаларда қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істеу қабілеті, мамандығы бойынша жұмыс тəжірибесі қошталады. 2. Қызылорда облысы ішкі істер департаменті заң бөлімінің жетекші маманы, C-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының заңдарын зерделеп, оларды тəжірибеде қолданады. Талапарыздар мен қарсылық хаттарын дайындау, сот талқылауларына жəне тендерлік комиссияларына қатысады. Ішкі істер органдарының қызметкерлеріне заңдарды түсіндіреді. Ішкі істер департаментінің жеке құрамына жаңадан қабылданып жатқан заңдар бойынша сабақтар өткізеді. Ішкі істер департаменті тəртіптік комиссиясының отырысына қатысады. Ішкі істер департаментінің сатып алу жұмыстарына қатысады. Ішкі істер департаментінің сот процестеріне қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі заңгерлік білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істеу қабілеті, мамандығы бойынша жұмыс тəжірибесі қошталады. 3. Қызылорда облысы ішкі істер департаменті құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ішкі істер департаментінің басқарма, бөлімдеріндегі жəне жергілікті ішкі істер органдарындағы құпиялылық іс өндірісіне ұйымдастырушылықəдістемелік басшылықты жүзеге асырады. Ішкі істер орган жүйесіндегі құпиялылық іс-өндірісін бекітілген ережелерінің сақталуын бақылайды. Ішкі істер департаментінің басқарма, бөлімдеріндегі құпия құжаттамалық айналымды талдайды, құжаттармен жұмыс істеудің нысандары мен əдістерін жетілдіру жөніндегі шараларды əзірлейді жəне анықтама шолулар жолдайды. Ішкі істер департаментінің басқарма, бөлімдерінің құпия номенклатура істерінің əзірленуін жəне істердің, құжаттарды есепке алу журналдарының ресімделуінің, қалыптасуының жəне жабылуының дұрыстығын жүзеге асырады. Хатшылықта сақтау мерзімі өткен құпия істерді, бұйрықтарды жəне басқа құжаттарды іріктеп жою комиссиясына дайындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі заңгерлік, педагогикалық, құжаттанушы немесе құжатпен қамтамасыз ету білімі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істеу қабілеті, мамандығы бойынша жұмыс тəжірибесі қошталады. 4. Қызылорда облысы ішкі істер департаменті тылдық қамтамасыз ету басқармасының күрделі құрылыс тобының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бас маман басшы құрам арасынан тағайындалады жəне атқарылған жұмыстар жайлы ОІІД ТҚеБ-сы бастығына бағынады жəне есеп береді. ІІД-нің бөліністері объектілеріндегі күрделі құрылысқа жауап береді, аяқталған құрылысты актіге сəйкес қабылдауға қатысады. ІІД бөліністеріндегі күрделі жəне ағымдағы жөндеулерді ұйымдастырады. Мердігерлермен қол қоюға ұсынылған 2 В нысанын тексереді. ІІД қызметтері, басқа да ұйымдар мен ведомстволармен жобаларды, сметалық құжаттарды, жөндеу жəне құрылыс жұмыстарының өндірісіне техникалық шарттарды келісу бойынша жұмыстар жүргізеді. Қажетті құрылыс материалдары жəне жабдықтарды сатып алу жəне қызмет көрсету, жөндеу жəне құрылыс жұмыстарының орындалуына келісімшарттарды құру жəне қол қоюға қатысады.

ІІД ғимараттарында өрт қауіпсіздігінің сақталуына жауап береді. Объектілердегі орындалатын жұмыс сəйкестігіне қоса жөндеу-құрылыс жұмыстарын өткізуге ақау актілерін құру бойынша жұмыстар жүргізеді. Материалдарды шығыстауға актілер құрады. Жұмыстың орындалуына қажетті материалдар, жабдықтар, бұйымдарға тапсырыс құрады. Құрылыс алаңындағы (бас мердігер жəне субмердігер) барлық ұйымдардың қызметі жəне жұмысын бақылайды жəне бағыттайды. Жөндеу жұмыстарын ұйымдастыруға қажетті құжаттарды құру бойынша жобалаушылармен бірлесе жұмыс жүргізеді. Ғимараттардағы қызметкерлердің орналасу сызбасын сызады. ІІД ТҚеБ-ның ведмостволық ғимараттарын пайдалануда, актілер жəне нұсқауларда аталған кемшіліктерді қалпына келтіру бойынша тексеруді жəне жұмыстар ұйымдастыруды қадағалаушы органдармен бірлесе ұйымдастырады. Қызметкерлердің тапсырысы бойынша орындауға комендантқа нұсқау береді, олардың орындалуына тексерісті іске асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі техникалық білім (құрылысшы, инженерқұрылысшы). Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салаларда қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер; мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істеу қабілеті, мамандығы бойынша жұмыс тəжірибесі қошталады. 5. Қызылорда облысы ішкі істер департаменті тылдық қамтамасыз ету басқармасының мемлекеттік сатып алу жөніндегі тобының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тылдық қамтамасыз ету басқармасы бастығының бекітілуіне жұмыс жоспары мен кестелерін ұсынады. Əрбір лот бойынша конкурстық құжаттаманы департамент басшылығымен бекітеді. Мемлекеттік сатып алу конкурсының дайындалу, өткізілуіне қатысады. ОІІД-нен келіп түскен тапсырыстардың орындалуына бақылау жасайды. Конкурстық құжаттамаларды дайындап, əлеуетті өнім берушіге нұсқаулар береді. Мемлекеттік сатып алу жеңімпаздарымен отыратын келісімшарт жобаларын жасайды. Алынған тауарларға берілген шоттардағы бағаларға бақылау жасайды. Мемлекеттік сатып алу заңнама нормаларын қолданады. Жергілікті жəне республикалық бюджет бойынша қажетті тауарлар номенклатурасын жасайды. Əрбір сатып алынатын тауарлар бойынша конкурстық құжаттамалар дайындайды. Өткізілген мемлекеттік сатып алу конкурсы конверттерінің ашылу ресіміне хаттама жасайды. Мемлекеттік сатып алу қорытындысымен жеңімпаздарға келісімшарт жасайды. Хаттама жəне келісімшарттарға тіркеу жүргізеді. Əрбір тауар жеткізу тауарлары ұсынылған бағаларды тексереді. Мемлекеттік сатып алу хаттамаларын жасайды. Мемлекеттік сатып алу конкурсының өткізілу ресіміне қатысады. Конкурс қорытындыларымен əлеуетті жеткізіп берушілермен таныстырады. Қажетті тауарлар номенклатурасымен есептейді. Бір көзден жəне баға ұсыныстары арқылы өткізілген мемлекеттік сатып алуларға келісімшарт жасайды. Тауарлар жеткізілуіне талдау жасайды. Қызметтік міндеттеріне байланысты құжаттарды басады жəне жасайды. Құжаттамалық жұмыстарды жүргізеді жəне қадағалайды. ТҚеБ басшылығымен тапсырылған жұмыстарды жасайды. ОІІД-ті ҚҚеБ мен бөлінген жергілікті жəне республикалық бюджеттер бойынша ерекшелігі жөнінде есептеседі. МС жəне қазақстандық мазмұны бойынша есептерді жасайды. Мемлекеттік сатып алуды жүргізеді. Мемлекеттік сатып алу хаттамалары негізінде келісімшарттар жасайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар:жоғары немесе ортадан кейінгі заңгерлік немесе экономикалық білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер; мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істеу қабілеті, мамандығы бойынша жұмыс тəжірибесі қошталады. 6. Қазалы ауданы ішкі істер бөлімі құжаттамалық қамтамасыз ету тобының жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ҚР ІІМ-нің 08.05.2012 жылғы «ҚР ІІО-да жүйесінде құжаттандыру жəне құжаттаманы басқару қағидаларын бекіту туралы» № 33 бұйрығының талаптарына сəйкес іс қағаздарын жүргізіп, қызметтік құжаттарды есепке алу, сақтау, уақтылы орындалуын қамтамасыз етеді. Ішкі істер бөліміне келіп түскен барлық құпия емес хат-хабарларды қабылдайды жəне тіркейді.Келіп түскен хат-хабарлардың дұрыстығын тексереді жəне оларды құпия емес ішкі шығыспен аппараттын ішінде құрылымдарға үлестіруін белгілейді. Құпия емес кіріс хат-хабарларды есепке алу журналының жүргізілуіне жауап береді. Бөлім бастығына құпия емес хат-хабарлардың əрі қарай жылжуы жөнінде анықтама дайындайды. Сақталу мерзімдері аяқталған құжаттарға жою туралы кесімдерін дайындайды. Қызмет бабында пайдалану үшін деген белгісі бар, құпия емес номенклатуралық істердегі кіріс құжаттарды есепке алу журналдарының жүргізілуіне жауап береді. Кеңседегі өзінің қызметіне қажетті мөрлерін жəне мөртаңбаларын сақтайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі заңгерлік, педагогикалық, құжаттанушы немесе құжатпен қамтамасыз ету білімі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істеу қабілеті, мамандығы бойынша жұмыс тəжірибесі қошталады. 7. Шиелі ауданы ішкі істер бөлімі қаржымен қамтамасыз ету тобының жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: топ жұмысына басшылық етеді жəне оның қызметі үшін дербес жауап береді. Нұсқаулыққа сəйкес бухгалтерлік есептің дұрыс ұйымдастырылуы, жасалатын операциялардың заңдылығы, құжаттардың дер кезінде жəне дұрыс ресімделуіне алдын ала бақылау жасауды жүзеге асырады. Қаржылар мен заттай құндылықтардың сақталуы, бекітілген сметаға сəйкес дұрыс жəне үнемді жұмсалуына бақылау жасау. Бөлімнің қызметкерлеріне еңбекақыны мерзімге есептеп шығару жəне төлеу. Кəсіпорындар жəне мекемелермен сметаны орындау процесінде пайда болған есептеулердің дер кезінде өткізілуі. Баланстың басқа баптары мен заттай құндылықтарға түгендеу жүргізу жəне оны есепте көрсету. Бухгалтерлік есеп берудің белгіленген мерзімінде ұсыныс беру. Шығындар сметасы жəне оларға есептеулер жасап бөлім басшылығымен келістіру. Есептеу-есептеуіш жұмыстарын орындауда техниканың қазіргі есептеуіш құралдарын кеңінен қолдану. Бухгалтерлік құжаттардың сақталуы, сонымен қатар олардың белгіленген тəртіппен мұрағатқа өткізілуі. Қатаң есептегі бланктердің қозғалысы, сақталуы жəне кірісі мен шығысына есеп жүргізеді. Олар бойынша тоқсандық, жылдық есептер жасап ІІД-нің қаржымен қамтамасыз ету басқармасына ұсынады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі экономикалық білім. Қазақ стан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан

мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істеу қабілеті, мамандығы бойынша жұмыс тəжірибесі қошталады. VII. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті, индекс: 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8, Министрліктер үйі, 10-кіреберіс, анықтама үшін телефондар: (8-7172) 70-70-40, 70-69-81, 70-69-49, факс: 70-70-37, электронды пошта: kadry.sk@ esep.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Жоспарлау, талдау жəне есептілік бөлімі талдау жəне есептілік секторының бас косультанты, В-3 санаты. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының əлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі бағыттарына, республикалық бюджеттің атқарылуына талдау жасау; Есеп комитетінің есептерін, ақпаратын дайындау; қаржылық бақылау мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді, əдістемелік материалдарды əзірлеуге қатысу, Қазақстан Республикасының Парламентіне есепті қаржы жылындағы республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есепке жəне Мемлекет басшысына Есеп комитеті жұмысының қорытындысы туралы тоқсан сайынғы ақпаратқа енгізу үшін қажетті материалдарды дайындауға қатысу; сектордың құзыретіне кіретін мəселелер бойынша талдамалық материалдар дайындау жəне жұмыстың тиімділігін арттыру жөнінде ұсыныстар енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика жəне/немесе қаржы жəне/немесе бухгалтерлік есеп немесе есеп жəне аудит жəне/немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару) мамандығы бойынша жоғары білімінің болуы; экономика жəне/немесе қаржылық бақылау жəне/немесе мемлекеттік басқару саласындағы кемінде 3 жыл жұмыс тəжірибесімен үлгі біліктілік талаптарына сай болуы; компьютерде Microsoft Word, Excel, Power Point, Internet, IBM Lotus Notes жəне т.б. бағдарламалармен жұмыс істей алуы; мемлекеттік тілді білуі. VIII. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитетінің «Су ресурстарын пайдалануды реттеу жəне қорғау жөніндегі Жайық-Каспий бассейндік инспекциясы» республикалық мемлекеттік мекемесі, индексі 060002, Атырау қаласы, Абай көшесі, 10 «а» үй, анықтама үшін факс/телефоны: (8-7122) 32-69-09, электронды поштаның мекенжайы: UKBVU@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Су ресурстарын кешенді пайдалану жөніндегі БатысҚазақстан аумақтық бөлімінің жетекші маманы (негізгі қызметшінің бала күтімі демалысы кезеңіне, 2015 жылғы27 қарашаға дейін, С–О–6 санаты), орналасқан жері Орал қаласы. Функционалды міндеттері: су нысандарын мемлекеттік есепке алу, мемлекеттік су кадастрын жəне мемлекеттік мониторинг жүргізу; судың жай-күйіне əсер ететін құрылыс орнын айқындау, кəсіпорындарды жəне басқа да құрылыстарды салу мен қайта жаңарту жобалары жөніндегі ұсыныстарды, су пайдаланушылардың су нысандарын сақтау, олардың жай-күйін жақсарту жөніндегі іс-шаралар жоспарын, кеме жүзу режімін келісу; су пайдалану лимиттерін айқындау; салық органдарына тапсырғанға дейін жерүсті көздерінен су ресурстарын пайдаланғандары үшін төлем бойынша салық декларацияларын куəландыру; су пайдаланушылардың бастапқы су пайдалану жəне статистикалық 2-ТП (сушар) статистикалық жəне судың алғашқы есептерін су пайдаланушылардан қабылдау; судың жай-күйіне əсер ететін объектілерді пайдалануға қабылдау жөніндегі мемлекеттік комиссиялардың жұмысына, сондай-ақ табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың нəтижесінде туындаған зардаптарды жою жөніндегі жұмыстарға қатысу; су қорын пайдалануға жəне қорғауға мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру, су қорғау аймақтары мен белдіктері шекараларын сақтауды бақылау, олардағы шаруашылық қызметінің белгіленген режіміне, су нысандарынан алынатын жəне оларға тасталатын су көлеміне алғашқы есепті дұрыс жүргізу, су сапасын, суды бұру жəне тұтыну есебі үшін аппаратура мен жабдықтардың болуын жəне жай-күйін анықтау, осы жабдық пен аппаратураға мемлекеттік аттестаттауды жəне суды пайдаланушылар есептілігінің белгіленген мерзімдерін сақтау; Қазақстан Республикасы су заңнамалары саласында əкімшілік құқық бұзушылық туралы істерін қарастыру; «Қазгидромет» РМК Батыс Қазақстан филиалымен өзара іс-қимыл жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: гидромелиорация немесе заңгерлік (құқықтану) немесе жаратылыстану ғылымы (экология, гидрология) немесе əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес (мемлекеттік жəне жергілікті басқару) немесе ауыл шаруашылығы ғылымы (су ресурстары жəне суды қолдану) салалары бойынша. Қазақстан Республикасы заңнамаларын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білуі. «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, су қорын пайдалану мен қорғау саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, мемлекеттік тілді білуі. IX. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Су ресурстары комитеті, индексі 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8, «Министрліктер үйі» əкімшілік ғимаратының 1 корпусы, анықтама телефоны: (8-717-2)74-98-62, электронды пошта: sadvakasova.g@ minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Экономика жəне бюджеттік жоспарлау басқармасының бас сарапшысы (негізгі қызметшінің бала күтімі жөніндегі демалысы мерзіміне), С-4 санаты, орналасқан жері Астана қаласы. Функционалды міндеттері: су шаруашылығын дамыту бойынша стратегиялық жоспарды əзірлеу жəне іске асыруға қатысу; экономиканың мемлекеттік секторларын дамыту бағдарламасын қарастыруға қатысу; комитеттің бағдарламалары жəне міндеттері бойынша министрліктің стратегиялық жоспарының 3 жəне 7-бөлімдерін біріктіру жəне жинау; комитеттің бағдарламалары жəне міндеттері бойынша министрліктің стратегиялық жоспарының 3 жəне 7-бөлімдерін орындау бойынша есептілікті құру; комитеттің жедел жоспарын орындау бойынша есептілікті құру; сəйкес жылға қаржыландыру жоспарын орындауды бақылау, бассейндік инспекциялардың қаржылық есептерін қарастыру; Қазақстан Республикасы заңнамаларымен белгіленген басқада өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, қаржы, есеп жəне аудит, менеджмент, əлемдік экономика, мемлекеттік жəне жергілікті басқару) немесе АӨК саласындағы экономика жəне басқару немесе қаржы жəне несие немесе экономика жəне менеджмент немесе бухгалтерлік есеп, тексеру жəне ауыл шаруашылығы өндірісіндегі талдау немесе экономикалық. Қазақстан Республикасы заңнамаларын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білуі. Сəйкес функционалды міндеттері саласында жəне ҚР Су кодексін жəне су шаруашылығы саласында басқада нормативтік-құқықтық актілерді білуі. Мүмкіндігінше бюджеттік бағдарламаларды жоспарлау жəне орындау саласында жұмыс тəжірибесінің болуы. Х. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің Білім жəне ғылым саласындағы бақылау комитеті Оңтүстік Қазақстан облысының білім саласындағы бақылау департаменті, 160000, Шымкент қаласы, Тəуке хан даңғылы, 5-үй, анықтама үшін телефон: 8 (7252) 39-14-02, факс: 8 (7252) 21-50-11, электронды мекенжай: dkco_uko@ mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əкімшілік жəне қаржы жұмыстары бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: департамент қызметкерлері мен штаттан тыс қызметшілерге қаржылық қызмет көрсету; барлық қаржылық операцияларды қазынашылық жəне банктер арқылы өткізу; аванстық есептерді, еңбекақы бойынша жинақтарды ресімдеу; мемлекеттік сатып алуға қатысу жəне өткізу; төлемдер бойынша департаменттің бюджеттік бағдарламаларын жоспарлау жəне орындау бойынша жұмыстарын ұйымдастыру; статистикалық жəне бухгалтерлік есептерді уақытында тапсыруын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Білім сапасын сырттай бағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты. Функционалды міндеттері: білім беру ұйымдарында мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарын, білім беру саласындағы заңнаманың орындалуын мемлекеттік бақылауды іске асыру; білім мониторингін білім беру сапасын сыртқы баға əдісімен өткізу; білім беру ұйымдарын мемлекеттік аттестаттау мен тексеру өткізу бойынша комиссия жұмысын жүргізу.

(Жалғасы 12-бетте).


12

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 11-бетте). Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары педагогикалық білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес осы салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. ХІ. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық бақылау комитетінің Жамбыл облысы бойынша қаржылық бақылау инспекциясы, 0080012, Тараз қаласы, Ленин көшесі, 25 а, анықтама үшін телефон: 8 (726)2 45-66-43, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. № 4 бақылау бөлімінің бас маман-бас бақылаушытексерушісі, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: республикалық жəне жергілікті бюджет қаражатын пайдаланудың Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкестігіне бақылауды жүзеге асыру. Ішкі қаржылық бақылау, мемлекеттік сатып алу, аудиторлық қызмет, бухгалтерлік есеп жəне қаржылық есептілік саласында бақылау жəне іске асыру функцияларын жүзеге асыру. Бақылаушының жеке бақылау жоспарының орындалуын үйлестіреді. Тəуекелді басқару жүйесіне (ҚБ/ТБЖ) бақылауды жүргізу туралы бұйрықтарды жəне жоспарды, бақылау актілері мен материалдарды енгізеді. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес басқа да міндеттер. Қонкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы жоғары білім (мамандығы: экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (мамандығы: экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы) білімі барларға рұқсат етіледі. Үлгі біліктілік талаптарына сəйкес, осы санат бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік жəне орыс тілдерін білу, дербес компьютерде MS Word. MS Exsel internet бағдарламаларымен, электронды поштамен жұмыс істеу. ХІІ. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті, индексі 130000, Ақтау қаласы, 31 «А»-шағын аудан, 5-ғимарат, анықтама телефоны: 8 (7292) 403472 (ішкі 151/152), факс 403659, электронды мекенжайы: r.gorbunova@kgd.gov.kz, a.kaldybaeva@ kgd.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті талдау жəне тəуекелдер басқармасы тəуекелдер бөлімінің жетекші маманы (С-О-6 санаты, 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: бөлімнің құзырына кіретін сұрақтар бойынша талдамалы жəне есептік ақпараттарды жинақтауды жəне қорытуды жүзеге асыру; тəуекел бейіндерін жасау сұрақтары бойынша департаменттің құрылымдық бөлімшелерінің жұмысын үйлестіру; кедендік бақылау кезінде тəуекелді басқару жүйесін қолдана отырып мониторинг жүргізу; есепті кезеңге сəйкес департамент көрсеткіштеріне кешенді талдау жүргізу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 2. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті заң басқармасының жетекші маманы (С-О6 санаты, 2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: əкімшілік жазаға тарту туралы қаулыға келтірілген шағымдар бойынша сот істерін жүйелендірілген есепке алуды жəне сақтауды қамтамасыз ету; сот органдарында азаматтық, əкімшілік істер бойынша талапкер, жауапкер, мүдделі тұлға ретінде департаменттің мүддесін белгіленген тəртіпте білдіру; тиісті басқармалармен бірлесе отырып салық төлеушілердің шағымдары мен талап-арыздарына қарсылық (пікір) дайындау; прокуратура органдарына наразылық келтіру туралы өтініштер дайындау жəне ақырғы инстанцияға дейін заңмен белгіленген мерзімде департаменттің пайдасына қабылданбаған сот актілеріне шағым келтіру, департаменттің лауазымды тұлғаларымен əкімшілік құқық бұзушылық туралы істерін уақтылы қаралуына қадағалау жүргізу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 3. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті адам ресурстары басқармасының персоналмен жұмыс бөлімінің жетекші маманы (С-О-6 санаты, 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: əкімшілік мемлекеттік қызметшілерді қабылдау, ауыстыру, жұмыстан босату жұмы сын ұйымдастыру; қызметкерлердің жеке істерін жасақтау; мемлекеттік қызметке қатысты шектеулерді сақтауы мəселелері бойынша мемлекеттік қызметшілерге олардың құқықтық жағдайын түсіндіру; конкурстық, аттестаттау, тəртіптік комиссияларының жəне жұмыс өтілін белгілеу бойынша комиссияның құжаттарын даярлау жəне хаттамаларын жасақтау; «Е.Минфин» АЖ-ге қызметкерлер туралы мəліметтерді жəне ағымдағы өзгерістерді енгізу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 4. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті адам ресурстары басқармасының қызметтік тергеу бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты, 2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасын бұзған мемлекеттік кірістер органының лауазымдық тұлғаларына қызметтік тексерулер жүргізу; тəртіптік жауапкершілікке тартылған жəне жағымсыз себептермен жұмыстан босатылған лауазымдық тұлғалардың тізімін дайындау; департаменттің аумақтық бөлімшелеріне жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулер жүргізу; бөлімнің құзырына кіретін хаттар, шағымдар мен салық төлеушілердің өтініштері жəне тұлғалардың сауалдарын қарау; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 5. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті ұйымдастыру-қаржы басқармасының бухгалтерлік есеп жəне мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты, 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есепті жəне есептілікті орталықтандырылған жүйеге енгізуді қамтамасыз ету; жасалатын операциялардың заңдылығын жəне құжаттардың дұрыс жəне уақтылы ресімделуін алдын ала бақылауды жүзеге асыру; міндеттемелер бойынша қаржыландыру жоспарына сəйкес, берілген рұқсат шегінде міндеттемелер қабылдауды, бекітілген бюджеттік бағдарламалар паспорттарына жəне белгіленген тəртіпте өзгертулер енгізілген төлем бойынша қаржыландыру жоспарына сəйкес шығындалатын қаражаттардың дұрыстығына, тиімділігіне жəне мақсатқа сай келуіне, сонымен қатар ақшалай жəне материалдық қаражаттардың сақталуы бойынша жұмыстарды жүзеге асыру; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 6. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті ақпараттық технологиялар басқармасының бас маманы (С-О-5 санаты, 2 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: департаменттің жəне аумақтық мемлекеттік кірістер басқармаларының қызметкерлерінің

персоналды компьютерлеріне ақпараттық, соның ішінде вирусқа қарсы, бағдарламаларын қондыру; ақпараттық база деректерін резервті көшірілуіне қадағалау жүргізу; тұтынушылардың сұранысы негізінде мемлекеттік кірістер органдарының ақпараттық жүйелерінің клиенттік қосымшаларын жəне бағдарламалық өнімдерді қондыру бойынша шаралар жүргізу, лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 7. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті ақпараттық технологиялар басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің жəне аумақтық мемлекеттік кірістер басқармаларының қызметкерлерінің персоналды компьютерлеріне ақпараттық, соның ішінде вирусқа қарсы, бағдарламаларын қондыру; ақпараттық база деректерін резервті көшірілуіне қадағалау жүргізу; тұтынушылардың сұранысы негізінде мемлекеттік кірістер органдарының ақпараттық жүйелерінің клиенттік қосымшаларын жəне бағдарламалық өнімдерді қондыру бойынша шаралар жүргізу, лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 8. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті аудит басқармасы № 1 аудит бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты, 1 уақытша бірлік, негізгі қызметкердің бала күтімі демалысының кезеңіне). Функционалды міндеттері: салықтық тексерулердің əдістемелік ұсыныстарға сəйкес сапалы жəне уақтылы жүргізілуін қамтамасыз ету, экономикалық-бақылау жұмыстары жағдайының тиімділігін арттыруына қажетті шараларды қабылдау; кешенді, тақырыптық жəне қарсы тексерулер жүргізу жəне олардың сапасы мен уақытына қадағалау жүргізу; төленген сомаларды төлеу есебіне уақтылы енгізу, əкімшілік материалдарды жолдау, сомаларды дербес шоттарға қалыптастыру; мəмілелерді жарамсыз деп тану туралы материалдарды сот органына өткізуге дайындау; салық заңнамаларын бұзған тұлғалардың əкімшілік жауапкершілікке тарту шараларын қолдануды қадағалау; қызметті бағалау көрсеткіштерінің өлшемдерін дайындау жəне келісімін жүргізу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 9. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті аудит басқармасы № 2 аудит бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салықтық тексерулердің əдістемелік ұсыныстарға сəйкес сапалы жəне уақтылы жүргізілуін қамтамасыз ету, экономикалық-бақылау жұмыстары жағдайының тиімділігін арттыруына қажетті шараларды қабылдау; кешенді, тақырыптық жəне қарсы тексерулер жүргізу жəне олардың сапасы мен уақытына қадағалау жүргізу; төленген сомаларды төлеу есебіне уақтылы енгізу, əкімшілік материалдарды жолдау, сомаларды дербес шоттарға қалыптастыру; мəмілелерді жарамсыз деп тану туралы материалдарды сот органына өткізуге дайындау; салық заңнамаларын бұзған тұлғалардың əкімшілік жауапкершілкке тарту шараларын қолдануды қадағалау; қызметті бағалау көрсеткіштерінің өлшемдерін дайындау жəне келісімін жүргізу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 10. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті аудит басқармасы САЭБ бөлімінің бас маманы, (С-О-5 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: 2-С есебін қалыптастыру жəне жинағын жүргізу; қызметті бағалау көрсеткіштерінің өлшемдерін дайындау жəне келісімін жүргізу; ҚР ҚМ МКК-ге жинақ есептерін дайындау; қарсы жəне тарату тексерулерінің уақтылы жүргізілуін қадағалау; САЭБ ақпараттық жүйесіндегі жаңартулар мен өзгерістерді зерделеу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 11. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті аудит басқармасы № 1 пост-кедендік бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімнің құзыреті шегінде мемлекеттік органдардан, басқа да мекемелерден, лауазымды тұлғалардан жəне азаматтардан бөлімге жүктелген қызметтерді жүзеге асыру үшін қажетті ақпаратты сұрату жəне қабылдау; берешектерді өндіру бойынша бақылауды жүзеге асыру үшін қажетті мекемелердің есепшоттары бойынша ақша қозғалысына қатысты, сонымен қатар Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес банк құпиясы бар ақпараттар мен құжаттарды банктерден сұрату жəне қабылдау; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 12. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті аудит басқармасы №2 пост-кедендік бақылау бөлімінің жетекші маманы (С-О-6 санаты, 1 бірлік, уақытша негізгі қызметкердің бала күтімі демалысының кезеңіне). Функционалды міндеттері: бөлімнің құзыреті шегінде мемлекеттік органдардан, басқа да мекемелерден, лауазымды тұлғалардан жəне азаматтардан бөлімге жүктелген қызметтерді жүзеге асыру үшін қажетті ақпаратты сұрату жəне қабылдау; берешектерді өндіру бойынша бақылауды жүзеге асыру үшін қажетті мекемелердің есепшоттары бойынша ақша қозғалысына қатысты, сонымен қатар Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес банк құпиясы бар ақпараттар мен құжаттарды банктерден сұрату жəне қабылдау; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 13. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті камералдық бақылау басқармасы № 1 камералдық бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: камералдық бақылау нəтижелерін өңдеу жөніндегі жұмыстарды бақылау жəне үйлестіру; бөлімнің құзыреті шегінде камералдық бақылау нəтижелеріне талдау жасау; бөлімнің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша АКБ-ға тəжірибелік жəне əдістемелік көмек көрсету; бөлімнің құзыреті шегінде салық төлеушілердің өтініштерін, уəкілетті мемлекеттік органдардың сұрау салуларын уақтылы жəне сапалы қарауды қамтамасыз ету; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 14. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті камералдық бақылау басқармасы № 1 камералдық бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: камералдық бақылау нəтижелерін өңдеу жөніндегі жұмыстарды бақылау жəне үйлестіру; бөлімнің құзыреті шегінде камералдық бақылау нəтижелеріне талдау жасау; бөлімнің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша АКБ-ға тəжірибелік жəне əдістемелік көмек көрсету; бөлімнің құзыреті шегінде салық төлеушілердің өтініштерін, уəкілетті мемлекеттік органдардың сұрау салуларын уақтылы жəне

22 мамыр 2015 жыл

сапалы қарауды қамтамасыз ету; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 15. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті камералдық бақылау басқармасы №2 камералдық бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: камералдық бақылау нəтижелерін өңдеу жөніндегі жұмыстарды бақылау жəне үйлестіру; бөлімнің құзыреті шегінде камералдық бақылау нəтижелеріне талдау жасау; бөлімнің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша АКБ-ға тəжірибелік жəне əдістемелік көмек көрсету; бөлімнің құзыреті шегінде салық төлеушілердің өтініштерін, уəкілетті мемлекеттік органдардың сұрау салуларын уақтылы жəне сапалы қарауды қамтамасыз ету; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 16. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті камералдық бақылау басқармасы № 2 камералдық бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: камералдық бақылау нəтижелерін өңдеу жөніндегі жұмыстарды бақылау жəне үйлестіру; бөлімнің құзыреті шегінде камералдық бақылау нəтижелеріне талдау жасау; бөлімнің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша АКБ-ға тəжірибелік жəне əдістемелік көмек көрсету; бөлімнің құзыреті шегінде салық төлеушілердің өтініштерін, уəкілетті мемлекеттік органдардың сұрау салуларын уақтылы жəне сапалы қарауды қамтамасыз ету; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 17. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті мемлекеттік қызмет көрсетулер басқармасы есеп жəне дербес шоттар жүргізу бөлімінің бас маманы (СО-5 санаты, 1 бірлік, уақытша негізгі қызметкердің бала күтімі демалысының кезеңіне). Функционалды міндеттері: сыртқы экономикалық қызметке қатысушылардың кедендік төлемдер, салықтар жəне өсімпұлдарды төлеу бойынша дербес есепшоттарын дұрыс жүргізуге бақылау жасау; ақшаны уақытша орналастыру шоттарына жəне кедендік төлемдер, салықтар жəне өсімпұлдар төлеуді қамтамасыз ететін өзге де шараларға есеп жəне бақылау жасау; сыртқы экономикалық қызметке қатысушылардың дербес есепшоттары бойынша салыстырма тексеру жүргізу; кеден органдарымен фискалдық міндеттерді атқаруға қатысты талдау жəне басқа ақпараттарды дайындау; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 18. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті мемлекеттік қызмет көрсетулер басқармасы есеп жəне дербес шоттар жүргізу бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сыртқы экономикалық қызметке қатысушылардың кедендік төлемдер, салықтар жəне өсімпұлдарды төлеу бойынша дербес есепшоттарын дұрыс жүргізуге бақылау жасау; ақшаны уақытша орналастыру шоттарына жəне кедендік төлемдер, салықтар жəне өсімпұлдар төлеуді қамтамасыз ететін өзге де шараларға есеп жəне бақылау жасау; сыртқы экономикалық қызметке қатысушылардың дербес есепшоттары бойынша салыстырма тексеру жүргізу; кеден органдарымен фискалдық міндеттерді атқаруға қатысты талдау жəне басқа ақпараттарды дайындау; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 19. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаментінің жанама салықтарды əкімшілендіру басқармасы ҚҚС əкімшілендіру жəне аудит бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық төлеушілермен ҚҚС бойынша салық міндеттемелерінің уақтылы орындалуын жəне дұрыс есептелуін қамтамасыз ету; ҚҚС-ның бюджетке толық жəне уақтылы түсуін қамтамасыз ету; ҚҚС-ты əкімшілендіру əдістерін жетілдіру; салық төлеушілердің дербес шоттары бойынша артық төлемдер жағдайын қарап отыру, ҚҚС-тың дебиттік сальдосының төмендеуі бойынша жұмыстарды жүргізу; ҚҚС аудиті бөліміне тақырыптық тексеру жүргізуге салық төлеушілердің тізімін жолдау; салық төлеушілердің орналасқан жері бойынша салықтық тексеру жүргізу; 2-С есебін қалыптастыру; қызметті бағалау көрсеткіштерінің өлшемдерін дайындау; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 20. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті борыштармен жұмыс басқармасы мəжбүрлеп өндіріп алу бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бюджетке төленетін салықтар мен өзге де міндетті төлемдердің, жинақтау зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнетақы жарналарының жəне əлеуметтік аударымдардың уақтылы жəне толық келіп түсуін қамтамасыз ету бойынша жұмыстарды жүзеге асыру; салық жəне кеден заңнамаларын бұзған адамдарды əкімшілік жауапкершілікке тарту бойынша шаралар қабылдауға бақылауды жүзеге асыру; бюджетке төленетін салықтар мен өзге де міндетті төлемдер, жинақтаушы зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнетақы жарналары жəне əлеуметтік аударымдар бойынша берешектерді мəжбүрлеп өндіріп алу шараларын қабылдауды қамтамасыз ету; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 21. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті түсіндіру жұмыс басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарма құзырына кіретін салық жəне кеден заңнамаларын түсіндіру; ҚР ҚМ, ҚР ҚМ МКК жəне департамент басшылығынан орындауға келіп түскен белгіленген есептері мен тапсырмаларының белгіленген тəртіпте жəне мерзімде сапалы орындалуын қамтамасыз ету; облыс бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу; салық төлеушілердің (салық агенттерінің) құқығын сақтау жəне мемлекеттің мүддесін қорғау; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 22. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті кедендік ресімдеу басқармасының бас маманы (С-О-5 санаты, 2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі демалысының кезеңіне). Функционалды міндеттері: ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүзеге асыру, кедендік ресімдерді пайдалану сұрақтары бойынша жеке жəне заңды тұлғаларға кеңес беру; өз құзыреті шегінде Қазақстан Республикасы кедендік шекарасы арқылы тасымалданатын тауарлар мен көлік құралдарына кедендік бақылау жəне кедендік декларациялау сұрақтары бойынша мемлекеттік органдармен қарым-қатынас жасау,

тауарларды кедендік тазарту мен шығаруды жүзеге асыру; жеке тұлғалардың жеке пайдалануға арналған тауарлар мен көлік құралдарын Кеден одағының кедендік шекарасы арқылы өткізу тəртібін ұйымдастыру; халықаралық тасымалдау көлік құралдарын өткізу тəртібін ұйымдастыру; кеден ісі саласында құқық бұзушылық белгілерін анықтауда дер кезінде тиісті шаралар қабылдау; есептілік ақпараттарын жинақтау, қорыту жəне жоғары тұрған кеден органына ұсыну; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 23. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті тауар номенклатурасы жəне кедендік құн басқармасының бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: тарифтік реттеу, кедендік құн жəне шығарылатын елді анықтау сұрақтарын реттейтін кедендік заңнаманың жəне өзге де нормативтік-құқықтық актілердің сақталуына бақылау жасау; шығарылатын елді анықтау, тауарларды сыныптау, сыныптау шешімдерін қабылдау бойынша алдын ала шешім шығару; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 24. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті кедендік бақылау басқармасының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: кедендік бақылауға алын ған автомобильдік көлікпен əкелінген жүктерді тасымалдаушылардың, жөнелтушілердің жəне қабылдап алушылардың тауарларды жеткізудің кедендік ережелерін сақтауын қамтамасыз ету; шетел тауарларын уақытша сақтауға орналастыру кезінде құжаттардың есебін жүргізу жəне тіркеу; кедендік тразит мерзімдерін, межелі орында кедендік транзит кедендік ресімінің аяқталуын бақылауды жүзеге асыру; межелі кеден органына жеткізілмеген тауарларға іздеу салуды жүзеге асыру; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 25. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті кедендік бақылау басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: кедендік бақылауға алынған автомобильдік көлікпен əкелінген жүктерді тасымалдаушылардың, жөнелтушілердің жəне қабылдап алушылардың тауарларды жеткізудің кедендік ережелерін сақтауын қамтамасыз ету; шетел тауарларын уақытша сақтауға орналастыру кезінде құжаттардың есебін жүргізу жəне тіркеу; кедендік тразит мерзімдерін, межелі орында кедендік транзит кедендік ресімінің аяқталуын бақылауды жүзеге асыру; межелі кеден органына жеткізілмеген тауарларға іздеу салуды жүзеге асыру; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 26. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті өткізу пункттерінің өңірлік басқармасы автоматтандырылған жəне бағдарламалық-техникалық құралдар бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: кедендік-транзиттік жүйенің көрсеткіштер базасы арқылы өткізу пункттерінде кедендік бақылаудың автоматтандырылған жүйесі интеграциясын мониторингтеу; кеден бекеттерінен келіп түсетін талдамалық жəне есептілік ақпараттарды жинақтау жəне қортындылау; кедентранзит жүйесімен жұмыс кезінде штаттан тыс жағдайлардың туындауына жедел əрекет ету; қызметтік құжаттаманың дұрыс жүргізілуін жəне сақталуын қамтамасыз ету; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 27. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті «Əуежай-Ақтау» кеден бекетінің жетекші маманы (С-О-6 санаты, 3 бірлік, оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: тауарлар мен көлік құралдарын кедендік ресімдеуді жəне кедендік бақылауды жүзеге асыру; кеден органының бағдарламалық қамтамасыз етуін қолданып кеден бекетінің жəне арнайы статистикасының электронды базасын қалыптастыру; кеден бекетінің жедел-кезекшілік ауысымында қызмет ету; халықаралық авиарейстердің кедендік бақылау жəне кедендік ресімдеуді жүзеге асыру; кеден ісі саласында қылмыстарды, құқық бұзушылықтарды анықтау жəне жолын кесу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 28. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті «Ақтау-кедендік ресімдеу орталығы» кеден бекетінің бас маманы (С-О-5 санаты, 1 бірлік уақытша, не гізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: тауарлар мен көлік құралдарын кедендік ресімдеуді жəне кедендік бақылауды жүзеге асыру; кеден органының бағдарламалық қамтамасыз етуін қолданып кеден бекетінің жəне арнайы статистикасының электронды базасын қалыптастыру; кеден ісі саласында қылмыстарды, құқық бұзушылықтарды анықтау жəне жолын кесу; тауарлар мен көлік құралдарын кедендік еріп жүруді жүзеге асыру, кедендік еріп жүруге төленетін алымдардың дұрыстығын тексеру; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 29. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті «Ақтау-кедендік ресімдеу орталығы» кеден бекетінің жетекші маманы (С-О-6 санаты, 3 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: тауарлар мен көлік құралдарын кедендік ресімдеуді жəне кедендік бақылауды жүзеге асыру; кеден органының бағдарламалық қамтамасыз етуін қолданып кеден бекетінің жəне арнайы статистикасының электронды базасын қалыптастыру; кеден ісі саласында қылмыстарды, құқық бұзушылықтарды анықтау жəне жолын кесу; тауарлар мен көлік құралдарын кедендік еріп жүруді жүзеге асыру, кедендік еріп жүруге төленетін алымдардың дұрыстығын тексеру; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 30. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті «Морпорт» кеден бекетінің жетекші маманы (С-О-6 санаты, 3 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: тауарлар мен көлік құралдарын кедендік ресімдеуді жəне кедендік бақылауды жүзеге асыру; кеден органының бағдарламалық қамтамасыз етуін қолданып кеден бекетінің жəне арнайы статистикасының электронды базасын қалыптастыру; теңіз кемелерінің келуін жəне кетуін ресімдеуді жүзеге асыру; кеден ісі саласында қылмыстарды, құқық бұзушылықтарды анықтау жəне жолын кесу; транзит ресімі бойынша тасымалданатын тауарлар мен көлік

құралдарын ресімдеу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс жасай білу. 31. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті «Темір-Баба» кеден бекетінің санитарлықкарантиндік бақылау жөніндегі жетекші маманы, С-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: санитарлық-эпидемиологиялық бақылауды жүзеге асыру; көлік құралдарында жұқпалы жəне (немесе) паразиттік аурулар белгілері бар тұлғаларды анықтау; жұқпалы жəне (немесе) паразиттік аурулармен ауырған тұлғалар анықталған кезде санитарлық эпидемияға қарсы барлық қажетті шаралар қабылдау, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық кадағалау комитетінің аумақтық бөлімшелерін шұғыл түрде хабардар ету; бақылауға алынған тауарлар мен көлік құралдарына, контейнерлерге, сонымен бірге жұқпалы аурулар таратушылардың (жəндіктер, тірі жəне өлі кеміргіштер жəне олардың болған іздері) болуына қатысты санитарлықкарантиндік бақылау жүргізу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 32. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті «Қара-Шекпен» кеден бекетінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тауарлар мен көлік құралдарын кедендік ресімдеуді жəне кедендік бақылауды жүзеге асыру; кеден органының бағдарламалық қамтамасыз етуін қолданып кеден бекетінің жəне арнайы статистикасының электронды базасын қалыптастыру; кеден бекетінің жедел-кезекшілік ауысымында қызмет ету; кеден ісі саласында қылмыстарды, құқық бұзушылықтарды анықтау жəне жолын кесу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 33. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті «Қара-Шекпен» кеден бекетінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тауарлар мен көлік құралдарын кедендік ресімдеуді жəне кедендік бақылауды жүзеге асыру; кеден органының бағдарламалық қамтамасыз етуін қолданып кеден бекетінің жəне арнайы статистикасының электронды базасын қалыптастыру; кеден бекетінің жедел-кезекшілік ауысымында қызмет ету; кеден ісі саласында қылмыстарды, құқық бұзушылықтарды анықтау жəне жолын кесу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 34. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті «Бейнеу» кеден бекетінің бас маманы (С-О5 санаты, 2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: өз құзыреті шегінде кеден ісі сұрақтары бойынша сыртқы-экономикалық қызметке қатысушыларға қеңес береді; инспекциялық-қарау кешенін қолданып теміржол құрамына тексеру жүргізу; транзиттік пойыздарды, транзиттік декларацияларды жəне экспорттық декларацияларды ресімдеу; кеден бекетінің қорытындысы бойынша есептер, жиынтық-талдамалы анықтамалар, ақпараттар дайындау; кеден ісі саласында қылмыстарды, құқық бұзушылықтарды анықтау жəне жолын кесу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 35. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті «Тəжен» кеден бекетінің санитарлық-карантиндік бақылау жөніндегі жетекші маманы, С-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: санитарлық-эпидемиологиялық бақылауды жүзеге асыру; көлік құралдарында жұқпалы жəне (немесе) паразиттік аурулар белгілері бар тұлғаларды анықтау; жұқпалы жəне (немесе) паразиттік аурулармен ауырған тұлғалар анықталған кезде санитарлық эпидемияға қарсы барлық қажетті шаралар қабылдау, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық кадағалау комитетінің аумақтық бөлімшелерін шұғыл түрде хабардар ету; бақылауға алынған тауарлар мен көлік құралдарына, контейнерлерге, сонымен бірге жұқпалы аурулар таратушылардың (жəндіктер, тірі жəне өлі кеміргіштер жəне олардың болған іздері) болуына қатысты санитарлықкарантиндік бақылау жүргізу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 36. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті «Болашақ» кеден бекетінің бас маманы, С-О5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тауарлар мен көлік құралдарын кедендік ресімдеуді жəне кедендік бақылауды жүзеге асыру; кеден органының бағдарламалық қамтамасыз етуін қолданып кеден бекетінің жəне арнайы статистикасының электронды базасын қалыптастыру; кеден бекетінің жедел-кезекшілік ауысымында қызмет ету; кеден ісі саласында қылмыстарды, құқық бұзушылықтарды анықтау жəне жолын кесу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 37. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті «Болашақ» кеден бекетінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: тауарлар мен көлік құралдарын кедендік ресімдеуді жəне кедендік бақылауды жүзеге асыру; кеден органының бағдарламалық қамтамасыз етуін қолданып кеден бекетінің жəне арнайы статистикасының электронды базасын қалыптастыру; кеден бекетінің жедел-кезекшілік ауысымында қызмет ету; кеден ісі саласында қылмыстарды, құқық бұзушылықтарды анықтау жəне жолын кесу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 38. Ақтау қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы камералдық бақылау бөлімінің жетекші маманы (С-R-5 санаты, 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде). Функционалды міндеттері: ҚР ҚМ СК 12.06.2009 ж. № 203 бұйрығына сəйкес автоматты тəртіпте ҚҚС жəне корпоративтік табыс салығына (жетекшілік жасайтын БСК) камералдық бақылау жүргізу, лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 39. Ақтау қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы салық төлеушілермен жұмыс бөлімінің жетекші маманы (С-R-5 санаты, 1 бірлік уақытша, негізгі

(Жалғасы 13-бетте).


(Жалғасы. Басы 11-12-беттерде). қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде). Функционалды міндеттері: 10.12.2008 ж. № 100-IV, 10.12.2008 ж. № 99 - IV «Салық жəне бюджетке төленетін басқада міндетті төлемдер туралы» ҚР кодексіне сəйкес салықтық міндеттемелердің орындалуына салықтық бақылау жасау, лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 40. Ақтау қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы өндірістік емес төлемдерді əкімшілендіру бөлімінің бас маманы (С-R-4санаты, 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде). Функционалды міндеттері: жеке тұлғалардың алымдары жəне басқа да салықтық төлемдері бойынша күтілетін түсімдері туралы мəлімет жасау; уəкілетті органдармен берілген мəліметтерін зерттеу негізінде жеке тұлғалардың салықтық міндеттерінің орындалуына бақылау жүргізу; ҚР Салық кодексінде қарастырылған жағдайларда орындалуы бойынша салық төлеушілерге хабарлама тапсыру; салық төлеушілерді «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР кодексіне сəйкес əкімшілік жауапкершілікке тарту; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 41. Ақтау қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы тіркелмеген салық төлеушілерді анықтау жəне мобилді топ бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тіркелмеген салық төлеушілерді анықтау, тақырыптық салықтық тексерулер, хронометраждық бақылау жүргізу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 42. Ақтау қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы салық төлеушілерді тіркеу орталығы бөлімінің жетекші маманы (С-R-5 санаты, 2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: 20.07.2009 ж. ҚР ҚМ СК төрағасы № 276 бұйрығымен бекітілген салық органының ақпараттарын қабылдау жəне өңдеу. Орталық жұмыстары ережесіне сəйкес кіріс құжаттарына уақтылы жəне сапалы өңдеу жүргізу, лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 43. Ақтау қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы құжаттарды қабылдау жəне беру орталығы бөлімінің бас маманы (С-R-4 санаты, 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: 20.07.2009 ж. ҚР ҚМ СК төрағасы № 276 бұйрығымен бекітілген салық органының ақпараттарын қабылдау жəне өңдеу. Орталық жұмыстары ережесіне сəйкес кіріс құжаттарына уақтылы жəне сапалы өңдеу жүргізу, лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 44. Ақтау қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы құжаттарды қабылдау жəне беру орталығы бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: 20.07.2009 ж. ҚР ҚМ СК төрағасы № 276 бұйрығымен бекітілген салық органының ақпараттарын қабылдау жəне өңдеу. Орталық жұмыстары ережесіне сəйкес кіріс құжаттарына уақтылы жəне сапалы өңдеу жүргізу, лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 45. Ақтау қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы есептілікті қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің бас маманы (С-R-4 санаты, 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде). Функционалды міндеттері: 20.07.2009 ж. ҚР ҚМ СК төрағасының № 276 бұйрығымен бекітілген салық органының ақпараттарын қабылдау жəне өңдеу. Орталық жұмыстары ережесіне сəйкес кіріс құжаттарына уақтылы жəне сапалы өңдеу жүргізу; 09.11.2009 ж. ҚР ҚМ СК төрағасы № 423 бұйрығымен бекітілген «БСАЖ», «СЕӨЖ», «Акциз», «ЖКАЖ», «СЕЭН», «ҚҚС» ақпараттық жүйеге ақпараттарды енгізу жəне өңдеу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 46. Ақтау қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы есептілікті қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің жетекші маманы (С-R-5 санаты, 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде). Функционалды міндеттері: 20.07.2009 ж. ҚР ҚМ СК төрағасының № 276 бұйрығымен бекітілген салық органының ақпараттарын қабылдау жəне өңдеу. Орталық жұмыстары ережесіне сəйкес кіріс құжаттарын уақтылы жəне сапалы өңдеу жүргізу, 09.11.2009 ж. ҚР ҚМ СК төрағасы № 423 бұйрығымен бекітілген «БСАЖ», «СЕӨЖ», «Акциз», «ЖКАЖ», «СЕЭН», «ҚҚС» ақпараттық жүйеге ақпараттарды енгізу жəне өңдеу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 47. Ақтау қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы төлемдерді қабылдау жəне өңдеу, есептеу жəне жеке шоттардың есебін жүргізу орталығы бөлімінің жетекші маманы, С- R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: 29.12.2008 ж. ҚР ҚМ СК төрағасының № 622 бұйрығымен бекітілген жеке шоттарды жүргізу ережесін орындау; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 48. Ақтау қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы мəжбүрлеп өндіру жəне дəрменсіз борышкерлермен жұмыс бөлімінің жетекші маманы, С- R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салықтар жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер, зейнетақы жинақтау қорларына міндетті зейнетақы жарналары, əлеуметтік аударымдарды толық жəне уақтылы түсуін қамтамасыз ету, банкроттық тəртіппен дəрменсіз мекемелерге оңалту шараларын жүргізу, төлеуге қабілетсіз салық төлеушілерге қаржы-шаруашылық қызметіне талдау жасау, «Банкрот туралы» Заңмен (қайта ұйымдастыру, тарату тəртіптері, т.б.) қарастырылған ықпал жасау шараларын қолдану; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі;

13

www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 49. Бейнеу ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің бас маманы (С-R-4 санаты, 2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде). Функционалды міндеттері: салық төлеушілерді тіркеуді жүзеге асыру; БСАЖ, СЕӨЖ ақпараттық жүйелеріне ақпараттарды қабылдау жəне енгізу; ҚҚС, мүлік салығын, жер салығын жəне заңды тұлғалардың автокөлік құралдары салығын əкімшілендіру; салық салу жəне электронды нұсқада салық есептілігі нысанын толтыру мəселелері бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 50. Бейнеу ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы салық төлеушілермен жұмыс жəне мəжбүрлеп өндіру бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бюджетке төленетін салықтар мен өзге де міндетті төлемдердің, жинақтау зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнетақы жарналарының жəне əлеуметтік аударымдардың уақтылы жəне толық келіп түсуін қамтамасыз ету бойынша жұмыстарды жүзеге асыру; камералдық бақылауды жүзеге асыру; салық заңнамаларын бұзған адамдарды əкімшілік жауапкершілікке тарту бойынша шаралар қабылдауға бақылауды жүзеге асыру; бюджетке төленетін салықтар мен өзге де міндетті төлемдер, жинақтау зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнетақы жарналары жəне əлеуметтік аударымдар бойынша берешектерді мəжбүрлеп өндіріп алу шараларын қабылдауды қамтамасыз ету; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 51. Маңғыстау ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің бас маманы (С-R-4 санаты, 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде). Функционалды міндеттері: салық төлеушілерді тіркеуді жүзеге асыру; БСАЖ, СЕӨЖ ақпараттық жүйелеріне ақпараттарды қабылдау жəне енгізу; ҚҚС, мүлік салығын, жер салығын жəне заңды тұлғалардың автокөлік құралдары салығын əкімшілендіру; салық салу жəне электронды нұсқада салық есептілігі нысанын толтыру мəселелері бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 52. Түпқараған ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық төлеушілерді тіркеуді жүзеге асыру; БСАЖ, СЕӨЖ ақпараттық жүйелеріне ақпараттарды қабылдау жəне енгізу; ҚҚС, мүлік салығын, жер салығын жəне заңды тұлғалардың автокөлік құралдары салығын əкімшілендіру; салық салу жəне электронды нұсқада салық есептілігі нысанын толтыру мəселелері бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 53. Түпқараған ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы салық төлеушілермен жұмыс жəне мəжбүрлеп өндіру бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бюджетке төленетін салықтар мен өзге де міндетті төлемдердің, жинақтау зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнетақы жарналарының жəне əлеуметтік аударымдардың уақтылы жəне толық келіп түсуін қамтамасыз ету бойынша жұмыстарды жүзеге асыру; камералдық бақылауды жүзеге асыру; салық заңнамаларын бұзған адамдарды əкімшілік жауапкершілікке тарту бойынша шаралар қабылдауға бақылауды жүзеге асыру; бюджетке төленетін салықтар мен өзге де міндетті төлемдер, жинақтау зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнетақы жарналары жəне əлеуметтік аударымдар бойынша берешектерді мəжбүрлеп өндіріп алу шараларын қабылдауды қамтамасыз ету; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 54. Түпқараған ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы салық төлеушілермен жұмыс жəне мəжбүрлеп өндіру бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: бюджетке төленетін салықтар мен өзге де міндетті төлемдердің, жинақтау зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнетақы жарналарының жəне əлеуметтік аударымдардың уақтылы жəне толық келіп түсуін қамтамасыз ету бойынша жұмыстарды жүзеге асыру; камералдық бақылауды жүзеге асыру; салық заңнамаларын бұзған адамдарды əкімшілік жауапкершілікке тарту бойынша шаралар қабылдауға бақылауды жүзеге асыру; бюджетке төленетін салықтар мен өзге де міндетті төлемдер, жинақтау зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнетақы жарналары жəне əлеуметтік аударымдар бойынша берешектерді мəжбүрлеп өндіріп алу шараларын қабылдауды қамтамасыз ету; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 55. Қарақия ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы салық төлеушілермен жұмыс жəне мəжбүрлеп өндіру бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бюджетке төленетін салықтар мен өзге де міндетті төлемдердің, жинақтау зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнетақы жарналарының жəне əлеуметтік аударымдардың уақтылы жəне толық келіп түсуін қамтамасыз ету бойынша жұмыстарды жүзеге асыру; камералдық бақылауды жүзеге асыру; салық заңнамаларын бұзған адамдарды əкімшілік жауапкершілікке тарту бойынша шаралар қабылдауға бақылауды жүзеге асыру; бюджетке төленетін салықтар мен өзге де міндетті төлемдер, жинақтау зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнетақы жарналары жəне əлеуметтік аударымдар бойынша берешектерді мəжбүрлеп өндіріп алу шараларын қабылдауды қамтамасыз ету; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 56. Мұнайлы ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы салық төлеушілермен жұмыс жəне мəжбүрлеп өндіру бөлімінің бас маманы (С-R-4 санаты, 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде). Функционалды міндеттері: бюджетке төленетін салықтар мен өзге де міндетті төлемдердің, жинақтау зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнетақы жарналарының жəне əлеуметтік аударымдардың уақтылы жəне толық келіп түсуін қамтамасыз ету бойынша жұмыстарды жүзеге асыру; камералдық бақылауды жүзеге асыру; салық заңнамаларын бұзған адамдарды əкімшілік жауапкершілікке тарту бойынша шаралар қабылдауға бақылауды жүзеге асыру; бюджетке төленетін салықтар мен өзге де міндетті төлемдер, жинақтау зейнетақы қорына төленетін міндетті зейнетақы жарналары жəне əлеуметтік аударымдар бойынша берешектерді

мəжбүрлеп өндіріп алу шараларын қабылдауды қамтамасыз ету; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс істей білу. 57. «Ақтау теңіз порты» бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы салықтарды əкімшілендіру бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық төлеушілердің салықтық өтініштерін қабылдау жəне өңдеу; салық есептері нысандарын ақпараттар жүйесіне енгізу регламентін қатаң сақтау; салық есептерін бекітілген уақытта ішінде белгілі талаптарға сəйкес, уақтылы жəне сапалы енгізілуін жүзеге асыру; заңды тұлғаларды тіркеу жəне есептен алу; бюджетке төленетін басқа да төлемдердің жəне есептелген салық сомасын дұрыстығы туралы сұрақ бойынша салық есептіліктері формаларының камералдық бақылауын жүзеге асыру; камералдық бақылау нəтижесінде, анықталған заң бұзушылықтарды жою туралы хабарламаларды салық төлеушілерге жолдау; салық төлеушілер бойынша салық жəне бюджетке төленетін басқа да төлемдердің түсім динамикасына бақылау жəне талдау жүргізу жəне қосымша резервтер анықтау үшін қажетті жұмыстар жүргізу; лауазымдық нұсқаулық бойынша өзге де қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат беріледі; Қазақстан Республикасының заңнамаларын жəне нормативтікқұқықтық актілерін, салық жəне кеден заңнамаларын білу, қазіргі заманғы компьютерлік бағдарламалармен жұмыс жасай білу. ХІІІ. Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитеті «Ақмола облысының төтенше жағдайлар департаменті» ММ, индексі 020000, Көкшетау қаласы, Əуелбеков көшесі, 87-үй, электронды мекенжайы: ok_dchs_ akm@emer.kz, анықтама телефоны: 8 (7162) 55-14-71, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Төтенше жағдайлардың алдын алу бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жылу беру маусымына уақтылы жəне сапалы дайындалу бойынша облыстың тіршілікті қамтамасыз ету объектілеріне бақылауды жүзеге асыру; қалалар мен аудандардан облыстың тұрғын үй-коммуналдық саладағы, денсаулық сақтау жəне білім объектілерінің қысқы кезеңге дайындығы туралы ақпарат жинау жəне талдау; қысқы кезеңде облыстың тіршілікті қамтамасыз ету объектілерінде төтенше жағдайлар туындауының алдын алу мəселелері бойынша құжаттарды, шешімдерді, өкімдер мен қаулыларды дайындау жəне іске асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық немесе білім саласында. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті «Азаматтық қорғаныс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын бiлу, басқа да міндетті білімінің болуы. 2. Қаржымен қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы, С-О5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: нұсқаулыққа сəйкес бухгалтерлік есепке алудың мемориалдық-ордерлік нысаны бойынша шығыстар сметасын орындауды есепке алуды жүзеге асыру; бюджеттік міндеттеріне сəйкес сметалармен көзделген бюджеттік жіктеуіштің кодтары бойынша (бағдарламалар, кіші бағдарламалар, ерекшеліктер) шығыстар жүргізу; құжаттардың уақтылы жəне дұрыс құрылуына жəне жасалатын операциялардың заңдылығына алдын ала бақылауды жүзеге асыру; ақшалай қаражатты, есептеулерді жəне материалдық құндылықтарды түгендеу жүргізуге қатысу, түгендеу нəтижелерін уақтылы жəне дұрыс анықтау жəне оларды есепте көрсету; бюджеттік бағдарламалар бойынша негіздері жəне оларға үш жылға арналған есептеулері бар бюджеттік өтінімдер əзірлеу; бюджеттік бағдарламаларды қаржыландыру жоспарына өзгерістер енгізуге өтінімдер жасау; құрама жəне жеке қаржыландыру жоспарларын жасау; бюджетті орындау жəне бюджеттік жоспарлау бойынша орталық уəкілетті органдар белгілеген қаржылық есептілікті жасау; штаттық кестелер əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім; экономика жəне бизнес саласында. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті «Азаматтық қорғаныс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын бiлу, басқа да міндетті білімінің болуы. 3. Мемлекеттік тіл жəне ақпарат тобының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қызметтік құжаттарды жəне келіп түскен хат-хабарды орыс тілінен қазақ тіліне жəне қазақ тілінен орыс тіліне аудару жəне редакциялау жұмыстарын жүзеге асыру. «Қазақстан Республикасындағы тілдер туралы» Заңының жəне тілдерді қолдану жəне дамыту бағдарламаларының орындалуын ұйымдастыру жəне бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар немесе құқық немесе экономика жəне бизнес немесе білім саласында; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі; осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті «Азаматтық қорғаныс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын бiлу, басқа да міндетті білімінің болуы. 4. Құжаттамалық қамтамасыз ету тобының бас маманы (С-О-5 санаты, 1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезеңіне). Функционалды міндеттері: департаментте істер номенклатурасын құру; мұрағат жағдайын бақылау; департаментте іс жүргізу; Қазақстан Республикасының мемлекеттік ұйымдарында құжаттандыру жəне құжаттаманы басқару қағидалары талаптарының орындалуын қамтамасыз ету; департаментте істер номенклатурасын жасау; бақылаудағы құжаттардың жəне жоғары тұрған органдар мен тапсырмаларының орындалу мерзімдерін бақылауды жүзеге асыру; құрылымдық бөлімшелерде іс жүргізу бойынша мамандарға əдістемелік көмек көрсету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар немесе құқық немесе экономика жəне бизнес немесе білім саласында. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті «Азаматтық қорғаныс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын бiлуі басқа да міндетті білімінің болуы. 5. Тылдық қамтамасыз ету тобының бас маманы (СО-5 санаты, 1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезеңіне). Функционалды міндеттері: мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу ресімдерін орындау; ТЖ департаменті мен оның бөлімшелерінің жұмысын уақтылы материалдықтехникалық қамтамасыз ету; ғимараттарды, құрылыстарды, инженерлік желілер мен жабдықты техникалық пайдалануды, оларды жарамды жағдайда ұстауды қамтамасыз ету; департамент пен құрылымдық бөлімшелердің ғимараттарын, құрылыстарын, жабдығын күрделі жəне ағымдағы жөндеуді ұйымдастыру; департамент пен оның бөлімшелерінің бөлімдерін жəне басқармаларын кеңсе құралдарымен, құралжабдықтармен жəне басқа да мүлікпен қамтамасыз ету; департамент пен оның бөлімшелерінің автомобиль техникасын пайдалану мен сақтауды, заттай мүлікті, жанар-жағармай материалдарды қолдану мен күтуді ұйымдастыру; техника мен техникалық құралдарды жөндеуді қамтамасыз ету, жарамсыз материалдық-техникалық құралдарды есептен шығару құжаттамасын жасау; аумақты жайластыру, үй-жайларды тиісті деңгейде тəртіпте жəне таза ұстау жұмысын ұйымдастыру; қол сұқпайтын қордағы материалдық құралдарды есепке алу жəне оларды сақтауды қамтамасыз ету; материалдық құралдарды есепке алу, мемлекеттік сатып алу тендері бойынша материалдар дайындау; қол сұқпайтын қордағы материалдық құралдарды есепке алу жəне оларды сақтауды қамтамасыз ету; департамент пен оның бөлімшелерінің заттай мүлкін, жанар-жағармай материалдарын қолдануды жəне ұсталуын бақылау; жарамсыз материалдық-техникалық құралдарды есептен шығару құжаттамасын жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар немесе экономика жəне бизнес саласында. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті «Азаматтық қорғаныс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын,

«Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын бiлу, басқа да міндетті білімінің болуы. 6. Тылдық қамтамасыз ету тобының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу ресімдерін орындау; ТЖ департаменті мен оның бөлімшелерінің жұмысын уақтылы материалдықтехникалық қамтамасыз ету; ғимараттарды, құрылыстарды, инженерлік желілер мен жабдықты техникалық пайдалануды, оларды жарамды жағдайда ұстауды қамтамасыз ету; департамент пен құрылымдық бөлімшелердің ғимараттарын, құрылыстарын, жабдығын күрделі жəне ағымдағы жөндеуді ұйымдастыру; департамент пен оның бөлімшелерінің бөлімдерін жəне басқармаларын кеңсе құралдарымен, құралжабдықтармен жəне басқа да мүлікпен қамтамасыз ету; департамент пен оның бөлімшелерінің автомобиль техникасын пайдалану мен сақтауды, заттай мүлікті, жанар-жағармай материалдарды қолдану мен күтуді ұйымдастыру; техника мен техникалық құралдарды жөндеуді қамтамасыз ету, жарамсыз материалдық-техникалық құралдарды есептен шығару құжаттамасын жасау; аумақты жайластыру, үй-жайларды тиісті деңгейде тəртіпте жəне таза ұстау жұмысын ұйымдастыру; қол сұқпайтын қордағы материалдық құралдарды есепке алу жəне оларды сақтауды қамтамасыз ету; материалдық құралдарды есепке алу, мемлекеттік сатып алу тендері бойынша материалдар дайындау; қол сұқпайтын қордағы материалдық құралдарды есепке алу жəне оларды сақтауды қамтамасыз ету. Департамент пен оның бөлімшелерінің заттай мүлкін, жанар-жағармай материалдарын қолдануды жəне ұсталуын бақылау; жарамсыз материалдық-техникалық құралдарды есептен шығару құжаттамасын жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар немесе экономика жəне бизнес саласында. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті «Азаматтық қорғаныс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын бiлу, басқа да міндетті білімінің болуы. XIV. Шығыс Қазақстан облысы ішкі істер департаменті, 070002, Өскемен қ., Ворошилов көшесі, 1-үй, анықтама телефоны: 23-42-14, электронды мекенжай: dvdvko@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. ІІД құжаттамалық қамтамасыз ету басқармасының жетекші маманы (уақытша, негізгі жұмысшының бала күтуі бойынша демалысы кезеңіне, C-О-6 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: құпия жəне құпия емес іс қағаздарын жүргізу, құпия құжаттарды қарастыру барысында құпиялық режімін қамтамасыз ету, құжаттың құпиялық деңгейінің өзгеруі мен анықталуына дұрыс бақылау жүргізу. Құпия іс жүргізу жəне құпия емес қызметтік хат алмасу барысында ақпараттардың жариялануын болдырмау үшін шаралар қабылдау. Кіріс жəне шығыс хат-хабарларды жəне басқа құжаттарды тіркейді. Құпия құжаттардың орындаушыда болуына жарты жылда бір рет салыстырып-тексеруді жүзеге асырады. ІІД, ІІМ құпия жəне құпия емес өкімдерін, нұсқауларын, нормативтік актілерін есепке алуды жəне сақтауды жүзеге асырады. Прокуратура органдарының ұсынымдарының, депутаттық сұраулардың уақытында орындалуына, сонымен қатар жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерінің орындалуына бақылауды, жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштерді арнайы журнал бойынша есепке алуды жүзеге асырады. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштерді қарастырады жəне құжат айналымы бойынша есептерді жəне орындалған жұмыс туралы басқа есептерді əзірлейді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім, компьютерде жұмыс істей алу. 2. ІІД қаржымен қамтамасыз ету басқармасы бухгалтерлік есепке алу жəне есеп беру бөлімі есептеу тобының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ІІО қызметкерлерінің еңбекақысын есептеуді, бюджетке, ЖЗҚ, МЗТО-ға төленетін міндетті аударымдарды жүргізеді. Қазынашылық департаменті арқылы ақшалай қаражатты аудару үшін құжаттарды (төлем шоты, жалақы бойынша тізімдер), электронды тасымалдағыштарды ресімдейді. № 1 əзірлемелік кестесін (штат қызметкерлерін ақшалай ұстау бойынша есеп айырысу жиынтығын) жасайды. Сеніп тапсырылған учаске бойынша 180, 185, 187, 193, 198, 159 теңгерімдік шоттарының талдамалық есебін жүргізеді. Қызметкерлердің карт-шоттарына ақшалай төлемдерді, ЖЗҚға зейнетақы жарналарын, МЗТО-ға əлеуметтік аударымдарды аудару кезіндегі қағаз жəне электронды тасымалдағыштардағы деректердің жеке шоттарымен сəйкестігіне жеке жауап береді. 180, 185, 187, 193, 198, 159 теңгерімдік шоттары бойынша кредиторлық жəне дебиторлық берешектің болуына жол бермеуді қатаң бақылайды. Ай сайын атқару парақтарына сəйкес алименттерді ұстауды жүргізеді. Бас бухгалтердің шешімі бойынша ІІД ҚҚеБ есеп айырысу бөлімшесі қызметкерінің бірі жоқ кезде, қосымша міндеттерді орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары немесе ортадан кейінгі экономикалық, компьютерде жұмыс істей алу. 3. ІІД заң бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. ІІД заң бөлімінің жетекші маманы (уақытша, негізгі жұмысшының бала күтуі бойынша демалысы кезеңіне, C-О-6 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: нормативтік-құқықтық актілер болып табылмайтын заңнамаға сəйкес ІІД құқықтық актілерін дайындауға қатысады (бұдан əрі – ІІД актілері), ІІД актілері жобасының құқықтық сараптамасын жүзеге асыру, ІІД жəне бағынысты ішкі істер органдарының заңды құқықтары мен мүдделерін соттарда жəне басқа да мемлекеттік органдарда заңмен белгіленген тəртіпте қорғау. ІІД құрылымдық бөлімшелерімен бірлесіп бағынысты ішкі істер органдарымен ҚР заңнамаларын түсіндіру, насихаттау жəне заңдарды оқуды ұйымдастыру. ІІД бастығына қол қоюға ұсынылған ІІД актілері жобаларының заңнама талаптарына сəйкестігін тексереді. ІІБ құрылымдық бөлімшелерінде ІІМ-де дайындалған заңнамалық жəне басқа да нормативтік-құқықтық актілер жобаларын қарастырады жəне пысықтауды ұйымдастырады. ІІД басқа құрылымдық бөлімшелері мен бағынысты ішкі істер органдары өкілдерінің ІІД мүдделері мен заңды құқықтарын сот отырыстарында қорғауға, бағынысты ішкі істер органдарына ұсынылған жеке жəне заңды тұлғалардың талаптарын, сондай-ақ құзыреті шегінде құқықтық мəселелер бойынша басқа да мемлекеттік органдарда қатысуын қамтамасыз етеді жəне тікелей қатысады. Талаптарды қарау жəне ұсыну бойынша жұмыс жағдайын талдайды. ІІД құрылымдық бөлімшелерінің сұрау салулары бойынша бағынысты ішкі істер органдарының құқықтық мəселелер жөнінде түсініктеме береді, қолданыстағы заңнамалар бойынша оларға ақпараттық материалдарды тəжірибеде қолдану үшін жолдайды. ІІД құрылымдық бөлімшелерімен бірлесіп ІІД аппаратында құқықтық жұмыстарды жүргізеді, ІІД аппаратында, бағынысты ішкі істер органдарында жүргізілген құқықтық жұмыстар туралы басқа да материалдар мен ақпараттарды қорытындылап, талдайды, бекітілген тəртіп бойынша есептерді ІІМ заң департаментіне жібереді. Құқықтық жұмысты жетілдіру жəне анықталған кемшіліктерді жою бойынша шаралар қабылдау үшін ұсыныстарды жедел кеңестерде қарауға жолдайды. ІІД жəне бағынысты ішкі істер органдарымен жасалатын шарттарды жасауға қатысады. Шаруашылық шарттарды дұрыс жəне уақтылы əзірлеу бойынша шаралар қабылдайды, шарт міндеттемелерін орындауды есепке алуды жүргізеді, шарт бойынша міндеттемелер орындалмаған немесе дұрыс орындалмаған жағдайда экономикалық шаралар қабылдайды. Наразылық жұмыстарын жүзеге асырады, наразылық талаптарды қарау жəне ұсыну бойынша жұмыс жағдайын талдайды. ІІД жəне бағынысты ішкі істер органдары қызметіндегі шаруашылық келіспеушіліктері мен наразылықтарды қарастыруда анықталған кемшіліктерді жою бойынша ұсыныстар əзірлейді, ІІД басшылығына осы ұсыныстарды ұсынады. Ай сайынғы есептердің уақтылы жасалуына жəне ІІМ-ге ұсынылуына жауап береді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік немесе ортадан кейінгі заңгерлік білім, компьютерде жұмыс істей алу. 4. ІІД мемлекеттік тіл жəне ақпарат басқармасы тіл тобының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік тіл мəселесіне қатысты ҚР заңнамасын, ҚР Президентінің Жарлықтарын, Үкімет қаулыларын, бағдарламалық құжаттары мен тұжырымдамаларын, ҚР ІІМ-нің алқасы мен жедел кеңестері шешімдерінің орындалуын қамтамасыз ету. ІІД дербес бөлімдерінің мемлекеттік тілде əзірленген құжаттарына редакциялық сараптама жасау. Ведомстволардың қызмет бабында пайдалану үшін бұйрықтарын, нұсқауларын, шешімдерін, өкімдерін, арнайы əдебиеттерін қабылдау, тіркеу. Басшылық қарағаннан, танысқаннан жəне орындаушы орындағаннан кейін оларды тиісті номенклатуралық істерге қосу. ІІД аппаратында, облыс ІІО-да мемлекеттік тілдің іс жүргізу тілі ретінде қолданылуын қамтамасыз ету. Құжаттамалық жəне тағы басқа да материалдарды мемлекеттік тілге аудару. Өз бағыты бойынша қызмет бабында пайдаланылатын жəне құпия емес номенклатуралық істерді жүргізу. ЭҚАБЖ бойынша кіріс, шығыс құжаттармен жұмыс істеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік, педагогикалық, гуманитарлық немесе ортадан кейінгі заңгерлік, педагогикалық, гуманитарлық білім, компьютерде жұмыс істей алу.

5. Өскемен қ. ПБ қаржымен қамтамасыз ету бөлімінің басшысы, C-R-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қаржы бөліміне жалпы басшылық ету. Бюджеттік қаржының мақсатты қолданылуына, ерекшелік бойынша ақшалай қаражатты аудару құжаттарының дұрыс толтырылуына бақылау жасау. Теңгерімдерді əзірлеу, талдамалық жəне синтетикалық есепке бақылау жүргізу, есептердің уақтылы тапсырылуына бақылау жасау. Кассаның дұрыс жүргізілуіне жəне ақшалай қаражаттың уақытылы жəне мақсатты игерілуіне бақылау жасау. Аванстық есептерді өңдеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім, компьютерде жұмыс істей білу. 6. Өскемен қ. ІІБ қаржымен қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бюджеттік жəне бюджеттен тыс қаражат бойынша қаржыландыру жоспарын орындау бойынша есеп операцияларының, бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың дұрыстылығын, жүргізілген қаржы операцияларының заңдылығы мен құжаттарды дұрыс жəне уақтылы ресімдеуді алдын ала бақылауды жүргізу, ашық несиелерге сəйкес жəне бюджетте бекітілген шығыс жоспары бойынша бағытталған ақша қаражатын дұрыс ұстау, материалдық жəне ақша қаражатының сақталуын қамтамасыз ету. Белгіленген мерзімде ІІД, қазынашылық, қалалық қаржы бөліміне бухгалтерлік есепті ұсыну, мекемелермен есеп айырысулар № 6 м/о Бас кітабын, № 2,9 м/ордерін жүргізу. Алдағы 3 жылға бюджеттік өтінімдер мен оған есептеулер əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім, ортадан кейінгі экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі, компьютерде жұмыс істей білу. 7. Өскемен қ. ІІБ тылды қамтамасыз ету бөлімшесінің жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Зырян ауданы ІІБ тылды қамтамасыз ету тобының жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: төлемдер мен міндеттемелер бойынша мемлекеттік мекеме қаржыландыруының бекітілген жеке жоспары негізінде мемлекеттік сатып алулардың жылдық жоспарын құрады. Мемлекеттік сатып алулардың жылдық жоспарын жасайды. Мемлекеттік сатып алулардың түрлерін анықтайды. Мемлекеттік сатып алулардың жылдық жоспарының өзгергені туралы бұйрық дайындайды. Мемлекеттік сатып алулардың жылдық жоспарына толықтырулар мен өзгертулер енгізеді. Мемлекеттік сатып алулардың веб-порталына тауарлар сатып алу жайында, қызмет көрсету түрлеріне бағалық ұсынымдарына сұрау салу арқылы хабарландырулар береді. Тауарлар сатып алатын немесе қызмет түрлерін көрсететін ықтимал жеткізушілерге бір бағалық дереккөз əдісімен мемлекеттік сатып алуларға қатысу үшін жазбаша шақырулар жібереді. Сұраныс берушінің интернет-ресурсына хаттама мəтінін орналастыра отырып, бір бағалық дереккөз əдісімен мемлекеттік сатып алулар қорытындысы туралы хаттама толтырады. Конкурс əдісі бойынша мемлекеттік сатып алуларды ұйымдастырады жəне өткізеді. Конкурстық құжаттамаларды жасайды. Конкурс əдісімен мемлекеттік сатып алулардың іске асатыны туралы хабарландырулардың мəтінін мемлекеттік сатып алулар веб-порталына шығарады. Конкурс əдісімен мемлекеттік сатып алулардың қорытындысы туралы хаттаманы, конкурсқа қатысу туралы рұхсаттама хаттамасын, конкурсқа қатысу туралы өтінімдерімен конверттерді ашу хаттамасын дайындау. Мемлекеттік сатып алулардың жауапсыз қатысушыларын, мемлекеттік сатып алулар туралы келісімшарттар тізілімін жүргізеді. Ай сайын тауарлардың мемлекеттік сатып алулары туралы, кіші кəсіпкерлік субъектілерінің көрсететін қызмет түрлеріне есеп жасайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, заңгерлік немесе ортадан кейінгі экономикалық, заңгерлік білім, компьютерде жұмыс істей алу. 8. Ұлан ауданы ІІБ қаржымен қамтамасыз ету тобының жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жыл сайын келесі жылға бюджеттік тапсырысты жасайды, АІІБ-де жергілікті бюджет бойынша қаржыландыру жоспарының орындалуын қамтамасыз етеді. ҚР бюджет шығындарын экономикалық топтастыру ерешеліктері бойынша ақша қаражаттарын аудару үшін ресімделетін құжаттардың дұрыстығын бақылайды, бюджеттік топтастыруға сəйкес қаражатты мақсатты қолдануға дербес жауапкершілік жүктеледі, жергілікті бюджет есебі бойынша банктік құжаттарды өңдейді, № 2 журнал-ордерді құрастырады (бюджеттік шоттардағы ақша қаражаттарының қозғалысын есепке алады). «Дебиторлар жəне кредиторлармен есеп айырысу 178 шоты бойынша есеп жүргізеді, № 6 журнал-ордерді жүргізеді (əр түрлі дебиторлар жəне кредиторлармен есеп айырысуларды есепке алу), 178 шоты бойынша талдамалық есепке алуды жүргізеді, «Мемлекеттік сатып алулар туралы» ҚР Заңының сақталуына ерекше бақылау жүргізеді, есеп беретін тұлғамен есеп айырысуды бақылайды, ІІО қызметкерлеріне іссапар шығындарына, шаруашылық тауарлар сатып алуға берілген есептегі соманың дұрыстығын тексереді. Жергілікті бюджет бойынша қаржыландыру (теңгерім) жоспарының орындалуы туралы тоқсан сайын есеп дайындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық немесе ортадан кейінгі экономикалық білім, компьютерде жұмыс істей алу. 9. Семей қ. ІІБ қаржымен қамтамасыз ету бөлімі зейнетақы тағайындау тобының жетекші маманы, C-R-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: зейнеткерлердің отбасыларына, отставкаға шыққан, запасқа босатылған басшы жəне кіші басшы құрамдағы адамдарға төлемақылар мен зейнетақылардың уақытында тағайындалып, төленуі бойынша жұмыстарды орындайды, сонымен қатар, зейнетақы төлеу бойынша мемлекеттік орталықтың төлемақылар мен зейнетақыларды дұрыс төлеуін бақылайды. Зейнеткерлік жеке істердің сақталуына жауапты. ҚР ІІМ зейнеткерлері мен қызметкерлері арасында зейнеткерлікпен қамтамасыз ету туралы заңнамаларды түсіндіреді. Семей қаласы аумағында тұратын ҚР ІІМ зейнеткерлерінің дербес тіркеуін жүргізеді. Қабылдау үшін бекітілген күндері зейнеткерлікпен қамтамасыз ету туралы сұрақтары, шағымдары, арыздары бойынша ұсыныстарды қарайды. Зейнетақы көлемі бойынша анықтама береді. Бекітілген мерзімде ҚР ІІМ зейнеткерлеріне төлемақылар мен зейнетақыларының төленуіне тізімдерді ШҚО ІІД ҚҚБ ұсынады. Зейнеткерлік жұмыстары бойынша ШҚО ІІД ҚҚБ уақытында есеп жолдайды. Өзіне тапсырылған учаскедегі жұмыс үшін дербес жауапкершілік жүктеледі. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық немесе ортадан кейінгі экономикалық білім, компьютерде жұмыс істей алу. 10. Өскемен қ. ІІБ Сол жағалау полиция бөлімі мемлекеттік тіл жəне ақпарат тобының жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Өскемен қ. ІІБ Үлбі полиция бөлімі мемлекеттік тіл жəне ақпарат тобының жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Шемонаиха ауданы ІІБ мемлекеттік тіл жəне ақпарат тобының жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: нормативтік актілерді мемлекеттік тілге жəне ресми тілге аудару барысында қызметкерлерге əдістемелік көмек көрсетеді. Мемлекеттік тілді дамыту бөлімінде (тобында) аударылған құжаттарды тіркеу журналын жүргізеді. Жеке құрам жəне ерікті жалдамалы қызметкерлермен мемлекеттік тілді оқыту бойынша сабақ өткізеді. Мемлекеттік тілді оқып-үйренуші топтарға оқу бағдарламасын, тақырыптық жоспар, сабақ жоспарын дайындайды. Мемлекеттік тілді оқып-үйренуші топтардың сабақ үлгерімі журналын жүргізеді. Сабақ өткізудің жаңа тиімді əдістерін анықтап, оны қолданады. Мемлекеттік тілді оқыпүйренуші қызметкерлерден сынақ жəне емтихан қабылдайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік, педагогикалық, гуманитарлық немесе ортадан кейінгі заңгерлік, педагогикалық, гуманитарлық білім, компьютерде жұмыс істей алу. 11. Зырян ауданы ІІБ, Серебрянск қ. ПБ кеңсесінің жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Риддер қ. ІІБ кеңсесінің жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Ұлан ауданы ІІБ кеңсесінің жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құпия жəне құпия емес іс қағаздарын жүргізу, құпия құжаттармен жұмыс істеу барысында құпиялық режімін қамтамасыз ету, құжаттың құпиялық деңгейінің дұрыс анықталуына жəне өзгеруіне бақылау жүргізу. Құпия іс жүргізу жəне құпия емес қызметтік хат алмасу барысында ақпараттардың жария болуының алдын алу үшін қажетті шаралар қабылдау. Кіріс жəне шығыс хат-хабарларды жəне басқа құжаттарды тіркеу. Құжаттарды орындаушыларға уақтылы беру. Орындаушыларда құпия құжаттардың бар-жоғына жарты жылдық салыстырып тексеру жүргізу. ІІД, ІІМ құпия жəне құпия емес өкімдерін, нұсқауларын, нормативтік актілерін есепке алу мен сақтауды жүзеге асырады. Номенклатуралық істерді құрастыру жəне жүргізу, сонымен қатар мемлекеттік органдармен хат алмасу жəне жалпы хат алмасу. Прокуратура органдары ұсынымдарының, депутаттық сұраулардың уақтылы орындалуына, сонымен қатар жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерінің орындалуына бақылауды, жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштерді арнайы журнал бойынша тіркеуді жүзеге асырады. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштерді қарастыру бойынша жəне құжат айналымы бойынша есеп əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім, компьютерде жұмыс істей алу.

(Жалғасы бар).


14

www.egemen.kz

Алматыда «Атакент» іскерлік ынтымақтастық орталығында осымен 22-ші рет дəстүрлі «KIHE-2015 «Денсаулық сақтау» халықаралық көрмесі үлкен табыспен өтті. Оған биыл əлемнің 28 елінен 300-ге жуық компания өз өнімдерін ұсынды. Көрмеге Əзербайжан, Грузия, Мысыр жəне Израиль елдерінің медицина саласында қызмет атқаратын компаниялары бірінші рет қатысып отыр.

«KIHE- 2015» дəстїрлі кґрмесі медициналыќ тауарлар мен ќызметтердіѕ кеѕ ауќымын ўсынды Гүлзейнеп СƏДІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Көрменің ашылу салтанатында Қазақстанда медицина саласындағы ең ірі тəжірибе алмасу алаңдарының бірі екенін атап өткен еліміздің Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму вицеминистрі Алексей Цой оған медицинаға арналған өнімдер шығаратын отандық жəне шетелдік өндірушілер қатысатынын жеткізді. Сонымен қатар, жыл сайын өткізілетін бұл көрме денсаулық сақтау саласындағы жаңа технологиялармен танысуға, емдеудің жаңа əдістерін үйренуге жəне денсаулық сақтау саласының даму келешегін анықтауға мүмкіндік беретінін тілге тиек ете келе, Қазақстан медицинасы бірқатар салалар бойынша əлемдік деңгейге көтерілгенін, соның арқасында елімізде ішкі, сыртқы медициналық туризмнің жақсы дамып келе жатқанын, Астана, Алматы секілді еліміздің ірі медициналық орталықтарына облыстардан келіп ем алып жатқандар, сондай-ақ, Қазақстанда сыртқы медициналық туризмнің де дами бастағанын алға тартты. Өйткені, бұл қалалардағы заманауи клиникаларда жоғары білікті мамандар еңбек етеді. «Көрші мемлекеттерден елімізге келіп, ем-дом алып жатқандар жетерлік. Өйткені, Қазақстанда емделу Еуропа елдерінен екі есе, ал Түркияға қарағанда үш есе арзан. Оның үстіне Қазақстан медицинаның бірқатар салалары – кардиохирургия, нейрохирургия жəне экстракорпоральды ұрықтандыру бағыттары бойынша əлемдік деңгейге көтеріліп, өз аймағында бағыт-бағдар сілтейтін дəрежеге жетіп қалды», – деді А.Цой. Биылғы көрменің ерекшелігі – алғаш рет Венгрия, ұзақ үзілістен кейін – Үндістан жəне жыл сайынғы қатысушылар Германия, Қытай жəне Ресей өз стендтерін ұсынды. Отандық денсаулық сақтау саласының экспозициясы Қазақстан

Республикасы Президентінің Іс басқармасының Алматы қаласындағы Орталық клиникалық ауруханасы, Алматы қаласы Репродукциялық медицина институты, сондай-ақ, құрамына кіретін барлық ғылыми орталықтардың медициналық қызметтері көрсетілетін «Ұлттық медициналық госпиталь» АҚ-ты жəне тағы басқаларды қамтыды. Көрме шеңберінде «Емдеу-сауықтыру жəне медициналық туризм» тақырыбы екінші жыл қатарынан бөлек экспозиция болып ұсынылды. Көрменің тағы бір қызықты бөлімі – «Эстетикалық медицина» секциясы. Ол сұлулық индустриясы, эстетикалық медицина жəне пластикалық хирургия саласының жетекші өндірушілері мен өкілдерін ұсынды. Жобаға Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі, Алматы қаласы əкімдігі, Алматы қаласы денсаулық сақтау басқармасы, Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігінің Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитеті, «Ұлттық медициналық холдинг» АҚ, Қазақстандағы халықаралық фармацевтикалық өндірушілер қауымдастығы жəне Қазақстан Республикасы Ұлттық медицина қауымдастығы ресми түрде қолдау көрсетті.

22 мамыр 2015 жыл

 Мерей

Шоќ тілді шайыр – Шорабек Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Шорабек Айдаров айтыс сахнасына алғаш рет 1989 жылы шығыпты. Алғашқы қарсыласы қызылордалық ақын. Ол да Шора бек сияқты ауылдан келген, кəдімгі қарапайым, қапқара жігіт екен. Шөкең елдің күл кісін келтіріп, құрық ұстағандай қолындағы домбырасын сахнаға мойнынан сүйреп шыққан көрінеді. Бұрын-соңды айтыс əлемінде есімдері мүлдем естілмеген екі жігіттің пошымына көрерменнің көңілі толмай, «Осы екеуі не жарытады?» дегендей, менсінбеген жүзбен қарағандары анық. Содан сахнаға Шорабек қарсыласына қарап: – Қарағым, сен де ақ маңдай, мен де ақ маңдай,

Қосылса екі маңдай шам жаққандай. Екеуміз Ай мен Күндей боп отырмыз, Вагонға көмір артқан солдаттардай, – деп, жиналған қауымды ду күл діріп, өткір де ұтымды əзіл сөздерімен елді бірден баурап алып кетіпті. «Əдетте айтыста көрермен ақын бір шумақты қайырғанда күледі емес пе? Бір айтыста елдің Шөкеңнің шумағының əрбір қатарына риза болып, ішек-сілесі қатып күлгеніне куə болғаным бар. Ақынның «Еее-ей, ағайы-е-ен...» деген дауылпаз үнін естігенде-ақ ел елеңдеп, езуіне күлкі үйіріле береді. Осындай өзіндік стилімен, ешкімге ұқсамайтын ерекшелігімен, тауып айтатын қасиетімен елді баурап алды», дейді бұл жөнінде Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, қоғам қайраткері Бекболат Тілеухан. Міне, содан бері ширек ғасырдан астам уақыт өтті. Осы жылдар ішінде Жамбыл жерінен түлеп ұшқан ақын шынында, елдің асыға күтетін, əрбір сөзін ынтыға тыңдайтын ардақты ақынына айналды. Сондықтан Шорабек Айдаровты шоқтығы биік, айтыстың ақтаңгері деп айтуға əбден лайық. Соңғы жылдары айтыста көрінбей кеткен ақынға «Сіз неге айтысты тастап кеттіңіз?» деген сұрақ қойылған-ды. Сонда ақын «Айтысты мен емес, айтыс мені тастап кетті», деп жыр додасында кейінгі жас толқынға жол бергенін айтып, ағынан жарылған-ды. Əйтсе де, арқалы ақын айтысты біржолата доғармаған екен. Бұған Шөкеңнің соңғы кездері бірнеше рет айтыс

сахнасына көтеріліп, өз қатары, замандас айтыскерлермен сөз қағыстырғаны дəлел болса керек. Өткен аптада Жамбыл облысындағы Талас ауданының орталығы Қаратау қаласында Шорабек Айдаровтың 60 жасқа толуына орай республикалық айтыс өтті. «Шоқ тілді шайыр – Шорабек» атты бұл жыр додасына елі міздің түкпір-түкпірінен 20 айты скер қатысты. Талас жерін жырға бөлеп, елдің езуіне күлкі ұялатып, елді бір серпілткен бұл доданың бас жүлдесіне Айнұр Тұрсынбаева лайық деп танылды. Бас жүлдегерге 1 миллион теңге табыс етілді. Бірінші орынға астаналық Серікзат Дүйсенғазин, екінші орынға Алматы облысынан келген Айтақын Бұлғақов, ал үшінші орындарға жамбылдық

Алтынкүл Қасымбекова мен шымкенттік Ақмарал Леубаева ие болды. Жамбыл облысы əкімінің орынбасары Ерқанат Манжуов пен Талас ауданының əкімі Болат Рысмендиев той иесін ар найы құттықтап, ат мінгізді. Жəне ақынға «Талас ауданының құрметті азаматы» атағын берді. Ал тараздық кəсіпкер Қайрат қажы Момынов той иесіне темір тұлпардың кілтін табыс етті. Бұл күні шоқ тілді Шорабектің құшағы шоқ гүлге толып, ең бастысы көптен айтысты сағынып қалған ағайын бір жадырап қалды. Жамбыл облысы. ––––––––––––––

Суреттерді түсірген Ақəділ РЫСМАХАН.


Мәлік-Айдар Хантемірұлы АСЫЛБЕК

Қазақстан Республикасы Мə дениет жəне спорт министрлігі «Ғ.Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театры» РМҚК директорының бос лауазым орнына конкурс жариялайды Кандидаттарға қойылатын біліктілік талаптар: Жоғары кəсіптік білім мен мəдениет жəне өнер мекемелеріндегі немесе мəдениетті басқару органдарындағы жұмыс өтілі 5 жылдан кем емес. Конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын қажетті құжаттардың тізімі: 1) қоса берілетін құжаттардың тізбесі көрсетілген конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) жеке куəліктің көшірмесі; 3) толтырылған кадрларды есепке алу жөніндегі жеке парақ (нақты тұратын мекенжайы мен байланыс телефондарын көрсетіп); 4) бiлiмi туралы құжаттардың көшiрмелерi; 5) еңбек қызметін растайтын құжаттың көшiрмесi; 6) алдын ала медициналық куəландырудан өткені туралы құжат; 7) кандидаттардың кəсіби деңгейі мен жеке қасиеттеріне қатысты өзге де құжаттар, оның ішінде біліктілігін арттыру туралы құжаттардың, шет тілін меңгеру деңгейін айқындайтын кəсіби емтихан нəтижелері туралы сертификаттардың көшірмелері. Конкурсқа қатысу үшін құжаттарды қабылдау жарияланған сəтінен бастап 15 (он бес) күнтізбелік күн ішінде жүргізіледі. Құжаттар қолма-қол немесе почта арқылы: Қазақстан Республикасы, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8, Министрліктер үйі, 15-кіреберіс, 314-кабинет мекенжайы бойынша қабылданады. Толық ақпаратты 8 (7172) 74 01 27 телефоны бойынша алуға болады.

Акционерлер мен инвесторларға арналған хабарландыру

«KEGOC» АҚ 2015 жылғы 25 мамырда 2014 жыл үшін «KEGOC» АҚ-тың жай акциялары бойынша 8 613 800 000 (сегіз миллиард алты жүз он үш миллион сегіз жүз мың теңге) теңге мөлшерінде дивиденд төлейді. 2014 жылғы дивиденд мөлшері «KEGOC» АҚ-тың бір жай акциясына шаққанда 33,13 (отыз үш теңге он үш тиын) теңгені құрайды. 2014 жылдың қоры тындылары бойынша «KEGOC» АҚ-тың жай акциялары бойынша дивиденд алуға құқы бар «KEGOC» АҚ акционерлерінің тізімі 2015 жылғы 15 мамырдағы 00 сағат 00 минуттағы жай-күй бойынша тіркелді.

2015 жылдың «Үздік педагогі» республикалық конкурсын өткізу туралы хабарландыру

Объявление о проведении республиканского конкурса «Лучший педагог- 2015 года»

Конкурстың тақырыбы: «Үздік педагог» сыйақы (бұдан əрі – Сыйақы). Конкурсты ұйымдастырушы: Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі (бұдан əрі – министрлік) Мекенжайы: 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс. Байланыс телефондар: 8 (7172) 74 22 93, 74 20 467 Конкурс туралы ақпарат Конкурс «Үздік педагог» атағын беру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2015 жылғы 16 қаңтардағы № 12 бұйрығына сəйкес өткізіледі. Конкурсқа меншік нысандарына жəне ведомстволық бағыныстылығына қарамастан мектепке дейінгі, негізгі орта, жалпы орта, техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарының штаттағы педагог қызметкері болып табылатын, Конкурсқа қатысу үшін құжаттарды тапсыру сəтінде кемінде бес жыл үзіліссіз педагогикалық өтілі бар Қазақстан Республикасының азаматтары қатысады.. Конкурстың республикалық кезеңіне қатысу үшін құжаттарды тапсыру мерзімі 2015 жылғы 1 тамыздан 31 тамыз аралығы бойынша. Конкурс жыл сайын үш кезеңде өткізіледі: 1) I кезең – аудандық (қалалық), жыл сайын сəуірде өткізіледі, онда екінші кезеңге қатысуға ұсынылған Конкурс жеңімпаздары айқындалады; 2) II кезең – облыстық, Астана жəне Алматы қалалық, жыл сайын мамырда өткізіледі, онда үшінші кезеңге қатысуға ұсынылған Конкурс жеңімпаздары айқындалады; 3) III кезең – республикалық, жыл сайын тамыз-қыркүйекте өткізіледі, онда Конкурс жеңімпаздары айқындалады. Конкурстың ІІІ кезеңіне қатысу үшін ағымдағы жылғы тамызда министрлікке мынадай құжаттар ұсынылады: 1) қосымшаға сəйкес «Үздік педагог» атағын беру конкурсына қатысу үшін нысан бойынша өтінім; 2) облыстық немесе Астана жəне Алматы қалалық білім басқармаларының басшылары растаған Конкурс қатысушысына берілген ұсыным; 3) жұмыс орны растаған кадрларды есепке алу жөніндегі жеке парағы; 4) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 5) педагог портфолиосы; 6) конкурсқа қатысушының өзінің педагогикалық қызметі туралы талдау есебі; 7) электрондық тасымалдағыштағы сабақтар (компакт-дискілерде); 8) эссе; 9) Конкурсқа қатысушының карточкалық базадағы 20 таңбалы қолданыстағы ағымдағы шоты туралы хабарлама. Құжаттар (қосымшаға сəйкес «Үздік педагог» атағын беру конкурсына қатысу үшін нысан бойынша өтінім, облыстық немесе Астана жəне Алматы қалалық білім басқармаларының басшылары растаған Конкурс қатысушысына берілген ұсыным) Республикалық комиссияға мемлекеттік жəне орыс тілдерінде ұсынылады. Педагогикалық қызметтің материалдары оқу тілінде ұсынылады. Конкурсқа қатысушылардың кəсіби қызметтегі жетістіктері I, II,III кезеңдерінде мынадай критерийлер бойынша бағаланады: 1) педагогтің кəсіби құзыреттілігі (біліктілікті арттыру, инновациялық білім беру технологияларын, оның ішінде ақпараттықкоммуникациялық технологияларды пайдалану, кəсіби конкурстарға қатысу, зерттеу жұмыстарының нəтижелері (əзірлемелер, жарияланымдар, жарияланған əдістемелік құралдар, қатысушының «Мен – қазіргі заман педагогімін» атты эссесі) туралы мəлімет); 2) педагогтің өңірлердегі, республикадағы білім беруді дамытуға қосқан үлесі (мемлекеттік білім беру жобаларын педагогикалық практикаға енгізу жұмыстары, қызметінің бағыты бойынша оқу-əдістемелік кешендер, авторлық бағдарламалар əзірлеу, инновациялық педагогикалық идеяларды насихаттау); 3) оқушылар мен тəрбиеленушілер жетістіктерінің оң серпінінде көрсетілген педагогикалық қызметтің нəтижелілігі (оқушылардың оқу жетістіктерін мониторингілеу, қорытынды аттестаттау, оқушылар мен тəрбиеленушілердің пəндік олимпиадалардағы, конкурстардағы, ғылыми-практикалық конференциялардағы, спорт жарыстарындағы, музыкалық конкурстардағы жетістіктері); 4) педагогтің кəсіби шеберлігін жəне жеке тұлғасын бағалау (əкімшіліктің, əріптестердің, оқушылардың, тəрбиеленушілердің, олардың ата-аналарының, əлеуметтік əріптестердің, ғылыми, педагогикалық өкілдердің, шығармашылық қоғамның пікірлері, əдістемелік өнімдерге рецензия, алғыс хат, мақтау қағаздары, дипломдар); ӨТІНІМ «Үздік педагог» атағын беру конкурсына қатысу үшін. Мені конкурсқа қатысуға жіберуіңізді сұраймын. Өзім туралы келесі мəліметтерді хабарлаймын:

Предмет конкурса: Вознаграждение «Лучший педагог» (далее – Вознаграждение). Организатор конкурса: Министерство образования и науки Республики Казахстан (далее – Министерство). Адрес: 010000, г. Астана, ул. Орынбор, 8, «Дом министерств», подъезд 11. Контактные телефоны: 8 (7172) 74 2293, 74 20 46. Информация о конкурсе Конкурс проводится в соответствии с приказом Министра образования и науки Республики Казахстан от 16 января 2015 года № 12 «Об утверждении Правил присвоения звания «Лучший педагог». В Конкурсе могут участвовать граждане Республики Казахстан, являющиеся штатными педагогическими работниками организаций дошкольного, основного среднего, среднего общего, технического и профессионального, послерседнего образования независимо от форм собственности и ведомственной принадлежности, имеющие высокие достижения в педагогической деятельности, имеющие непрерывный педагогический стаж не менее пяти лет на момент представления документов для участия в Конкурсе. Сроки представления документов для участия на республиканском этапе конкурса с 1 по 31 августа 2015года. Конкурс проводится ежегодно в три этапа: 1) I этап – районный (городской), проводится ежегодно в апреле, где определяются победители Конкурса, рекомендуемые для участия во втором этапе; 2) II этап – областной, городов Астаны и Алматы, проводится ежегодно в мае, где определяются победители Конкурса, рекомендуемые для участия на третьем этапе. 3) III этап – республиканский, проводится ежегодно в августе-сентябре, где определяются победители Конкурса. Для участия в III этапе Конкурса в августе т.г. в Министерство представляются следующие документы: 1) заявка по форме на участие в конкурсе на присвоения звания «Лучший педагог», согласно приложению; 2) представление на участника Конкурса, заверенное областными или городов Астана и Алматы руководителями управлений образования; 3) личный листок по учету кадров, заверенный по месту работы; 4) копия документа, удостоверяющего личность; 5) портфолио педагога; 6) аналитический отчет участника конкурса о своей педагогической деятельности; 7) уроки на электронных носителях (компакт-дисках); 8) эссе; 9) уведомление о действующем 20-значном текущем счете в карточной базе участника Конкурса. Документы (заявка по форме на участие в конкурсе на присвоения звания «Лучший педагог», согласно приложению, представление на участника Конкурса, заверенное областными или городов Астана и Алматы руководителями управлений образования) предоставляются в Республиканскую комиссию на государственном и русском языках. Материалы педагогической деятельности предоставляются на языке обучения. Достижения в профессиональной деятельности участников Конкурса на I, II, III этапах оцениваются по следующим критериям: 1) профессиональная компетентность педагога (сведения о повышении квалификации, использовании инновационных образовательных технологий, в том числе информационно-коммуникационных, участие в профессиональных конкурсах, результаты исследовательской работы (разработки, публикации, опубликованные методические пособия, эссе участника на тему «Я – современный педагог»); 2) личный вклад педагога в развитие образования региона, республики (работа по внедрению в педагогическую практику государственных образовательных проектов, разработка авторских программ, учебно-методических комплексов по направлению деятельности, пропаганда инновационных педагогических идей); 3) результативность педагогической деятельности, отраженная в положительной динамике достижений учащихся и воспитанников (мониторинг учебных достижений, итоговой аттестации учащихся, достижения учащихся или воспитанников в предметных олимпиадах, конкурсах, научно-практических конференциях, спортивных соревнованиях, музыкальных конкурсах); 4) оценка профессионального мастерства и личности педагога (отзывы администрации, коллег, учащихся, воспитанников, их родителей, социальных партнеров, представителей научной, педагогической, творческой общественности, рецензии на методическую продукцию, благодарственные письма, грамоты, дипломы). ЗАЯВКА на участиев конкурсе на присвоения звания «Лучший педагог». Прошу допустить меня к участию в конкурсе. Сообщаю о себе следующие сведения:

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Жұмыс орны Тегі, Аты, Əкесінің аты толығымен Туған күні, айы, жылы Лауазымы Педагогикалық өтілі Лауазымдағы жұмыс өтілі Білімі (қандай оқу орнын, факультетті қай жылы бітірді Біліктілік санаты Индексі көрсетілген үйінің мекенжайы 10. Жеке куəлігінің деректері (нөмірі, қашан жəне кім берді, ЖИН) 11. Байланыс телефоны(үй, ұялы) 12. Марапаттау, көтермелеу Қосымша: конкурсқа қатысу үшін құжаттар _____ парақ. Өтінімнің толтырылған күні ________________________ Конкурсқа қатысушының жеке қолы_________________ Білім беру ұйымы басшысының қолы________________ М.О.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.

Место работы Ф.И.О. полностью Дата рождения, число, месяц Должность Педагогический стаж Стаж работы в должности Образование (какое учебное заведение, факультет, в каком году окончил) Квалификационная категория Домашний адрес с индексом Данные удостоверения личности (номер, когда и кем выдан, ИНН) Контактный телефон (домашний, мобильный) Награды, поощрения

Приложение: документы для участия в конкурсе на _____ листах. Дата заполнения заявки___________________________________ Личная подпись участника конкурса_________________________ Подпись руководителя организации образования_______________ М.П.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2015 жылғы 10 маусымда сағат 11.00-ден бастап 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі объектілерді сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі объектілерді сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулысымен бекітілген Жеке шелендіру объектілерін сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Сауда саттықтың голланд əдісімен аукционға мына объектілер қойылады: 1. «ВАЗ-21101-125» автокөлігі, м/н kz 045 CS 13, 2007 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы, орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Желтоқсан көшесі, 1 (теңгерім ұстаушының жаңа мекенжайы: Түркістан көшесі, 87). Алғашқы бағасы – 761880 теңге. Бастапқы бағасы – 3 809 400 теңге. Ең төменгі бағасы – 62563 теңге. Кепілді жарнасы – 114282 теңге. 2. «ВАЗ-21214-107» автокөлігі, м/н kz 038 CS 13, 2007 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы, орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Желтоқсан көшесі, 1 (теңгерім ұстаушының жаңа мекенжайы: Түркістан көшесі, 87). Алғашқы бағасы – 707460 теңге. Бастапқы бағасы – 3 537 300 теңге. Ең төменгі бағасы – 64549 теңге. Кепілді жарнасы – 106119 теңге. 3. «Сhrysler Pt Cruiser» автокөлігі, м/н kz 036 CS 13, 2002 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы, орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Желтоқсан көшесі, 1 (теңгерім ұстаушының жаңа мекенжайы: Түркістан көшесі, 87). Алғашқы бағасы – 1596320 теңге. Бастапқы бағасы – 7 981 600 теңге. Ең төменгі бағасы – 131083 теңге. Кепілді жарнасы – 239448 теңге. 4. «Jaguar S-Type» автокөлігі, м/н kz 041 CS 13, 2001 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының

15

www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

кеңсесі балансындағы, орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Желтоқсан көшесі, 1 (теңгерім ұстаушының жаңа мекенжайы: Түркістан көшесі, 87). Алғашқы бағасы – 1560040 теңге. Бастапқы бағасы – 7 800 200 теңге. Ең төменгі бағасы – 128104 теңге. Кепілді жарнасы – 234006 теңге. 5. «ВАЗ-21070» автокөлігі, м/н Х 634 КР, 2003 ж/ш. Көліктегі ішкі істер департаменті Шымкент стансасындағы ішкі істер желілік басқармасы Арыс стансасындағы желілік полиция бөлімі балансындағы, орналасқан мекенжайы: ОҚО, Арыс қаласы, Қазыбек би көшесі, 2. Алғашқы бағасы – 362800 теңге. Бастапқы бағасы – 1 814 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 29792 теңге. Кепілді жарнасы – 54420 теңге. Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін екі сағат бұрын 2015 жылғы 10 маусымда сағат 9.00-де аяқталады. Кепілді жарналар мемлекеттік мүлікті есепке алу саласындағы бірыңғай оператордың шотына төленеді. Кепілді жарнаны алушы – «Ақпарат тық есептеу орталығы» АҚ; банк – «Қазкоммерцбанк» АҚ; ИИК KZ529261501102032004, БИК KZKOKZKX, БИН 050540004455; КБЕ16, КНП-171, төлемнің белгіленуі – аукционға қатысу үшін кепілді жарна (банк қызметтері үшін төлемдер кепілді жарнаның мөлшеріне кірмейді). Қатысушыларға кепілді жарнаның кез келген санын енгізуге жол беріледі, бұл ретте бір кепілді жарна қатысушыларға ол бойынша аукционға қатысу үшін осы кепілді жарнаны енгізген жекешелендіру объектісін сатып алу құқығын береді. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсетіп алдын ала тізілім вебпорталына тіркелуі қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН),толық атауын, бірінші басшының

Уведомление о созыве и проведения внеочередного общего собрания участников ТОО «Бизнес-Инженеринг»

Уважаемые учредители (участники) уведомляем Вас о проведении внеочередного общего собрания участников ТОО «Бизнес-Инженеринг». Собрание состоится 10 июня 2015 года, в 10.30. Регистрация участников собрания будет производиться 10 июня 2015 года с 09.00 до 10.20. Место проведения внеочередного общего собрания: Республика Казахстан, г.Атырау, ул.Гайдара, дом 9. Повестка дня внеочередного общего собрания участников ТОО «БизнесИнженеринг»: 1. Продажа недвижимого имущества находящегося на балансе ТОО «БизнесИнженеринг», а именно: многофункциональное здание, общей площадью 6103,30 кв.м. с земельным участком площадью 0,4624 га, находящиеся по адресу: г.Атырау, пр.Сатбаева, дом 46.

тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсетіп тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді осы қағи даға қосымшаға сəйкес объект бойынша тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін тізілім вебпорталында үш минут ішінде сатылатын объект бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Назар аударыңыз! Қатысушының өтінімді тапсыру жəне тіркеу бойынша талаптарды сақтамауы, сондайақ бірыңғай оператордың арнайы транзиттік шотына сауда-саттықты өткізу хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның сауда-саттық басталуға дейін екі сағат бұрын түспеуі тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Аукционға жіберілген қатысушыға тізілім веб-порталында берілетін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға бір сағат қалғанда аукцион залына ЭЦҚны жəне аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион жекешелендіру объектісінің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы ақпараттық хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу Бапанова Жазира Жумабековнаға Алматы гуманитарлық-техникалық университеті берген ЖБ-Б №0468902 дипломы мен қосымшасы жоғалуына байланысты жарамсыз деп танылсын.

Намешев Нурсултан Бакытжановичке Орталық Азия университеті берген ЖБ №0084404 дипломы жоғалуына байланысты жарамсыз деп танылсын.

шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, заңды тұлғалар үшін: жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не заңды тұлғаны мемлекеттік (қайта тіркеу) туралы анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмелері; шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарының электрондық (сканерленген) көшірмелерін ұсынады. Аукционға қатысушылар аукцион басталғанға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион жекешелендіру объектісінің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен саудасаттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион ережесі: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап екі минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасы қағидаға сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін екі минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру объектісін сатып алуға ниетін растамайтын бол са, жекешелендіру объектісінің соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру объектісін сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады;

3) егер жекешелендіру объектісінің бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру объектісі бойынша аукцион нəтижелері электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ пайдаланып аукцион өткізілген күні тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру объектісін сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. ОҚО, Шымкент қаласы, Ғ.Иляев көшесі, 24 мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, заңды тұлғалар үшін: жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не заңды тұлғаны мемлекеттік (қайта тіркеу) туралы анықтаманың, 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмелерін; шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарының электрондық (сканерленген) көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7252) 21-01-59, 21-29-22 телефондары арқылы алуға болады.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

Қазақстан ғылымы ауыр қайғыға ұшырады. 2015 жылдың 20 мамырында 87 жасқа қараған шағында көрнекті ғалым, Ұлттық ғылым академиясының академигі, Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері, тарих ғылымдарының докторы, профессор Мəлік-Айдар Хантемірұлы Асылбек дүниеден озды. М.Асылбек 1928 жылғы 15 қаңтарда Оңтүстік Қазақстан облысындағы Шардара ауданының Шардара селосында дүниеге келді. 1945 жылы орта мектепті, ал 1948 жылы Шымкенттегі мұғалімдер институтын үздік бітіріп, 1954 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің тарих факультетін де үздік дипломмен тəмамдады. 1958 жылдан Ш.Уəлиханов атындағы Тарих жəне этнология институтында қызмет жолын бастап, кіші ғылыми қызметкерден Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының толық мүшесі – академик дəрежесіне дейін жетті. М.Асылбектің ұлттық тарих ғылымы дамуына қосқан үлесі Отанымызда жəне шетелдерде де жоғары бағаланды. Ғалым өзінің мектебін құрып, жоғары білікті мамандарды даярлауда да айрықша қолтаңбасын қалдырды. Оның жетекшілігімен 12 ғылым докторы, 50 ғылым кандидаты дайындалды. Ұзақ жылдар бойы Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті тарих факультетінің профессоры ретінде тарихшы студенттерді тəрбиелеуде де жемісті еңбек етті. Мəлік-Айдар Хантемірұлы Асылбек Қазақстандағы тарихи демография ғылымы мектебінің негізін қалады. Қамқор əке, ұлағатты ұстаз бола білген ғалымның отбасына, ұрпақтары мен туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтамыз. Əйгілі ғалымның есімі жадымызда əрдайым сақталады. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясы, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Ш.Уəлиханов атындағы Тарих жəне этнология институты, Ə.Марғұлан атындағы Археология институты.

Ќамќоршы да, ќатал сыншы да ґзі еді Қазыналы қариялар қатары сиреп барады. Танымал тарихшы, академик Мəлік-Айдар Хантемірұлы Асылбеков дүниеден озды деген суық хабар маған іссапарда жүрген кезімде жетті. Мəкеңді білгеніме 40 жылдай уақыт өтсе де бəрі кеше гідей көз алдымда. 1976 жылы Қазақ мемлекеттік университетінде мемлекеттік емтихан төрағасы ретінде бізден емтихан қабылдады. 1979-1993 жылдары Ш. Уəлиханов атындағы Тарих жəне этнология институтында бірге қызмет етіп, ағамыздың қолдауымен аға ғылыми қызметкер лауазымына

жоғарылатылдым. Бірлескен мақалалар жазғанымыз, кітапша шығарғанымыз бар. Институттың директорлығына тағайындалуыма қамқорлығын аямаған жан да Мəкең еді. Енді, міне, бəрі артта қалды. Отандық тарих ғылымы тұғырлы тұлғасынан айырылды. Қазақстанның бар түкпіріндегі шəкірттері ұстазымен қоштасуда. Алдыңыз жарық, артыңыз берекелі болсын, ұстаз. Ханкелді ƏБЖАНОВ, Ш. Уəлиханов атындағы Тарих жəне этнология институтының директоры, тарих ғылымдарының докторы, профессор.

Ќош бол, ўстаз Мəлік-Айдар Асылбек аға ның Қазақстан тарихын зерттеуге арналған ғылыми еңбектері рес публикамыздан асып, халықаралық тұрғыдағы маңызға ие болды. Ұлттық ғылым ака демиясының академигі ретіндегі Отан тарихын қазіргі заман талабына сай зерделеудегі ұсыныстары мен пікірлері келелігімен жəне құндылығымен бағаланды. Республиканың ғалым-тарих шыларының үлкен тобын дайындаған ұстаздық қызметінің орны ерекше болды. Мəлік-Айдар Хантемірұлы

үлкен ғалымдығымен қатар замандастарына сыпайы да адамгершілігімен ерекшеленген азамат, кішіге ақылы мол, қамқоршы аға, отбасына үлгілі отағасы бола білді. Ұстаз-ғалым ағаның өнегелі өмірі мен Қазақстан тарихы ғылымына қосқан өлшеусіз үлесі, жарқын бейнесі мен кісілік келбеті барша əріптестерінің есінде, ұрпақ жадында əрдайым сақталады. Б.АЯҒАН, А.ҚАШҚЫМБАЕВ, Ж.ҚЫДЫРАЛИНА, Ғ.ҚАРАСАЕВ, Қ.ЕРІМБЕТОВА, Қ.ЕҢСЕНОВ.

Үке Әжіұлы ӘЖИЕВ Бей нелеу өнерінің көрнекті шеберлерінің бірі, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері, Мемлекеттік сыйлықтың жəне тəуелсіз «Тарлан» сыйлығының лау реаты Үке Əжіұлы Əжиев дүниеден өтті. Үке Əжиев Қазақстан кəсіби кескіндеме мектебінің бастауында тұрған шеберлер буынына жатады. Ол 1924 жылы дүниеге келді. Ленинград көркемсурет мектебінде оқыды. Ұлы Отан соғысы кезінде Ленинградты қорғауға қатысты. 1959 жылдан Қазақстан Суретшілер одағының мүшесі. Үке Əжиев – көптеген көркем портреттер мен тақырыптық картиналардың авторы əрі акварель шебері еді. Оның «Қазақ

əйелі», «Автопортрет» туындылары мен замандастарының портреттері жəне пейзаждық композициялары бейнелеу өнерінің классикасына айналды. Суретшінің шығармашылық мұрасы ұлттық игілігіміз болып саналады. Дарынды суретшінің жарқын бейнесі туған-туыстары мен əріп тестерінің, оның қабілетқа сиетін құрметтейтін жандардың жадында əрдайым сақталады. Марқұмның туған-туыстары мен жақындарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтамыз. Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне спорт министрлігі.

Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының төралқасы тарих ғылымдарының докторы, ҰҒА академигі Мəлік-Айдар Хантемірұлы АСЫЛБЕКТІҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік орталық музейінің ұжымы көрнекті тарихшы, Ұлттық ғылым академиясының академигі, тарих ғылымдарының докторы, профессор Мəлік-Айдар Хантемірұлы АСЫЛБЕКТІҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына, туыстары мен достарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ұжымы басылымның Маңғыстау облысындағы бұрынғы меншікті тілшісі, қарымды журналист Маңдайлы Қосымбайға інісі Нұрлан ҚОСЫМБАЕВТЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.


16

www.egemen.kz www.egemen.kz

22 мамыр 2015 жыл

 Көрме

 Көкейкесті

Алаќайдыѕ аќыры

оќулыќты оѕдырмай, білім сапасын ќўлдыратуєа əкелген бе? Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

Бірлікке їндейтін «Бірліктіѕ бесігі» Жиырма жылдық тарихында Ассамблея қарқынды дамып, елеулі өзгерістерді бастан кешірді. Оның дамуы барысында Мемлекет басшысы Н.Назарбаевтың этносаралық толеранттылық жəне қоғамдық келісімнің қазақстандық үлгісі қалыптасты. Осы жылдар ішінде Қазақстан халқы Ассамблеясының рухани зияткерлік құрылымы нығайып, қоғамды үйлестіруші əлеуеті толысты, халық дипломатиясының маңызды күретамырына айналды.

Елордадағы Тұңғыш Президент музейінде Солтүстік Қазақстан облысының мұражай бірлестігінің қорынан «Бірліктің бесігі» атты көрменің ашылу салтанаты өтті. «Ұлттық игілік» – музейаралық серіктестік жобасы аясында ұйымдастырылған бұл көрме Қазақстан халқы Ассамблеясының айтулы 20 жылдық мерекесіне арналды.

Экспозиция көрермендерді өлкенің полиэтностық қоғамының қалыптасу тарихымен таныстырды. Сондай-ақ, аталған шара барысында Солтүстік Қазақстан облы сының Қазақстан халқы Ассамблеясы жұмыстарының қол жеткізген жетістіктері жайлы тың мағлұматтар берілді. Атап айтар болсақ, 1995 жылдың 1 ақпанында Солтүстік

Қазақстан облысында кіші Ассамблея құрылып, оның құрамына 7 ұлттық-мəдени бірлестіктердің өкілдері енді. Бүгінгі күні Солтүстік Қазақстан облысындағы Қазақстан халқы Ассам блеясының құрамында 23 этномəдени бірлестіктермен қатар, «Бірлік» жастар бірлестігі де бар. Мұражайлар бірлестігінің коллекциясында Қазақстанның біртұтас халқын құрайтын көптеген этностардың тарихы мен дəстүрлі мəдениеті туралы баяндайтын бірегей этнографиялық материалдар сақталған. Аталған облыс аумағы «Ащы сызық» жəне Столыпиндік аграрлық реформалар жүргізу кезіндегі əскери казактардың құрамындағы орыс, украин жəне белорус шаруалары үшін туған үйіндей

болды. Петропавл қаласының салынуы жəне жергілікті сауданың дамуы Солтүстік Қазақстанға татар көпестері мен шаруаларының қоныс аударуына ықпал етті. ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы көптеген жер аудару саясатының басты себебі, ұжымдастырумен жəне депортациялаумен байланысты еді. Депортациялау кезеңі Батыс Украина жерінен поляктарды жер аударудан басталды. Осындай қайғы-қасіретті тізімге неміс, корей, қырым татарлары, грек, чешен, ингуш, балқар жəне басқа да этностардың өкілдері енген болатын. Олардың бүгінгі ұрпақтары өл кенің көпұлтты халқын құрап отыр. Қазіргі таңда Солтүстік Қазақстан облысында жүзден астам ұлттардың өкілдері өмір сүруде.

 Қазақ хандығы – 550

 Еркін елдің ертеңі

«Кґшпенділер шайќасы – 5»

Жеті жасар Нўрая

Құндыз ЕРАЛЫ.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Раушан ТƏУІРХАНҚЫЗЫ, журналист.

АСТАНА.

Италиядан алтын медаль алып келді

Орталық коммуникациялар қызметінде Аралас жекпе-жек күресі (АЖК) Федерациясының жетекшілері жəне АЖК бойынша ұлттық құрама командасының мүшелерінің қатысуымен аралас жекпе-жек турнирінің баспасөз конференциясы өтті. Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған шара аясында өткізілетін айтулы дода 3 шілдеде, қала күні қарсаңында ұйымдастырылмақ. ТМД деңгейіндегі АЖК-нің кіл мықты спортшыларын жинайтын турнир тақырыбы – «Көшпенділер шайқасы – 5». Аралас күрес жекпе-жегінің құрамына джиу-джитсу, грек-рим күресі, еркін күрес, дзюдо, самбо сынды классикалық күрес түрлерімен қоса, бокс, тайбокс жəне кикбоксинг сынды елеулі ережесі бар спорт түрлері жатады. Тарихи тамырын мыңжылдықтардан алатын осы спорттың біздің елде жүйелі дамып жатқанына біраз болды. Дегенмен, Федерацияның табанды еңбегінің арқасында 2013 жылы ғана аралас күрес жекпе-жегі ресми спорт түрі ретінде Қазақстан Республикасындағы спорт түрлерінің мемлекеттік тізіміне енді. АЖК бойынша еліміздің ұлттық құрама командасы халықаралық деңгейде мойындалған, əлемдік рейтингте Ресейге ғана жол береді. Спорт жарысының Қазақ хандығының 550 жылдығына қатысы жайлы айтқан Қазақстандағы АЖК Федерациясының құрметті президенті Ерлан Қарин: «Айтулы шараға орай өткізіліп жатқан мəдени шаралармен қоса, осы спорттық жарысты өткізудегі басты мақсатымыз – спортшыларымыздың еңсесін көтеріп, оларға қолдау білдіру. Азия құрлығында аралас жекпе-жек күресін ұйымдастырудан Қазақстан жетекші орында келеді. Осыны пайдалана отырып, біз 2017 жылы ЭКСПО-2017 көрмесі аясында АЖК бойынша əлем чемпионатын Астанада өткізетін болдық, бұл біз үшін үлкен сенім, абырой», деді. Ал, Қазақстандағы АЖК Федерациясының президенті Анатолий Ким аралас жекпе-жек күресінің еліміздегі тарихына қысқаша тоқталып, басты тартыс Сергей Харитонов пен Кенни Гарнер арасында өтетінін хабарлады. Айта кету керек, бұл спортшылардың кездесуі матч-реванш есебінде болады. Ұйымдастырушылардың айтуынша, алдағы уақытта осы спорт түрі жайлы промо-роликтер мен фильмдер түсіру жоспарлануда. АЖК бойынша ұлттық құраманың бас тренері Баян Жанғалиев бастаған біздің шымыр жігіттер əуесқой жəне кəсіби турнирлерде толайым табыстарға жетіп жүр. Бас бапкердің айтуынша, ұлттық құрама алдағы уақытта Тəжікстанда өтетін Азия чемпионатына қатысуға қызу дайындалуда. АСТАНА.

«Бірлік бесігі» көрмесінің үлкен сахналық көріністері – киіз үйлер, ағаш үйлер мен реконструкцияланған шаруашылық аулалар қазақ, орыс, казак, татар, неміс жəне поляк ұлттарының дəстүрлі мəдениеті мен тұрмыс-тіршілігі туралы баяндайды. Экспозицияның ерекше бөлігі көрмеге келушілерді Солтүстік Қазақстан облысының мұражайлар бірлестігінің жинақтарында сақталған бірегей этнографиялық материалдардың негізінде қазақстандық көпконфессиялы қоғамның қалыптасу тарихымен таныстырады.

Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Италияның Лидо ди Езоло қаласында Венеция мэриясының ұйымдастыруымен өткен балалардың дəстүрлі халықаралық ХІІІ фольклор жəне көркемөнер фестиваліне қазақстандық 10 өрен қатысып қайтты. Олардың қатарында Алматыдағы «Зерде» мектебінің 1-сыныбын аяқтап отырған 7 жастағы Нұрая Есдəулет бар. Қазақ бүлдіршіні Халықаралық көркемсурет көрмесіне «Наурыз тойы» жəне «Желқайықтар» атты екі туындысымен қатысып, фес ти вальдің алтын медалі мен

дипломын жеңіп алып келді. Сондай-ақ, фестиваль бағдарламасының буклетіне алуан ұлт тың өнер паздарымен қатар Нұраяның да дом быра тартып отырған фотосуреті шыққан. 3 жасынан қолына қылқалам ұстаған балғын өнерпаздың суреттеріндегі бояу сиқырын сезінуі, шығармаларында өз жан дүниесін, ой-көзқарасын беруге ұмтылысы қазылар алқасының ерекше назарына ілігіп, жүзден озған жүйріктігі танылды. Талантты балдырғанды бейнелеу өнеріне баулып жүрген мұғалімі, атақты суретші Тоқболат Тоғысбаевтың зайыбы Раушан Ақбердиеваның айтуынша, сезімталдығы мен байқағыштығы туа біткен аса еңбекқор дарын ретінде оның болашағынан үлкен үміт күтуге болады. «Көрме кезінде Нұраяның салған суреттеріне қызығып, сатып алғысы келіп, қымбат баға ұсынушылар аз болған жоқ. Алайда, біз өз өнерпазымыздың топ жарған тырнақалды туындыларын саудаға салуды жөн көрмедік», деді ұстазы. Нұрая Есдəулет бұған дейін де əлеуметтік желілерге салған суреттерімен өнертанушыларды елеңдеткен болатын. АЛМАТЫ.

 Дода

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің «Қазақстан-2050» Стратегиясында: «Ал кейінгі толқын жастарға айтарым: Сендер – болашаққа деген үкілі үмітіміздің тірегісіңдер. Біздің бүгінгі атқарып жатқан қыруар шаруаларымыз тек сендер үшін жасалуда», деген еді. Шынында, тəуел сіз ел алғашқы күннен бастап, Отанымыздың тірегі де, тіреуі де болатын ұл мен қызға бар мүмкіндікті қарастыруда. Бірақ соны тиімді пайдалана алмай отырмыз. Білім, ғылым саласындағы терең зерттелмеген, ғылыми негізі қаланбаған, барған, келгендерден алып реформа жасау үрдісі, несін жасырамыз, көп жағдайда нəтиже бермей келеді. Сыныққа сылтаумен сағыздай созылып, шешімі табылмай, басшылардың ауысуымен аяқталмай қалатыны өкінішті-ақ. Соның бір дəлелі 12 жылдық білім беру, оңалмаған оқулықтың жайы дер едік. Үстіміздегі жылдың басында Білім жəне ғылым министрлігінің алқа жиыны өткен еді. Сол жерде аталмыш салаға байланысты Премьер-Министрдің орынбасары Б.Сапарбаев кемшілікті санап тұрып, алға тартқан. Енді, міне, сол мəселе Мəжілісте өткен Үкімет сағатында да айқайлап алдан шықты. Əсіресе, өзге елдерде шығардық деп əспеттеп əкелген оқулықтардағы əттеген-айлар халық қалаулыларының орынды сынына ұшырады. Депутаттар парақтап отырғанда, дұрыс түптелмеген кітаптар шашылып қалып жатты. Оны оқушы бір жыл бойы қалай сақтамақ? Біздің өзіміздің жағдайымызды, дайындығымызды ескермей, өзге елдердегінің бəрін енгізе салуға əзір тұратынымыз бар. Соның бірі деп əр пəн бойынша беске дейінгі баламалы оқулықтарды қолға алып, оны мұғалімдердің қалауына қалдырғанымыздың шикілігі де төбе көрсетуде. Жалпы, оқулықтар туралы газе тімізде өткен жылы біраз түйткілдерді көтерген едік. Енді сол баламалы оқулықтар деген «дү ние» де дүрмектің ісі екені Мəжілісте белгілі болып қалды. Оқулықтардағы жіберілген қателер тайға таңба басқандай алға тартылды. Мысалы, Қазақ еліндегі қорықтардың əр оқулықта əртүрлі жазылуы айтылды. Сонда бұл ҰБТ-да талапкерді сүріндірмейді деп кім айта алады? Біз осы арада, Мəжіліс Төрағасының орынбасары Дариға Назарбаеваның ҰБТ тапсыратын негізгі пəндер бойынша оқулықты баламасыз ету жөніндегі ұсынысын қолдаймыз. Өйткені, бұл арада адам тағдыры, ұрпақ тағдыры жатыр. Осыны кейде естен шығарып алғанымыздан шығар, жастар арасындағы өзіне өзі қол жұмсаудың азаймай тұрғаны. Осы салада жегіқұрт – жемқорлық та аз айтылып жүрген жоқ. Бағдарламалардың, білім стандарттарының жиі өзгеруінен, оқу лық сапасының бір жүйеге келмеуінен, тіпті, бұл істі

кейбіреулердің бизнес көзіне айналдырып жіберу бағытындағы теріс қадамдарынан білім сапасы артудың орнына, төмендеп бара жатқандай. Бұған бір мысал, дүниежүзіндегі мемлекеттердегі білім сапасы бойынша біз 100-ші орынның төңірегінде екенбіз. Ендеше, білім сапасын оңалтпасақ, ұрпақтың кемел келешегіне сөзбен кең жол аша алмасымыз анық. Осы арада мына бір жағдайды да айта кетсек дейміз. Тəуелсіздіктің алғашқы жылдарында Президенттің тікелей бастамасымен кеңес дəуірінде оқу жүйесін ғылыми тұрғыдан зерттеп, зерделеп отырған Ы.Алтынсарин атындағы институтты Білім академиясы етіп құрып, Елбасы өзі тұсауын кескен еді. Онда білімді зерттеп, зерделеу, оқулық жазу – бəрі осы академия қабырғасында шешімін табуы тиіс болатын. Кейін сол ғылым ордасындағы салалар жеке-жеке мекемеге айналып кетіп, академия əлсіреп қалды. Қазіргі білім саласындағы қиын түйіндерді оңалту үшін Ы.Ал тынсарин академиясының беделін көтеріп, ғылыми əлеуетін арттыруымыз керек. Онсыз білім жүйесі де, оқулық та оңалмайды. Оңалмайды деген сөздің арғы жағында жүйелілік, ғылыми негіз, нақты бағыт-бағдар, қай тірлік пайда береді, қайсысы қапы қалдыра береді деген байлам жатыр. Осылар жетпегендіктен, оқулық ісі ілгері баспай, көрінгеннің қанжығасында кетіп, білім сапасы құлдырағанның үстіне құлдырай бермек. Біздің бұл сөзімізге күмəн келтіретіндер табылып жатса, шындықтың шыр қын бұзбайтын азаматтардан комиссия құра отырып, қала мектептерінде, ауылды жерлерде оқитын оқушылардан, жоғары оқу орындарында білім алып жүрген студенттерден бетпе-бет отырып сұрақ-жауап жүргізсе көз жетер еді. Ең өкініштісі, есепте болғанмен, сапа көрсеткішінде көңіл көншітпейтіндердің көбейіп бара жатқаны қауіптендіреді. Мұны дəл бүгіннен бастап жұрт болып жұмылып қолға алмасақ, ертең кеш қаларымыз анық. Осыны ерте ескергендіктен шығар, Мəжілістің үн қатып, үлкен мəселе етіп көтеріп отырғаны. Біз білім сапасын көтермесек, маманға жарымаймыз. Ұрпақ тəрбиесінде де опынарымыз хақ. Маманға жарымаған жерде өндіріс өркендемейді. Өткен ғасырдың басында (1913жыл) Ахмет Байтұрсынұлы «Қазақ жерінде өндіріс жоқ. Қазақ сыртқа ши кізат шығарады. Ал сырттан сол шикізаттан жасалған 5-6 есе қымбат дайын өнімді сатып алады. Бұл – надандықтан келген кемшілік», деген болатын. Елбасы білім, ғылым ғасыры деген жаңа ғасырда осылай ұзын арқан, кең тұсаумен көкпаршылардың күйін кешіп жүре берсек, жастардың обалына қалып, немқұрайлылықпен күн кешетін ұрпақ қалыптастыруымыз ғажап еместігін, келешекте алақайдың ақыры ғой дегізбес үшін бойкүйездіктен арылып, сергіп, серпілу қажет екенін алға тартып отыр.

Аќын жїлдесі сарапќа салынды Алматыдағы Қазақ ұлттық аграрлық университетінде «Олжас Сүлейменов жүлдесі» үшін ардагерлер арасында волейболдан IX халықаралық турнир өтті. Турнирге ардагерлер, Парламент Мəжілісінің депутаттары, облыс əкім дері, судьялар қатысты. Олжас Сүлей меновтің өзі де Қазақ ұлттық аграрлық университеті командасының сапында болды. Аталған шараға Қазақстаннан барлығы 9 команда қатысты. – Ардагерлер арасында волейболдан жарыс ұйымдас тырғанымызға биыл – 10 жыл. Бұл ісіміз кейінгі

ұрпаққа, жастарға үлгі болады ғой деп ойлаймын, – дейді ақын журналистерге спорт алаңы үстінде берген шағын сұхбатында. Қазақ ұлттық аграрлық университетінде «Олжас Сүлейменов атындағы əлеуметтік-гуманитарлық білім беру жəне тəрбие институты» тоғыз жылдан бері жұмыс істейді. Сондықтан да қайраткер тұлға осында оқитын студенттермен жиі кездесіп

тұрады. Жастармен жүздесу барысында Олжас Омарұлы бейбітшілік, еліміздің экологиялық мəселелерін жəне жоғары оқу орын дарының халықаралық білім кеңістігіне кіруі туралы өз пайымдаула рын айтып, кең отырып пікір алмасады. Үш күнге созылған республикалық қызықты жарыста ақынның командасы ауыспалы кубокты тағы да өз иеліктерінде қалдырды. Қазбек СҰЛТАНБЕК, студент.

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz. Интернет-редакция: ekazakhstan@mail.ru Алматыда: факс (727) – 273-07-87, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-94-72; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 68-59-85; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-07-26, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-Полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Достық-Дружба даң., 215 А, «WESTA» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 203 394 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 8 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №566 ek

Profile for Egemen

22052015  

22052015  

Profile for daulet
Advertisement