Page 1

Бїгінгі нґмірде: Театр деген бір сиќыр... Ўлы Дала атаулары №201 (28679) 21 ҚАЗАН СƏРСЕНБІ 2015 ЖЫЛ

Ґркені ґскен ґѕір Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қызылорда облысына сапары кеше ертеңгісін қайта жалғасты. Мемлекет басшысы «Көксу» қосалқы шаруашылығында болды. Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Аралдың ақ толқыны көбік атып, Сырдария екі ернеуін керіп аққан заман өткен. Сол кезеңдерде мына дарияның айналасы ну орман болған деседі. Қалың өскен қамысынан түйелі адамның өзі көрінбейді екен. Жидесі мен жидегі, жыңғылы мен тораңғысы тұтасып өсіп, тоғайына торғай тұмсық тыға алмайтындай болса керек. Өткен ғасырдың бас жағына дейін сол нудың арасында жолбарыс жүрген көрінеді. Сырдағы соңғы жолбарысты атып алған адамдар туралы аңызға бергісіз əңгіме бар. Кейін ғой, Арал тартылып, табанынан су кеткен соң жұрттың Қызылорданы «депрессивті аймақ» деп жүргені. Теңіздің ұлтаны аптап шілдеде сусырап аузы кепкен пенденің

кеберсіген ерніндей болып қалғаны анық. Тұзы ұшып, соры шығып жатты. Бірақ Елбасының тікелей қамқорлығының арқасында кіші Аралға су жетіп, жоғалған теңіз қайта қалпына келе бастады. Содан бері Қызылорданы дағдарыс аймағына жатқызуға болмайды деген ойдамыз. Осындай пікірді Қызылорда облысына сапары кезінде Мемлекет басшысының өзі де айтты. «Сырдың күріші шетелдерге экспортталып жатыр. Депрессивті аймақтың өнімін өзге ел сатып ала ма?» – деді Нұрсұлтан Əбішұлы. Расында да солай емес пе? Соңғы үш жылда Қызылорда облысы күріштің рекордтық өнімін жинады. Айталық, 2013 жылы Сыр диқандары гектарынан 49 центнерден өнім алып, ел қамбасына құйған. Былтыр бұл көрсеткіш 51

центнерге жетті. Биыл Ыбырай Жақаевтың ізбасарлары 50,5 центнерден өнім жинады. «Күріш Қызылорданың ең негізгі өнімі саналады. Аймақ кейінгі үш жылдың бедерінде күріштен мол өнім жинап келеді. Рекорд орнатты. Мұндай жетістік Кеңес өкіметінің тұсында да болмаған»,– деп бағасын берді Елбасы сапар барысында. «Қызылордаға ағаш өспейді, соры бетіне шығып, тұзы ұшып, құмы көзіңді жауып, топырағы тісіңнің арасында жүреді», дейтіндерге бір дəлелді сөз айтайық. «Өтірікшінің куəсі қасында» деген емес бұл. Қаланың дəл іргесінде «Көксу» деген қосалқы шаруашылық бар. Аумағы 18,7 гектар жерді құрайды. Қосалқы шаруашылықты 2000 жылы қызылордалық кəсіпкер Рая Үдербаева құрған. Өзі əуежайға барар жолдың жиегінде жатыр. Бұрын əрі-бері өткенде: «Бұл не болды екен?» дейтінбіз. Сөйтсек, шаруашылық иелері кəдімгі ботаникалық бақ жасап жатыпты.

Ќўттыќтау жеделхатын жолдады Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Геннадий Головкинге оның бокстан WBA, IBO, IBF жəне WBC interim тұжырымдары бойынша əлем чемпионы атағы үшін өткен жекпе-жектегі жеңісіне орай құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Елбасы жеделхатта Г.Головкиннің өзіне сенім артқан қазақстандықтардың үмітін ақтағанын атап өткен.

«Атақты қарсыласпен өткен əділ əрі ымырасыз жекпе-жекте жоғары спорттық шеберлігің мен жігерлі мінезіңді көрсету арқылы сен өз Отаның – Қазақстан Республикасын лайықты таныта білдің. Сенің жарқын жетістіктерің біздің спортшыларымыз үшін жақсы үлгі болатынына жəне еліміздегі бокстың одан əрі дамуын ынталандыратынына сенімдімін», – делінген құттықтауда. Қазақстан Президенті, сондай-ақ, Г.Головкинге мықты денсаулық жəне жаңа спорт биіктерін бағындыру жолында табыс тіледі.

Ќоєамныѕ тірегі – бірлік Мемлекеттік хатшы Гүлшара Əбдіқалықова жұмыс сапарымен Қызылжар өңірінде болып, бірқатар нысандарды аралады. Қоғамдық ұйым өкілдерімен, бюджеттік мекеме қызметкерлерімен, студенттер қауымымен кездесті. Облыстық Қазақстан халқы Ассамблеясының кеңейтілген отырысына қатысып, Елбасының ұлтаралық, конфессияаралық саясатының тағылымды тəжірибелерімен ой бөлісті. Өмір ЕСҚАЛИ, кесте бойынша атқарылып «Егемен Қазақстан». жатқанын, жоба құны 5,1 миллиард теңгені құрайтынын, Мемлекеттік хатшының ал- келесі жылы көктемге салым ғашқы танысқан нысаны респуб- толық аяқталатынын жеткізді. ликалық маңыздағы Жезқазған Жаңғырту жұмыстарына 100 тех– Петропавл бағытындағы ника, 170 адам тартылған. Бұдан кейін Г.Əбдіқалықова тасжолдың күрделі жөндеу барысы болды. «К-Дорстрой» ке шенді спорт сарайының АҚ-тың директоры Александр ашы лу шарасына қатысып, Луценко ені 18 метрге жететін ж и н а л ғ а н д а р ғ а қ ұ т т ы қ т а у төрт жолақты күре жолды л е б і з і н а р н а д ы . О б л ы с қалпына келтіру жұмыстары тұрғындарының 27 пайы зы

спортпен айналысып, саламатты өмір салтын серік еткен. Олимпиада чемпионы, даңқты велошабандоз Александр Винокуров, Азия ойындарының екі дүркін жеңімпазы, жеңіл атлетші Маргарита Мұқашева, жұдырығы гүрзі боксшы Жанат Жақиянов, тағы басқалары мақтаныштар саналады. Сəнсалтанаты келіскен екі қабатты ғимараттың жобалық құны – 3 миллиард теңге. Он да жеңіл атлетика манежі, 500 орындық спорт, тренажер, көркем гимнастика, акробатика, оқу-жаттығу залдары, 1000 орын дық жасанды мұз айдыны, велошабандоздарға арналған екі трек алаңы орналасқан. (Соңы 2-бетте).

Сөзімізге сенбесеңіз, көзіңізбен барып көруге болады. «Көксу» қосалқы шаруашылығының бақшасында қарағай мен арша, шырша мен емен сияқты аймақтың табиғатына икемделмеген ағаш түрлері өсіп тұр. Негізінен Қызылорда облысының табиғатына терек, сексеуіл, қарағаш, ақ тал, жыңғыл, үйеңкі жəне тағы басқа оңтүстік өңірде өсетін ағаштар бейім келеді деген түсінік болған. Ал «Көксу» шаруашылығы Сыр өңірінде өспейді, жерсінбейді деген ағаштар мен жеміс түрлерін жерсіндіріп жатыр. Шаруашылық облыстағы шөлейт жерлерді көгалдандыру мен аймақтың экологиялық жағдайын жақсартуға үлкен септігін тигізбек. Қылқанды ағаш түрлері өсетін жерлердің ауасында да емдік қасиеті болады емес пе? Шаруашылықтың тағы бір ерекшелігі – егістікте зиянды өндірістерден жеңіл жұмысқа ауыстырылған, еңбек демалысына

Хроника

Мемлекет басшысының Өкімімен Румиль Тауфикұлы Тауфиков басқа жұмысқа ауысуына байланысты Қазақстан Республикасының Президенті Протоколының бастығы қызметінен босатылды. *** Мемлекет басшысының Өкімімен Қазақстан Республикасы Президентінің Протоколы бастығының орынбасары Тимур Владимирұлы Пірімбетовке Қазақстан Республикасының Президенті Протоколының бастығы міндетін уақытша атқару жүктелді.

жіберілген адамдар мен зейнеткерлер жұмыс істейді. Онда 150 мыңға жуық қылқанды, мəуелі, жапырақты жəне декоративті ағаш түрлері мен бұта өседі. Аталған ұйым қаланы көгалдандырумен қатар, жергілікті климат жағдайына бейімделген жаңа ағаш түрлерін өсіру мақсатында селекциялық жұмыстарды да атқарады. Шаруашылықтың өз жылыжайы да бар. Жылыжайда не өсіп тұр деңіз? Мандарин! Таң қаласың. Қызылордалық шаруалар экзотикалық өнім саналатын мандаринді өсіріп, өнімін алып отыр. Мұның бəрін неге айтып отырмыз? Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қызылорда облысына сапарының екінші күнінде осы шаруашылықта болды. Бақты аралап, жылыжайдағы жұмыстармен танысты. «Бір ғана адамның ойы мен ерік-жігерінің арқасында тұзы мен соры шығып жатқан жерге мынадай орман өсіру деген қандай

керемет! Мақтаса, осындай адамдарды мақтау керек. Астананың да айналасына ағаш өспейді дегендер болды. Ал соны қазір қараңыздар. 70 мың гектар орман өсіп тұр. Болашақта Бурабайдың орманымен қосылып, тұтасып кетеді. Егер барлық жастарымыз «Жасыл Ел» бағдарламасы бойынша ағаш отырғызып, сол ағашты күтіпбағатын болса, соның өзін өмірде үлкен із қалдырды деп санауға болады. Ал мына баққа қарасаң, көзің тояды. Барлық жеміс-жидек пен əртүрлі ағаш өсіп тұр. Мұның барлығы еңбектің арқасында іске асқан», деді Нұрсұлтан Əбішұлы. Кейінгі жылдарда өңірде айтарлықтай алға ілгерілеу бар. Бір ғана деректі айтайықшы. Қызылорда облысы үш ауысымда оқитын мектептерді түгелімен жойды. Енді алдағы жылдарда апатты мектептердің барлығынан арылып, орнына жаңа ғимараттар салынады. Қазақстанның өзге аймақтары секілді Сырдың бойы

5-бет 7-бет

Атаєы ќыр асќан «Атлетико» 13-бет Ќўралайды кґзге атќан 14-бет

да күннен-күнге жасарып, жаңарып келеді. Облыста атқарылған шаруалармен танысқан Елбасы аймақ басшылығының жұмысына оң бағасын берді. «Қызылорда облысына келіп, жалпы жағдаймен таныстық. Қазақстанның басқа өңірлері сияқты өркендеп-өсіп жатқан жағдайы бар. Кейінгі кездері қаланың іші əсемденіп, көшелері жөнделіп, саябақтар көбейіп, халықтың жағдайы жақсарды. Сырдың сол жағалауына жаңа қала салып, оны игеру мəселелері қолға алынып жатыр. Қызылорда облысының аймағынан «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» автокөлік дəлізі, теміржол, «Бейнеу–Бозой– Шымкент» газ құбыры өтіп жатыр. Аймақ тұрғындарының барлығы Сырдың бойында орналасқан. Бұл халықтың кəсіппен айналысып, жағдайын түзеп, əрі-бері қатынасқа үлкен септігін тигізеді деп ойлаймын. Сондықтан өңірдегі жалпы жағдайды дұрыс деп айтуға болады. Ал индустриялық бағдарлама бойынша үлкен-үлкен кəсіпорындар іске қосылмақ. Соның ең бастысы – Шыны зауытының құрылысы. Ол бүкіл Қазақстанды өз өнімімен қамтамасыз ететін болады»,– деді Елбасы. (Соңы 2-бетте).

–––––––––––––––––––––– Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

БЕЛІМІЗДІ БЕКЕМ БУАЙЫҚ Елбасымыздың əр сөзі ел жүрегіне жетіп жатады. Соның ішінде Президенттің ресми кездесулерде, жұмыс бабындағы қабылдауларда айтатын пікірлеріне де құлақ түреді қалың ел. Дүйсенбі күні Премьер-Министр К.Қ.Мəсімовті қабылдау кезінде Елбасымыз бүкіл əлемді қыспағына алып тұрған дағдарыстың мұнан бұрынғы, 2007-2009 жылдардағы дағдарыстан да күшті болатынын ашық айтты, туған халқын, өз елін қиындыққа қарсы тұруға шақырды. Оның алдын алудың, мүмкін болатын ауырлықтарын жеңілдетудің нақты жолдарын белгіледі. Азаматтардың əлеуметтік көңіл-күйінің төмендеуіне жол берілмейтінін, халықтың əлеуметтік əлсіз топтарын қолдау бағдарламасы дайын болуы тиістігін

қадап көрсетті. Ел газеті «Егемен Қазақстанның» электронды поштасына, басылым сайтына кеше жедел түскен, облыстардағы меншікті тілшілерге хабарланған пікірлер халқымыздың ертеңгі күнге сенімділіктің басты тірегін Елбасымыз – Президент Нұрсұлтан Назарбаевтан тауып отырғанын, елдік пен бірлік арқылы қандай қиындықты да еңсеретінін кəміл көрсетеді. Газет сайтындағы бір коммент «Біз бəрін де жеңеміз. Алға, Қазақстан!» деп аяқтапты. Дəл солай болады! Белімізді бекем буайық! ––––––––––––––– (Оқырмандар пікірлерінің топтамасы газеттің 3-бетінде жарияланып отыр).

● Орақ-2015

Отан ќамбасына 5,4 миллион тонна дəн ќўйылды Солтүстікқазақстандықтар орақ науқанын ұйым шыл дықпен аяқтап, ерен еңбектің үлгісін көрсетті. Бұл туралы облыс басшысының бірінші орынбасары Айдарбек Сапаров макарон өнімдерін шығаратын «Сұлтан» ЗММК акционерлік қоғамында БАҚ өкілдерімен өткен брифингте мəлімдеді. Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

– 3,2 миллион гектар егістік алқаптарынан 5 миллион 425 мың тонна астық жиналып, орташа түсім 16,9 центнер болды. Жауапты науқанға 4 мыңға жуық серіктестік пен фермерлік шаруашылық белсене атсалысты. Жамбыл, Айыртау, Қызылжар, Есіл аудандарында

шығымдылық 20 центнерден айналды. Отан қамбасына жөнелтілген алтын дəннің 40 пайыздан астамы 3-ші, қалғандары 4-5-ші сыныптарды құрайды. Ауа райының құбылмалы болғанын ескерсек, бұл – жақсы көрсеткіш. Келер жыл тұқыммен толық қамтамасыз етілді.

Мемлекеттің қуатты қол дауы арқасында бітік егін өс кенін айта кеткім келеді. Биыл агроқұрылымдар 17,5 миллиард теңге мөлшерінде жеңіл дікті демеуқаржы алды. Көктемгі-дала жұмыстарына 73 мың тонна арзандатылған дизель отыны алынып, əр литрі 84 теңгеден босатылды. Танаптарға 45 мың тонна минералдық тыңайтқыш сіңіріліп, 3 миллион гектар жер гербицидпен өңделді,–деді Айдарбек Сейпілұлы. Ол журналистердің бидайдың сату бағасы қандай болмақ деген сауалына былай жауап берді. Бір тонна 3-ші сыныпты бидай бағасы 3842 мың теңге төңірегінде. Азық-түлік келісімшарт корпорациясының жергілікті филиалы 42 мың теңгеден сатып алуда. Бүгінде берілген несиенің үштен бірі қайтарылды. Бұл бағытта жұмыс жанжақты жүргізіліп жатқандықтан, ешқандай проблема туындамауы тиіс. (Соңы 13-бетте).


2

www.egemen.kz

21 қазан 2015 жыл

Ґркені ґскен ґѕір (Соңы. Басы 1-бетте). Елбасы Қызылорда облысына жұмыс сапарының қорытындысы бойынша БАҚ өкілдері үшін брифинг өткізді. Мемлекет басшысы өзінің сөзінде Қазақстанның барлық өңірлері сияқты Қызылорда облысының да өсіп-өркендеп жатқанына тоқталды. Нұрсұлтан Назарбаев өңірдің дамуы үшін қажетті жағдайдың бəрі бар екеніне назар аударды. Қазақстан Президенті, сондай-ақ, биыл рекордтық көлемде күріш жинаған жергілікті диқандарды құттықтады. «Күріш Қызылорда облысының негізгі ауыл шаруашылығы дақылы болып саналады. Биыл əр гектардан 50 центнерден астам өнім алынды. Бұрын мұндай көрсеткіш болмаған», – деді Мемлекет басшысы. Соңында Нұрсұлтан Назарбаев облыс халқына бақ-береке жəне игілік тіледі. Мемлекет басшысының сапары осылай аяқталды. Тəуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бас тап Қазақстанды алға сүйреп келе жатқан тау тұлғаның Сыр өңіріне арнайы келіп, жағдаймен танысқаны халықты да бір қуантып тастады. Елбасымен кездесіп, сұхбаттасқан əрбір адам Нұрсұлтан

Əбішұлына риясыз ризашылығын, ақ адал алғысын айтып қалуға тырысып жатты. Ел мен Елбасының тұтастығын, тілектестігін көргенде көңілің марқайып қалады екен. Қарапайым жұртшылықтан бөлек, зиялы қауым өкілдері мен ғалымдар да Мемлекет басшысына жүрек түкпіріндегі сөзін арнады. Біздің электронды поштамызға Ауған соғысының ардагері, белгілі ақын, Мəжіліс депутаты Бақытбек Смағұлдың «Сырға келдің, Нұр аға!» атты өлеңі түсті. Сөзіміздің соңын ақынның ақжарма жырымен аяқтағанды жөн деп таптық. Бұл сөздер – Сыр елінің де ақ тілегі. Уа, құрметті Нұр аға! Мынау өзіңіз айтқан Сыр-Ана, Дана да туған ғұлама. Үшқоңыр менен Байқоңыр, Бабадан қалған мұраға. Қазақтың егіз Қоңырын, Бір Ата туған, бір Ана. Аңызды сол бір ел білер, Басқасын бізден сұрама. Болжаған бəрін ақылмен, Түсініп бəрін жатыр ел. Бір халық, бір ел, бір тағдыр, Бір тілмен болар тату ел. Жеке дара бір Сізді, Қолбасшы деп таниды. Осынау тұрған батыр ел.

Артыңда тұрған бұл халық, Көкірегі жыр халық. Елім деген Ерімбет, Нұртуғандай дүр халық. Орбұлақта Жалаңтөс. Жауға шапса сұрланып, Сартайдың батыр ұрпағы. Күтіп тұр, Сізді нұрланып.

Н.Погодин атындағы орыс драма театрында Мемлекеттік хатшының қатысуымен облыстық Қазақстан халқы Ассамблеясы кеңесінің кеңейтілген отырысы өтті. Оның жұмысына Қазақстан халқы Ассамблеясы Төрағасының орынбасары – Хатшылық меңгерушісі Ералы Тоғжанов, Қазақстан халқы Ассамблеясы Кеңесінің мүшесі Анатолий Башмаков, облыс əкімі Ерік Сұлтанов, этномəдени бірлестік жетекшілері мен қоғамдық ұйым өкілдері қатысты. Кеңейтілген отырыста сөйлеген сөзінде Г.Əбдіқалықова тəуелсіз Қазақстанның табысы халықтың бірлігі мен татулығының жемісі екеніне жиналғандардың назарын аударды. Ассамблея жылы аясында ауқымды шаралардың атқарылғанын, «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын, «Мəңгілік Ел»

жалпыұлттық патриоттық идеясын насихаттау, «Ұлы Дала елі» елдік брендін ілгерілету бойынша қоғамдық тұрақтылықты сақтаудағы маңызды рөлін атап өтті. Алқалы басқосуда сөз алған шешендер облыстық ассамблея мен қоғамдық жұмыстардың атқарған жұмысына оң баға берді. Эт носаралық қарым-қатынас саласында мемлекеттік саясатты, қазақстандық біртектілік пен бір лікті күшейту жəне дамыту жөнінде кешенді жұмысты іске асырудың жолдарын, жаңа қазақстандық патриотизмді қалыптастыру мəселелерін ортаға салды. «Қазақстан халқы Ассамблеясы – 20 игі іс» акциясы барысында облыста 260-тан астам шара жүзеге асқан. 9 мыңға жуық адамға 28 миллион теңгенің көмегі берілген. Облыс орталығындағы əзербайжан қоғамдық бірлестігінің, Ғ.Мүсірепов, М.Жұмабаев аудандарында жұмыс істейтін этномəдени ұйымдардың

Алдында ант бергенбіз, Антқа адал елденбіз. Антын сатпас ерлерміз. Сізге ғана берілген, Мəңгі жауынгерлерміз. Жағынуды білмейтін, Шындық туған жерденбіз.

Жат жерде жатқан бабамның, Əйтеке асыл данамның. Басын өзің қарайттың, Əруағын сыйлап Анамның. Сағынып күткен перзенттей, Көкаралды толтырдың. Бастаған істі оң қылдың, Балыққа, халық қауышып. Несібесін мол қылдың, Қапшағай мен Балқашқа. Үдере көшкен жұртымды, Аралға қайта қондырдың. Қобыздың тыңдап сарынын, Оғыздың шыңдап қалыбын. Қорқыттың тіктеп қабірін, Қара шаңыраққа қадаған, Түркінің алтын қазығын. Тəуелсіздігімнің таңы бұл, Алты Алашымның ары бұл. Қадірлер елі əрқашан, Нұрсұлтандай нар ұлын.

Ќоєамныѕ тірегі – бірлік (Соңы. Басы 1-бетте).

Үлектің ізін нар басқан, Қырандай көзін қан басқан. Жанқожадан қалған алдаспан, Төбеде бұлтын ойнатып, Ақтандай жауға жармасқан. Ғанидай жалын жастарым, Ертеңін елдің қамдасқан.

тəжіри белері таныстырылды. Кеңесті облыс əкімі Е.Сұлтанов қорытындылап, Президент алға қойған міндеттер мен тапсырмаларды орындауға солтүстікқазақстандықтар барлық күш-жігерлерін жұмылдыратынына сенім білдірді. М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінде «Серпін-2050» бағдар ламасына қатысушылармен өткен кездесуде сапалы білім, са налы тəрбие алу, теріскейде орнығу, бейімделу, студенттердің шығармашылық əлеуетін дамыту мəселелері талқыланды. 2014 жылдан бері «Мəңгілік Ел жастары – индустрияға» атты «Серпін-2050» мемлекеттік жобасы жүзеге асырылып келеді. Осы кезең ішінде Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда, Маңғыстау, Алматы облыстарынан келген 600-ге жуық жас өңірдегі кəсіби жəне жоғары оқу орындарында білім алады.

Сіз өзіңіз жасаған, Мəңгілік Елмен біргеміз. Сіздің де болар мəңгілік, Осынау елмен іргеңіз. Тарихта қалар бүгінгі, Жолбарыстай Сырға кеп. Ұлы Дала төсінде, Өзіңіз басып жүрген із. Жұмыр жердің жүрегі, Дүрсілдеген жарыла. Күткен халқың сағына, Дақ түсірмес арыңа. Тағдыр өзі жаратқан, Адамзаттың бағына. Қош келдіңіз, Нұр аға, Сыр-Анаға, қазына! Қызылорда облысы.

Сіз дердің білім қуып, Мағжан еліне келгендеріңіз қуантады. Оқуды жақсы аяқтап, білікті маман болуларыңызға тілектеспін, деді Мемлекеттік хатшы. Жұмыс сапары аясында Мемлекеттік хатшы «Нұрлы Жол» мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде салынып жатқан 320 орындық балабақша құрылысымен та нысты. Əйелдер қауымының өкілдерімен жүздесуде «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын іске асыруда нəзік жандардың белсенділігін арт тыру, əйелдер кəсіпкерлігін қолдау, рухани-отбасылық құндылықтарды нығайту, отбасылықдемографиялық саясатты орнықтыру мəселелері негізгі тақырып арқауына айналды. Г.Əбдіқалықова БАҚ өкілдеріне берген сұхбатында Елбасының тапсырмаларын орындау жолында мемлекеттік органдар алдына іргелі міндеттер жүктелетінін, Қызылжар өңірінде нақтылы шаралар атқарылып жатқанын атап көрсетті. Солтүстік Қазақстан облысы.

«Ќорєас – Шыєыс ќаќпасы» АЭА – болашаєы зор əлемдік деѕгейдегі дистрибуциялыќ орталыќ Қазақстанда ресми тіркелген дипломатиялық корпустың жəне əлемдік жетекші БАҚ-тың өкілдері «Қорғас – Шығыс қақпасы» АЭА нысандары мен «Алтынкөл» стансасында, сондай-ақ, Қазақстан-Қытай халықаралық шекаралық ынтымақтастық орталығында (ХШЫО) болды. АЭА-да өткен кездесуге Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов, Алматы облысының əкімі Амандық Бата лов жəне «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ басшылығы қатысты. «ҚТЖ» ҰК» АҚ салған «Қорғас – Шығыс қақпасы» АЭА «Нұрлы Жол» Жаңа Экономикалық Саясат бағдарламасы нысандарының бірі. Президент Н.Назарбаев атап өткендей, «Қазақстанның жаңа экономикалық саясатының негізі – инфрақұрылымды дамыту. «Нұрлы Жол» бағдарламасы аясында жүзеге асырылып жатқан жобалар экономикалық өсудің инфрақұрылымдық негізін қамтамасыз етуге бағытталған». Жетіген – Қорғас, Жезқазған – Бейнеу теміржол желілері, Батыс Еуропа – Батыс Қытай автомобиль дəлізі мен Ақтау теңіз порты, «Қорғас – Шығыс қақпасы» АЭА Қазақстанның əлемдік көлік жəне сауда жүйесіне ықпалдасуын қамтамасыз етеді. Қытай, Оңтүстік-Шығыс Азия елдері, сондай-ақ, Еуропа, Парсы шығанағы, т.б маңызды бағыттардың тоғысатын жерінде орналасқан «Қорғас – Шығыс қақпасы» АЭА жаңа Жібек жолы желісіндегі жүк ағындарын шоғырландыру орталығы болып табылады. Қазақстанның мультимодальдық логистикалық желісін дамытуға қолайлы мүмкіндігі, ірі өндірістік кəсіпорындарда жəне сауда жүйелерін ұйымдастыруда əлемдік деңгейдегі болашағы зор дистрибуциялық орталық болып қалыптасуға əлеуеті жеткілікті. «Қорғас – Шығыс қақпасы» АЭА-да дипломатиялық миссия лардың алдында «ҚТЖ» ҰК» АҚ вице-президенті Қанат Алпысбаев сөз сөйледі. «Қазақстан Еуразияның қақ ортасында орналасқан ел ретінде транзиттік əлеуеттің дамуына ерекше көңіл бөледі. Бүгін Қазақстан мен Қытай арасындағы құрғақ жүк дəлізі көлік-транзиттік əлеуетін арттыру мақсатында шекарада 40 млн. тоннадан астам көлемде жүк тасымалдауға мүмкіндік беретін

теміржол жəне логистикалық инфрақұрылым салынды», – деді Қ.Алпысбаев. Сондай-ақ, ол «ҚТЖ» ҰК» АҚ көлік жəне логистика қызметтерін ұсынуға дайын екенін айтып, соңғы 5 жылда Қытай – Еуропа бағытындағы транзит көлемі 17 есе өскендігін атап өтті. «ҚТЖ» ҰК» АҚ вице-президентінің айтуынша, Қазақстанда «Rail Air» сызбасы не гі зінде мультимодальды тасымал дау серіктестеріміз үшін логистикалық шешімнің оңтайлы түрі болмақ. Бұл сызба жүкті Қытайдан Қазақстанға контейнерлік пойыздар арқылы, ал Қазақ стан нан Еуропаға əуе тасымалы ар қылы жеткізуді қамтамасыз етеді. Бұл күні форум ұйымдастырылды. Онда «KTZ – Khorgos Gateway» ЖШС бас директоры Карл Гейсен «KTZ – Khorgos Gateway» ЖШС Құрғақ порт жобасын Dubai Port World əлемдегі ірі логистикалық оператормен бірлесе жүзеге асыру» тақырыбында тұсаукесер рəсімін өткізді. Ол өзінің сөзінде «Khorgos Gateway» Қазақстандағы алғашқы жер порты екенін айта келіп, оның Орталық Азиядағы ең ірі логистикалық парк болып табылатынына тоқталды. Құрғақ порттың жүкті қысқа мерзімде тиеу-түсіру мүмкіндігі тауарларды жаңа Жібек жолы арқылы тез əрі тиімді тасымалдауға мүмкіндік беретінін атап өтті. «KTZ – Khorgos Gateway»

құрғақ порты екі ай ішінде 10 мыңнан астам ДЭФ орындады, сонымен қатар, жиынтық-дана өнімдерді өңдеу жұмыстары да белсенді жүргізіліп жатыр. ЕО-дан ҚХР-ға жəне ҚХРдан Еуразия континентінің нарығына автокөліктерді тасымалдау ұйымдастырылып жатыр. Жергілікті тұрғындарды жұмысқа тарту арқылы штат құрылған. Олар əлемнің көліклогистика орталықтарында шеберліктерін шыңдау үстінде. Бүгінгі таңда «Қорғас – Шығыс қақпасы» АЭА мен «Алтынкөл» стансасы арқылы транзитті контейнерлік пойыздарды өткі зу туралы HewlettPackard, DBSchenker, Toyota, FESCO, BRAVIS компанияларымен келісімшартқа қол қойылған. «Қорғас» халықаралық шекаралық ынтымақтастық орталығында «KTZ Express» АҚ президенті Санжар Елубаев дипломаттарға Қазақстан мен Қытай арасындағы бірегей жоба ның маңыздылығы туралы айтты. «Қорғас» ХШЫО-ның не гізгі мақсаты шекаралық, сауда-экономикалық серіктестік пен Ұлы Жібек жолындағы халықаралық туризмді дамыту болып табылады. «Қорғас» ХШЫО құру Қазақстан мен Қытай азаматтарының екі ел аумағынан визасыз өту арқылы туристік индустрияны дамытуға, сауда шарттарын жасасуға қосымша мүмкіндік береді», – деді ол. «Қорғас» ХШЫО-да экспортимпорттық сауда операциялары мен келісімшарттық логистика бойынша 5 инвестициялық жобаны жүзеге асыру жұмыстары басталды. Тағы 10 жоба қарастырылып жатыр. Бірінші кезектегі жобаларды инвестициялаудың жалпы көлемі 300 млн. долларды құрайды. «Нұрлы Жол» бағдарламасы аясында «ҚТЖ» ҰК» АҚ жүзеге асырып жатқан «Қорғас – Шығыс қақпасы» АЭА аса ірі жобасы Қа зақстанның транзиттіккөліктік əлеуетін дамытуға соны серпін беріп, жаңа Жібек жолы экономикалық белдеуінің қалыптасуына өз ықпалын тигізетін нысан болады. Сəулебек БІРЖАН.

● Сарапшы сөзі

БЕЙБІТ ҐМІР БАР ЖЕРДЕ – БЕРЕКЕ БАР Бурабай саммиті бірлестіреді Кеңес БИЕКЕНОВ,

əлеуметтану ғылымдарының докторы, əл-Фараби атындағы ҚазҰУ профессоры.

Жақында Бурабай баурайында үлкен саммитті ұйымдастырып, ТМД мемлекет тер басшыларының кеңесін Қазақстанның Елбасы өзі басқарып өткізген болатын. Оған Əзербайжан, Армения, Беларусь, Қырғызстан, Ресей, Тəжікстан, Өз бекстан президенттері келіп қатысты. Нұрсұлтан Назарбаев өзінің сөзінде Қазақстан ТМД құрылғалы бері елдеріміздің арасында көпжақты ын тымақтастықты жандандыруды, ынтымақтастықтың негізгі бағыттары бойынша интеграцияны тереңдете түсуді жақтағанын жəне бұл бағытын əрі қарай жалғастыратынын айтты. ТМД – бұрынғы кеңестік кеңістіктегі 11 мемлекетті біріктіретін бірегей құры лым. Біздің өңірде оған балама жоқ. Біз бұл жерде халықаралық саясат тың ең маңызды жайттары бойынша сенімді ауанда пікір алмасып, көп жақты ынтымақтастығымыздың кез келген мəселесін талқылай аламыз, деді Елбасы. Бұл саммитте 17 мəселе қаралған болатын. Солардың үлкен бөлігі қауіпсіздік жəне құқық тəртібін қамтамасыз етуге арналған. Сондай-ақ, күн тəртібіне сəйкес, халықаралық шарттар топтамасына қол қойылды, бағдарламалық құжаттар бекітілді. Қазақстан Президенті террорлық қауіп-қатерлерді жою бойынша заманауи жəне тиімді шаралар қабылдау

қажеттілігі жөнінде ТМД мемлекеттері басшыларының ойы бір арнада тоғысқанын мəлімдеді. Осы мақсатта БҰҰның келісімімен террорлық ұйымдарға қарсы күрестің дүниежүзілік желісін құру қажеттілігі жайлы Елбасы ұсынысы өте орынды болды. Осы бағыттағы жұмысты күшейтіп, ТМД Террорға қарсы орталығының əлеуетін барынша пəрменді пайдалану керек екендігі де өзекті мəселе. Сондықтан, ТМД мемлекеттері басшыларының БҰҰ-ның 70 жылдығына жəне халықаралық терроризмге қарсы күреске қатысты мəлімдеме қабылдауын дер кезінде жасалған əрі қажетті шара деп санаймыз. Мемлекет басшысы Қазақстанның ТМД-ға төрағалығы экономикалық тұрғыдан күрделі кезеңге тап келгеніне назар аударады, бірақ соған қарамастан, «барлық қажетті талаптар орындалған» көрінеді. Бұл салада Еуразиялық экономикалық одақ белсенді дамып, экономикаларымызға оң ықпалын тигізуде. Президент В.Путиннің айтуы бойынша, Қазақстан – Ресейдің ірі сауда-экономикалық серіктестерінің бірі. Қазіргі таңда 6 мыңға тарта ресейлік компания Қазақстанда жұмыс істеп жатыр, нəтижесінде, долларлық эквивалентпен есептегенде мол көлемдегі инвес тиция жинақталған. Сонымен қатар, В.Путин Ресейдің Қазақстан экономикасына салған инвестициясы шамамен 9 миллиард доллардан асқанын да атап өтті. Қазақстан үшін бұл да ғанибет жағдай.

Ыќпалдастыќтыѕ жаѕа белесі Молдахмет МЫРЗАБЕКОВ,

əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің халықаралық қатынастар жəне əлемдік экономика кафедрасының доценті, тарих ғылымдарының кандидаты.

Қазіргі кездегі халықаралық қатынастар жүйесінде ТМД мен Еуразиялық экономикалық одақ өзіндік орны бар құрылымдар. 2015 жылдың 16 қазанында ТМД елдері басшылары мен Еуразиялық экономикалық одақ мүшелерінің Бурабайда бас қосуы ТМД аумағындағы экономика, қаржы, сауда жəне қауіпсіздік салаларында кезек күттірмейтін өзекті мəселелерді көтеріп, оларды еңсеру шараларына қатысты бірқатар шешімдер қабылдауына байланысты маңызды оқиға ретінде тарихқа еніп отыр. Халықаралық қатынастарда орын алып отырған келеңсіз құбылыстар экономика мен қауіпсіздік саласында

күш біріктіріп, қоян-қолтық қимылдау қажеттігін көрсетуде. Соңғы кезде орын алып отырған əлемдік экономикадағы дағдарыс пен террорлық əрекеттер қаупі ешкімді айналып өтпек емес. Сондықтан ТМД елдері басшыларының Бурабайдағы басқосуы дер кезінде өткен шара екендігі дау тудырмайды. Аталған басқосудың Қазақстанда өтуінің басты екі себебін атап көрсетуге болады. Біріншісі – Қазақстанның ТМД төрағасы міндетін атқаруына байланысты болса, екінші себеп – Елбасымыз Н.Ə.Назарбаевтың ТМД ауқымында ұзақ жылдар бойы интеграциялық бастамаларын жұмыла отырып, іске асыру қазіргі күннің талабы екендігіне байланысты. Сонау 2005 жылдың өзінде Президент Н.Ə.Назарбаев ТМД-ны реформалауға қатысты нақты ұсыныстар енгізген болатын. Арада өткен он жыл бұл ұсыныстардың ТМД-ға мүше көптеген мемлекеттердің пікіріне сай келгендігін

Кґкжиегі кеѕ мəслихат Халел ТӨРЕҒАЛИЕВ,

Қазақстан Республикасы «Чернобыль ардагерлері одағы» қоғамдық бірлестігінің төрағасы.

Бурабайда өткен ТМД-ға мүше елдер Мемлекет басшылары кеңесінің отырысына біз де ерекше ынтамен көз салып, құлақ түрдік. Оның өзіндік себебі бар еді. 20-шы ғасырдағы аса ірі ядролық апат 1986 жылы Украина жерінде – Чернобыль атом электр стансасында

болғаны баршаға аян. Ол Кеңес Одағының билігінің жүріп тұрған кезі. Ортақ ой, ортақ мүддедегі кеңестік азаматтар зұлмат апатты жоюға бір кісінің баласындай атсалысты. Бүгінгі мəліметтерде, мемлекеттің сақталынған құпия хатында Қазақстаннан радиация зардабын жоюға Қазақ КСР əскери комиссариаты 30 мыңнан астам запастағы жауынгері мен офицерін бұйрықпен жібергені жазылған. Кеңес Одағы бойынша Чернобыль

дəлелдеп берді. Сондықтан Қазақстан бастамалары іске асып, Достастыққа қатысушы елдер Бурабайдағы басқосуда қазіргі заманғы қауіп-қатерлерге қарсы тұру мақсатында аталған халықаралық құрылымды оңтайландыруға шешім қабылдады деуге толық негіз бар. ТМД елдерінің басшылары қауіпсіздікке байланысты 16 құжатқа қол қойды. Бұл құжаттардың нақты іске асырылуы ТМД аумағында қауіпсіздікті қамтамасыз ете отырып жаһандық қауіпсіздіктің мызғымас, берік құрамды бір бөлігіне айналатындығын көрсетсе керек. Бурабайдағы басқосудың кең форматта өткізілуінің тағы бір себебі – ол Еуразиялық экономикалық одақтың кеңею мəселесін талқылаумен байланысты. ЕАЭО өзінің өміршеңдігін дəлелдеуде. Аталмыш Одақтың Қазақстан үшін бірқатар стратегиялық тиімділігі бар. Атап айтқанда, қазіргі таңда Қазақстан, біріншіден, Ресейдің газ тасымалы инфрақұрылымына қол жеткізуге бағытталған бірқатар шешуші қадамдар жасады. Екіншіден, Қазақстан

апатын жоюға 8 миллиондай халық қатыстырылды деген нақты мəлімет бар. Менің қолымдағы бар дерек бойынша тек қана Алматы қаласының əскери комиссариатынан сол кезеңде 17600 адам төтенше жағдайда əскерге шақырылған. Қазір Алматыда олардың не бəрі 323-і ғана тұрады. Зұлмат апаттың зардабы осындай! Алдағы жылдың 26 сəуірінде алапат жарылысқа 30 жыл толады. Кешегі Бурабай саммитінде ТМД мемлекеттері басшыларының Чернобыль АЭС-індегі апаттың 30 жылдығына байланысты арнайы Үндеу қабылдауы да тегіннентегін емес. Біз Мəскеудегі əріптестерімізден алдағы 30 жылдыққа дейін 14 мың мұқтаж

көлік инфрақұрылымына да қол жеткізіп, өзінің Еуропа мен Қытай арасындағы транзиттік рөлін нығайтуға мүмкіндік алды. Үшіншіден, электр энергетикасы саласында Беларусьтің, Қазақстан мен Ресейдің ұлттық электр энергиясы нарықтарын интеграциялау арқылы жалпы электр энергетикасының нарығын 2019 жылға қарай қалыптастыру жоспарланып отыр. Бұл біздің энергетика саласындағы мүдделерімізге сай келеді. Төртіншіден, инвестициялық тартымдылық күшейіп, қайта өңдеу өнеркəсібін еселей арттыруға қосымша мүмкіндіктер қалыптасады. Бесіншіден, Еуразиялық интеграциялық үдеріс болашағына көп үміт күттіреді. Еуразиялық экономикалық одақ қарқынды дамып, өз ауқымын жаңа мүшелермен толықтырар болса, бұндай жағдайда ТМД ауқымында интеграциялық үдерістің серпінді жаңа кезеңінің басталғандығын көруге болады. Алтыншыдан, Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарт тұтастай экономикалық ынтымақтастық мəселелерін қамтып, егемендік пен ұлттық мүдделердің ескерілуін қамтамасыз ете отырып, мүшемемлекеттердің арасында интеграциялық үдеріске жаңа дем береді.

чернобыльдікті пəтермен қамтамасыз ету жөніндегі ресейлік мемлекеттік жобасының жүзеге асып жатқанынан хабардармыз. Ол жобаның Ресей Президенті Путиннің тікелей назарында тұрғанын да білеміз. Дəл осындай жəне басқа да проблема біздің қазақстандық чернобыльдіктердің басында да бар. Сол себепті де, осынау ауқымы зор, көжиегі кең жиналыстың мəслихатында көтерілген мəселе қазақстандық чернобыльдіктерге де шипасын тигізер деген үміттеміз. Жиналыс модераторы өзіміздің Елбасымыз болғандықтан да оның ойдағыдай жүзеге асарына сенімдіміз. АЛМАТЫ.


3

www.egemen.kz

21 қазан 2015 жыл

БЕЛІМІЗДІ БЕКЕМ БУАЙЫҚ Даєдарыстыѕ алдын алудыѕ іс-ќимылы халыќтан жинаќылыќты талап етеді

Дүйсенбі күні Мемлекет басшысы Н.Назарбаев ПремьерМинистр К.Мəсімовті қабылдап, онда бүгінде əлемде жəне елімізде қалыптасқан жағдай туралы айта келіп, қазіргі уақытта ел экономикасының күрделі режімде жұмыс істеп жатқанын атап көрсеткен болатын. Мəселен, энергия тасымалдаушы өнімдер бағасының төмендеуі ел бюджетіне түсетін кірістерді едəуір көлемде қысқартып отыр. Сол сияқты, өзге де бірқатар экспорттық тауарлар бағасы да төмендеу үстінде.

Əркім ґз жаєдайын ґзі ойлаєаны жґн

Осындай ахуалды ескере келіп Елбасы əлемдік экономикада күн сайын белең алып келе жатқан дағдарысқа қарсы жүргізілетін жұмыстар жоспарын əзірлеуді тапсырғаны белгілі. Елбасының қазіргідей күрделі кезеңде атқарылуы тиіс міндеттер туралы берген тапсырмалары көптеген қазақстандықтар тарапынан қолдау табуда. Газет редакциясы төменде еліміздің түкпір-түкпірінен келген сондай пікірлердің бір тобын оқырмандар назарына ұсынып отыр.

Əлемдегі, соныѕ ішінде Еуропа мен Шыєыс Азиядаєы экономиканыѕ ахуалын ескере отырып, жаєдайдыѕ жуыќ арада жаќсаруын болжау мїмкін емес. Халќымыз ќалыптасќан жаєдайды білуі тиіс, кəсіпорындарымыздыѕ кірісі азайып, табыстыѕ тґмендеуі жəне жўмыс орындарыныѕ ќысќаруы ыќтимал. 2007-2009 жылдардаєыдан да кїшті, наєыз даєдарыс дендеп келеді. Осыєан байланысты Їкіметке талдау жасауды, даєдарысќа ќарсы жўмыстардыѕ жоспарын əзірлеуді, ќажетті шараларды белгілеп, оны халыќќа жеткізуді тапсырамын.

Біз жоғары оқу орнын кеңестік кезеңде аяқтап, сол тұста қызметімізді бастаған ұрпақтың өкіліміз. Бұл кездегі халықтың психологиясы масылдық пиғылға қарай ойысып отырушы еді. Ауылдағы ағайындарымыз «е, үкіметтің өзі асырайды ғой», деп тал шыбықтың басын сындырмай қаннен-қаперсіз отыра беретін. Осындай масылдық көңілкүй ауаны тəуелсіздікке қол жеткізген кезден кейін де жойыла қойған жоқ. Қол-аяғы балғадай азаматтар əлеуметтік көмек алудан Н.Ə.НАЗАРБАЕВ. беттері бүлк еткен жоқ. Осындай кезде Елбасының елімізде шағын жəне орта бизнесті дамыту, кəсіпкерлікті өрістету үшін арнайы бағдарлама белгілеп оны тиісті заңмен бекемдеп беруі келешек тіршілік қамын мейлінше тым əріден ойластырып жасалған Кəсіпорындар мемлекет перспективалық қадам болғаны анық. Оның бер жағында ќаражатпен ќамтамасыз əркімнің, республиканың əр азаматының өзінің жеке кəсібін шашпа-төкпелікті қой- дені-қарны сау азаматтардай еңбек бұрыннан тудырып келеді. Оны «Жаман айтпай, жақашып, өз несібесін өзі айырып отыруы үшін мемлекет тараетеді деп кїтпеуі тиіс. ып, үнемге көшуіміз етуге қабілетсіз мүгедектерге, зей- да ескеріп, шүкіршілік айтуымыз сы жоқ» дейді халық пынан туғызылған əкелік қамқорлықты қайда қоямыз. Олай болмайды, Ўлттыќ нет жасына жетіп зейнетақысын керек. керек. даналығы. ПремьерЕкіншіден, осы төрт-бес жыл төңірегінде бастаған кəсібі ќордыѕ аќшасын жа ѕа Артық шығындарды а й д а н а й ғ а з о р ғ а ж а л ғ а п Министрді қабылдаған арқылы өз ырыс-несібесін айырып отырған азаматтарға Мемлекет басшысының нысандар ќўрылысына, отырғандарға ауыр тиюі мүмкін. қысқартуға тапсырма Мемлекет басшысының моральдық жəне материалдық тұрғыдан біраз жеңілдіктер əлсіз, бəсекеге қабілетсіз кəсіпЕлбасының Премьер-Ми- орындарды Ұлттық қор қаржыберген Елбасы қандай тапсырмаларынан осыбелгіленгені бұл істің адымын аршындата түсті. Бұған сондай-аќ, нашар жўмыс қиыншылық болса да нистрге осындай адамдарды сынан қолдауға тыйым салуы өте ны ұқтық. тікелей өз басымнан да мысал келтіре аламын. Мен бұған істейтін кəсіпорындарды халықтың əлеуметтік қолдау жөнінде бағдарлама дұрыс шешім болды. Бір ашылып, Иə, дағдарыс жағдайдейін республиканың төтенше жағдайлар құрылымында ќолдауєа, субси диялауєа əлсіз топтарын қолдау дайындауға тапсырма беруі «тағ- бір жабылған кəсіпорындардан ында əлемде күйі келісқатардағы инспекторлық қызметті атқардым. Осы арқылы дырымыз енді қалай болады» деп е л г е п а й д а к е л м е с е м а с ы л жөнінде нұсқау берді. кен, тоңып болмаса, пайдалануєа тыйым салаОрал өңірі аумағында пайдалануға берілген газ құбырлары Расында, алдында қобалжып жүрген азаматтардың қылып неге керек. Одан да əлсіз тойып секірген мемлемен нысандарын мемлекеттік қабылдап алу актілеріне қол мын. Бўл жаєдайда ќандай кеттер жоқ. Жер шарының бір-бір азын-аулақ бизнесі бар кəсіпкер, жүрегіне үміт отын жақты. қоюға қатыстым. Мұның өзі маған өнеркəсіптегі қауіпсіздік қорғалған азаматтарымыздың ґндіріс тиімді, ќайсысы Олар – Қазақстанның аза- жағдайын түзеп алайық. тіреу бағаналарындай көрінетін отар-отар қой, табын-табын сиыр, нормалары мен талаптарын жетік білуіме жол ашты. тиімсіз жўмыс істейтіні АҚШ, Қытай, Ресей жəне Еуропа үйір-үйір жылқы, келе-келе түйе маттары. Туған Отаны оларды Сондай-ақ, тəуекел түбі – жел қайық дегендей, бұл бағытта мемлекеттері де белдігін қаттырақ ұстаған шаруа, бақшалығынан тағдырдың тезіне тастамайды, өз кəсібімді ашайын деген ойға келдім. Солай болды да. бірден кґрінеді. СондайСаттар ҚУАШБАЕВ, тартып отырғанын ел көріп отыр. табыс тауып отырған диқан сын сағатта қасында болады. Бұған да он жыл уақыт өтті. Сол кезде негізгі мамандығыма Оңтүстік Қазақстан облыстық аќ, біз барынша тиімді Əрине, дəл қазір ешкімнің Сондықтан, дағдарыстың сияқты кəсіп иелері Үкіметтен қоса жаңа бастаған ісіме байланысты Астана жəне Алматы мəслихатының депутаты, менедж мент тарту їшін Қазақстанды айналып өтпейтіндігі бұрынғыдай субсидия алмаса да көштен қалатын жағдайы жоқ. экономика ғылымдарының қалалаларында арнайы курста оқып өнеркəсіптегі қауіпсіздік докторы, профессор. Біздегі əлеуметтік көмектер, шаруасын шайқалтпайды. Табысы белгілі еді. жекешелендіру жїргіземіз. мəселелері жөніндегі білім-білігімді толықтырдым. Бүгінде Ел де мұны түсініп қалды. аз болар, бірақ қарны тоқ болады. з е й н е т а қ ы к ө л е м і к ө р ш і біздің ЖШС осы өнеркəсіптегі қауіпсіздік мəселелері Дағдарыстың жаңа толқыны мемлекеттердің қызығушылығын Оңтүстік Қазақстан облысы. Елбасы айтқандай, енді Н.Ə.НАЗАРБАЕВ. жөнінде оқытып арнайы сертификат беретін үлкен оқыту орталығына айналып отыр. Мұндағы үрдіс өндірістік кəсіпорындармен тиісті келісімшарт арқылы жүргізіледі. Жеке «Нўрлы Жол» баєдаркəсіпорнымызда оншақты маман жұмыс істейді. Олар ла масы еѕбекпен ќамту өз қызметтеріне дəн риза. Бəрі де адал еңбек, маңдай термен келген табыстың берекелі болатынын жақсы баєдарламасын толыќЕлбасының талай жиболатын. Үкімет қолдан кел- жаңа нарықтарға шығу мүмкіндігін белгілі. Экономиканың құлдырауынан түсінеді. Əрі қандай күрделі дағдарыс болмасын бұл тыруєа, кəсіптік-техниындарда еске салған ген барлық экономикалық алып келуде. Қазақстан қаражат тар- əлеуметтік мəселелер де көбеюі мүмкін. өздерінің отбасылық бюджеттеріне ешқандай əсер ете калыќ білім арќылы əлемдік дағдарыс толқыны қ ұ р а л д а р д ы б а р ы н ш а ту мақсатында мемлекет шетел ин- Бірақ, дағдарыстың жаңа мүмкіндіктер алмайтынына да көздері анық жеткен. біздің жағаға да жақынқолданғанмен ол дағдарыс весторларына инвестициялық ахуал кезеңі екенін ұмытпауымыз кеӨзім де дəл осындай ойдамын. Өз күніңді өзің жаѕа мамандыќ алу даған сияқты. Апта бақарқынын тоқтата алмады. жасауға мəжбүр болды. Көптеген рек. Дағдарыс кəсіпорындарға өз көріп, өз кəсібіңді алаңсыз өмір сүріп, тіршілік мїм кіндігін кеѕейтуге сында Елбасы Нұрсұлтан Сондықтан Үкімет теңге жеңілдіктер қарастырылды. Соның мүмкіндіктерін қайта қарауға, жаңа ету көзіне айналдыра білудің өзі де адам үшін жаєдай жасайды. ОсыНазарбаевтың Премьербағамын еркін айналымға арқасында Қазақстанға тартылған ин- ойлардың туындауына алып келеді. бір бақыт емес пе. Дүйсенбі күні Мемлекет бас- лайша жўрт ќажет болМинистр Кəрім Мəсімовті жіберуді жөн тапты. Ендігі вестиция көлемі бойынша біз Орталық Қызметтеріндегі ең күшті мен ең əлсіз шысы Нұрсұлтан Назарбаев Премьер-Министр єан жаєдайда ґз кəсіпқабылдап, кездесу барыкезеңде нарық тізгіні тек Азияда алғашқы орынға шықтық. жақтарын бағалайды. Дағдарыс – жаңа Кəрім Мəсімовті қабылдаған кезде оған нағыз сында республика эко нонарық талаптарына ғана Инвестициялар арқасында жаңа жұмыс дамудың алғашқы сатысы. Сондықтан дағдарыстың дендеп келе жатқанына байланысты орнында жаѕа маманмикасының күрделі режімде бағынышты болады. Бұл – орындары мен кəсіпорындар ашылып, біз де өз экономикамызға, Елбасына берген тапсырмасының түп-төркінінде де əркімнің өз дыќ ала алатын болады. жұмыс істеп жатқанына қатты назар дұрыс қадам. Нарықтағы баға саяса- халықтың əл-ауқаты жақсарды. несібесін өз кəсібінен табу қажеттігі айқын көрінеді. Сонымен ќатар, бізде сенуіміз керек. аударғаны халықтың көңілін орнына тын сұраныс пен ұсыныс заңы ғана Енді міне, нарыққа да өз кезегінде Менің ойымша, əркім өз күнін өзі көру керектігі халыќтыѕ əлеуметтік түсірді. Шыны керек, қазіргі əлемдік айқындау керек. экономиканы жандандыру қажеттігі Сұлтан ƏБІЛДАЕВ, – бүгінгі нарық заманының басты талабы əрі əлсіз топтарын ќолдау экономикадағы теріс құбылыстар Қазіргі таңда Қазақстанда имтуындады. Қазақстан экономикасының М. Х. Дулати атындағы Тараз жазылмаған заңы. Бұдан ешкім де бас сауғалап кете елдің алаңдаушылығын туғызғаны портты алмастыру саясатымен қоса əлемдік экономикалармен тығыз мемлекеттік университетінің баєдарламасы дайын алмайды. анық. Бұл теріс əсерлер экономи- тауарлар мен қызметтерді экспортқа байланыстылығы мен əлемде болып экономика саласы бойынша Нұрлан ТҰЯҚОВ, болуы тиіс. ғылым докторы. каны əлсіреткенін халық бұрын шығару саясаты жүзеге асырылуда. жатқан əртүрлі теріс өзгерістер бізге «НұрГазПромстрой» ЖШС Н.Ə.НАЗАРБАЕВ. бас директоры. сезінбесе де, отандық өндірушілер Бұл өз тарапынан ел экономикасы- қатты əсер етуде. Дағдарыс қандай бұл жағдайды əлдеқашан сезінген на қосымша валюта түсімімен қоса экономика болсын оңай соқпайтыны Жамбыл облысы. ОРАЛ.

Ќолдау аса мўќтаждарєа єана кґрсетілуі тиіс

Əр кəсіпорын мїмкіндіктерін ќайта ќарауы ќажет

● Сайт сөзі

«Біз бəрін де жеѕеміз. Алєа, Ќазаќстан!» – дейді «egemen.kz» сайтында пікір ќосушы оќырмандарымыз Талғат. 20.10.2015 10:41 Əлемдiк дағдарыстың бiздiң экономикамыз бен қоғамымызға соққы күшiн əлсiрету үшiн табанды да жедел əрекет етуіміз қажет деп ойлаймын. Райгүл. 20.10.2015 10:43 Бұл қиын кезеңнiң қыспағына бəрiмiз бiрге қарсы тұруымыз керек. Сонда ғана дағдарысты жеңе аламыз! Кенже. 20.10.2015 11:50 Көп бағдарламалар дағдарысқа қарсы пайда болып жатыр. Соның бəрі дұрыс орындалса, меніңше, біз еш уайымсыз өтетінімізге сенемін. Даур. 20.10.2015 12:05 Елбасымыз дұрыс айтып отыр. Меніңше, Үкіметіміз барлық күшін салып отыр жəне халыққа барлық жағдай жасап отырғаны да мəлім. Нияз. 20.10.2015 12:11 Халқымыз қалыптасқан жағдайды білуі тиіс, кəсіпорындарымыздың кірісі азайып, табыстың төмендеуі жəне жұмыс орындарының қысқаруы ықтимал. Керісінше, барлық салаға дұрыс бағыт салуымыз керек. Дана. 20.10.2015 14:21 Бұл да болса дағдарыстан шығудың бір жолы. Елбасымыз қашанда қаржылық

қиындықтардан елді сақтандырудың амалын табады. Лаура. 20.10.2015 14:23 Өте дұрыс айтады, өзін өзі ақтамайтын компанияларға халықтың ақшасын жұмсап, ысырап қылған жөн емес. Алмат. 20.10.2015 14:23 Мəсімов бұрын да кризистен шығу үшін барын салған кризис менеджер, бұл жолы да елді жерге қаратпас. Рауан. 20.10.2015 14:34 Елбасы бұдан былай ауыл шар уашылығы өндірісіне екпін қою керектігін айтып қалды. Ең дұрыс жол сол секілді. Кемел (Өскемен). 20.10.2015 15:01 Бұл жолғы дағдарыс, расымен, бүкіл əлемді қос бүйірден қысып, алқымнан алып тұр. Алайда, мұндай тар жол, тайғақ кешумен əлем алғаш рет бетпе-бет келіп тұрған жоқ. Сол əлемнің бір бөлшегі болған біздің ел де осындай қиын-қыстау сəттерді бастан өткерді. Əріге бармай тəуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы жағдайды еске алсақ та жеткілікті. Сол кезде көптеген отбасы кешкі асқа ішер тамақ таппай қиналғаны бүгінде сенгісіз жайт болып көрінеді. Себебі, қазір көйлек көк, қарын тоқ. Ал сол азаттықтың алғашқы жылдарындағы аласапыраннан бүгінгі

қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған мамыражай тірлікке жеткізген – Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев. Елбасы толқын болып ытқып соққан дағдарыстың бетін қайтарып қана қоймай, одан кейінгі даму сатысын қалыптастырып берді. Бүгінде сол сатымен тек жоғары қарай өрлеп келеміз. Елбасының əр бастамасы бізді қандай дағдарыс болсын төтеп беретінімізге сендіреді. Сондықтан бұл жолғы экономикалық қиындықтардың уақытша екенін түсініп, Президентімізбен бірге оның алдын алуға дайынбыз дегім келеді. Дария (Ұлытау). 20.10.2015 15:10 Жалпы, өмір сүру дегеніміз арпалыс, кездескен кедергілерден өту үшін жасалған қадамдар ғой. Егер ондай болмаса, алдыңдағы даңғыл жалтыраған тақтайдай тегіс болса, адам тірліктің дəмін толық сезінбес еді. Сондықтан осындай қиындықтардың болуы өмір заңдылығы. Сондай-ақ, сол қиындықты еңсеру үшін күш біріктіру – өмір заңдылығы. Ендеше бүкіл əлемді матап тұрған бұл келеңсіздіктен шығу үшін барша қазақстандықтар бұрынғыдан да бетер жұмылып, бірігу керек. Елбасы айтқан бастамалардың шеңберіне топтасып, соны жүзеге асыра

білсек, Қазақстан дағдарыстан аман-есен шығады. Ондай тəжірибе Қазақстанның басында бұған дейін болған. Тəуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы қиын жағдайдан Елбасының игі бастамаларын бірлесе жүзеге асырып, тапсырмаларын мүлтіксіз орындау арқылы шықтық. Нəтижесінде бүгінгідей дамудың даңғыл жолына түскен Қазақстан деген елдің халқына айналдық. Сондықтан бұл жолы да бірлік пен ынтымағымызды арттырып, əлемнің алды болуды мақсат тұтуымыз керек деп ойлаймын. Серік. 20.10.2015 16:41 Дағдарысқа қарсы тұру бағдарламасы жəне нақты шаралар Қазақстан экономикасын сақтап қалуға көмектесетіні анық! Əрі біздің елдің өткен дағдарыстан шығып, тəжірибе жинақтап алғаны рас! Ерлан (Атырау облысы). 20.10.2015 17:10 Дағдарыс өткінші құбылыс болғанмен, бұған қарсы кешенді ісқимыл жоспарын жұмылған жұдырықтай жұмыла орындай алған ел шығады. Осы орайда бізді Елбасының дағдарыстан шығудың жəне оның алдын алудың бастамалары қуантады. Біз қиындықтың талайын көрген елміз, əр кез соның бəрінен

аман өтіп келеміз. Бұл дағдарыстан да аман-есен шығамыз. Бірлігіміз жарасымды болсын, ынтымағымызға іріткі түспесін, біз бəрін де жеңеміз. Алға, Қазақстан! Мархаба. 20.10.2015 20:02 Елбасының дағдарысты еңсеру үшін берген тапсырмаларының барлығы өте орынды. Əсіресе, халықтың əлеуметтік əлсіз топтарын қолдау бағдарламасы көңілімнен шығып отыр. Себебі, бұл əрбір қазақстандықтың назарда екенін аңғартады. Осындай игі бастамалардың арқасында бұл дағдарыстан да аманесен өтеміз деп сенемін. Тағы бір айтқым келгені, Елбасы кəсіптік-техникалық білім арқылы халықтың жаңа мамандық алуына жағдай жасалатынын айрықша атап өтті. Бұл бүгінде аса қажет дүние. Себебі, бұрын сұраныста болған кейбір мамандықтар бүгінде техниканың келуіне байланысты қатардан шығып қалды. Сондықтан ондай маман иелері үшін, жалпы халық үшін осындай бағдарламаның берері мол. Жеке кəсіппен айналысатындар үшін де маңызы жоғары. Айдын (Тараз). 20.10.2015 20:10 Қазір бүкіл əлем үшін оңай болып жатқан жоқ. Əр ел өзінше дағдарыстың алдын алатын жол іздеуде. Бұл ретте маған біздің елдің белсенді əрекет етуі ұнап отыр. Елбасы шұғыл тапсырмалар арқылы, барлық істің түйінін қалай шешуге болатынын көрсетіп отыр. Премьер-Министрге берген кешегі тапсырмасы да өте орынды.

Əсіресе, халықтың тұрмыстық ахуалын көтеру үшін бағытталған əлеуметтік əлсіз топтарды қолдау бағдарламасының берері мол. Себебі, қандай жағдай болсын, бірінші кезекте халықтың жағдайы екені сөзсіз. Осылайша, елдің жаңа мамандықтар алып, жаңа істер бастауына жағдай жасау арқылы, жұмыс өнімділігі мен сапасын арттыруға болады. Елбасы елді бұған дейін де экономикалық дағдарыстан аманесен алып шықты. Сол кездерде осылай дер кезінде қабылданған бағдарламалар жемісін берген болатын. Бұл жолы да солай болады деп сенемін. Салауат (Орал). 20.10.2015 20:19 Елбасы дағдарыстың алдын алу үшін өте дұрыс жолды таңдап отыр. Енді Ұлттық қордың қаржысы пайдасы аз, тиімсіз жобаларға жұмсалмайтын болды. Сондай-ақ, кəсіпорындардың да мемлекеттен көмек күтпей, өз бетінше əрекет ету керектігін дер кезінде айтты. Қазір тек тиімді өндіріс көздерін ғана қолдап, соны əрі қарай дамыту керек екені рас. Ал осының бəрін жүргізу үшін озық үлгідегі менеджмент қажет. Міне, Елбасы осы мəселелерге ерекше тоқталып, нақты тапсырмалар берді. Енді осы бойынша жұмыс істеп, Президент айтқан барлық бағдарламаны жүзеге асыруымыз керек.


4

www.egemen.kz

21 қазан 2015 жыл

БОЛАШАЄЫ БІРТЎТАС ЕЛ

Басты баєыт – халыќты жасампаздыќќа жўмылдыру Қазіргі таңда Қазақстан бірқатар көрсеткіштер бойынша айтарлықтай табыстарға қол жеткізіп келеді. Осындай жетістік бедерінде Елбасы «Нұр Отан» партиясының Төрағасы Н.Назарбаев партияның XVI съезінде сөйлеген сөзінде бес институттық реформаны ұсынған-ды. Соның төртінші бағыты болашағы біртұтас ұлт құруға арналған. Біз Мəжіліс депутаты Қуаныш СҰЛТАНОВПЕН осы жəне өзге де мəселелер жөнінде əңгімелескен едік. – Қуаныш Сұлтанұлы, болашағы біртұтас ұлт болып жұмылудың астарында нендей идеология жатыр дей аламыз? – Еліміз тəуелсіздігін жариялаған күннен бастап мемлекетіміздің тұтас тығын сақтау арқылы жасампаз дыққа бел буа кірісті. Əрине, оған халықтың ықыласы мен ынтымағы қажет. Көпэтносты мемлекет ретінде қалыптасуымыздың өзі тарихымыздың ерекшеліктерімен байланысты. Соңғы екі жүз жылда орын алған тарихи үдерістердің өзі-ақ бізге сабақ. Өткен өмірдің қиянаттары мен өкініштеріне ұрынбау жолдарын, ең алдымен, ұлтымызды сақтап, ұрпағымызды өсіру жолдарын санамызға, тұрмысымызға тұрақтандыруды ойлауымыз керек. Қандай да ірілі-уақты қақтығыс, қайшылыққа жол бермей, бейбіт өмір, тыныштық жасампаздыққа ұмтылып, ынтымақ пен ауызбіршілік ұшпаққа шығарды. Ынтымағы жоқ елде нендей жұмыс болуы мүмкін? «Береке басы – бірлікте» демекші, ынтымағы бар елдің тұрғындары ғана бірлесе экономикалық немесе тұрмысты жақсарту сияқты мəселелерді оңды шеше алады. Тіпті, əр отбасының тіршілігі де, ырысы да ынтымақтан басталмай ма? Мысалы, бір отбасында бес жігіт бар дейік, егер олардың араларында түсіністік орнамаса, онда əлгі шаңырақта береке де болмайды, тұрмыс та оңбайды. Егер бесеуі бірігіп тер төксе, нəтиже болмай қоймайды. – Өзіңізге мəлім, қазіргі кезде əлемде тұрақсыздық ошақтары көбейіп келеді. Соның бедерінде еліміздегі жағдай қаншалықты тұрақты дей аламыз? – Қазақстан аумағы жағынан кең-байтақ. Бұл аумаққа бес-алты Франция сыйып кетеді екен. Бір Францияның өзінде 70 миллион халық тұратындығын ескерсек, қазақ даласының ұзақ болашаққа мүмкіндігін болжау қиын емес. Өкінішке қарай, бізде адам ресурстары жеткіліксіз. Қазақ халқының басында қаншама ашаршылық нəубеті орын алды десеңізші. Өткен ХХ ғасырдың өзінде үлкен екі ашаршылықты көріп, үшіншісінің де шарпуына іліндік. Атап айтқанда, сонау жиырмасыншы, артынша отызыншы жылдардағы жаппай ашаршылықтар, оның салдарынан болған миллиондаған қырғындар – тарихтың жан түршігерлік сабақтары. Сондай-ақ, Екінші дүниежүзілік соғыс, одан кейінгі орын алған дағдарыстар қазақ халқын есеңгіретіп кетті. Қуғын-сүргін көрген қаншама қандастарымыз сырт ауды. Қазіргі кезде Елбасының ең үлкен саясаты осы халықтың басын біріктіріп, жақсылық пен жасампаздыққа жұмылдыру. Мұндай сарабдал саясатты біле бермейтін жандар жансақ пікір айта беруі мүмкін, ал қадірін білу үшін алысқа барудың қажеті жоқ. Халқының саны 45 миллионға жететін Украинаны алыңыз. Еуропаның кез келген елімен иық тірестіре алатындай, өндіріс орындарының көптігі жөнінен жəне тұрғындар сауатының жоғарылығы бойынша əлеуеті зор мемлекет. Не болмаса, мына Таяу Шығысқа, араб елдеріне көз салыңыз. Ондағы орын алып жатқан жағдайларға сарапшылар тиісті бағасын беріп те жатыр. Қазіргі таңда кім-кіммен соғысып жатқаны түсініксіз, өздері де шатасып бітті. Сондай-ақ, мына өздерін «Ислам мемлекеті» деп атап жүргендердің дені жан-жақтан жиналған содырлар екендігін көзі қарақты азаматтар байқап отыр. Ислам атын жамылғандықтан, əлемдік қауымдастық осы сөзді естігенде шошынатындай халге жеттік. Олай болса, Исламды «құбыжық» етіп көрсетуге мүдделі күштер бар екендігін көреміз. Қазақ жігіттері де солардың арасында жүргені өкінішті-ақ! Олардың сол жаққа кетуі түсінбеушіліктен деп білемін. Өздерімен қоймай əйел, балашағаларын да шақыртып жатқаны тіпті, өкінішті. Осындай шиеленіскен жағдайды елімізде болдырмау үшін адамдардың бір-біріне деген төзімділігін, бір-біріне деген құрметі мен қолдау түсінігін қалыптастыру өте орынды.

– Қазақ хандығының 550 жылдығын ерекше атап өттік. Осы ар қылы мемлекетшілік сананы қалыптастыра алдық па? – Мыңдаған жылғы мемлекеттілігіміздің маңызды кезеңі хандық дəуірі болғандығын тарихтан білеміз. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің Ұлытауда берген сұхбатында соның бастауын ашып берді. Сонау Түркі қағанаты кезеңіндегі, тіпті, одан бұрынғы сақ пен ғұндардың дəуіріндегі тарихымыз өз алдына. Өкінішке қарай, кезінде талай тарихымыз жойылып кетті. Тəуелсіздіктің құнын біле алмаған кезде бəрінен айырылып қалуға болатынына көз жеткіздік. Тарих тұрмақ сана, ұлт, тіпті, ұлттық көзқарасты да жоғалтуға болатынына өз тарихымыздан көзіміз жетті. Адам санасының негізгі іргетасын қалайтын мемлекетіміздің қайнар бұлағын түсіну қазіргі кезде аса қажет. Ең күрделі мақсат, мүдде де осы. Төңірегімізде орын алып жатқан кикілжіңдерге ұрынып қалмай, Елбасының ұсынған стратегиялық дамуы, күнделікті экономикалық шараларды жүзеге асыруға жұмылып, қандай да қиындықты еңсеруді бірлесе шешкеніміз жөн. Тəуелсіздік алған алғашқы жылдардың дағдарысымен қазіргі жағдайды салыстыруға мүлдем келмейді. Осының бəрін санаменен саралап, бір іске жұмыла біліп, биліктің жанына топтасып, елдің қамын ойлайтындарға қолдау көрсеткеніміз істің жөні. Тұғыры мықты мемлекет екенімізді ұмытпай, соны сақтау, күшейе түсуіне еңбек ету – біздің парызымыз. Заманымыздың қауіпқатерлеріне дайын болу бүгінгі өмір талабы болып тұр. – Мəңгілік Ел идеясының құндылықтарын насихаттау туралы не айтар едіңіз? – Елбасы «Мəңгілік Елді» ұлттық идея деп жария етті. Ол жайданжай айтылған сөз, жалаң ұран емес. Біріншіден, Елбасы бұл ұлттық идеяға өткен тарихымызды тереңнен зерттеп, мемлекетіміздің тарихын жан-жақты сараптап, болашағымызды болжап, ұлттың өсу, күшею мүмкіндігіне зор үміт, сенім артып келіп отыр. Екіншіден, қандай да ұлт, халық, мəңгілікті армандайды, мəңгілікке ұмтылады. Осындай ұлы идеяға бел буып, оны жүзеге асыруға үлес қосқанымыз абзал. Мемлекетіміздің өркениет жолындағы сапарына біз бүгінгі ұрпақ соған қосыла алуымыз керек. Əуел бастан «Мəңгілік Ел» идеясын Президент жария еткен кезде кейбір адамдар «мəңгілік ештеңе жоқ» деген сияқты сөздер айтты. Əрине, мəңгілік ештеңе болмас, бірақ мəңгілік өмір бар ғой. Өмірдегі өз жолымызды жүріп өтуде əлемдік өркениетке біз Қазақ Елі қандай үлес қоспақпыз? Тағдыр бізге жаңа дəуірде Жаңа мемлекет құрып, оны тұрақтандырып, əлеуеті мықты мемлекет ету мүмкіндігін беріп отыр. Сондықтан да, оның қуатын арттырып, дүниежүзілік үрдіске қабілетті екендігін көрсету уақыт талабынан туындап отыр. Елбасының айтқан идеясы осындай мақсат арқылы ұлтымыздың өсуін көксеуден деп білемін. Ұлтымыздың өсуін көрегендікпен болжай білу де осында. Жас ұрпақ артта қалмай, ғаламның дамуы бағытында басқа ұлттармен иін тіресіп, білім мен қандай да жаңалық жəне жаңа экономика жасау жағынан жүре алса, Мəңгілік Елге қосқан үлесі. Мəңгілік Ел идеясының ауқымы кең. Патриоттар форумында сөйлеген сөзімде «Мəңгілік Ел» телеарнасын ашу керек дегенім де сондықтан. Адамдардың санасын сол идеяның мəн-мағынасына жұмылдырған жөн. Қазақстан азаматтарының мемлекеттік санасын қалыптастыру, мемлекеттік дүниетаным қалыптастыру. Мемлекет жетістігі мен мүмкіндігін насихаттау арқылы болашағын құруға деген жауапкершілікті санаға сіңіру. Сондай-ақ, сол телеарна арқылы өзіміз туралы ақпараттарды алысжақын шетелдерге жеткізу. Мəңгілік Елміз деп əңгімемізді өзімізге ғана айтып отырсақ, бізді кім таниды? Қазақстан қазір Елбасының қажырлы, білімді, ұтқыр еңбегімен дүниежүзілік кеңістікке шықты. Сондай биік талап

деңгейімен еліміз өсуі, өркендеуі – ұлы мақсатымыз. – Үштұғырлы тіл дегенді жиі айтып келеміз. Сонымен қатар, дінаралық қарым-қатынастарға да көп көңіл бөліп отырған жайымыз бар. Сіздіңше, бұл мəселелер қаншалықты шешімін тапқан? Дін туралы не айтар едіңіз? – Өзімізді əлемге таныту үшін ең алдымен бізге тіл керек. Баспасөзде үштұғырлы тіл дегенді жиі жазып жүр. Меніңше, үштұғырлы емес, үш тілді деп айту керек. Əр адам үш тілді еркін меңгерсе, еліміз үшін бұл тиімді болар еді. Мектептерде балаларымыз үш тілде еркін сөйлеп келе жатқандығын байқап жүрміз. Тек оларға кедергі жасамауымыз керек, қайта жол ашқанымыз орынды. Еуропаның көптеген елдерінің тəжірбиесіне қарасаңыз, əрқайсысы үш-төрт тілде сөйлеседі. Бұл орайда, Швейцарияда төрт тіл де мемлекеттік мəртебеге ие екендігін айта кеткен жөн. Өскелең ұрпақтың қабілеттеріне көз салсақ, бүгінгі төрт жастағы бала осыдан жиырма жыл бұрынғы алтыжеті жастағы балалардың қабілетімен деңгейлес. Ұялы телефон немесе жаңа электронды құрал қолдарына тисе – еркін игереді. Ешкім қоғамның дамуына кедергі жасай алмайды. Үш тілді дамыту дұрыс деп есептеймін. Еуропа, Азия елдерінде оқып келген жастар бірте-бірте тілдік ортаны қалыптастырып қана қоймай, мəдениетіміз бен санамызды да өсіре түседі. Ал дінге келер болсақ, оны мен үнемі зерттеп жүрген адамдардың бірімін. Көзім жеткені, дін – ең алдымен адамның санасы мен жүрегінде. Абай атамыз «Алланың өзі де рас, сөзі де рас», деген сөзге бекер келіп отырған жоқ. Адамзатқа түскен төрт қасиетті кітапты салыстырып оқып отырсаң, барлығының мақсатмүдделері бір. Дін адамның киіміне, не сақал-мұрт қойғанына байланысты емес. Бүкіл дүниежүзінде «Ислам мемлекетін орнатамыз» деген сөздің өзі қате түсінік. Қаншама адамдар соған алданып, сеніп жүр. Соның барлығы сананың жеткіліксіздігінен. Біреудің алдауына немесе арбауына түседі. Пиғылы дұрыс еместер қаншама. Өзінің қарны ашып жүрсе, оған біреуді кінəлайтындар қаншама. Бала кезінен масылдық сананы болдырмау керек. Дінді бала санасына дұрыс сіңіре білгенде ғана көңіліміз жайланады деп ойлаймын. – Қоғамдық бірлестіктер құру туралы заңдық құжатты əзірлеуге де белсене араласып жүрсіз. Осы мəселені тарқатып айтып берсеңіз. – Президент өзінің бес институттық реформасын жария етіп, оны жүзеге асыру үшін «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын ұсынды. Сол жоспардың үлкен бөлігі халыққа есеп беретін мемлекетті қалыптастыруға арналды. Осыған байланысты қоғамдық бақылауды жолға қою мəселесі көтерілген. Қоғамдық бақылауды жолға қою үшін нендей тетіктер қажеттігі заңдық құжатта жан-жақты көрініс тапты. Жалпы, қоғамдық бақылау азаматтық қоғам құру мақсаттарынан туындайды. Есеп беретін Үкімет. Ресми биліктің халыққа мейлінше ашықтығын қамтамасыз ету. Елбасы 99-шы қадамда осыларды Қоғамдық кеңестер арқылы бақылау туралы айтқан. Мысалы, бір қалада 40 мың тұрғын болса, оның барлығы түгелдей бір уақытта жиналып, есеп тыңдап тұра алмасы анық. Сол мəселені шешу мақсатында азаматтық қоғам өкілдерінен қоғамдық кеңестер құрылмақ. Бұл тұжырымдама Премьер-Министр басқаратын Ұлттық комиссияда талқыланып, қабылданды. Сонымен, қазіргі осы кезеңге сəйкес келетін қоғамдық кеңестер құруды ұйғардық. Бұл өмірден алынып отыр. Оңтүстік Қазақстан облысында, мысалы, өзге де қоғамдық кеңестермен бірге өз сөзін өткізе алатын беделді ауылдық ақсақалдар кеңесі бар. Осындай кеңестер көптеп құрылатыны сөзсіз. Қоғамдық кеңестердің үштен бірі билік тарапынан болса, үштен екісі əртүрлі қоғамдық көзқарастары бар топтардың құруынан тұрмақ. Жұмыс қоғамдық негізде жүргізілуі тиіс. Оған ешкім ақша төлемеуі жəне де олар ешкімге тəуелді болмағаны жөн. Сол жергілікті жерлерде белгілі адамдардың құрамынан қоғамдық кеңестерді құрған лəзім. Əңгімелескен Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Мəѕгілік Ел – мəртебелі мўрат Маралтай ЫБЫРАЕВ, ақын,

Сонау бағзы заманда Тоныкөк абыз: «Түркі жұртының мұраты – Мəңгілік Ел!» – деп еді. Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Əбішұлы: «Мəңгілік Елді басты бағдар етіп, Тəуелсіздігіміздің даму даңғылын Нұрлы Жолға айналдырдық... Біздің елдігіміз, қазақ жұртының арғы түбі ғұндардан басталады. Ғұндардан кейін Көк түріктерге жалғасады. Одан кейін Алтын Орда орнығады. Сөйтіп, хандық дəуірге ұласып, кейін біртіндеп тəуелсіздікке тіреледі», – деген еді. Міне, біз, биыл ел болып, жұрт болып Елбасының бастамасымен Қазақ хандығының 550 жылдық мерекесін тойладық. Бұл айтып жеткізе алмас аса асқақ, аса қадірлі салтанат еді. Қаншама ата-бабаларымыздың аруағы разы болып, рухтары шалқыды. Қазақ хандығының 550 жылдық тойы Астанада бастау алғаны да көңілге қонымды болды. Осы Астанадағы театрланған қойылымда бүкіл əлемге даңқы кеткен Шыңғыс ханның сахнаға ат ойнатып шығуы мені терең тебіреніске бөледі. Бұл біздің ресми биліктің əлем алдындағы ерлігі еді. Яғни, «Алтын Орданың ғана емес, əлемді тітіренткен Шыңғыс хан құрған империяның да мұрагері бізбіз» деген емеурінді дөңгелек жердің жүзіне аңдатты. Бұл

біздің Елбасының сесіне сес, елдің есіне ес қосатын құбылыс. Мемлекет басшысы Астанада бас талып көне Таразда жалғасын тапқан мерекеде, Керей мен Жəнібектің монументін ашып тұрып, «Біз бұл мерекені тарихымыздың терең екендігін бүкіл əлемге таныту үшін, өскелең ұрпаққа жеткізу үшін өткізіп отырмыз», – деді. Əлбетте, мұның бəрі – біздің мəңгілігімізді қамтамасыз ететін асыл жобалар. Иə, Мəңгілік Елдің асыл мұраттарын баянды ету оңайлықпен еңсерілетін шаруа емес. Біздің елде осы бағытта түрлі-түрлі, ірі-ірі ісшаралар өткізу əдетке айналған. Соның бірі жақында ғана Астанада өткен «Мəңгілік Ел. Болашағы біртұтас ұлт» деп аталатын патриоттар форумы. Көк түріктердің бүгінгі ұрпағы тарих сахнасында көп ұлысты бауырына басқан дара болмысты мемлекет ретінде белгілі. Біз өзіміздің салт-дəстүрімізді, тіліміз бен ділімізді сақтай отырып, бабалар аманатын орындауға, Елбасы көрсеткен «Нұрлы Жолмен» Ұлы Дала елінің болашағына болыса береміз. Ата-бабаларымыздың рухы қолдап, Елбасымыздың жүрегін тербеткен Мəңгілік Елдің бақыты тарқамасын. Сонау ғұн менен сақ, Көк түріктен беріде, қазақ баласына бүкіл əлем төріне қару емес, ақылымен жол ашқан осы Нұрсұлтан Назарбаев қана!

Мен аталған форумда оқыған жырымды оқырман қауымға да ұсынғым келеді: Мəңгілік Ел – арманымның асқары. Мəңгілік Ел – бақытымның бастауы. Мəңгілік Ел – тарихымның дастаны. Мəңгілік Ел – Нұрлы жолға бастады. Мəңгілік Ел – менің аппақ мұратым. Болашаққа нұрын шашып тұратын. Мəңгілік Ел – Нұрлы жолы қазақтың Бар əлемге мойындатар қуатын. Мəңгілік Ел – шежіресі даламның. Мəңгілік Ел – ақ тілеуі анамның. Мəңгілік Ел – мəңгілікке аманат. Мəңгілік Ел – Нұрлы жолы бабамның. Мəңгілік Ел – ынтымақ пен бірлікте. Мəңгілік Ел – ымыралы тірлікте. Мəңгілік Ел – ертеңіңді ұлықтау. Мəңгілік Ел – өткеніңді ұмытпау. Мəңгілік Ел – маңдай тері халықтың. Мəңгілік Ел – нұрлы үміт, жарық күн. Мəңгілік Ел – із қалдыру мəңгіге. Мəңгілік Ел – таусылмайтын əңгіме.

Мəңгілік Ел – бейбіт өмір əуені. Мəңгілік Ел – Ел Анамдай əдемі. Мəңгілік Ел – Тəуелсіздік тірегі. Мəңгілік Ел – ұлт пен ұлыс тілегі. Мəңгілік Ел – Нұрағамның ділі еді. Нұрағамды бүкіл əлем біледі! Қазақ деген Көк түріктің ұлы елі. Нұрағамның нұр жолымен жүреді!!! АЛМАТЫ.

Меніѕ орнымда ґзгелер де осылай істер еді – дейді «Ерлігі їшін» номинациясыныѕ иегері, бїгінгі кїнніѕ бала батыры Никита ТЮКИН Нұржан ДҮЗБАТЫРОВ, журналист,

Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Қазан айының басында Астанада «Мəңгілік Ел – болашағы біртұтас ел» тақырыбында республикалық патриоттар форумы өткізілді. Осы шеңберде «Жыл патриоты» байқауының қорытындысы шығарылып, мұнда жеңімпаздар жеті аталым бойынша марапатталды. Солардың ішінде Зеленов ауданындағы Достық ауылының тұрғыны, 8-сынып оқушысы Никита Тюкин «Ерлігі үшін» аталымына ие болды. Оған бұл марапат не үшін берілді? Біз төменде оның жай-жапсары мен мəн-жайын айтқанды жөн көрдік. «...Достық мектебінің жетінші сынып оқушысы суға батып бара жатқан екі қызды құтқарып қалыпты» деген ақпарат əлеуметтік желілерді шарлап кеткен кезде біз де бүгінгінің батыры – Никитаны кездестіруге асықтық. Бірақ, ересек адамның өзі ойланып қалар сəтте қаймықпастан суға секіріп, талықсып жатқан жанды құтқарып алған баланың ерлігі жұртшылық пен жергілікті билік өкілдерінің назарынан тыс қалған жоқ. Шақырды, құттықтап қолдау білдірді, марапаттап, көпке үлгі етті. Бала батырымыздың сəл саябырсып, өз-өзіне келген сəтін күттік. Сонымен қалай болды өзі?! 24 мамыр – жұрттың бəрі ертең болатын соңғы қоңырау салтанатына дайындалып жатқан шақ. Дүкенге бармақ болған досына қаннен-қаперсіз ілесе шыққан Никита жол-жөнекей сыныптасы Дарья мен бір сынып төмен оқитын Милананы кездестіреді. Өзенге шомылуға бара жатқандарын білген Никита еш ойланбастан қыздарға ілесіп кете барды. – Ол сəтте менің суға шомылу ойымда болған жоқ, тіпті. Қыздарға ілесіп жүре беріппін, досым болса дүкеннен керегін алып жөніне кетті, – деген Никита сол

сəтте қыздарға ілесуге қандай да бір тылсымның əсері болғанын сезгендей. – Суға бірінші түстім, салқын дау екен. Бір түрлі көңілім қобалжып қыздарға алаңдаумен болдым. Өзеннің бел ортасына дейін жүздім, қыздар да қапталдаса жетті. Шаршағандарын байқамадым. Кері қайтқанымда қыздар алыс тап қала берді. Ойымда ештеңе жоқ мен бір мезетте Милананың əлсіреп, шарасызданғанын сездім. «Құтқару керек» деген оймен жанына тездетіп барып, жағаға сүйрей жөнелдім. Əрең деп шығара бергенім сол Дарьяға көзім түсіп кетті. Бір рет қолын сермеп, ышқынды да суға батып кетті. Көмекке шақыратын да жуық маңда ешкім жоқ, қайта суға секірдім. Сүңгіп, тереңдесем суық су денені қарып барады, Дарья жоқ. Ентігіп су бетіне шықтым, бірақ қорқыныш жоқ. Дос тармен кейде осылай бірдеңе іздеп, уəделесіп ойнайтынбыз. Қайта сүңгідім. Негізі өзім кішкентайымнан су астында көзімді ашып сүңгимін. Шомылып жүрген көп адам болмаса, су мөлдіреп тұрады. Шапшаңдап сүңгіп, оңды-солды шарлап едім, Дарьяның аяғы сезілді. Жармаса кетіп, жоғары көтерілдім. Ауырлап кеткен, қимылсыз. Жағаға алып шыққан кезде теледидардан көрген судан құтқару ережесі есіме түсті де шалқасынан жатқызып кеуде тұсынан қатты соғып, қос қолдап жанши бердім. Кенет лоқсып жұтқан суды құсып, тыныстай бастады. Аяқ-қолы құрысып қалған сияқты болды. Содан көмекке адамдар келді, қыздарды ата-аналары алып кетті, – деген Никита ажалдан адам құтқарып, батырлық əрекет еткенін баланың ойыны сияқты көреді екен. Тəптіштеп сұрамасаң, артық сөзге сараң бала ұялып, көзін тайдыра береді. «Сабағың қалай?» – дедік əңгіменің ауанын сəл өзгертіп. «Нормально» – деп

жымиды, əкесіне ұрлана қарап. – Никита жүзуді өзі үйреніп алды жəне өзі айтқандай кішкентайынан көзін ашып сүңгиді. Ерке өсті, аздап қиқарлығы да жоқ емес. Олай болмаса, ерлікке бармас еді ғой, – деді əкесі Ринат ұлына сүйсіне қарап. – Қай саланы таңдаса да өзі біледі, спорттан да қара жаяу емес, техникаға қатты қызығады. Жуырда осы əрекетін бағалаған алматылық кəсіпкер жігіт 200 мың теңге ақша жолдады. Онысына рахмет, əрине, баламның армандап жүрген мотоциклін алып бердік. Анасы екеуміз «Орал наны» наубайханасында жұмыстамыз. Никита көбіне үйде өзі қалады. Баланың досқа қамқор, батыл да сезімтал болып өсуіне ұстаздарының сіңірген еңбегі зор деп ойлаймын. Мектепте психологиялық бағыттағы «Отбасылық тəрбие» кабинеті жұмыс жасайды. Анасы қолы қалт еткенде сол жерде ұл бала тəрбиесіне қатысты кеңес алып, баланың үйден тыс уақыттағы тəртібін талқылап отырады. Мектеп пен тығыз байланысу арқылы біз Никитаның бойындағы біраз қиқарлығын реттеп келеміз. Енді, міне, мақтанышымызға айналып, ел сүйсінген ерлікке барды. Баламды осындай ерлікке, адамгершілікке баулыған ұстаздарына алғысым шексіз, – деген

əкесі баласының бойынан ерекше қабілет байқайтынын жасырмады. – Мұны мен ерекше ерлік пен іс-əрекет деп ойламаймын. Менің орнымда болса өзін республиканың патриоты деп санайтын əрбір досқұрбымыз дəл осылай жасайтынына күмəнім жоқ. Менің қазіргі алға қойған мақсатым – мектепті ойдағыдай аяқтап, содан кейін өзім алға қойған мақсатқа қол жеткізу. Мені төтенше жағдайлар қызметі, адамдарды оқыс оқиғалардан құтқару əрекеті ерекше қызықтырады. Ержеткеннен кейін осы бағытта арнайы мамандық алып, ортақ Отанымыз – Қазақстанның бір қажетіне жарағым келеді. Мен «Ерлігі үшін» номинациясын қазақ қыраны, ғарышкер-ұшқыш Айдын Айымбетовтің қолынан алғанымды мақтаныш тұтамын. Мен де болашақта Айдын ағама ұқсап, бой түземек ойым бар, – деді біздің кейіпкеріміз. Біз бала батырға «тіл-көзден аман болғайсың» деген тілегімізді іштей айтып қала бердік.

Батыс Қазақстан облысы, Зеленов ауданы, Достық ауылы. –––––––––––––––– Суретте: «Ерлігі үшін» номинациясын иеленген бақытты сəт.


21 қазан 2015 жыл

5

www.egemen.kz

 Есімі елдің есінде Дүние жарық... Əшірбексіз бір жыл өтті... Əшірбексіз өткен осынау бір жыл ішінде жұмыр жер де, жұмырбасты пенделер де ырғақты жүрісі мен тұрысынан, мына жалған ұсынар дүниенің қуанышы мен күлкісінен жаңыла қойған жоқ... Қар жауды, сақылдаған сары аяз Сарыарқаны кезді... Қар еріді. Алатаудың сұлу бөктеріне жыл құстары оралып, көктем келді... Көктемнің жылымығы байқалмай жаздың шуақ, нұрына жалғасып, Атыраудың ақ толқындары жағаны соқты... Сөйтіп жүргенде... Тамыздың таңғажайып түндері артта қалып, Алтайға сары ала күз келді. Сөйтіп жүргенде ... Қаратау қарттың қабағын тұнжыратып, қазан ұрды... Хантəңірі мен Хантағының аспанын мұңға батырып, қараша құстар Табиғатананың жылы қабағын іздеп, жылы жақтарды бетке алды. Əшірбексіз өткен бір жыл жүректі мұңға бөлеп, ойды қабаржытып, жады шіркінді қайыра-қайыра жаңғыртып, көңіл дейтін жазулы дəптердің парақтары мен беттерін ақтарыстырды. Еміс-еміс есте қалған өмір үзіктері ана ғасырдың алпысыншы, жетпісінші, сексенінші, тоқсаныншы жылдарына тіл бітіріп, құлағыма бозбала күннің үні жеткендей болды. Қатар жүріп, қанжыға қағысып, ерге қатар қонған, таңды таңға ұрып, Алматының аспанын əнмен тербеткен, жар қабағын аялап, балаларымызды бақшаға жетектеп, мектепке бірге апарған сəтсағаттар еске түсті... Алматы дейтін ұлы шаһардың қойын-қолтығын кезіп, пəтер жалдап, біресе Əшірбектің Күлəшінің, біресе Сағаттың Шəрбəнінің, біресе Баққожаның Нұржамалының, біресе Оралханның Айманының, біресе менің Фаукенімнің жылы-жұмсақтарын бөлісіп, кейде түнді ауғызып, кейде таңды шаршатып, үйді-үйімізге əзер тарайтын, дүниеде əдебиет пен өнерден өзге құдіретті ештеңе жоқтай көретін сол бір ессіз шақтар тізіліп өте бастады. Айлықты айлыққа жалғап, пəтерден пəтер ауыстырып жүріп, мына ұлы дүниенің мəңгілік құндағын шабытты шақтармен тербеткен тұнық сəттер жан дүниемді теңіздей сапырды... Айтса, айтқандай! Жастықтың жалынды күндері де, ел танып, топ жарған, өмір дейтін ғұламаның қызық-қуанышын бірге жүріп бөліскен, əдебиет дейтін ұлы кеңістік пен театр дейтін текті жұрттың түренін бірге ұстап, шоқтығын да қатар үрлеген құрбы-құрдастарымды ойладым... Алпыс екі тамырымды кеткен айлар мен көшкен жылдардың ыстығы кезіп, жүрегімді əлдебір қуатты жалын шарпып өткендей болды. * * * Мен Əшірбекпен ең алғаш ҚазМУ-дің үшінші курсында оқып жүргенде кездесіп едім... Құрманғазы консерваториясының бір топ студенттері мен біздің филология факультетінің ұл-қыздары бірігіп, «Махамбет рухы» дейтін театрланған жыр кешін өткізбек болдық. Абайдың тереңіне енді-енді бет бұрып, Махамбеттің өр мінезіне еліктеп жүрген жастармыз... Жыр десе, жарғақ құлағымыз жастыққа тимейтін кез... Талабымыз дұрыс еді... Бірақ қалай болғаны, кімдердің тоқтатқаны белгісіз, 1968 жылдың жылы көктемінде өткен үш-төрт кездесуден соң, Махамбеттің «ереуілді кеші» болмайтын болды... Сол тұстағы «жылымық» тудырған тұлғалар мен «Жас тұлпардың» тұяғын тасқа салған əрекеттердің салқыны тиді ме, əйтеуір, кеш қанаты қайырылды... Дайындық тоқтатылды. Өтпейтін болды... Əшірбек есімді орта бойлы, жұтынған сары бала сөзімен, жүрісімен, тұрысымен көзімізге бірден ілікті. Жақсыны жадында тез сақтап, жаңаны көрсе, табысқысы келетін, тазалықпен жүрегін суғарған жылдардың мінезі... Əшірбекпен шалашарпы есте қалған алғашқы таныстығымыз осылай болды. Шала таныстығымызға жан бітіріп, бүтін сипат алуына себепші болған адам – Сағат Əшімбаев. – Мен сені бүгін бір тамаша жігітпен таныстырамын. Консерваторияның соңғы курсында оқиды. Өзі бізбен түйдей жасты, – деді ойы да, сөзі де елгезек Сағат досым. Сонымен... Айтқан кезде, айтылған жерде, «уəде құдай аты», кездестік. Сағат қай кездегідей шапшаңдық танытып, екеумізді таныстыра бастады. Үстіне мойылдай қара костюм киіп, мойнына қызғылтым галстук байлаған орта бойлы ақсары жігітті бірден таныдым. Осыдан бір жылдай бұрын «Махамбет рухы» тұсында көрген студентім. – Əшірбек Сығай... – Нұрлан Оразалин... – Сағат ішек-сілесі қата күлді: – Екеуің емтихан тапсыратын студенттердей сіресе қалдыңдар ғой... Босатыңдар бойларыңды! Қане! Əшірбек консерваторияға мұғалімдікке қалатын болыпты. Мұғалімдер «строго» киінбесе болмайды. Ал, жігіттер, кездесуіміздің ресми бөлігі осымен бітті. Енді, бейресми жағына өтейік. Жүріңдер, ана «Блиннаядан» бірбір порция блины алып берейін, – деді. Блины желінді... Шəй ішілді... Əдебиет пен театр туралы əңгіме басталды... Əшірбек екеуміз көбірек тыңдап, Сағат көбірек сөйледі. Белинскийден бастап, Добролюбовқа өтіп, Əуезовтен бастап, Мүсіреповке соғып, ұзын сөздің қысқасы, əдебиет пен өнердің батысы, шығысын аз-кем адақтап, Əшірбекке өзі жаңа орналасқан «Лениншіл жастың» тапсырмасын да беріп үлгерді.

– Үшеуміз бірге барып көрейік. Жақсы спектакль, жаңа спектакль... «Қозы Көрпеш – Баян сұлудың» соны шешімді қойылымы. Мəмбетовтің жұлдызды дүниелерінің бірі! – деді Əшірбек те Сағаттың сөзін қуаттағанын байқатып. Арада бірер ай өтті. Көктемде болған əлгі үш құрдастың танысуы тұсында болған əңгіме өз мəресіне жетті. Ұмытпасам, күз айларының бірінде Сағат пен Əшірбектің қосалқы авторлығымен Əзербайжан Мəмбетовтің «Қозы Көрпеші» туралы мақала жарық көрді. Спектакль де, мақала да өз кезінде зиялы қауым арасында үлкен

айтып, көңілінен шықпаған тұсы болса, оны тура айтатын, тіпті, турап айтатын. Онысы біреуге ұнаса, біреуге ұнамайтын... Спектакль талдауға келгенде, шығарманың көркемдік сұлбасын таратып айтып, əр актердің образ сомдауына соншама терең, соншама нақты талдау жасап, баға беруде сыншы Сығаевтың пікіріне ден қоймайтын ұжым, құлақ аспайтын актер болмаушы еді... «Əшірбек не депті?», «Əшекеңнің пікірі қалай?» деген сауал əр спектакльден соң театр ғимаратының қойны-қонышын кезіп жүретін... Сахнада дүниені қопарып əкететіндей болып күркіреген талай

Асекең: «Браво! Браво!» деп қол соғатын. Соғатын да: «Сендерді білмеймін. Бізде, Созақта иманды мұғалімнің қояр бағасының ең жоғарысы қанша? Білесіңдер ме?», дейтін. «Созақтың бұл араға қатысы қанша?» дейтін еді күйіп-пісіп Əшірбек. «Айтыңыз!» дейтін Оралхан. «Созақта театр жоқ» деп Қадыр Жетпісбай орнынан өре тұратын. «Драматургсыз пьеса жоқ. Пьесасыз спектакль жоқ!» дейтін едім мен де. «Созақта пьесасыз да спектакль қоя береді», деп Асекең міз бақпайтын... «Ту, Асеке!». «Білмейсіңдер ме? Мейерхольдтың

орта буын актерлері жайлы жазылған мақалалар мен портреттер, эсселер мен пікірлер... Бəрін санап, түгендеп шығуға уақыт тар... Бұл айтып отырғандарымыз бір ғана Əуезов театрындағы мысалдар. Əшірбек Сығаев қаламы мен талдауларына іліккен жастар театры мен облыстық театрлардың майталман жүйріктері қаншама?! Кейінгі жас буын актерлер қаншама?! Əшірбек əлемін құрайтын көп салалы, кең тынысты көркемдік танымның қанаты қалай құлашты болса, тамыры да солай терең.

Театр деген бір сиќыр... немесе Əшірбексіз ґткен бір жыл

Нұрлан ОРАЗАЛИН,

сенатор, Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының төрағасы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты.

резонанс туғызды. Қолдаушылар да, сынаушылар да аз болған жоқ... Қалай дегенде, қазақ театрына жаңа леп əкелген Мəмбетовтің əр жаңа дүниесі əрісі – Мəскеу, берісі – Алматының кірпияз мінезді театртанушылары тарапынан «үнсіз» өткен емес. Сол тұстағы Мəскеудің «Современник», «Таганка» театрларының спектакльдері қатарында үлкен-үлкен мінберлерден жиі айтылатын. Қазақ топырағында дəстүрлі режиссураның қалыбын бұзған жаңашыл режиссер мен жаңа тұрпатты актерлер туралы бел шешіп, пікірін ашық айтқан қос достың мақаласы Мəмбетов дəуірін танушылардың алғашқы қадамдарының бірі еді. Əшірбек өзінің туабітті алғыр лығының, сөз табиғатын тереңнен суырып таныр сирек дарынының, сондай-ақ үлкен кəсіби дайындығының арқасында қалыптасқан дəстүрі мен мектебі бар қазақ театрының өрлеп, өркендеуіне орасан зор еңбек етті. Жаңа дəуір тынысын тап басып танып, жаңа дəуір талабына сай театр дейтін тарланбоз өнердің өрісін кеңейтуге ол қосшы да, басшы да, ұйымдастырушы да, театртанушы да бола жүріп, аянбай терін төкті. Сонау жетпісінші жылдары қазақтың ұлы актрисаларының бірі – КСРО халық əртісі Хадиша Бөкеевадан дəріс алып, қанаттанған жас жігіт актерлер дайындайтын факультетте мұғалім болды. Бүгінде театр дейтін киелі өнердің бірбір майталмандарына, хас шеберлеріне айналған Тұңғышбай Жаманқұлов, Досқан Жолжақсыновтарға ұстаздық етті. Ара-тұра сол күндерін еске алып: «Пəлі, бұлар жасы жағынан маған өкше басар болатын. Екеуі де сұрапыл, екеуі де дарынды... Екеуі де иықтарын жұлып жеп, сахнаға шыққанда, «аласа бойлы, терең ойлы» мені қойып (осы тұста өзі де мырс етіп, күліп алатын), алдарындағы алпамсадай ағаларын таптап кете жаздайтын. Тіпті, осыларға «ұстаз болып едім» деудің өзіне ұяламын осы күнде», – деп мəз-мəйрам болатын. Əшірбек мінезді жігіт еді... Ол жақсы көрген адамына ықыласы мен пейілін құлай танытып, жүрген жерінде оларды аузынан тастамай, айтып жүретін. Біреудің ығына тығылып, «судан аман шығайын, желден аман қалайын» дегенді білмейтін. Айтса, тура айтып, сол жолда жығылса да, сүрінсе де өкінбейтін... «Алпыс күн атан болғанша, алты күн бура болғаным артық» дейтін кейде ішкі сырын ақтарып. Сондайда жөпшеңдіге иығын бермейтін, Алтайдың кербұғысындай керіле шалқайып тұрып, қою қара шашын оң қолымен сілке тарап, қайран Орекең (Оралхан Бөкей): «Əшкө! Дұрыс! Дұрыс айтасың. Бұл мəселеде пікіріміз ұқсас», – деп ақсия күлетін. «Біз бəріміз де сізге ұқсауға тырысамыз ғой, Ореке!» деп Əшірбек те əңгімені Оралхан Бөкейдің өзіне қарай жығып, ортамызды күлкімен қарық қылып отыратын. Ол жақсы көретін жылы жүректі ортаға түскенде əзіл-қалжыңын қардай боратып, тамылжыта əн салудан жалықпайтын... Ілия Жақановтың «Даниярдың əнін» дəл Əшірбектей əуелетіп шырқаған бір əншіні естімеппін. Алпысыншы, жетпісінші жылдардағы алмасы мен қара өрігі көшесінде төгіліп жататын Алматыны ойласам, көз алдыма ылғи көзілдірігін көтеріп қойып, əңгіме айтатын Сағат пен «Даниярды» шаншылып тұрып, үздіге шырқайтын Əшірбек елестейді. Ескі Алматының аспанын əн тербеген сəттер елестейді... Əшірбек консерваторияда қатар оқыған жігіттер мен қыздарды кездестіргенде де, əңгімеден əңгіме өргенді, өнер айналасында жүрген дос-құрдастары жайлы күлкілі сəттерді еске алғанды жақсы көретін. Құман Тастанбековпен, Əнуар Боранбаевпен, Əшірəлі Кенжеевпен кездескенде, балаша қуанып, қайдағы-жайдағыларды еске алатын... Еркелей де, еркелете де білетін. Адал достары дегенде көңілі ала-бөтен еді. Сөйтіп жүріп... Театр, өнер, спектакль деген ұғымдар айналасына келгенде, əлгі еркелеп, еркелетіп жүрген əріптес-достарына «Қарабайдай қатал» болатын. Сыншы ретінде айтарын кесіп

дүлдүл тұлғалардың көркемдік кеңес үстінде Əшірбектің шаншудай қадалар саңқылдаған үніне үнсіз құлақ түрген сəтін сан мəрте көргенім бар. Көріп отырып, театр дейтін сиқыры мен жұмбағы көлкөсір осынау ғажайып əлемге өз тағдырын байлаған дос, құрдас замандасқа, іштей риза болушы едім... * * * Кейде театр дейтін іргелі өнердің бағын анықтайтын басты орынды біріміз – драматургке, біріміз – режиссерге, енді біріміз актерге теліп, қызыл кеңірдек болып жатамыз. Осы бір ешкімге керегі жоқ ескі даудың қашан басталғанын, неден басталғанын ешкім білмейді. Бірақ дау мəресіне жетер емес... Жалғасып келеді... Гоголь мен Островский заманында да, Чехов пен Булгаков кезінде де... Станиславский мен Мейерхольдтің тұсында да, Питер Брук пен Марк Захаров кезінде де... жалғасқан!.. Бұл əңгімеден Мəмбетов пен Мұхамеджанов та, Қадыр Жетпісбаев пен Бағыбек Құндақбаев та, Əшірбек Сығаев пен Нұрқанат Жақыпбаев та сырт қалған жоқ... Театр дейтін кексе өнердің тізгінін кім ұстайды? Айтулы өнердің өрісін кеңейтуде «Бірінші кім?» секілді сұрақ, сауал айналасындағы сөз үзілген емес, үзілмей келеді. Жалғасып келеді... Жас кезімізде театрға бармасақ əлде бір қымбат бұйымымызды жоғалтып алғандай дегбіріміз кететін, ертерек жылдарда бұл əңгімеге менің қатарымдағы жолдасжораларымның да талай ат терлеткені есімде. Сондай дау көрігі қызған тұстарда «жас классиктердің» дені жас сыншы Əшірбек Сығайдан төрелік сұрап жататын. Əшірбектің өз сөзімен айтқанда, «жиырма жеті жасында жиырма жеті театрға бастық болған» досымыз төрелік сөзін жасқанбай айтатын. «Мықты пьеса мықты режиссердің қолына тисе... бір деңіз! Мықты режиссер қара қылды қақ жарып, рөлді əділ бөлсе... екі деңіз!... Бұған сценографтың шешімін қосыңыз... үш деңіз! Спектакльдің көңіл ауанын жасайтын музыканы қосып, төрт деңіз!... Бесінші!.. Көрермен мен сахна арасына көпір салушы сыншы барын ұмытпаңыздар! Мырзалар! Ол – мына біз! Сағат екеуміз. Бес деңіз! Театр осы бес деген бірліктің биігіне көтерілгенде ғана БЕС деген бағаға қол жеткізеді. Театр, əсіресе, жаңа дəуірдің театры осы бес түрлі компоненттің басы қосылған тұста ғана бақ биігіне көтеріледі», деп жауап беретін еді... Осылай дау өзінің апогейіне жеткен бір сəтте арамызға өнер атаулының безбеншісі, үлкен де, кіші де алдында байқап сөз айтуға тырысатын Асекең – Асқар Сүлейменов келетін еді ойда-жоқта... Бірден пікірталасқа араласып кетпей, шеттеу қонып, қою кофесін сыздықтатып отыратын. Драматургтер көп... Əшірбек жалғыз... режиссерлер бірен-саран... Дау күшейіп, гəп «сен тұра тұрға» жеткенде, жас сыншы жарыла жаздап: «Асеке! Айтыңызшы мыналарға. Солай емес пе?!» дейтін еді. Сол кезде

қайдан екенін?» «Əділін айтыңызшы! Солай ғой». «Солай! Мейерхольдтың Созақта туғанын естімеп пе едіңдер?!» дейтін Асекең шиқ-шиқ күліп. Шулы топ ошарылып барып, отырыстың аяғы ду күлкіге жалғасушы еді. Күлкі басыла бере Асекең: «Əшірбек прав!» дейтін. «Неге?». «Өйткені, біздің Созақта ең жоғары баға – бес!» – дейтін Асекең. «Əшірбектің бес компонентінен Созақтың түтінінің иісі шалқиды. Бес! Ең жоғары баға! Бұған мен түгілі, Бақтығұл да (Зейнолла Серікқалиевті айтып отыр) қол қояр еді. Вот тебе спектакль высшей пробы!» деп қадақшасын көтеретін. «Мықты спектакль үшін!», «Өнер үшін!» деп гуілдесетін отырғандар... Менің жадым жаңғырып отыр... Жаңғыртқан Əшірбек достың рухы... Менің ойыма қанат бітіп отыр... Қанат бітірген сыншы қаламынан туып, қазақ театрының ары мен абыройын арқалап, азаматтың түн ұйқысын төрт бөлген театр хақындағы ұшан-теңіз жазбалары – ойлары, толғаныстары, эсселері, портреттері, рецензиялары, ғылыми талдаулары, монографиялары, лекциялары, естеліктері, аудармалары, сыншы қиялын тербеткен телехабарлары, əр алуан үлкенді-кішілі аудиторияларда сөйлеген сөздері, ел аумағында ғана емес, алысжақын шетелдерде жүріп, сахна өнерінің қыры-сырына үңілуге жетелейтін ойлы сөздері, байсалды баяндамалары... Бір сөзбен айтқанда, өнердің осынау тебінгілі, текті саласын тануға, талдауға, саралауға арналған жарты ғасырлық мерзім ішінде өмірге келген рухани таным мен сиқырлы сұлулықтың кеңістігі! Менің ғана емес, талай жанның ойын тербеп, жүрегін қозғаған, жаратылысы мен болмысы бөлек, бар өмірін өнерге арнаған кесек мінезді, кескекті тұлғаның əлемі! Осы бір тіл ұшына оралған түйдектүйдек ойлар төркінінде өз тағдырларын театрға байлап, ұлт өнеріне өлшеусіз қызмет еткен қаншама буынның басып өткен жолы жатыр?! Қаншама тұғырлы тұлғалардың театр өнеріне сіңірген еңбегін бағалап, олардың шығармашылық қалыбын, қара үзген болмысын, дара сипатын тануға себі тиер өнер танудың өрісті, жарқын беттері жатыр десеңізші?! Əрісі – Қаллеки Қуанышбаев, Серке Қожамқұлов, Елубай Өмірзақов, Құрманбек Жандарбеков, Қанабек Бейсейітов, Қапан Бадыров, Рахия Қойшыбаева, Сəбира Майқанова, Хабиба Елебекова, Шəкен Айманов, Камал Қармысов, Хадиша Бөкеева, Сейфолла Телғараев, Бикен Римова, Шолпан Жандарбекова, Мүлік Сүртібаев, Нұрмұхан Жантурин, Ыдырыс Ноғайбаев сынды аға буын, берісі Асанəлі Əшімов, Сəбит Оразбаев, Əнуар Молдабеков, Фарида Шəріпова, Райымбек Сейтметов, Есболған Жайсаңбаев, Нүкетай Мышбаева, Салиха Қожақова, Торғын Тасыбекова, Құман Тастанбеков, Əнуар Боранбаев, Əшірəлі Кенжеев, Тілектес Мейрамов, Рахила Машурова, Гүлжан Əспетова, Ғазиза Əбдінабиева сынды

Ол театр дейтін аса күрделі қанатты, қуатты өнердің өрісін актерлер болмысынан қалай іздесе, сахнаның алтын арқауы саналар драматургия мен сахнаның алтын қазық, ақ бұрауы саналар режиссурадан да солай іздейді... Мұхтар Əуезов, Ғабит Мүсірепов, Бейімбет Майлиндер секілді ұлттық классиканың табысты қойылымдарын тілге тиек ете отырып, өткен ғасырдың алпысыншы, жетпісінші, сексенінші, тоқсаныншы жылдарында театрлар репертуарын құраған кезеңдік пьесалар мен шоқтықты драмалық шығармаларды да өз назарында ұстағанын білеміз... Жұмат Шанин, Асқар Тоқпанов, Əзірбайжан Мəмбетов, Бəйтен Омаров, Есмұхан Обаев, Қадыр Жетпісбаев, Жақып Омаров, Ерсайын Тəпенов, Нұрқанат Жақыпбаев, Жанат Хаджиев, Əубəкір Рахимов, Талғат Теменов секілді қазақ режиссурасының əр дəуірі мен əр алуан дамуын көз алдымызға елестетер тұлғалар жайлы пікірлері, мақалалары театр процесін тануға, театр өнерінің бағыты мен бағдарын айқындауға көмектеседі. Əшірбек əлемінің тұтастығы мен кеңдігін аңғартар бір қыры – ұлттық театрдың өрісі мен өркенін əлемдік театр өнерімен сабақтастықта отырып, жалпы өнер дамуына əсер етер ықпалды бағыттарды жадынан шығармайтыны. Ол əлемдік классиканың ұлттық сахнаның өсуі мен өрлеуіне өлшеусіз əсері болатынын үздіксіз айтып, төл театрымыздың осы бағытта ізденуін, өріс жайып, өркендеуін қалайтын. Шəкірттерін де осы бағытта тəрбиелеуші еді. Бұл принцип оның эстетикалық кредосы болатын. Өзі де ізденуден жалықпайтын, өзгелерден де соны талап етуге күш салатын. Айтқанына тақ тұратын сыншылық мінезі, терең эрудициясы, мол білімі Əшірбектің кез келген аудитория алдында кібіртіктемей, көсіле шауып, есіле тауып сөйлеуіне əркез көмектесетін. Ең бастысы, Əшірбек театр дегенде ішкен асын жерге қойып, керек пе, алыс-жақын демей, көлік таңдамай, бап тілемей, жолға жүре беретін. Бір күн Астанада жүрсе, бір күн – Алматыда, бір күн Ташкентте жүрсе, бір күн –Мəскеуде... Жарғақ құлағы жастыққа тимей, жаңалық пен жақсылық атаулыны іздеумен жүретін. Əсерлерін қағазға түсіріп, мақала етіп жазуға, лекция күйінде аудитория алдында əңгімелеуге асығатын. Əшірбек тынымсыз еңбек пен табанды күрестің адамы еді. Ол Кеңес Одағы кезінде Орталық Комитетте жауапты қызметте жүргенде де, министрлікте əртүрлі басшылық қызметтерде (бөлім бастығы, басқарма бастығы, Мəдениет министрінің орынбасары, бірінші орынбасары, өнер академиясының ректоры) болған кезде де театрға деген ықыласын еш бəсеңдеткен емес. Аға буынды назарында қалай ұстаса, іні буынды да солай көңілінен таса қылмайтын. Жаңа, жақсы дүниені көрсе, балаша қуанып, солғын дүние көрсе, қабаржып, қуарып қалатын. Əсіресе,

шəкірттерінің жетістіктеріне қуанып, олардың шығармашылық бағыт-бағдарын қадағалап отыратын. * * * Осындай ойлар құшағында отырып, күнделігіме қонған мына бір жазбаға көзім түсті. «...Телефон күтіп, түскі үзіліске кешігіп отыр ем, Əшірбек Сығай келді. «Қазақ əдебиетінде» жарияланған Хұсейн Темір жайлы мақаласымен құттықтадым. – Ескерусіз жүретін елдегі азаматтардың бірі ғой, дұрыс жасаған екенсің... – дедім. – Рахмет. Рас айтасың, өзі де қаға берісте, ескерілмей жүретін жігіт. Əдейі жаздым. Ел білсін деп жаздым, – деді Əшірбек. Алдымда жатқан күнделік бетін ашып, Əшірбекке Жақып Омаров өлімін естіген күнгі жазбаларды оқып бердім. Бір сəт екеуміз де үнсіз қалдық. Толқыдық... Тыныштықты Əшірбек бұзды: – Тұрмайсың ба? Үзіліс бітіп барады... Уақытың болса, біздің институтқа барайық. Жаңа шəкірттерімді көр. Ашық сабақ. – Телефон күтіп отыр ем... Кейін ... Бір қол боста барармын. – Өмір ғой... Тағдыр ғой... Иə... Жақыптың өлімі ауыр болды. Уфа көз алдымнан кетпейді. Əлі күнге. Амал жоқ... Қас пен көздің арасында арыстай азаматтан айырылып қалдық. Жүрекке жіберме... – Ескі жазбалар... Сені көрген соң оқыдым. – Жүрек арқылы өтеді бəрі... Жүректі сақтайтын кезеңге келдік. Ой, ми, жүрек – үшеуі байланыста екенін ұмытпа!.. Жүйкені қажауға бермейік. Жастық шақтың талай-талай қызуы мол қызық күндерін бірге өткізген жақын досты есікке дейін шығарып салдым. Іштей əлде бір толқынысты сезім құшағына түстім... Əшірбек кетті... Мен де кеткен достың соңынан ілесіп бірге кеткім келді... Баяғыдай көше кезіп, таусыла сырласқым келді... Ағыл-тегіл ақтарылғым келді... Бірақ оған мына қыдиып желкеңде отырған өмір, қызмет, міндет дейтін көзге көрінбейтін үнсіз қарауыл мүмкіндік бере бермейді. «Шаруадан қол босамайдымен» уақыт өтіп барады... Əшірбек кеткенімен, оның əлгінде ғана айтқан сөздері құлағымның ұшынан кетер емес... (2001 жыл, 23 ақпан, жұма). Бұл – осыдан табаны күректей 14 жыл, 8 ай бұрын жазылған ойлар. Осыдан 14 жыл, 8 ай бұрын мені «жүрегіңе жіберме» деп сақтандырған Əшірбектің өзі, міне, жылға жақындап келеді, өз жүрегін сақтай алмай, оқыста мына жарық дүниемен қоштасып, жүре берді. Ойда жоқта... Қалың елі, театр дейтін ұлы жұрты арда емген азаматын ақырғы сапарға аттандырып жатқан күндердің бірінде Əшірбекпен қоштасып тұрып, əріптестерінің бірі: «Театр жетім қалды!» деп еді күйзеліп. Сол сөзді сол тұста күллі қазақ театрлары үнсіз қайталап жатқандай еді. Содан бері бір жыл өтіпті. Жары Күлəш... Ұлдары – Қанат, Сұңғат, Нұрзат... Немерелері... Əшірбексіз өткен бір жылды тұраулы тарихқа аманат етті. Бəріміз де Əшірбексіз өткен бір жылдың салмағын қатты сезіндік... Өткен ғасырдың алпысыншы жылдары «театр дейтін бір сиқырдың» арбауына шəкірт болып ілігіп, өмірінің соңғы сəт сағатын театр дейтін құдіретті əлемнің үлкен майталманы, беделді білгірі, мүлт кетпес мэтрі болып аяқтаған жомарт дарынның ұлт өнеріндегі орыны осы Əшірбексіз өткен бір жыл ішінде анық байқалды. Ол орынды толтыру, ол орынды əлдеқандай лауазымды басшылардың бұйрығымен қалпына келтіру мүмкін емесі анық аңғарылды. Оны театрға қатысы бар əрбір адал, ақ жүрек адам жан жүрегімен, болмысымен сезінді десек, артық айтқандық болмас еді... Алтай мен Атырау, Арқа мен Сыр арасын жайлағын ұлы байтақтың əр театрының ұжымы осы бір толқу мен тебіреніске толы пікірдің астына ойланып, толғанбай, бірден қол қоярына өз басым кəмілмін. Бұл ой, бұл баға Əшірбекті ақырғы сапарға шығарып салу кезінде «жоқтау» сарынында қалай айтылса, бір жыл бойына театр дейтін ғажайып əлемнің жүрек соғысынан, алған демінен, əрбір тынысынан сағыныш лебі болып солай есіп тұрды. Өйткені... Сыншы, театртанушы, ұстаз, ғалым, аудармашы, профессор, Қазақстан Республикасына еңбек сіңірген өнер қайраткері, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, бір сөзбен айтар болсақ, тағдырын театрға теліген, өзгеге ұқсамайтын өз əлемі бар Əшірбек Төребайұлы Сығай жүрегі «Алашым» деп соққан текті азамат, тегеурінді тұлға болатын. Дүние жарық деген осы... Сарыарқаның сары белі қуаң тартып, Қаратаудың қарт қабағын тұнжыратып, қазан ұрды. Алтайға қырау қонып, Атырауға солтүстіктің салқыны келді. Алатауда – қоңыр күз. Алматыда түн салқын. Кеңсай атты қабірстан үнсіз... Хантəңірі мен Хантағының аспанын мұңға батырып, қараша құстар жылы жақтарға бет түзеді. Əшірбексіз бір жыл өтті... АСТАНА.


6

www.egemen.kz

21 қазан 2015 жыл

БЕС РЕФОРМА – ЎЛТ ЖОСПАРЫ

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың ұсынған Бес институттық реформасы Қазақстанның стратегиялық тұрғыда қарышты дамуының кепілі. Сонымен қатар, осы Ұлт жоспары аясында жүзеге асырылуы тиіс «100 нақты қадам» берекелі істің бастауына айналды. Елбасы реформалық игі істердің негізін жариялай отырып, басымдыққа ие салалардың бірі – сот қызметін заманауи ағымға сай жетілдіру болып табылатындығын қадап айтты. Сондықтан да осы салада нақты сот төрелігін қалыптастыруда соттарға бірқатар міндеттер жүктеліп отыр. Тек орындай алу қажет. Ал оны мінсіз орындау уақыт пен заман талабы. Өйткені, Қазақстанның əлемдегі дамыған 30 елдің қатарына ену жолында соттар мен судьялардың атқарар міндеті өте зор. Осыған орай, біз бүгінгі əңгімемізде ұлтымызды ұшпаққа шығаратын Ұлт жоспарындағы «100 нақты қадам» жобасында көрсетілген сот қызметіне қатысты нақты тапсырмаларды таратып айтпақпыз.

беріп отырады» делінген. Бұл ой еліміздің судьяларын уақыт талабына сай, заман ағымына ілесе отырып, жан-жақты əрі сапалы қызмет көрсетуге үндейді. Ендігі мақсат осы үмітті ақтап, сенім үдесінен шығу қажет. Себебі, бұл қадам жоғарыда атап өткен ең үздік халықаралық тəжірибені пайдалануға мүмкіндік береді. «100 нақты қадам» – бұл біздің жаһандық жəне ішкі сынқатерлерге, сонымен бір мезгілде, жаңа тарихи жағдайларда 30 дамыған мемлекеттің қатарына ену жөніндегі жоспарымыз. Ал реформаларды жүзеге асыру – алда тұрған 10-15 жылдағы бірінші кезекті жалпыұлттық міндет екендігін атап өткен Мемлекет басшысы елдің ішкі жағдайындағы сот саласы қызметін де жетілдіре түсу

Жекеменшік сот орындаушылар институтын одан əрі дамыту арқылы, сот орындаушылардың мемлекеттік қызметін біртіндеп қысқарту қажеттілігіне басымдық беру керектігі көрсетілген. Мұндай сот-құ қықтық реформалардың жүргізілуі мемлекетте тəуелсіз əрі мықты сот билігінің орнығуына əкеледі. Сот қызметіне азаматтар сенімінің артқандығын жыл сайын сотқа жүгінетін арыздар санының артып келе жатқандығынан аңғаруға болады. Қазіргі кезде соттар жылына 1 млн.-нан астам істі қарайды. Алайда, тəжірибеге сүйенсек, сот азаматтың талап-арызын қанағаттандырғанымен, құқықтың қалпына келтірілуінің кепілі болып табылмайды. Осы жерде соттардың іс жүргізудегі негізгі сатыларының бірі – сот актісін орындау қызметі.

керектігіне ерекше көңіл бөлді. Сондықтан да Ата Заңымыздың 75-бабындағы 2-тармақшасында: «Сот билігі сотта іс жүргізудің азаматтық, қылмыстық жəне заңмен белгіленген өзге де нысандары арқылы орындалады. Заңда көзделген жағдайларда қылмыстық сот ісін жүргізу алқабилердің қаты суы мен жүзеге асырылады» деп жа зылған. Ал өз кезегінде Ұлт жоспарының 21-қадамында алқабилердің реформаланған сот төрелігі жүйесінде жұмыс істеуін былай меңзейді: «Алқабилер соты қолданылатын салаларды кеңейтіп, заңды түрде алқабилер соты қатыстырылатын қылмыстық істердің категорияларын анықтау қажет» дейді. Осылайша, түпкілікті негізін Конституция тармағынан алатын алқабилер қызметі туралы заң нормалары өзара үндестігі мен сабақтастығын сақтай отырып, бірін-бірі толықтыра түседі. Сонымен қатар, бұл жерде 19-қадамға қатысты тұжырымдамаға тоқталмай өтпей болмайды. Онда «Судьялардың есеп беру тəртібін күшейту туралы» айтыла келіп, былай делінген: «Судьялардың жаңа этикалық кодексін жасау, соның негізінде азаматтар судьялардың əрекеттері бойынша еліміздің Жоғарғы Сот жанынан құрылған арнайы сот алқасына шағымдана алатын болуы керек». Əрине, бұл судья ше-

Дəл осы заңды күшіне енген сот акті сінің мерзімінде əрі нақты орындалуы азаматтық-құқықтық қатынастардағы соңғы саты жəне Конституцияның жоғарыда аталған нормасын шынайы жүзеге асыру болып табылады. Бұл мəселені талқылай келе, сот орындаушылар институтын белгілі бір сот актілері бойынша ғана қалдыру қажет деген тұжырым қабылданды. Атап айтқанда, мемлекеттен жəне мемлекет пайдасына өндіріп алу туралы атқару құжаттарымен мемлекеттік сот орындаушылары айналысуы қажет деп шешілді. Бұл Экономикалық ынтымақтастық жəне даму ұйымындағы (ЭЫДҰ) кейбір мемлекеттердің тəжірибесіне сəйкес келеді (яғни, халықаралық деңгейде тиімді деп танылған). Мысалы, Францияда жеке сот орындаушыларымен қатар, мемлекеттік сот орындаушылар жүйесі де бар (мемлекеттік қазына сот орындаушылары). Олардың өкілеттігіне мемлекет пайдасына өндіріп алу туралы жəне əкімшілік сот актілерін орындау кіреді. АҚШ-та мəжбүрлеп өндіріп алуды жеке коллекторлық агенттіктер жүзеге асырады, ал мемлекеттік сот орындаушылары қақтығыс пайда болу қаупі бар жəне мемлекеттік билік өкілеттігі қажет болғанда ғана пайдаланылады. Осылайша, аталған мемлекеттердің тəжіри-

Заѕнамалар талабы Өркениеттілік пен дамудың даңғыл жолына бастайтын «100 нақты» қадамның 16 жəне 34-қадамдары тұтасымен заң үстемдігін қамтамасыз етуге бағытталған болса, оның ішінде сот жүйесін жетілдіру мəселесі 16 жəне 27-қадамдарда нақты айтылады. Ендеше, қазіргі кезеңде осы саланы заманауи талаптарға сай дамытуға қатысты ой-пікірімізді ортаға салып көрелік. Бұл ретте 16-қадамда азаматтардың сот төрелігіне қолжетімділігін арттыру үшін сот сатыларын оңтайландыру көзделген. Яғни, бес сатылыдан (бірінші, апелляциялық, кассациялық, қадағалау жəне қайта қадағалау жасау) үш сатылы (бірінші, апелляциялық, кассациялық) сот төрелігіне көшу. Бұл қазіргі кезде қоғам арасында қызу талқылануда. Оның көрінісін қоғам арасында заң өкілдері тарапынан жанжақты түсіндіру жұмыстарының жүргізілуінен де байқауға болады. Ал енді бұл өзгеріс бізге «не береді?» деген мəселеге келер болсақ, ол – сот құрылымы мен сот өндірісі қызметін жаңғырту арқылы елді жоғарыда атап өткен өркениеттілікке жетелейді. Сонымен қатар, қоғамды жаңа заманның талаптарына сай бейім деп, оның бəсекеге қабілеттілігін арттырады. Сондай-ақ, жаңа шылдыққа негізделген реформалар мен онда көрсетілген жүйелердің артықшылығы жарқын болашақты кепілдендіруде бірін бірі толықтыра түседі. Осындай бағытты ұстанған басты құжаты мызда сот жүйесінің қыз метіне де басымдықтар берілген. Бұл басымдықтар орындалса азаматтардың сот төрелігі жүйесінің қызметін тұтыну тиім ділігі артады. Сонымен қатар, іс жүргізу үдерісін жеделдетумен қатар, оның қолайлылығын да қамтамасыз ететіндігі сөзсіз. Айталық, бұл жерде судья шешіміне қанағаттанбаған азаматтардың шағымдану инстанциялары қысқаратыны белгілі. Есесіне, бестен үшке қысқарған сатылы қызметтің құзыреті артады. Осылайша, инстанцияларды оңтайландыру арқылы, Қазақстандағы сот саласы халықаралық деңгеймен теңесіп, дамыған елдер тəжірибесімен ұштасады. Өз кезегінде бұл əдіс біздің еліміздің терезесін əлем елдерімен теңестіре түседі. Демек, біздің стратегиялық даму бағытымызды Елбасымыз əлемдік тəжірибеге сүйене отырып айқындап бергендігіне тағы бір көз жеткізе түсеміз. Президент құқық пен қаржылық мəселеге қатысты заңнамаларымызды жетілдіру үшін ел Үкіметіне басқа да нақты тапсырмалар жүктеген еді. Мысалы, 23-қадамда Инвестициялық даулар бойынша жеке сот істерін жүргізу қажеттігін құруды атап өтті. Бұл жерде Жоғарғы Сотта ірі инвесторлар қатысатын дауларды қарау үшін Инвестициялық алқаны ұйымдастыру мақсаты тұр. Ендеше, жергілікті соттарда судьялық міндет атқаратын мамандарымызға халықаралық деңгейде жұмыс істеуіне қажеттілік туындайды. Ал бұл міндет кім-кімнен болса да, терең біліктілік пен мол тəжірибені талап етеді. Сонымен қатар, 24-қадамда көрсетілген тапсырмаға сəйкес, Астанада Халықаралық арбитраждық орталық құрылатындығын ескерсек, алдымызда зор жауапкершілік тұрғандығын аңғарамыз. Өйткені, бұл саладағы

судьяларға қойылатын талап, міндеттердің өзіне тəн иірімдері бар. Мысалы, облыстық немесе аудандық сот судьясы үшін қоғамдағы əкімшілік жауапкершілікке қатысты шешім шығару ісі мен халықаралық деңгейде жұмыс істейтін инвестициялық компаниялар арасындағы дауларға қатысты арыз-шағымдарды қарап, оған төрелік айту құзыретінің арасалмағы салыстыруға мүлдем келмейді. Алдыңғысына қарағанда соңғысының жүгі басым. Оның үдесінен шығатын маманға қойылатын заңгерлік терең білім мен судьялық қызметтегі мол тəжірибеге қоса, халықаралық деңгейдегі құжаттамалық келісімдердің маңыздылығын еркін ұғыну,

Ауќымы кеѕ ажарлы шаралар Жақында облыс орталығындағы Қазақстан халқы Ассамблеясы ғимаратында Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығы аясында Қазақстан халқы тілдері күніне арналған ашық есік күні өткізілді. Оған этномəдени бірлестіктер, олардың жанындағы шығармашылық ұйымдар мен жастар қанатының өкілдері, мектеп оқушылары, қалалықтар қатысты. Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мұндай ашық есік күнін ұйым дас тырудағы мақсат – мемлекеттік жəне этностардың тіл дерін насихаттау мен дамыту, жұртшылықты Достық үйінің жұмысымен таныстыру, ақпараттық-кеңес беру жұмыстарын жүргізу, шығармашылық ұжымдар мен Достық үйіндегі қолөнер бұйымдары мұражайының сирек кездесетін жəдігерлерімен, əр ұлттың салтдəстүрімен жəне мəдениетімен, тарихымен тереңірек таныстыру. Қазақстан халқы Ассамблеясы ғимаратының алды мерекедегідей безендірілген. Алуан ұлттың əсем əуені ашық аспанда қалықтайды, ұлттық киім киген этномəдени бірлестіктер өкілдері ашық есік күнінің ажарын аша түскендей. Олар қонақтарды қол қусырып қарсы алып, жексенбілік мектептерде мемлекеттік тілді жəне жексенбілік мектептердегі өздерінің ұлттық тілдерін оқыту жайымен, этномəдени бірлестіктер жұмыстарымен таныстыруда. Шараға қатысушылар хореографиялық ұжымдардың дайындығын тамашалап, жастардың би өнеріне деген ынта-жігеріне тəнті болды. Сондай-ақ, этномəдени бірлестіктердің тұрмыстық заттары мен қолданбалы өнер бұйымдарының көрме сі де ешкімді бей-жай қалдырмады. Көрмеге қойылған əр ұлт ше берлерінің қолынан шыққан бұйымдар саудасы да ұйым дастырылды. «Достық

сазы» фольклорлық ансамблі мерекелік шара аясында жиналғандарға көтеріңкі көңіл-күй сыйлады. Соңы осындағы 19 этномəдени бірлестік жанынан ұйымдастырылған өнер ұжымдарының көркем концертіне ұласты. Алуан тілде шырқалған əн мен сан ұлттың өзіне тəн өрнекті қимылды би лері көрермендер көңілінен шықты. Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығы аясында тіл мерекесіне орай Абай Құнанбаевтың 170 жылдығына арналған этномəдени бірлестіктер жастары арасында «Тілім менің – байлығым» атты байқау өткізілді. Облыстық мəдениет, мұрағаттар жəне құжаттама бас қар масы мен Достық үйі бірлесіп ұйымдастырған бұл байқауға 15-20 жас аралығындағы қазақ мектебінде оқымайтын өзге ұлттардың сегіз үміткері қатысты. Байқау шымылдығын Т.Ахтанов атындағы облыстық драма театрдың əртісі Əсет Оразалин Абайдың монологын оқумен ашты. Содан кейін байқауға қаты су шылар «Сəлемдесу – парызың» атты кезеңде өзін мемлекеттік тілде таныстырса, «Ұлы Абай шығармашылығы» бөлімінде Абайдың қара сөзін немесе бір өлеңін жатқа оқыды, «Абай жолы» романынан үзінді оқыды, «Абай – ұлы халықтың перзенті» деген тақырыпта өзі жазып алып келген шығарманы ұсынды. Үміткерлердің барлығы да байқауға барынша тиянақты дайындалғаны көрініп тұрды. Тіпті, олардың арасында өзі

Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

шімімен келіспеген жағдайдағы əрекетке қатысты орындалуы тиіс шаруалар. Ал енді сот ісі мен судья əрекетіндегі əділдік пен шынайылықтың айқындалу реті де Ұлт жоспарында нақтыланған. Яғни, барлық сот процестеріне бейне жəне таспаға жазу шараларын міндетті түрде енгізу көзделген. Онда судья ның бейне жазуды тоқтатуға немесе аудио жазу материалдарын редакциялауға мүмкіндігі болмау керектігі де нақты көрсетілген. Сол сияқты, сот ресімдерін оңайлату жəне сот процестерін жеделдету үшін азаматтық-құқықтық даулар жөніндегі соттарға прокурордың қатысуын қысқарту жайы да қамтылған. Тіпті, бұл бағытта Азаматтық іс жүргізу кодексіне тиісті өзгертулер енгізу жайы айтылған. Конституциямыздағы 13-баптың 2-тармағына сəйкес, əркімнің өз құқықтары мен бостандықтарын сот арқылы қорғауына құқығы бар екендігін ескерсек, бұл құқық азаматтардың сотқа жүгінуі арқылы жүзеге асырылатындығы белгілі. Ал сот қызметінің шынайылығына қатысты атқарылатын басты жұмыстарды жоғарыда айттық. Енді сот жүйесі қызметі мен судья шеші мінің орындалуына қатысты мəселелерге тоқталсақ. 27-қадамда

бесі мемлекеттік сот орындаушыларымен қоса жеке сот орындаушылардың болуының дұрыс екендігін көрсетеді. Жалпы, жеке сот орындаушыларының құзырына жеке ұйымдар мен азаматтардың пайдасына өндіріп алу туралы (алимент, жалақы, зейнетақы жəне жəрдемақы өндіріп алу) барлық сот актілерінің орындалуын беру дұрыс қадам екені сөзсіз. Жоғарыда мысалға алған тəсіл алдыңғы қатардағы мемлекеттер тəжірибесіне ешқандай да қайшы емес. Сондықтан да бұл санаттағы істерді келер жылдан бастап (2016 жыл) жеке сот орындаушыларына беру көзделіп отыр. Бұл біздің қолданыстағы заңнамалардың Ұлт жоспары аясындағы заманауи талаптармен өзара үндесіп келе жатқандығының айқын көрінісі ретінде бағалауға тұрарлық жағдай болып табылады. Сондықтан да реформада көрсетілген нақты тапсырмаларды ойдағыдай жүзеге асырсақ, ел азаматтарының сот жүйесі қызметіне қолжетімділігі жеңілдеп, оның деңгейі жоғарылай түсетіні сөзсіз. Қазима АЙТҚАЛИЕВА, Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық əкімшілік сотының судьясы.

Ақтөбе облысы.

Береке кілті – достыќта Талдықорғандағы Тілдер сарайында этносаралық толеранттылық жəне қоғамдық келісім мəселелері жөнінде «Орталық Азия өңірі азаматтық біртектілікті қалыптастыру мен дамыту тəжірибесі» деген тақырыпта ғылыми-сараптамалық кеңес болып өтті. Оған Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшелері, Парламент депутаттары, шетелдік жəне отандық сарапшылар, мемлекеттік органдар мен этномəдени бірлестіктер өкілдері, қоғам қайраткерлері қатысты.

дипломатиялық қатынастардың кейбір қыр-сырын сезіну, заңды жетік меңгерумен қатар, қаржылық терең сауаттылық сынды шарттары бар. Яғни, Елбасы айтқан тапсырмаларды орындау үшін бізге мамандарымызды осы деңгейде дайындау ісін ілгерілеткеніміз жөн. Өйткені, Астанада құрылатын Халықаралық арбитраждық орталық Дубай тəжірибесіне негізделе отырып, іске қосылады. Ал Дубай қаржы орталығының қысқа уақыт ішінде жүріп өткен жолы, əлемдік тəжірибеде озық деп мойындалған. Ендеше, аз уақытта көп жетістікке жетуге жетелейтін Мемлекет басшысының тапсырмасын шашау шығармай іске асыруымыз Қазақстан судьяларының халықаралық деңгейдегі дəрежесі мен қабілет-қарымын да айғақтай түседі. Олай дейтін себебіміз, Ұлт жоспарының 25-қадамында бұл мəселеге қатысты мынадай ой айтылған. «Шетелдік жəне халықаралық соттардың үздік стандарттары бойынша сот істерін жүргізуде қамтамасыз ету үшін, Жоғарғы Сот жанынан беделді шетелдік судьялар мен заңгерлер қатысатын халықаралық кеңес құру керек. Кеңес қазақстандық сот жүйесін жетілдіру мəселелері бойынша Жоғарғы Сотқа кеңес

оқыған өлеңге арнайы қойылым дайындап келгендері де кездесті. Төрт кезеңде тегеурінді өнер көрсеткен татар этномəдени бірлестігінің өкілі Розалия Исхакова бас жүлдені жеңіп алса, бірінші орынды əзербайжан этномəдени бірлестігінің жас мүшесі Гуллара Абилова иеленді, екінші орын башқұрт этномəдени бірлестігінен Руфина Ярлыкаповаға бұйырды, болгар қызы Лилия Маринова үшінші орынды қанағат тұтты. Жеңімпаздар мен жүлдегерлерге Алғыс хат пен бағалы сыйлықтар тапсырылды. Байқауға қатысушылардың қай-қайсы да құрқол қайтқан жоқ, түрлі марапаттарға ие болды. – Бұл байқау Абайдың туғанына 170 жыл толуына арналып өткізіліп отыр. Өзге ұлт өкілдерінің арасында мемлекеттік тілді білуге, үйренуге деген құштар лық жыл өткен сайын артып келеді. Оны Достық үйінде жұмыс істейтін жеті жексенбілік мектепте оқитындар санының арта түскенінен де аңғарамыз. Байқауға қатысуға тілек білдірушілер саны арта түсуде. Мұның өзі өзге ұлт өкілдерінің арасында мемлекеттік тілдің қажеттілікке айнала бастағанын байқатса керек. Байқау өте ұйымшылдықпен өтті, ең бастысы, өзге ұлт жастарының қазақ тіліне деген ынтасын оятатындай тағылымды болды, – дейді Достық үйінің əдіскері Седенкүл Сувалиева. Байқау соңы тағы да əсем əн мен күмбірлеген күйге ұласты.

«Қазақстан халқы Ассамблеясының бастамасымен үшінші рет өткізіліп отырған ғылымисараптамалық кеңестің көздеген мақсаты мемлекетаралық достық қана емес, интеграциялық үдерістерді де дамыту болып табылады. Өйткені, біздің арамызда экономикалық, мəдени жəне тағы басқа сан-салалы ынтымақтастық болғанда ғана тың қарқынмен алға жылжитынымыз анық. Негізі дəл осы бастаманы Елбасы өте ертеректе көтерген-тін. Ойымша, мұндай үдерістерге əуелгі кезекте сарапшылар қатысып, түрлі қиындықтарды, шешімін күткен мəселелерді анықтауы қажет. Рас, Орталық Азия елдері бауырлас болғанымен, кей жағдайларда интеграциялық үдерістер қарқын ала алмайды. Сол түйткілді дер кезінде тарату үшін осындай кездесулер керек», – деді Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы «Қоғамдық келісім» республикалық мемлекеттік мекемесі директорының орынбасары Ғазиз Телебаев. Бұл кеңеске көршілес түркі тектес халықтармен бірге Иран, Пəкістан, Ресей, Оңтүстік Корея, Италия мемлекеттерінің де өкілдері қатысып, өзіндік пікірлерін ортаға салды. Сол сарапшылар мен ғалымдардың біртектілікті қалыптастыру қадамдарын жасауға ұмтылуы көңіл толтырды. Негізі тақырып аясындағы ортақ мүдде мемлекеттік тілде сөйлеу болса, шүкір, ол бізде бар. Тағы бір баса айтар жайт – сарапшылар кеңесе

отырып сырттан көмек күтпей өз мəселемізді, яғни «өзендерді пайдаланып электр қуатын өндіру секілді өмірлік қажеттіліктерді өзіміз шешуіміз қажет» деген тұжырымға тоқталғандығы болды. Бұл ретте, көптеген мəселелердің түйіні біздің елімізде шешіліп жатқандығы жасырын емес. Айталық, түркі

тектес халықтар арасындағы ынтымақтастық, түсіністік, ортақ мүддеге жұмыла кірісу секілді жұмыстарға астаналықтар ұйытқы болып, көптеген келелі істер атқарып жатқаны мəлім. «Кеңес қорытындысында сарапшылардың ұсыныстарын тиісті орындар назарына ұсынатын боламыз. Əрине, ол ұсыныстар талқыланып, тексеріліп, сұрыпталады. Өйткені, негізгі əдіспен ұштасуы керек. Мақсатымыз – осы елдерден келген сарапшылар мен ға лымдардың ынтымағын ны ғайту. Біз қатар жатқан əрі өркениетке ұмтылған елдер болып са на латын дықтан, сейіліп бара жатқан ғылыми орталық

жұмысын қайта жаңғыртуымызды уақыт қажетсініп отыр. Əлемдік тұрғыдан алсақ, Қытай, Оңтүстік Корея жəне бүгін өкілдері қатысып отырған Иран, Пəкістан елдері біздің елімізді өте терең зерт теп жатыр. Біздің елге деген қызығушылық пен айтар ойпікірлер ішкі дамуымызға өзіндік ықпалын тигізеді деп те ойлаймыз. Алматы облысы полиэтнос ты қоғам деп айтамыз. Бір қырынан қарасаңыз, жерінің орналасу ыңғайлылығы да соған сəйкес тəрізді. Мекендеген этностар да Орталық Азия елдерінің барлығына тəн. Екіншіден, шекаралас. Сонымен қатар, Алматы облыстық Қазақстан халқы Ассамблеясы хатшылығының да жақ-

сы бастамалары бар. Түр ленген Талдықорған арқылы елімізде жасалып жатқан жұ мыстарды да қонақтарға паш еттік», – деді Орталық Азия өңіріндегі этносаралық жəне конфес сияаралық қатынастарды зерттеу орталығының жетекшісі Айгүл Сəдуақасова. Ғылыми-сараптамалық кеңесте Алматы облысы əкімінің орын басары Бақтияр Өнербаев сөз сөйледі. Қорыта айтқанда, І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінде жалғасқан ғылыми кеңес Достық үйінде түйінделді.

ТАЛДЫҚОРҒАН.


Бґлшек сауда салыєы – кəсіпкерлерді ынталандыру тетігі Кеше «Нұр Отан» партиясының Орталық аппаратында Кəсіпкерлікті қолдау жөніндегі республикалық қоғамдық кеңестің кезекті отырысы өтіп, онда бөлшек сауда салығын енгізу жобасы талқыланды. Бұл кəсіпкерлерге түсетін салықтық ауыртпалықтарды барынша жеңілдетеді деп күтілуде. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Кеңес Мəжілістегі «Нұр Отан» фракциясы арқылы концептуалды ұсыныстарды, бизнес саласындағы бəсекелестікті арттыруға арналған нақты шешімдерді, сондай-ақ, қазақстандық кəсіпкерлікті арттыруға бағытталған ұстанымдарды жан-жақты талқыдан өткізуге арналған үнқатысу алаңы болуға тиіс. Сондағы негізгі міндет – кəсіпкерлікті дамыту саласындағы заңнаманы барынша жетілдіру, əкімшіліктік кедергілерді алып тастау жəне іскерлік белсенділікті жолға қою. Кəсіпкерлердің заңды құқықтарын қамтамасыз ету жəне қорғау жөніндегі жұмыстар да назардан тыс қалмауы тиіс. Заң жобаларын əзірлеуде кəсіпкерліктің мүддесін қорғайтын «Атамекен» ұлттық палатасының ұстанымдарын да назардан тыс қалдырмаған орынды. Партияның сайлауалды тұғырнамасында көрсетілгендей, шағын жəне орта кəсіпкерлерді қолдауды жүзеге асыру жайы да атап өтілді. Бұл ретте, партия филиалдары жанындағы кəсіпкерлікті қолдау жөніндегі өңірлердегі қоғамдық кеңестер жұмысын үйлестіріп отыру да ерекше назарда. Партия Төрағасы Н.Назарбаев үстіміздегі жылдың ақпанындағы Үкіметтің кеңейтілген отырысында «Нұр Отан» партиясына «Нұрлы Жол» бағдарламасының орындалуы барысына партиялық бақылауды күшейту туралы нақты тапсырма бергені мəлім. Осыған орай, Мəжілістегі партия фракциясында бюджет қаржысын қалыптастыру жəне жұмсауды қадағалау жөніндегі төрт комиссия құрылған. Олай болса, Мəжілістегі фракция мен барлық деңгейдегі мəслихаттағы комиссиялар арасындағы «Нұрлы Жол» бағдарламасын бақылау жөніндегі өзара байланыс артатын болады. Үстіміздегі жылдың нəтижесі бойынша 2015 жылдың қазанына қарағанда «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асыру бойынша 162 заң жобасының 56-сы қолдау тауып, Сенатқа жолданып отыр. Кеңес төрайымы сол заң жобаларын санамалай келіп,

солардың ішінде Салық салу жəне кедендік əкімшілендіру заңдық құжатына қатысты кəсіпкерлер арасында кəдімгідей айтыстар туындағанын да тілге тиек ете кетті. Бұдан кейін сөз алған кеңес мүшесі, Макроэкономикалық зерттеулер орталығының директоры Олжас Құдайбергенов бөлшек сауда салығынан табыс қолмақол ақшамен алынса, 12 пайызды құрайтындығына, ал карточкамен – 7, сондай-ақ, онлайн дүкендері арқылы алынса, 5 пайыз болатындығына назар аудартты. Оның сөзіне қарағанда, қазіргі уақытта болжанып отырған салық саясатында екі салық көзделіп отыр. Соның бірі бөлшек саудадан экономиканың барлық салаларын қамтитын, қосымша құн салығын алмастыратын сатылымнан түсетін салық болып табылады. Бұл ретте, бөлшек сауда үшін жеке «бөлшек сауда салығы» деп аталатын салық қарастырылғанын да айта кету керек. Ол қосылған құн салығы мен корпоративтік табыс салығын алмастырмақ. Оның айтуынша, қосымша құн салығы – 12, ал корпоративтік табыс салығы 20 пайызды құрайды. Жалпы, бұл бекітілген режімдегі салық көлемі болса, жеңілдетілген режімдегі айналым салығы небəрі 3 пайызды құрайтыны белгілі болып отыр. «Бөлшек саудада бірнеше емес, тек бір ғана салық режімі болады. Ал мөлшерлеменің 12,7 жəне 5 пайыздық 3 түрі болады. 12 пайыз табыс қолма-қол ақшамен, 7 пайыз карточкамен жəне 5 пайыз онлайн дүкендер арқылы алынады», деп атап өтті орталық директоры. Оның мəліметінен белгілі болғандай, бөлшек сауда салығын енгізу қосымша 260 миллиард теңге кіріс алуға мүмкіндік береді екен. Ұсынылып отырған салық режімі жеке тұлғалардың тапқан табыстарына, саудамен айналысатын жекелеген кəсіпорындарға, қоғамдық тамақтану мен қызмет көрсету орындарына қолдануға бағытталған. Салық салуды электрондық нұсқаға ауыстыру кəсіпкерлердің төмен мөлшерлемемен салық төлеуге деген ынтасын арттыру болып табылады.

Баєдарлама оѕ баєаланды Сыртқы істер министрлігінде Елбасының, халықаралық жəне ұлттық сарапшылардың оң бағасын алған, сондай-ақ, Еуропадағы қауіпсіздік жəне ынтымақтастық ұйымының Астанадағы Бағдарламалар офисінің техникалық жəрдемімен қазақ, орыс жəне ағылшын тілдерінде бөлек таралыммен шығарылған Президент жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның «Қазақстан Республикасындағы адам құқықтарының ахуалы туралы» арнайы баяндамасының халықаралық тұсаукесері өтті. Комиссия баяндамасында 2014 жылғы 1 қаңтардан бастап 2015 жылдың 30 сəуіріне дейінгі кезеңді қамтитын Қазақстандағы адам құқықтарының ахуалына баға берілген. Тұсаукесерге қатысушыларға Елбасы жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның төрағасы Қуаныш Сұлтанов, Əділет министрі Берік Имашев, Прези дент Əкімшілігі Ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі Аида Балаева, Сыртқы істер министрінің орынбасары Алексей Волков, ЕҚЫҰ-ның Астанадағы Бағдарламалар офисінің басшысы Наталья Зарудна, Еуропалық одақтың Қазақстандағы Өкілдігі басшысының орынбасары Камен Величков, Ұлыбританияның Қазақстандағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Кэролин Браун құттықтау сөз жолдады. Президент Əкімшілігі Ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі Аида Балаева өз сөзінде Комис сияның таныстырып отырған баяндамасының маңыздылығын атап өтті жəне құқық қорғау органдарының үкіметтік емес ұйымдармен жеке адамға, қоғамға жəне мемлекетке қарсы қылмыстардың алдын алуда жəне олармен күрес саласындағы өзара іс-қимылын жетілдіруге бағытталған ұсынымдарға баса назар аударды. Комиссия баяндамаларының тұсаукесеріне Қазақстан Республи касы орталық мемлекеттік органдарының басшылары, биліктің заң шығару, атқарушы жəне сот тармақтарының, құқық қорғау органдарының өкілдері, құқықтанушы-ғалымдар, Қазақстан Республикасында аккредиттелген

7

www.egemen.kz

21 қазан 2015 жыл

халықаралық ұйымдар мен дипломатиялық өкілдіктердің басшылары, адвокатура, нотариат, білім жəне ғылым, денсаулық сақтау, мəдениет, бизнес жəне БАҚ өкілдері қатысты. Баяндаманы Президент жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның мүшелері мен сарапшылары Тастемір Əбішев, Еркін Оңғарбаев, Раиса Юрченко, Жеміс Тұрмағамбетова жəне Зүлфия Байсақова таныстырып, тұсаукесердің қатысушылары мен қонақтарының қойған сұрақтарына жауап берді. Тұсаукесер барысында баяндамада Қазақстан бекіткен халықаралық келісімшарттардың нормаларына сəйкес адам құқықтарын қорғау саласындағы заңнама мен құқық қолдану тəжірибесінің салыстырмалы талдауы, құзырлы мемлекеттік органдар қызметінің бағасы, Конституцияның нормаларына жəне халықаралық стандарттарға сəйкес халықтың əлеуметтік жағынан қорғалатын топтарына жататын азаматтардың əлеуметтік-экономикалық, еңбек жəне мəдени құқықтарын қорғау тетіктерін əрі қарай жетілдіру бойынша нақты əрі пəрменді қадамдар қамтылғаны атап өтілді. Тұсаукесер рəсімінде сөз сөйлеген сарапшылар Президент жанын дағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның арнайы баяндамасына оң баға беріп, олардың ұсынымдарын Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Парламенті іс жүзінде жүзеге асыруға кіріскендерін айтып өтті. «Егемен-ақпарат».

● Жеріңнің аты – еліңнің хаты

Х

алқымыздың ықылым заманнан бергі мəдени мұрасының бір сарасы жер астында сақталып келсе, екінші бір тобы жер бетінде, ашық аспан астында жарқырап тұрғаны баршаға аян. Біздің заманымыздан бұрынғы VІV ғасырларға тəн «Алтын адам» жəне ожауға жазылған жазу археологтардың Есік қаласы маңайындағы Жуантөбені қазғанда табылса, Шығыс өлкеміздегі Берел қазба байлық ескерткіштері, Атырау облысындағы қорғанды қазғанда табылған «Алтын адам», Орталық Қазақстандағы қола, тас дəуірлеріне тəн алтын дүниелер, түрлі мəдени бұйымдар жер астында сақталған жəдігерлер болса, жер беті, ашық аспан астындағы мəдени жəдігерлер де аз емес. Оған біздің дəуіріміздің бас кезіне тəн Аягөз маңайындағы Қозы Көрпеш-Баян сұлу кесенесі, V-VІІІ ғасырларға тəн жəне Талас, Сырдария, Іле өзендері бойынан, Қазақстан Алтайынан, Қарқара жайлауы жəне Жамбыл облысынан табылған көне түркі жазба ескерткіштері, Іле бойындағы Таңбалытас астроглифтері, Ұлытаудағы ХІV-ХV ғасырларға тəн Жошы хан, Алаша хан, Болған ана, Домбауыл, Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи, Арыстанбаб, Рəбиға Сұлтанбегім, Жамбыл облысындағы Дəуітбек, Айша Бибі, Қарахан, Бабажы Қатын, т.б. кесенелер қаншама?! Осылар тəрізді жер бетінде моншақтай шашылып жатқан мəдени ескерткіштің бір тобы, жер-су атаулары – халық тілі байлығының қайнар көзі, ғасырларға тəн асыл қазынасы болып табылады. Біздер, кəсіби маман – ономастар ол атауларды бейнелі түрде «жер тілі» деп те атай береміз. Осы жер-су атауларының құрамында ежелгі заманғы, яғни біздің дəуірімізге дейінгі атаулар, ерте ортағасыр, ортағасыр, кейінгі ғасырларға тəн атаулардың бары анықталып отыр. Тарих атасы Геродоттың жазуы бойынша, б.д.д. V ғасырдағы Каспий теңізі атауы болғанын білсек, сондай-ақ Арал теңізі, Сырдария, Алтай, Хантəңірі, Ертіс, Есіл, Іле, Орал, Қарқара, Қарқаралы, Жайық, Арыс, т.б. атаулардың да көне дəуірден барын көреміз. Демек, батысы Каспий теңізінен шығысы Алтайға, оңтүстігі Орта Азия, солтүстігі Ресей Федерациясымен шектесіп жатқан ұлан-ғайыр, кең-байтақ шексіз даламыздағы атаулар мың сан, тіптен сансыз көп. Мұның бəрі – біздің атамекен, атажұртымызға тəн тарихи-мəдени жəдігер, қымбат та құнды асыл мұра. Атажұрт, атамекен өте кең ұғым. Халқымыздың атам заманнан бері мекендеп, суын ішіп, өсіп-өніп, өмір сүріп келе жатқан кең жазира жері. Оның айдыншалқар көлдері мен мөп-мөлдір бастау қайнарларының, кең-байтақ, ұлан-ғайыр даласының атау лары – халық тарихы, қоғам өмірімен біте қайнасып, ғасырдан ғасырға ұласып, ұрпақтан-ұрпаққа жетіп, кейінгі буындарға мирас болып отырған мəдени мұра, өшпес шежіре, халықтың шынар ой, ұшқыр қиял, данышпандық зердесі мен ұлттық мінез-құлқы, барша болмыстірлігінің көрінісі. Мəдениеті мен ғылымы кемелденген өркениетті халықтар көне тарихының сырсипатын ашуға, оны танып-білуге септігін тигізер құнды мұралардың ешбірін назардан тыс қалдырмай, мейлінше құнттап, зерделей зерттеп, ғылым елегінен өткізіп отырады. Əрбір атаудың өз тарихы, дүниеге келу сыры бар. Осы орайда халқымыздың абзал ұлы, кемеңгер ғалымы Ш.Уəлихановтың: «Көне түркі салт-сана, əдет-ғұрпының қаймағы бұзылмаған қазақтарда өмірдің бір саласын қамтитын тарихи оқиғалармен байланысты жер-су атаулары, адам аттары, тағы да басқалары есте сақталып, атадан балаға жалғасып жатады», – деген ұлағатты ойы еріксіз еске түседі. Олай болса, осынау қасиетті де құдіретті ұлы даламыз тұтас бір шежіре – оның беті құпиясы əлі толық ашылмаған сырлы кітап, ғаламат маржан сөз. «Жері байдың – елі бай» демекші, халқымыздың пешенесіне біткен жомарттық пен мəрттік, кеңпейілдік пен абзал адалдық куəсіндей жеріміз де – кең-байтақ, ұланғайыр, ғажап та сұлу, көркем. Жер тарихы – ел тарихымен, оның қасиетті ана тілімен етене тығыз байланысты. Осы жайтқа жіті көз жіберіп, бар болмысы, жан-тəнімен сезінген Елбасы Н.Ə.Назарбаев өзінің 1998 жылы наурыз айында зиялы қауым алдында сөйлеген сөзінде жер-су аттарының тарихилығы мен көнелігіне ерекше мəн беріп, оны жинап зерттеудің бүгінгі мемлекетіміздің саяси стратегиясы үшін де маңызының зор екендігін атап көрсетті. «Əрбір азамат тарих қойнауына тереңдеу арқылы өзінің атабабалары қалдырған осындай кең-байтақ жердің лайықты мұрагері болуға ұмтылсын», – деп баса айтты. Еліміздің жер-су атауларын, ғылыми тілмен айтқанда топонимиканы зерттеп жүрген ғалымдар үшін бұл аса құнды пікір. Қазақ ономастикасының бір бөлігі саналатын жер-су аттары (топонимдер) ғасырлар жəдігері, мəдениетіміз бен тарихымыздың құнды қазына байлығы, мəдени мұрамыздың бір бұлағы деп айта аламыз. Республикамызда тек қана өзен аты 85 мың болса, көл аттары 50 мыңның үстінде. Олардың ең ірілері: Балқаш, Алакөл, Сасықкөл, Теңіз, Марқакөл, Зайсан, Шалқар, Индер, Қарасор, Шортанды, Шабақты, Үлкен Шабақты, Бурабай, Сілеті теңіз, Құсмұрын, Шағалалы теңіз, Үлкен Қарой, Сарықопа, Арыс, Ертіс, Есіл, Іле, Сырдария, Жайық, Кеңгір, т.б. Ал, қалалар мен кенттер, ауыл, село атауларымен қатар физика-географиялық атаулардың шамадан тыс мол екені баршаға мəлім. Топонимдердің шығу, пайда болу тарихы, ең алдымен халық тілінің байлығына, əрбір тарихи дəуірдегі қоғамдық өмірдің құрылысына, оның əлеуметтік-экономикалық жағдайына, ел-жұрттың кəсіби тірлігіне, мемлекеттің дамып өсуі мен елді мекендердің жан-жағынан артып, молая түсуіне тікелей байланысты болып отырады. Жеріміздегі мыңдаған атаулардың шығу, пайда болу, дамып өсуі бір ғана дəуірге тəн

басқандай анық та айқын көрініс береді. Олар өткен өміріміз бен тірлік-болмысымыздың рухани байлығына тəн мəдени ескерткіш ретінде ғана құнды емес. Заман ағымына сай толысып, жаңарып қазіргі өмірімізде де ерекше қызмет атқаруда. Жеріміздегі парсы, араб тілдеріне тəн атаулардың сақталуы ерекше назар аудартар жайт. Ол атаулар аса көп болмағанмен, кейбір облыстардың жер-су атаулары құрамында ұшырап отырады. Тілімізге енген араб тілі сөздерінің жалпы мөлшері зерттеушілердің пайымдауы бойынша 15-20 пайыз болса, оның ішінде өте басым тобы – кісі есімдері, ал жер-су атаулары мүлдем аз. Өйткені, жергілікті тұрғын қазақ жұрты өзі өмір сүріп жатқан мекеніне өз тұсынан араб атауларын қоймаған. ХІІІ-ХІV ғ.ғ. моңғол үстемдігі заманындағы моңғол атаулары, ХVІІ-ХVІІІ ғ.ғ. қалмақ тіліндегі жер-су атауларының ұзынырға саны қазақ жерінде мүлдем жұтаң. Белгілі ғалым Ғ.Қоңқашбаевтың зерттеуі бойынша моңғол тіліне тəн атаулардың баржоғы екі жүзден артық емес. Ал қалмақ атаулары аз ғана, бар-жоғы жүзге жетер-жетпес. Ал славян тілдеріне тəн атаулардан сақталғандардың басым көбі – орыс тілі сөздерінен жасалған атаулар, олар негізінен антропотопонимдер (яғни есім-фамилиялардан қойылған елді мекен аттары) болса, украин тіліне тəн деген атаулар тым сирек. Орыс тілдік топонимдер орыс шаруаларын Қазақстанға ХІХ ғасырдың 60-жылдарында қоныс аударумен, одан кейінгі жылдар патшалық ресейдің отарлық саясаты негізінде

ҰЛЫ ДАЛА ы р а л у

а ат

Телғожа ЖАНҰЗАҚОВ,

Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, филология ғылымдарының докторы, профессор.

емес, талай ғасыр, тарлан дəуірлердің куəсі, біздің заманға жеткен бай қазына, асыл мұрасы. Қазіргі қазақ жерінде сан-қилы тарихи оқиғалардың болып өткені, бұл қасиетті де, құдіретті жерімізді талай ұлыс, тайпа, ел, халықтың мекендеп, мемлекет құрып, ғұмыр кешкендігі тарихтан мəлім. іздің дəуірімізге дейінгі гидронимдер мен оронимдер – теңіз аттары: Каспий теңізі, Арал теңізі; өзен аттары: Арыс, Талас, Сырдария, Ертіс, Есіл, Іле, Кеңгір, Шу; тау аттары: Хантəңірі, Қаратау, Қазығұрт, Қарқара, Қарқаралы, Күршім, Тарбағатай, Маңырақ, т.б. Ерте орта ғасырға тəн жер-су аттары: Тараз, Екіөгіз, Қаялық, Суяб, Сығанақ, Сауран, Орал, Талкиз (Талғар), Сарығ, Кермен, Кеш, Торғай т.б. Ортағасырлық жер-су аттары: Құлан, Отырар, Созақ, Сайрам, Сүткент, Жайық, Теке, Аспара, Шымкент, Түркістан т.б. Жоғарыда көрсетілген жер-су аттарының мағыналары қазіргі тіліміздің лексикаморфологиялық табиғаты жағынан түсінікті əрі мағынасы айқын сияқты көрінеді. Мəселен, Алакөл – «ала-құла көл», Хантəңірі – «тəңірі хан», Қаратау – «қарайып жатқан тау», Ұлытау – «үлкен тау», т.т. Алайда, бұлайша талдап түсіну үстірт, жеңіл қарау болар еді. Өйткені, ондай ескі, көне атаулар қазіргі түркі тілдерінің лексикалық əрі фоно-морфологиялық заңдылығына бағына бермейді. Сондықтан ондай атауларды тарихи-салыстырмалы жəне тарихи-типологиялық жолмен зерттеу нəтижелі болмақ. Жазба деректер мен археологиялық қазба материалдар – өткен дəуірдің орта ғасырында қазақ жерінде тұрақтар мен елді мекен жəне қала, қалашықтардың көп болғанын растап отыр. Оның негізгі себебін Орта Азия халықтары өмірінде көшпенділікпен қатар отырықшылықтың да болғаны кеңінен дəлелдей түседі. Тарихшылардың баяндауынша: «Отырықшылдық пен қала өмірінің даму қарқыны қазақтың барлық жерінде бірдей болмады. Сырдария мен Талас, Шудың оңтүстік аудандарында қалалардың дамуы əсіресе V-VІІІ ғасырларда үдей бастады». Қазақстанның көне дəуір қалаларының аттарын зерттеу, лингвистикалық тұрғыдан талдаудың тарихи-географиялық əрі этнографиялық мəні мен маңызы аса зор. Қазақстан тарихында Х-ХІІ ғасырлардағы ортағасырлық қалалар мен кенттердің қалыптасу жайы толық сипатталып, Қазақстанның ұлан-ғайыр даласы бірнеше табиғи-шаруашылық зонаға бөлініп қаралады. Олардың əрқайсысындағы қала тірлігінің, оның тарихының өзіндік ерекшеліктері болғаны да тарихымызда жете айтылады. Қазақстанның көне топонимдері тарихи лексика материалдары ретінде де, аса құнды да бағалы. Əсіресе, қазіргі республика аумағында замандар бойы түрлі этникалық топтардың өмір сүргендігін, ал ономастикалық материалдар олардың тілдерінің қалдықтары ретінде біздің заманымызға жеткендігін, сол тілдердің құпия сырларын ашуға септігін тигізетін аса зор деректер болып саналатынын анық көреміз. Қазіргі топонимдер құрамында қазақ тілі материалы тұрғысынан талдауға көнбейтін, əдеби тіл нормасында жоқ лексикалық қабаттар жиі ұшырайды. Ондай топонимдердің кейбіреулері тарих атасы Геродот, Страбон, К.Птолемей, т.б. кездессе,

Б

басқалары V-VІІІ ғ.ғ. көне түркі жазба ескерткіштерінде, енді біреулері біздің дəуірімізден бұрынғы үйсін, қаңлы тілдеріне тəн болып келеді. Бұндай атаулар қытай халқының «Ханнама», «Үйсіндер тарауы», «Тарихнама» сияқты атақты тарихи ескерткіштерінде бар. Ресейдің қытайтану ғылымының негізін қалаушы синологғалым Я.Бичуриннің «Орта Азия байырғы ұлттарының тарихи материалдары» атты белгілі еңбегі, француз тарихшысы Хоутсма «Ханнама» мен «Тарихнамадағы» Батыс өңірлерін аударып, ондағы ономастикалық материалдарды көрсетсе, жапон оқымыстысы Ушида Канпу, т.б. ғалымдар біріге отырып, қытай тарихи кітаптарындағы Батыс өңір тарауларын аударып, түсінік жасап, баспадан шығарды. Міне, осылардың бəрінде де түркі атаулары, оның ішіндегі қазіргі қазақ халқын құрап отырған ертедегі ірі тайпалар: үйсін, қаңлы, қыпшақ, арғын, алшындар туралы, оларға тəн ономастикалық материалдар көптеп келтіріледі. Біздің дəуірімізге дейінгі топонимдердің көпшілігі тау, теңіз, өзен, көл атаулары болса, кейбіреулері қала аттары ретінде ұшырайды. Мəселен, Алтай, Қаратау, Қазығұрт, Ұлытау, Алатау, Каспий теңізі, Арал теңізі, Балқаш көлі (бұрын Көк теңіз аталған), Ертіс, Арыс, Талас, Іле, Есіл, Сырдария, Ойыл, Қиыл, Тобыл, Жайық, Ембі (Жем), Хантəңірі, Талғар, Шығу, (Чегу), Тараз, т.б. ол атаулардың қай-қайсысы болса да тіліміздің тарихы, мəдениеті мен этнология, тарих мəселелері жөнінде көптеген құнды деректерге ие. Олардың құрамында қазіргі əдеби тілімізде кездеспейтін, мəн-мағынасы ұмыт болған, мүлдем құпия сырға айналған ескі сөздер мен тұлғалардың ізі сақталған. Халқымыздың өткен дəуірдегі тарихын, көрші елдермен жасаған мəдени қарым-қатынас жəне əдет-ғұрпын танып білуде де бұлардың атқарар рөлі аса зор. Өйткені, ол атаулардың бəрі – халық тарихы, қоғам өмірімен, адамдардың жеке басы, ісəрекетімен біте қайнасып, кейінгі буындарға мирас болып отырған мəдени мұра, өшпес шежіре, халықтың шынар ой, ұшқыр қиял, данышпандық зердесі мен ұлттық мінезқұлқы, барша болмысының көрінісі. Əсіресе, қазақ хандығының құрылуынан бастап 550 жыл бойы дамып қалыптасқан миллиондаған жер-су атаулары зор байлығымыз. Орасан бай жер-су атауларының «жер тілінің» тілдік табиғаты жағынан басым тобы ана тіліміздің байырғы сөздерінен қойылған атаулар болса, екінші бір легі басқа тілдер сөзінен жасалған атаулар. Алайда, қазақ жер-су атауларының құрамында физикалықгеографиялық атаулар тым басым. Əсіресе, тау, жота, қыр, қырат, асу, бел, белес, кезең, төбе, төбешік, шоқы, көл, көлмек, көлшік, өзен бастау, қайнар, тұма, бұлақ атаулары мыңдап емес, миллиондап кездесері хақ. Ал елді мекен атаулары ойконимдер де аз емес. Осыншама мол жер-су аттарының шығу, пайда болу жайлары мен мəн-мағыналары бұл шалқар далада ерте замандардан қандай ру, тайпалар мекендеген деумен қатар, қазақ ру, тайпалары бұл жерлерде қашан, қай заманнан бастап өмір сүрген деген мəселелер де зерттеу нысанынан шет қалған емес. Өйткені, жер-су аттары – халық тілі мен мəдениетінің кемел байлығы, мəңгілік тарихи мұрасы. Олар ана тіліміз бен ұлттық тарихымыздың сыр-сипатын, халқымыздың этномəдени құбылыстарын тереңдей зерделеп зерттеу үшін де аса қажетті, өте қымбат та құнды дерек болары сөзсіз. Жер-су аттарының шығу, қалыптасып дамуында лингвистикалық факторлармен қатар табиғат құбылыстарының, жер бедері мен көрік-келбетінің ерекшелік сипаты, бейне көріністері, қоғам өміріндегі тарихы, əлеуметтік-экономикалық жəне саяси өзгерістердің жай-жапсарлары тайға таңба

С

жүзеге асса, кеңестік дəуірде оның идеологиясына сай үдей түсті. Əсіресе, Қазақстанда тың жерлерді игеру саясатымен байланысты келімсектер саны əлденеше миллионға жетіп, колхоз, совхоз, аудан, село, қала атаулары көбейе түсті. Тың жерді игерудің 25 жылдық мерекесінде «Наука мира» атты журналда 3,5 мың орысша жаңа атау қойылғанының мақтаныш болғаны белгілі. Осыншама ұлан-ғайыр жерімізді Шығыс пен Батыс, Еуропа мен Орта Азияны жалғастырған əйгілі Жібек жолы да басып өтті. Сөйтіп, əртүрлі сенім мен нанымдағы халықтар мен ұлыстар бұл өлкеге келіп, сауда-саттық жүргізіп, өз тілдерінде сөйлеп, мəдени қарым-қатынас жасады. Бұл жағдай жергілікті халық тіліне əсер етіп – жер, адам, ел аттарының қойылуына да ықпал етпей қоймады. Əрбір атаудың шығу, пайда болуы мен тек-төркіні, олардың бастапқы мəнмағыналарын анықтау мəселелерін тарихи-салыстырмалы, салыстырмалы-типологиялық тұрғыдан зерделей зерттеп, мəн-мағыналары көпшілікке түсініксіз, тіптен мүлдем белгісіз атаулардың құпия сырын ашу көпшілік қауымды қызықтыра түсері сөзсіз. Осымен бірге жер-су аттарының қолданылу аясы, оның қоғамдық қызметі, мемлекеттік мəні де келелі мəселе екені белгілі. 2012 жылғы Елбасы Н.Ə.Назарбаевтың Жолдауында белгіленген «Қазақ тілі жəне тілдердің үштұғырлығы» басымдылығында белгіленген іс-шараларға еліміздің мыңдаған елді мекен, өзен-су, т.б. атауларын қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде сауатты таңбалау алға қойылды. Осы жұмысты бірізділенген стандарттық жүйеге енгізудің ғылыми принциптерін айқындау мақсатымен ономастика бөлімі 2013-2015 жылдарға жоспарланған «Қазақстан Республикасының оно мастикалық атауларын ұлттық жəне халықаралық стандарттаудың ғылыми принциптері» атты жоспарлы жұмысты дер кезінде аяқтау барысында қажырлы еңбек етуде. Ономастика бөлімінің қызметкерлері күні бұрын ойластырып қойылған ұлы мақсат – аса қажетті еңбекті орындауға жұмыла кіріспек. Ол мақсат – еліміздің Тəуелсіздігінің 25 жылдық мерекесіне «Қазақстан Республикасының топонимдері. Топонимия Республики Казахстан» атты көлемді еңбекті тарту ету. 1990-2015 жылдар аралығында мемлекеттік ономастика комиссиясы тарапынан жүздеген тарихи атаулар қалпына келтіріліп, жұмысшы кенттері мен ауыл, село, теміржол бекеттерінің атаулары өзгертіліп, кейбір нысана аттары жаңадан аталып, олардың орысша транскрипцияларының түзетілуі жайындағы тұжырымдамалары негізінде Президент Жарлықтары жəне Үкімет қаулыларымен бекітілді. Олар бұл кітапта тұтас қамтылып, өзгеріссіз берілмек. лбасы Н.Ə.Назарбаевтың 2012 жылғы «Егемен Қазақстан» газеті бетінде С.Абдрахмановқа берген сұхбатында, кейіннен жарық көрген «Өмір өткелдері» атты кітабында жер-су атаулары жайында: «Қазақстандағы барлық жер атауларының сөздігін шығарып, қай атау қандай жағдайда, қандай мағынамен қойылған, ол сөздің түпкі төркіні қандай болған дегенді ғылыми тұрғыдан анықтап көрсету керек. Жеріңе қойылған ат еліңнің ұрпақтарға қалдырып кеткен хаты сияқты ғой», деуі өте орынды ойтолғам. Өйткені, жер-су атаулары – халық тілі мен мəдениетіміздің кемел байлығы, мəңгілік тарихи жəдігері, асыл мұрасы. Ана тіліміз бен ұлттық тарихымыздың сыр-сипатын, халқымыздың этномəдени құбылыстарын тереңдей зерделеп зерттеу үшін де аса маңызды, өте қымбат та бағалы дерек көзі екені даусыз. Олай болса, А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты ономастика бөлімінің қызметкерлері Елбасы Н.Ə.Назарбаевтың бұл тапсырмасын бұлжытпай орындауға, барша күш-жігер, білімін салып кірісуге сақадай-сай екендігін білдіреді.

Е

АЛМАТЫ.


8

www.egemen.kz

21 қазан 2015 жыл

● Дүние жəне дағдарыс

ТОЌЫРАУ КЕРІ ƏСЕРІН ТИГІЗЕ БАСТАДЫ

Кїрт азайєан сўраныс

Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) атты чип өндіретін атақты Тайвань компаниясы 2015 жылдың үш тоқсанының есебін жариялады. Bloomberg агенттігінің дерегі бойынша, компания соңғы үш жыл ішінде алғаш рет табысының төмендегенін мойындаған.

Оның басты себебі, əлем нарығында смартфондар мен дербес компьютерлерге (ДК) сұраныс күрт азайып кеткен көрінеді. Шілде-қыркүйек айында TSMC-тің таза табысы жылдық есеп бойынша 1,3 пайызға қысқарып, 75,3 миллиард тайваньдық доллар немесе 2,3 миллиард АҚШ долларын құраған. Алдыңғы тоқсанмен салыстырғанда, компания көрсеткіші 5,1 пайызға төмендеген. Экономист Уоррен Лаудың айтуынша, оның басты себебі əлем нарығында смартфондар мен ДК-лерге деген сұраныс күрт төмендеп, iPhone чиптеріне деген тапсырыс азайған. Үшінші тоқсанда чипмейкерлердің табысы 212,5 миллиард тайваньдық долларды (6,6 миллиард АҚШ доллары көлемінде) құраған. Бұл 2014 жылдың сəйкес мерзімімен салыстырғанда, 1,7 пайызға, алдыңғы тоқсанның көрсеткішімен салыстырғанда 3,4 пайызға жоғары. Сату көлемі компания болжағандай 211 миллиардтан 213 миллиард тайваньдық доллар көлемінде болды. Табыстың өсіміне АҚШ долларының тиімді бағамының қалыптасуы себеп болған. TSMC хабарлағанындай, соңғы тоқсандағы операциялық табыс 78,4 миллиард тайваньдық долларды, көтерме маржа 48,2 пайызды құраған. Бұл екі көрсеткіш те сарапшылардың болжамынан төмен болған. Bloomberg агенттігінің мəлімдеуінше, сарапшылардың болжамы бойынша бұл көрсеткіштер тиісінше 79,3 миллиард тайваньдық долларды, 48,4 пайызды құрауға тиіс еді. Өткен айдың ортасында TSMC компаниясы Apple қондырғыларының келесі буындары үшін процессорлар өндіретін бірден-бір компания болып белгіленді. Дерек көзінің хабарлауынша, TSMC компаниясы айфондардың келесі буыны үшін А10 чиптерін өндіру сериясына 2016 жылдың наурыз айында кірісетін болады. Бұған дейін оңтүстіккореялық Samsung компаниясы Apple үшін «тастар» даярлап келген болатын. Енді бұл салада да TSMC компаниясы көш бастайтын болады. Міне, чиптер мен ДКлер өндірісінде əлемдік көшбасшы болып отырған TSMC компаниясының өзі нарықтағы сұраныстың төмендеуіне байланысты табысын шектеуге мəжбүр болды.

Əлемдік саудадаєы іркіліс нышаны Жаһандық экономикада Үндістан экономикасының ең жылдам дамып бара жатқандығы белгілі. ІЖӨ бойынша да бұл елдің көрсеткіші біршама тəуір. Соған қарамастан, соңғы уақытта елдің сыртқы сауда көрсеткіші күрт төмендеп кетті. Осыған қарап, əлемдік сауда нарығында терең дағдарыстың орын алғандығын аңғаруға болады. Үстіміздегі жылдың қыркүйек айында үнділік тауарлар экспорты өткен жылмен салыстырғанда төрттен бірге төмендеген. Тіпті, көрсеткіштің құлдырауы 10 ай бойы жалғасып келеді. Осыған қарап кезінде Үндістан премьерминистрі Нарендра Моди күн тəртібіне қойған өндірісті кеңейту арқылы экономикалық өсімді ынталандыру идеясына қатер төнгендігін көруге болады. Азия құрлығындағы көлемі жағынан үшінші экономика бола тұра, Үндістан негізінен ішкі сұранысқа сүйенеді. Соған қарамастан, Қытай экономикасында орын алған тоқырау бұл елге де салқынын тигізуде. Экспорт ахуалы осылай бола тұрса да, Үндістандағы импорт жағдайы да мəз емес. Соңғы уақытта импорт деңгейі де экспорт көлемі сияқты 25 пайызға күрт құлдырады. Тіпті, көптеген сарапшылар алдағы уақытта жағдайдың түзеліп кетуінен мүлде күдер үзген сияқты. «Біз жақын болашақта экспорттың көтерілу мүмкіндіктері болатындығына күдік келтіре бастадық. Егер экспорт көлемі алдағы уақытта, тіпті, 265-270 млрд. доллар деңгейіне жетсе де, біз бақытты болар едік»,

дейді Үндістан экспортшылары федерациясының бас директоры Аджай Сахай. Экспорт көлемінің күрт құлдырауын ескере отырып, əлемдік нарықтағы шикізат бағасының төмендеуі бұл елдің сауда балансына ешқандай əсер етпейтіндігін түсіну қиын емес. Жоғарыда айтылғандарды ескере келгенде əлемдік сауданың төмендеп бара жатқандығын, тіпті, əрбір ай сайын ахуалдың ушығып отырғандығын аңғаруға болады. Əрине, Үндістанның резервтік банкі тарапынан ақшанесие саясатын жеңілдендіру қа дам дары жасалуы мүмкін. Алай да, мұның бəрі əлемдік сұраныстың құлдырауы кезінде өздерінің бəсекелестерінің көзін алдауға бағытталған валюталық соғыс нышандары ғана. Үндістан экономикасын да қалыптасқан осы бір келеңсіздіктердің алдын алу мақсатында ел үкіметі экономикаға инвестиция тарту үшін қолдан келгеннің бəрін жасауда. Үндістан премьерминистрі Нарендра Моди мен қаржы министрі Арун Джейтли барлық күш-жігерлерін жұмсай отырып, ел экономикасына инвестиция салатын шетелдік алпауыттарды тартқысы келеді.

М əселен , премьер-мин и стр Нарендра Моди Кремни аймағына барып, «Сандық Үндістан» атты бастама көтеріп, еліне ІТ компанияларын тартуға күш салса, қаржы министрі Арун Джейтли Сингапур мен Гонконгтың алпауыттарын Үндістанға инвестиция салуға шақырып бағуда. «Əлемдік экономика өсімінің елеулі бөлігі бұрынғысынша Қытайдың

үлесіне тиесілі, алайда, дүние жүзіне жаһандық экономиканың өсіміне ықпал ететін тағы бір сенімді қозғаушы күш керек қой», деп мəлімдеді Джейтли CNBC-ке берген сұхбатында. Дамушы рыноктағы экономикалық өсімінің жоғары болуына қарамастан, Үндістан ешқашан үлкен көлемдегі шетел инвестициясын тартып көрген емес.

Мəселен, Дүниежүзілік банк деректері бойынша, 2010-2013 жылдар аралығында Үндістанға келген тікелей шетелдік инвестиция көлемі 114 миллиард долларды ғана құраған. Ал нақ осы мерзімде Гонконг 328 миллиард доллар, Сингапур 223 миллиард, ал Қытай 1 триллион 245 миллиард доллар тікелей шетел инвестициясын тартқан.

ШАРАЙНА

Əлем жаѕалыќтары

Билікті либералдарєа берді Канадада өткен парламенттік сайлауда қазіргі премьер-министр Стивен Харпер жетекшілік ететін биліктегі Консервативтік партия жеңіліске ұшырады. Бұл ақпаратты «Рейтер» агенттігі таратты. Сайлаудың алдын ала нəтижесі белгілі болған соң, Харпер Либералдық партияның басшысы Джастин Трюдоға телефон шалып, жеңілгендерін мойындаған жəне ол өз партияластарын партияның жаңа жетекшісін сайлауға шақырған. Енді парламентте көпшілік 338 орын алған Либералдық партияның басшысы Джастин Трюдо елдің жаңа премьер-министрі болады. Ол Канаданың бұрынғы премьер-министрі, марқұм Пьер Трюдоның ұлы. Либералдар саяси бəсекедегі бұл жеңісін үлкен жетістік деп есептейді.

Кїш кґрсетулер тоќтатылуы тиіс АҚШ-тың мемлекеттік хатшысы Джон Керри Израиль мен Палестина басшыларын Иордан өзенінің батыс жағалауындағы адам өліміне соқтыратын күш көрсетулерді тоқтатуға шақырды. Мемлекеттік хатшы, сондай-ақ, израильдіктер мен палестиналықтар үшін Əл-Ақса мешітінің мəртебесін анықтау қажеттігін, қоғамдағы араздықты басатын жəне қарулы қақтығыстарды жоятын келісімдер жасаудың маңыздылығын атап өтті. Джон Керри осы аптада Берлинде Израиль премьер-министрі Беньямин Нетаньяхумен жəне Палестина автономиясының басшысы Махмұд Аббаспен зорлық-зомбылықты болдырмаудың жолдарын талқылау үшін кездеседі. Қақтығыстың өршуіне мұсылман əлемінің үшінші қасиетті орны саналатын Əл-Ақса мешіті орналасқан жерді Израиль басып алмақшы деген қауесеттің таралуы себеп болған. Қарулы қақтығыс басталғаннан бері екі тараптан 50-дей адам қаза тапты.

Янукович Еуропалыќ сотќа жїгінді Украинаның экс-президенті Виктор Янукович Адам құқығы жөніндегі еуропалық сотқа Киев тарапынан өзінің құқығы бұзылғандығы туралы талапарыз берді. Бұл ақпаратты оның мүддесін қорғайтын заңгерлік компания таратты. Бұрынғы президент талап-арызында Украина оның құқығын бұзғанын, өміріне қауіп төндіргенін, сондай-ақ, саяси ұстанымына байланысты кемсітушілікке ұшыратқанын көрсеткен. Януковичтің адвокаты Джо Хейг құқық қорғау органдары қылмыстық айыптауларды бұрмалау арқылы Януковичті соттау мақсатында оған саяси қысым жасалатынына ешқандай шек келтірмейтінін атап өткен. Осы жылдың тамызында Украинаның бас прокуратурасы экс-президентті жауап алу үшін шақыртқан еді. Оған қарсы іс биылғы жылдың маусымында қозғалған болатын. Тағылған айыптар өте ауыр.

Ќысќа ќайырып айтќанда:

● Пəкістанда автобустың жарылуы салдарынан он бір адам мерт болды. Полицияның мəліметі бойынша, жарылғыш зат автокөліктің төбесіне қойылған. ● Əбу-Даби соты елдің екі футбол ойыншысын спортпен айналысатын өзге адамға тіл тигізген бейнежазбаны интернетке жариялағаны үшін үш ай түрмеге қамау жазасына кесті. ● Израильдің əскери күштері Иордан өзенінің батыс жағалауында ХАМАС қозғалысының жетекшісі Хасан Юсефті тұтқындады. Оған террорлық əрекеттерді ұйымдастыруға қатысы бар деген айып тағылған. ● Үндістанның тəуелсіздігі үшін күрескен əлемге танымал тұлға Махатма Гандидің шөбересі Ашиш Лата Рамгобин Оңтүстік Африка республикасында құжаттарды қолдан жасап, ұрлықпен айналысқанына байланысты айыпталды.

Мəскеуде ґкілдік ашќысы келеді Жақын күндері Мəскеуде сириялық Күрдістанның ресми өкілдігі ашылуы мүмкін. Ресми Анкара мұндай қадам Түркия мен Ресей арасындағы қатынастарды нашарлататынын ескертті. Бұл жөнінде «Коммерсантъ» басылымы жазды. Өкілдікті ашу мəселесі Мəскеуге арнайы келген Күрдістанның «Демократиялық одақ» партиясының делегациясымен Ресей сыртқы істер министрлігінде талқыланады. Күрдтердің пайымдауынша, өкілдіктің ашылуы Сирияның солтүстігінде «Ислам мемлекеті» топтарымен күресті үйлестіруге ықпал етеді. Ресейдегі «Демократиялық одақ» партиясының өкілі Əли Мұхаммед Абд Саламның мəлімдеуінше, ресейлік тарап күрдтердің «Ислам мемлекетіне» қарсы коалицияға қатысу мүмкіндігін қазірше талқылаған жоқ. «Біз Ресейдің «Ислам мемлекетімен» күресі жөніндегі кез келген іс-қимылын қолдаймыз», – депті Абд Салам. Бірақ, Түркия өкілдіктің ашылуына Анкара тарапынан қатаң түрде жауап қадам жасалатынын ескерткен.

Су тасќыны мен дауыл салдары Бразилияның Риу-Грандиду-Сул штатындағы сел жаңбырдың салдарынан су тасқыны жүріп үш адам қаза тапты, 1400 отбасы баспанасынан айырылды. Жергілікті билік өкілдерінің айтуынша, қатты дауылдың салдарынан электр желілері үзіліп, 500 мыңнан астам адам электр жарығынсыз қалған. Дауыл үйлердің шатырларын жұлып, тұрғын үй қорына үлкен зиян шектірген. Жылдамдығы сағатына 130 шақырымға жеткен жел 31 мың тұрғын үйді зақымдаған. 2,3 мың отбасы уақытша мектептер мен гимназияларға қоныстандырылған. Табиғи апат салдарынан Бразилия ұлттық интеграция министрлігі РиуГранди-ду-Сул штатына қарасты 26 муниципалдық аймақта төтенше жағдай жариялаған. Табиғи апат орын алған өңірлерге арнайы адамдар жіберіліп, көмек шаралары қарастырылуда. Топтаманы дайындаған Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

«Леоновты» ўрлаєан ґзбектер екен Өткен аптада Мəскеудің «Мосфильм» көшесінде белгілі кеңес актері Евгений Леоновқа орнатылған ескерткіш ұрланған еді. Осыған байланысты бес Өзбекстан азаматының ұсталғанын ақпарат құралдары хабарлады. Кейін анықталғанындай, қоладан құйылған ескерткішті ұрлап əкеткендер оны бөлшектеп, түсті металл қабылдайтын пунктке өткізіп жіберген. Ұрыларға Ресей қылмыстық кодексінің тиісті бабы бойынша іс қозғалыпты. Ұрылар алдын ала тергеу барысында құқық қорғау органдарының қызметкерлеріне ескерткіштің кімге қойылғанын, оның қандай мəдени құндылықтары бар екенін білмейтіндерін айтқан. Ал түсті металл қабылдаушылар ескерткішті 39 мың рубльге бағалапты.

Ќытай мен Корея ўнатпай ќалды Жетпістен астам жапондық парламентарийлер Токиодағы ел үшін жанын қиған əскери қызметшілердің рухы дамыл тапқан Ясукуни шіркеуінде болды. Жапондық депутаттардың бұл əрекеті Қытай мен Оңтүстік Кореяға ұнамай қалды. Өйткені, олар Ясукуни шіркеуін жапон басқыншылығының ескерткіші ретінде қабылдайды. «New Asia» телеарнасының ақпараты бойынша, депутаттардың шіркеуде болуы Жапония, Қытай жəне Оңтүстік Корея арасындағы үшжақты келіссөздің басталуына бірнеше апта қалғанда ұйымдастырылып отыр. Ал Жапония премьер-министрі Синдзо Абэ шіркеуге барудан қалыс қалыпты. Ол үкімет басшысы ретінде аталмыш шіркеуге 2013 жылы ғана бас сұққан екен. Бұл да көрші мемлекеттерге ұнамаған. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


9

www.egemen.kz

21 қазан 2015 жыл

Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: С-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. С-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; жоғары немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. С-5 санаты үшін: жоғары білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. С-О-2 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. С-О-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-О-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы; сот орындаушысына жұмыс тəжірибесі талаптары қолданылмайды; C-O-5 санаты үшін: жоғары білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-O-6 санаты үшін: жоғары немесе ортадан кейінгі білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. C-R-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-R-4 санаты үшін: жоғары білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-R-5 санаты үшін: жоғары немесе ортадан кейінгі білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасы бірінші орынбасарының 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 02-0102/5 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2008 жылы 10 қаңтарда № 5084 тіркелген). Мемлекеттік əкімшілік қызметшілердің лауазымдық жалақысы Еңбек сіңірген Еңбек сіңірген жылдарына байжылдарына байСанат Санат ланысты ланысты min max min max C-3 118516 160157 C-O-5 64063 86485 C-4 106344 143501 C-O-6 57656 78157 С-5 80078 108266 C-R-3 74313 99938 С-О-2 125564 169767 C-R-4 56375 76235 С-О-3 94813 128126 C-R-5 49969 67906 С-О-4 84563 114032 І. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі Мұнайгаз кешеніндегі Экологиялық реттеу, бақылау жəне мемлекеттік инспекция комитетінің «Ақтөбе облысы бойынша экология департаменті» РММ, 010012, Ақтөбе қаласы, Сəңкібай батыр даңғылы, 1, 3-қабат, оң қанат, 352/А-бөлме, анықтама телефон: 8(7132) 55-75-89, факс: 8(7132) 55-76-79, электронды мекенжайы: oos@list.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Экологиялық реттеу бөлімінің бас маманы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 2016 жылғы 16 мамырға дейін), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қоршаған ортаға эмиссияларға рұқсаттарды алу үшін өтінімдердің материалдарын қарау; кешенді, объективті жəне сапалы экологиялық сараптаманы жүргізу, экологиялық сараптаманың қорытындыларын дайындау; бөлімнің құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы қарау; құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық (мұнай-газ ісі, геология, жер қойнауын пайдалану) жəне жаратылыстану ғылымдары (экология), (табиғат пайдалану) саласындағы білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда техникалық (мұнай-газ ісі, геология, жер қойнауын пайдалану) жəне жаратылыстану ғылымдары (экология), (табиғат пайдалану) мамандықтары бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. ІІ. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің Алматы облысы статистика департаменті, 050008, Алматы қаласы, Абай даңғылы, 44, анықтама үшін телефон: (8-727) 271-54-98, (факс), электронды мекенжай: gul.zhumadilova@economy.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Еңбек статистикасы басқармасының жетекші маманы (С-О-6 санаты, 2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік – негізгі қызметкерлердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 12.12.2015 ж. дейін жəне 1 бірлік – негізгі қызметкерлердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 18.06.2016 ж. дейін.). Функционалды міндеттері: өңірдің əлеуметтік-экономикалық жағдайын талдау, экономикалық шолу шығару. Статистикалық жұмыстар жоспарының сапалы, уақтылы, дұрыс орындалуын бақылау. Ұйымдар мен кəсіпорындарда алғашқы есепке алу мен есептілікті тексеру, есепті деректердің дəйектілігін тексеруге қатысу. Тексеруді қорытындылау. Өңірлік статистика басқармаларына нұсқаулар мен семинар-кеңестер өткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, техникалық ғылымдар жəне технологиялар (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Мемлекеттік тілді білу, дербес компьютерде жұмыс істей білу. 2. Баға статистикасы басқармасының жетекші маманы (С-О-6 санаты, 2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік – негізгі қызметкерлердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 26.08.2016 ж. дейін жəне 1 бірлік – негізгі қызметкерлердің

бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 28.09.2016 ж. дейін.). Функционалды міндеттері: өңірдің əлеуметтік-экономикалық жағдайын талдау, экономикалық шолулар, талдамалық жазбалар, баяндамалар жəне статистикалық жинақтар шығару. Серпінділік қатарларын жүргізу. Статистикалық жұмыстар жоспарының сапалы, уақтылы, дұрыс орындалуын бақылау. Ұйымдар мен кəсіпорындарда алғашқы есепке алу мен есептілікті тексеру, есепті деректердің дəйектілігін тексеруге қатысу. Тексеруді қорытындылау. Өңірлік статистика басқармаларына нұсқаулар мен семинар-кеңестер өткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес, техникалық ғылымдар жəне технологиялар (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Мемлекеттік тілді білу, дербес компьютерде жұмыс істей білу. 3. Өнеркəсіп статистикасы басқармасының жетекші маманы (С-О-6 санаты, 1 бірлік – негізгі қызметкерлердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 09.12.2016 ж. дейін.). Функционалды міндеттері: статистикалық жинақтар, талдамалық жазбалар, баяндамаларды дайындау, біржолғы зерттеулер мен статистикалық байқауларды жүргізу. Статистикалық жұмыстар жоспарының сапалы, уақтылы, дұрыс орындалуын бақылау. Ұйымдар мен кəсіпорындарда алғашқы есепке алу мен есептілікті тексеру, есепті деректердің дəйектілігін тексеруге қатысу. Тексеруді қорытындылау. Өңірлік статистика басқармаларына нұсқаулар мен семинар-кеңестер өткізуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес, техникалық ғылымдар жəне технологиялар (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Мемлекеттік тілді білу, дербес компьютерде жұмыс істей білу. 4. Ауыл шаруашылығы статистикасы басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ауыл шаруашылығы саласы бойынша біржолғы зерттеулер мен статистикалық байқауларды жүргізу. Статистикалық жұмыстар жоспарының сапалы, уақтылы, дұрыс орындалуын бақылау. Ұйымдар мен кəсіпорындарда алғашқы есепке алу мен есептілікті тексеру, есепті деректердің дəйектілігін тексеруге қатысу. Тексеруді қорытындылау. Өңірлік статистика басқармаларына нұсқаулар мен семинар-кеңестер өткізуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес, ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия), техникалық ғылымдар жəне технологиялар (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Мемлекеттік тілді білу, дербес компьютерде жұмыс істей білу. 5. Сауда статистикасы басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жинақтар, талдамалық жазбалар, баяндамаларды дайындау, біржолғы зерттеулер мен статистикалық байқауларды жүргізу. Статистикалық жұмыстар жоспарының сапалы, уақтылы, дұрыс орындалуын бақылау. Ұйымдар мен кəсіпорындарда алғашқы есепке алу мен есептілікті тексеру, есепті деректердің дəйектілігін тексеруге қатысу. Тексеруді қорытындылау. Өңірлік статистика басқармаларына нұсқаулар мен семинар-кеңестер өткізуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес, құқық (кеден ісі), техникалық ғылымдар жəне технологиялар (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету), саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Мемлекеттік тілді білу, дербес компьютерде жұмыс істей білу. 6. Құрылыс жəне инвестициялар статистикасы басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық деректерді өңдеу жəне талдау, біржолғы зерттеулер мен статистикалық байқауларды өткізу. Статистикалық жұмыстар жоспарының сапалы, уақтылы, дұрыс орындалуын бақылау. Статистикалық тіркелімдерді жүргізу. Ұйымдар мен кəсіпорындарда алғашқы есепке алу мен есептілікті тексеру, есепті деректердің дəйектілігін тексеруге қатысу. Тексеруді қорытындылау. Өңірлік статистика басқармаларына нұсқаулар мен семинар-кеңестер өткізуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес, техникалық ғылымдар жəне технологиялар (құрылыс, ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету), саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Мемлекеттік тілді білу, дербес компьютерде жұмыс істей білу. 7. Ақпараттық технологиялар басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ішкі желі технологияларын ұстау жəне дамыту. Деректерді сақтау жəне мұрағаттау жүйесінің қызметін қамтамасыз ету; статистикалық деректер базасының жəне ақпараттық жүйелердің ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету; желілерге, серверлерге жəне телекоммуникациялық құрылғыларға тұрақты мониторинг. ДК ақауларын жедел шешу. Е-статистика мен бағдарламалық кешендерге өзгерістер енгізу жəне оны сүйемелдеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: техникалық ғылымдар жəне технологиялар (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету, матақырыптық жəне компьютерлік модельдеу), жаратылыстану ғылымдары (информатика, механика) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. 8. Ақсу ауданы статистика басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық байқаулар жəне біржолғы зерттеулерді жүргізу, статистикалық деректерді өңдеу жəне талдау. Статистикалық жұмыстар жоспарының сапалы, уақтылы, дұрыс орындалуын бақылау. Ұйымдар мен кəсіпорындарда алғашқы есепке алу мен есептілікті тексеру, есепті деректердің дəйектілігін тексеруге қатысу. Тексеруді қорытындылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес, техникалық ғылымдар жəне технологиялар, жаратылыстану ғылымдары (математика, механика, информатика), білім (физика), құқық, ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, агрохимия жəне топырақтану) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білімі. Мемлекеттік тілді білу, дербес компьютерде жұмыс істей білу. 9. Балқаш ауданы статистика басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық байқаулар жəне біржолғы зерттеулерді жүргізу, статистикалық деректерді өңдеу жəне талдау. Статистикалық жұмыстар жоспарының сапалы, уақтылы, дұрыс орындалуын бақылау. Ұйымдар мен кəсіпорындарда алғашқы есепке алу мен есептілікті тексеру, есепті деректердің дəйектілігін тексеруге қатысу. Тексеруді қорытындылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес, техникалық ғылымдар жəне технологиялар, жаратылыстану ғылымдары (математика, механика, информатика), білім (физика), құқық, ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, агрохимия жəне топырақтану) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білімі. Мемлекеттік тілді білу, дербес компьютерде жұмыс істей білу. 10. Еңбекшіқазақ ауданы статистика басқармасының жетекші маманы (С-О-6 санаты, 3 бірлік, оның ішінде 1 бірлік – негізгі қызметкерлердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 23.11.2016 ж. дейін жəне 1 бірлік негізгі қызметкерлердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 24.07.2016 ж. дейін). Функционалды міндеттері: статистикалық байқаулар жəне біржолғы зерттеулерді жүргізу, статистикалық деректерді өңдеу жəне талдау. Статистикалық жұмыстар жоспарының сапалы, уақтылы, дұрыс орындалуын бақылау. Ұйымдар мен кəсіпорындарда алғашқы есепке алу мен есептілікті тексеру, есепті деректердің дəйектілігін тексеруге қатысу. Тексеруді қорытындылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес, техникалық ғылымдар жəне технологиялар, жаратылыстану ғылымдары (математика, механика, информатика), білім (физика), құқық, ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, агрохимия жəне топырақтану) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білімі. Мемлекеттік тілді білу, дербес компьютерде жұмыс істей білу. 11. Жамбыл ауданы статистика басқармасының жетекші маманы (С-О-6 санаты, 1 бірлік – негізгі қызметкерлердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне –15.06.2018 ж. дейін.). Функционалды міндеттері: статистикалық байқаулар жəне біржолғы зерттеулерді жүргізу, статистикалық деректерді өңдеу жəне талдау. Статистикалық жұмыстар жоспарының сапалы, уақтылы, дұрыс орындалуын бақылау. Ұйымдар мен кəсіпорындарда алғашқы есепке алу мен есептілікті тексеру, есепті деректердің дəйектілігін тексеруге қатысу. Тексеруді қорытындылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес, техникалық ғылымдар жəне технологиялар, жаратылыстану ғылымдары (математика, механика, информатика), білім (физика), құқық, ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, агрохимия жəне топырақтану) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білімі. Мемлекеттік тілді білу, дербес компьютерде жұмыс істей білу. 12. Қарасай ауданы статистика басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік.

Функционалды міндеттері: статистикалық байқаулар жəне біржолғы зерттеулерді жүргізу, статистикалық деректерді өңдеу жəне талдау. Статистикалық жұмыстар жоспарының сапалы, уақтылы, дұрыс орындалуын бақылау. Ұйымдар мен кəсіпорындарда алғашқы есепке алу мен есептілікті тексеру, есепті деректердің дəйектілігін тексеруге қатысу. Тексеруді қорытындылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес, техникалық ғылымдар жəне технологиялар, жаратылыстану ғылымдары (математика, механика, информатика), білім (физика), құқық, ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, агрохимия жəне топырақтану) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білімі. Мемлекеттік тілді білу, дербес компьютерде жұмыс істей білу. 13. Талғар ауданы статистика басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық байқаулар жəне біржолғы зерттеулерді жүргізу, статистикалық деректерді өңдеу жəне талдау. Статистикалық жұмыстар жоспарының сапалы, уақтылы, дұрыс орындалуын бақылау. Ұйымдар мен кəсіпорындарда алғашқы есепке алу мен есептілікті тексеру, есепті деректердің дəйектілігін тексеруге қатысу. Тексеруді қорытындылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес, техникалық ғылымдар жəне технологиялар, жаратылыстану ғылымдары (математика, механика, информатика), білім (физика), құқық, ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, агрохимия жəне топырақтану) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білімі. Мемлекеттік тілді білу, дербес компьютерде жұмыс істей білу. III. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің Қызылорда облысы статистика департаменті, 120014, Қызылорда қаласы, Ы.Жақаев көшесі, 72, анықтама үшін телефон: (8-7242) 27-40-98; 27-4523, (факс) электронды мекенжай: n@stat.kz, dan.kapanov@ economy.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қызылорда облысы статистика департаменті баға статистикасы басқармасының жетекші маманы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 2017 жылдың 1 тамызына дейін), С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарының орындалуын қамтамасыз ету; байқаулардың базалық нысандарында бағалардың тіркелуін жүзеге асыру; азық-түлік емес тауарлар бойынша белгілі ерекшеліктеріне сəйкес бағалардың тіркелуін жүзеге асыру; бағаларды тіркеу кезінде бағалардың өзгеру себебін нақтылау; осы мақсаттарға арнайы əзірленген нұсқаулықтарға баға тіркеу жазбаларын жүргізу, жиналған ақпараттарға логикалық жəне арифметикалық бақылау жүргізу, оны өңдеуге жəне статистикалық көрсеткіштер алудың келесі сатыларында пайдалануға дайындайды; белгіленген талаптарға сəйкес алғашқы статистикалық деректерді қоса құпия ақпараттардың қорғалуын қамтамасыз етеді. Конкурсқа қатысушыға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) мамандығы бойынша жоғары білім немесе қызмет көрсету, экономика жəне басқару (экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) мамандығы бойынша ортадан кейінгі білім. IV. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті Астана қаласы бойынша мемле кеттік кірістер департаменті, 010000, Астана қаласы, Республика даңғылы, 52, анықтама үшін телефоны: (7172) 77-32-57, 77-32-91 телефон-факс 77-31-93, E-mail: nbeisembaeva@astana.mgd.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Астана қаласы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті бойынша 1. Талдау жəне тəуекелдер басқармасы тəуекелдер бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салықтық статистиканы жəне арнайы кедендік статистиканы жүргізу, Қазақстан Республикасының ішкі сауда-саттығының кедендік статистикасы сұрақтары, салықтар жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсіміне резервтерді анықтау жəне талдау жасау, салықтық есептіліктерге камералдық бақылау жасау, тəуекелдерді басқару жүйесін дамыту жəне іске асыру сұрақтары бойынша басшылықтың тапсырмаларын орындайды. Мемлекеттік кірістер департаментінің аудандық органдарымен, салық төлеушілермен басқарманың құзыретіне кіретін сұрақтар бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу; ведомстволық нұсқаулықтарды əзірлеу, кіріс хат-хабарларды уақытында қарастыруды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар, ауыл шаруашылығы ғылымдары (ауыл шаруашылығын энергиямен қамтамасыз ету) салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар ауыл шаруашылығы ғылымдары (ауыл шаруашылығын энергиямен қамтамасыз ету) салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 2. Талдау жəне тəуекелдер басқармасы мемлекеттік кірістерді талдау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салықтық статистиканы жəне арнайы кедендік статистиканы жүргізу, Қазақстан Республикасының ішкі сауда-саттығының кедендік статистикасы сұрақтары, салықтар жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсіміне резервтерді анықтау жəне талдау жасау сұрақтары бойынша басшылықтың тапсырмаларын орындайды. Департаменттің аудандық органдарымен, салық төлеушілермен басқарманың құзыретіне кіретін сұрақтар бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу; ведомстволық нұсқаулықтарды əзірлеу, кіріс хат-хабарларды уақытында қарастыруды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе аталған білім саласы бойынша ортадан кейінгі білімі. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 3. Заң басқармасының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салықтық, кедендік жəне Қазақстан Республикасының басқа да заңнамаларына түсіндірме жасау; əкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша өндірістің шеңберінде жəне заңды жəне жеке тұлғалардың жүгіністері туралы заңнамасының шеңберінде шағымдарды қарастыру; мемлекеттік органдармен жəне басқада ұйымдармен, соның ішінде құқық қорғау органдарымен өзара əрекеттесу, департаменттің талаптық жұмыстарына атсалысу, басқарманың тапсырмаларын сапалы жəне уақтылы орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда құқық салаларындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 4. Адам ресурстары басқармасы персоналмен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: əкімшілік мемлекеттік қызметкерлерді босату, орын ауыстыру, қабылдау бойынша жұмыстарды ұйымдастыру, мемлекеттік қызметкерлердің мемлекеттік қызметін өтуге байланысты басшылықтың шешімін ресімдеу. Департаменттің аумақтық органдарының қызметкерлерінің сынақ мерзімін өтуіне бақылау жасауды ұйымдастыру, сынақ мерзімінің нəтижесі бойынша резервтерді қалыптастыру, Департтаменттің қызметкерлері үшін семинарлар мен курстар ұйымдастыру, бөлімнің фукнцияларын жүзеге асыру; іс жүргізумен айналысу жəне бекітілген міндеттер тобы бойынша құжаттардың, қатаң есептік бланкілердің сақталуын қамтамасыз ету. Талдау ақпараттарын жəне есептерді жасау. Қызметкерлердің жеке істерімен еңбек кітапшаларын, еңбекке уақытша жарамсыздық парақтары бойынша хаттамаларды жүргізу. Əкімшілік мемлекеттік қызметкерлердің бос лауазымдарына орналасуға конкурс өткізу үшін материалдар дайындау. Еңбек шарттарын жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, білім, гуманитарлық ғылымдар,техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес құқық, білім, гуманитарлық ғылымдар, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер

туралы» Заңын, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңын, ҚР «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес» Заңын, «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңын, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 5. Ұйымдастыру-қаржы басқармасы бухгалтерлік есеп жəне мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманы (негізгі қызметкердің бала күтуге арналған демалысы кезеңіне – 23.09.2017 ж. дейін), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің тауарлар (жұмыстар, қызметтер) жеткізіліміне мемлекеттік сатып алу туралы шарттардың жобаларына жəне конкурстық құжаттамаларға құқықтық сараптамалар жүргізу. ҚР «Мемлекеттік сатып алулар туралы» Заңына сəйкес шарттарды жасау жəне жүргізу. Штаттық кестеге сəйкес еңбекақыны есептеу, банктермен, зейнетақы қорларымен жұмыс істеу. Есеп берулерді жасау, кассалық операцияларды жүргізу, тауарлы-материалдық құндылықтарға есеп ұйымдастыру, сақтау жəне бөлу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР Бюджет кодексін, ҚР «Нормативтікқұқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 6. Ақпараттық технологиялар басқармасының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бекітілген бағыттар бойынша жұмыстар үйлестіру: мемлекеттік кірістер департаментінің əрекетті ақпараттық жүйелерінің жұмыс істеуін жəне дамуын қамтамасыз ету бойынша жұмыстарды ұйымдастыру; департаменттің басқа да бөлімшелерінмен өзара əрекеттесу; ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету; бюджетті жоспарлау, қызметтер мен қорларды жоспарлауға қатысу, ақпараттық қауіпсіздік бойынша іс-шаралар жүргізу; деректердің, желілердің, серверлердің қорларын əкімшілендіру, жүйелік əкімшілендіру, технологиялық пайдалану тапсырмаларының сақталуын бақылау. Жүйенің қолжетімділігін ұйымдастыру жəне негізгі деректер қорына қолжетімділікке бақылау жасау. Ақпараттық жүйелердің жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Серверлік құрылғылардың іркіліксіз нəрлендіру жүйесін жəне қолданушылардың жұмыс станцияларын қалыпты жағдайда ұстап тұру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 7. Ақпараттық технологиялар басқармасының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтуге арналған демалысы кезеңіне 24.04.2016 ж. дейін). Функционалды міндеттері: бекітілген бағыттар бойынша жұмыстар үйлестіру: мемлекеттік кірістер департаментінің əрекетті ақпараттық жүйелерінің жұмыс істеуін жəне дамуын қамтамасыз ету бойынша жұмыстарды ұйымдастыру; департаменттің басқа да бөлімшелерінмен өзара əрекеттесу; ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету; бюджетті жоспарлау, қызметтер мен қорларды жоспарлауға қатысу, ақпараттық қауіпсіздік бойынша іс-шаралар жүргізу; деректердің, желілердің, серверлердің қорларын əкімшілендіру, жүйелік əкімшілендіру, технологиялық пайдалану тапсырмаларының сақталуын бақылау. Жүйенің қолжетімділігін ұйымдастыру жəне негізгі деректер қорына қолжетімділікке бақылау жасау. Ақпараттық жүйелердің жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Серверлік құрылғылардың іркіліксіз нəрлендіру жүйесін жəне қолданушылардың жұмыс станцияларын қалыпты жағдайда ұстап тұру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 8. Ақпараттық технологиялар басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бекітілген бағыттар бойынша жұмыстар үйлестіру: мемлекеттік кірістер департаментінің əрекетті ақпараттық жүйелерінің жұмыс істеуін жəне дамуын қамтамасыз ету бойынша жұмыстарды ұйымдастыру; департаменттің басқа да бөлімшелерінмен өзара əрекеттесу; ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету; бюджетті жоспарлау, қызметтер мен қорларды жоспарлауға қатысу, ақпараттық қауіпсіздік бойынша іс-шаралар жүргізу; деректердің, желілердің, серверлердің қорларын əкімшілендіру, жүйелік əкімшілендіру, технологиялық пайдалану тапсырмаларының сақталуын бақылау. Жүйенің қолжетімділігін ұйымдастыру жəне негізгі деректер қорына қолжетімділікке бақылау жасау. Ақпараттық жүйелердің жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Серверлік құрылғылардың іркіліксіз нəрлендіру жүйесін жəне қолданушылардың жұмыс станцияларын қалыпты жағдайда ұстап тұру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе аталған білім саласы бойынша ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 9. Аудит басқармасы №3 аудит бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шегінде салықтық тексеру жүргізу арқылы салықтық бақылау жүргізу кезінде салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің толықтай түсуін қамтамасыз ету, ақпараттық жүйені пайдалану арықылы салық тексеру, «Бірыңғай деректер қоры» ақпараттық жүйесі арқылы, құқық қорғау органдарымен бірлесіп салықтар мен өзге де міндетті төлемдерді дұрыс есептеу, уақтылы аудару, ірі салық төлеушілердің мониторингі мен трансфреттік баға белгілеуі бойынша бақылау жүргізу, заңмен белгіленген тəртіпке сəйкес ҚР құқық қорғау жəне өзге де уəкілетті органдармен өзара байланыс жасау, бөлім құзыретіне қатысты салық төлеушілердің жүгіністерін қарастыру, заңды жəне жеке тұлғалардың мəліметтері мен материалдарын салық заңдылығын бұзу фактілері мен салық төлеуден жалтару жобаларын қолдану фактілеріне талдау жасау, талдау жұмыстарының нəтижесі бойынша салық заңдылығына қатысты бұзушылықтарды, салық төлеуден жалтару фактілерін болдырмау жəне алдын алу бойынша ұсыныстар жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтікқұқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 10. Камералдық бақылау басқармасы №1 камералдық бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: салық есептілігін қабылдауға, заңды тұлғалардың камералдық бақылауын жүргізуге; ұсынылған салық есептілігін жəне басқа құжаттарды зерделеу мен талдау негізінде заңды тұлғалардың камералдық бақылауын жүргізу бойынша аудандық салық басқармаларын бақылауды жүзеге асыруға; салықтан жалтару схемаларын анықтауға; анықталған нəтижелер бойынша прокуратура органдарына тіркеудің жарамсыз деп танылуы туралы өтініштер жолдау, келісімдердің жарамсыз деп танылу туралы қуынымдарды жолдауға қатысты сұрақтар бойынша; жер қойнауын пайдаланушыларды əкімшілендіру сұрақтары бойынша аудандық салық басқармаларының жұмысын үйлестіру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес құқық,

техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 11. Камералдық бақылау басқармасы №2 камералдық бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: салық есептілігін қабылдауға, заңды тұлғалардың камералдық бақылауын жүргізуге; ұсынылған салық есептілігін жəне басқа құжаттарды зерделеу мен талдау негізінде заңды тұлғалардың камералдық бақылауын жүргізу бойынша аудандық салық басқармаларын бақылауды жүзеге асыруға; салықтан жалтару схемаларын анықтауға; анықталған нəтижелер бойынша прокуратура органдарына тіркеудің жарамсыз деп танылуы туралы өтініштер жолдау, келісімдердің жарамсыз деп танылу туралы қуынымдарды жолдауға қатысты сұрақтар бойынша; жер қойнауын пайдаланушыларды əкімшілендіру сұрақтары бойынша аудандық салық басқармаларының жұмысын үйлестіру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 12. Камералдық бақылау басқармасы №3 камералдық бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: салық есептілігін қабылдауға, заңды тұлғалардың камералдық бақылауын жүргізуге; ұсынылған салық есептілігін жəне басқа құжаттарды зерделеу мен талдау негізінде заңды тұлғалардың камералдық бақылауын жүргізу бойынша аудандық салық басқармаларын бақылауды жүзеге асыруға; салықтан жалтару схемаларын анықтауға; анықталған нəтижелер бойынша прокуратура органдарына тіркеудің жарамсыз деп танылуы туралы өтініштер жолдау, келісімдердің жарамсыз деп танылу туралы қуынымдарды жолдауға қатысты сұрақтар бойынша; жер қойнауын пайдаланушыларды əкімшілендіру сұрақтары бойынша аудандық салық басқармаларының жұмысын үйлестіру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 13. Мемлекеттік қызмет көрсетулер басқармасы мемлекеттік қызмет көрсетулер сапасын бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік кіріс органдарымен ұсынылатын мемлекеттік қызметтердің стандарттарын жəне регламенттерін сақтауға бақылау жүргізу. Салық қызметтерінің сапасын жəне уақтылығын көрсету мəселелері бойынша аудандық салық басқармасының тақырыптық тексерулерін жүргізу. Келіп түскен корреспондецияны толық қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы ортадан кейінгі білімі. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 14. Мемлекеттік қызмет көрсетулер басқармасы өндірістік емес төлемдер бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: кəсіпорындардың салық берешегіне жəне бюджетке төленетін басқа міндетті төлемдерге талдау мен мониторинг жасау; төлемге қабілетсіз кəсіпорындардың қаржы-экономикалық жағдайына мониторинг пен талдау жасау, төлемге қабілетсіз кəсіпорындардың тізімін құру.Сырттай байқау, оңалту жəне конкурстық өндіріс ресімінің өткізілуіне бақылау жасау; сырттай байқау, əкімшілердің жəне конкурстық, оңалту басқарушыларының есептерін қарастыру, қызметіне бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 15. Жанама салықтарды əкімшілендіру басқармасы ҚҚС əкімшілендіру бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департамент басшылығынан келіп түскен тапсырмалардың, салық төлеушілердің сұранымдарының бекітілген мерзімде орындалуын қамтамасыз ету жəне ұйымдастыру; бөлімнің құзыреті шегінде салық салу бойынша сұрақтарды дайындау жəне бұқаралық ақпарат құралдарында орналастыру; мемлекеттік, қызметтік, құпияны құрайтын ақпараттарды қорғау бойынша құзыреті шегінде жұмыстар жүргізу; бөлімнің құзыретіне кіретін сұрақтар бойынша əдістемелік кеңестерді əзірлеуді жүзеге асыру; түсіндірме түріндегі хаттарды дайындау; ҚҚС бойынша салықтық тексерулердің уақтылы жəне сапалы жүргізілуіне жəне салық тексеру актілерін дұрыс толтыруға бақылау жасау; құқық қорғау жəне де басқа уəкілетті органдармен бірлескен тексерулерге қатысу; ҚҚС əкімшілендіру сұрағы бойынша ұсыныстар əзірлеу; ЭКНА жүйесінде жұмыс істеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санат тағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 16. Борыштармен жұмыс басқармасы оңалту жəне банкроттық бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: кəсіпорындардың салық берешегіне жəне бюджетке төленетін басқа міндетті төлемдерге талдау мен мониторинг жасау; төлемге қабілетсіз кəсіпорындардың қаржы-экономикалық жағдайына мониторинг пен талдау жасау, төлемге қабілетсіз кəсіпорындардың тізімін құру. Сырттай байқау, оңалту жəне конкурстық өндіріс ресімінің өткізілуіне бақылау жасау; сырттай байқау, əкімшілердің жəне конкурстық, оңалту басқарушыларының есептерін қарастыру, қызметіне бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті Астана қаласы мемлекеттік кірістер департаменті Алматы ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы, 010000, Астана қаласы, Жұбанов көшесі, 16, анықтама үшін телефон: (7172) 375735,37-68-03 телефон-факс 37-10-66 E-mail: KUrazymbetova@astana.mgd. kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Алматы ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы бойынша 1. Салық төлеушілерді тіркеу жəне ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: заңды тұлғалар, жеке кəсіпкерлер жəне жеке тұлғалар бойынша салық есептілігі нысанын қабылдау жəне өңдеу. Салық есептілігін ақпараттық жүйеге

(Жалғасы 10-бетте).


10

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 9-бетте). шұғыл жəне сапалы енгізу. Салық төлеушілердің хаттары мен өтініштерін, жүгіністерін уақтылы қарастыруды жүргізу. Қазақстан Республикасының заңнамалық тəртібінде белгіленіп бекітілген мемлекеттік қызмет көрсетудің регламенттеріне жəне стандарттарына сəйкес, көрсетілетін салықтық қызметтердің уақтылы жəне сапалы көрсетілуін бақылау. Жеке кəсіпкерлерді, адвокаттарды, нотариустарды, жеке сот орындаушыларды тіркеу есебіне қоюдың заңдылығына жəне уақтылығына бақылау жасау. Бақылау-касса машиналарын тіркеу жəне тіркеу есебінен шығару тəртібін сақтауға бақылау жасау. ҚР «Жемқорлықпен күрес туралы» Заңына сəйкес декларацияны қабылдау бойынша жұмысты ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 2. Салық төлеушілерді тіркеу жəне ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің бас маманы (негізгі қызметкердің бала күтуге арналған демалысы кезеңіне – 03.11.2016 ж. дейін), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: заңды тұлғалар, жеке кəсіпкерлер жəне жеке тұлғалар бойынша салық есептілігі нысанын қабылдау жəне өңдеу. Салық есептілігін ақпараттық жүйеге шұғыл жəне сапалы енгізу. Салық төлеушілердің хаттары мен өтініштерін, жүгіністерін уақтылы қарастыруды жүргізу. Қазақстан Республикасының заңнамалық тəртібінде белгіленіп бекітілген мемлекеттік қызмет көрсетудің регламенттеріне жəне стандарттарына сəйкес, көрсетілетін салықтық қызметтердің уақтылы жəне сапалы көрсетілуін бақылау. Жеке кəсіпкерлерді, адвокаттарды, нотариустарды, жеке сот орындаушыларды тіркеу есебіне қоюдың заңдылығына жəне уақтылығына бақылау жасау. Бақылау-касса машиналарын тіркеу жəне тіркеу есебінен шығару тəртібін сақтауға бақылау жасау. ҚР «Жемқорлықпен күрес туралы» Заңына сəйкес декларацияны қабылдау бойынша жұмысты ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 3. Салық төлеуші заңды тұлғалармен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шеңберінде салық міндеттемелерінің пайда болуы, орындалуы жəне аяқталуы бойынша пікірлер ұсынуға, түсіндірме беруді жүргізу. Салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындауға бақылау жасау. ҚР салық заңнамасында бекітілген мерзімде салықтық есептіліктерді табыс етпеу туралы, салықтық заңнаманы бұзғандығы туралы хабарламаны салық төлеушіге беру. Заңды тұлғалармен жəне заңды тұлғалардың лауазымды тұлғаларымен салық заңдылықтарын бұзу фактілері бойынша əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау, хаттаманы қаулы қабылдау үшін басшылыққа жолдау, салынған əкімшілік айыппұлды өндіріп алу бойынша уақтылы шара қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 4. Салық төлеуші заңды тұлғалармен жұмыс бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шеңберінде салық міндеттемелерінің пайда болуы, орындалуы жəне аяқталуы бойынша пікірлер ұсынуға, түсіндірме беруді жүргізу. Салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындауға бақылау жасау. ҚР салық заңнамасында бекітілген мерзімде салықтық есептіліктерді табыс етпеу туралы, салықтық заңнаманы бұзғандығы туралы хабарламаны салық төлеушіге беру. Заңды тұлғалармен жəне заңды тұлғалардың лауазымды тұлғаларымен салық заңдылықтарын бұзу фактілері бойынша əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау, хаттаманы қаулы қабылдау үшін басшылыққа жолдау, салынған əкімшілік айыппұлды өндіріп алу бойынша уақтылы шара қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім: мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 5. Салық төлеуші жеке кəсіпкерлермен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шеңберінде салық міндеттемелерінің пайда болуы, орындалуы жəне аяқталуы бойынша пікірлер ұсынуға, түсіндірме беруді жүргізу. Салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындауға бақылау жасау. ҚР салық заңнамасында бекітілген мерзімде салықтық есептіліктерді табыс етпеу туралы, салықтық заңнаманы бұзғандығы туралы хабарламаны салық төлеушіге беру. Заңды тұлғалармен жəне заңды тұлғалардың лауазымды тұлғаларымен салық заңдылықтарын бұзу фактілері бойынша əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау, хаттаманы қаулы қабылдау үшін басшылыққа жолдау, салынған əкімшілік айыппұлды өндіріп алу бойынша уақтылы шара қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 6. Салық төлеуші жеке кəсіпкерлермен жұмыс бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шеңберінде салық міндеттемелерінің пайда болуы, орындалуы жəне аяқталуы бойынша пікірлер ұсынуға, түсіндірме беруді жүргізу. Салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындауға бақылау жасау. ҚР салық заңнамасында бекітілген мерзімде салықтық есептіліктерді табыс етпеу туралы, салықтық заңнаманы бұзғандығы туралы хабарламаны салық төлеушіге беру. Заңды тұлғалармен жəне заңды тұлғалардың лауазымды тұлғаларымен салық заңдылықтарын бұзу фактілері бойынша əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау, хаттаманы қаулы қабылдау үшін басшылыққа жолдау, салынған əкімшілік айыппұлды өндіріп алу бойынша уақтылы шара қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 7. Кеден одағы шеңберінде жанама салықты əкімшілендіру бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Кеден одағы шеңберіндегі тауарларды əкелу фактісіне қатысты ақпараттар мен мəліметтерді жеткізетін уəкілетті органдармен, жоғары тұрған органдармен жұмыс жүргізу. Қағаз түрінде тапсырылған тауарларды əкелу туралы өтінішіне сəйкес жанама салықтар бойынша уақтылы есептілікті тапсыру жəне төлеу, есептіліктің дұрыстығына камералдық бақылау жүргізу. Кеден одағы шеңберіндегі жанама салықтарды əкімшілендіру. Салық төлеушілерге салық заңнамасы төңірегінде кеңес беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес

салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 8. Камералдық бақылау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Кеден одағы шеңберіндегі тауарларды əкелу фактісіне қатысты ақпараттар мен мəліметтерді жеткізетін уəкілетті органдармен, жоғары тұрған органдармен жұмыс жүргізу. Қағаз түрінде тапсырылған тауарларды əкелу туралы өтінішіне сəйкес жанама салықтар бойынша уақтылы есептілікті тапсыру жəне төлеу, есептіліктің дұрыстығына камералдық бақылау жүргізу. Кеден одағы шеңберіндегі жанама салықтарды əкімшілендіру. Салық төлеушілерге салық заңнамасы төңірегінде кеңес беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 9. Камералдық бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-R5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық есептілігін түсіну жəне талдау негізінде салық міндеттемелерін орындалуына камералдық бақылау жүргізу. Салық төлеушілердің камералдық текесерісін жүргізу. Салық заңнамасында қарастырылған салық міндеттемелерін уақтылы орындау бойынша салық төлеушілерге хабарламалар ұсыну. Камералдық бақылау бойынша хабарламалардың орындалуын бақылау (автоматты түрде жіберу бойынша – ШХР-де, сондай-ақ жалған кəсіпкерлік контрагентерін мамандар бойынша бөлу) жəне «Камералдық бақылау нəтижелерін өңдеу нəтижелігінің қорытынды көрсеткіші» критерийінің (НК жəне ҚНК есептеуəдісіне сəйкес) жəне «ҚҚС бойынша автоматты камералдық бақылау нəтижелері бойынша шығарылған, ҚҚС сомасының өндіріп алу мөлшері» критерийінің (есептеу əдісіне сəйкес) орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 10. Салықты бақылау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Кеден одағы шеңберіндегі тауарларды тауарларды əкелу фактісіне қатысты ақпараттар мен мəліметтерді жеткізетін уəкілетті органдармен, жоғары тұрған органдармен жұмыс жүргізу. Қағаз түрінде тапсырылған тауарларды əкелу туралы өтінішіне сəйкес жанама салықтар бойынша уақтылы есептілікті тапсыру жəне төлеу, есептіліктің дұрыстығына камералдық бақылау жүргізу. Кеден одағы шеңберіндегі жанама салықтарды əкімшілендіру. Салық төлеушілерге салық заңнамасы төңірегінде кеңес беру Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 11. Салықты бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: салықтық тексерістер жүргізу. Салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің бюджетке толық түскені жəне міндетті зейнеткерлік жарналар мен əлеуметтік аударымдардың толық жəне өз уақытында аударылуы сұрақтары бойынша шаруашылық субъектілерінде құжаттық тексерістер жүргізу. Құқық қорғау жəне басқа да мемлекеттік органдарымен бірге жүргізілетін тексерістерге қатысу, ЭСАБ жүйесінде жұмыс істеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 12. Талдау, есептеу жəне есептемелер бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтуге арналған демалысы кезеңіне – 02.07.2017 ж. дейін). Функционалды міндеттері: бюджетке салықтар мен төлемдердің түсімдеріне талдау жəне ақпарат жинауды жүргізу, республикалық жəне жергілікті бюджетке кіріс түсімдері туралы жиынтық құрастыру, мемлекеттік кірістерді өндіріп алу мəселелерін анықтау жəне оларды арттыру бойынша ұсыныстар енгізу. Бекітілген салық түрлері бойынша бюджетке төлемдердің түсімдері бойынша банктік құжаттарды іріктеу. Бюджеттік жіктеме кодтары бойынша салық төлеушілердің дербес шоттарын жүргізу. Қазынашылық органдарымен дербес шоттар бойынша бюджетке түскен салықтарды күнделікті салыстыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 13. Мəжбүрлеп өндіру бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: салық берешегіне, жинақтаушы зейнетақы қорының міндетті зейнетақы жарнасына жəне əлеуметтік сақтандыру қоры бойынша берешектерін мəжбүрлеп өндіру жұмыстарын жүзеге асыру. Кəсіпорынның банкрот ресімін қолдану бойынша орын алған сұрақтардың заңдылықтарын қарау. Əдейі жəне жалған банкроттықты анықтау. Жылжымайтын орталық, ІІБ жəне басқа да мемлекеттік органдармен бірлесіп жұмыс істеу. ƏҚБтК-ке сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар толтыру. Есеп құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 14. Өндірістік емес төлемдер бөлімінің бас маманы, С-R4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: төлемдер мен алымдардың бюджетке өндіріп алуын жүргізетін өкілетті органдарды бақылау. Өндірістік емес төлемдер бойынша салық аудитін жүргізу. Өндірістік емес төлемдерді əкімшілендіру. Өндірістік емес төлемдердің бюджетке түсуін бақылау. Кіріс жəне шығыс корреспонденциясын толық жəне мерзімінде қарастырылуын бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 15. Өндірістік емес төлемдер бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: төлемдер мен алымдарды бюджетке өндіріп алуын іске асыратын өкілетті органдарды бақылау. Өндірістік емес төлемдер бойынша салық аудитін жүргізу. Өндірістік емес төлемдерді əкімшілендіру. Өндірістік емес төлемдердің бюджетке түсуін бақылау. Салық төлеушілерге салық заңнамасы төңірегінде кеңес беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар:

21 қазан 2015 жыл

əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 16. Ұйымдастыру жұмысы бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: есептіліктерді жəне талдамалық ақпараттарды құрастыру. Қатаң есептегі бланкілер есебін, сақталуын жəне беруін жүргізу, басқармада жаппай түсіндіру жұмысын жүргізу, бұйрықтар, шешімдер, тапсырмалар мен жұмыс жоспарларын дайындау. Мұрағат істерін жүргізу. Кіріс жəне шығыс корреспонденциясын толық жəне мерзімінде қарастырылуын бақылау. Құжат айналымының мемлекеттік тілде жүргізілуін қадағалау.Кіріс жəне шығыс құжаттарын қабылдау жəне тіркеу. Құжаттарды уақытымен орындауын бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, білім, гуманитарлық ғылымдар, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, білім, гуманитарлық ғылымдар, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 17. Ұйымдастыру жұмысы бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: есептіліктерді жəне талдамалық ақпараттарды құрастыру. Қатаң есептегі бланкілер есебін, сақталуын жəне беруін жүргізу, басқармада жаппай түсіндіру жұмысын жүргізу, бұйрықтар, шешімдер, тапсырмалар мен жұмыс жоспарларын дайындау. Мұрағат істерін жүргізу. Кіріс жəне шығыс корреспонденциясын толық жəне мерзімінде қарастырылуын бақылау. Құжат айналымының мемлекеттік тілде жүргізілуін қадағалау. Кіріс жəне шығыс құжаттарын қабылдау жəне тіркеу. Құжаттарды уақытымен орындауын бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, білім, гуманитарлық ғылымдар, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, білім, гуманитарлық ғылымдар, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңын, ҚР «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес» Заңын, «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңын, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті Астана қаласы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті Сарыарқа ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы, 010000, Астана қаласы, Республика даңғылы, 52, анықтама үшін телефон: (7172) 773217, телефон факс: 773260 E-mail: Dergalieva@astana.mgd. kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Сарыарқа ауданы мемлекеттік кірістер басқармасы бойынша 1. Салық төлеушілерді тіркеу жəне ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: заңды тұлғалар, жеке кəсіпкерлер жəне жеке тұлғалар бойынша салық есептілігі нысанын қабылдау жəне өңдеу. Салық есептілігін ақпараттық жүйеге шұғыл жəне сапалы енгізу. Салық төлеушілердің хаттары мен өтініштерін, жүгіністерін уақтылы қарастыруды жүргізу. Қазақстан Республикасының заңнамалық тəртібінде белгіленіп бекітілген мемлекеттік қызмет көрсетудің регламенттеріне жəне стандарттарына сəйкес, көрсетілетін салықтық қызметтердің уақтылы жəне сапалы көрсетілуін бақылау. Жеке кəсіпкерлерді, адвокаттарды, нотариустарды, жеке сот орындаушыларды тіркеу есебіне қоюдың заңдылығына жəне уақтылығына бақылау жасау. Бақылау-касса машиналарын тіркеу жəне тіркеу есебінен шығару тəртібін сақтауға бақылау жасау. ҚР «Жемқорлықпен күрес туралы» Заңына сəйкес декларацияны қабылдау бойынша жұмысты ұйымдастыру Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 2. Салық төлеушілерді тіркеу жəне ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: заңды тұлғалар, жеке кəсіпкерлер жəне жеке тұлғалар бойынша салық есептілігі нысанын қабылдау жəне өңдеу. Салық есептілігін ақпараттық жүйеге шұғыл жəне сапалы енгізу. Салық төлеушілердің хаттары мен өтініштерін, жүгіністерін уақтылы қарастыруды жүргізу. Қазақстан Республикасының заңнамалық тəртібінде белгіленіп бекітілген мемлекеттік қызмет көрсетудің регламенттеріне жəне стандарттарына сəйкес, көрсетілетін салықтық қызметтердің уақтылы жəне сапалы көрсетілуін бақылау. Жеке кəсіпкерлерді, адвокаттарды, нотариустарды, жеке сот орындаушыларды тіркеу есебіне қоюдың заңдылығына жəне уақтылығына бақылау жасау. Бақылау-касса машиналарын тіркеу жəне тіркеу есебінен шығару тəртібін сақтауға бақылау жасау. ҚР «Жемқорлықпен күрес туралы» Заңына сəйкес декларацияны қабылдау бойынша жұмысты ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 3. Салық төлеуші заңды тұлғалармен жұмыс бөлімінің бас маманы (негізгі қызметкердің бала күтуге арналған демалысы кезеңіне – 08.03.2017 ж. дейін), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шеңберінде салық міндеттемелерінің пайда болуы, орындалуы жəне аяқталуы бойынша пікірлер ұсынуға, түсіндірме беруді жүргізу. Салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындауға бақылау жасау. ҚР салық заңнамасында бекітілген мерзімде салықтық есептіліктерді табыс етпеу туралы, салықтық заңнаманы бұзғандығы туралы хабарламаны салық төлеушіге беру. Заңды тұлғалармен жəне заңды тұлғалардың лауазымды тұлғаларымен салық заңдылықтарын бұзу фактілері бойынша əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау, хаттаманы қаулы қабылдау үшін басшылыққа жолдау, салынған əкімшілік айыппұлды өндіріп алу бойынша уақтылы шара қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 4. Салық төлеуші заңды тұлғалармен жұмыс бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шеңберінде салық міндеттемелерінің пайда болуы, орындалуы жəне аяқталуы бойынша пікірлер ұсынуға, түсіндірме беруді жүргізу. Салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындауға бақылау жасау. ҚР салық заңнамасында бекітілген мерзімде салықтық есептіліктерді табыс етпеу туралы, салықтық заңнаманы бұзғандығы туралы хабарламаны салық төлеушіге беру. Заңды тұлғалармен жəне заңды тұлғалардың лауазымды тұлғаларымен салық заңдылықтарын бұзу фактілері бойынша əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау, хаттаманы қаулы қабылдау үшін басшылыққа жолдау, салынған əкімшілік айыппұлды өндіріп алу бойынша уақтылы шара қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу.

5. Салық төлеуші жеке кəсіпкерлермен жұмыс бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: есеп айырысу шоттары жоқ жеке кəсіпкерлердің берекшектерін азайту бойынша жұмысты жүргізу. Əрекетсіз (байланыс жоғалған) жеке кəсіпкерлер бойынша тиісті жұмыстар жүргізу. Жеке кəсіпкерлерді мəжбүрлеп тарату үшін экономикалық істерін сотқа беру бойынша құжаттарды дайындау. Салық заңдылықтары аясында салық төлеушілерге түсіндірме жұмыстарын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 6. Камералдық бақылау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: салық есептілігін түсіну жəне талдау негізінде салық міндеттемелерін орындалуына камералдық бақылау жүргізу. Салық төлеушілердің камералдық тексерісін жүргізу. Салық заңнамасында қарастырылған салық міндеттемелерін уақтылы орындау бойынша салық төлеушілерге хабарламалар ұсыну. Камералдық бақылау бойынша хабарламалардың орындалуын бақылау (автоматты түрде жіберу бойынша – ШХР-де, сондай-ақ жалған кəсіпкерлік контрагентерін мамандар бойынша бөлу) жəне «Камералдық бақылау нəтижелерін өңдеу нəтижелігінің қорытынды көрсеткіші» критерийінің (НК жəне ҚНК есептеу əдісіне сəйкес) жəне «ҚҚС бойынша автоматты камералдық бақылау нəтижелері бойынша шығарылған, ҚҚС сомасының өндіріп алу мөлшері» критерийнің (есептеу əдісіне сəйкес) орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 7. Камералдық бақылау бөлімінің бас маманы (негізгі қызметкерлердің бала күтуге арналған демалысы кезеңіне – 31.08.2016 ж. дейін), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық есептілігін түсіну жəне талдау негізінде салық міндеттемелерін орындалуына камералдық бақылау жүргізу. Салық төлеушілердің камералдық тексерісін жүргізу. Салық заңнамасында қарастырылған салық міндеттемелерін уақтылы орындау бойынша салық төлеушілерге хабарламалар ұсыну. Камералдық бақылау бойынша хабарламалардың орындалуын бақылау (автоматты түрде жіберу бойынша – ШХР-де, сондай-ақ жалған кəсіпкерлік контрагентерін мамандар бойынша бөлу) жəне «Камералдық бақылау нəтижелерін өңдеу нəтижелігінің қорытынды көрсеткіші» критерийінің (НК жəне ҚНК есептеу əдісіне сəйкес) жəне «ҚҚС бойынша автоматты камералдық бақылау нəтижелері бойынша шығарылған, ҚҚС сомасының өндіріп алу мөлшері» критерийінің (есептеу əдісіне сəйкес) орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 8. Салықты бақылау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық тексерістерін жүргізу. Салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің бюджетке толық түскені жəне міндетті зейнеткерлік жарналар мен əлеуметтік аударымдардың толық жəне мерзімінде аударылуы сұрақтары бойынша шаруашылық субъектілерінде құжаттық тексерістер жүргізу. Құқық қорғау жəне басқа да мемлекеттік органдарымен бірге жүргізілетін тексерістерге қатысу, ЭСАБ жүйесінде жұмыс істеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 9. Мəжбүрлеп өндіру бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық берешегіне, жинақтаушы зейнетақы қорының міндетті зейнетақы жарнасына жəне əлеуметтік сақтандыру қоры бойынша берешектерін мəжбүрлеп өндіру жұмыстарын жүзеге асыру. Кəсіпорынның банкрот ресімін қолдану бойынша орын алған сұрақтардың заңдылықтарын қарау. Əдейі жəне жалған банкроттықты анықтау. Жылжымайтын орталық, ІІБ жəне басқа да мемлекеттік органдармен бірлесіп жұмыс істеу. ƏҚБтК-ке сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар толтыру. Есеп құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 10. Ұйымдастыру жұмысы бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: есептіліктерді жəне талдамалық ақпараттарды құрастыру. Қатаң есептегі бланкілер есебін, сақталуын жəне беруін жүргізу, басқармада жаппай түсіндіру жұмысын жүргізу, бұйрықтар, шешімдер, тапсырмалар мен жұмыс жоспарларын дайындау. Мұрағат істерін жүргізу. Кіріс жəне шығыс корреспонденциясын толық жəне мерзімінде қарастырылуын бақылау. Құжат айналымының мемлекеттік тілде жүргізілуін қадағалау.Персоналмен жұмыс жүргізу. Талдау ақпаратын жəне есептеуді құру. Қызметкерлердің жеке істері мен еңбек кітапшаларды, еңбекке уақытша жарамсыздық қағаздары бойынша хаттамаларды жүргізу. Əкімшілік мемлекеттік қызметкерлерінің бос лауазымдарына орналасуға конкурстар жүргізу. Еңбек шарттарын жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, білім, гуманитарлық ғылымдар, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, білім, гуманитарлық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы ортадан кейінгі білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңын, ҚР «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес» Заңын, «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңын, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті Астана қаласы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті Есіл ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы, 010000, Астана қаласы, Қабанбай батыр көшесі, 33, анықтама үшін телефон: (7172) 497056 E-mail: anurgalieva@astana.mgd.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Есіл ауданы мемлекеттік кірістер басқармасы бойынша 1. Салық төлеушілерді тіркеу жəне ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің бас маманы (негізгі қызметкерлердің бала күтуге арналған демалысы кезеңдеріне – 19.06.2016 ж. дейін, 15.07.2017 ж. дейін жəне 16.02.2016 ж. дейін), С-R-4 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: заңды тұлғалар, жеке кəсіпкерлер жəне жеке тұлғалар бойынша салық есептілігі нысанын қабылдау жəне өңдеу. Салық есептілігін ақпараттық жүйеге шұғыл жəне сапалы енгізу. Салық төлеушілердің хаттары мен өтініштерін, жүгіністерін уақтылы қарастыруды жүргізу. Қазақстан Республикасының заңнамалық тəртібінде белгіленіп бекітілген мемлекеттік қызмет көрсетудің регламенттеріне жəне стандарттарына сəйкес, көрсетілетін салықтық қызметтердің уақтылы жəне сапалы көрсетілуін бақылау. Жеке кəсіпкерлерді, адвокаттарды, нотариустарды, жеке сот орындаушыларды тіркеу есебіне қоюдың заңдылығына жəне уақтылығына бақылау жасау. Бақылау-касса машиналарын тіркеу жəне тіркеу есебінен

шығару тəртібін сақтауға бақылау жасау. ҚР «Жемқорлықпен күрес туралы» Заңына сəйкес декларацияны қабылдау бойынша жұмысты ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 2. Салық төлеушілерді тіркеу жəне ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы-бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: заңды тұлғалар, жеке кəсіпкерлер жəне жеке тұлғалар бойынша салық есептілігі нысанын қабылдау жəне өңдеу. Салық есептілігін ақпараттық жүйеге шұғыл жəне сапалы енгізу. Салық төлеушілердің хаттары мен өтініштерін, жүгіністерін уақтылы қарастыруды жүргізу. Қазақстан Республикасының заңнамалық тəртібінде белгіленіп бекітілген мемлекеттік қызмет көрсетудің регламенттеріне жəне стандарттарына сəйкес, көрсетілетін салықтық қызметтердің уақтылы жəне сапалы көрсетілуін бақылау. Жеке кəсіпкерлерді, адвокаттарды, нотариустарды, жеке сот орындаушыларды тіркеу есебіне қоюдың заңдылығына жəне уақтылығына бақылау жасау. Бақылау-касса машиналарын тіркеу жəне тіркеу есебінен шығару тəртібін сақтауға бақылау жасау. ҚР «Жемқорлықпен күрес туралы» Заңына сəйкес декларацияны қабылдау бойынша жұмысты ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 3. Өндірістік емес төлемдер бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: төлемдер мен алымдардың бюджетке өндіріп алуын жүргізетін өкілетті органдарды бақылау. Өндірістік емес төлемдер бойынша салық аудитін жүргізу. Өндірістік емес төлемдерді əкімшілендіру. Өндірістік емес төлемдердің бюджетке түсуін бақылау. Кіріс жəне шығыс корреспонденциясын толық жəне мерзімінде қарастырылуын бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 4. Өндірістік емес төлемдер бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: төлемдер мен алымдардың бюджетке өндіріп алуын жүргізетін өкілетті органдарды бақылау. Өндірістік емес төлемдер бойынша салық аудитін жүргізу. Өндірістік емес төлемдерді əкімшілендіру. Өндірістік емес төлемдердің бюджетке түсуін бақылау. Кіріс жəне шығыс корреспонденциясын толық жəне мерзімінде қарастырылуын бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 5. Камералдық бақылау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық есептілігін түсіну жəне талдау негізінде салық міндеттемелерін орындалуына камералдық бақылау жүргізу. Салық төлеушілерді камералдық текесерісін жүргізу. Салық заңнамасында қарастырылған салық міндеттемелерін уақтылы орындау бойынша салық төлеушілерге хабарламалар ұсыну. Камералдық бақылау бойынша хабарламалардың орындалуын бақылау (автоматты түрде жіберу бойынша – ШХР-де, сондай-ақ жалған кəсіпкерлік контрагентерін мамандар бойынша бөлу) жəне «Камералдық бақылау нəтижелерін өңдеу нəтижелігінің қорытынды көрсеткіші» критерийінің (НК жəне ҚНК есептеу əдісіне сəйкес) жəне «ҚҚС бойынша автоматты камералдық бақылау нəтижелері бойынша шығарылған, ҚҚС сомасының өндіріп алу мөлшері» критерийінің (ӨАМ есептеу əдісіне сəйкес) орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 6. Камералдық бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-R5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық есептілігін түсіну жəне талдау негізінде салық міндеттемелерін орындалуына камералдық бақылау жүргізу. Салық төлеушілерді камералдық тексерісін жүргізу. Салық заңнамасында қарастырылған салық міндеттемелерін уақтылы орындау бойынша салық төлеушілерге хабарламалар ұсыну. Камералдық бақылау бойынша хабарламалардың орындалуын бақылау (автоматты түрде жіберу бойынша – ШХР-де, сондай-ақ жалған кəсіпкерлік контрагентерін мамандар бойынша бөлу) жəне «Камералдық бақылау нəтижелерін өңдеу нəтижелігінің қорытынды көрсеткіші» критерийінің (НК жəне ҚНК есептеу əдісіне сəйкес) жəне «ҚҚС бойынша автоматты камералдық бақылау нəтижелері бойынша шығарылған, ҚҚС сомасының өндіріп алу мөлшері» критерийінің (есептеу əдісіне сəйкес) орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 7. Салық төлеушілермен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шеңберінде салық міндеттемелерінің пайда болуы, орындалуы жəне аяқталуы бойынша пікірлер ұсынуға, түсіндірме беруді жүргізу. Салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындауға бақылау жасау. ҚР салық заңнамасында бекітілген мерзімде салықтық есептіліктерді табыс етпеу туралы, салықтық заңнаманы бұзғандығы туралы хабарламаны салық төлеушіге беру. Заңды тұлғалармен жəне заңды тұлғалардың лауазымды тұлғаларымен салық заңдылықтарын бұзу фактілері бойынша əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау, хаттаманы қаулы қабылдау үшін басшылыққа жолдау, салынған əкімшілік айыппұлды өндіріп алу бойынша уақтылы шара қолдану. Есеп айырысу шоттары жоқ жеке кəсіпкерлердің берекшектерін азайту бойынша жұмысты жүргізу. Əрекетсіз (байланыс жоғалған) жеке кəсіпкерлер бойынша тиісті жұмыстар жүргізу. Жеке кəсіпкерлерді мəжбүрлеп тарату үшін экономикалық істерін сотқа беру бойынша құжаттарды дайындау. Салық заңдылықтары аясында салық төлеушілерге түсіндірме жұмыстарын жүргізу. Кіріс жəне шығыс корреспонденцияларын толық жəне мерзімінде қарастырылуына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 8. Салық төлеушілермен жұмыс бөлімінің бас маманы (негізгі қызметкердің бала күтуге арналған демалысы кезеңіне – 08.11.2016 ж. дейін), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шеңберінде салық міндеттемелерінің пайда болуы, орындалуы жəне аяқталуы бойынша пікірлер ұсынуға, түсіндірме беруді жүргізу. Салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындауға бақылау

(Жалғасы 11-бетте).


(Жалғасы. Басы 9-10-беттерде). жасау. ҚР салық заңнамасында бекітілген мерзімде салықтық есептіліктерді табыс етпеу туралы, салықтық заңнаманы бұзғандығы туралы хабарламаны салық төлеушіге беру. Заңды тұлғалармен жəне заңды тұлғалардың лауазымды тұлғаларымен салық заңдылықтарын бұзу фактілері бойынша əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау, хаттаманы қаулы қабылдау үшін басшылыққа жолдау, салынған əкімшілік айыппұлды өндіріп алу бойынша уақтылы шара қолдану. Есеп айырысу шоттары жоқ жеке кəсіпкерлердің берекшектерін азайту бойынша жұмысты жүргізу. Əрекетсіз (байланыс жоғалған) жеке кəсіпкерлер бойынша тиісті жұмыстар жүргізу. Жеке кəсіпкерлерді мəжбүрлеп тарату үшін экономикалық істерін сотқа беру бойынша құжаттарды дайындау. Салық заңдылықтары аясында салық төлеушілерге түсіндірме жұмыстарын жүргізу. Кіріс жəне шығыс корреспонденцияларын толық жəне мерзімінде қарастырылуына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 9. Салық төлеушілермен жұмыс бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шеңберінде салық міндеттемелерінің пайда болуы, орындалуы жəне аяқталуы бойынша пікірлер ұсынуға түсіндірме беруді жүргізу. Салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындауға бақылау жасау. ҚР салық заңнамасында бекітілген мерзімде салықтық есептіліктерді табыс етпеу туралы, салықтық заңнаманы бұзғандығы туралы хабарламаны салық төлеушіге беру. Заңды тұлғалармен жəне заңды тұлғалардың лауазымды тұлғаларымен салық заңдылықтарын бұзу фактілері бойынша əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау, хаттаманы қаулы қабылдау үшін басшылыққа жолдау, салынған əкімшілік айыппұлды өндіріп алу бойынша уақтылы шара қолдану. Есеп айырысу шоттары жоқ жеке кəсіпкерлердің берекшектерін азайту бойынша жұмысты жүргізу. Əрекетсіз (байланыс жоғалған) жеке кəсіпкерлер бойынша тиісті жұмыстар жүргізу. Жеке кəсіпкерлерді мəжбүрлеп тарату үшін экономикалық істерін сотқа беру бойынша құжаттарды дайындау. Салық заңдылықтары аясында салық төлеушілерге түсіндірме жұмыстарын жүргізу. Кіріс жəне шығыс корреспонденцияларын толық жəне мерзімінде қарастырылуына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы жоғары білім немесе ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 10. Жанама салықты əкімшілендіру бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Кеден одағы шеңберіндегі тауарларды əкелу фактісіне қатысты ақпараттар мен мəліметтерді жеткізетін уəкілетті органдармен, жоғары тұрған органдармен жұмыс жүргізу. Қағаз түрінде тапсырылған тауарларды əкелу туралы өтінішіне сəйкес жанама салықтар бойынша уақтылы есептілікті тапсыру жəне төлеу, есептіліктің дұрыстығына камералдық бақылау жүргізу. Кеден одағы шеңберіндегі жанама салықтарды əкімшілендіру. Салық төлеушілерге салық заңнамасы төңірегінде кеңес беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 11. Мəжбүрлеп өндіру бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық берешегіне, жинақтаушы зейнетақы қорының міндетті зейнетақы жарнасына жəне əлеуметтік сақтандыру қоры бойынша берешектерін мəжбүрлеп өндіру жұмыстарын жүзеге асыру. Кəсіпорынның банкрот ресімін қолдану бойынша орын алған сұрақтардың заңдылықтарын қарау. Əдейі жəне жалған банкроттықты анықтау. Жылжымайтын орталық, ІІБ жəне басқа да мемлекеттік органдармен бірлесіп жұмыс істеу. ƏҚБтК-ке сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар толтыру. Есеп құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 12. Заң бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: арыз-талап жұмыстарын жүргізу. Қазақстан Республикасы барлық инстанцияларының сот отырыстарына қатысып, жүргізілген процеске байланысты іс-əрекеттер жасау. Қазақстан Республикасының заңдарын түсіндіру, құқықтық оқуларды жүргізуге қатысу. Құқықтық сұрақтар бойынша анықтамаларды, тұжырымдарды дайындау. Əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар мен қаулыларды есепке алу. Персоналмен жұмыс жүргізу. Талдау ақпаратын жəне есептеуді құру. Қызметкерлердің жеке істері мен еңбек кітапшаларды, еңбекке уақытша жарамсыздық қағаздары бойынша хаттамаларды жүргізу. Əкімшілік мемлекеттік қызметкерлерінің бос лауазымдарына орналасуға конкурстар жүргізу. Еңбек шарттарын жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі құқық саласындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексін, ҚР «ҚР-дағы кеден ісі туралы» кодексін, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 13. Ұйымдастыру жұмысы бөлімінің бас маманы (негізгі қызметкердің бала күтуге арналған демалысы кезеңіне – 08.11.2016 ж. дейін), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: есептіліктерді жəне талдамалық ақпараттарды құрастыру. Қатаң есептегі бланкілер есебін, сақталуын жəне беруін жүргізу, басқармада жаппай түсіндіру жұмысын жүргізу, бұйрықтар, шешімдер, тапсырмалар мен жұмыс жоспарларын дайындау. Мұрағат істерін жүргізу. Кіріс жəне шығыс корреспонденциясын толық жəне мерзімінде қарастырылуын бақылау. Құжат айналымының мемлекеттік тілде жүргізілуін қадағалау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңын, ҚР «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес» Заңын, «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңын, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 14. Ұйымдастыру жұмысы бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: есептіліктерді жəне талдамалық ақпараттарды құрастыру. Қатаң есептегі бланкілер есебін, сақталуын жəне беруін жүргізу, басқармада жаппай түсіндіру жұмысын жүргізу, бұйрықтар, шешімдер, тапсырмалар мен жұмыс жоспарларын дайындау. Мұрағат істерін жүргізу. Кіріс жəне шығыс корреспонденциясын толық жəне мерзімінде қарастырылуын бақылау. Құжат айналымының мемлекеттік тілде жүргізілуін қадағалау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технология салаларындағы білім. ҚР «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» Заңын, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңын, ҚР «Сыбайлас

11

www.egemen.kz

21 қазан 2015 жыл

жемқорлыққа қарсы күрес» Заңын, «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңын, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. V. Ақмола облысының əділет департаменті, 020000, Көкшетау қаласы, Максим Горький көшесі, 37, анықтама телефондары: 8(7162) 25-05-20, 25-00-18, факс: 8 (7162) 25-25-76, электронды мекенжайы: akmola_just@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қорғалжын, Есіл, Жақсы ауданы аумақтық бөлімінің басшысы-аға сот орындаушысы, С-О-3 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: өзіне жүктелген аумақтық бөлім жұмысын ұйымдастыру жəне бақылау жасау; мемлекеттік сот орындаушыларына жүктелген міндеттердің орындалуына тікелей жауапты болады; бақылау тапсырмалары бойынша ақпараттар мен мəліметтерді уақытында ұсыну; аумақтық бөлімнің жұмыс көрсеткіштерін қорытындылау жəне сараптама жасау; іс қағаздары жəне мұрағатты жүргізу бойынша жұмыстарды ұйымдастыру жəне аумақтық бөлімнің қызметі туралы статистикалық есеп құру; азаматтар мен заңды тұлғалардың сот орындаушыларының іс-əрекеттеріне жазылған өтініштері мен шағымдарын шешуді жүзеге асыру; олардың қабылдауын жүргізу; аумақтық бөлімнің мемлекеттік сот орындаушыларының жұмыс жоспарын құру; атқару құжаттарының қозғалысына жəне олардың мерзімінде орындалуына бақылауды іске асыру; айтарлықтай қиын атқару құжаттарын орындау; «Атқару өндірісі жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» ҚР Заңына сəйкес сот актілерінің орындалуын іске асыру; жеке негіздемелер бойынша республикалық меншікке айналдырылған (түскен) мүлікті есепке алуға сақтау, бағалау жəне əрі қарай пайдалану бойынша жұмысты ұйымдастыру; құзыреті шегінде қызметкерлер тарапынан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарын алдын алу бойынша іс-шараларды ұйымдастыру жəне жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заң білімі; жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біреуіне сəйкес болуы керек; мемлекеттік қызметте жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе басқа да лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес, соның ішінде басшылық лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы жоғары оқу орнындағы білімнен кейінгі бағдарламалар бойынша немесе кадрларды Шетелде даярлау бойынша республикалық комиссия бекіткен басымды мамандықтар бойынша оқуды аяқтау; ғылыми дəреженің болуы. Қосымша талаптар: дербес компьютерде жұмыс істей білу қабілеті; функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 2. Көкшетау қаласы №1, Көкшетау қаласы №2, Бурабай ауданы, Степногорск қаласы аумақтық бөлімдерінің сот орындаушылары, С-О-4 санаты, 4 бірлік (соның ішінде 1 бірлік негізгі қызметкердің бала кутіміне бойынша демалыс кезеніне – 2018 жылғы 12 қаңтарға дейін). Функционалды міндеттері: «Атқару өндірісі жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» ҚР Заңына сəйкес сот актілерін орындау жəне мерзімінде орындауды іске асыру; жеке жəне заңды тұлғалардың шағымдары мен өтініштерін тиісінше жəне уақтылы қарау, құжаттарды орындау барысы туралы ақпаратты ұсыну; азаматтарды қабылдауды жүргізу; жеке негіздемелер бойынша республикалық меншікке айналдырылған (түскен) мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау жəне əрі қарай пайдалану бойынша жұмысты ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заң білімі. Қосымша талаптар: дербес компьютерде жұмыс істей білу қабілеті; функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 3. Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: іс жүргізу мен құжат айналымын қамтамасыз ету, ААЖ ТӨБЕ жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін тіркеу жəне есепке алу, номенклатура істерін құрастыру, құжаттарды өңдеу жəне мұрағатты қалыптастыру; 1-ТӨ статистикалық есептерін жасау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтінішін уақтылы қаралуын бақылауды іске асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заң білімі, орта білімнен кейінгі білімі мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес болған жағдайда рұқсат етіледі. 4. Қаржы жəне материалдық-техникалық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: «Бухгалтерия 1-С Бюджет КZ» бағдарламасымен жұмыс істеу; іс жүргізу; қаржылық құжаттарды ресімдеу, айлық, тоқсандық есептерді уақытында дайындау; бюджетпен есеп ахуалын бақылау; дебиторлық жəне кредиторлық қарыздарға бақылауды жүзеге асыру; түгендеуді өткізу; материалдық құндылықтарды бақылау жəне сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономика немесе қаржы, немесе есеп жəне аудит, орта білімнен кейінгі білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес болған жағдайда рұқсат етіледі. 5. Атқару өндірісін есепке алу жəне бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: республикалық жəне жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын мекемелерден өндіріп алу мəселесі бойынша атқару құжаттарын орындау мəселелері, сот орындаушыларының жəне т.б. сотта əрекет етулеріне (əрекетсіздіктеріне) шағымдануы бойынша жұмысты қорытындылау, талдау жүргізу, аумақтық бөлім қызметіне тексеріс жүргізуді ұйымдастыру, сот актілерін орындау бойынша мəліметтерді жинау жəне ай сайынғы, тоқсан сайынғы есептерді жасау, сот актілерін, атқару санкцияларын орындау бойынша жұмысты талдауды іске асыру, атқару өндірісінің мəселелері бойынша орталық мемлекеттік органдарға хаттар, анықтамалар мен басқа да ақпараттарды дайындау, аумақтық бөлімдерінің жұмыс көрсеткішінің рейтингісін қалыптастыру, атқару өндірісінің мəселелері бойынша нұсқаулықтары мен əдістемелік құралдарын əзірлеу, борышкерлерді жауапқа тарту бойынша жұмысты талдау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заң білімі, орта білімнен кейінгі білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес болған жағдайда рұқсат етіледі. 6. Бұланды ауданы əділет басқармасының бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік, (негізгі қызметкердің бала күтіміне бойынша демалыс кезеңіне – 2016 жылғы 8 шілдеге дейін). Функционалды міндеттері: заңды тұлғаларды, жылжымайтан мүлікке құқықтарды тіркеу саласында мемлекеттік қызмет көрсету; тіркеу материалдарын қарау, «Заңды тұлғалар» мемлекеттік деректер базасына мемлекеттік тіркеу, қайта тіркеу туралы ақпарат енгізу, «Жылжымайтын мүлік тізілімі» мемлекеттік деректер базасына мемлекеттік тіркеу туралы мəлімет енгізу, нотариат функцияларын орындайтын ауыл, кент округтері мамандарының жасайтын іс-əрекеттердің заңдылығына бақылау жасауды жүзеге асыру, құқықтық насихатты ұйымдастыру, əкімдік, мəслихаттың заң қызметтерімен өзара əрекет ету, статистикалық есептер құру, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заң білімі, орта білімнен кейінгі білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес болған жағдайда рұқсат етіледі. Қосымша талаптар: дербес компьютерде жұмыс істей білу қабілеті; функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 7. Қаржы жəне материалдық-техникалық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: «Бухгалтерия 1-С Бюджет КZ» бағдарламасы бойынша жұмыс істеу; министрлік ақпараттық технологиялармен байланысты, аумақтық əділет органдарында жəне олардың аудандық басқармаларында өткізетін ісшараларды ұйымдастыру мен мониторинг жасау, ақпараттық технологиялар саласында жеткізушілер ұсынатын қызмет көрсетулер сапасының мониторингін жасау, ақпараттық технологиялар бойынша тапсырмаларды жүзеге асыру, «электронды үкiмет» бағдарламасын енгізуді қамтамасыз ету, «электронды үкімет» шеңберінде ақпараттық жүйелерді əзірлеу мен енгізу, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне ортадан кейінгі білім: информатика немесе ақпараттық жүйелер немесе есептеу техникасы мен бағдарламалық қамтамасыз ету. 8. Персоналмен жұмыс жəне ішкі қауіпсіздік бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің жүкті болу жəне бала туу бойынша демалыс кезеңіне – 2015 жылғы 15 желтоқсанға дейін). Функционалды міндеттері: əділет органдарында мемлекеттік тілді дамыту; мемлекеттік тілді енгізу бойынша əдістемелік көмек көрсету; құжат айналымын мемлекеттік тілде ұйымдастыру; аудармашылық қызметті іске асыру; жеке жəне заңды тұлғалардың өтінішін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім жəне орта білімнен кейінгі білім: қазақ тілі жəне əдебиет немесе орыс мектептерінде қазақ тілі мен əдебиет. Қосымша талаптар: дербес компьютерде жұмыс істей білу қабілеті; функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Астана қала сы əділет департаменті, индекс 010000, Астана қаласы, Жеңіс даңғылы, №15, электронды мекенжайы:

аstana_adilet@mail.ru, анықтама үшін телефон: 8(7172) 3255-58, факс: 32-55-16, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Құқықтық түсіндіру жəне халыққа заңгерлік көмек көрсету бөлімінің бас маманы, C-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жасалынған нотариаттық іс-əрекеттердің заңдылығы мен іс жүргізу тəртіптерінің сақталуына тексеру жүргізу, адвокаттық қызмет бойынша жұмыстың ұйымдастырылуын камтамасыз ету, құқықтық түсіндіру жұмыстарының жоспарын жасау, жергілікті атқарушы органдардың құқықтық түсіндіру жəне заң қызметін көрсету бойынша жұмысымен танысып, оларға əдістемелік жəне тəжірибелік көмек көрсету, Əділет министрлігі мен департаментінің вебсайттарына ақпараттар дайындау жəне жіберу, халыққа заңгерлік көмек көрсету туралы статистикалық есептер дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 2. Құқықтық түсіндіру жəне халыққа заңгерлік көмек көрсету бөлімінің жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік (2016 жылдың 30 маусымына дейін негізгі қызметкердің оқу демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: жасалынған нотариаттық іс əрекеттердің заңдылығы мен іс жүргізу тəртіптерінің сақталуына тексеру жүргізу; адвокаттық қызмет бойынша жұмыстың ұйымдастырылуын камтамасыз ету; құқықтық түсіндіру жұмыстарының жоспарын жасау; жергілікті атқарушы органдардың құқықтық түсіндіру жəне заң қызметін көрсету бойынша жұмысымен танысып, оларға əдістемелік жəне тəжірибелік көмек көрсету, Əділет министрлігі мен департаментінің вебсайттарына ақпараттар дайындау жəне жіберу, халыққа заңгерлік көмек көрсету туралы статистикалық есептер дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 3. Қаржылық жəне материалдық-техникалық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік (2016 жылдың 30 маусымына дейін негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс мерзіміне). Функционалды міндеттері: барлық келісімшарттардың түрлеріне заңды сараптама жүргізу; мемлекеттік сатып алу бойынша жылдық жоспар жасау, тиісінше өзгерістер енгізу, мемлекеттік сатып алу бойынша келісімшарттарды дайындау жəне жұмыстарды ұйымдастыру, келісімшарттардың орындалуына бақылау жасау, мүмкін болатын тəуекелдерді құқықтық көзқараспен есепке алуымен департамент қызметіне талдау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, қаржы, есеп жəне аудит) салаларындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы», Қазақстан Республикасы «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 4. Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік (2017 жылдың 22 мамырына дейін негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс мерзіміне). Функционалды міндеттері: департаменттің кіріс жəне шығыс құжаттарын тіркеу бойынша жұмыстарды ұйымдастыру; жоғары тұрған жəне басқа да органдардың бақылау тапсырмаларын уақытында орындау, жеке жəне заңды тұлғалар өтініштерінің уақытында қаралуына күнделікті тексеріс жүргізу. Мемлекеттік тілдің дамуы мен жұмыс істеуі бойынша мемлекеттік іс жүргізуді жүзеге асыру іс шараларын дайындау жəне өткізу, мемлекеттік тілді білуі, мемлекеттік тілде іс жүргізуді жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық, гуманитарлық ғылымдар, əлеуметтік ғылымдар, эканомика жəне бизнес салаларындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы», Қазақстан Республикасы «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 5. Зияткерлік меншік құқықтары бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік (2017 жылдың 17 қаңтарына дейін негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс мерзіміне). Функционалды міндеттері: зияткерлік меншік құқықығын қорғау саласында түсіндіру жұмыстарын жүргізу жəне құқықтық білімді насихаттау; авторлық жəне сабақтас құқықтардың объектілерін пайдаланатын заңды жəне жеке тұлғалардың қызметіне бақылауды жүзеге асыру; құқық қорғау органдарымен бірлесіп контрафактілік өнімдерін айқындау мақсатында тексерулер жүргізу; орталық жəне жергілікті атқарушы органдарға заңнамаларға қайшы келетін келісімдердің күшін жою немесе өзерту туралы ұсыныстар енгізу; əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар толтыру жəне істерді сотқа жолдау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласы. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы», Қазақстан Республикасы «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 6. Жылжымайтын мүлікті тіркеу басқармасы жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу жұмысын ұйымдастыру бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу, жылжымайтын мүлікті тіркеу саласындағы мемлекеттік қызметтерін уақытымен көрсетуін қамтамасыз ету, тіркеуге түскен құжаттардың құқықтық талдауын жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары білім немесе мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы

жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы», Қазақстан Республикасы «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 7. Астана қаласы Есіл аудандық əділет басқармасының бас маманы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құрылтай құжаттары бойынша кеңес беру; тіркеу үшін құрылтай құжаттары мен өзге материалдарды тексеру, мəліметтердің, аудармалардың дұрыстығына, толықтығына, тексеру жүргізу, заңды тұлғалардың арыздарын тексеру бойынша бұйрықтар жəне өзге құжаттар дайындау, əкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді анықтап, жасалған хаттамаларды соттарға жолдау, олардың орындалу барысын қадағалау, мемлекеттік тіркеу жəне қайта тіркеу журналын жүргізу, заңды тұлғалардың электрондық банк деректеріне мəліметтер енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы», Қазақстан Республикасы «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 8. Атқару өндірісін қамтамасыз ету басқармасы атқару өндірісін есепке алу жəне бақылау бөлімінің бас маманы, C-О5 санаты, 1 бірлік (2016 жылдың 1 маусымына дейін – негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс мерзіміне). Функционалды міндеттері: заңды жеке тұлғалардың өтінштерін қару, мемлкеттік статистикалық есепті талдау жəне біріктіру, сот орындаушылардың іс-əркетін ағымдағы жəне перспективалық жоспарлауын ұйымдастыру, аумақтық бөлімдердің қызметіне əдістемелік жəне тəжірибелік ісшараларды жасау жəне іске асыру, барлық сот инстанциялары мен мемлекеттік мекемелерде департаменттің жəне оның құрылымдық бөлімдерінің мүдделерін қорғау. статистикалық есептер, салыстырмалы талдау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары білім немесе мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы», Қазақстан Республикасы «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 9. Алимент төлемдерін өндіріп алу аумақтық бөлімінің сот орындаушысы (C-О-4 санаты, 2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік – 2017 жылдың 17 қаңтарына дейін негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс мерзіміне, 1 бірлік 2016 жылдың 30 маусымына дейін негізгі қызметкердің оқу демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушылардың мəртебесі туралы» ҚР Заңына сəйкес сот актілерін орындау, азаматтар мен заңды тұлғалардың өтініштері мен шағымдарын дұрыс, жауапкершілікпен қарау, азаматтарды қабылдауды ұйымдастыру, мемлекет пайдасына өндірілген мүлікті есепке алу, сақтау,бағалау жəне əрі қарай жекелеген негіздер бойынша жұмысты ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары білім. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы», Қазақстан Республикасы «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 10. Əкімшілік айыппұлдарды өндіріп алу аумақтық бөлімінің сот орындаушысы, (С-О-4 санаты, 3 бірлік, оның ішінде 1 бірлік – 2017 жылдың 28 тамызына дейін негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушылардың мəртебесі туралы» ҚР Заңына сəйкес сот актілерін орындау, азаматтар мен заңды тұлғалардың өтініштері мен шағымдарын дұрыс, жауапкершілікпен қарау, азаматтарды қабылдауды ұйымдастыру, мемлекет пайдасына өндірілген мүлікті есепке алу, сақтау,бағалау жəне əрі қарай жекелеген негіздер бойынша жұмысты ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары білім. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы», Қазақстан Республикасы «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 11. Алматы ауданы аумақтық бөлімінің сот орындаушысы, C-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушылардың мəртебесі туралы» ҚР Заңына сəйкес сот актілерін орындау, азаматтар мен заңды тұлғалардың өтініштері мен шағымдарын дұрыс, жауапкершілікпен қарау, азаматтарды қабылдауды ұйымдастыру, мемлекет пайдасына өндірілген мүлікті есепке алу, сақтау,бағалау жəне əрі қарай жекелеген негіздер бойынша жұмысты ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары білім. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы», Қазақстан Республикасы «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 12. Сарыарқа ауданы аумақтық бөлімінің сот орындаушысы, C-О-4 санаты, 4 бірлік. Функционалды міндеттері: «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушылардың мəртебесі туралы» ҚР Заңына сəйкес сот актілерін орындау, азаматтар мен заңды тұлғалардың өтініштері мен шағымдарын дұрыс, жауапкершілікпен қарау, азаматтарды қабылдауды ұйымдастыру, мемлекет пайдасына өндірілген мүлікті есепке алу, сақтау,бағалау жəне əрі қарай жекелеген негіздер бойынша жұмысты ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары білім. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы», Қазақстан Республикасы «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 13. Есіл ауданы аумақтық бөлімінің сот орындаушысы, C-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушылардың мəртебесі туралы» ҚР Заңына сəйкес сот актілерін орындау, азаматтар мен заңды тұлғалардың өтініштері мен шағымдарын дұрыс, жауапкершілікпен қарау, азаматтарды қабылдауды ұйымдастыру, мемлекет пайдасына өндірілген мүлікті есепке алу, сақтау,бағалау жəне əрі қарай жекелеген негіздер бойынша жұмысты ұйымдастыру.

Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары білім. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президентi туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы», Қазақстан Республикасы «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. Қазақстан Республикасының Əділет министрлігі Атырау облысы əділет департаменті, индекс 060006, Атырау қаласы, Баймұханов к-сі, №16А, электронды мекенжайы: adilet_ dep37@mail.ru, анықтама үшін телефондар: 8-(7122) 35-75-24, 35-75-44, факс: 35-75-40, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Сот актілерін орындау бойынша филилалы Жылыой аумақтық бөлімінің сот орындаушысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» заңында белгіленген атқарушылық құжаттарды заңда көрсетілген мерзімде орындайды. Тараптарға немесе олардың өкілдеріне атқарушылық өндірістің құжаттарымен танысуға, олардан үзінділер алуға, көшірмелер түсіруге мүмкіндік береді. Атқарушылық өндіріс бойынша арыздар мен өтініштердің мерзімінде қаралуын қамтамасыз етеді. Атқару өндірісіне қатысты қаулылар қабылдайды, қабылданған қаулыларға шағымдану мерзімдері мен тəртіптерін түсіндіреді. Егер оның өзі атқарушылық іс жүргізудің аяқталуына тікелей немесе жанама түрде мүдделі болса немесе оның əділдігіне күмəн туғызатын өзге де мəн-жайлар болса, істі орындаудан бас тартады. Борышкерді əкімшілік жауапкершілікке тарту туралы хаттама жасақтайды. Орындау əрекеті барысында пайда болған сұрақтарға түсінік алу үшін сотқа немесе басқа да өкілетті органға ұсыныс береді. Борышкерлердің қаражаты мен басқа да бағалы мүліктеріне тоқтам салады. Атқарушылық өндіріс бойынша органдардан, мекемелерден тиісті ақпарат алады. Өз өндірісіндегі атқарушылық өндірістердің орындалу барысы туралы апта сайын ақпарат береді. Өзінің жеке статистикалық есебін жүргізеді жəне оның дұрыстығына дербес жауап береді. Атқару өндірістері бойынша азаматтар мен заңды тұлғалардың өкілдеріне қабылдау жүргізеді. Департамент басшысының бөлім қызметіне қатысты бұйрықтарымен, өкімдері жəне басқа да басқарушылық құжаттарымен танысады жəне олардың тиісті түрде орындалуын қамтамасыз етеді. Семинар-сабақтар, сынақтар, дөңгелек үстелдер, акциялар мен рейдтер өткізуге қатысады. Іс номенклатурасына қажетті толықтырулар мен өзгерістер енгізуді ұсынады. Орындалған атқарушылық өндірістердің мұрағатқа тапсырылу жұмыстарын жүргізеді. Өзіне сеніп тапсырылған мүліктің ұқыпты ұсталуына дербес жауапкершілікте болады. Жұмыстан шығарылғанда, басқа қызметке ауысқанда, демалысқа кеткенде есебіндегі бүкіл құжаттарды қабылдау-табыстау шараларын алады; бөлім басшысының заңға қайшы келмейтін талаптары мен нұсқауларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе заңгерлік. Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштеін қарау тəртібі туралы заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Компьютерде жұмыс істей білу; мемлекеттік тілді білу. 2. Сот актілерін орындау бойынша филилалы Атырау аумақтық азаматтық істер бөлімінің сот орындаушысы (С-О-4 санаты, 3 бірлік, оның ішінде 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысында болу кезеңіне – 2018 жылдың 31 наурызына дейін). Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Заңында белгіленген атқарушылық құжаттарды заңда көрсетілген мерзімде орындайды. Тараптарға немесе олардың өкілдеріне атқарушылық өндірістің құжаттарымен танысуға, олардан үзінділер алуға, көшірмелер түсіруге мүмкіндік береді. Атқарушылық өндіріс бойынша арыздар мен өтініштердің мерзімінде қаралуын қамтамасыз етеді. Атқару өндірісіне қатысты қаулылар қабылдайды, қабылданған қаулыларға шағымдану мерзімдері мен тəртіптерін түсіндіреді. Егер оның өзі атқарушылық іс жүргізудің аяқталуына тікелей немесе жанама түрде мүдделі болса немесе оның əділдігіне күмəн туғызатын өзге де мəн-жайлар болса, істі орындаудан бас тартады. Борышкерді əкімшілік жауапкершілікке тарту туралы хаттама жасақтайды. Орындау əрекеті барысында пайда болған сұрақтарға түсінік алу үшін сотқа немесе басқа да өкілетті органға ұсыныс береді. Борышкерлердің қаражаты мен басқа да бағалы мүліктеріне тоқтам салады. Атқарушылық өндіріс бойынша органдардан, мекемелерден тиісті ақпарат алады. Өз өндірісіндегі атқарушылық өндірістердің орындалу барысы туралы апта сайын ақпарат береді. Өзінің жеке статистикалық есебін жүргізеді жəне оның дұрыстығына дербес жауап береді. Атқару өндірістері бойынша азаматтар мен заңды тұлғалардың өкілдеріне қабылдау жүргізеді. Департамент басшысының бөлім қызметіне қатысты бұйрықтарымен, өкімдері жəне басқа да басқарушылық құжаттарымен танысады жəне олардың тиісті түрде орындалуын қамтамасыз етеді. Семинар-сабақтар, сынақтар, дөңгелек үстелдер, акциялар мен рейдтер өткізуге қатысады. Іс номенклатурасына қажетті толықтырулар мен өзгерістер енгізуді ұсынады. Орындалған атқарушылық өндірістердің мұрағатқа тапсырылу жұмыстарын жүргізеді. Өзіне сеніп тапсырылған мүліктің ұқыпты ұсталуына дербес жауапкершілікте болады. Жұмыстан шығарылғанда, басқа қызметке ауысқанда, демалысқа кеткенде есебіндегі бүкіл құжаттарды қабылдау-табыстау шараларын алады; бөлім басшысының заңға қайшы келмейтін талаптары мен нұсқауларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе заңгерлік. Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштеін қарау тəртібі туралы заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Компьютерде жұмыс істей білу; мемлекеттік тілді білу. 3. Сот актілерін орындау бойынша филилалы Атырау аумақтық əкімшілік айыппұл өндіру бөлімінің сот орындаушысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Заңында белгіленген атқарушылық құжаттарды заңда көрсетілген мерзімде орындайды. Тараптарға немесе олардың өкілдеріне атқарушылық өндірістің құжаттарымен танысуға, олардан үзінділер алуға, көшірмелер түсіруге мүмкіндік береді. Атқарушылық өндіріс бойынша арыздар мен өтініштердің мерзімінде қаралуын қамтамасыз етеді. Атқару өндірісіне қатысты қаулылар қабылдайды, қабылданған қаулыларға шағымдану мерзімдері мен тəртіптерін түсіндіреді. Егер оның өзі атқарушылық іс жүргізудің аяқталуына тікелей немесе жанама түрде мүдделі болса немесе оның əділдігіне күмəн туғызатын өзге де мəн-жайлар болса, істі орындаудан бас тартады. Борышкерді əкімшілік жауапкершілікке тарту туралы хаттама жасақтайды. Орындау əрекеті барысында пайда болған сұрақтарға түсінік алу үшін сотқа немесе басқа да өкілетті органға ұсыныс береді. Борышкерлердің қаражаты мен басқа да бағалы мүліктеріне тоқтам салады. Атқарушылық өндіріс бойынша органдардан, мекемелерден тиісті ақпарат алады. Өз өндірісіндегі атқарушылық өндірістердің орындалу барысы туралы апта сайын ақпарат береді. Өзінің жеке статистикалық есебін жүргізеді жəне оның дұрыстығына дербес жауап береді. Атқару өндірістері бойынша азаматтар мен заңды тұлғалардың өкілдеріне қабылдау жүргізеді. Департамент басшысының бөлім қызметіне қатысты бұйрықтарымен, өкімдері жəне басқа да басқарушылық құжаттарымен танысады жəне олардың тиісті түрде орындалуын қамтамасыз етеді. Семинар-сабақтар, сынақтар, дөңгелек

(Жалғасы 12-бетте).


12

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 9-11-беттерде). үстелдер, акциялар мен рейдтер өткізуге қатысады. Іс номенклатурасына қажетті толықтырулар мен өзгерістер енгізуді ұсынады. Орындалған атқарушылық өндірістердің мұрағатқа тапсырылу жұмыстарын жүргізеді. Өзіне сеніп тапсырылған мүліктің ұқыпты ұсталуына дербес жауапкершілікте болады. Жұмыстан шығарылғанда, басқа қызметке ауысқанда, демалысқа кеткенде есебіндегі бүкіл құжаттарды қабылдау-табыстау шараларын алады; бөлім басшысының заңға қайшы келмейтін талаптары мен нұсқауларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе заңгерлік. Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Компьютерде жұмыс істей білу; мемлекеттік тілді білу. 4. Нормативтік-құқықтық актілерді тіркеу бөлімінің бас маманы (C-О-5 санаты, 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысында болу кезеңіне – 2017 жылдың 29 шілдесіне дейін). Функционалды міндеттері: бөлім басшысы немесе бөлімнің бас маманы болмаған жағдайда оның міндетін атқарады; Атырау облысының, Жылыой, Махамбет, Исатай аудандық, Атырау қалалық өкілді жəне атқарушы органдары нормативтікқұқықтық актілерінің сəйкестілігіне құқықтық сараптама жүргізеді; нормативтік-құқықтық актілердің мемлекеттік тіркеуден өту заңдылығының орындалуын тексеруді жүзеге асырады; өкілді жəне атқарушы органдарының нормативтікқұқықтық актілеріне мемлекеттік тіркеу əдістемесіне шолу жасайды; Атырау облысы бойынша нормативтік-құқықтық актілерді тіркейді жəне Қазақстан Республикасы нормативтікқұқықтық актілерінің мемлекеттік тізіліміне енгізу үшін Аймақтық құқықтық ақпарат орталығына тапсырады; жергілікті өкілді жəне атқарушы органдардың нормативтікқұқықтық актілерінің мемлекеттік тіркеуін жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізеді; Атырау облысы бойынша «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы кодексінің 457,459-баптарына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді тіркеу мəселесі бойынша əкімшілік іс жүргізуді жүзеге асырады; жалпы кең тараған пайдалы қазбалар жөніндегі келісімшарттарға міндетті құқықтық сараптама жүргізеді; бөлім басшысының заңға қайшы келмейтін талаптары мен нұсқауларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі құқық немесе заңгерлік білімі барларға рұқсат етіледі. Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Компьютерде жұмыс істей білу; мемлекеттік тілді білу. 5. Атқару өндірісін есепке алу жəне бақылау бөлімінің жетекші маманы (C-О-6 санаты, 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысында болу кезеңіне – 2016 жылғы 6 қыркүйекке дейін). Функционалды міндеттері: аумақ бойынша орындалуға жататын атқарушылық өндірістерді тиісті аумақтық бөлімге жолдау жұмыстарын жүргізеді, оларға есеп жүргізіп, бақылауға алады; соттармен салыстырмалы актілер жасап, атқарушылық өндірістердің орындалу барысы туралы мəліметтер береді; жоғары тұрған органдардың, сот, прокуратура жəне басқа құқық қорғау органдары мен лауазымды тұлғалардың сұраныстарына жауап береді, хат алмасу жүргізеді; бөлімнің жұмыс жоспарына сəйкес жұмыстарды орындайды; іс номенклатурасы бойынша нарядтар мен журналдарды жүргізеді; іс номенклатурасы бойынша нарядтар мен журналдарды жүргізеді; бірыңғай электрондық құжат айналымы жүйесі (БЭҚАЖ) бойынша жұмыс атқару; бөлім басшысының заңға қайшы келмейтін талаптары мен нұсқауларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқық немесе заңгерлік. Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Компьютерде жұмыс істей білу; мемлекеттік тілді білу. 6. Жылыой ауданы əділет басқармасының бас маманы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: заңды тұлғалардың (филиалдар мен өкілдіктердің) тіркеу мəселелері бойынша өкілдерін қабылдап кеңес береді; заңды тұлғалар мен олардың филиалдары мен өкілдіктерінің құжаттарының заңға сəйкестігін тексеріп, құқықтық сараптама жүргізеді; заңды тұлғаларды тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркейді; бизнессəйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімін жүргізеді; заңды тұлғаларды, филиалдарды (өкілдіктерді) мемлекеттік (есептік) тіркеуден жəне қайта тіркеуден бас тартады; заңды тұлғаны мемлекеттік қайта тіркеуден жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік қайта тіркеуден өткізеді; жеке кəсіпкерлік субъектісіне жатпайтын заңды тұлғаның, сондай-ақ акционерлік қоғамның құрылтай құжаттарына, олардың филиалдары (өкілдіктері) туралы ережелерге енгізілген өзгерістер мен толықтыруларды мемлекеттік тіркеуден өткізеді; жеке кəсіпкерлік субъектісіне жатпайтын заңды тұлға, сондай-ақ акционерлік қоғам, олардың филиалдары мен өкілдіктері жарғысының (ережесінің) телнұсқасын береді; заңды тұлға қызметінің тоқтатылуын мемлекеттік тіркеуден өткізеді; заңды тұлғаның филиалын (өкілдігін) есептік тіркеуден шығарады; ҚР ƏҚБтК-нің 466-бабымен əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасайды; заңды тұлғалардың (филиалдар мен өкілдіктердің) мұрағаттық құжаттарының дұрыс жасақталуына жəне сақталуына жауап береді; 1-Ол нысанды есебін жүргізуге міндетті; бірыңғай электрондық құжатайналымы жүйесі (БЭҚАЖ) бойынша жұмыс атқару; басқарма басшысының заңға қайшы келмейтін талаптары мен нұсқауларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларды екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі құқық немесе заңгерлік білімі барларға рұқсат етіледі. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді

орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Компьютерде жұмыс істей білу. Мемлекеттік тілді білуі. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Шығыс Қазақстан облысы əділет департаменті, 070002, Өскемен қаласы, Ворошилов көшесі, 6-үй, анықтама телефоны: 8 (7232) 70-41-37, факс: (7232) 70-41-37, электронды мекенжай: a.alipova@adilet.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Аягөз ауданы əділет басқармасының жетекші маманы (С-R–5 санаты, 1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы мерзіміне – уақытша 2017 жылғы 16 қазанға дейін). Функционалды міндеттері: жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу жұмыстарын жүргізу, құқық түсіндіру жұмысы жəне халыққа заң қызметтерін көрсетуді жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын негізгі талаптар: жоғары заңгерлік білім, ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етіледі. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес ҚР Конституциясын, ҚР «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», ҚР «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 2. Зырян ауданы əділет басқармасының жетекші маманы, С-R–5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттер: жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу жұмыстарын жүргізу, құқық түсіндіру жұмысы жəне халыққа заң қызметтерін көрсетуді жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын негізгі талаптар: жоғары заңгерлік білім, ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етіледі.Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес, ҚР Конституциясын, ҚР «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», ҚР «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 3. Риддер қаласы əділет басқармасының бас маманы (С-R-4 санаты, 1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы мерзіміне – уақытша 2018 жылғы 14 сəуірге дейін). Функционалды міндеттер: заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жұмыстарын жүргізу, құқық түсіндіру жұмысы жəне халыққа заң қызметтерін көрсетуді жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын негізгі талаптар: жоғары білім: заңгерлік білім, ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етіледі. Аталған лауазымның қызметтік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес, ҚР Конституциясын, ҚР «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», ҚР «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 4. Семей қаласы əділет басқармасы заңды тұлғаларды тіркеу бөлімінің басшысы (С-R-3 санаты, 1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы мерзіміне – уақытша 2017 жылғы 19 мамырға дейін). Функционалды міндеттер: бөлімнің жұмысын ұйымдастыру, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу жұмыстарына бақылау, тапсырмаларды орындау, талдау, қорытындылау жұмыстары, есеп беру, азаматтардың өтініштерін уақытында қарау, нормативтік-құқықтық актілерді оқу, талдау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын негізгі талаптар: жоғары заңгерлік білім, ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етіледі. Аталған лауазымның қызмет тік міндеттері саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес, ҚР Конституциясын, ҚР «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», ҚР «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, сондай-ақ функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 5. Жарма аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот актілерін орындау; құқықтық органдармен байланыс жүргізу; жеке жəне заңды тұлғалардың арыз, мəлімдемелерін уақтылы қарау, орындау, іс қағаздарын жүргізу, статистикалық есеп беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімі: құқық бейіні бойынша. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Азаматтық кодексті, Азаматтық іс жүргізу кодексін, Қылмыстық кодексті, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 6. Семей аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы (С-О-4 санаты, 1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы мерзіміне – уақытша 2018 жылғы 17 маусымға дейін). Функционалды міндеттері: сот актілерін орындау; құқықтық органдармен байланыс жүргізу; жеке жəне заңды тұлғалардың арыз, мəлімдемелерін уақтылы қарау, орындау, іс қағаздарын жүргізу, статистикалық есеп беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық бейіні бойынша. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Азаматтық кодексті, Азаматтық іс жүргізу кодексін, Қылмыстық кодексті, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 7. Семей аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот актілерін орындау; құқықтық органдармен байланыс жүргізу; жеке жəне заңды тұлғалардың арыз, мəлімдемелерін уақтылы қарау, орындау, іс қағаздарын жүргізу, статистикалық есеп беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық бейіні бойынша. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Азаматтық кодексті, Азаматтық іс жүргізу кодексін, Қылмыстық кодексті, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексті, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 8. Семей қаласы бойынша əкімшілік айыппұлдарды жəне сот үкімін орындау бөлімі филиалының сот орындаушысы (С-О-4 санаты, 1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы мерзіміне – уақытша 2016 жылғы 16 қыркүйекке дейін). Функционалды міндеттері: сот актілерін орындау;

21 қазан 2015 жыл

құқықтық органдармен байланыс жүргізу; жеке жəне заңды тұлғалардың арыз, мəлімдемелерін уақтылы қарау, орындау, іс қағаздарын жүргізу, статистикалық есеп беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық бейіні бойынша. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Азаматтық кодек сті, Азаматтық іс жүргізу кодексін, Қылмыстық кодексті, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 9. Семей қаласы бойынша əкімшілік айыппұлдарды жəне сот үкімін орындау бөлімі филиалының сот орындаушысы (С-О-4 санаты, 1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы мерзіміне – уақытша 2016 жылғы 3 қыркүйекке дейін). Функционалды міндеттері: сот актілерін орындау; құқықтық органдармен байланыс жүргізу; жеке жəне заңды тұлғалардың арыз, мəлімдемелерін уақтылы қарау, орындау, іс қағаздарын жүргізу, статистикалық есеп беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық бейіні бойынша. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Азаматтық кодексті, Азаматтық іс жүргізу кодексін, Қылмыстық кодексті, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 10. Шемонаиха аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, С-О-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: сот актілерін орындау; құқықтық органдармен байланыс жүргізу; жеке жəне заңды тұлғалардың арыз, мəлімдемелерін уақтылы қарау, орындау, іс қағаздарын жүргізу, статистикалық есеп беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық бейіні бойынша. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Азаматтық кодексті, Азаматтық іс жүргізу кодексін, Қылмыстық кодексті, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 11. №1 Өскемен аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот актілерін орындау; құқықтық органдармен байланыс жүргізу; жеке жəне заңды тұлғалардың арыз, мəлімдемелерін уақтылы қарау, орындау, іс қағаздарын жүргізу, статистикалық есеп беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық бейіні бойынша. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Азаматтық кодексті, Азаматтық іс жүргізу кодексін, Қылмыстық кодексті, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 12. Өскемен қаласы бойынша əкімшілік айыппұлдарды жəне сот үкімін орындау бөлімі филиалының сот орындаушысы (С-О-4 санаты, 1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы мерзіміне – уақытша 2017 жылғы 13 тамызға дейін). Функционалды міндеттері: сот актілерін орындау; құқықтық органдармен байланыс жүргізу; жеке жəне заңды тұлғалардың арыз, мəлімдемелерін уақтылы қарау, орындау, іс қағаздарын жүргізу, статистикалық есеп беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық бейіні бойынша. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Азаматтық кодексті, Азаматтық іс жүргізу кодексін, Қылмыстық кодексті, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің «Батыс Қазақстан облысы əділет департаменті» республикалық мемлекеттік мекемесі, индекс 090006, Орал қаласы, ДостықДружба даңғылы, №208, электронды мекенжайы: kadry. zko@adilet.gov.kz анықтама үшін телефоны: (8-7112) 5136-43, факс: 50-50-95, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржы жəне материалдық-техникалық бөлімнің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жұмысты жоспарлау, болжамдау, бюджеттік бағдарлама бойынша шығындардың жылдық болжамын жасау, бюджеттік бағдарлама бойынша қаржыландырудың жоспары жөнінде есеп беру, мүліктердің есебін жүргізу, қызметкерлердің еңбекақы, іссапар төлемдерін есептеу, қорғаушылардың еңбегінің төлеу, коммуналдық келісімшарттар жасау, жалға берушілермен коммуналдық қызметтерді төлеу үшін шоттарды өткізу, тауарлар, жұмыстар мен қызметтерді мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру, сотқа талап-арыз дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономист немесе бухгалтер. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі экономист немесе бухгалтер білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасы «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасы Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңын, бухгалтерлік есеп жəне есеп беру саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік тілді білу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Қызылорда облысы əділет департаменті, индекс 120008, Кызылорда қаласы, Абай даңғылы, 52, анықтама үшін телефон: 8(7242) 23-10-09, факс: 23-10-12, электронды мекенжай: G.Dzhurabekova@adilet.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қызылорда қаласының мүлікті мемлекет пайдасына айналдыру бойынша аумақтық бөлімі филиалының басшысыаға сот орындаушысы, C-О-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімнің жұмысын ұйымдастыру, жоспарлау, жоспарланған іс-шаралардың орындалуын қамтамасыз ету, бөлім қызметкерлерінің функционалды міндеттері мен құзыреттерін белгілеу, олардың қызметін үйлестіру, жалпы басшылық жасау, еңбек жəне орындау тəртібінің сақталуына бақылау жасау, бақылауға алынған тапсырмалардың сапалы жəне уақтылы орындалуын қамтамасыз ету, бөлімге түскен кіріс құжаттарды қызметкерлерге орындау үшін бөлу, сот актілерін орындау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері мен шағым-арыздарына заңмен көзделген мерзімде сапалы жауап беру, аумақтық бөлімнің өндірісіндегі атқару құжаттарының орындалуына бақылау жасау, атқарушылық өндірістерінің есебін қамтамасыз ету жəне санын бақылау, статистикалық есептердің бұрмалану фактілеріне жол бермеу, ведомстволық мұрағатты дұрыс деңгейде жүргізу, сот орындаушылардың қызметіне ұйымдастырушылық жəне əдістемелік басшылық жасауды жүзеге асыру, бөлімнің нұсқауына сəйкес міндеттер атқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану немесе халықаралық құқық немесе құқық қорғау қызметі) мамандығы бойынша жоғары білім. Əкімшілік

мемлекеттік лауазымдар санаттарына қойылатын үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, «Əділет органдары туралы» Қазақстан Республикасы Заңын білу. Функционалды міндеттеріне сəйкес келетін салалардағы заңнаманы білгені жөн. Компьютермен жұмыс істей білуі тиіс. 2. Қызылорда қаласының жеке жəне заңды тұлғалардан өндіру бойынша аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, C-О-4 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: сот актілерін орындау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері мен шағым-арыздарына заңмен көзделген мерзімде сапалы жауап беру, атқарушылық өндірістерінің есебін қамтамасыз ету жəне санын бақылау, тоқсан сайын сот актілерінің орындалуы жұмысы бойынша жеке статистикалық есебін жасау, сондай-ақ, статистикалық есептің бұрмалану фактілеріне жол бермеу, аяқталған атқару өндірістерін ведомстволық мұрағатқа тапсыру, бөлімнің нұсқауына сəйкес міндеттер атқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану немесе халықаралық құқық немесе құқық қорғау қызметі) мамандығы бойынша жоғары білім. Əкімшілік мемлекеттік лауазымдар санаттарына қойылатын үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, «Əділет органдары туралы» Қазақстан Республикасы Заңын білу. Функционалды міндеттеріне сəйкес келетін салалардағы заңнаманы білгені жөн. Компьютермен жұмыс істей білуі тиіс. 3. Қызылорда қаласының алимент төлемдерін өндіру бойынша аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы (негізгі қызметкердің 2016 жылдың 1 наурызына дейін бала күту демалысы кезеңіне – C-О-4 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: сот актілерін орындау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері мен шағым-арыздарына заңмен көзделген мерзімде сапалы жауап беру, атқарушылық өндірістерінің есебін қамтамасыз ету жəне санын бақылау, тоқсан сайын сот актілерінің орындалуы жұмысы бойынша жеке статистикалық есебін жасау, сондай-ақ, статистикалық есептің бұрмалану фактілеріне жол бермеу, аяқталған атқару өндірістерін ведомстволық мұрағатқа тапсыру, бөлімнің нұсқауына сəйкес міндеттер атқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану немесе халықаралық құқық немесе құқық қорғау қызметі) мамандығы бойынша жоғары білім. Əкімшілік мемлекеттік лауазымдар санаттарына қойылатын үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, «Əділет органдары туралы» Қазақстан Республикасы Заңын білу. Функционалды міндеттеріне сəйкес келетін салалардағы заңнаманы білгені жөн. Компьютермен жұмыс істей білуі тиіс. 4. Атқару өндірісін есепке алу жəне бақылау бөлімінің басшысы (негізгі қызметкердің 2016 жылдың 1 сəуіріне дейін бала күту демалысы кезеңіне – С-О-4 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: бөлімнің жұмысын ұйымдастыру, жоспарлау, жоспарланған іс-шаралардың орындалуын қамтамасыз ету, бөлім қызметкерлерінің функционалды міндеттері мен құзыреттерін белгілеу, олардың қызметін үйлестіру, жалпы басшылық жасау, еңбек жəне орындау тəртібінің сақталуына бақылау жасау, бақылауға алынған тапсырмалардың сапалы жəне уақтылы орындалуын қамтамасыз ету, бөлімге түскен кіріс құжаттарды қызметкерлерге орындау үшін бөлу, атқарушылық өндірістерінің есебін қамтамасыз ету жəне санын бақылау, статистикалық есептердің бұрмалану фактілеріне жол бермеу, сот орындаушылардың қызметіне ұйымдастырушылық жəне əдістемелік басшылық жасауды жүзеге асыру, сот орындаушылардың жұмысын ұйымдастыруды жетілдіру бойынша талдау жүргізу жəне ұсыныстар енгізу, сот актілерін орындау мəселелері бойынша əдістемелік нұсқаулық жəне түсіндірме материалдарын əзірлеу, атқарушылық іс жүргізу бойынша шағымдар мен өзге де өтініштерді қарау, борышкерлердің тыйым салынған мүлкімен жұмыс. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану немесе халықаралық құқық немесе құқық қорғау қызметі) мамандығы бойынша жоғары білім. Əкімшілік мемлекеттік лауазымдар санаттарына қойылатын үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, «Əділет органдары туралы» Қазақстан Республикасы Заңын білу. Функционалды міндеттеріне сəйкес келетін салалардағы заңнаманы білгені жөн. Компьютермен жұмыс істей білуі тиіс. 5. Персоналмен жұмыс жəне ішкі қауіпсіздік бөлімінің бас маманы (негізгі қызметкердің 2017 жылдың 1 сəуіріне дейін бала күту демалысы кезеңіне – C-О-5 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: кадр қызметіне байланысты бұйрықтар мен тапсырмаларды, есептерді дайындау, қызметкерлердің жеке істерін жүргізу, еңбек жəне орындаушылық тəртібін тексеру, мемлекеттік қызметкерлерден шектеулер алуды, ант қабылдауды жəне табыстар жөнінде декларация тапсыруды қамтамасыз ету, барлық іс қағаздарын талапқа сай ұстап, мұрағатқа өткізу, аттестаттау мен конкурс өткізу жұмыстарын жүзеге асыру жəне хаттамаларын түзеу, келісімшарт негізінде жоғары жəне орта арнаулы оқу орындарының студенттерін тəжірибеден өткізуді қамтамасыз ету, мемлекеттік қызметшілердің тəлімгерлігін, қызметін бағалауды, оқуын, қайта даярлығын жəне біліктілігін арттыру жұмыстарын жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану немесе халықаралық құқық немесе құқық қорғау қызметі) мамандығы бойынша жоғары білім. Мемлекеттiк қызмет өтiлi бiр жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екi жылдан кем емес жұмыс өтiлi бар болған жағдайда ортадан кейінгі құқық мамандығы бойынша білімі барларға рұқсат етiледi. Əкімшілік мемлекеттік лауазымдар санаттарына қойылатын үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, «Əділет органдары туралы» Қазақстан Республикасы Заңын білу. Функционалды міндеттеріне сəйкес келетін салалардағы заңнаманы білгені жөн. Компьютермен жұмыс істей білуі тиіс. 6. Шиелі ауданы əділет басқармасының бас маманы, C-R4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жұмысты жоспарлау, заңды тұлғалар, филиалдар мен өкілдіктердің мемлекеттік (есептік) тіркеуін, қайта тіркеуін жəне таратылуын жүргізу, заңды тұлғалар, филиалдар мен өкілдіктердің мемлекеттік тіркелгені туралы электрондық банк жүйесіне мəлімет енгізу, мүліктік құқықтарды ұжымдық негізде басқаратын ұйымдар мен авторлық құқық жəне сабақтас құқықтар объектілерін пайдаланатын заңды жəне жеке тұлғалар қызметін бақылауды жүзеге асыру, əкімшілік іс қозғау, құқықтық насихат жұмысын жүргізу, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу, ақпараттық құқықтық кадастрдан ақпарат беру, əкімшілік іс қозғау, құқықтық насихат жұмысы. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану немесе халықаралық құқық немесе құқық қорғау қызметі) мамандығы бойынша жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Əкімшілік мемлекеттік лауазымдар санаттарына қойылатын үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, «Əділет органдары туралы» Қазақстан Республикасы Заңын білу. Функционалды міндеттеріне сəйкес келетін салалардағы заңнаманы білгені жөн. Компьютермен жұмыс істей білуі тиіс. Солтүстік Қазақстан облысының əділет департаменті, 150010, Петропавл қаласы, Қазақстан Конституциясы көшесі, 72-үй, анықтама үшін телефоны: 8(7152) 33-37-32 (факс), электронды пошта: D.temirbaeva@adilet.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тимирязев ауданы əділет басқармасының жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: азаматтар мен заңды тұлғалардың жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу мəселесі бойынша өтініштерін, шағымдарын қарау; анықтамалық материалдарды жəне басқа да ақпараттық талдау материалдарын əзірлеу, мұрағат жұмысын қамтамасыз ету, жылжымайтын мүлікке құқықтарды (ауыртпалықтарды) тіркеу. Құқықтық кадастрдан ақпарат беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық, білім, гуманитарлық ғылымдар, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес бейіндері бойынша: экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мұрағаттану, құжаттану жəне құжаттамалық қамтамасыз ету; техникалық ғылымдар жəне технологиялар: ақпараттық жүйелер немесе ортадан кейінгі білімі: құқық, білім, сервис, экономика жəне басқару: іс жүргізу жəне мұрағаттану (қолдану салалары бойынша), аударма ісі (түрлері бойынша), қаржы (салалары бойынша), есеп жəне аудит (салалары бойынша), экономика (салалары бойынша); байланыс, телекоммуникация жəне ақпараттық технологиялар: ақпараттық жүйелер (қолдану салалары бойынша). «Б» корпусының əкімшілік мемлекеттік қызметкерлерін тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін (аталған санат үшін), «Əділет органдары туралы», «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы», «Жер қатынастары туралы», «Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының Жер кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 2. Ғабит Мүсірепов атындағы ауданы əділет басқармасының жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: азаматтар мен заңды тұлғалардың жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу мəселесі бойынша өтініштерін, шағымдарын қарау; анықтамалық материалдарды жəне басқа да ақпараттық талдау материалдарын əзірлеу, мұрағат жұмысын қамтамасыз ету, жылжымайтын мүлікке құқықтарды (ауыртпалықтарды) тіркеу. Құқықтық кадастрдан ақпарат беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары

білім: құқық, білім, гуманитарлық ғылымдар, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес бейіндері бойынша: экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мұрағаттану, құжаттану жəне құжаттамалық қамтамасыз ету; техникалық ғылымдар жəне технологиялар: ақпараттық жүйелер немесе ортадан кейінгі білімі: құқық, білім, сервис, экономика жəне басқару: іс жүргізу жəне мұрағаттану (қолдану салалары бойынша), аударма ісі (түрлері бойынша), қаржы (салалары бойынша), есеп жəне аудит (салалары бойынша), экономика (салалары бойынша); байланыс, телекоммуникация жəне ақпараттық технологиялар: ақпараттық жүйелер (қолдану салалары бойынша). «Б» корпусының əкімшілік мемлекеттік қызметкерлерін тестілеу бағдарламасына сəйкес, Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін (аталған санат үшін), «Əділет органдары туралы», «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы», «Жер қатынастары туралы», «Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының Жер кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерденн хабардар болуы тиіс. 3. Тайынша ауданы əділет басқармасының бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: азаматтар мен заңды тұлғалардың жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу мəселесі бойынша өтініштерін, шағымдарын қарау; анықтамалық материалдарды жəне басқа да ақпараттық талдау материалдарын əзірлеу, мұрағат жұмысын қамтамасыз ету, жылжымайтын мүлікке құқықтарды (ауыртпалықтарды) тіркеу. Құқықтық кадастрдан ақпарат беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық, білім, гуманитарлық ғылымдар, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес бейіндері бойынша: экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мұрағаттану, құжаттану жəне құжаттамалық қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі: құқық, сервис, экономика жəне басқару: аударма ісі (түрлері бойынша), іс жүргізу жəне мұрағаттану (қолдану салалары бойынша), экономика (салалары бойынша), есеп жəне аудит (салалары бойынша), қаржы (салалары бойынша). «Б» корпусының əкімшілік мемлекеттік қызметкерлерін тестілеу бағдарламасына сəйкес, Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін (аталған санат үшін), «Əділет органдары туралы», «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы», «Жер қатынастары туралы», «Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының Жер кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерденн хабардар болуы тиіс. 4. Қаржы жəне материалдық-техникалық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: облыстық адвокаттар алқасының адвокаттарымен көрсетілетін заң қызметтерінің төлемі жөніндегі заң қаулыларының ұсынылуы бойынша бақылау жəне есепке алу бойынша адвокаттар алқасымен өзара əрекет ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес бейіндері бойынша: экономика, есеп жəне аудит, қаржы, техникалық ғылымдар жəне технологиялар: ақпараттық жүйелер немесе ортадан кейінгі білімі: сервис, экономика жəне басқару бейіндері бойынша: экономика (салалары бойынша), есеп жəне аудит (салалары бойынша), қаржы (салалары бойынша), байланыс, телекоммуникация жəне ақпараттық технологиялар: ақпараттық жүйелер (қолдану салалары бойынша). «Б» корпусының əкімшілік мемлекеттік қызметкерлерін тестілеу бағдарламасына сəйкес, Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін (аталған санат үшін), «Əділет органдары туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Бюджетке салық жəне басқа міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Салық кодексін, «Республикалық бюджет қаражаты есебінен адвокаттар көрсететін заң көмегіне ақы төлеу жəне қорғау мен өкілдік етуге байланысты шығыстарды өтеудің ережелері», «Мемлекеттiк бюджеттiң есебiнен ұсталатын мемлекеттiк мекемелер қызметкерлерiнiң, сондай-ақ, Қазақстан Республикасының Парламенті депутаттарының Қазақстан Республикасының шегiндегi қызметтiк iссапарлары туралы ережелері», «Мемлекеттік органдардың аппаратын жəне ерекше үй-жайларын орналастыруға арналған алаңдар нормалары мен телефон байланысын пайдалану үшін тиесілілік нормалары жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулыларын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерденн хабардар болуы тиіс. 5. Мамлют ауданы сот орындаушылары аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес мүлікті өндіріп алуға қатысты қылмыстық істер бойынша сот қаулылары мен үкімдері, азаматтық жəне əкімшілік істер бойынша анықтамалар мен қаулылар, шешімдер негізінде берілетін атқару құжаттарының жəне басқа да органдардың қаулыларын міндетті жəне уақтылы орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық бейіні бойынша жоғары білім. «Б» корпусының əкімшілік мемлекеттік қызметкерлерін тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін (аталған санат үшін), «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексін, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерденн хабардар болуы тиіс. 6. Аққайың ауданы сот орындаушыларының аумақтық бөлімі филиалының аумақтық бөлім басшысы-аға сот орындаушысы, С-О-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес мүлікті өндіріп алуға қатысты қылмыстық істер бойынша сот қаулылар мен үкімдер, азаматтық жəне əкімшілік істер бойынша анықтамалар мен қаулылар, шешімдері негізінде берілетін атқару құжаттарының жəне басқа да органдардың қаулыларының міндетті жəне уақтылы орындалуына бақылау жүргізеді. Оған жүктелген аумақтық бөлімінің жұмысын ұйымдастырып, бақылайды жəне сот орындаушыларына жүктелген міндеттердің орындалуына дербес жауап береді. Жеке жəне заңды тұлғалардың сот орындаушылардың іс-əрекеттеріне шағымдары мен өтініштерін қарастыруды жүзеге асырады, олардың қабылдауын жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық бейіні бойынша жоғары білім. Сонымен бірге, жұмыс тəжірибесі «Б» корпусындағы əкімшілік мемлекеттік лауазымдардың санаттарына үлгілік біліктілік талаптарға сəйкес болуы тиіс. «Б» корпусының əкімшілік мемлекеттік қызметкерлерін тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін (аталған санат үшін), «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Азаматтық кодексті, Азаматтық іс жүргізу кодексін, Қылмыстық кодексті, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 7. Əкімшілік айыппұлдар өндіріп алу жөніндегі бөлімі филиалының сот орындаушысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес мүлікті өндіріп алуға қатысты қылмыстық істер бойынша сот қаулылары мен үкімдері, азаматтық жəне əкімшілік істер бойынша анықтамалар мен қаулылар, шешімдер негізінде берілетін атқару құжаттарының жəне басқа да органдардың қаулыларын міндетті жəне уақтылы орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық бейіні бойынша жоғары білім. «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік қызметкерлерін тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін (аталған санат үшін), «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексін, Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс.

(Жалғасы бар).


 Талап жəне тəртіп

 Спорт

Атаєы ќыр асќан «Атлетико»

Жўмысшылар мїддесі ќорєалуда Ақтауда Еңбек басқармасының басшысы Əлігер Іңкəров брифинг өткізіп, журналистерге еңбек қарымқатынасының өзекті мəселелерін əңгімеледі. Мемлекет басшысы белгілеген бес институттық реформаны жүзеге асыру жөніндегі «100 қадамға» тоқталды.

Еңбек басқармасының негізгі міндеті – еңбек заңнамасының сақталуын бақылау. Бұл азаматтардың еңбек заңнамасы мəселелері бойынша жəне жұмыс беруші мен жұмысшылар арасындағы құқықтық қатынастар жөнінде арыз-шағымдарын қарастыру жолымен жүзеге асырылады. Мемлекеттік еңбек инспекторлары өндірістегі жазатайым оқиғаларды арнайы тексеру жөніндегі комиссияларды басқарады. Жыл басынан бері облыста 34 өндірістік жазатайым оқиға тіркелді, онда 38 адам жапа шеккен, оның 33інің денсаулығына ауыр зиян келген жəне 4 жағдайда адам қазасы орын алған. Өндірістік жарақаттанушылықты талдау өндірістегі көпшілік жазатайым оқиғалар мұнай газ өндіруші кəсіп орындарда болатынын көрсетті. Себептеріне келетін болсақ, ең бірінші кезекте, бұл жұ мыс үдерісінің жəне еңбек шарттарының қанағаттанарлықсыз ұйымдастырылуы, жұмысшылардың өз абайсыздығы мен қауіпсіздік ережелерін сақтамауы, деп атап өтті Əлігер Іңкəров. Əрбір жазатайым оқиғадан кейін мұқият тексеріс жүргізіледі жəне жұмысшының жарақаттануына əкелген себептерді жою үшін ісшаралар əзірленеді. Кəсіпорындар өндірістік жарақаттанушылықты

13

www.egemen.kz

21 қазан 2015 жыл

төмендету бойынша шаралар қабылдауға, еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік мəселелері бойынша оқыту шеңберінде жалпы түсіндірме жұмыстарын жүргізуге міндетті. Басқарма қызметінің басым бағыттары еңбек дауларына жол бермеу бойынша шараларды қабылдау жəне мониторингтеу, еңбекақы бойынша жалпы берешекті төмендету болып табылады. Шағымдардың ең көбі – еңбекақы бойынша берешек жəне еңбек шартын заңсыз тоқтату туралы. Басқарма басшысының айтуынша, Маңғыстау облысында екі проб лемалы кəсіпорын бар, олардың еңбекақы бойынша жалпы берешегі 60 млн. теңгені құрайды. – Қазіргі кезде облыста еңбекақы бойынша проблемалық борышкер болып «Фреш» ЖШС табылады. Жыл басында берешек 37,7 млн. теңгені құрады. Қазіргі уақытта борыш 30 млн. теңгеге дейін азайды. Басқарма фирмамен үлкен жұмыс жасады. Кəсіпорынның қаржылық ауқаттылығын қазір сот органдары қарап жатыр, – деп хабарлады Ə.Іңкəров. Еңбекақы бойынша борышы бар тағы бір кəсіпорын – бұл «Датоба Констракшн». Оның берешегі 58 миллион теңгені құраған. Қазіргі күнге 28 миллион теңге төленді. «Датоба Констракшн»

жөніндегі сұрақ Маңғыстау облысы əкімінің бірінші орынбасарының төрағалығымен антикризистік штабта үш рет қаралды. Бұдан əрі бұл берешек өтелетін болады. – Бізге еңбек шартынсыз жұмыс істейтін көп азаматтар жүгінеді. Бірақ олардың кəсіпорындағы еңбек қызметі фактісін растайтын ешқандай құжаттары жоқ. Мұндай жағдайда біз оларға сот қа жүгінуді ұсынамыз, онда куə герлердің айғақтары есепке алынады. Куəгерлер ол жұмысшы ның жұмысқа келгенін жəне жұмыс істегенін дəлелдей алады. Соттың шешімі бойынша оған бəрі төленеді, – деп түсіндірді басқарма басшысы. Ағымдағы жылдың басынан мемлекеттік еңбек инспекторлары 294 тексеріс жүргізіп, 847 бұзушылықты анықтады. Бұзушылықтарды жою үшін жұмыс берушілердің атына 263 ұсыным енгізілді. Кінəлі тұлғаларға жалпы сомасы 14 993 830 теңгенің 169 əкімшілік айыппұлы салынды. Осы жылы жұмысшыларды қысқарту қаупін төмендету үшін өндірістік үдерістерді тұрақтандыру, еңбек құқықтарын қамтамасыз ету жəне жұмысшыларды еңбекке орналастыру мəселелері бойынша серіктестік туралы 620 меморандум жасалыпты. Осыл а й ш а , эко н о м и ка н ы ң т ү р л і секторындағы 100 мың жұ мысшының мүдделері мен құ қықтарының қорғалуы қамтамасыз етілген. Абай КҮШЕНОВ.

Ынтымаќтастыќ ныєая береді

Бүгін отандық футбол жанкүйерлерін тағы бір ұйқысыз түн күтіп тұр. Себебі, «Астана» командасы Еуропа Чемпиондар лигасының топтық сайысы шеңберінде өзінің үшінші кездесуін өткізеді. Бұл жолы елордалық клуб Испания астанасы – Мадрид қаласында жергілікті «Атлетикомен» сынға түседі. Тарихы ғасырдан асатын «Атлетиконың» атан түйеге жүк болатын атағы бар. Соның ішінде 10 дүркін Испания чемпионы атанғанын жəне 10 рет ел кубогын иемденгенін еске алсақ, команданың шамашарқы қай деңгейде екенін аңғару қиынға соқпайды. Себебі, əлем футболының алпауыттары – «Реал Мадрид» пен «Барселонаның» да испандық командалар екенін білеміз. Ал сол екі клубты бірдей артта қалдырып, атойлап төске өрлеу шын мықтының ғана қолынан келеді. Еламан ҚОҢЫР,

«Егемен Қазақстан».

«Атлетиконың» негізі ХХ ғасырдың басында, 1903 жылы қаланды. Алайда, ол кезде дербес футбол командасы деген мəртебесі болған жоқ. Себебі, ол Биль баоның «Атлетик» командасы ның Мадридтегі филиалы ретінде құрылған болатын. Негізін қалаушылар ретінде Испания астанасында оқыған үш баск студентінің есімдері аталады. Өздерінің сүйікті командаларына деген сағыныштан шағын ғана ұжым құруды көздеген сол студенттер ол кезде сан тараудан тұратын жаңа бір тарихтың алғашқы парақтарын жазып жатқанын білмеген еді. Ал 1907 жылдың 20 ақпанынан бастап команданың тілеуін тілейтін мадридтіктердің саны еселеп артты. Енді оған ат төбеліндей болған басктерден бөлек, испандар мен Мадридті мекен еткен өзге де халықтар жанкүйерлік ете бастады. Себебі, дəл осы күні «Атлетико» «Атлетик Клаб де Мадрид» деген атаумен Испания футбол федерациясына ресми түрде тіркелді. Соған байланысты аталған федерация ұйымдастырған кез келген додаға қатысуға мүмкіндік алды. Команда 1926 жылы тарихындағы алғашқы жеңісіне сынық сүйем қалған кезде сүрінді. Атап айтқанда, сол жылы Испания кубогының финалына дейін жеткен «Атлетиконы» шешуші ойында 3:2 есебімен жеңген «Барселона» тоқтатты. Ал арада екі жыл өткенде, «Атлетик Клаб де Мадрид» Испания чемпионатының ең жоғары дивизионына шақырту алды. Тұ саукесер маусымды алтыншы орынмен аяқтаған жасақ келесі жылы көштің соңында

қалып, элиталық лигадан шығып қалды. Мықтылар санатына 1934 жылы қайта қосылған клуб жанкүйерлерінің қуанышы ұзаққа созылмады. Бұл жолғы сəтсіздікке елдегі азамат соғысы себеп болды. Сегіз ойыншысы ұрыс даласында қаза тапқандықтан жасақ əскериəуе жауынгерлерінің командасымен бірігуге мəжбүр болды. Нəтижесінде, 1939 жылы «Атлетик Авиасьон де Мадрид» деген жаңа атаумен жоғары лигаға қайта қосылды. Салған жерден қарсылас біткенді қоғадай жапырып, ел чем пионы атанды. Бұл атағын келесі 1940-1941 жылғы маусымда қорғап қалып, аз уақыттың ішінде Испанияның екі дүркін чемпионы деген атаққа қол жеткізді. Генералиссимус Франконың 1941 жылғы жарлығына байланысты елдегі шетелдік атаулардың барлығы мемлекеттік тілге ауыстырылды. Соған орай команданың атауы да «Атлетико Авиасьон де Мадрид» деп өзгертілді. Ал со ғыс аяқталып, елдегі жағдай тұрақталған 1947 жылы клуб басшылығы атаудағы əскери сөзді алып тастап, команданың атын «Атлетико де Мадрид» деп бекітті. Бұл атау бүгінге дейін сақталып келеді. «Атлетико» еурокубоктық бəсекелерде үш мəрте топ жарды. Алғашқысы 1961-1962 жылғы маусымда Кубок иелерінің кубогы турнирінде тіркелді. Сондайақ, екі рет осы турнирдің финалында ойнағанын атап өткен жөн (1962-1963, 1985-1986). Ал кейінгі екі жеңіске Еуропа лигасының 2009-2010 жəне 20112012 жылдарғы маусымдарында қол жеткізді. Одан бөлек, 19731974 жəне 2013-2014 жылдарғы маусымдарда Еуропа Чемпиондар лигасының (бұрынғы Еуропа

чемпиондарының кубогы) финалына дейін жетті. Осы ретте, аталған екі финалдық кездесулерге аз-кем тоқталып өтейік. Өткен ғасырдың еншісінде қалған алғашқы финалда мадридтіктер Мюнхеннің «Бавариясымен» кездесті. Бұл сында командалар жеңімпазды анықтау үшін екі рет ойнауға мəжбүр болды. Бірінші кездесу 1:1 есебімен тең аяқталса, екінші айқаста немістер 4:0 есебімен тас-талқан етіп жеңді. Алғашқы ойында соңғы минутқа дейін испандар алда болғанын айта кетейік. Ал турнирдің өткен жыл ғы финалында «Атлетиконың» қарсыласы оның «атажауы» саналатын Мадридтің «Реалы» болды. Клуб жанкүйерлерінің өкінішіне қарай, бұл матчта да соңғы минутқа дейін басым болып, нəтижесінде, жеңіліске ұшырады. Сол сында «корольдік клубтың» пайдасына 4:1 есебі тіркеліп, «Реал» тарихында 10-шы рет Чемпиондар лигасын жеңген еді. Бір қаланың намысын қорғайтын қос команда бүгінге дейін 165 рет кездескен. Соның 40-ында «Атлетико» жеңіске жетсе, 36 кездесу тең аяқталды. Қалған 89 ойында «Реал» ойыншыларының мерейі үстем болды. Жалпы, команданың алтын дəуірі 1964 жылы клуб басшылығына Висенте Кальдеронның келуімен басталды. Оның тұсында «Атлетико» төрт рет Испания чемпионы атанып, елдегі ең беделді үш команданың біріне айналды. Сондай-ақ, Кальдеронның кезінде қатарға көптеген аргентиналық легионерлер қосылды. Олардың арасында Рубен Айяла, Рамон Эреди, Рубен Диас сынды белгілі футболшылар бар. Бұл ойыншылардың арғы тегі үндістер болғандықтан,

жанкүйерлер командаға «үндістер» («indios») деген жаңа лақап ат қойды. Содан бері «үндістер» Еуропа футболындағы белді ұжымдардың қатарынан түсіп көрген емес. Талай үздіктің томағасын сыпырған команда əлем футболына Луис Арагонес, Диего Симеоне, Диего Форлан, Давид Вилья, Фернандо Торрес сынды саңлақтарды сыйлады. Бүгінде Симеоне клубтың бас жаттықтырушысы болса, Торрес оның көшбасшы ойыншысы. Қазіргі күнге дейін биылғы маусымдағы Испания примерасының 8 туры өтті. Əзірге 16 ұпайы бар «Атлетико» 4-орында келеді. Клуб қол жеткізген жеңістердің қатарында 1985 жəне 2014 жылғы Испания суперкубогы, 1974 жылғы Құрлықаралық кубок, 2010 жəне 2012 жылғы УЕФА суперкубогы бар. Биылғы Чемпиондар лигасының алғашқы екі турынан кейін «Атлетико» топта екінші орында келеді. Бірінші ойында қонақта Түркияның «Галатасарайын» 2:0 есебімен жеңгенімен, екінші турда өз алаңында Португалияның «Бенфикасына» 1:2 есебімен есе жіберді. Сондықтан Симеоненің шəкірттері қазақстандық командаға қарсы тістерін қайрап отыр. Дегенмен, Қазақстан футбол тарихының жаңа тарауын бастаған «Астана» да бүгінгі ойында жігер көрсетеді деп үміттенеміз. Əзірге біздің команда екі турдан 1 ұпай жиып, өз тобында «Галатасараймен» бірге үшінші жəне төртінші орындарды бөлісіп тұр. «Атлетико» – «Астана» матчы Мадридтегі 55 мың орындық «Висенто Кальдерон» стадионында өтеді. Айқас Астана уақытымен сағат 00:45-те басталады. Ойынды отандық «Таң» телеарнасы тікелей эфирде көрсетеді.

«Барыс» Мəскеуде жергілікті «Динамоны» жеѕді Еламан ҚОҢЫР,

«Егемен Қазақстан».

Мемлекет басшысы Н.Ə.Назарбаевтың салиқалы саясатының мақсаты – Қазақстанды дамыған 30 елдің қатарына қосу. Елбасының былтырғы жылғы «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жолдауының бас ты бағыты көлік, энергетика, индустриялық жəне əлеуметтік инфрақұрылымды, сондай-ақ, шағын жəне орта бизнесті дамыту екені баршамызға мəлім. Осының негізінде мемлекеттік басқару жүйесін реформалау қажеттілігі туындады. Бұл мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін арттыруға жəне жаң ғыр туға, мемлекеттік аппаратты оң тайландыру жəне Қазақстан Республикасының Үкіметін тиімді қалыптастыруға бағытталған шара. Атқарушы билік пен үкіметтік құрылымдардың бірқатары ықшамдалып, жаңаша қызмет атқаруда. Қаржы министрлігінің жүйесінде де салық, кеден комитеттері біріктіріліп, оған эконо микалық қылмыспен күресу міндеті қоса жүктелді. Сөйтіп, Мем лекеттік кірістер комитеті құры лып бірқатар қайта ұйымдастыру жұмыстары қолға алынды. Мұндай шара, ең алдымен, мемлекет бюджетін толықтыруға бағытталған. Аталмыш органның құрылғанынан бері халықаралық деңгейде көптеген іс-шаралар өткізілуде. Біздің облысымыз бұл бағытқа елеулі үлес қосып, игі істер атқаруда. Өңір орталығы Шымкент қаласы еліміздің ірі өнеркəсіп, сауда жəне мəдени орталықтарының бірі. Ұлы Жібек жолының тоғысқан жерінде орналасқан шаһарда кəсіпкерлікті дамытуға барлық жағдай жасалған.

Осы орайда, Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің төрағасы Д.Ер ғожиннің бастамасымен Шымкентте жыл басынан бері кірістер органдарының құрамына енген үш сала бойынша бірқатар халықаралық кездесулер өтті. Атап айтсақ, биылғы мау сым айында Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығына қатысушы-мемлекеттердің кеден қыз меттері басшылары кеңе сінің 61-ші жəне Кеден одағына мүше-мемлекеттердің кеден қызметтерінің бірлескен алқасының 15-ші отырыстары өткізілді. Көп жылдар бойы саяси жəне заңнамалық реформалардан өткен ТМД кедендік қызметтері қазіргі таңда кедендік əкімшіліктендірудің сапасын арттыру жəне сыртқы сауданы дамыту үшін жағдай туғызуға байланысты, мемлекетаралық экономикалық ынтымақтастықты іске асыратын негізгі құрал болып табылады. Сауда көлемінің, тауар ағынының өсуіне байланысты, ТМД қатысушы-мемлекеттерінің экономикалық өзара іс-əрекеттерін нығайтуда кеденнің маңызы артып келеді. Форумда ТМД шеңберіндегі ыңтымақтастық бойынша тауарлардың кедендік құнын бақылаудағы өзара ықпалдасу, зияткерлік меншік объектілеріне құқықтарды қорғаудағы өзара ықпалдасуды ұйымдастырудың қағидалары, интернет-тауарларына кедендік бақылау сияқты өзекті мəселелер қаралды. Тағы бір маңызды халықаралық форум – қазан айының басында Тəуелсіз Мемлекеттер Достас тығы мүше-мемлекеттерінің са лық қызметтері басшылары Үй лестіру кеңесінің кезекті

отырысы өтті. Аталған кездесуде ТМД мемлекеттерімен қатар, Оңтүстік Корея жəне Грузияның өкілдері бірлесіп қаржы-экономикалық саладағы өзара жұмысының кө кейкесті мəселелерін, 2015-2016 жылдарға қойылған міндеттерін жəне басқа да іс-шараларды қарастырды. Əлемде салық салу бойынша алдыңғы қатарда тұрған Оңтүстік Корея мемлекетінің өкілдері өздерінің қол жеткізген жетістіктерімен бөлісті. Мемлекеттік кірістер органдарының жұмысы «Комитет – облыс – аудан» жүйесінен тұрады. Шетелдік əріптестерге ОҚО бойынша мемлекеттік кірістер департаменті аудандық басқармасының күнделікті атқаратын жұмысы мен ақпараттық жүйелері таныстырылды. Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті мұндай келелі кезде сулерге қызметкерлердің қатысуын ұйымдастырып, форумдардың жоғары деңгейде өтуіне белсенді атсалысты. Осын дай іс-шаралар оң нəти же сін беріп, мемлекеттік кірістер органда рының қыз метін жақ сартуға əсерін тигізеді. Сондай-ақ, департамент қызметкерлерінің алқалы жиындарға қатысып, халықаралық сарапшылардан тəжірибе жинақтауға мүмкіндік алды. Аталған іс-шаралардың бəрі мемлекеттік кірістер органдарының бе делін қалыптастыруға ықпал ететіні сөзсіз. Алтынсары ҮМБЕТƏЛИЕВ, Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаментінің басшысы.

ШЫМКЕНТ.

Бұрнағы күні Құрлықтық хоккей лигасы шеңберінде Астананың «Барысы» Мəскеуде жергілікті «Динамомен» кездесіп, 2:1 есебімен жеңіске жетті. Алғашқы кезең айдын иелерінің басымдығымен өтті. Толассыз шабуылдаған динамолықтар бұл бөлікте біздің қақпаға 14 соққы жасаса, «Барыс» хоккейшілері 4 соққымен ғана жауап берді. Нəтижесінде, үзіліске бір минут қалғанда Мэт Робинсонның көмегімен мəскеуліктер есеп ашты.

Екінші кезең тең жағдайда өрбіді. Дегенмен, «Барыстың» ұрымтал сəттері қарсыласына қарағанда көбірек болғанын айта кетейік. Соңғы кезеңде де осы қарқынынан таймаған Евгений Корешковтың шəкірттері 47-минутта таразы басын теңестірді. Талғат Жайлауовтың асырған шайбасын қақпаға тура бағыттаған Вадим Краснослободцев болатын. Гол жіберіп алғаннан кейін «Динамо» шабуылын күшейтіп, тайлы-тұяғымен алға ұмтылды. Соның салдарынан қорғанысы айтарлықтай сыр берді. Осыны тиімді пайдаланған астаналықтар қарымта шабуылға ғана иек артуды жөн санады. Бұл

● Орақ-2015

Отан ќамбасына 5,4 миллион тонна дəн ќўйылды (Соңы. Басы 1-бетте). Ол қазіргі кезеңде жаңа астықтың өнімдерін қабыл даумен сыйымдылығы 3,4 миллион тонналық 54 элеватор айналысатынын, бұдан тыс қары агроқұрылымдарда сыйымдылығы 3,1 миллион тоннаны құрайтын қоймалар орналасқанын, экспортқа 2-2,5 миллион тоннадайы шығарылатынын жеткізді. Бұдан кейін БАҚ өкілдері ел тəуелсіздігінің алғашқы жылдарында бой көтерген «Сұлтан» элеватор-диірмен-макарон фабрикасында кең өріс алған қызу еңбек барысымен танысты. Лаборатория меңгерушісі Анна Хламованың айтуынша, мұнда

күніне 1500-1700 тонна ел ризығы қабылданып, 50-ге жуық макарон өнімдері дайындалады екен. Ол үшін астықтың ақуызы, құрғақтығы секілді сапалық қасиеттері қатты қадағаланады. Осында астық өткізуге келген «Новомихайловка-2003» ЖШС-нің директоры Геннадий Щеголев гектар берекелілігін 23,3 центнерге жеткізген қуаны шын БАҚ өкілдерімен бөлісті. Ораққа 14 комбайн жұмылдырылып, қысқа мерзімде еңсеріп шығыпты. Осылайша, астықты өлкенің диқан-механизаторлары берген серттен көрініп, абырой биігінен сүрінбей өтті. Солтүстік Қазақстан облысы.

тактика 52-минутта өз жемісін беріп, Найджел Доус есепті еселеді. Қалған уақытта ресейліктер қанша шабуылдаса да таблодағы көрсеткіш өзгерген жоқ. Осылайша, «Барыс» биылғы маусымдағы 8-ші жеңісіне қол жеткізіп отыр. Бүгінде 24 ойыннан 29 ұпай жиған біздің команда Шығыс конференциясында 12-орында келеді. Ал 22 кездесу өткізіп, 41 ұпай еншілеген «Динамо» Батыс конференциясында 4-орында тұр. «Барыс» келесі кездесуін бүгін сырт айдында Братиславаның «Слован» командасымен өткізеді.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің Ғылым комитеті «А. Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты» республикалық мемлекеттік қазыналық кəсіпорны директорының бос лауазымына орналасуға конкурс жариялайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар мен конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын құжаттардың тізімі Ғылым комитетінің www.scedu.kz сайтында орналастырылған. Конкурсқа қатысу туралы өтініш жəне өтінішке қоса берілетін құжаттарды қабылдау бұқаралық ақпарат құралдарында хабарландыру жарияланған күннен бастап күнтізбелік 15 күн ішінде мына мекенжайда қабылданады: 010000, Астана қ., Орынбор к-сі, 8-үй, Министрліктер үйі, Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің Ғылым комитеті, 11-кіреберіс, 1038-бөлме. Анықтама телефондары: 8(7172) 74-19-05; 74-20-25.

Срочно сдаем в аренду отапливаемое помещение под СТО грузовых автомашин или цех по ремонту узлов и агрегатов Имеется канализация, 220/380 V, вода. Охраняемая территория, возможность заезда фур. Общая площадь: 348 м2. Обращаться по телефону +7 (717) 2-43-61-82. Адрес: г. Астана, Сарыаркинский р-н, ул.Өндіріс, 56/1. Помещение находится в районе выезда из города перед кольцевой развязкой «АстанаБоровое». «Қарасу» СӨК» ЖШС ауа райын болжау саласының белгілі маманы Назарбек ҚОЖАМСЕЙІТОВТІҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына, туған-туысқандары мен жақындарына ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қостанай облысының Қарасу ауданындағы достары ауа райын болжау саласының белгілі маманы Назарбек ҚОЖАМСЕЙІТОВТІҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туған-туысқандары мен жақындарына қайғыларына ортақтасып шын ниеттен көңіл айтады.


14

www.egemen.kz www.egemen.kz

21 қазан 2015 жыл

Їлкен ел – їлкен отбасы

Бір шаңырақ астында тете өскен ағайынды төрт жігіт – Тойғұлы, Қорқытбай, Тінəлі, Түйкен соғыс қарсаңында кіндік қаны тамған Жанықұл ауылында, кейін Аралағашта мектеп бітіріп, ұжымшарда еңбек етті. Əрі қарай оқуларын жалғастыруға жоқшылық, оның үстіне əке-шешесінің сырқаттануы мүмкіндік бермеді. Жастайынан еңбекке араласқан олардың шаруаға мығымдығы, азаматтық мінездері елді сүйсінтті. Шаңырақтың кішісі – Түйкенді қыран мінезді өткірлігі, құралайды көзге атқан мергендігі ерекшелеп тұратын. Ол 1940 жылы міндетті əскери борышын өтеуге алынып, снайперлер мектебіне оқуға жіберілді.

«Егемен Ќазаќстан» газеті Ќазаќстан халќы Ассамблеясы жобасы аясындаєы республикалыќ фотоконкурсты жалєастырады

Ќўралайды кґзге атќан

Бауырларын өлдіге қимай, жанжаққа іздеу салғанымен нəтижесіз аяқталды. Арада бақандай 35 жыл өткеннен кейін Тінəлі күтпеген жерден хат алды. Ленинград қала сынан жолданыпты. Отставкадағы подполковник Николай Печкобей өзі соғысқан майданның мұрағатынан Түйке Орынкеновтың Булаев əскери комиссариатынан шақырылғанын біліп, былай жазыпты: «Солтүстік Батыс майданының 26-шы дивизиясына қарасты 87ші Карелия атқыштар полкінің даңқты снайпері, қазақ халқының батыр ұлы, комсомол мүшесі, еф рейтор Орынкенов Түйкен ту ралы сіздерге айтып беруді өзімнің азаматтық борышым деп білемін. Оны Солтүстік-Батыс майданының жауынгерлері жақсы білетін. Суреттері армия мен майдан снайперлерінің слетінде қабырғаға ілінетін. Алғашқы жауынгерлік награданы – «Ерлігі үшін» медалін траншеяда өз қолыммен тапсырған едім. Бес немісті жер жастандырған оны жау жағы қай жерден оқ атып жатқанын іздестіреді. Алтыншы немісті қалпақтай түсіргенде байқап қалып, тірідей қолға түсіру

Ел басына қатерлі күн туған шақта ағайындылар бірінен соң бірі майданға аттанды. Ленинград қоршауын бұзып, жаудың бетін қайтару үшін болған сұрапыл шайқаста Тойғұлы мен Қорқытбай ерлікпен қаза тапты. Түйкеннен арагідік хат келіп тұрды. Бір хатында: «Солтүстік-Батыс май данда жүрмін. Ауылда жиі аңға шығып, мергендікке дағдыланғаным кəдеге жарады. Мұнда да «аң» аулаймын. Бірақ екі аяқты жыртқыш аң. Фашистердің қан ды балақ солдаттарын, мен сияқты əр жерге жасырынған снай перлерін, кейде маңызды нүктелердегі офицерлерін аңдып, оққа жығамын. Отызшақты немісті өлтіргенім үшін өткен жолы Қызыл Жұлдыз орденімен наградталдым», – деп жазыпты. Бұдан кейін Түйкеннен хат тыйылды. Ұлдарының екеуінен қара қағаз алып, екеуінің хабар-ошарсыз кеткеніне қатты күйзеліп, қабырғалары қайысқан əке-шешесі соғыс аяқталар жылы қайтыс болды. Бір отбасыдан Тінəлі ғана қалды. Қиыр Шығыстағы шекараны жапон милитаристерінен қорғаған ол елге аман-есен оралған соң шаңырақтың өшіп қалған отын жағып, түтінін түтетті.

үшін əрекет жасайды. Бірақ Түйкен екі оқты амбразураға дəл тигізіп, пулеметтің сақылдаған үнін өшіреді. Осы жолы 20 фашисті жер жастандырады. Тағы бірде Түйкеннің жауынгерлік ержүректігі мен соғыстың айлалы тəсілін жетік меңгергенінің куəсі болдым. Старая Русса ауданына қарасты Лычково теміржол стансасы маңында шөмеле-шөмеле шөп үюлі тұратын. Бірде ол командирі Я.Шадриннен рұқсат алып, шөмелелердің бірінен жасырынатын «ұя» жасайды. Таң алдында сол жерге бекініп, ерсіліқарсылы жүріп жатқан немістерді нысанаға алып отырады. Шөп алуға келген екі немісті тұтқынға түсіргенін жауынгерлер көпке дейін айтып жүрді. Осы ерліктері үшін Түйкенге ефрейтор атағы беріліп Қызыл Жұлдыз орденімен марапатталды. Ол 1943 жылдың ақпанында Холм қаласы жанында маңызды бір тапсырманы орындау кезінде немістердің торуылына тап болады. Ержүрек жауынгер соңғы оғы қалғанша атысып, ажал құшады. Оның снайперлік кітапшасына 168 фашистің жер жастанғаны жайлы жазылған». Ерлік ешқашан ұмытылмайды, халық жадында сақталады. Биыл аяқталғанына 70 жыл толған Ұлы Отан соғысының тарихында жазылмаған шежірелер, ашылмаған ақтаңдақтар бар шылық. Со ның біріне Түйкен Орынкеновтің батырға лайық ерлігін жатқызуға болады. Қалай десек те елі үшін, халқы үшін от кешкен қаһарман жауынгердің есімі де, ерлігі де кейінгі ұрпақтың есінде мəңгі сақталары анық.

Суретті түсірген Бақберген АМАЛБЕК. Ақмола облысы.

сўрмерген жайлы дерек 35 жылдан кейін табылып, 168 фашисті жер жастандырєаны мəлім болды

• Ауыл балақайлары

 Мəселенің мəнісі

ОРАЛЫМСЫЗДЫЌ Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

«Жетісу жерінде алаңдатарлық бір ахуал – тұрмыстық қатты қал дықтар полигондары болып отыр. Бұл жекелеген əкімдердің салғырттығы, немкеттілігі демеске əдді жоқ. Айталық, облыстың салалық құрылымдарында 315 бірлік мамандандырылған техника, қатты тұрмыстық қалдықтарды жинау, шығару жəне қайта өңдеумен айналысатын 27 кəсіпорын, 19,7 мың қоқыс жинау контейнерлері, 354 қаптау жəне көму орындары, оның ішінде көлемі 1,0 мың га

Жоламан ШАХАНОВ, журналист.

Солтүстік Қазақстан облысы.

жерді алып жатқан 11 типтік полигон тіркелгенімен нəтиже көңіл көншітпейді», деді Алматы облыстық экология департаментінің басшысы Қонысбек Баяділов сала мамандарымен өткізген жиында. Ащы болса да ақиқат. 2004-2011 жылдар аралығында жергілікті бюджеттен 1,08 млрд. теңге бөлініп, сол қаражатқа аудан орталықтарында 11 полигон салынса, одан бөлек 3 полигон пайдаланылған еді. Алай да, 11 полигонның 3-уінде ғана экологиялық кодекстің талаптарына сай қажетті құжаттары бар екен. Аталған нысандар құрылысы

облыстық құрылыс басқармасымен жүргізілген. Іш жүзінде барлық полигондар толған, қоршалмаған жəне тиісті белгі орнатылмаған. Жаңа нысандар жобаларында кірме жолдар, жарықтандыру, сумен қамтамасыз ету қарастырылмаған. Полигондар заңнама талабына сай əділет органдарында тіркелмеген. Экологиялық, санитарлық-эпидемиологиялық, инженерлік-геологиялық сараптамалардан өтпей пайдаланылып Экологиялық кодекс талабын бұзуда. Жыл сайын жүргізілетін жұмыстарға қарамастан облыс аумағында 800 мың тонна ҚТҚ жинақталады, соның ішінде 450 мың тоннаға жуығы Алматы қал асының аумағынан əкелініп, төгіледі. Алматы облысында жалпы жинақталатын қатты

 Театр

Театрдыѕ 70-ші маусымы 7 жаѕалыќќа ўласады Жетпісінші күз... Жетпіс жыл қатарынан көрерменінен қол үзбеген, осы кезеңнің барлық қиындығы мен қуанышы – замана сөзін сахнадан жырлаған Ғ.Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театры мерейлі маусымына жетті. Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Əрине, ерекше маусымға аталмыш театрдың ұжымы үлкен дайындықпен келгені сөзсіз. Бүгінгінің жастарының көңілінен шығатын соны жаңалықтарды енгізуге ұмтылыс бар. Оған қоса биыл алғаш рет Алматыдағы Жастар театры 70-маусымды екі бірдей спектакльдің премьерасымен ашты. Көрермендерді көптеп келтіруге бағытталған өзге де бастамалар қай жағынан болса да өзін-өзі ақтап жатқанын көрдік. Ең бастысы көптің көңілінен шықты. – Өткен маусымды Дулат Исабековтің драмасына қойылған режиссер Мұрат Ахмановтың «Құстар фестивалінің» премьерасымен аяқтаған болатынбыз. Жаңа маусымды екі бірдей жаңа спектакльмен аштық. Оның бірі балаларға арналған Ер кін Əбдірашевтің «Алтын мүйізді

киік» ертегісі болса, екін шісі Мұқағали Мақатаевтың «Райымбек! Райымбек!» поэтикалық тарихи дастаны. Бұл спектакльді де режиссер Мұрат Ахманов сахналады. Талай ақын-жазушы ла рымыздың қаламына арқау болған даланың сұлу киігі мен қазақтың тарихын бөлек қарай алмаймыз. Осыны бүлдіршін көрермендер санасына ертегі желісімен жеткізіп, тартымды қойылым жасауға шығармашылық күшімізді салып отырмыз. Жəне 13 жасында өз атын өзі ұрандап, елі үшін атқа қонған Райымбек батырды неге кейінгі жастарға үлгі етпеске?! Бұл тəуекеліміз де өзін-өзі ақтады. Театрды толтырған көрермендер спектакль біткеннен кейін де көпке дейін актерлерге қошемет көрсетуін – жақсы баға ретінде қабылдадық, – дейді театр директоры Сəбит Əбдіқалықов. Осы арада айта кеткен жөн,

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

театр жастарды қойылымдарға көптеп келтіру үшін біраз шараларды жүзеге асырған. Оның бірқатарын маусым бойында тарата хабарлап отыратын боламыз. Осы «Райымбек! Райымбек!» спектаклінің өзіне «Жаужүрек мың бала» фильмі бойынша танылған жас киноактерлер Асылхан Төлепов пен Аян Өтепберген аталмыш театрға тартылған. Айтқандай, көрермендер тарапынан «Мүсірепов театры неге Мүсірепов шығармасымен

ашылмады?» деген заңды сұрақ тууы да мүмкін. Бұл туралы театр директоры: «Оны да естен шығармадық. 70 жылдық мерейтойымызды келер жылы мамыр айында атап өтпекпіз. Мерейтой қарсаңында Ғ.Мүсіреповтің «Қыз Жібек» спектаклін барлық сəнсалтанатымен көрерменге жаңа қырынан ұсынатын боламыз» дейді. Сол сияқты биыл Жастар театры «АССИТЕЖ» дүниежүзілік ассоциациясының Қазақстандағы

орталығы болып жарияланды. Əлемнің 83 мемлекеті қатысатын бұл ұйымға Қазақстанның өнер ошақтары 84-ші болып қабылданды. АССИТЕЖ – дүниежүзіндегі балалар мен жасөспірімдер театрларына біріге жұмыс істеп, тəжірибе алмасып, халықаралық театр фестивальдеріне қатысып, гастрольдік сапарларға шығуға мүмкіндік береді. Қысқасы, Ғ.Мүсірепов атын дағы Қазақ мемлекеттік

академиялық балалар мен жасөспірімдер театрының 70-ші маусымы 70 жылдыққа жалғасатынын жоғарыда атап өттік. Мерейлі маусымның мерекелік шаралары жыл бойы тойланатын болады. Театр көрермендер есінде қалатын 7 шара ұйымдастыруды қолға алып отыр. Театрдың өткенін түгендеп, болашағын бағдарлайтын шараларды театршыл қауым жыл бойы тамашалайтын болады. АЛМАТЫ.

Алматы облысы.

 Қылмыс

Жанармай ўрлыєыныѕ жолы кесілді Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Облыстық ішкі істер департаменті жол-патрульдік полициясының қызметкерлері «Ақтөбе – Мəртөк» күре жолы бойында «Датсун» автокөлігін тоқтатқан. Автокөлік жүргізушісі 34 жастағы Ақтөбе қаласының тұрғыны болып шықты. Автокөліктің жүк салғышын тексерген кезде солярка құйылған 25 литрлік сегіз канистр табылған. Қолға түскен күдікті түнгі 01.00 сағатта «Лидер» жанаржағармай стансасының аумағына білдірмей кіріп, солярканы ұрлағанын мойындады. Ұрланған жанармай алынып, шығын көлемі анықталуда. Жалпы, жыл басынан бері жолкөлік полициясының бөлімшелері 638 қылмыс, оның ішінде 438 көше қылмысын ашты. Көше қылмысының деңгейі өткен жылмен салыстырғанда 71 дерекке кемігені байқалады. Қоғамдық орындардағы қылмыс та азайған. Сондай-ақ, ұрлық, бұзақылық қылмыс та төмендеген. Ақтөбе облысы.

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-07-87.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz. Интернет-редакция: ekazakhstan@mail.ru Алматыда: факс (727) – 273-07-87, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-54-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

тұрмыстық қалдық шамамен 20,0 млн. тоннаны құрайды. Ағымдағы жылы облыстық бюджеттен ҚТҚ полигондары құрылысын жүргізуге жəне жобалауға 161,4 млн. теңге бөлінді. Сонымен қатар, салалық министрлік, банктер мен компаниялар қатты тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеу зауыттарын салуға, полигон құрылыстарын қарастыруға, нақты ұсыныстар мен инвестиция тарту мəселелерін қарастыруда. Шыны керек, бұл өңір басшысы тарапынан атқарылатын жұмыстың бір парасы десек жергілікті атқамінерлер де бір сəт ойланғаны абзал. Қоршаған ортаны қорғау əр адамның асыл парызы емес пе?!

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-69-31; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 54-31-56; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-07-26, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-Полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Достық-Дружба даң., 215 А, «WESTA» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 203 394 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Александр ТАСБОЛАТОВ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 7 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №674 ek

Profile for Egemen

21102015  

2110201521102015

21102015  

2110201521102015

Profile for daulet
Advertisement