Page 1

Бүгінгі нөмірде:

№130 (28069) 21 МАМЫР СЕЙСЕНБІ 2013 ЖЫЛ

Ақиқаттан өзгенің бәрі адасу 2-бет Мемлекеттік мүдде және ғылыми әлеует 3-бет Қаржылық қадағалау және «қара алтынның» қадірі 4-бет Соңғы кездесу 5-бет

 Өңір өмірі

Аѕыздар мен абыздар елі Аягґз ауданы ґміріндегі ґркенді ґзгерістер Оңдасын ЕЛУБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Театрмен танысу Кеше Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Астанада салынып жатқан Классикалық опера жəне балет театрында болды, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Ғимаратты көру барысында Қазақстан Президентіне театр құрылысының аяқталу сатысының не гізгі кезеңдері туралы баяндалды. Бүгінде ғимараттың ішкі

жəне сыртқы инженерлік желілерін орнату жөніндегі негізгі жұмыстар аяқталды. Театр 1500 орынға лайықталған, соның ішінде 1250 орындық көрермендер залы, 250 орынға

Əлеуметтік дамуєа басты назар

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев ПремьерМинистрдің орынбасары Ербол Орынбаевты қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Е.Орынбаев Қазақстан Пре зидентін «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасын іске асыру, денсаулық сақтау саласын дағы бағдарламалардың, сондай-ақ Мемлекет басшысы тапсырмаларының орындалу барысы туралы хабардар етті. Кездесу барысында Нұрсұлтан Назарбаев еліміздің əлеуметтік дамуының негізгі бағыттарын іске асыруға бақылауды күшейтудің қажеттілігін атап өтті. – Атап айтқанда, «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасын

іске асыру барысы, еңбек ресурстарының тиімділігін арттыру, кəсіпкерлікті дамытуға көмектесу тəрізді маңызды мəселелерге көңіл бөлген жөн. Тағы да бір басым сала ауылдық елді мекендерді дамыту болып табылады. Тек ауылдағы медициналық жəне фельдшерлік пункттердің, емдеу амбулаторияларының жəне өзге денсаулық сақтау нысандарының құрылысы үшін мемлекет қомақты қаражат бөледі, – деді Қазақстан Президенті.

арналған камералық музыка залы бар. Нысанды салуға жұмылдырылған жұмысшылар саны 810 адам. Құрылысты биылғы маусым айының соңында аяқтау жоспарланған.

----------------------------------------Суретті түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

Осы орайда, Мемлекет басшысы денсаулық сақтау жүйесіндегі жəне жекеменшік медицина институтын дамытудағы реформаны іске асыруды одан əрі жалғастырудың тиімділігіне талдау жасау қажеттігіне тоқталды. Бұдан басқа, Қазақстан Президенті отандық ғылымды одан əрі дамыту, зерттеу институттарын қалыптастыру, сондай-ақ, тəжірибе жəне жаңа технологиялар алмасу үшін олардың халықаралық ғылыми бірлестіктермен интеграциялануының маңыздылығын атап көрсетті. Кездесу қорытындысы бойынша Нұрсұлтан Назарбаев əлеуметтік саланы одан əрі дамыту жəне оның жай-күйіне мониторинг жүргізу жөнінде бірқатар нақты тапсырмалар берді.

 VІ Астана экономикалық форумы қарсаңында

Адал бəсекелестік алєа бастырады

Тəуелсіздік жылдары Мемлекет басшысының ойластырылған сая саты ның арқасында Қазақстанның экономикасы өз дамуында серпіліс жасады. Қазақстандық экономиканың нарыққа өтуі бəсекелестік орта қалыптастыруда мемлекеттің белсенді араласуын талап етті, себебі, Адал бəсекелестікті дамыту үшін қолайлы орта кұру міндетінің басымдығы Елбасының 2012 жылғы 14 желтоқсандағы Қазақстан халқына

саламатты бəсекелестік орта ғана тиімді экономикалык жүйе құрудың міндетті шарты болып табылады. Бəсекелестік белгілі бір шығыстармен байланысты болса да, сонымен бірге, бағалардың төмендеуін ынталандыра отырып, үлкен экономикалық тиім ділікті, шығарылатын өнімнің сапасы мен ассортиментін арттыруды, ғылыми-техникалық жетістіктер енгізуді жəне т.б. камтамасыз етеді.

Жолдауында да расталады. Онда Мемлекет басшысы Н.Ə.Назарбаев Қазақстан азаматының бизнеспен айналысу мүмкіндігі болуы үшін

кəсіпкерлікті жан-жақты қолдау қажеттігін атап көрсетті.

(Соңы 3-бетте).

 Көктемгі егіс

Даладаєы дїбір Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

Далада дүбір басталды. Меңдіғара аудан ын дағ ы «Харьков» жауапкершілігі шек теулі серіктестігінің жабық ангарындағы жаратқан жүйріктей ылғи су жаңа техникалар қырға аттанды. Бүгінде диқандар техниканы баяғыдай қысымен қардың астына тастамайды. Жабық ғимаратта сақталатын техниканың сыры да ұшпайды, механизатор отыратын кабинаға шаң кірмейді. Шаруашылық жетекшісі Сайран Бұқанов қазір бұрынғы шаруашылық жүр гізу тəсіліне таңқалады. Сəкең Канададан, Германиядан алдыр ған техникаларды реттеп қойып, қыздың жасауындай күтеді. Бүгінде шаруашылықтың бір техникасы

да сыртта қалмайды. Көктемгі дала жұмыстары кезінде піскен астай дайын тұрады. Биыл шаруашылық 20 мың гектар жерге дəнді дақылдар себеді. Шаруаны дөңгелетпесе Сайран Балкенұлы Еңбек Ері бола ма?!

Бала жасынан ауылда өсіп, ержеткен Сəкеңді қазір даланың профессоры десе болар. Оның ауыл шаруашылығы жақсы дамыған елдердегі сияқты озық технология болмай, мол табыс келмейтініне əбден көзі жеткен. Оның ең басты кепілі – шаруашылықтағы шетелдік қуатты, озық техника. Мұндағы механизаторлардың барлығы дерлік жаңа техниканың тілін біліп алған. Оларды оқытып, қайта даярлауға шаруашылық басшысы қаржыны аяған жоқ. «Алда кетіп бара жатқан жұрттан қалмауды үйренуіміз керек», дегенді ол өз мамандарына да, жұмысшыларға да айтып отырады. Шаруашылық мамандары жерге дəн сіңіру секілді науқандық жұмыстарды өте қысқа мерзімде аяқтауды мақсат етеді. Бұл да осы шаруашылықтағы ілкімді істің бірі. (Соңы 4-бетте).

Аягөз ауданының əкімі Əнуарбек Мұхтарханов – Зайсан ауданы мен Курчатов қаласының əкімі қызметінде ысылған, экономика мен ауыл шаруашылығын жетік білетін тəжірибелі басшы. Біздің шаруамыздың барысымен танысқан соң ауданда атқарылып жатқан істерді баяндады. – Өткен жылы ауданда 17 миллиард 946 миллион теңгенің жалпы өнімі өндірілсе, оның 12 миллиард 600 миллионы ауыл шаруашылығы үлесіне тиесілі. Бұған қарап аңыздар мен абыздар елінде экономика кенжелеп қалды деген ой тумаса керек. Керісінше, Аягөздің ажарын ашатын, тынысын кеңейтетін экономика саласы болмақ. Оған негіз бар, – деп аудан əкімі əрқайсысына жеке-жеке тоқталды. Индустрияландыру жобасына енген Ақтоғай кен-байыту комбинаты ауданның алға басуына кең жол ашпақ. «Қазақмыс» компаниясы құрамында мыстың мол қоры бар Ақтоғай кен-байыту комбинатының құрылысына орасан зор қаржы бөліп отыр. Құны 730 миллион АҚШ доллары тұратын кешеннің құрылысы басталып кеті, ол 2015 жылы іске қосылғанда комбинатта бір жарым, екі мың адам еңбек етеді. Кəсіпорында еңбек ететіндердің дені аудан жұртшылығы болмақ. Түріктің «Алси-Аларко» компаниясы бас мердігер ретінде өз істеріне қауырт кірісіп кетті. Жылына 95 миллиард теңгенің өнімін шығаратын кəсіпорын облыстағы өндірілетін өнімдердің ішінде

Кїн тəртібі белгіленді Кеше Қайрат Мəмидің төрағалық етуімен Парламент Сенатының бюро отырысы болды, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі. Онда Пар ламент Мəжілісінде мақұлданған заң жобалары Сенаттың тұрақты комитеттері мен аппаратына берілді. Табиғатты пайдалану жəне ауылдық аумақтарды дамыту комитеті мен Экономикалық даму жəне кəсіпкерлік комитеті өздеріне қатысты заң жобалары бойынша бас комитет болып белгіленді. Бюрода биылғы 23 мамырда болатын Сенаттың кезекті жалпы отырысының кү н т əр т ібі де бекіт іл ді. Сонымен қатар, еліміздің кейбір заңнамалық актілері туралы заң жобасы бойынша Парламент Мəжілісі мен Сенат арасындағы келіспеушіліктерді қарау жəне еңсеру үшін келісу комиссиясының құрамына Сенат депутаттарын сайлау туралы мəселе қаралады.

ойып тұрып орын алатын іргелі де берекелі алып кəсіпорынға айналмақ. Сөйтіп, Ақтоғайдың мысы, басқа да түсті металы Аягөздің ажарын ашып, сары алтыны елдің еңсесін көтеріп тастамақ. Əнуарбек Мұхтарханұлының айтуынша, өңірлік индустрияландыру картасына өткен жылы тағы 4 жоба ұсынылыпты. Олар – Тасқора алтын өндіру зауыты, Аягөз локомотив депосының «жартылай вагондар люгінің қақпақтарын əзірлеу», жеке кəсіпкер Смағұловтың «сыйымдылығы 2 мың тонналық

көкөніс қоймасы мен 60 орындық көкөніс базарының құрылысы», «Агат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің «Аягөз құрылыс материалдар зауыты» жобалары. Үстіміздегі жылы пайдалануға берілетін «Аягөз құрылыс комбинаты» серіктестігі мен кірпіш шығаратын зауытта жүздеген жұмыс орындары ашылмақ. Баршатас ауылындағы киіз шығару зауыты іске қосылады деген үміт те бар. Қ.Əбжанов деген іскер азамат бұрынғы ескі депо ғимаратын сатып алып, ол

 Көкейкесті

Тўтынушылар мїддесі ескерілмейтіні ќалай?

Монополистер тыєырыќтан шыєу жолы баєаны кґтеру деген пікірге сїйенуін ќояр емес Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

«СевКазЭнерго» АҚ-тың жуырдағы ұсынысы тұтынушылардың төбесінен жай түсіргендей болды. Күн санап өршіп бара жатқан қымбатшылық салдарынан қалтасы да, жүйкесі де əбден жұқарған қарапайым жұртшылықтың бұдан кейін қыстан шыққан көтерем малдай елестер халі монополистерді еш ойландырмайтыны, керісінше, сүлікше соруын үдете түскені шымбайға батпай қоймайды. Олар тарифті көтерудің оңай жолына көбірек ден қойып, даяр асқа тік қасық болғанды қолай көретін тəрізді. АҚ басқарма төрағасының міндетін атқарушы Алла Язовская ханым қоғамдық тыңдау барысында 1 шілдеден

бастап жылу тарифі 51,4 пайызға өсетінін мəлімдеп, айды аспаннан бір-ақ шығарды. Мұндай қадамға амалсыз барып отырғандарын айтып, қанша ақталуға тырысқанымен, бағаны шарықтатудың себепсалдары қоғамдық тыңдау кеңесінің мүшелерін иландыра алмады. Өндірістік шығындардың əр тармағын дəйектілікпен талдап, түсіндіріп бере алмағаннан кейін күмəнкүдікпен қараушылар қатары сейілмейтіні заңды. Бүгінге дей ін қо л дан ыст ағ ы жыл у қуатын өндіру тарифі 1377 теңге/гкал.-ға тең болып келсе, енді қосымша құн салығын қосқанда 2337,6 теңге/гкал-ны құрамақ. Бұл бірден 710 теңге/ гкал.-ға өседі деген сөз. (Соңы 4-бетте).

 Талап жəне тəртіп

Жазыќты полицейлер жазаланды Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Өткен жылдың қазан айында Маңғыстау облысы Бейнеу аудандық ІІБ мен Бейнеу стансасының Желілік полиция бөлімшесінің қызметкерлері «Қылмысты іздестіру қызметі» төл мерекесіне орай мейрамханаға жиналып, отырыс ұйымдастырады. Сонда Бейнеу аудандық ІІБ бастығы А.Боранов бөлімше қызметкері

Аб драх ман Шаленовті мейрамхана алдында ұрыпсоққан. А.Шаленов алған соққылардан есіне келместен, Бейнеу аудандық орталық ауруханасында қайтыс болған. Осыған орай жақында Ақтау қалалық сотында қолы қанды А.Борановқа жəне оның сыбайласы, Бейнеу аудандық ІІБ уақытша ұстау абақтысының полицейі А.Қуа нышбековке қатысты үкім оқылды. Қызметтің буына масайып, өз қарамағындағылардың

қызметіне емес, тағдырына да қожамын дегендей қаныпезерлікпен арыстай азаматтың өмірін қиған жұдырығы жуан «бастық» 8 жылға, бастығының қолшоқпарына айналамын деп жүріп жақсы мен жаманды айырудан қалған А.Қуанышбеков 2 жылға бас бостандығынан айырылды. Олар жазаларын түзеу колониясының жалпы режімінде өтемек. Сондайақ, қайтыс болған азаматтың отбасына сотталушылардың алғашқысынан 3 млн. теңге, соңғысынан 500 мың теңге моральдық залал өндірілген. Маңғыстау облысы.

жерде темір-бетон шығаратын зауытты іске қоспақ. Оған 600 миллион теңге қаржы жұмсалмақ. Сонымен бірге, серпінді жобалар қатарына енетін «АБС» тобы 303 миллион теңге өз қаржыларына жылына 10 миллион кірпіш шығаратын жоғарыда айтылған зауыт құрылысын бастап кетті. Ақтоғай мен Нарын ауылдық округтерінде жылыжай құрылысы да «Туған жерге – тағзым!» акциясы бойынша жүзеге аспақ. (Соңы 6-бетте).

 Масқара! Қаржы полицейлерінің қаққан дабылына қарағанда, қазіргі күндері Өскеменде салынып жатқан білім мекеніне бөлінген қаржының 1,5 млрд. теңгесінің сайда саны, құмда ізі жоқ болып шықты. Оны жоқ еткен басқа емес, өскелең ұрпаққа өнегелі тəрбие берудің негізгі ошағы – Білім жəне ғылым министрлігінің басшылығындағы жауапты тұлғалар көрінеді.

Министрдіѕ орынбасары їйќамаќта отыр

Сондықтан Экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігі (Қаржы полициясы) осы қылмысқа тікелей қатысы бар деген күдікпен Білім жəне ғылым вице-министрі Саят Шаяхметовті тұтқынға алды. «Қаржы полициясы 2013 жылғы 29 сəуірде Өскеменде 700 оқушыға арналған білім беру мекемесін салу кезінде 1,5 миллиард теңгеге жуық бюджет қаржысын иемденіп кету жəне талан-таражға салу фактісі бойынша қылмыстық іс қозғады. Ағым дағы жылғы 14 мамырда аталмыш қылмысқа күдікті ретінде Білім жəне ғылым вице-министрі Саят Шаяхметов пен «ҚР Білім жəне ғылым министрлігі салынып жатқан құрылыстар дирекциясы» ЖШС бас директоры Пак тұтқынға алынды», делінген Қаржы полициясы баспасөз қызметінің осыған байланысты таратқан хабарламасында. Ведомствоның мəліметі бойынша, 17 мамырда Шаяхметовті үйқамақта ұстау, Пакты тұтқындау жөнінде сот санкциясы берілген. «Бұдан бұрын аталмыш қылмысқа қатысы бар деген айыппен «ЗАК Сервис» ЖШС-нің бұрынғы бас директоры Киреев қамауға алынған. Қылмыстық іс тергеліп жатыр, тергеудің мүддесіне орай басқалай ақпарат берілмейді», деп атап көрсетті тағы да Қаржы полициясы қызметкерлері. Бір айта кететін жəйт, С.Шаяхметов вице-министр лауазымын 2011 жылғы қазан айынан бері атқарып келе жатыр еді. Құрыш НҰРЫМБЕТ.


2

www.egemen.kz

21 мамыр 2013 жыл

Тґраєалар тіл табысты Парламент Сенатының Төрағасы Қайрат Мəми Еуропадағы қауіпсіздік жəне ынтымақтастық ұйы мы Парламенттік Ассам блеясы Төрағасының мінде тін атқарушы, Австрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің депутаты Вольфганг Гроссрукпен кездесті, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі.

«Қазақстан ЕҚЫҰ-ны халықаралық қауіпсіздіктің осы заманғы архитектурасының маңызды бөлшегі ретінде қарастырады. Біздің ойымызша, ұйымның басты міндеті ЕҚЫҰны қазіргі заманның нақты жағдайына бейімдеу, оның беделі мен тиімділігін арттыру болып табылады», деп атап өтті Қ.Мəми. Спикердің айтуынша, 2010 жылы Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен өткен ЕҚЫҰ Саммиті əлемдік саясатты «Астана рухы» жаңа ұғымымен байыта түсті. ЕҚЫҰ Саммиті Астана декларациясының ережелерін іске асыруды талқылау ЕҚЫҰ парламенттік форумының алаңдарындағы пікірсайыс өзегіне айналуы тиіс. Ұзаққа созылған жанжалдар, трансұлттық қауіптер мен Ауғанстан, сондай-ақ адам өл ше мі ұйымның басты назарында болуы қажет, деп атап өтті Төраға. Осыған

Осы аптада Шымкент қаласында Жастар саясаты жөнiндегi кеңестiң XV көшпелi отырысы өттi. Оған Прзидент Əкімшілігі Басшысының орынбасары, Қа зақ стан Президентiнiң жанындағы Жастар саясаты жөнiндегi кеңестiң төрағасы Ғабидолла Əбдiрахымов қатысты. Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

байланысты, Еуроатлантикалық аймақта ғана емес, күллі Еуразия кеңістігіндегі көкейкесті мəселелерді қадағалауға жəне олардың шешімін табуына қатысуға ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының нақты мүмкіндігі бар. Өз кезегінде В.Гроссрук қазақстандық парламентшілер Парламенттік Ассамблеяға белсенді қатысушылардың қатарында екенін атап өтті. Ассамблеядағы пікірсайыстарға парламенттер басшыларының жеке қатысуының маңызды екенін атап өткен ол Қ.Мəмиді ЕҚЫҰ ПА-ның биылғы маусымның соңында өтетін Ыстамбұл сессиясына қатысуға

Елбасы бастамаларына жоєары баєа

Парламент Мəжілісінің Төрағасы Нұрлан Нығматулин ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясы төрағасының міндетін атқарушы Вольфганг Гроссрукпен кездесті, деп хабарлады Мəжілістің баспасөз қызметі.

Кездесу барысында тараптар көп қырлы жəне екі жақты негіздегі парламенттік ынтымақтастықтың ауқымды мəселелерін талқылады. Мəжіліс Төрағасы Парламенттік Ассамблея ЕҚЫҰ секілді əлемдік қауымдастықта сенім мен өзара түсіністікті қалыптастыруда негізгі рөл атқаратынын атап өтті. 1975 жылы тарихта қалған Хельсинки келісімінің мұрагеріндей болған ЕҚЫҰ саяси жəне қоғамдық дипло матияның үнқатысу алаңына айналды.

– Қазақстан Президенті Нұр сұлтан Назарбаев өзінің «Қазақстан-2050» Стратегиясында біздің мемлекетіміздің саяси либерализм жолымен жүруді кезеңкезеңмен жалғастыруға ниетті екенін тағы бір дəлелдеді, – деп атап өтті Нұрлан Нығматулин. Вольфганг Гроссрук өз кезегінде Қазақстанның бүгінгі күні экономикасы мықты, мəдени əлеуе ті жоғары, демократия мəсе лесінде алдыңғы қатардағы ел екендігін айта келіп, Қазақстан

шақырды. В.Гроссрук ЕҚЫҰ-ны бейімдеу жəне жаңғырту, адам құқықтары, экономикалық өлшем жəне қауіпсіздік саясаты жөніндегі жұмыстарды жалғастыру қажеттігі туралы пікірмен келісті. ЕҚЫҰ ПА басшысы тұрақтылық пен дамуды ілгерілетуге бағытталған Қазақстанның халықаралық бастамаларына қолдау білдірді. Кездесуде сондай-ақ Қазақстан мен Австрия арасындағы парламентаралық ынты мақтастықты дамыту мəселелері де талқыланды. В.Гроссрук «Австрия – Орталық Азия» парламентаралық достық тобының мүшесі болып табылады. Президентінің, əсіресе, ядролық қарусыздану саласындағы жəне Ауғанстандағы жағдайды тұрақтандыру жолындағы ауқымды бастамаларына жоғары баға берді. Екі жақ сондай-ақ Астана декларациясының жалғасы болатын «Хельсинки + 40» үдерісін жүзеге асыру, оның Еуроатлантикалық жəне Еуразиялық қауіпсіздік қауымдастығын қалыптастыруды көздейтін тетіктерін де сөз етті. Нұрлан Нығматулин мен Вольфганг Гроссрук ынты мақтастық жөніндегі парламенттік салалық комитеттер мен топтар арқылы өзара ықпалдастықты нығайтудың маңыздылығы мен қажеттілігіне тоқталды.

Аптадаєы айшыќты оќиєалар Кеше Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінің ресми өкілі Алтай Əбибуллаев журналистермен брифинг өткізді. Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан».

Брифинг барысында 22 мамырда Президент жанындағы Шетел инвесторлары кеңесінің 26-шы пленарлық отырысы өтетіндігі мəлім болды. Оған Елбасы Н.Назарбаев қатысып, сөз сөйлейді деп күтілуде екен. Сонымен бірге, Президенттің отырысқа қатысқандардың бірнешеуімен екіжақты кездесуі жоспарланыпты. 23 мамырда Астанада VІ Экономикалық форум болады. Сонымен қатар Дағдарысқа қарсы дүниежүзілік тұңғыш конференция өтпекші. Елбасы Н.Назарбаев екеуіне де қатысып, сөз сөйлейді. Дағдарысқа қарсы конференцияны Астанада өткізу туралы Нұрсұлтан Əбішұлының бастамасы БҰҰ Бас Ассамблеясының 67-ші сессиясында қолдау тапқан еді. Конференция жұмысының

қорытындысы бойынша əлемнің экономикалық дамуы жөнінде нақты ұсыныстар əзірлеу жоспарланып отыр, деді ресми өкіл. Сонымен қатар, Астана экономикалық форумы барысында кейбір қонақтармен Елбасының екіжақты кездесулері жоспарланыпты. Бұл форумның ұйымдастырушылары қатарында біздің елдің мемлекеттік органдарынан басқа БҰҰ, Бүкілəлемдік экономикалық форум, Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы, БреттонВудс жаңарту комитеті, Мадрид клубы жəне басқалары бар. Үстіміздегі аптадағы Үкімет отырысында көлік жолдары саласының даму мəселелері талқыланатын болады. Бұл мəселе бойынша Көлік жəне коммуникациялар министрі Асқар Жұмағалиев баяндама жасайды. Сонымен бірге, Үкімет отырысында бірнеше күннен кейін оқу жылының аяқталуына байланысты

оқушылардың жазғы демалысын ұйымдастыру мəселелері жөніндегі Білім жəне ғылым министрлігінің жоспарлары мен болжамдары тыңдалады, деді ресми өкіл. 22 жəне 23 мамыр күндері елімізге Испания Корольдігі Қорғаныс министрі Педро Моренестің сапары жоспарланыпты. Екіжақты əріптестікті дамыту қадамдарында қорғаныс саласы маңызды бағыттардың бірі. Сондықтан Қорғаныс министрінің сапарына үлкен көңіл бөлінуде екен. Мамырдың 23-і жəне 24-і күндері Астанада Еуропа айма ғы өкілетті экономикалық операторларының халықаралық форумы болады. Оған Қазақстан Үкіметінің мүшелері, Бүкілəлемдік кеден ұйымы Бас хатшысының орынбасары, сондай-ақ Австрия, АҚШ, Италия, Түркия жəне Корея өкілдері қатысады деп күтілуде, деді ресми өкіл. Сонымен бірге, А.Əбибуллаев кеше Венада Қазақстанның Австриядағы күндерінің басталғандығын хабарлады.

Баќылау бар, нəтиже жоќ Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Бір кездері «Асыра сілтеу болмасын, аша тұяқ қалмасын» деп жаппай қырылған малдай, бүгінде енді бекіре балықтарының жойылу жайы бітпес жырға айналды. Оның қашан тоқтары да белгісіз. Белгілісі Жайық-Каспий бассейніндегі бағалы балықтар түрі түгесіліп бара жатыр деген дабылдан бар қазақстандық құлағдар шығар деп ойлаймыз. Əйтпесе, осы бекірені жылан жалағандай жою жайы көршілес елдердің арасында тек Қазақстанда ғана айрықша өршіп тұрған көрінеді. Сондықтан бір жыл, əрі кетсе екі жылдан кейін қорғайтын бекіре тұқымдас балық түрі қалмауы да бек мүмкін екен. Бұл туралы баспасөз мəслихатын өткізген «Нұр Отан» ХДП Партиялық бақылау комитетінің төрағасы Боран Рақымбеков жария етті. Ол қазіргі кезде елімізде бекіре тұқымдас балық қорына қатысты күрделі жағдай қалыптасып отырғанын жоққа шығармай əрі жасырмай ашық айтты. Соңғы он жылда бекіре балығының саны 61 млн.-нан 2012 жылы 1,3 млн.-ға бірден азайып кеткен. Өз

Толєандыратын мəселе кґп

алдымызға дербес ел болдық дегенде, бағалы балықтың осылайша жұрттың көз алдында қырылып жатқаны қалай? Қаншама айтылса да, неліктен бір жемісін беретін нақты шара қолға алынбайды? Оның бəрі құқық қорғау органдарының дəрменсіздігі мен жауапсыздығынан көрінеді. Қылмыскерлер алақанда жүрсе де, бірде-бір ұйымдасқан қылмыстық топ анықталмаған. Ал оның салдары халық байлығының талантаражға салынып, шет ел асуына əкеліп соғуда. Себебі, мемлекет тарапынан қолға алынған тиісті шараларға қарамастан, бекіре балықтарын заңсыз аулау тоқтатылмай отыр. Құқық қорғау органдарының күшімен 3 жыл ішінде 991 қылмыстық іс қозғалып, оның тек 446-сы ғана сотқа жеткен. Сонда байқасаңыз, құқық қорғау органдарының салғырттығы салдарынан құқық бұзушылықтың жартысы ғана тиісті жеріне жетіп отыр, дейді Боран Ғизатұлы. Мəселенің өте өзектілігін ескере отырып, «Нұр Отан» ХДП жағдайды тұрақты бақылауға алған көрінеді. Ең басты мəселе, балықты талан-таражға салушылармен қоғам, халық болып

бірлесе күресу қажеттігі айтылды. Сондықтан да, «Нұр Отан» ХДП бұл өзекті мəселеге қоғамның, халықтың, əсіресе, құқық қорғау органдарының назарын аударуды қолға алып отыр. Өйткені, сонау 2009 жылы сəуір айында Мемлекет басшысы бекірені аулаудағы браконьерлік пен шектен шыққандық оның жойылуына əкеліп соқтыратынын айтқан еді. Алайда, «баяғы жартас – бір жартас» күйінде қалғандықтан, биылғы жылы Бас Прокурордың төрағалығымен құқық қорғау органдарының ведомствоаралық кеңесі тағы өтті. Онда осы мəселе тағы көтерілді. Бекіре жойылып бара жатыр, шұғыл түрде тиімді де қатаң шара қажеттігі айтылды. Дегенмен, əлі де жағдайдың өзгере бастағаны көрінбейтін секілді. Себебі, «Нұр Отан» ХДП жанындағы Сыбайлас жемқорлықпен күрес жөніндегі қоғамдық кеңес пен Партияның қоғамдық қабылдауына жəне Партиялық бақылау комитетінің жедел шара қолдану орталығына азаматтардың арыз-шағымдары əлі де топырлап түсіп жатса керек. (Соңы 4-бетте).

Бүгiнде жас буынды толғандыратын мəселелер жеткiлiктi. Оның ішінде, əсіресе, бұл жиында кəсiпкерлiктi жетiлдiру, «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламаларындағы бағыттар бойын ша т ү й т к i л дi м ə с е л е л е р ортаға салынып, шешу жолдары талқыланды. Көшпелi кеңеске қатысушылар 8 топқа бөлiнiп, М.Əуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің аудиторияларында республикалық жастар ұйымдарының тұсаукесерiне жəне бағыттар бойынша үнқатысу жиы нына қатысып, көркем сөз оқу шеберлерi мен «Жас

дизайнер» байқауын тамашалап, жеңiмпаздарды марапаттады. Қоғамның қозғаушы күшi саналатын бүгiнгi буын өкiлдерi үлкен армияны құрайды. Сондықтан бұл шараның басты мақсаты – өңiрлердегi жастардың тыныс-тiршiлiгiмен етене танысып, олардың жағдайына толық қанығу. Ашық пiкiрталас өткiзiп, толғандырған проблемалары мен өзектi мəселелерiн зерттеу. Жастардың бағалы ұсыныстарын жинақтап, қолданыстағы «Жастар саясаты туралы» заңға толықтырулар мен iшiнара өзгерiстер енгiзуге ықпал ету. Жиында оқу орнының студенттiк ректоры Абзал Мұратұлы Елбасы тапсырмасына сəйкес үш тұғырлы тiлдi үйрену үдерiсiнiң

Жастарєа ыќылас ерекше

Парламент Мəжілісінің өкілеттіктерін іске асырудың негізгі іс-шаралары жоспарының шеңберінде кеше «Қазақстан-2020: болашаққа жол» Қазақстан Республикасы мемлекеттік жастар саясатының 2020 жылға дейінгі тұжырымдамасының іске асырылуы туралы» тақырыбында дөңгелек үстел болып өтті. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Аталған шараны палатаның Əлеуметтік-мəдени даму комитетінің төрайымы Дариға Назарбаева алғы сөзбен ашса, отырысқа осы комитет мүшесі Мейрам Бегентаев модераторлық жасады. Мемлекеттік жастар саясатының тұжырымдамасы тек мемлекеттің ғана емес, сонымен қатар, əрбір жастың жауапкершілігіне негізделген. Бұл жөнінде Білім жəне ғылым министрлігі жастар ісі комитетінің төрағасы Нұрлан Өтешев мəлімдеді. Оның айтуынша, мемлекеттік жас тар саясаты жастарды əлеу меттендіруге бағытталған жəне олардың əлеуетін аша түсудің тиімді моделін жасауды көздейді. Тұжырымдама жастарды мемлекеттік қолдауда барлық жастар саясатындағы ісəрекеттер мен бағдарламаларды байланыстыратын біртұтас бағыт болуға тиіс. Қазіргі таңда Жастар ісі жөніндегі комитет құрылса, оның өңірлердегі басқармалары да жұмыс істей бастады. Жастар саясаты

жөніндегі өңірлік кеңестерге əкімдердің өздері басшылық жасайтын болып шешілген. Сондай-ақ, қалалар мен аудандарда ресурстық орталықтар құрылса, ауылдық округтер мен ауылдарда жастармен жұмыс істейтін нұсқаушылар енгізілетіні белгілі болды. «Жастар» ғылыми-зерттеу орталығы да құрылып, жұмыс істеуде. Қазіргі таңда 1000ға тарта жастар ұйымы болса, солардың біразымен байланыс орнатылған. Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау вицеминистрі Ерғали Егембердінің мəліметінен белгілі болғандай, 2012 жылы «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы аясында əлеуметтік жұмыс орындарына 28 мың адам орналастырылса, соның 10,6 мыңы жастар екен. Бұл мақсатқа 3 386,6 миллион теңге бөлінген. Ал 2013 жылы 100 мың адамды жұмысқа орналастыру көзделіп отырса, тіпті оған 3 724,1 миллион теңге қарастырылыпты. Бұдан басқа, 2012 жылы тəжірибеден 25 000 адам өткізілсе, үстіміздегі жылы тағы 16 843 адам өтеді

өзi оқитын жоғары оқу орнында қалай жүзеге асып жатқанын тiлге тиек етсе, М.Əуезов атындағы ОҚМУ-дiң докторанты Ғалымжан Сейiтжанов жас ғалымдарды тəуелсiз елдiң ғылым көкжиегiн кеңейте түсуге шақырды. Берiк Серiкұлы өңiрiмiзде «Жұмыспен қамту-2020» жəне «Қолжетiмдi баспана» бағдарламалары бойынша атқарылып жатқан игi iстерге тоқталды. 2015 жылға дейiн бiрнеше көпқабатты үйлер салынып, 15 мың пəтер пайдалануға берiлмек. Мұнда жастардың үлес салмағы да аз болмайды. Əрине, көшпелi отырыстың басты назарындағы мəселе «жастар арасындағы кəсiпкерлiктi қалай дамытамыз?» деген сауалға жауап iздеу едi. Президент жанындағы Жастар саясаты жөнiндегi кеңестiң ХV көшпелi отырысында, сондайақ, өңiрiмiздегi жастардың өзге де проблемалары сөз болды. «Жас Отан» жастар қанатының 5 аймақтан келген 11 ұйым көшбасшылары атқарған iстерi мен болашақта тындыратын жұмыстары жайлы тəжiрибе алмасты. Оңтүстік Қазақстан облысы.

деп күтілуде. Жалпы, жыл басынан бері жастарды тəжірибеден өткізу мақсатында 12,2 мың адам еңбекке орналастырылса, əлеуметтік жұмысқа тұрғызылғандардың 4,6 мыңы жастар екен. Осы ретте Білім жəне ғылым вице-министрі Мұрат Əбенов «Қазақстан Республикасындағы жастар саясаты туралы» жаңа редакциядағы заң жобасының мазмұнынан хабардар етті. Заңдық құжатта «Жас маман», «еркін қызмет», «жас ерікшіл», «жастардың əлеуметтенуі» сияқты ұғымдар енгізіліп отыр. Сондай-ақ, қазақстандық патриотизмді қалыптастыру; конфессияаралық келісім мен толеранттылықты қамтамасыз ету; жастардың экологиялық мəдениетін қалыптастыруға ықпал ету сияқты жаңа бағыттар да қамтылыпты. Ең бастысы – жастарды, оның ішінде балалар үйінің тəрбиеленушілерін, жетім балалар мен ата-анасының қарауынсыз қалған балаларды жұмыспен қамтамасыз етуге шаралар қолдану бойынша жас көлемін 30 жасқа дейін көтеру де көрініс тапқан. Дөңгелек үстелге қатысқан Сенат пен Мəжіліс депутаттары баяндамашыларға біраз сұрақтар қойып, өз ой-пікірлерін ортаға салды. Ал отырысты комитет төрайымы Дариға Назарбаева қорытты. Дөңгелек үстел барысында оған қатысушылар ойларын еліміз болашағы жастардың қолында, сондықтан да оларға деген ықылас та ерекше болуы тиіс деп түйіндеді.

Ќазаќстанныѕ Экономика кїні

Қазақстан-Германия саудаэкономикалық ынтымақтастығын одан əрі дамыту аясында Мекленбург федералдық жері нің астанасы Шверин қа ласында Қазақстанның екінші Экономика күні өткізілді. Шараға Бундестаг депутаты, ЕКПА мүшесі Карин Штренц ханым, Германия экономикасының Қазақстан мен Орталық Азиядағы өкілдігінің басшысы Йорг Хетчт жəне ҚР-ның ГФР-дағы елшісі Н.Онжанов төрағалық етті, деп хабарлады ҚР СІМ-інің баспасөз қызметі. Шараға Мекленбург жерінің 100-ден астам қоғамдық-саяси жəне іскер топтарының өкілдері қатысса, олардың ішінде ғылыми-зерттеу жəне сараптама орталықтарының қызметкерлері, сондай-ақ өнеркəсіп, логистика жəне көлік салаларына маманданған неміс фирмаларының басшылығы болды. Экономика күні «2050» Стратегиясы, Қазақстанның үдемелі индустриялық-инновациялық даму мемлекеттік бағ дарламасының негізгі басымдықтары, сондай-ақ Қазақстан Президенті Н.Ə.Назарбаевтың өткен жылғы ақпан айында Германияға жасаған сапары барысында қол жеткізілген уағдаластықтар аясында ұйымдастырылды. Шара баламалы энергетика, логистика, өңдеу, аграрлық жəне экологиялық техника, мал шаруашылығы, тағам өнеркəсібі, денсаулық сақтау, дуалды білім беру, туризм сияқты Қазақстан-Германия экономикалық ынтымақтастығының ең өзекті салаларын қамтыды. Экономика күнінің ашылуында сөйлеген сөзінде К.Штренц екі ел арасындағы өзара сенімді пікір алмасулар мен ҚазақстанГермания экономикалық ынтымақтастығының жоғары əлеуеті туралы айтып өтті. Ол Қазақстан халқының əл-ауқатын жақсартуға жəне еліміздің халықаралық сахнадағы ұстанымын нығайтуға бағытталған Қазақстан басшылығының көреген жəне жүйелі саясатына жоғары баға берді. Өңірлер арасындағы кооперацияны орнықты дамыту шеңберінде осындай форумдар мен келіссөздердің маңыздылығы аталып өтті. Осы тұрғыда неміс қатысушыларының ерекше назары 2017 жылы Астанада ұйымдастырылатын ЭКСПО көрмесіне, сондай-ақ Алматы Универсиадасына аударылды. Қазіргі уақытта федералдық жер экономика өсуінің жоғары көрсеткіштеріне қол жеткізіп (+1,9%), федералдық деңгейде бірінші орынды иеленіп отыр.

 Дінің тұрсын дін аман Көкшетауда Қазақстан Республикасының Дін істері агенттігі Ақмола облысының қолдауымен «Ислам терроризмге қарсы!» атты республикалық ғылыми-тəжірибелік конференция өткізді. Оның жұмысына өңірдегі аудан жəне қала əкімдерінің орынбасарлары, ішкі саясат бөлімдерінің бастықтары, мемлекеттік органдардың, білім ордаларының басшылары, діни жəне этномəдени бірлестіктердің жетекшілері, жастар ұйымдарының өкілдері қатысты.

сотталғандардың саны 2012 жылы 105 адамды құрады. Бүгінгі таңда елдегі ахуалды сыни тұрғыдан бағалау негізінде тұрғындардың шетелдердің идеологиялық экспансиясына қарсы берік діни иммунитетін күшейтетін дүниетанымдық көзқарастарды қалыптастыру аса

Аќиќаттан ґзгеніѕ бəрі адасу Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Ақмола облысының əкімі Қосман Айтмұхаметов құттықтау сөзінде əлем назарындағы айрықша маңызды мəселені көтеріп отырған конференцияның еліміздегі тұрақты конфессияаралық қатынастарды дамытуға, діни экстремизмнен келетін қауіптің жолын кесіп, оның алдын алудағы мемлекеттік саясаттың оң ықпалын нығайтуға септігін тигізетініне сенім білдірді. Дін істері агенттігінің төрағасы Қайрат Лама Шəріп өз баяндамасын Елбасы Жолдауындағы «Мемлекет пен азаматтар радикализмнің, экстремизмнің жəне терроризмнің барлық түрлері мен бой көрсетулеріне қарсы біртұтас шеп құруға тиіс» деген сөздерімен бастады. Дін зайырлы қоғамымыздың ажырамас бөлігі, сондықтан мемлекет еліміздегі діни қатынастарды одан əрі дамытуға əрқашанда мүдделілік танытады. Біз елдің дəстүрлері мен мəдени нормаларына сəйкес келетін діни сана қалыптастыруымыз керек. Республикадағы діни ахуал, жалпы алғанда, тұрақты екенін атап өткен жөн, деді одан кейін агенттік төрағасы. Əйткенмен, соңғы кезде əлемнің көптеген елдері үшін терроризммен күрес аса өзекті болып отыр. Терроризм барлық түрлері жəне

көріністерімен, ауқымы жəне қарқындылығымен, зұлымдығы жəне қанішерлігімен бүгінгі заманда ең өткір мəселеге айналды. Бүгінгі таңда халықаралық терроризм мен діни экстремизм асыл дініміз исламға да залалын тигізуде. Оның зиянды мысалдары бізде де бой көрсетуі баршаны қатты алаңдатады. Террорлық əрекетпен байланысты жасалған қылмыстар үшін

маңызды. Біз діни экстремизмнің алдын алу бағыттарының бірі ретінде Қазақстан қоғамында діни сауаттылықты арттыруға ерекше мəн береміз. Уақыт өз талабын қояды. Сондықтан, мешіт имамдарына ислам ілімдері, шариғат жəне фикх қағидасында, сондайақ, əлеуметтану, конфликтология мен психология тəрізді зайырлы ғылымдар тұрғысында радикализм мен экстремизмге

діни-идеялық тұрғыдан қар сы тұру қағидаларын, яғни негіздерін оқытудың жүйелі бағдарламаларын қалып тастырып, іске қосу қажет деп есептейміз, деді Қ.Лама Шəріп. Одан кейін сөз алған Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы Бас мүфтиінің орынбасары, «Хазірет Сұлтан» мешітінің бас имамы Қайрат Жолдыбай, Ирак Республикасы Парламентінің халықаралық байланыстар бойынша комитетінің төрағасы Хумама Хамиди, Қазақстан Парламенті Мəжілісінің депутаты Жанат Жарасов, Ислам университетінің профессоры, əл-Килани мешітінің имамы Махмұд Əл Гилани, «ҰҚК органдары ардагерлері» республикалық қоғамдық бірлестігінің төрағасы Тұрсын Айжулов, Қазақстан Республикасы лаңкестікке қарсы орталық штабының бастығы Кендебай Адамбеков, исламтанушылар Оқан Самед пен Тышхан Теңшілік діни экстремизм мен терроризмге қарсы күрес тəжірибелері, қолданыстағы заңдық негіздер мен бұл бағыттағы бұқаралық қозғалыстың ықпалы жөніндегі ойларымен бөлісті. Сондай-ақ, секциялық отырыстарда «Терроризм түсінігі жəне Исламның терроризмге көзқарасы», «Терроризмнің анықтамасы», «Батыс елдеріндегі терроризм түсінігі», «Терроризм себептері», «Терроризмнің қылмыстық істер қатарына жатқызылу себептері», «Терроризм індетін емдеу жолдары» тақырыбында пікір алмасылды. Конференцияның қорытындысында жалпы бұқараға арналған үндеу қабылданды. Ақмола облысы. --------------------------------

Суретті түсірген Ермұрат ДОСЫМОВ.


www.egemen.kz

21 мамыр 2013 жыл

Замана зиялылар зердесінде Əлемдегі қай мемлекет те өзінің экономикасы əлеуетті, халқы ауқатты болғанын қалайды. Осы жолда тартысты бəсеке басталғалы қашан?! Бүгінгі таңда бəсекелестік тіпті күшейе түсті. Дамыған елдер қазіргі жетістіктеріне тек қана ғылым мен білімнің арқасында қол жеткізіп отыр. Жаһандық жарысқа түскен Қазақстан да келешекте əлі де биік белестерді бағындыруды көздейтіні анық. Ұлы Абай: «Дүние де өзі, мал да өзі, Ғылымға көңіл бөлсеңіз» деген жоқ па?! Ақынның бұл сөзін барша қазақ жастарына арналған өсиеті, аманаты деп ұғынуымыз керек. Халықты ғылым мен білімге бастайтын – ғалымдар мен ұстаздар. Осы орайда, зиялы қауымның қоғамдағы рөлі туралы ойларды ортаға салуды жөн көріп отырмын.

(Соңы. Басы 1-бетте). жөнінде ойланулары керек», деді. Осы бағытта қазір Парламентте заң қабылданып жатыр. Елбасының тапсырмасына орай көптеген ісшаралар қолға алынды. Осындай жұмыстар келешек ұрпақ үшін керек. Ал оны халыққа түсіндіретін зиялы қауым өкілдері екені анық. Облыстарда өткен кездесулерде тұрғындар кейбір өңірлердің экологиялық жағдайын жақсарту үшін жəне халықтың əлеуметтікэкономикалық əл-ауқатын арттыру үшін сол аймақтағы қазба

саланың мамандары, жұмысшылар. Оның бəрі білім мен ғылымға, техникаға тікелей байланысты. Соңғы жылдары жастар арасында экономист жəне заңгер мамандығын алушылар көбейіп кеткені жиі айтылып жүр. Əрине, бұл мамандық иелері де керек. Бірақ біздің экономика локомотивін экономистер мен заңгерлер тартпайды. Нағыз жұмысты жасайтындар барлық саланың білікті мамандары, инженерлер мен жұмысшылар екені анық. Бізге техника, ауыл шаруашылығы

Мемлекеттік мїдде жəне єылыми əлеует Қазақстан Президенті Н.Ə.Назарбаев өзінің 2012 жылғы 14 желтоқсанда жария еткен елдік маңызы зор «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» ат ты Қазақстан халқына Жолдауында мемлекеттік дамуымыздың келешегін айқындап беретін негізгі 7 бағытты ұсынды. Соның ішінде 7-бағыттың 5-тармағы «Ұлттық интеллигенцияның рөлі» деп аталады. Кезінде ағылшынның көрнекті мемлекет қайраткері, саясаткер Уинстон Черчилль «ақыл империясы болашақ империясы болмақ» деген екен. Сондай-ақ, Уинстон Черчилльдің «Мектеп мұғалімдері орасан зор билікке ие, ол туралы премьер-министрлер тек қана армандауы мүмкін» («Школьные учителя обладают властью, о которой премьер-министры могут только мечтать») деген тамаша сөзі бар. Тегінде, зиялы қауымға мұғалімдер, дəрігерлер, жоғары оқу орын дарының оқытушылары, ғалымдар жатады. Зиялыларды тек қана ақын-жазушылар, əртістер деп түсініп қалмауымыз керек. Кейде облыс басшылары зиялы қауым өкілдерімен кездесу өткізгенде, ақын-жазушыларды, əртістерді шақырады, алайда, араларында ғалымдар көрінбей қалады. Бар өмірлерін тек қана ғылым жолына арнаған азаматтар бар. Олар өмірге онша епті бола бермейді. Сондықтан өздерінің тұрмыстық жағдайларын жақсартуды көп ойламайды. Үнемі ғылыми ізденістері бойынша бір нəтижеге қол жеткізсем деген мақсат жолында жүреді. Ғалымдарды мемлекет тарапынан қолдауға қатысты көптеген жұмыстар жасалып жатыр. Дегенмен, əлі де əлеуметтік қорғау саласындағы заңдарға толықтырулар енгізіп, нақты іс-шаралар қабылдау қажет деп ойлаймын. Қазір еліміздің экономикалық əлеуеті қарқын алып келеді. Соған орай зиялы қауым өкілдері де əлеуметтік жағынан қорғалуы қажет. Жақсы тəжірибені жүзеге асыра білсек, алға басамыз. Өткен кезеңнің де өнегелі дəстүрін ала білуіміз керек. Мысалы, Кеңес Одағы кезінде зиялы қауымды қоғам дамуының идеологиялық майданында тиімді пайдалана білді. Сол кездегі билік халықты біріктіретін, елді алға бастайтын күш зиялы қауым екенін түсінді. Оларды əлеуметтік жағынан қорғаудың жақсы үлгілері қалыптасты. Мысалы, үй бөлген кезде, ол ғылым кандидаты болса, оған 18 шаршы метр бөлме қоса берілетін еді. Осындай ерекше қамқорлық Жазушылар одағының мүшесі болған қаламгерлерге де жасалды.

Ғылым мен білім – барлық мамандықтың негізі. Құнды дүниелер жазу үшін қаламгерлер биік парасат иесі жəне білімді болуы керек. Классик жазушы Ғабит Мүсірепов: «Əдебиет пен өнер ұлы болмаған жерде ұлт та ұлы бола алмайды», деп бекер айтпаса керек. Менің айтайын дегенім, ғылым мен өнердің қай саласында да нағыз таланттыларды қолдау қажет. Өзге адамға ғалымның өмір бойғы еңбегі оңайлықпен көрінбейді. Ол өзінің зерттеуге алған та қы рыбын күні-түні зерделеумен айналысады. Халқымыз «Оқу – инемен құдық қазғандай» дейтін болса, мен «Нағыз ғылым – инемен құдық қазғандай» дер едім. Шығыстың ұлы ғалымы Əбу Нəсір əл-Фараби: «Білімді болу деген – жаңалық ашуға қабілетті болу», депті. Жас ғалым өзі алған тақырыбын терең зерттейді. Қоғам дамуына қажетті жаңалықты ашу жолында бар күш-жігерін жұмсайды. Ашқан жаңалығы жаңа технологияға пайдалануға жарай ма, жарамай ма, экономикалық жағынан тиімді ме, жоқ па, соның бəріне сараптама жасайды. Бұл қажырлы еңбекті қажет етеді. Нағыз ғалымдарды халық ерекше құрмет тұтады, олардың ой-пікірлерін, ғылыми негіздерін қызығушылықпен тыңдайды. Мысалы, бүгінгі таңда Елбасы «жасыл көпір» мəселесін жиі көтеруде. Жаңа ғасырда экономиканы дамытуға экологиялық жағдайды қорғау арқылы қол жеткізуге баса мəн беріліп отыр. Зиянды қалдықтар болмауы керек. Қоршаған ортаға, адам ден саулығына зиян келтірмеуге тиіс. 2017 жылы Астанада өтетін əлемдік «ЭКСПО-2017» көрмесі экологиялық таза өнім алуға көшуімізге серпіліс беруге тиіс. Астанада ғылым мен техниканың үздік əлемдік жетістіктері жинақталатыны болжанып отыр. Мемлекет басшысы жаңа Жолдауда бар лық дамыған елдер баламалы жəне «жасыл» энергетикалық технологияларға инвестицияны ұлғайта түскенін, 2050 жылға қа рай оларды қолдану барлық тұтынылатын энергияның 50 пайызына жететінін мəлім етті. Біздің ел де осы əлемдік үрдістен қалып қоймайтыны анық. Елбасымыз Н.Ə.Назарбаев: «Болашақта күн батареялары, энергия үнемдейтін шамдар, газбен жəне сутегі отынымен жүретін автомобильдер, электромобильдер пайдаланылатын болады. Сондықтан компаниялар мен кəсіпорындардың барлық басшылары, елдің барлық азаматтары осы ағымды ескеріп, энергияны қалай сақтауға болатындығы

байлықтарды қалай пайдалануға болатынын сұрайды. Бұл – қоғам үшін өте маңызды мəселе. Сондықтан өңірлердің жағдайын жақсарту, қазба-байлықтарды игеру ғылыми зерттеулерге негізделіп жəне Елбасының саясатымен байланыстыра отырып жүзеге асырылуға тиіс. Облыс басшылары осы мақсатта ғалымдармен бірлесе қызмет атқарса, нəтижесін халық көреді. Бүгінгі таңда заман жаңару үстінде. Заңдарымыз да өзгеріп жатыр. Мемлекеттік қызметкерлерге қатысты заңдар жетілдірілді. Əкімшілік жауапты қызметтегі адамдар үшін талаптар күшейтілді. Елбасы өзін-өзі басқару саласын дамыту мəселесін үнемі көтеріп келеді. Пар ламент депутаттары да осы салада өз пікірлерін ортаға салып жүр. Соған байланысты бізге жаңа формацияның интеллигенциясы керек! Елбасы біздің ойымыз ға осы ұстанымды салып отыр. Барлық деңгейдегі мемлекеттік қызметкерлер жан-жақты білімді, білікті, өркениетті, мəде ниетті болуға тиіс. Əйтпесе, би ліктегілерге жабысып қалған «шенеунік» деген жағымсыз атау əлі қалмай келеді. Халық шікірейіп тұрған адамды көрсе, «мынау шенеунік пе?» дейді. Өңірлерде қызмет атқаратын аудан жəне ауыл əкімдеріне де үлкен міндеттер жүктелуге тиіс. Олар халықпен сөйлесе алатын, пікірімен санасатын, Елбасының саясатын түсіндіре алатын болуы керек. Ауылдың жағдайын жақсы білуі қажет. Ол өңірді дамыту үшін қандай жұмыстар атқарылуы керек, экономикасы мен шаруашылығы қандай жолмен дамуы керек, аудан көлемінде қандай ресурстарды пайдалануға болады, инвестиция тартылатын жобалардың əзірленуіне ықпал ету үшін, аудан, облыс арасындағы байланысты арттыру үшін не істеу керек, міне, жергілікті əкімдер осы сауалдарға жауап бере алатын болғаны жөн. Елбасы биотехнология, техника, ауыл шаруашылығы саласын дамытуға баса мəн беріп отыр. Мұны елге арнаған Жолдауында да айтты. Бұл бізге үлкен серпіліс береді. Экономика халықтың əлауқатын арттырады. Оның негізі – бəсекеге қабілетті нарықта өтетін тауар. Ал тауарды өндіріс орын дары жасайды. Өндірісті озық үлгіде жүргізетіндер – ауыл шаруашылығы мамандары, агрономдар, мал шаруашылығы мамандары, биотехнологтар, инженерлер, химиктер, металлургтер, мұнайшылар, мұнай өнімін өңдейтін инженерлер жəне аталған

саласының мамандары аса көп керек. Тек жоғары білімді ғана емес, орта кəсіби білімді мамандар да өте қажет. Осы салада еңбек ететін, жаңалықтар ашатын ғалымдар да керек. Жалпы, біздің қоғамда интеллигенцияның орны ерекше. Өйткені, халық ғалымдардың, жазушылардың, саясаткерлердің, ғалым экологтардың, техника саласы ғалымдарының ой-пікірлерін қызыға тыңдайды. Мұны өзімнің өмір лік тəжірибемнен де көріп жүрмін. Жаңа ғасырда биотехнология саласы дамып келеді. Əлемнің дамыған елдері «Жасыл экономика» бағыты бойынша таза экологиялық өнім алуға көшуде. Осы саланы зерттеп жүрген ғалымдар халықпен көбірек кездесіп, баспасөзге шығып, жаңа бағыттарды жəне басқа да əлем жаңалықтарын жан-жақты ұғындырғаны жөн болар еді. Сондай-ақ, өзге саланың ғалымдары да жердің құнарлылығын жоғалтпай, оның сапасын арттыру, экологиялық таза өнім алу мəселелері бойынша түсінік бергені жөн. Ғылыми жетістіктерге негізделген бағдарламаларды өмірге енгізуіміз керек. Ғалымның қоғам дамуына, елді алға бастыруға, халықтың əл-ауқатын арттыруға үлес қосатын тұсы осы болмақ. Ғалымдар ғылым мен экономиканың дамуын Мемлекет басшысының стратегиялық саясатымен байланыстыра отырып түсіндіруі керек. Яғни, Елбасы Жолдауын жүзеге асырудың тетігін айқындап беру – салалық интеллигенция өкілдерінің міндеті. Бүгінгі таңда ауылды көркейту, ауыл шаруашылығын көтеру мəселесі алға қойылып отыр. Елбасы ауыл шаруашылығы өнімдерін, мал басы санын арттыру, сол арқылы отандық тауар өндірушілерге қолдау көрсету жəне өз өнімдерімізді экспортқа шығару жөнінде нақты тапсырмалар берді. Əркім өз жерін өзі игеріп, бөлекбөлек тіршілік кешіп жатқан заманда, бəрінің басын қосатын білімді де білікті мамандар керек. Олар ауыл шаруашылығының қыр-сырын білуімен қатар, ауыл тұрғындарының ой-пікірін білетін, өсіп келе жатқан жастарға ықпал ете алатын тұлға болғаны дұрыс. Шағын жəне орта кəсіпкерлікті дамыту бағытында ұсынылатын ғылыми жетістіктер экономика үшін де, халық үшін де қажет. Ал ірі жобалар болса, ол елге, өңірге инвестиция тартуға ықпал етуге тиіс. Оны да ғалымдар жасайды. Бірақ та ғалымдардың жұмысы көп уақытта көрінбей қала береді. Ғалымдар өз саласын біледі

де, басқа мəселеге араласпайды. Олар жұмыстарын тыңғылықты атқарғанмен, өмір сүруге келгенде көпшілігі өздерінің мəселелерін шеше алмай жатады. Сондықтан ғалымдарды əлеуметтік тұрғыдан қорғау керек. Əсіресе, үймен қам тамасыз ету, жалақысын көтеру мəселелері бірінші кезекте шешілгені жөн. Сонда ғалым зерттеу жұмыстарымен алаңсыз айналысады. Жалпы, ғалымдар өздерінің ізденістерімен ғұмыр кешеді. Алайда, тапқан бір жетістігімен-ақ ел экономикасына қыруар пайда əкеле алады. Соның өзі еселі еңбек ретінде бағалауға жетіп жатыр. Оның үстіне қазір Елбасымыз адамзаттың үшінші индустриялық революция табалдырығында тұрғанын, ХХІ ғасыр – ғылымның ғасыры екенін айтып отыр. Жаңа революцияның ғылымның жаңалықтары негізінде жасалатыны күмəнсіз. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев «Болашақ» стипендиясының иегерлерімен өткен кездесуінде «Интеллектуалды ұлт2020» жобасын жария етті. Елбасы Қазақстанды дамыту үшін «Бізге ұлттық интеллектінің діңін құру қажет, бізге халықаралық деңгейде бəсекеге түсе алатын эрудициялы адамдар керек», деді. Айта кету керек, «Интеллектуалды ұлт-2020» жобасының негізінде үш аспект бар. Біріншісі – Қазақстанның білім беру жүйесіндегі серпіліс. Екіншісі – ғылымды дамыту жəне еліміздің ғылыми əлеуетін арттыру. Ғылым инновациялық экономиканың негізі болуы тиіс. Үшіншісі – инновация жүйесін дамыту. Міне, Елбасы ұсынған тəуелсіз еліміздің жаңа ұрпағын қалыптастырудың барлық бөлігінде де ғылым мен білімге сүйенуіміз қажет екені айқын көрініп тұр! «Қазақстан-2050» Стратегиясын кімдер іске асырады? Əрине, қазіргі жастар. Мысалы, биыл туған балалар 2050 жылы 37 жасқа толады. Жастарды жаңа ғылымға, жаңа білімге, ізденіске тарту керек. Бұл жас ұрпақтың өмір сүру дағдысына айналуы тиіс. Елбасы əлеуметтік жаңғыртудың негізі Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадамда жатқанын атап көрсетті. Осы 20 қадамға да біз жаңа білім арқылы қол жеткізетін боламыз. Өйткені, ендігі жерде бұрынғы алған мамандықтар бойынша жұмыс істей алмайтын кезеңге келіп отырмыз. Қазіргі таңда кəсіпкерлер, жұмысшылар білімге сүйенуі шарт. Олар жаһандық дамудан да хабары болғаны жөн. Сонымен қатар, информатиканы, ғылыми сызбаларды білуі керек, конструкторлық жұмыстарды да меңгеруге тиіс. Яғни, жоғары кəсіби қасиеттерге ие болуы қажет. Ол үшін тек қана білім керек. 2009 жылы ел Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Қазақ ұлттық университетінің профессорлары мен оқытушыларына жəне студенттеріне арнап дəріс оқығаны есімізде. Сол басқосуда Қа зақ станға біздің ұлтымыздың əлеуетін оятуға жəне жүзеге асыруға жағдай жасайтын интеллектуалды төңкеріс қажет екенін айтты. «Біздің ендігі міндет – қазақстандықтардың, бірінші кезекте, жастардың білімділікке, интеллектіге, Отан мен халыққа қызмет етуге деген көзқарастарын өзгерту», деді Елбасы. Сондай-ақ, қазақстандықтардың жаңа генерациясын қалыптастыруға бағытталған «Интеллектуалды ұлт-2020» жобасын жүзеге асыра алмасақ, Қазақстанды бəсекеге қабілетті адам капиталы бар елге айналдыра алмайтынымызды да ескертті. Қысқасы, бүгінгі заман алдағы уақыттарда да болуы ықтимал жаһандық дағдарыстарға төтеп беру үшін жəне осы жолда кездесетін проблемаларды шешу үшін біздің халықтан интеллектуалдық күш-жігерді талап етеді. Сонымен қатар, ел Пре зиденті жаңа Жолдауында «Қазақстан-2050» Стратегиясын іске асыруда интеллигенция ел болашағының ментальді, дүние танымдық үлгісін жобалауда негізгі рөлді қолға ала алатынына сенім білдірді. Мемлекет басшысы осы тұрғыдағы ойларын «Өз еліне пайдасын тигізу, өз Отанының тағдырына жауапты болу – əрбір саясаткер үшін, əрбір қазақстандық үшін парыз жəне абырой», деп түйіндеді. Ендеше, осы ұлы мақсат жолында ғылым мен білімнің толағай жетістіктеріне жету үшін бəріміз де атсалысуымыз қажет. Бұл істе, əсіресе, ғалымдардың, педагогтардың, барша зиялы қауымның қосар үлесі зор болмақ! Уəлихан БИШІМБАЕВ, Парламент Мəжілісінің депутаты, техника ғылымдарының докторы, академик.

Жүргізіліп жаткан интеграциялық процестер аясында Қазақстанда бизнесті жүргізу отандық кəсіпкер үшін байыпты сынақ. Олар бəсекелестікте жеңіп, Қазақстан Республикасының шегінде өзінің бизнесін нығайтуы жəне тиісінше Қазақстан ДСҰ-ға кіргеннен кейін əлемдік рынокта бəсекелестікке қабілетті болуы тиіс.

3 Қазақстан Республикасы Бəсекелестікті корғау агенттігі (Монополияға қарсы агенттік) «Адал бəсекелестік призмасы арқылы экономиканы дамыту жəне қайта құру» атты дөңгелек үстел өткізуді жоспарлауда. Алдағы іс-шараның бағ дарламасы интеграция жағдайында бəсекелестікті дамытудың проблемалы мəселелерін талқылауды жəне оларды шешудің тиімді

Адал бəсекелестік алєа бастырады Осы мақсатта Қазақстанда шикізаттық ресурстардан тəуелсіз экономика құруға бағытталған индустрияландырудың ауқымды бағдарламасы іске асырылуда. Мемлекет тарапынан сондай-ақ, Белоруссия жəне Ресей инфра құрылымына тепе-тең қолжетімділікті қамтамасыз ету, үшінші елден импортты қысқарту айрықша өзекті болып табылады. Осыған байланысты, ортақ рынок құра отырып, оны реттеудің тиімді тетігін құруды жалғастыру маңызды. Бұл жерде БЭК-ті қалыптастыратын нормативтік құкықтық базаның рөлі жоғары. Мысалы, Бəсекелестіктің бірыңғай қағидаттары мен қағидалары туралы келісім; Баға белгілеу мен тарифтік саясат негіздерін қоса алғанда, электр энерге тикасы саласындағы табиғи моно по лиялардың қызметтеріне қол жеткізуді қамтамасыз ету туралы келісім, сондай-ақ Мұнай мен мұнай өнімдерінің жəне т.б. ортақ рыноктарын ұйымдастыру, басқару, олардың жұмыс істеу жəне даму тəртібі туралы келісімдер. Көрсетілген келісімдердің негізгі қағидаттары нормаларды, стандарттарды бірдейлендіру, сондайақ, заңнаманы жəне қағидаларды үйлестіру болып табылады. Сонымен бірге, қазіргі уақытта үш елдің монополияға қар сы заңнамасының барлық ерекшеліктері мен прогрессивті нормаларын қамтитын Бəсекелестік туралы модельдік заңды əзірлеу жұмыс тары аяқталып келеді. Аталған заң ұсыныстық сипатта болады жəне оған үш ел басшыларының қол қоюы 2013 жылғы шілдеге жоспарланып отыр. 2013 жылғы 24 наурызда кейбір заңнамалық актілерге бəсекелестік мəселелері бойынша түзетулер күшіне енгенін атап өту қажет, олар сондай-ақ, Қазақстанда бизнес жүргізу процесіне қолайлы əсер етеді жəне əзірленіп жатқан модельдік заң жобасында көрініс табуы мүмкін. Қазақстандық бизнес-кұры лым ның дамуы үшін қолайлы жағдай жасауға, оның ішінде сыртқы саяси байланыс тарды нығайтуға, табысты халықаралық тəжірибені зерделеуге жəрдемдеседі. Осы мақсатта əлемнің үздік ойшылдарын жи найтын, Қазақстан үшін соншалықты маңызды танымал халықаралық жиын – VI Астана экономикалық форумын өткізу жоспарланып отыр. Форум Қазақстан Рес публикасының Президенті Н.Ə.Назар баевтың қолдауымен жəне белсенді катысуымен өткізілетін халықаралық тұғырнама болып табылады. Форумға дəстүрлі түрде 100 елден 8500-ден астам делегат, оның ішінде мемлекет жəне үкімет басшылары, көрнекті саяси жəне қоғам қайраткерлері, халықаралық ұйымдар жəне іскер корпорациялар басшылары, жетекші ғалымдар жəне Нобель сыйлығының лауреаттары, сондай-ақ жаһандық БАҚ өкілдері қатысады. Алғаш рет аталған форум шеңберінде 2013 жылы 24 мамырда

жолдарын, үдерістер жағдайында рынокқа тең жəне ашық қол жеткізуді қамтамасыз ету мақсатын көздейді. Осыған байланысты, қатысушылардың күтіліп отырған кұра мы ның жоғары болатыны кездейсоқ емес. Модератор ретінде Федералдық монополияға қарсы қызметтің басшысы И.Ю.Артемьев баяндама жасайды. Спикерлер ретінде Джон Нэш-Принстон универ ситетінің про фес соры, экономика бойын ша Нобель сыйлығының 1994 жылғы лауреаты; сэр Джеймс Александр Мирлис – Халықаралық Атлантика экономикалык коғамының президенті, «Ақпараттық асимметрия саласындағы зерттеулері үшін» Нобель сыйлығының 1996 жылғы лауреаты, Н.Ш.Алдабергенов Алқа мүшесі – Еуразиялык экономикалық комиссияның Бəсекелестік жəне монополияға қарсы реттеу министрі, сондай-ақ, əлемнің 20-дан астам елдерінен моно полияға қарсы органдар мен халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысатынын растады. Сонымен қатар, өз қызметтерін экономиканың инфрақұрылымдық салаларында жүзеге асыратын қазақстандық бизнес ортаның 30дан астам өкілдері қатысады деп күтілуде. Алда болатын аса маңызды іс-шара əлемдік жəне ұлттық экономиканың экономикалық жəне əлеуметтік дамуына жəрдемдесетін үндесу алаңқайы болып табылады. Өткізілетін іс-шаралардың жəне VI Астана экономикалық форумының басты нəтижесі G-20 саммитінде тал қылау үшін G-20 елдерінің басшыларына, халықаралық жəне өңірлік ұйымдардың бас шыларының қарауына ұсынылатын əлемдік экономиканы дамыту бойынша ұсыныстар қамтылған катысушылардың ашық ха ты болып табылады. 2012 жы лы Астана экономикалық форумының ұсынымдары БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы отырысына ұсынылғанын атап өту кажет. Дөңгелек үстелді өткізу алдында G-Global коммуникативтік алаңы шеңберінде белсенді жұмыстар жүргізіледі. Бүгінде агенттік жарияланымдар орналастырып, түрлі өзекті тақырыптарға пікірсайыстар ұйымдастыруда. Сонымен бірге, интерактивті режімде «Адал бəсекелестік призмасы арқылы экономиканы дамыту жəне қайта кұру» атты дөңгелек үстелдің негізгі тақырыбын ашуға жəрдемдесетін бірқатар іс-шаралар өткізу жоспарлануда. Өңірдегі монополияға қарсы ведомстволар үшін айрықша окиға бола тұра, аталған іс-шара бəсекелестік проблемаларын, бəсекелестікке қабілеттіліктің теориясы мен практикасын талқылау жəне тұрақты экономикалық дамуға қол жеткізудің практикалык тəсілдерін əзірлеу үшін жемісті үнқатысу алаңы болмақ. Тимур БАЙМҰХАНОВ, Бəсекелестікті қорғау агенттігі (Монополияға қарсы агенттік) төрағасының орынбасары, экономика ғылымдарының докторы.


4

www.egemen.kz

21 мамыр 2013 жыл

 Дүние жəне дағдарыс «Арам» ақшаларын оффшорлық аймақтардан айналымға шығаратын алаяқ олигархтардың ұйымдасқан қылмысы шектен асып, бақылаудан тыс қалған банктер экономикадан миллиардтаған қаржыны сорып жатқанда жаһандық экономиканы тұралатқан дағдарыстың жойылуы неғайбыл. Белгілі сарапшылардың ашық мəлімдеуінше, банктердегі берекесіздік пен оффшорлық жүгенсіздіктен жаппай белең алған жемқорлық əлемдік қаржы жүйесін жар басына жақындатты. Сондықтан «банк құпиясы» атты сылтауды желеу етіп, қаржылық қылмыстың батпағына батқан банктердің бассыздығына тосқауыл қоятын уақыт жетті. Əлем экономикасы үшін қаржылық жеңілдіктер əкелетін осындай бастаманы тағы да өркениет ордасы – Еуропа іс жүзіне асырғалы отыр.

еуро салық төлеуді талап етті. Олар 2011 жылы Францияға бар болғаны 5 млн. еуро ғана салық төлеген екен. ЕО билігі қабылдаған жаңа тəртіп бірінші кезекте Люксембург жəне Ирландия елдеріне соққы болып тиетіндігі анық. Себебі, бұл мемлекеттер соңғы уақытта өз заңдарында бірқатар жеңілдіктер қарастырған болатын. Осы жеңілдіктерге байланысты Еуропа құрлығындағы көптеген қорлар өздерінің қаржысын осы елдердің банктеріне ауыстырып, басқа мемлекеттердің заңынан қорғайтын жылы орын тауып келді. Бүгінде

Ќаржылыќ ќадаєалау жəне «ќара алтынныѕ» ќадірі

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

«Банк құпиясы» ашыла ма? Жақында мəлім болғанындай, Еурокомиссия банк құпияларын шектейтін заң жобасын дайындап жатыр. Бұл заң бойынша, Еуропалық одақ аймағында банктердің бірыңғай дерек базасы жасалатын болады. Соған сəйкес болашақта банкке ақша салған салымшылардың жəне компаниялардың аты ғана емес, оларға салымы үшін төленетін дивидендтердің мөлшері, салымдар бойынша төленетін сыйақы мөлшері жəне басқа да кіріс көздері нақты жəне ашық жарияланатын болады. Бұл құжаттың қабылдануы Еуроодақ тарихында банк құпиясын шектеуге жасалынған алғашқы тиімді қадам болмақ. Еуроодақтың (ЕО) жоғарғы атқарушы органы болып табылатын Еурокомиссия (ЕК) осы одақ құрамына кіретін бес ірі мемлекеттің (Ұлыбритания, Франция, Италия, Германия жəне Испания) банк деректерімен бөлісу жөніндегі бастамасын қызу қолдады. Осы бастама жарияланғаннан кейін ЕО-ның салық салу мəселелері жөніндегі комиссары Альгидрас Шемета жақын айлардың ішінде бүкіл одақ көлемінде барлық мүше-мемлекеттер осындай шешім

қабылдайтындығына сендірді. Бұл жерде мəселе банктердегі салымдардың инвестициялық кірістерін қоса есептегендегі барлық ақпараттары бойынша автоматты түрде дерек алмасу жүйесін құру туралы болып отыр. Бұл шара Брюссельге банктердегі жеке салымшылардың қаржылары туралы ғана емес, сонымен бірге, барлық ірі инвестициялық жəне хеджевтік қорлардың қаржылары туралы толық мəлімет алуға мүмкіндік береді. Осы жерде айта кететін бір мəселе, өткен жылдың соңында Альгидрас Шемета салық төлеуден жалтаратын заңды тұлғалар мен холдингтерді анықтау мəселесінде оффшорлық аймақтың кедергі жасайтынын айта келіп, оффшорлармен күресудің іс-қимыл жоспарын белгілеген болатын. Осы шаралардың нəтижесінде Google, Amazon, Starbucks сияқты ірі трансұлттық компаниялардың салықтан жалтарған оқиғалары бойынша үлкен шу шықты. Бермудтағы осы басты компаниялар сонымен бірге Ирландия жəне Нидерландыда тіркелген жетекші компаниялар өздері нақты жұмыс істеп жүрген елдерде салық төлеуден жалтарып, орасан зор қаржыны жымқырған. Осыған байланысты тек француздық салық органдары бұл компаниялардан 2011 жыл үшін қосымша 1 млрд.

 Жемқорлық – індет, жою – міндет «Дəніккеннен құныққан жаман» дейді қазақ. Жұрт кəсіпкер деп арқа сүйеп, жұмысы жоқтар нəпақа айыруыма септігі тие ме деп үміт еткен жан қанағатсыз болып шықты. Адал еңбекпен жиғаным бұйырсын демей, мемлекетті алдап, бірдібірге қағыстырып қаржы иемдену де оның «кəсіпкерлігіне» жатады екен.

Кəсіпкердіѕ «кəсібі» Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Бұл дерек Маңғыстау облысының Қарақия ауданында «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы бойынша «Оқыту жəне жұмысқа орналасуға жəрдемдесу», «Кəсіпкерлікті да мытуға жəрдемдесу», «Еңбек ресурстарының ұтқырлығын арттыру» жəне «Ауылдық елді мекендерді дамыту» бағытында соңғы үш жылда жұмсалған қаржының тиімділігіне тексеру жүргізілгенде анықталды. 2011 жылы «Қарақия аудандық жұмыспен қамту орталығы» мемлекеттік мекемесі жұмыссыз кейбір азаматтарды сол ауылдағы жеке кəсіпкер Г.Б-ға сілтейді. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 31.03.2011 жылғы №316 қаулысымен бекітілген «Жұ мыспен қамту-2020» бағдар ла масына қатысушы ретінде жолданған азаматтардың 8-і жұмыссыздардың қатарына қосылуға өтініш берген, бірақ орталықпен əлеуметтік келісімшарт жасамаған, ешқандай құжаттарға қол қоймаған. Жеке кəсіпкер əлгі сегіз азаматты сыртынан «жұмысқа қабылдап», «Қарақия АЖҚО» ММ-нен бағдарламаға қатысушылар үшін бөлінген қаражат есебінен 8 азаматқа 2012 жылдың соңғы 4 айына айлық «береді». Сөйтіп, жалақы ретінде бюджеттен бөлінген 442 мың тенгені жеке кəсіпкер өзі иемденеді. Алғаны бойына жұққан кəсіпкер биыл да осы əрекетін жүзеге асыра бастайды. Өзіне орталықтан жолданған 6 қарақиялықты «жұмысқа алып», оларға 2013 жылдың қаңтар, ақпан, наурыз айларына жалақы ретінде бюджеттен бөлінген 520 мың теңгені өзі жымқырады. Қарақия ауданы прокурорының орынбасары Д.Сағындықовтың айтуынша, тексеру барысында азаматтардың еш қай сысының жеке кəсіпкерді таны майтындығы, оның мекемесінде жұмыс жасамағандығы, жалақы алмағандығы анықталыпты. Ашкөздікпен мемлекетке 962 мың теңге шығын келтірген жеке кəсіпкерге қатысты қылмыстық іс қозғалды. Енді ол артық ішкен-жегенін «құсып» қана қоймай, жемқорлық үшін жазасын алатын болады. Жұмыссыздарының жайы не болып жатқанын қадағаламай, ақшаны аудара берген «Қарақия аудандық жұмыспен қамту орталығы» мемлекеттік мекемесіндегілер қайда қарап отырған? Маңғыстау облысы.

алақандай Люксембургте 150 банк тіркелген. Олардың көпшілігі шетелдік қаржылық құрылымдардың бөлімшесі болып табылады. Нақ осындай жағдай Ирландия мемлекетінде де орын алып отыр. Бұл банктерге қаржы салған компаниялар салық төлеуден жалтарып, миллиондаған пайда табады. Люксембург ЕО күн тəртібіне шығарған жаңа қатаң шараларды қолдағандай сыңай танытқанымен, елдегі банктердің құпиясын ашуға асығар емес. Люксембург премьер-министрі Жан-Клод Юнкер «Біз салымшыларға орасан зор зиян шектірмеу үшін тек 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап қана автоматты түрдегі ашық дерек алмасу жүйесін енгізе аламыз», деп «ұзын арқан, кең тұсауға» салып отыр. Ал Австрия болса банк құпиясын ашу бастамасына үзілдікесілді қарсы шықты. Білгір сарапшылардың айтуы бойынша, бұл қарсылықтар ұзаққа бармайтын көрінеді. Қазір ЕО мемлекеттерінде бюджет тапшылығын болдырмау, экономикалық өсімді қамтамасыз ету мақсатында жаңа қозғалыстар белең алып келеді. Бүгінде ЕО аймағында банк құпияларын жоюға бағытталған нақты саяси-экономикалық ахуал қалыптасып отыр. Оған Еуропада салық төлеуден жалтарған компаниялардың бірқатар оффшорлық аймақта да қарсылыққа

тап болғаны куə. Мəселен, өткен аптада Ұлыбританияның мұхиттағы аймақтары (Кайман аралдары, Британдық Виргин, Мэн, Джерси аралдары жəне т.б.) Банк деректерімен алмасатын автоматтық ақпараттық жүйе құруға келісім берді. Осы уақытқа дейін алынбайтын оффшорлық бекініс болып келген бұл аралдардың келісім беруі, Ұлыбритания, Франция, Германия, Испания жəне Италия мемлекеттері бастаған «банк құпияларын жою» бастамасының сөзсіз іс жүзіне асырылатынына дəлел болады. АҚШ-та мұнай өңдіру еселей артады Халықаралық энергетикалық агенттік (ХЭА) 2013 жылға арналған əлемнің мұнайға деген сұраныс болжамын 65 мың баррельге өсірді. Енді əлем тұтынатын мұнай тəулігіне 90,6 миллион баррельді құрамақ. ХЭА мəліметі бойынша, ОПЕК-ке кірмейтін елдердің мұнай өңдіруі тəулігіне 54,5 миллион баррельді құрайтын көрінеді. Негізінен, болашақта мұнай өңдірудің өсімін Солтүстік Америка қамтамасыз ететін болады. Парижде орналасқан осы халықаралық ұйымның сарапшыларының мəлімдеуінше, Солтүстік Америка аумағындағы мұнай қорының артуы негізінен АҚШ көптеп игеріп отырған канадалық битуминленген құмнан мұнай алу тəсілі болып отыр. ХЭА-ның атқарушы директоры Мария ван дер Хувен осындай тəсілмен мұнай өңдіру алдағы уақытта осы құрлықтың барлық өңірлерінде белең алатындығын атап көрсетті. Ал ОПЕК-ке мүше елдердің 2013 жылғы сəуір айында өндірген мұнайы күніне 200 мың баррельге артып, 30,7 миллион баррельді құрап отыр. ХЭА болжамы бойынша, алдағы уақытта мұнай өңдіруді арттыру ОПЕК құрамына кірмейтін елдерде жоғары болады. Оның ішінде мұнай өңдіруді арттыру АҚШ-та ерекше жоғары деңгейде болады деп күтілуде. Халықаралық энергетикалық агенттіктің мəлімдеуінше, сланц кен орындарын көптеп игеру АҚШ-ты мұнай өңдіру көлемі бойынша жетекші мемлекеттер қатарына шығарады. 2020 жылға таман АҚШ əлемдегі мұнай өңдірудің қазіргі көшбасшылары Ресей мен Сауд Арабиясын басып озатын көрінеді. 2035 жылдары АҚШ шетелдерден тəулігіне 2 миллион баррель мұнай ғана сатып алатын болады. Бұл қазіргі көлемнен əлдеқайда төмен. Агенттіктің болжамы бойынша, 2020 жылдары мұнайға деген əлемдік сұраныс тəулігіне 7 миллион баррельге артады. 2035 жылдары əлемнің мұнайға деген сұранысы тəулігіне 99 миллион баррельді құрайды. Мұнай тұтынуда таяу болашақта Қытай бірінші орынға шығады. Ал 2035 жылдары аспан асты елінің мұнайға деген сұранысы 60 пайызға артады. ХЭА əлемнің табиғи газды тұтынуы 2035 жылы 50 пайызға дейін артып, 5 триллион текше метрді құрайды деп болжап отыр. Осы көлемдегі газдың тең жартысы АҚШ, Австралия жəне Қытайдың дəстүрлі емес кен орындарында игерілмек.

Тўтынушылар мїддесі ескерілмейтіні ќалай? (Соңы. Басы 1-бетте).

Əрине, жұмысшы-қызметкерлердің орташа айлық жалақысын 48 мың теңгеден 73 мың теңгеге жеткізу, ол үшін 51 миллиард тең ге қажет деген ниет жақсы-ақ. Алайда, мұндай сұраныс үнемі тұтынушылардың есебінен неге өндірілуі керек деген заңды сауал туады. Оған алдымен кəсіпорынның өзі қызығушылық танытуы тиіс емес пе? Біздіңше, қымбаттату шараларын жарияламас бұрын игерілмей жатқан резервтер мен ішкі мүмкіндіктерді електен өткізіп алған жөн болар еді. Жасыратыны жоқ, өндірістік шығындарды азайтудың ке шенді жолдары, инвестиция тарту жайы

қанағаттандыра бермейді. Жинақталған қаржының жұмсалуында ашық тық, мөлдірлік жетіспейді. Жеткіліктілігіне қарамастан жаңа нысандар салумен, іші-сыртын, басшылардың кабинеттерін еуропалық үлгіде безендірумен əуес. Жиынға төрағалық еткен Табиғи монополияларды реттеу агенттігі облыстық департаменттің директоры Марат Мұстафин мұндай асыра сілтеуге жол берілмейді деп қанша сендіргенімен, көңілде көп күдік қалды. Өйткені, мұның алдында «Қызылжар су» мекемесі сумен жабдықтау жүйесіндегі нормативтіктехникалық шығындарды бекіту жобасын ұсынып, жоғарылатылған тариф бекітіліп кете барған. 70 пайыздайының

Даладаєы дїбір (Соңы. Басы 1-бетте). – Дəн себу жұмысын маусым айының басына жетер-жетпес уақытта аяқтауды межеледік. Арасында жаңбыр жауып, қолды байламаса болды. Техника мықты, тұқым жеткілікті болғанда көктемгі дала жұмыстары тез жүреді. Біз көктемде дəнді тез арада сіңіру үшін қыс бойы дайындаламыз. Дайындық күшті болмаса, көктемде тыпырлағанмен болмайды. Күзгі молшылықтың негізі ғой бұл науқан, – дейді Сайран Бəлкенұлы. Биыл қардың көп түсуі диқандар көңілін де көтеріп тұр. Қар суы былтырдан аңқасы кепкен жерге сіңгеннен кейін, топырақ ылғалы да əзірге жеткілікті. Шаруашылық биыл 3 мың гектар жерге майлы да қылдардың зығыр, күнбағыс, қарақұмық секілді бірнеше түрін екті. Бұрын барлық күшқуатты да, назарды да бидайға салатын мамандар, соңғы жылдары рынокта майлы дақылдарға деген сұраныстың артып келе жатқанын біліп отыр. Бірден емес, біртіндеп оның алқабын молайтып келеді. Харьковтықтар да солай істеп отыр. Ал шаруашылықтағы қалған алқаптың 70 пайызына бидай себіледі. Облыста жалпы 4 миллион 437 мың гектар жерге дəн сіңірілмек. Соның 82 пайызы бидай, қалғаны майлы дақылдар мен көкөністің, картоп пен бақша өсімдіктерінің үлесіне тиеді. Өткен жылға қарағанда жарма дақылдары 11 мың гектарға, бұршақ

тұқымдастар 4 мың, майлы дақылдар 35 мың гектарға көп себіледі. Сондайақ, жылдағыға қарағанда картоп алқабы да ұлғая түспек. Биыл бірінші рет облыс бюджетінен тұқым дайындайтын шаруашылықтар үшін 250 миллион теңге субсидия бөлінді. Бүгінге дейін барлығы 800 мың гектар жерге дəн сіңіріліп үлгерілді. Облыстың кейбір аудандарында жауын жауып өткені болмаса, негізінен күн ашық, диқанның уақтылы қимылдап қалуына мүмкіндік жетеді. Өткен жылы гектар шығымдылығының тым төмен болуына байланысты облыста тұқымның азайып қалғаны туралы біраз əңгіме болған еді. Бұл мəселе көктемгі дала жұмыстары басталғанша шешімін тапты. Жанар-жағармай да облыс аудандарына уақтылы жеткізілді. – Енді апталап жауатын ақ жауындар болмай, ауа райы ашық болып тұрса, диқандар науқанды маусым айының 5-ші жұлдызына дейін аяқтауы тиіс, – дейді облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының бас маманы Сəлімжан Есенаманов. Ең басты науқан басталды. Алайда, диқан тірлігі мұнымен бітпейді. Алты ай жаз оның жүзін күн қағып, қолы күстенетіні тағы аян. Ал балапанды күзде санайды, оған дейін аспанның нұры азаймасын деңіз, əйтпесе, диқан еңбектен белін жазбайды. Қостанай облысы.

əбден тозығы жеткен 300 шақырымдай су құбырларын жаңарту тұтынушылар есебінен шешілмейтінін біле тұра, оңайдан олжа табуды мақсат еткен. Ал пайдалануға алынатын судың бестен бірі ысырап болып, діттеген межеге жетпей қалатыны онша ойландырмайтын тəрізді. Жұмысшылардың жалақысын екі есе көтереміз деген уəде де орындалмаған күйінде қалды. Қасқырдың ырылдағаны, жеймін дегені. Жеке-дара үстемдік құрған «СевКазЭнерго» секілді монополист кəсіпорынның айтқандарынан қайтпаған күйі сынық-сүйем шегінбеулеріне қарағанда дегендеріне жетпей тынбайтын түрлері бар. Солтүстік Қазақстан облысы. (Соңы. Басы 2-бетте). Міне, осындай жағдайларға байланысты Атырау облысында балық шаруашылығы саласындағы бра коньерлікке қарсы əрекет етуге жəне балық қорын сақтауға бағытталған «Нұр Отан» ХДП партиялық бақылау

Баќылау бар, нəтиже жоќ

бекетін құру бойынша қанатқақты жоба жүзеге асырылыпты. Оның құрамына саланы жетік білетін мамандар, мəслихат депутаттары енген. Аталған бекет жұмысын ұйымдастыру «Нұр Отан» ХДП тиісті құқық қорғау жəне бақылаушы органдармен бекіткен ынтымақтастық туралы меморандумға сəйкес əрі заң шең бе рінде жүргізіледі. Мəселен, осы іс бойынша бірлескен 16 рейд өткен. Заңсыз балық аулап жүрген браконьерлер қолға түскен. Нəтижесінде, 8 материал құқық қорғау органдарына жолданыпты. Осы, дер уақытында «Нұр Отан» ХДП ұйымдастырған бекет жұмысының нəтижесі бойынша, балық қорын қорғау саласындағы осал тұстар анықталған. Сонымен қатар, осы акцияны өткізу нəтижесі аймақ тұрғындарының оң бағасына жəне қолдауына ие болуда екен. Енді партия жинақтаған осы оң тəжірибенің алда да келеңсіздіктермен күресте қажет болары сөзсіз.

ШАРАЙНА

Əлем жаѕалыќтары

Торнадо салєан ойран

АҚШ-тың Айова, Канзас жəне Оклахома штаттары аумағында жиырмаға тарта торнадо болып, жүздеген тұрғын үйлер мен электр тарату желілеріне нұқсан келтірді.

Бұқаралық ақпарат құралдары бір адамның – Оклахома штатының 79 жасар тұрғынының қаза тапқаны туралы хабарлаған. Оның сыртында кем дегенде алты адам түрлі дене жарақаттарын алған көрінеді. Он мыңнан астам адамның электр жарығынсыз қалғаны белгілі болып отыр. Канзас штатының Вичита əуежайынан эвакуация жасалды. Торнадо ғимараттардың шатырларын жұлып əкетіп, жол бойындағы жүк көліктерін аударып тастаған. Метеорологтардың мəліметінше, дүйсенбі, сейсенбі күндері осы аталған штаттарға табиғат апатының қайта айналып соғуы мүмкін.

Їкімет əскерлерініѕ тегеурінді шабуылдары

Башар Асадтың əскері Сирияның батысында Хомс өнеркəсіп орталығынан отыз шақырым жердегі Кусейр қаласын басып алды. Бұл жер ереуілшілер үшін маңызды стратегиялық мекен болып табылатын.

Қалада кескілескен ұрыстар жүруде. Мемлекеттік БАҚ-тар 70 терроршының ажал құшқанын жəне қала орталығындағы шешуші ғимараттардың үкімет əскері қолына көшкенін хабарлады. Əскерилер қалаға жексенбі күні таңертең кіріп, күні бойына оңтүстік жəне батыс аудандарды азат еткен. Солтүстік кварталдарда əлі де ұрыстар жүруде. Ереуілшілер позицияларын шабуылдар алдында егер өз еріктерімен берілмесе, шабуыл басталатыны туралы əуеден ескерту парақшалары тасталған көрінеді.

Тунистегі салафиттер ереуілі

Тунисте мұсылман-салафиттердің полициямен қақтығысы кезінде бір адам қаза тауып, оннан астам адам дене жарақаттарын алған.

«Ансар аш-Шариа» радикалды тобының белсенділері жексенбі күні ішкі істер министрлігінің қарсылық білдіргеніне қарамастан өз съезін өткізбек болған. Оның аяғы тəртіпсіздіктерге жəне полициямен қақтығысқа апарып соқтырған. Полиция жиналғандарды қуып тарату үшін көз жасаурататын газ қолданған. 2011 жылы президент Бен-Али орынтағынан қуылғаннан кейін Тунисте салафиттер бой көрсетулері жиілей түскенін айта кету қажет.

Шпиондыќ жасаєандары їшін дарєа асылды

Иранда АҚШ пен Израильдің пайдасына шпиондық жасағаны үшін кінəлі деп танылған екі адам дарға асу арқылы өлім жазасына кесілді. Бұл туралы Иран БАҚ-тарына сілтеме жасай отырып, Рейтер агенттігі хабарлаған.

Онда израильдік «Моссадқа» құпия ақпарат бергені үшін кінəлі деп танылған Мохаммад Хейдариге жəне АҚШ-тың орталық барлау басқармасына ақпарат бергені үшін айыпты болып саналған Куруш Ахмадиге қатысты үкімнің үстіміздегі жылдың 19 мамыры күні таң алдында орындалғаны туралы айтылған. Үкімді Иранның революциялық соты жүзеге асырған. М.Хейдари мен К.Ахмадидің қалай тұтқындалғаны жəне сот процесінің қалай өткендігі белгісіз күйінде қалып отыр.

Тўрєын їйде газ жарылды

Ұлыбританияда тұрғын үйлердің бірінде тұрмыстық газдың жарылуы салдарынан бес адам зардап шеккен. ИТАР-ТАСС-тың Sky News агенттігіне сілтеме жасай отырып хабарлауынша, бірнеше адамның үйінділер астында қалған болуы мүмкін.

Оқиға жексенбі күні ағылшынның Ньюарк қаласында орын алған. Көзбен көргендердің айтуларына қарағанда, жарылыстан соң бірнеше секунд өтісімен үйдің қабырғалары құлап түскен көрінеді. Қазір жарылыс болған жерде құтқарушылар мен өрт сөндірушілер үйінділерді аршу жұмыстарымен айналысуда.

Саясаткер ажалына кім кінəлі?

«Пəкстан Техрик-е-Инсаф» партиясының өкілі Захра Хуссейн Карачидегі өз үйінде ажал құшқан. Пəкстандық саясаткер жəне бұрынғы крикет жұлдызы Имран Хан өз партиясы басшыларының бірінің өліміне қатысты бəсекелестерін кінəлап отыр.

Дəлірек айтқанда, партия лидері Имран Хан Захр Шахид Хуссейннің өлімі үшін өзімен бəсекелес «Муттахида Коми» қозғалысы кінəлі деп мəлімдеген. Полицияның мəліметі бойынша, Хуссейннің Карачидегі үйінде орын алған өліміне кем дегенде қаруланған екі белгісіз адам кінəлі. Саясаткердің басына екі рет оқ атылған, соның салдарынан ол ауруханаға бара жатқан жолда қаза тапқан көрінеді. Оның партияластары бұл оқиғаны террорлық акт деп атап отыр.

Египет ґз солдаттарын ќўтќармаќ ниетте Армияға жəне Египет ІІМ жанындағы орталық қауіпсіздік басқармасына жаңадан алынған жеті солдатты 16 мамыр күні біреулер қолға түсірген.

Солдаттарды ұрлаушылар түрмелердегі өлім жазасына кесілген өз адамдарын босатуды талап етуде. Египеттің күштік құрылымдары болса тұрақты армияның қолға түскен солдаттарын босату мақсатында арнайы операцияға дайындалуда. «Əл-Яум ас-Сабиа» порталының жазуына қарағанда, арнайы мақсаттағы бөлімдер Синай түбегінде айтарлықтай күштерін жұмылдыруда. Кейбір мəліметтерге қарағанда, қылмыскерлер қолға түскен солдаттарды көршілес Газа секторына асырып жібермек ниетте көрінеді.

Ли Кэцянныѕ Їндістанєа сапары Қытайдың мемлекеттік кеңесінің премьері Ли Кэцян үш күндік ресми сапармен Үндістанға келді. Нью-Дели əуежайында қытайлық делегацияны Үндістан сыртқы істер министрі мен өзге де жоғары лауазымды шенеуніктер қарсы алды.

Ли Кэцянның əуежайда таратылған жазбаша мəлімдемесінде Қытай мен Үндістанның ірі дамушы мемлекеттер екендігі, екі ел арасындағы қарым-қатынастардың бірқалыпты дамып келе жатқандығы, олардың екі елдің де түбегейлі мүдделеріне жауап беретіндігі, сондай-ақ, Азияның жəне бүтіндей алғанда бүкіл əлемде бейбітшілік пен өркендеуді қамтамасыз етуге қосылған үлес екендігі атап көрсетілген. Айта кету қажет, Қытай үкіметі Үндістанды маңызды əріптес деп таниды.

Интернет материалдары негізінде əзірленді.


 Тағзым

 Білім. Бағдарлама. Білік

Соѕєы кездесу Арнайы кəсіби музыкалық жоғары оқу орны - консерваторияны композиция класы бойынша оқып, фундаментальді білім алған білікті композиторлар Ахмет Жұбанов, Мұқан Төлебаев, Латиф Хамиди, Құдыс Қожамияров, Сыдық Мұхамеджанов, Ғазиза Жұбанова, Нұрғиса Тілендиев, Кенжебек Күмісбеков, Нағым Меңдіғалиев, Бақытжан Байқадамов, Мыңжасар Маңғытаев, Теміржан Базарбаев, Мансұр Сағатов, Жолан Дəстенов, Тілес Қажығалиев сынды алыптар шоғырының соңғы тұяғы, музыкасымен де, азаматтығымен де, кісілік үлкен жолымен де артына өшпес із қалдырған, ұлт музыка өнерін 50 жыл өрге сүйреген қазақ мəдениетінің қара нары, біртуар тұлға Еркеғали Рахмадиевтің өмірден өткеніне де қырық күн болып қалыпты. Ерағаңның музыканың күрделі жанры саналатын опера, симфония, кантата, оратория, камералық, үрмелі аспаптар, шекті аспаптарға арналған концерттері, биге, хорға арналған шығармалары, əн-романс дуэттері, кинофильмдер мен драмалық спектакльге жазған музыкалық туындылары кəсіби ұлттық өнердің өрісін кеңейтіп, жанрлық салаларын байытқан бай қазына десек, «Дайрабайдың» орны бөлек. Ерағаң осы шығармасында күй фольклорының динамикасына өз фантазиясын қосу арқылы небір музыкалық аспаптар үні бояуларымен аккордтарымен құлпыртып, симфониялық стильдегі жауһарға айналдырды. Содан да болар, осы «Дайрабай» қай ұлттың болса да жүрегін жаулап алады. Кейіннен «Құдаша думан» да дəл осы стильде жазылды. Қазақстан Композиторлар одағын Ерағаң басқарып тұрған жылдарды қазіргі аға жəне орта буын өкілдері «алтын ғасырға» балайды. Өйткені, Ерағаң осы одаққа арнайы ғимарат, композиторларға төрт қабатты үй салдырып жəне жас таланттарға түгелдей Алматының əр жерінен баспана алып беріп, жазған жаңа туындыларын сахнада орындатқызып, шығармашылық кештерін ұйымдастырып, оларды талқыға салып, бағыт-бағдар беріп, сын пікірлерін білдіріп, ақыл-кеңестерін аямай айтып отырған. «Таутүрген» шығармашылық үйін салдыртып, композиторлардың кезеккезегімен сонда алаңдамай музыка жазуларына мүмкіндік туғызғанын əріптестері əлі күнге дейін жыр қылып айтады. Құрманғазы атындағы консерваторияға ректор болып тағайындалысымен, 1967-1968 оқу жылынан бастап жоғалып бара жатқан Қорқыттан қалған қыл қобыз класын ашып, ел ішінен іздестіріп жүріп Жаппас Қаламбаевты тапты. Республиканың əр облысынан таңдап алған 6 баланы оқыта бастағанда Жапекең дүние салды. Содан Қорғалжыннан Дəулет Мықтыбаевты алдырып, оған сабақ бере бастағанда ол кісі марқұм болып кетті. Одан кейін Жаңаарқада бақсылық құрып жүрген жас жігіт Сматай Үмбетбаевты Алматыға шақырып, оған 3 бөлмелі үй əперіп ұстап қалды. Бұл – Ерағаңның көрегендігі еді. Қазір осы аспап республиканың барлық музыка мектептерінде, колледждерінде, жоғары музыкалық оқу орындарында оқытылып, қазақ ұлт аспаптар оркестрлерінің құрамына берік орнықты. Сол кезде қабылданған 6 баланың бірі Базархан Қосбасаров консерваторияның білдей бір профессоры атанып, қазіргі таңда шəкірттер тəрбиелеп, эстафетаны жалғастыруда. Кеңестер Одағы тарап, балапан басына, тұрымтай тұсына кеткен қиын заманда Мəдениет министрлігін басқару Ерекеңе тапсырылды. ЖОО-ның ғалым докторлары мен кандидаттары Қытайдың ала дорбасын арқалап базар жағалап кетсе, шығармашылық одақтар жабылып, театрларда спектакль жүрмей қаңтарылды, əнші-актерлер не істерін білмей аңтарылды. Абай атындағы академиялық опера жəне балет театрының əнші-бишілерінің жалақысы 3-4 мың теңгеден аспай күн көру қиындап тұрғанда Мəдениет министрі Е.Рахмадиев біздің жалақымызды 38 мыңға бір-ақ көтеріп, жанымызды алып қалды. Сол уақытта кеңес заманындағыдай айлап-жылдап облыстарға, шет елдерге шығу кілт үзіліп, тіпті Алматының іргесіндегі Каскелеңге жете алмай қалған едік. Қайраткер ағамыз əрі-сəрі күйде жүрген «Камерата Казахстана», «Академия солистов», «Отырар сазы» ұжымдарына, көптеген фольклорлық ансамбльдерге қаржы-қаражат тауып беріп сақтап қалды. Бұрынғы барыс-келіс тоқтап қалғанда, мəселенің көзін тауып, өнерпаздардың бір тобын Иранға, бір тобын Түркияға, енді бір легін Пəкстанға, Испанияға жəне т.б шет елдерге шығарып, үзіліп бара жатқан үмітті жалғағандай, өшіп бара жатқан отымызды үрлегендей болғанын қалай ұмытамыз?

5

www.egemen.kz

21 мамыр 2013 жыл

Өз басым соңғы жылдары Ерағаңа жолыға алмай жүруші едім. Соның сəті белгілі меценат, ҚР еңбегі сіңген құрылысшысы, өнер жанашыры, жиһанкез Сапар Ысқақовтың «Тілеп» атты Қобыз сарайының ашылуы салтанатында түсті. Бір топ адамның көзінше маған қарап: «Мына Кенжеғали Астанаға өнер адамдарының ішінде алғашқы болып 1996 жылы келді, филармония ашып, Ақмолада қазақ ұлт аспаптар оркестрін құрды, одан Музыка академиясының уығын қадасып, шəкірт тəрбиеледі. Шығысқа барып, 5 жыл елге қызмет істеді, енді, міне, Астанаға қайта оралып Еуразия ұлттық университетінде «Кəусар» атты мəденитанымдық бірлестік ашыпты. Идеясы өте дұрыс! Бұнысы құптарлық. Бірінші көзі тірі өнер корифейлерін бір түгендеп ал, басқасын көре жатарсың» деді. Мен де асыл ағаның құрметіне, ниетіне риза болып: «Ераға, сізбен 2013 жылдың наурызына қарай кездесу өткізуді жоспарлап отырмыз» дедім. Құдай кең жаратқан қайраткер «дұрыс екен» деп бір жымиып: «Онда былай істе. Менің опера, əнроманстарымды сен де айтып жүрсің ғой, кездесуге басқа да əншілерді шақырып, вокалдық шығармаларымды орындатқыз», деді. Содан Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің құтты шаңырағында ария, əн-романс, дуэттерден тұратын Ерағаңның туындыларын Күлəш Байсейітова атындағы опера театрының əншілері Ғалия Байғозинова, Роза Нүркей, Азамат Жылтыркөзов, Сүндет Байғожин, Бейімбет Таңарықов сынды жас тар керемет орындап шықты. Оларды концертмейстер Елена Сахно рояльда сүйемелдеп отырды. Бабында жүрген əншілер бірінен соң бірі сахнаға шығып жанды дауыспен автордың шығармаларын шырқағанда тыңдарманның құлақ құрышы бір қанды-ау! Осы кездесу барысында атақты композитор өнерсүйер қауымды толғандырып жүрген көптеген сауалдарға жауап берді. Сол сəтте бұл Ерекеңнің соңғы сұхбаты деп ойлаған жоқ едік. Бірақ, Ерекең арада көп уақыт өтпей мəңгілік сапарға аттанып кетті. Енді бүгін сол əңгімені оқырмандар назарына ұсынсақ деймін. – Жаңа ғана сіздің шығармаларыңызды əншілеріміз жанды дауыспен орындап шықты.

қоя салыпты, жылап жібердім (кемсеңдеді). «Қайран, Ғабит-ай, саған бір-екі метр дұрыс жер бұйырмағаны ма?» деп. Содан айтысыптартысып, біреуін əке, біреуін көке деп жүріп Кеңсайдың жоғары жағына апарып, қайта жерледік. Ескерткіш орнаттық. Аруағы риза болсын! – Қазақтың классик композиторы Сыдық Мұхамеджановтың атында не Алматыда, не Астанада көше жоқ. Ол кісінің атына берілген музыкалық бір де бір ғимарат та жоқ. Кезінде «Жарқ етпеспен» жарқ етіп шығып, небір музыкалық кесек туындылар беріп кеткен, мелодистің көзі жұмылғаннан кейін жалп етіп өшкені ме? – Өте орынды сұрақ. Мен Астанадағы басшылардың бəріне бардым. Астананың шет жағынан болса да бір көше беріңдер деп. Кеше ғана оның əн-романстарын айтып жүр едіңдер ғой, не болды сендерге? Не 80 жылдығы, не 90 жылдығы аталған жоқ. Қазір кейде аяқ астынан біреулер «гений» бола қалады, ал қазіргі таңда осындай алыптардың еңбегі далада қалатындығы өте өкінішті. – Бұрынғы сіздердің кездеріңіздегідей композиторлар неге опера, симфония, кантата, оратория, поэма, романстар жазбай кетті? – Бұрын мұндай шығармаларды жазғандар кəдімгідей қомақты ақша алатын жəне бірбірімен жарыса жазатын. Сонымен емінеркін өмір сүретін. «Тамағы тоқ, көйлегі көк» дегендей. Ақын-жазушылар да солай болатын. Қазір жазғандарына азын-аулақ төлесе төледі, төлемесе ол да жоқ. Не тапсырыс жоқ, осындай ірі шығармаларға. Эстрада деген инкубатордан шыққандай бір-бірінен айыра алмайтын «жұлдыздарға», тыңқылсыңқыл жеңіл ритмге көрермендер қол соғып, еліте қалды. Бұл – қасірет, əрине. Ал қазіргі Композиторлар одағының жағдайын өздеріңіз білесіздер. Дамыған елдердің қатарынан қалмауымыз керек. Əнеу күні дүние жүзі бойынша Франция, Белгияларды жəне т.б мемлекеттерді тізесіне отырғызып ЕХРО-ны жеңіп алдық емес пе. Шал басыммен жыладым сонда (тағы да көзіне жас алды). Соның əсерімен, «Жаса, Қазақстан! Жаса, Нұрсұлтан!» деген атпен кантата жазып тастадым. Орындалады осы жақын арада. – Сіз қанша ақынның өлеңіне əн-романс, дуэттер жаздыңыз? – Олардың саны есімде жоқ. Ана жылы өзімнің досым менің мелодияма өлең жазған ақынның бірі Тұманбай Молдағалиевті үйге қонаққа шақырдым. Жақсы отырды, жайлы отырды. Өмірде өткен-кеткенімізді еске алыстық. Ертеңінде Алматыға шығарып салдық. Содан 9 күннен кейін «қайтыс болды» деген қаралы хабар келді. Сөйтсе совминнің ауруханасында тамырына система салғанда, дəрігерлер қарамай кетіп қалған. Келсе Тұмаш инелердің бəрін жұлып-жұлып тастаған, көзі жұмулы. Міне, дəрігерлердің «қамқорлығының» арқасында қараптан қарап отырып, қазақтың бір ұлы ақынынан айырылып қалдық. Осы залда менің замандасым ақын Кəкімбек Салықов келіп отыр. Бұл өзі ұзаққа шабатын қарулы бəйге атындай жылдан-жылға поэзияда небір кесек шығармалар жазып, таңғалдырып жүр. Бұл, əрине, қазақ үшін жетістік. Бұл – жақсылық, бұл – жаңалық. Мен соған қуанамын. – Сіз өміріңізге ризасыз ба? Қандай арманыңыз орындалмай қалды, неге өкінесіз? – Жоқ, мен – бұл өмірде арманым жоқ адаммын. Аянбай елге қызмет істедім. 83 деген оңай жас емес екен. Көңілім жас болғанымен, уақыт өз дегенін істемей қоймайды. Аяқ жүрмей қалды, көз көрмей қалды. «Кездесу өткізейік» деп шақырғандарыңызды қабыл алып келдім. Қазіргі жастармен

Арнайы неше жыл бойы музыкалық білім алған дарынды өнерпаздардың еңбектері еленбей, дарынсыздаңғаза, тіпті, нота білмейтін, музыкалық білімдері жоқ шала сауаттылардың «жұлдыз» болғандарын көріп түңілесің. Тəуелсіздік алған жылдары бет-бетімен кетті ғой. Мəдениет жайына қалып, осындай келеңсіздікке тап болдық. Бұны бір өтпелі кезең деп есептейік, тоқырау емес, «көш жүре түзеледі» демекші, əлі-ақ жасандылықтан шынайылыққа келерімізге сенейік. Осы үрдісті бүгінде концерттік залдардан, теледидардан көре алмаймыз. Даңғаза шоу, бір-бірінен айырмасы жоқ жылауық əнсымақтар мен сахнаны да, теледидар мен радионы да жаулап алды. Фонограмманың арқасында «жұлдыздар» көбейді. Осыған сіздің көзқарасыңызды да білсек дейміз. – Ой, қарақтарым-ай, бұл бəрімізді ойландырып, толғандырып жүрген мəселе ғой. Арнайы неше жыл бойы музыкалық білім алған дарынды өнерпаздардың еңбектері еленбей, дарынсыз-даңғаза, тіпті, нота білмейтін, музыкалық білімдері жоқ шала сауаттылардың «жұлдыз» болғандарын көріп түңілесің. Тəуелсіздік алған жылдары бетбетімен кетті ғой. Мəдениет жайына қалып, осындай келеңсіздікке тап болдық. Бұны бір өтпелі кезең деп есептейік, тоқырау емес, «көш жүре түзеледі» демекші, əлі-ақ жасандылықтан шынайылыққа келерімізге сенейік. – Өзіңіз пір тұтатын ұстазыңыз, ұлы композитор Мұқан Төлебаевтың аяқтай алмай кеткен «Қозы Көрпеш - Баян сұлу» операсын неге жалғастырып жазбадыңыз? – Ол ойымда болды, əрине. Бірақ «жақсы жазылса – Мұқаңдікі, нашар шықса Рахмадиев бұзды» дейді ғой. Тəуекелге бара алмадым. – Ұлы жазушы Ғабит Мүсіреповпен достығыңыз туралы əңгімелеп берсеңіз? – Ой, бұл бір жаныма жақын сұрақ екен. Ғабең менен 30 жас үлкен еді. Отбасымызбен араластық, бірге демалатынбыз, бірге аңға да шығатынбыз. Бір жақта кезекті іссапарда жүрсем, Ғабең қайтыс болып кетіпті. Кейін басына құран оқытуға барсам, о тоба, Ғабеңді бір төбенің етегіне, жолдың жағасына апарып

кездесейін, ойларын, сөздерін естиінші деп. Шығармашылық өнер адамдарына жастармен кездесу күш-қуат береді. Өзің де кəдімгідей жасарып, жаңарып, көңілің өсіп қалады. Сахнада Ерағаңның қасында кешті жүргізіп отырып, ол кісіге «Шаршаған жоқсыз ба?» деп едім, қайраткер: «Қанша уақыт болды отырғанымызға?» деді. Мен: «Екі сағаттан асты» дедім. Ерағаң: «О, онда осы да жетер бір тойға... Тоқтайық осымен!», деді. Өңіне қарасам, бастапқыдай емес көзі жайнап бусанып, буырқанып шабыттанып кетіпті. Ерағаңа қарағанда, Нартайдың мына өлеңі есіме түсті. Іркілмей оқып жібердім: «Өздерің білер Нартаймын, Нар болсам да қартайдым. Арнасы бар да өзі жоқ, Баяғы дауыл айқайдың. Дəме бар да, дəрмен жоқ, Басты еріксіз шайқаймын...». Қолтығынан демеп, Ерағаңды отырған орнынан тұрғыздым. Залда отырған студенттер мен Астананың зиялылары түрегеп тұрып, «браволап» қол соқты. Əрі қарай өзінің Абай сөзіне жазған вокалдық циклынан «Қазағым, қайран жұртым» романсын сұрауы бойынша орындап бердім. Кездесу аяқталысымен жиналғандар сах на ға шығып, Ерекеңді қоршап алды. Кейбіреулері ескерткіш суретке түсті. Сөйтсек, бұл өнер тұлғасының соңғы кездесу концерті екен ғой. Кенжеғали МЫРЖЫҚБАЙ, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті «Кəусар» мəдени танымдық бірлестігінің жетекшісі, өнертану профессоры.

Сапа мен сана

Қазақстан Үкіметінің 2011 жылғы 17 сəуірдегі кеңейтілген мəжілісінде сөйлеген сөзінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев: «Біз Қазақстанды білімнің əлемдік деңгейінің орталығына айналдыруымыз керек» дей келіп, орта білім беру мекемелерінде білімнің сапасын бақылауды жолға қою қажеттігін қадап айтқан еді. Орта, міндетті жəне ең көп деңгейлі білім сапасын арттыру туралы Елбасының осы тапсырмасы орта білім беру мекемелеріндегі білім сапасын бақылауды орталықтандыру жəне күшейтудің кешенді шараларын қабылдауға түрткі болды. Сөйтіп, республика Үкіметі білім беру ісі дамыған, озық елдердің тəжірибесіне сүйене отырып, еліміздің Білім жəне ғылым министрлігі Білім жəне ғылым саласындағы бақылау комитетінің аумақтық органдарын – Білім саласындағы бақылау департаменттерін құрды. Бəтима ДАУМОВА,

Қостанай облысы білім саласындағы бақылау департаментінің директоры.

Содан бері екі жыл артта қалды. Осы уақыт білім сапасын бақылау жұмыстарына қандай өзгерістер əкелді десек, жергілікті атқару органдарының қолдауымен жүзеге асырылған шаралар аз емес. Атап айтқанда, білім беру нысандарының барлығында қолайлы жағдай жасау мақсатты түрде жүзеге асырылуда. Ал білім беру ісінде кемшіліктердің алдын алу тəжірибесі қалыптасып келеді. Білім сапасын жоғарыдан төмен бақылауды енгізудің қандай тиімділігі болды? Ең алдымен өңір дегі білім беру ісінің жағдайын тəуелсіз бағалауға, департаменттің алдағы жұмысын жоспарлауға, барынша сапалы білімге қол жеткізу үшін қолайлы жағдай жасауға, маңызды проблемаларды уақытылы анықтап, оларды шешудің тиімді жолдарын қарастыруға мүмкіндік туды. Ағымдағы оқу жылының басында Қостанай облысындағы жалпы білім беретін мектептердің саны ҚР Үкіметінің 2007 жылғы №1256 Қаулысымен бекітілген білім ұйымдарының желісінің мемлекеттік кепілденген нормативіне сəйкес келмегендігі үшін 20 мектепке қысқарды. Осылайша оқушылардың барынша сапалы білім алуға қол жеткізу мүмкіндігі реттелуде. Облыстың 4 аймағындағы 75 білім беру мекемесінде мектептер ғимаратын жедел басқаруға беру бойынша жұмыстар жүргізілді. Облыстағы орта білім беру жүйесіндегі лицензиялық бақылау қорытындылары білім беру мекемелерін оқу-материалдық активтермен қамтамасыз етудің жақсарғандығын көрсетті. Бұл оқу-тəрбие үдерісін сапалы ұйымдас тырудағы жергі лік ті ат қа ру органдарының атсалы суы ның айқын көрінісі. Білім беру ісін лицензиялаудағы білік ті лік талаптарының тізіміне өзгертулер енгізу білім ошағының «ақпараттандырылуына» оңды əсер етті. Оқу үдерісін ақпараттандыру жөніндегі алғашқы мониторинг мəліметтерін кейінгі тексерулермен салыстыра қарағанда облыстағы орта білім беру мекемелерінің «ақпараттық жабдықталуының» жағымды динамикасын байқауға болады. Интернет желісіне қосылған білім ошақтарының саны 45, ал кең жолақты интернет желісіне қосылған мектептердің саны 30-ға көбейген. Орта білім беретін мекемелер арасында алғашқы көмек көрсетуге лицензия алған медициналық кабинеті бар мектептер саны 32 бірлікке, мек теп кітапханасы бар білім ошақтарының саны 30-ға артқан. Мониторингтік зерттеулер қорытындысынан техникалық жəне кəсіптік білім ошақтары қызметінің жақсарып келе жатқандығын байқатты. Ол болса көрсетілетін білім қызметінің сапасын арттыруға, яғни жоғары білікті мамандар дайындаудың шарты екендігі кімге де болса

аян. Мониторинг қорытындылары техникалық жəне кəсіптік білім беретін мекемелерге мамандар дайындауда облыс экономикасы мен өңірдегі кəсіпорындар сұранысына сəйкес шараларды жүзеге асыруға да əсер етті. 2011-2012 оқу жылымен салыстырғанда колледждер мен лицейлерде оқушыларды техникалық (технологиялық) бейіні бойынша, көлік, сондай-ақ, педагогикалық жəне гуманитарлық мамандықтарға қабылдау артқан. Мұның сыртында, қазақ тілінде білім алатын топтар саны 2,9 пайызға көбейген. Сырттай оқитындар саны 10 пайызға кеміді. Жеке меншік колледждердегі жұмысқа орналасқан түлектердің саны 3,1 пайызға артса, жоғары оқу орындарына түскен түлектер үлесі 14,4 пайызға төмендеген. Оқытушылар құрамы білім беру ді лицензиялау кезінде қойы латын талаптарға сəй кес келме ген 8 техникалық

жасалады. Арнайы мамандығы жоқ мұғалімдердің өндірістен қол үзбей жүріп оқуына жағдай жасалуда. Осыған орай Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтында осы білім ордасы мен облыстық білім беру басқармасының ұйымдастыруымен «Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының облыстағы білім беру мекемелерімен əлеуметтік əріптестігінің проблемалары мен перспек тивалары» атты дөңгелек үстел өтті. Бұл маңызды басқосуға қатысушылар білім беру саласындағы толғақты мəселелер мен сұранысты ескере отырып, Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты жəне облыстық білім беру бас қармасы құрылымдарының əріптестігі туралы Ереже жасауды ұсынды. Сол сияқты, Қостанай Мемлекеттік педагогикалық институты жанынан облыстың білім беру жүйесін жаңғырту бағытына

жəне кəсіптік білім мекемелерінің бесеуі оқытушылардың сапалық құрамын бекітілген нормативке сəйкестендірді. Мемлекеттік аттестаттауға көзқарас өзгерді. Аттестатталатын білім беру ұйымдары өздерінің қызметтерін бағалауға жауапкершілікпен қарап, жетістіктерімен қатар іске қолбайлау болып отырған мəселелерді де анықтап, оларды шешу жолдарын қарастыратын болды. Бұл «Міндеттер-мəселелерді шешу жолдары-бақылау-түзету» парадигмасы арқылы жүзеге асырылып, олардың қызметінің дұрыс дамуына əсер етуде. Қостанай облысындағы көптеген білім мекемелерінің аттестаттаудан өте алмауының басты себебі, педагогика кадрлары біліктілігінің төмендігі мен ша ғын жинақты мектептердегі педа гогикалық кадрлардың жетіс пеушілігі болып отыр. Облы сымыздағы мемлекеттік аттестаттаудан өткен білім беру ұйымдарында бастауыш сынып мұғалімдері жеткілікті болса, шағын комплектілі мектептердегі мұғалімдердің 13,6 пайызы маман емес. Осыған байланысты білім беру ұйымдарындағы ұстаздар дың əрқайсысына жекелей ықпал етудің механизмі жасалуда. Оның мəнісі, ұстаздардың біліктілігін көтеру жоспары жекелеген мұғалімдердің, педагогика ұжымының қажеттілігіне қарай

сəйкес əлеуметтік-əріптестік қатынастарды жəне бірлескен оқуинновациялық, əдістемелік жəне ғылыми-зерттеу жұмыстарын орнықтыру мен дамыту негізінде жоғары оқу орнының ғалымдарынан, білім беру мекемелерінің жетекшілерінен, білікті мұғалімдерден құрылған жедел жұмысшы тобының қызметін үйлестіріп отыратын Орталық мəселесі де көтерілді. Облыстық білім саласындағы бақылау департаменті бүгінде үзіліссіз білім алуға аса маңыз беріп отыр. Педагогикалық жоғары оқу орындарының, «Өрлеу» Ұлттық біліктілік арттыру орталығы» акционерлік қоғамы Қостанай облыстық филиалының біліктілікті арттыру курстарымен қатар, мұға лімнің жеке ізденісіне де кең өріс ашылған. Департамент қызметкерлерінің жүргізген ақпараттық-түсінік жұмыстары білім беру саласындағы «ескірген» мен талитетті «жаңа» қалыппен алмастырып, мақсат пен құндылықтарды санадан қайта өткізу, оған деген көзқарасты жаңарту керектігіне көз жеткізді. Міне, осылай білім саласындағы бақылау департаменті алдағы уақытта да оқу орындарымен əріптестік қарым-қатынасын дамыта бермек. ҚОСТАНАЙ.

 Мəселенің мəнісі

Комиссия кемшілігімізді кґрсетіп берді Елбасымыздың Білім жəне ғылым министрлігінің Білім жəне ғылым саласындағы бақылау комитетінің аумақтық органдарын құру туралы 2011 жылы Үкіметтің алдына қойған міндетінен кейін қазіргі кезде əр облыста құрылып, бүгінде өз жұмысын салиқалы бастап, сауатты жүргізіп келе жатқан бақылау департаментінің жұмысы шынында айтуға тұрарлық. Аталған департаменттің қызметкерлері бастаған комиссия мүшелерінің кəсіби біліктіліктері мен құзыреттіліктеріне анық көз жеткізген жайымыз бар. Олар білім мекемесінің жетістіктері мен кемшіліктерін жан-жақты саралап, өзекті мəселелер жөнінде өздерінің ұсыныстарын берді. Айта кететін жəйт, бақылау департаментінің тарапынан құрылған комиссия өте сауаттылығымен ерекшеленді. Айналасына байыппен, ақылмен қарай білетін заманауи интеллектісі жоғары, кəсіби шеберлігімен танылған білім саласының бақылаушы мамандары, комиссияның кандай болатынын жəне қазіргі заманда білім саласына деген талаптың қандай екенін ұғындырып кетті. Рас, алғашында педагогикалық ұжымда үрей де, қандай болар екен деген қорқыныш та

болды, оны жасыра алмаймыз. Дегенмен, жүзі жылы департаменттің қызметкерлерін көріп, алдына құжаттарымызды апарғанда, олардың адамға деген қарым-қатынасының соншалықты мейірімге толылығы, қай-қайсымыздың да бойымыздағы қобалжуды сейілтіп жіберді. Жайымен отырып, керекті құжаттарды орынды талап ете білді. Тіптен комиссияның оң шешімін ала алмай, аттестатталмай қалған мектеп басшыларының өзі департаменттің жұмысына дəн риза, өйткені орынды қойылған талаптың жұмысқа жақсы септігін тигізіп отырғанына көздері жетіп, ұйқысынан ояна бастады. Білім саласындағы бақылау департаментінің жүйелі жүргізген аттестаттау жұмыстары өте дұрыс бағыт алып келеді. Сондықтан қандай да білім мекемесі болмасын, мемлекет тарапынан ұйымдастырылған бұл департаменттің жұмысын шын қолдауға тұрарлық деп ойлаймын. Өмірхан ҚОЗЫБАҚ, Б.Момышұлы атындағы мектеп-гимназияның директоры.

Оңтүстік Қазақстан облысы, Мақтаарал ауданы.


6

www.egemen.kz

21 мамыр 2013 жыл

 Зерде

Ынтымаќ ырысќа жетелейді

Биыл «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы «Бірлік» филиалының құрылғанына он жыл толады. Осы аз уақыт ішінде бірқатар жетістіктерге қол жеткіздік. Біздің елдік мүддені көздеген жұмыстарымыз көпшіліктің көкейінен шығып, жыл өткен сайын «Нұр Отан» ХДП мүшелерінің қатары толыға түсуде. Филиал жұмысының арқасында партия мүшелерінің саны 4 мыңнан астам адамға артты. Ал 2003 жылы «Бірлік» филиалының 17 бастауыш партия ұйымы болса, оның саны қазір 43-ке жетті. Осындай құраммен біз əлеуметтік маңызды шараларды өткізуге баса мəн береміз. Өйткені, алдыңғы толқын ағалардың жастарға берер тəжірибесі мен тағылымы орасан. Осы мақсатта «Белгілі азаматтарды біле жүріңіз», «Балалардың мектепке баруын қамтамасыз етейік!» жəне «Балғындарға кітап сыйла» акцияларын өткіздік. Бұған қоса, Ұлы Отан соғысы ардагерлеріне көмек көрсетуді назардан тыс қалдырмадық. «Ғылым қоры» АҚ кеңсесінде жақында «Ғылым» бастауыш партия ұйымы Ұлы Отан соғысы жəне тыл ардагерлерімен кездесу өткізді. Мұндай тағылымды шаралар партия бастамасымен Астана қаласындағы Көлік жəне коммуникация колледжінде, «Жас ұлан» бірыңғай балалар мен жасөспірімдер ұйымы» қоғамдық бірлестігінде де ұйымдастырылды. Жасөспірімдермен кездесу барысында соғыс кезінде танк батальонының командирі болған Азгар Мухаметшин бейбіт заманның қадірін сезініп, тəуелсіздік тұғырын бекемдеу жолында аянбай еңбектену қажеттігін баса айтты. Осы шара аясында Төтенше жағдайлар министрлігі мен «Бірлік» филиалы атынан А. Мухаметшинге Алғыс хат тапсырылып, басқа да сый-сияпат жасалды. Жеңіс мерекесі қарсаңында партия мүшелері жалындаған жастық шағында майданда қан кешкен ардагерлердің үйлеріне барып, олармен емен-жарқын əңгімелесті. Өйткені, олар денсаулықтарына байланысты мерекелік шараларға қатыса алмады. Осыған орай, біз Жеңіс мерекесі күні ұйымдастырылатын шаралар туралы толық ақпарат бердік. Жалпы, ардагерлердің əрқайсысының өмір жолы келешек ұрпаққа үлгі-өнеге. Мəселен, Виктор Лукьянов 1940 жылы Қиыр Шығыстағы Ханка көлінің маңында əскери қызмет атқарды. Ал 1941 жылдың 22 маусымында Батыс Украинаның Перемышль қалашығын неміс дивизиясының қоршауынан азат етуге қатысты. 27 маусымға дейін қалашықты ала алмаған немістер кейін

шегінуге мəжбүр болды. Ал В. Лукьянов 1941 жылдың күзінде алғаш рет жеңіл жарақат алды. Осыдан кейін Калинин майданының 220 атқыштар дивизиясында барлаушы болды. 1942 жылдың күзінде ол Смоленск облысы аумағының бір бөлігін жаудан қорғады. Сұрапыл соғыс кімге зəбір көрсетпеді дейсің? 1943 жылдың наурызында Виктор Лукьянов ауыр жарақаттанып, оған бес рет ота жасалды. Ақыры, асқынған дерт оның сол аяғын кестірді. Ерлік қашан да ескерусіз қалмаған ғой. Қайсар жан бірнеше ордендер иеленген. Ал келесі ардагеріміз Мұқан Балапановтың да жастық шағы соғыс өртінде өткен. Ташкенттегі пулеметшілер училищесін тəмамдауға соғыс мүмкіндік бермеді. Фашистердің екпінін басу үшін Беларусь майданына аттанды. Сөйтіп, бұл жерді азат еткеннен соң, Польшаның Ломжа

жыл өткен сайын азайып келеді. Біз олардың өшпес ерлігін ұрпағымызға үлгі ете отырып, ардагерлермен кездесуді жиі ұйымдастырып келеміз. Бұл аға ұрпақ сабақтастығы тінін жастардың бойына сіңіруге мол септігін тигізуде. Президентіміз Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев ұлттар татулығы мен бейбіт қарым-қатынастың маңызына айрықша назар аударып, өзге елдермен əлеуметтік-экономикалық тұрғыдан əріптестік орнатуға бар мүмкіндіктерді қарастырды. Соның нəтижесінде Қазақстанды бүкіл дүйім жұрт білетін болды. Аз мерзім ішінде тəуелсіздіктің символы – бағаналы Астананы аяғынан тік тұрғыздық. Бүгінде мұнда жаһандық деңгейді қамтыған маңызды шаралар өткізілуде. Соның ішінде ұлттардың бірлігін сақтауға бағытталған жиындарды ерекше атап өтуге болады.

қаласындағы кескілескен шайқаста аяғынан жарақаттанып, Мəскеудегі госпиталда 5-6 айдай ем алады. Майданда солдаттарды əр жерге жауапты қызметтерге жібергені белгілі. Мұқан Балапановтың да қабілеті ешкімнен кем емес еді. Басшылар осыны ескеріп, оны Горький атындағы 53-ші офицерлер полкіне іс жүргізуші етіп бекітті. Бұл жауапты жұмысты ол абыроймен атқарды. Жалпы, осы қызмет екінің біріне сеніп тапсырылмайды. Əсіресе, соғыс кезінде əрбір жоспарланған істің құпиясы өте маңызды болды. Сондықтан оның тындырымды еңбегі бейбіт кезеңде үлкен сұранысқа ие болып, аудандық ішкі істер бөлімінде жедел уəкіл қызметін атқарды. Соғыс өрті талай арыстардың өмірін жалмап əкетті. Ерлерінен айырылған аналарымыз бар ауыртпалықты өздері көтеруге тура келді. Ал елге аман-сау оралған Виктор Лукьянов пен Мұқан Балапанов секілді азаматтардың қатары

Жалпы айтқанда, сенімге селкеу түсіретін жат ағымдардың жетегінде жастар кетпес үшін оларға біздің арда герлер танымдық əңгімелерді айту дан жалыққан емес. Осының өзі қоғамның алға жылжуына ықпал етеді. Ендеше, ардагерлер – қымбат қазынамыз. Олардың ерен еңбегімен келген жасампаздықты қадірлей отырып, бүгінгі жетістігімізді одан əрі жалғастыруға күш салып келеміз. «Нұр Отан» ХДП «Бірлік» филиалы «Ғылым» бастауыш партия ұйымы алға ұстаған басым бағыттарының бірі – жоғарыда атап өткендей, өскелең ұрпақты еңбексүйгіштікке, елжандылыққа тəрбиелеу. Өйткені, адам капиталы қай қоғамда да ерекше маңызға ие. Қуатжан УƏЛИЕВ, «Ғылым» бастауыш партия ұйымының төрағасы, заң ғылымдарының докторы.

Аѕыздар мен абыздар елі (Соңы. Басы 1-бетте). Балалардың жазғы демалысын мəнді де мазмұнды өткізу мақсатында Алакөлдің жағасынан 80 орындық балаларды сауықтыратын демалыс базасын салу жөнінде құжаттар жасалды. Аягөз өзенінің бойынан 150 миллион теңгеге балалар демалатын база құрылысы биыл басталмақ. Қазіргі таңда «Қамқор-Локомотив» акционерлік қоғамының Аягөз локомотив жөндеу депосында жаңадан жартылай вагон люктерінің қақпақтарын жасайтын цех іске қосы лып, 65 жұмыс орны ашылды. Осы кəсіпорын жанынан жол машиналары мен механизмдерді құрап, оларға қызмет

ететін француздың « GEISMAR» компаниясының құрал-жабдықтары қойылып, қосымша 16 жұмыс орны ашылған. Жылына 500,0 миллион теңгенің өнімдері шығарылмақ. Қазіргі таңда Аягөзде 226,3 миллион теңгеге 140 орындық, 306,4 миллион теңгеге 200 орындық балабақша, 818 миллион теңгеге 600 орындық мектеп, 467 миллион теңгеге Ақтоғай кентіндегі орта мектептің 240 оқушыға арналған жапсаржай құрылыстары басталды. Айта кету керек, бұл нысандардың дені аудан бюджеті есебінен салынуда. Сонымен бірге, 5 қабатты 60 пəтерлі екі тұрғын үй жəне Қарағаш, Дөненбай, Мамырсу

ауылдарында су жүйелерін қайта жаңарту құрылыстарының жобалық сметалық құжаттары дайындалды. Аягөз қаласының көшелерін жөндеуге 259,1 миллион теңге, 15 мектеп пен балабақшаны жөндеуге 108 миллион теңге бөлінді, Тарбағатай, Шыңқожа, Өркен, Бидайық ауылдарының мəдениет үйлерін жөндеуге 24,2 миллион теңге бөлінген екен. «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» мəдениет үйі жөнделіп, орталықта қос ғашыққа еңселі ескерткіш орнатылды, ол жақында салтанатты жағдайда ашыл мақ. Аягөздің ажарын ашып тұрған, қала тұрғындарының жиі басқосатын ардагерлерге арналған

 Өзгеріс өлшемі – өндіріс

Ќуат кґзі артады Оныѕ негізі болатын энергия блогы жўмысќа толыќ дайын Еліміздің индустрияландыру картасындағы ірі жобалардың бірі болып табылатын «ЕЭК» АҚ-қа қарасты Ақсу жылу электр станциясының №6 энергия блогын қалпына келтіру жұмыстары аяқталуға жақын. Нысандағы ең ірі əрі күрделі бөлікті орнатуды «Экибастузтеплоэнергомонтаж» ЖШС (ЭТЭМ) жүзеге асырып, жүздері мерейленді. Марат АҚҚҰЛ,

«Егемен Қазақстан».

«ЭТЭМ» ЖШС жұмыскерлері №6 энергия блогында кезеңді монтаждау жəне бөлшектеу жұмыстарын жіті жүргізіп, ондағы қосымша құбырларды алмастырумен айналысып, ақыры үлкен асуға абыроймен шығып отыр. Кəсіпорын ENRC құрамындағы «Еуроазиялық энергетикалық корпорациясы» АҚ-мен бірнеше жылдан бері қоян-қолтық жұмыс істейді. Мамандар кезінде №2 энергия блогын да қалыпқа келтіріп, қатарға қосумен де айналысқан. – «ЕЭК» АҚ сияқты ірі кəсіпорында жұмыс істеу – зор жауапкершілік жүктейді, – дейді «ЭТЭМ» ЖШС учаске бастығы Нұрлан Қайырбаев. – Біздің компания 2007 жылдан бастап ЕЭК-ке қызмет

көрсетіп келеді. Бастапқыда орташа жобаларды орындап жүрдік. Қазір №6 энергия блогында, маңызды əрі жауапты нысанда жұмыс атқарамыз. Мұнда жыл бойы мыңдаған адам еңбек етіп, өнеге танытты. Біздің ұжым барлық жұмысты белгіленген мерзімде бітірді. Сала мамандары ЕЭК-тің энергия блоктарын жаңарту жөніндегі бағдарламасын бірегей санайды, себебі ол негізгі өндірісті тоқтатпай жүзеге асырылу үстінде. Толық техникалық қайта жарақтандыру жүргізіліп, турбоагрегат, трансформаторлар, генераторлар мен электр сүзгілер орнатылады. Автоматтандырылған басқару жүйесі енгізіледі. №6 энергия блогын қалыпқа келтіру 2011 жылы басталды. Жоба станцияның барлық энергия блоктарын ауыстыру жөніндегі 2001

жылғы бағдарлама аясында жүзеге асырылып жатыр. №1,2,3 жəне 4 энергия блоктарын қайта қалыпқа келтіру іске асырылып, ел игілігін көруде. Бұл жоба мемлекеттік индустриялық-инновациялық бағдарламасына енгізілген. Сол жұмыс тардың нəтижесінде энергия блогының қуаты 325 МВт құрап, станцияның күші 2 450 МВт-қа жетеді. Орнатылған жаңа құрал-жабдықтар болашақта қайта қалыпқа келтіру жұмыстарының залалдарын азайтып, электр энергиясының шығынын жəне қоршаған ортаға зиянды қалдықтарды шығаруды айтарлықтай төмендетеді. – №6 энергия блогын қалыпқа келтіру жұмыстарына 250 млн. АҚШ долларын бағыттадық. Жобаға 20-дай отандық мердігер тартылды. Олардың көбі өз жұмыстарын жақсы атқарып, діттеген межелеріне жетті, – дейді «ЕЭК» АҚ директорының күрделі жөндеулер жөніндегі орынбасары Рустам Ахметов. Сонымен, республикадағы алып нысан құрылысын жаңғыртып, қалыпқа келтіру толықтай аяқталды деп айтуға əбден болады.

 Басты байлық

«ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫҚ ЖИНАҚ БАНКІ» АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫ (Қазақстан Республикасы, 050008, Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В») «ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫҚ БАНКІ» АҚ АКЦИОНЕРЛЕРІ ҮШІН АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА

Бірегей шипажай Еліміздің 2011-2013 жылдарға арналған «Саламатты Қазақстан» бағдарламасының басты мақсаты – медициналық мекемелерді соңғы үлгідегі технологиямен жабдықтау жəне де сол технологияны жетік меңгерген мамандарды даярлау. Бұл, түптеп келгенде, халықтың хал-ахуалын барынша жақсартуға бағытталған бағдарлама екендігінде шүбə жоқ. Республикада əсіресе қан айналымы жүйесі ауруларының ішінде жүрек қан тамырлары дерттерінің кең тарағаны əрі өлім-жітімнің көбеюі қоғамды алаңдатып отырғаны белгілі. Соңғы жылдары жаңа технологияны енгізу, білікті мамандар даярлау нəтижесінде бұл аурулармен күрестің де қарқын ала бастағаны сезіледі. Жүрек-қан тамырлары ауруларының ішінде қоғамымызда ең көп кездесетін аурулар – стенокардия, атеросклероз, ишемия, микрокард инфарктісі сияқты түрлері дендеп тұр. Қазақстан осы аурулар бойынша өлім-жітім жағынан ТМД елдерінің ішінде бірінші орында екен. Əрине, өкінішті... Елімізде медицинаның осы заманғы диагностикалау жəне емдеу қондырғылары пайдаланылып, жаңа технологияларды игерудің нəтижесінде соңғы бесжылдықта онкологиялық аурулардың біршама тұрақталғанын атап өтуге болады. Осы орайда, Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасының Медициналық орталығында көңіл сүйсінтер істер атқарылып, көпшілік тарапынан алғысқа кенелуде. Медициналық орталық жүйесінің қалыптасуы 1929 жылы басталған. Оның негізгі міндеттері – тіркелген құрамның денсаулығын нығайту жəне сақтау, санаторийлік-эпидемиологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету

саябақ ішіне кірген адам қайта шыққысы келмейді. Аягөз – ежелден əскерилер мол қоныстанған өлке. Міне, саябақ ішінен ашылған ашық аспан астындағы əскери техникалар мұражайы, жан-жағын ағаштар көмкерген алаң əсем-ақ. «Аумақтық даму» жəне «Жұмыспен қамту – 2020» бағдарламасы арқылы миллиондаған теңге қаржы орнымен жұмсалуда. Аягөзде шағын жəне орта кəсіпкерлік дамып келеді. Қазір бұл салада 2664 адам жұмыс істеп жатыр. Құны бір жарым миллиард теңге болатын қазандық құрылысының құжаттары əзірленді, ол қазір Үкіметке бекітуге жіберілді. Өткен жылы тірек ауылдары қатарына енген Шыңқожа,Тарбағатай, Айқызда 200 миллион теңгеге мектептер, мəдениет үйлері, көшелер жөнделіп, жарық, су

шараларын ұйымдастыру. Орталық құрамына кіретін ауруханалар медицинаның барлық саласы бойынша емдеу-сауықтырудың сан алуан қызметін көрсетеді. Медициналық орталықтың жүйесіне Алматы қаласындағы ҚР ПІБ МО Орталық клиникалық ауруханасы мен «Алматы» санаторийі енеді. Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығының «Алматы» санаторийі» АҚ-тың іргесі 1967 жылы қаланды. Ал 2010 жылы көп бағдарлы емдеу мекемесінен қонақүй, емдеу, т.б. қызметтерінің қазіргі заманғы талаптарына сай келетін шипажай ретінде қайта ұйымдастырылды. Шипажай Алматы қаласынан 3 шақырым қашықтықта. Іле Алатауының бөктерінде, теңіз деңгейінен 1052 шақырым биіктікте орналасқан. Курорт тыныс алу, ас қорыту, қан айналымы, жүйке жүйесі, несепжыныстық жəне сүйек-бұлшық ет жүйелерінің ауруларын емдеу мен оңалту бойынша қызмет көрсетеді. «Алматы» сауықтыру СПА шипажайы қазіргі заманғы медициналық құралдармен жабдықталған. Шипажай аумағында теннис корттары, ролик тебуге арналған жəне əмбебап спорт алаңдары демалушылардың көңілінен шығып, таза ауамен тыныстауына толық мүмкіндік бар. Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығының «Алматы» санаторийін «Құрмет» орденінің иегері, Мемлекеттік сый лықтың лау реаты, Қазақстанның еңбек сіңір ген қайраткері, медицина ғылымдарының докторы, профессор Бекмахан Сыбанбайұлы Құралбаев басқарады. Ғалым ҚҰРАШ, ардагер журналист.

құбырлары тартылды. Жасанды футбол алаңы, саябақтар, хоккей айдыны балалардың сүйікті орнына айналды. Биыл аудан бюджеті 6 миллиард теңгеден асты. Бұл өткен жылмен салыстырғанда, 1 миллиард 60 мың теңгеге артық. Біз алғашқылардың бірі болып аудандық бюджет есебінен балабақша құрылысына биыл 153 миллион теңге, Бидайық ауылында 80 орындық орта мектеп құрылысын бастауға 120 миллион теңге, Майлин ауылдық округінде балалар демалатын орынды салуға 150 миллион теңге бөлдік. Алдағы мақсат – субвенция көлемін азайту дейді Аягөз ауданының əкімі Əнуарбек Мұхтарқанов. Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы.

«Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесі (бұдан əрі – Банк) Қазақстан Республикасы «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңының 51- бабына сəйкес 2013 жылғы 15 мамырдағы Банк акционерлерінің жылдық жалпы жиналысындағы дауыс беру нəтижелері туралы хабарлайды. Күн тəртібі сұрақтары бойынша мынадай шешімдер қабылданды: 1. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Банк акционерлерінің 2013 жылғы 15 мамырдағын жылдық жалпы жиналысының күн тəртібі «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесінің анықтаған редакциясында бекітілсін («Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесінің 2013 жылғы 18 наурыздағы сырттай отырысының № 66 хаттамасы). Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 140 193 230 дана. Жиналыста ұсынылған Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 013 963 550 дана. «Жақтаушылар» – 9 013 963 350, «қарсы болғандар» – 200, «қалыс қалғандар» – 0, дауыс беруге қатыспағандар – 0. Шешім осы жалпы жиналыста қатысып отырған Банктің дауыс беруші акциялары жалпы санының көпшілік дауысымен қабылданды. 2. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның 2012 жылғы жылдық қаржылық есептемесін тəуелсіз аудиторлардың есебін есепке ала отырып бекіту. Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 140 193 230 дана. Жиналыста ұсынылған Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 013 963 550 дана. «Жақтаушылар» – 9 012 435 150, «қарсы болғандар» – 200, «қалыс қалғандар» – 1 528 200, дауыс беруге қатыспағандар – 0. Шешім осы жалпы жиналыста қатысып отырған Банктің дауыс беруші акциялары жалпы санының қарапайым көпшілік дауысымен қабылданды. 3. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның 2012 жылғы қаржылықшаруашылық қызмет нəтижелері бойынша алынған «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның 2012 жылғы таза табысын бөлу тəртібін анықтау.  таза табыстың 2 240 948 102,40 теңгеден (екі миллиард екі жүз қырық миллион тоғыз жүз қырық сегіз мың бір жүз екі теңге қырық тиын) аспайтын мөлшердегі бір бөлігін «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Акциялар шығару проспектісінде қарастырылған мөлшерде жəне «Қазақстан Халық Банкі» АҚ уəкілетті органы белгілеген тəртіппен Банктің артықшылықты акциялары бойынша (ҰСН KZ1P33870117) жəне Банктің қарапайым акцияларына айырбасталатын артықшылықты акциялары бойынша (ҰСН KZ1P33870216) дивиденд (оның ішінде Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен төленуге тиіс салық сомасын) төлеуге жұмсау;  таза табыстың бір бөлігін «Қазақстан Халық Банкі» АҚ қарапайым акциялары бойынша бір қарапайым акцияға 1,12 теңге (бір теңге, он екі тиын) деген есеппен дивиденд (оның ішінде Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен төленуге тиіс салық сомасын) төлеуге жұмсау. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ қарапайым акциялары бойынша дивиденд төлеудің мынадай тəртібін белгілеу: - дивиденд алу құқығы бар акционерлердің тізімі жасалатын күнді 2013 жылғы 16 мамырда 00.00.сағаттағы жағдай бойынша белгілеу; - дивиденд төлеу басталатын күн – 2013 жылғы 15 маусым; - дивиденд төлеу тəсілі – қолма-қолсыз ақшамен жəне/немесе қолма-қол ақшамен;  таза табыстың 5 279 250 000 (бес миллиард екі жүз жетпіс тоғыз миллион екі жүз елу мың) теңге мөлшеріндегі бір бөлігін, резервтік капиталдың ең төменгі мөлшері: - алдыңғы есептік кезеңде құрастырылған нақты резервтік капитал сомасынан; - төленгенге дейінгі бөлінбеген таза табысының жіктелінуге тиіс активтер мен шартты міндеттемелер өсіміне қатынасының (өткен жылдағы жіктелуге тиіс болған активтер мен шартты міндеттемелердің шамасына қатысты) алдыңғы жыл басындағы жағдай бойынша, бірақ кемінде 0,1 жəне 1-ден аспауға тиіс туындысына тең болатын қарапайым акциялар бойынша дивиденд төленгенге дейінгі Банктің бөлінбеген таза табысының бір бөлігінен кем болмауға тиіс екендігін ескере отырып, «Қазақстан Халық Банкі» АҚ резервтік капиталын ұлғайтуға жұмсау;  таза табыстың қалған бөлігін бөлмеу жəне бөлінбеген таза табысқа жатқызу. Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 140 193 230 дана. Жиналыста ұсынылған Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 013 963 550 дана. «Жақтаушылар» – 9 012 357 590, «қарсы болғандар» – 77 560, «қалыс қалғандар» – 1 528 400, дауыс беруге қатыспағандар – 0. Шешім осы жалпы жиналыста қатысып отырған Банктің дауыс беруші акциялары жалпы санының қарапайым көпшілік дауысымен қабылданды. 4. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ қызметіне 2013-2015 жылдарғы қызмет нəтижесі бойынша аудиторлық қызмет көрсететін аудиторлық ұйым ретінде «Делойт ЖШС анықталсын. Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 140 193 230 дана. Жиналыста ұсынылған Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 013 963 550 дана. «Жақтаушылар» – 9 004 714 550, «қарсы болғандар» – 800, «қалыс қалғандар» – 9 248 200, дауыс беруге қатыспағандар – 0. Шешім осы жалпы жиналыста қатысып отырған Банктің дауыс беруші акциялары жалпы санының қарапайым көпшілік дауысымен қабылданды. 5. Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесінің 2012-ші есептік жылдағы қызметі туралы есебі мəлімет ретінде қабылдансын жəне Директорлар кеңесінің жұмысын жəне Директорлар кеңесі мүшелерінің өз функцияларын атқару нəтижесін тұтастай алғанда жағымды деп танылсын. Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 140 193 230 дана. Жиналыста ұсынылған Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 013 963 550 дана. «Жақтаушылар» – 9 013 962 550, «қарсы болғандар» – 0, «қалыс қалғандар» – 1 000, дауыс беруге қатыспағандар – 0. Шешім осы жалпы жиналыста қатысып отырған Банктің дауыс беруші акциялары жалпы санының қарапайым көпшілік дауысымен қабылданды. 6. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерін «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесі мен Басқарма мүшелерінің сыйақы мөлшері жəне құрамы туралы ұсынылған ақпарат мəлімет ретінде қабылдансын. Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 140 193 230 дана. Жиналыста ұсынылған Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 013 963 550 дана. «Жақтаушылар» – 9 004 714 750, «қарсы болғандар» – 0, «қалыс қалғандар» – 9 248 800, дауыс беруге қатыспағандар – 0. Шешім осы жалпы жиналыста қатысып отырған Банктің дауыс беруші акциялары жалпы санының қарапайым көпшілік дауысымен қабылданды. 7. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның жəне оның лауазымды тұлғаларының іс-əрекеттеріне қатысты акционерлердің өтінішшағымы туралы мəселені қарастыру жəне оның нəтижесі туралы ұсынылған ақпарат мəлімет ретінде қабылдансын. Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 140 193 230 дана. Жиналыста ұсынылған Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 013 963 550 дана. «Жақтаушылар» – 9 013 963 350, «қарсы болғандар» – 200, «қалыс қалғандар» – 0, дауыс беруге қатыспағандар – 0. Шешім осы жалпы жиналыста қатысып отырған Банктің дауыс беруші акциялары жалпы санының қарапайым көпшілік дауысымен қабылданды. 8. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ есеп комиссиясы мүшесі Асель Жаркешевна Атинованың өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылсын. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ есеп комиссиясы мүшелігіне Виктор Сергеевич Скрыль қосымша сайлансын. «Қазақстан Халық жинақ банкі» акционерлік қоғамының 2012 жылғы 19 сəуірдегі акционерлердің жылдық жалпы жиналысының № 30 хаттамасында анықталған «Қазақстан Халық Банкі» АҚ есеп комиссиясы мүшелері өкілеттігінің мерзімі аяқталуымен бір уақытта бітетін «Қазақстан Халық Банкі» АҚ есеп комиссиясының қосымша сайланған мүшесінің өкілеттігінің мерзімі анықталсын. Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 140 193 230 дана. Жиналыста ұсынылған Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 013 963 550 дана. «Жақтаушылар» – 9 012 434 550, «қарсы болғандар» – 800, «қалыс қалғандар» – 1 528 200, дауыс беруге қатыспағандар – 0. Шешім осы жалпы жиналыста қатысып отырған Банктің дауыс беруші акциялары жалпы санының қарапайым көпшілік дауысымен қабылданды. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесі.


Озыќ ойєа – ґріс кеѕ

Қазір инновацияны дамытуға баса маңыз беріліп отыр. Индустриялық қуаттарды арттыруға, өндірісті жаңғыртуға кең жол ашатын бұл міндетті іске асыруда Қарағанды аймағының зияткерлік əлеуеті жоғары саналады. Сондықтан күшін біріктіріп, ортақ мақсатқа жұмылдыру үшін өңірдің инновациялық кластерін қалыптастыру жөніндегі ғылыми-техникалық кеңес құрылды. Оның алғашқы мəжілісінде облыс əкімі Бауыржан Əбдішев пəрменді инновациялық жүйе құрылуы қажеттігін атап, жаңа жобаларды жасауға ғылыми-зерттеу институттары ғалымдарының, салалық кəсіпорындар мамандарының, кəсіпкерлер қауымдастығы өкілдерінің ұтқыр ұсыныстарын барынша пайдалануға ерекше мəн берілетіндігіне тоқталды. жөнінде «Сарыарқа» технопаркі» ЖШС директоры Алексей Цой жасаған баяндамада қойылып отырған негізгі талаптар ортаға салынды. Қатысушыларға Сəулеттік бюро директоры Семен Болотник ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесіне қарағандылық

Айқын НЕСІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Аталған кеңестің қызметі мен облыстың экономикасының базалық салаларындағы инновациялық кластерді дамыту мəселелері

Түлектерді 50 жылдық кездесуге шақырамыз! 2013 жылдың 28 маусымында Қазақ ұлттық аграрлық университетінде Алматы зоотехникалық-малдəрігерлік институтының зоотехникалық факультетін 1963 жылы бітірген түлектердің 50 жылдық кездесуі өтеді.

Мың теңгемен

ескерту

Активтер Ұзақ мерзімді активтер Негізгі құралдар Материалдық емес активтер Негізгі құралдар үшін алдын ала төлем Қызметкерлерге займдар, ұзақ мерзімді бөлік Басқа ұзақ мерзімді активтер жəне алдағы кезеңдердің шығыстары

2012

Активтер жиыны Капитал мен міндеттемелер Капитал Жарғылық капитал Резервтік қор Сату үшін қолда бар бағалы қағаздар қоры Жинақталған дефицит Бас компанияның меншік иелеріне жататын капитал Қатысудың бақыланбайтын үлесі Капитал жиыны Ұзақ мерзімді міндеттемелер Клиенттердің салымдары Қаржы мекемелерінің займдары Жұмыскерлерге сыйақы бойынша міндеттеме Кейінге қалдырылған салық бойынша міндеттеме

2011

10

144.634 19.995.387

197.984 19.100.139

11

823.935

738.182

12 9

2.181.588 38.555 159.897 8.132.741 4.016.178 10.776.699 26.129.593 46.124.980

1.452.853 39.498 103.843 8.741.822 3.039.307 6.923.248 21.038.753 40.138.892

13 14 15

16 16 16

17 18 19 27

Ағымдағы міндеттемелер Саудалық жəне басқа кредиторлық берешек жəне басқа ағымдағы міндеттемелер Алынған жазылым бойынша баспалар алдындағы берешек Алынған ақша аударымдары бойынша берешек Зейнетақы, жалақы жəне басқа төлемдер аударымдарынан алынған берешек Алдағы кезеңдердің табыстары Клиенттердің салымдары Қаржы мекемелерінің займдары РЕПО шарты бойынша сатылған бағалы қағаздар Жұмыскерлерге сыйақы бойынша міндеттеме

10.167.784 480.587 (609.335) (766.784) 9.272.252 7.307 9.279.559

9.990.560 480.587 182.953 (1.442.125) 9.211.975 – 9.211.975

148.263 2.266.203 168.707 760.470 3.343.643

136.502 1.092.125 190.677 652.868 2.072.172

3.415.887 5.208.386 718.296

20 21

3.067.979 4.736.773 448.035

308.638 1.194.664 20.329.997 635.060 1.681.072 9.778 33.501.778 36.845.421 46.124.980

21 17 18 13 19

Міндеттемелер жиыны Капитал мен міндеттемелер жиыны

786.789 1.299.225 18.141.786 374.158 28.854.745 30.926.917 40.138.892

Топтастырылған қаржылық есептілік

2012 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша ТАБЫС ЖИЫНТЫҒЫ ТУРАЛЫ ТОПТАСТЫРЫЛҒАН ЕСЕП Мың теңгемен

ескерту

Табыстар Сатудың өзіндік құны Жалпы пайда Қаржылық табыс Қаржылық шығындар Саудалық жəне басқа дебиторлық жəне басқа қысқа мерзімді активтер бойынша резервті қалыпқа келтіру / (есептеу) Жалпы əкімшілік шығыстар Сату бойынша шығыстар Операциялық пайда Таза оңды бағам айырмашылығы Сату үшін қолда бар бағалы қағаздармен операция бойынша таза табыс Ассоциацияланған компаниялардың пайдасындағы / (шығынындағы) үлес Басқа табыстар, нетто Салық салуға дейінгі пайда Табыс салығы бойынша шығыстар Есепті жылдағы пайда Мыналарға қатысты пайда: Бас компанияның меншік иелеріне Қатысудың бақыланбайтын үлесі

2012

2011

24.714.897 (20.088.262) 4.626.635 948.362 (335.251)

21.869.863 (17.579.638) 4.290.225 697.744 (246.193)

12 25

39.452 (4.324.000) (126.833) 828.365 73.728

(141.463) (3.771.268) (70.487) 758.558 53.388

13

180.547

801 162.384 1.065.278 (119.402) 945.876

(3.036) 20.911 1.010.368 (203.860) 806.508

943.586 2.290 945.876

806.508 – 806.508

(792.288)

30.550

22 23 24 24

26 27

Басқа жиынтықты табыс Сату үшін қолда бар бағалы қағаздармен операция бойынша жүзеге асырылмаған (шығыстар) / табыстар Сату үшін қолда бар бағалы қағаздармен операция бойынша жүзеге асырылмаған табыс, пайдалар мен шығындар құрамына қайта жіктелген Есепті жылдағы басқа жиынтықты шығын, салықтарды шегеріп тастағанда Есепті жылдағы жиынтықты табыс жиыны, салықтарды шегеріп тастағанда Мыналарға қатысты: Бас компанияның меншік иелеріне Қатысудың бақыланбайтын үлесі

13

Акцияға базалық пайда: Бас компанияның жай акцияларын ұстаушыларға қатысты есепті жылдағы пайда, теңгемен

«Қазпочта» АҚ

-

(180.547)

(792.288)

(149.997)

153.588

656.511

151.298 2.290 153.588

656.511 – 656.511

93.37

80.73

16

Топтастырылған қаржылық есептілік

2012 жылғы 31 желтоқсанда аяқталған жыл ішіндегі КАПИТАЛДАҒЫ ӨЗГЕРІСТЕР ТУРАЛЫ ТОПТАСТЫРЫЛҒАН ЕСЕП Бас компанияның меншік иелеріне қатысты

2011 жылғы 1 қаңтарда Есепті жылдағы пайда Басқа жиынтықты шығын Жиынтықты табыс жиыны Дивидендтер 2011 жылғы 31 желтоқсанда Есепті жылдағы пайда Басқа жиынтықты шығын Жиынтықты табыс жиыны Топтастырылу нəтижесіндегі өзгеріс Еншілес компанияны сатып алу Қатысудың бақыланбайтын үлесін сатып алу Жарғылық капиталды шығару Дивидендтер 2012 жылғы 31 желтоқсанда

Ескерту Жарғылық Резервтік Сату үшін Жинақталған Жиыны капитал қор қолда бар дефицит бағалы қағаздар қоры

Қатысудың Капитал бақыланжиыны байтын үлесі -

9.990.560

480.587

332.950

(2.206.482)

8.597.615

-

-

-

806.508

806.508

13

-

-

(149.997)

-

(149.997) -

(149.997)

16

-

-

(149.997) -

806.508 (42.151)

656.511 (42.151)

656.511 (42.151)

9.990.560

480.587

182.953

(1.442.125)

9.211.975 -

9.211.975

-

-

-

943.586

943.586

945.876

-

-

(792.288)

-

(792.288) -

(792.288)

-

-

(792.288)

943.586

151.298

153.588

13

-

-

2.290

2.290

8.597.615 806.508

6

-

-

-

-

-

9.273

9.273

6

-

-

-

-

5.713

5.713

6

(26.293)

(26.293)

(9.969)

(36.262)

16 16

177.224

-

-

(241.952)

177.224 (241.952) -

177.224 (241.952)

(609.335)

(766.784)

9.272.252 7.307

9.279.559

10.167.784 480.587

Топтастырылған қаржылық есептілік

2012 жылғы 31 желтоқсанда аяқталған жыл ішіндегі АҚША ҚАРАЖАТЫНЫҢ ҚОЗҒАЛЫСЫ ТУРАЛЫ ТОПТАСТЫРЫЛҒАН ЕСЕП

17.891.606 777.451 2.864 230.234

9

Нұрлы Нұра төскейінде өткен ғасыр ортасында шаңырақ көтерген жастар шаһары Теміртау кезінде көптеген халықтар өкілдерінің дүбірлі еңбек ортасына, мерейлі мекеніне айналса, Тəуелсіздік таңы атқан тұста ата-баба топырағымен табысқан ағайындарға да айқара құшақ ашқан болатын. Бүгінде алдыңғы толқыны немерелі-шөберелі болып, кейінгі буыны елдің өсіпөркендеуіне үлкен үлес қосушы бауырлар қатары 30 мыңнан асып, қаланың қалың шоғырлы тұрғындарына айналып отыр. Дамудағы өндіріс, ғылым мен білім саласының білікті мамандары, озаттары ретінде біразының еңбегі, есімі жақсы танымал. Шаттық тұрмысты шарықтатқан өнегелі мəдени-бұқаралық шаралардың

Мнайдарова Маржанкуль Жол дасовнаның атына берілген Ақмола облысы, Қосшы ауылы, 3-ш/а, 56 учаскені сату-сатып алу шарты ЗУ ( 30.06.11 ж. берілген №103) кадастр нөмірі 01:011:016:3221 жарамсыз деп саналсын.

Мың теңгемен

Ағымдағы активтер Тауарлы-материалдық запастар Саудалық жəне басқа дебиторлық берешек жəне басқа ағымдағы активтер Қызметкерлерге займдар, қысқа мерзімді бөлік Табыс салығы бойынша алдын ала төлем Сату үшін қолда бар бағалы қағаздар Банктік депозиттер Ақша қаражаты жəне оның эквиваленттері

«Қазпочта» АҚ

«Қазпочта» АҚ

18.912.087 631.490 140.856 166.320

7 8

Бауыр басќан бауырлар

инженерлер ұсынған үш жоба, солардың бірі Астана мен Алматы аралығында жылдам қатынайтын «Бүркіт» жолаушылар пойызы темір жол құрылысы таныстырылды. Бұл бағытта «Бүркіттің» жылдамдығы сағатына 400 шақырымнан аспақ. Сондайақ, осы темір жол өзіне қажетті энергияны күн жəне жел генераторлары арқылы алатындықтан, экологиялық таза жоба болып табылады. Кеңес мүшелері жобаны жан-жақты талдап, қолдау танытты. Ал электр энергиясының балама көздерін іздестіруге қатысты «Тұрғын үйлер мен өнеркəсіптік ғимараттардың саңылаулы іргетасы» мен «Экологиялық таза гидродинамикалық жылытқыштарды сериялық өндіру үшін техникалық құжаттаманы дайындау» жобалары да пайдалы деп табылды. Осындай инновациялық жобаларды дамыту қорын құру үшін облыстық бюджеттен қаржы бөлінетін болды.

Мекен-жайы: Алматы қаласы, Абай даңғылы, 28-үй, №10 оқу ғимараты. Байланыс телефондары: 8 727 261-68-94, ұялы телефон: 8 702 139 3952. Ұйымдастыру тобы.

«Қазпочта» АҚ Топтастырылған қаржылық есептілік 2012 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙ ТУРАЛЫ ТОПТАСТЫРЫЛҒАН ЕСЕП

Мың теңгемен

7

www.egemen.kz

21 мамыр 2013 жыл

ескерту

Операциялық қызметтен ақша ағындары: Салық салуға дейінгі пайда Таза ақша ағындарымен салық салуға дейінгі пайданы салыстырып тексеру үшін түзетулер: Негізгі құралдардың тозуы мен құнсыздануы Материалдық емес активтердің амортизациясы мен құнсыздануы Айырбас келісімі бойынша алынған негізгі құралдар Негізгі құралдардың шығып қалуынан таза шығын Қаржылық табыс Қаржылық шығындар Қызметкерлерге займдардың құнсыздануы Саудалық жəне басқа дебиторлық берешектің жəне басқа ағымдағы активтердің құнсыздануы Жұмыскерлерге сыйақы бойынша міндеттеме Ассоциацияланған компаниялардың пайдасындағы / (шығынындағы) үлес Жүзеге асырылмаған бағамдық табыс Айналымдағы капиталдың өзгеруіне дейінгі операциялық қызметтен ақша ағындары Тауарлы-материалдық запастардағы өзгеріс Саудалық жəне басқа дебиторлық берешектегі жəне басқа ағымдағы активтердегі өзгеріс Саудалық жəне басқа кредиторлық берешектегі жəне басқа ағымдағы міндеттемелердегі өзгеріс Алынған жазылым бойынша баспалар алдындағы берешектегі өзгеріс Алынған ақша аударымдары бойынша берешектегі өзгеріс Зейнетақы, жалақы жəне басқа төлем аударымдарынан алынған берешектегі өзгеріс Жазылым бойынша мерзімі ұзартылған табыстағы өзгеріс Почта жеткізілімі бойынша мерзімі ұзартылған табыстағы өзгеріс Клиенттердің салымдарындағы өзгеріс Банктік депозиттерді орналастыру Операциялық қызметтен ақша қаражатының түсімі Төленген табыс салығы Төленген пайыздар Алынған пайыздар Операциялық қызметтен таза ақша ағындары Инвестициялық қызметтен ақша ағындары: Негізгі құралдарды сатып алу Материалдық емес активтерді сатып алу Негізгі құралдарды сатудан түсім Еншілес компанияны сатып алу, алынған ақша қаражатын шегеріп тастағанда Қызметкерлердің ұзақ мерзімді займдарды өтеуі Сату үшін қолда бар инвестициялық бағалы қағаздарды сатып алу РЕПО шарты бойынша сатылған бағалы қағаздардағы өзгеріс Инвестициялық қызметте пайдаланылған таза ақша ағындары

2011

1.065.278

1.010.368

26 24 24 9

1.720.842 441.321 (125.340) 49.228 (948.362) 335.251 –

1.305.763 331.434 – 50.838 (697.744) 246.193 27.446

12 19

(39.452) (10.579)

141.463 190.677

(801) (41.682)

3.036 (53.343)

2.445.704 (69.581)

2.556.131 246.718

(420.286)

(292.540)

(307.926)

916.147

471.613 270.261

89.550 65.865

(478.151) (89.409) (15.152) 2.199.972 (1.000.000) 3.007.045 (54.356) (221.447) 852.495 3.583.737

448.733 395.748 – 4.936.561 (3.000.000) 6.362.913 – (107.369) 539.188 6.794.732

(2.446.916) (271.204) 20.141

(986.303) (2.067) 5.169

32.695 95.492 (156.238) 1.679.746 (1.046.284)

– 89.223 (1.068.314) (1.355.024) (3.317.316)

7 8

6

Қаржылық қызметтен ақша ағындары: Қатысудың бақыланбайтын үлесін сатып алу Жарғылық капиталға түскен түсім Қаржылық мекемелердің займдары бойынша түскен түсім Қаржылық мекемелердің займдарын өтеу Бас компанияға төленген дивидендтер Қаржылық қызметтен таза ақша ағындары Таза бағамдық айырмашылық Ақша қаражатындағы жəне оның эквиваленттеріндегі таза өсім 1 қаңтарға ақша қаражаты жəне оның эквиваленттері 31 желтоқсанға ақша қаражаты жəне оның эквиваленттері

2012

6 16 16

15

(36.262) 177.224 1.700.000 (329.473) (241.952) 1.269.537 46.461 3.853.451 6.923.248 10.776.699

– – 476.000 (129.333) (42.151) 304.516 20.247 3.802.179 3.121.069 6.923.248

АҚШАЛАЙ ЕМЕС ОПЕРАЦИЯЛАР – АҚПАРАТТЫ ҚОСЫМША АШУ: Мына ақшалай емес операциялар ақша қаражатының қозғалысы туралы есептен алынып қалды: 2012 жылғы 31 желтоқсанда аяқталған жыл ішінде, Топ 44.371 мың теңге сомадағы пайыздық табыстағы көзден салықпен бірге төлеуге табыс салығын есепке алуды жүзеге асырды (2011 жылға: 11.260 мың теңге). «Қазпочта» АҚ басқармасы атынан шығарылымға қол қойылды жəне бекітілді Арыстанов А.К. Басқарма Төрағасы Көпеева Г.М. Басқарма Төрағасының орынбасары Қашқынбаева К.Ж Басқарушы директор – бас бухгалтер

ТƏУЕЛСІЗ АУДИТОРЛАРДЫҢ ЕСЕБІ

«Қазпочта» АҚ акционеріне жəне Директорлар кеңесіне Біз «Қазпочта» АҚ-ның жəне оның еншілес компанияларының (бұдан əрі – Топ) беріліп отырған топтастырылған қаржылық есептілігіне аудит жүргіздік, оған 2012 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша қаржылық жағдай туралы топтастырылған есеп, жиынтықты табыс туралы топтастырылған есеп, капиталдағы өзгерістер туралы топтастырылған есеп жəне көрсетілген датада аяқталған жыл ішіндегі ақша қаражатының қозғалысы туралы топтастырылған есеп, сондай-ақ есеп саясатының елеулі аспектілері туралы ақпарат жəне басқа түсіндірме ақпарат кіреді. Топтастырылған қаржылық есептілікке қатысты басшылықтың жауапкершілігі Топ басшылығы Қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына сəйкес, аталған топтастырылған қаржылық есептіліктің даярлануы мен шынайы жүргізілуіне байланысты жауапкершілік, сонымен қатар ішкі жүйені бақылауға жауапкершілік алады, басшылықтың пікірі бойынша бұл топтастырылған қаржылық есептілікті дайындауды қамтамасыз ету үшін қажет болады, бірақ алааяқтық немесе жіберілген қателіктің салдарынан болатын бұрмалаушылықты қамтымайды. Аудиторлардың жауапкершілігі Біз, өзіміз жүргізген аудиттің негізінде осы қаржылық есеп жөнінде пікірімізді білдіруге байланысты жауапкершілікті атқарамыз. Біз, Аудиттың халықаралық стандарттарына сəйкес аудит жүргіздік. Аталған стандарттар, біздің этикалық талаптарды орындауымызды талап етеді, сондай-ақ топтастырылған қаржылық есептіліктің елеулі бұрмалаушылыққа ұшырамауын сенімділікпен қамтамасыз ететін аудит жүргізуіміз қажет. Аудит топтастырылған қаржылық есептілікте ұсынылған сомалар мен ақпараттарға сүйене отырып, аудиторлық дəлелдерді алу үшін іс-шаралар жүргізеді. Жүргізілетін ісшаралар аудитордың пікіріне, алааяқтық пен жіберілген қателіктің нəтижесінде болған біршама бұрмалаушылықтың бағасына байланысты болады. Осындай қатерді бағалау барысында, аталған жағдайға байланысты аудиторлық іс-шараларды жасау мақсатында, бірақ компанияның ішкі бақылау тиімділігі жөніндегі пікірімізді айту үшін емес, біз компанияның ішкі қаржылық есебінің шынайы жүргізілуі мен даярлануына байланысты өткізілетін бақылауды қарастырдық. Сондай-ақ, аудит пайдаланылған есеп беру саясаты сипатының тиімділігін бағалап, басшылық жасаған есептеу бағаларының негізділігін, сонымен қатар, топтастырылған қаржылық есептің жалпы бағасы да қарастырылады. Біздің ұйғаруымыз бойынша, алынған аудиторлық дəлелдер, біздің пікірімізді білдіру үшін негізді əрі жеткілікті болып табылады. Пікір Біздің пікірімізше, топтастырылған қаржылық есептілік 2012 жылғы 31 желтоқсандағы Топтың қаржылық жағдайының барлық аспектілеріне, сондай-ақ жыл ішіндегі қаржылық нəтижелеріне жəне ақша қаражатының қозғалысы мен қызметінің қаржылық нəтижесі əділ əрі дұрыс жəне Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сəйкес жасалды. ––––––––––––––– Айсұлу Нарбаева Аудитор

––––––––––––––––––––– Евгений Жемалетдинов «Эрнст энд Янг» ЖШС бас директоры

Аудитордың № 0000137 біліктілік куəлігі 1994 жылғы 21 қазанда берілген

Қазақстан Республикасында аудиторлық қызметпен айналысуға мемлекеттік лицензия: серия МФЮ-2, № 0000003, Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі 2005 жылғы 15 шілдеде берген

2013 жылғы 26 наурыз

негізгі ұйытқысы да болып табылады. Тұңғыш Президенттің тарихи-мəдени орталығында өткен «Атамекен – алтын қазығым» əдеби-сазды кеш соның кезекті бір əдемі де əсерлі басқосуы тұрғысында жиналушылар есінде қалды. Күні кеше Моңғолиядан, Қытайдан, Өзбекстаннан, Ресейден, Түркіменстаннан қоныс аударып, орта толтырған туысқандарды Елбасымен Қазақстан Магниткасында бірге еңбек еткен, қалалық ардагерлер жəне оралмандар кеңесінің төрағалары Ілияс Баймұрзаев пен Əуезбек Қаниұлы құттықтауынан кейін кездесу өнер думан-қызығына ұласты. Бұдан бірнеше жыл бұрын Баян-Өлгийден Көкшетауға ат басын бұрып, одан Теміртауға табан

Тəуелсіз аудитордың есебі

«КПМГ Аудит» ЖШС тəуелсіз аудиторы (ҚР Қаржы министрлігі берген 2006 жылғы 6 желтоқсандағы лицензия № 0000021) 2012 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша бухгалтерлік теңгерім, табыстар мен шығындар, меншік капиталдағы жəне ақшалай қаражаттың қозғалысындағы өзгерістер туралы есеп беру кіретін, «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС (бұдан əрі – «Компания») бөлек қаржы есеп-қисабына аудит жүргізді. Бөлек қаржы есеп-қисабы Компания басшылығының жауапкершілігі саласында тұр. «КПМГ Аудит» ЖШС жауапкершілігі аудиторлық тексеріске негізделген осы қаржы есеп-қисабы бойынша пікір білдіру болып табылады. Аудит Халықаралық Аудит Стандарттарына сəйкес жүргізілді. Осы стандарттарға сəйкес қаржы есеп-қисабында елеулі бұрмалаушылықтың болмауына жеткілікті түрде сенімді болу үшін аудиторлық компанияның аудиторлық тексерісті жоспарлап, жүргізуі талап етіледі. Аудитке қаржы есеп-қисабында ұсынылған сомалар мен ақпаратқа қатысты аудиторлық дəлелдемесін алуға бағытталған рет-жосықтарды орындау кіреді. Сонымен қатар, аудитке таңдалған есептік саясаттың орындылығын, басшылық жасаған бухгалтерлік бағалардың негізділігін, сонымен қоса, жалпы қаржы есеп-қисабын ұсынуды бағалау жатады. Жүргізілген аудит «КПМГ Аудит» ЖШС тəуелсіз аудиторының пікірін білдіру үшін жеткілікті жəне тиісті болып табылады. «КПМГ Аудит» ЖШС пікірі бойынша, бөлек қаржы есеп-қисабы барлық маңызды аспектілердегі 2012 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша компанияның қаржылық жағдайы, сонымен қатар көрсетілген күнде аяқталатын оның қаржылық нəтижелері мен жыл ішіндегі ақшалай қаражаттың қозғалысы Қаржы есеп-қисабының халықаралық стандарттарына сəйкес дұрыс көрсетілген.

«Вторпром» ЖШС кредиторларының жиналысы 2013 жылғы 31 мамырда өтеді, күн тəртібі: 1. Жеделдетілген оңалту рəсімін қолдану 2. Жеделдетілген оңалту рəсімінің жоспарын қолдау 3. Оңалту басқарушыны тағайындау Орындау мекенжайы: Қарағанды қаласы, 15-шағын ауданы, 27-үй (Ботагөз кинотеатры). Жиналысқа қатысты материалдармен таныстырылымы орындау мекенжайында өтеді. Жиналысқа қатысушылар өздерімен бірге өкілдіктерін растайтын құжат əкелулері қажет (тағайындау бұйрығы, жиналысқа қатысуға құқық беретін сенімхат, жеке кəсіпкер ретінде тіркеу куəлігі, жеке куəлік.)

«Живоносный Источник» қоғамдық қоры» 2012 жылғы есепті мүдделі тұлғалардың назарына жеткізеді. 2775168 теңге сомаға қайы рымдылық көмек алынды, жалақыға – 1111970 теңге, салықтарды төлеуге – 547400 теңге, қорды ұстауға жəне материалдарды сатып алуға – 1923627 теңге бағытталды.

Қарағанды облысы.

2013 жылғы 1 қаңтарға «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС теңгерімі

Активтер Негізгі құралдар жəне ұзақ мерзімді активтер 2 Тауарлық-материалдық қорлар 2.1 Материалдар 1

2.2 Аяқталмаған өндіріс, дайын өнім 3 Дебиторлармен есеп айырысу жəне ақшалай қаражат 3.1. Дебиторлардың міндеттемелері 3.2. Банк шоттарындағы жəне кассадағы ақшалай қаражат 4 Сату үшін ұсталатын ретінде жіктелетін активтер Активтердің барлығы Пассивтер 1 Меншікті капитал 1.1. Жарғылық акционерлік капитал 1.2 Қосымша төленген капитал 1.3. Шоғырландырылған жəне резервті капитал 2 Кредиторлармен есеп айырысу жəне басқа да пассивтер 2.1. Банктер мен банктен тыс мекемелердің кредиттері 2.2 Кредиторлар алдындағы міндеттемелер 3 Сату үшін ұсталатын ретінде жіктелетін активтерге тікелей қатысты міндеттемелер Пассивтердің барлығы

мың теңге 861,668,300 98,183,800 34,514,200 63,669,600 141,769,000 134,733,300 7,035,700 1,101,621,100 953,000,300 34,820,400 9,692,100 908,487,800 148,620,800 148,620,800 1,101,621,100

2012 жыл үшін қаржылық нəтижелер 1 2 3 4

Отчет независимого аудитора

Независимый аудитор ТОО «КПМГ Аудит» (Лицензия №0000021 от 06 декабря 2006 года, выданная Министерством финансов РК) провел аудит отдельной финансовой отчетности ТОО «Корпорация Казахмыс» (далее «Компания»), включающей бухгалтерский баланс, отчеты о доходах и расходах, изменениях в собственном капитале и движении денежных средств по состоянию на 31 декабря 2012 года. Отдельная финансовая отчетность находится в сфере ответственности руководства Компании. Ответственностью ТОО «КПМГ Аудит» является выражение мнения по данной финансовой отчетности, основанное на аудиторской проверке. Аудит проведен в соответствии с Международными Стандартами Аудита. Согласно этим стандартам требуется, чтобы аудиторская компания спланировала и провела аудиторскую проверку для получения достаточной уверенности в том, что отдельная финансовая отчетность не содержит существенных искажений. Аудит включает в себя выполнение процедур, направленных на получение аудиторских доказательств в отношении сумм и информации, представленных в финансовой отчетности. Аудит также включает оценку уместности выбранной учетной политики и обоснованности бухгалтерских оценок, сделанных руководством, а также оценку представления финансовой отчетности в целом. Проведенный аудит является достаточным и надлежащим для выражения мнения независимого аудитора ТОО «КПМГ Аудит». По мнению ТОО «КПМГ Аудит» отдельная финансовая отчетность во всех существенных аспектах достоверно отражает финансовое положение Компании по состоянию на 31 декабря 2012 года, а также ее финансовые результаты и движение денежных средств за год, заканчивающийся на указанную дату, в соответствии с Международными Стандартами Финансовой Отчетности.

тіреген Айбек Сахабаұлы, сондай-ақ, басқа да көрші елдерден тағдырлары тоғысқан Ақниет Мағауина, Аманкелді Мұратбекұлы, Сəду Байқадамов сынды өнерпаздар жиналушыларды қазақтың əр қиырының əн-күйлеріне көңіл кернетті. Өз тараптарынан байырғы теміртаулықтар – ақын Қасым Ботанов, əнші Гүлдана Егембергенова, күйші Мирас Қаражановтар да өнер жаюдан қалыс қалмай, əсем əуендерді одан сайын шалқытты. Қалада тұратын 100-ге жуық ұлттар мен ұлыстар өкілдерінің достығы мен туысқандығының ұясына айналып отырған орталықта мұндай мəнді мəдени шаралар жиі өтіп тұрады.

Өнімді сатудан түскен түсім жəне негізгі емес қызметтен түскен табыстар Өнімді шығаруға жəне сатуға жұмсалған шығындар Кезең шығындары Табысқа салынатын салық

499,569,000 313,478,000 110,283,500 20,852,137

Баланс ТОО «Корпорация Казахмыс» на 01 января 2013 года

1 2 2.1 2.2 3 3.1. 3.2. 4 1 1.1. 1.2 1.3. 2 2.1. 2.2

3

Активы Основные средства и долгосрочные активы Товарно-материальные запасы Материалы Незавершенное производство, готовая продукция Расчеты с дебиторами и денежные средства Обязательства дебиторов Денежные средства на банковских счетах и в кассе Активы, классифицируемые как удерживаемые для продажи Итого активов Пассивы Собственный капитал Уставной акционерный капитал Дополнительный оплаченный капитал Аккумулированный и резервный капитал Расчеты с кредиторами и прочие пассивы Кредиты банков и внебанковских учреждений Обязательства перед кредиторами Обязательства, непосредственно относящиеся к активам, классифицируемым как удерживаемые для продажи Итого пассивов Финансовые

1 2 3 4

тыс. тенге 861,668,300 98,183,800 34,514,200 63,669,600 141,769,000 134,733,300 7,035,700 1,101,621,100 953,000,300 34,820,400 9,692,100 908,487,800 148,620,800 148,620,800

1,101,621,100

результаты за 2012 год

Выручка от реализации продукции и доходы от неосновной деятельности Затраты на производство и реализацию продукции Расходы периода Налог на доходы

499,569,000 313,478,000 110,283,500 20,852,137

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі «Қазақ ақпарат агенттігі» ұлттық компаниясының директоры Дəурен Кеңесұлы Дияровқа əкесі Кеңес ҚҰРМАНҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Батыс Қазақстан облысы əкімінің аппараты, облыстық мəслихат депутаттары, облыстық ардагерлер кеңесі облыс əкімі Нұрлан Асқарұлы Ноғаевқа жездесі Бауыржан Мақымұлы ҚАЛМЕНОВТІҢ кенеттен қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «Қазмедиа орталығы» БК» ЖШС «Қазақ ақпарат агенттігі» ұлттық компаниясының директоры Дəурен Кеңесұлы Дияровқа орны толмас қайғыға душар болуына – əкесі Кеңес Құрманұлы ДИЯРОВТЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «ЦЕСНА» корпорациясы» АҚ ұжымы Мұрат Мамырұлы Мамековтің отбасы мен туғантуысқандарына əкелері Мамыр Малдабекұлы МАМЕКОВТІҢ қайтыс болуына байланысты қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ұжымы басылымның белсенді авторы, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Оңтүстік Қазақстан облыстық басқармасының басшысы Берік Бекжановқа əкесі, Ұлы Отан соғысының ардагері АЙДАРБЕКТІҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Қайыржан Жолдыбаевқа жəне аға-туыстарына аналары Батима Қанапияқызы КАНАФИНАНЫҢ дүниеден өтуіне байланысты қайғыларына ортақтасып шын ниеттен көңіл айтамыз. Ахметовтер, Тулепов-Қайырбаевтар, Смағұловтар, Абдрахимов-Шибановтар, Қазкеновтер, Кюперстер отбасылары.


8

www.egemen.kz

21 мамыр 2013 жыл

Өнеге

Олжаспен ой бґлісті оќырманы

Кеш барысында Олжас Сүлейменовтің бастамасымен құрылған «Олжас кітапханасы» баспа үйі өнімдерінің көрме-сатылымы ұйымдастырылды. «Олжас кітапха насы» баспа үйі 2010 жылдың қазан айынан бері əлем əдебиетінің жауһарлары саналатын елуден аса əдеби туындыларды оқырман назарына ұсынды. Баспаның қызметі əлем əдебиетінің, соның ішінде қазақ əдебиетінің екі тілдегі озық үлгілерін басып шығаруға бағытталып, қоғамның рухани дамуына маңызды, қомақты үлес қосып келеді. Сондай-ақ, əдеби кешке қатысушыларға ақынның өмірі, шығармашылық жолы, өзі еңбек еткен қоғамы туралы пəлсапалық ойды қамтитын бейнебаян мен мультимедиалық қойылым көрсетілді.

Алматы қаласындағы ҚР Ұлттық кітапханасының Үлкен залында белгілі қазақ ақыны, жазушы жəне қоғам қайраткері Олжас Сүлейменовтің қатысуымен «Кітап. Жазушы. Оқырман» атты шығармашылық кеш өтті. Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Қазақ əдебиетінің көрнекті өкілдері мен оқырман қауым бас қосқан бұл жиынды белгілі мəдениеттанушы, «Мұхтар Əуезов қоры» қоғамдық қорының президенті Мұрат Əуезов жүргізіп отырды.

Жыл сайын Олжас Сүлейменовтің туған күніне орай Ұлттық кітапханада ақынның оқырмандармен кездесу кешін өткізу ізгі дəстүрге айналып келеді. Бұл кездесулер ақын поэзиясын құрмет тұтушылар мен жырсүйер қауым үшін ақынмен жүздесуге, оның шығармашылық жоспарларымен танысуға мүмкіндік береді.

Ќазынасын тапќан ќаламгер

Кеше Қазақ Ұлттық өнер университетінде белгілі жазушы-драматург, осы оқу орнының профессоры Əкім Таразидің (Əшімов) шығар машылығына арналған «Бұлтқа салған ұясын» атты кеш болды. Оған университеттің оқытушылар жəне студенттер қауымы, қаламгердің бір топ əріптестері мен оның талантына табынушы оқырмандар өкілдері қатысты.

Өзгеше ораммен өрілген бұл кешті жүргізген университеттің аға оқытушысы Жаңагүл Сұлтанова мен театртану бөлімінің студенті Дəулет Ораз жазушының туғанынан қазірге дейінгі өмір жолына шолу жасайтын түрлі көріністерге кезек бере келіп, ой білдірушілерге сөз ұсынып отырды. Кеште сөз сөйлеушілер шынында жазушының қаламынан туған «Бұлтқа

––––––––––––––––– АЛМАТЫ.

салған ұясын» атты романының бас ты кейіпкері Омардың басынан кешкендері мен ой толғамдары көп жағдайда шығарма авторымен үндесіп жататынына назар аударды. Бүгінде жазушы ретінде де, азамат ретінде əбден кемеліне келген Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Əкім Таразидың жеткен биігі бұлтқа ұясын салған алып қыранның келбетін көз алдымызға келтірер еді. Шығармашылық жолында өзінің қазынасын тапқан қаламгердің осы қыры кеңінен қамтылды. Сахнадағы көріністер сондықтан университет студенттерінің осы романнан үзінді оқуларынан басталды. Бұдан соң драматургтің «Жақсы кісі» пьесасынан, ол сценарийін жазған «Арманатаман», «Қараш-қараш», «Мұстафа Шоқай» фильмдерінен эпизодтар көрсетуге жалғасты. Арасында күй төгіліп, əн шырқалды. Көрермен назарына «Тас жарып шыққан шығарма» атты қысқа метражды картина ұсынылды. Кеште жазушымен университетте бірге қызмет атқаратын белгілі театртанушы Əшірбек Сығай, кинотанушы Нəзира Мұқышева, сондай-ақ белгілі ғалым Мырзатай Жолдасбеков сөз алып, қаламгер шығармашылығы туралы ойларын ортаға салды. Университет ректоры, профессор Айман Мұсақожаева қаламгерге өмірде жəне шығармашылықта табыстар тіледі. Соңынан жазушы-драматург Əкім Тарази сөз алып, кешті ұйымдастырушыларға алғыс сезімін жеткізді. –––––––––––––––––

Руслан ИГІЛІК. Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Құт мекен Түлкібаста бір игі тірліктің тұсауы кесілді. Өткен апта соңында Т.Рысқұлов кентінде «Мархабат-Мирас» қоры құрылды.

«Мархабат-Мирас» ќоры ќўрылды Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Мақсаты – жұртшылықты, əсіресе, жастар мен жасөспірімдерді қазақ көркем əдебиетін оқуға, кітап əлеміне бетбұрыс жасауға баулу. Қазақ қаламгерлерінің, оның ішінде жазушы Мархабат Байғұттың шығармаларын насихаттау жəне оның қуатын жастар тəрбиесінде кеңінен пайдалану. «Ұлт болып қалудан үміт үзсек, өмір сүріп қажеті қанша?! Ерендер кереңдерге айналмағай». Міне, қазақтың азаматы, белгілі жазушысы Мархабат Байғұт айтқан сөз! Осы бір сөз бойыңа күш беріп, Махаңның бар болмысын əйгілеп тұр емес пе? Талантты көзі тірісінде қадірлеп, төрге шығарғанға не жетсін, шіркін?! Шынын айтқанда, Махаңның күні бұл қорға қарап қалған жоқ. Құдайға шүкір, қаламы қолында, қайраты бойында. Ағамыз əлі талай тың дүниелерін тудырып, оқырманын керемет əсерге бөлейтіні анық. «Мархабат-Мирас» қоры Мархабат Байғұттың шығармашылық ерекшеліктерін нақтылы зерттей отырып, қаламгерлік өнердің сырын ұғындыруға қызмет етпек. Сондай-ақ, қор қаржысы есебінен жастар мен жасөспірімдер арасында шығармашылық ұмтылысты ынталандыруға арналған байқаулар ұйымдастыру, жас қаламгерлердің тырнақалды туындыларын насихаттау, жинақтар шығарып, жастар мен жасөспірімдерді отансүйгіштікке, ұлтжандылыққа, мемлекетшілдікке, туған тілі мен дініне, ұлттық салт-дəстүр мен құндылықтарға деген шынайы сүйіспеншілікке баулуды көздейді. Оңтүстік Қазақстан облысы.

Қылмыс

Тəртіп саќшыларыныѕ теріс ќылыєы Айқын НЕСІПБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Қазақстан

Каспий маңайындағы сирек кездесетін құстардан айырылып қалу қаупі төніп тұр. Келесі жылдан бастап, интернет-ресурстарға бөлінетін қаржы күрт көбеюі мүмкін.

Оқиға

Атырау облысындағы жол апатынан алты адам ажал құшты. Атырау облысында жүк көлігінің жүргізушісі абайсызда өз баласын басып кетті.

Қылмыс

Ақтөбедегі серіктестік директоры 24 млн. теңгені қолды етіпті. Петропавлда қаныпезер əйел өз баласын тұншықтырып өлтірді.

Солтүстік Қа зақстандағы тəртіп сақшылары қандықол қылмыскерлер болып шықты.

Дəулет

Ақтөбе прокуратурасы салықшылардың заңсыздығын тоқтатты.

Таным

Ресейде егіз балаларын 5 жыл тоңазытқышта сақтаған əйел қолға түсті. Бразилиялық ғалымдар телефонмен сөй лесудің жүрекке əсер ететінін анықтады. ––––––––––––––––––––––

Ескертпе. Сіздер бұл материалдарды «Егемен Қазақстанның» негізгі сайтына кіргеннен кейін, «Egemen news» логотипін басып немесе www.egemennews.kz мекенжайын бөлек теру арқылы оқи аласыздар.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Бұрынғы тəртіп сақшыларын осындай жағдайға ушықтырған оқиға Қарағандыдан алыс емес Топар кентінде орын алған болатын. Түн ортасына таман дүкендердің біріне кірген екі полицей сатушының жасөспірімге спиртті ішімдікке жататын джин-тоникті сатып тұрғанын байқап қалады. Артынан олар 500 доллар пара берілсе, бұл əрекеттің əшкереленбей жылы жабылатындығын сездіреді.

Дүкенші екеуінің теріс қылыққа еріксіз бопсалауын тиісті орындарға мəлім етеді. Талап етілген ақшаны алып жатқан үстінде ұсталған полицейлердің жемқорлық ісі жақында сотта қаралды. Бірі жергілікті полиция бөлімшесі қоғамдық қауіпсіздік бөлімінің бастығы, екіншісі учаскелік инспектор əрқайсысына 4 жыл темір тордың арғы жағында отыру кесілді.

«Егемен Қазақстан».

Ұлттық қауіпсіздік ко митетінің облыстық басқармасы облыстық ішкі істер депар таментінің аға жедел уəкілі Мұрат Мұхамеджанов пен Мам лют аудандық ішкі істер бөлімі бастығының орынбасары Қуаныш Бекеновке қатысты қылмыстық іс қозғалды. Қоғамдық тəртіп сақшылары бұрын иеліктен

Кґлденеѕ табыс торєа тыќты Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

алынған «Тойота Альфард» жəне «Ситроен С-Кроссер» шетелдік көліктерін кері алу мақсатымен басқарма қызметкеріне 10 мың доллар пара ұсынған. Алайда, тұтқындау тобы жеткенше табандарын жалтыратып үлгірген. Олар Қылмыстық кодекстің 307 жəне 312 баптары бойынша айыпталып, өндірістік іс қаржы полициясының қарауына берілді.

Көлденең табысқа кенелудің жолы көп екен. Əсіресе, шетелдіктер шоғыры мол мұнайлы Атырауда түрлі айла-шарғы жасаудың амалын тапқандар табылып жатыр. Мəселен, облыстық ІІД Көшіқон полициясы басқармасының көшіқонды бақылау бөлімшесінің бастығы А.Иманбаев деген шетелдіктерді тіркеуден қалтасын толтырмақ болыпты. Ол шетел азаматтарының ҚР аумағында болуын тіркеу бойынша құжаттарды кедергісіз рəсімдеу жəне оларға қамқоршы танытқаны үшін Атырау қаласындағы бір ЖШС əкімшілігінен 150 мың теңге пара алды деп айыпталған. Бұл істі өңірдегі экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті егжей-тегжей тергеп, сотқа жолдаған екен. Таяуда Атырау қалалық №2 сотының үкімімен А.Иманбаев ҚР ҚК 311-бабы 2-бөлігі (пара алу) бойынша кінəлі деп танылып, жеке өзіне тиесілі мүлкін тəркілеумен 5 жылға бас бостандығынан айыруға сотталды. Полиция майоры шенінен де айырылды, деп хабарлады Атырау облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаментінің баспасөз қызметі. Енді бұл өзге полицейлерге сабақ болса, қане!

Солтүстік Қазақстан облысы.

Атырау облысы.

Қарағанды облысы, Абай ауданы.

Пара беріп, сытылып кетті Өмір ЕСҚАЛИ,

Суретті түсірген Берсінбек СƏРСЕНОВ.

Баќ сынасатын балуандар белгілі Кеше «Қазақстан Барысы» қазақ күресін дамыту қорының баспасөз қызметі биылғы төл күресімізден Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың жүлдесі үшін өтетін «Қазақстан Барысы» республикалық турнирінің финалдық белдесулеріне қатысатын балуандардың тізімін жариялады. Биылғы турнирге соңғы үш айда ауылдық, аудандық, қалалық жəне облыстық жарыстарда күш сынасқан 100 мыңнан астам балуанның арасынан іріктеліп алынған 33 балуан қатысады. № Облысы 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31

Астана қ.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@host.kz

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 57-18-09; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Салмағы (кг) «Жау жүрек» 97 «Тоқа» 87 «Алматы барысы» 99 «Алатау Аюы» 103 «Жетісу барысы» 141 «Алакөл бөрі» 90 «Көкше Арланы» 93 «Бурабайдың сабалағы» 116 «Батыр» 105 «Ақтөбе Арланы» 100 «Ағатай» 85 «Шеркеш» 110 «Шығыс Барысы» 135 «Алтайдың ақиығы» 90 «Жауатар» 108 «Жамбыл жолбарысы» 83 «Орал бөрісі» 90 «Батыс балуаны» 84 «Көкбөрі Керней» 120 «Көкбөрі Түйте» 102 «Алып» 105 «Ақ аю» 120 «Сыр Барысы» 90 «Сыр Арланы» 130 «Маңғыстау жас қыраны» 87 «Тəзіке» 117 «Эльбрус» 103 «Асау» 96 «Балуан бала» 129 «Қара бура» 95 «Оңтүстік барысы» 155 Бүркеншік аты

Ғани Сейділдаев Асхат Уəлиев Алматы қ. Арслан Əбдамит Виктор Демяньенко Алматы Айдос Қаңлыбаев Жігер Сəкенұлы Ақмола Нұрлан Жамалов Айтуар Абдулов Ақтөбе Шыңғыс Шоқпытов Дархан Темірханов Атырау Сұңғат Закариев Қайрат Өтеген Шығыс Айбек Нұғымаров Қазақстан Мұхит Тұрсынов Жамбыл Айдос Теңгебаев Дəулетхан Жақыпов Батыс Еділ Үсенов Қазақстан Ринат Ибрагимов Қарағанды Ержан Шынкеев Олжас Шынкеев Қостанай Мұрат Кеңтонов Максим Гербер Қызылорда Айбек Серікбаев Ұлан Рысқұл Маңғыстау Мейрамбек Жаңабай Балтабек Төтенов Павлодар Самир Мамедов Дархан Жоламанов Солтүстік Рустам Жұмаев Қазақстан Айбек Қырықбай Оңтүстік Назар Ерсұлтанов Қазақстан 32 Сабыржан Əбділдаұлы «Оңтүстік арланы» 33

«Қазақстан Бейбіт Ыстыбаев Барысы»

«Тараз Арланы»

100 135

Бойы (см) 181 180 185 186 190 181 188 180 189 180 185 188 190 188 182 179 184 181 181 180 182 193 190 186 177 180 181 179 198 175 180 185 198

Ондыққа тиер он жол Жұмасқалиев жарап тұр. Қос та найлық «Тобыл» коман дасының 32 жастағы капитаны Нұрбол Жұмасқалиев 11-турда «Жетісу» қақпасына доп соғып, Премьер-лигадағы голдарының санын 145-ке жеткізді. Енді оған марқұм Олег Литвиненконың рекордын жаңарту үшін үш гол соғу ғана қалды. Азия чемпионатына аттанды. Кеше Үндістанда жағажай волейболынан жастар арасындағы Азия чемпионаты басталды. Оған Қазақстаннан екі ерлер жəне бір қыздар жұбы қатысуда. Осы біріншілікте маусым айында Хорватияда өтетін əлем чемпионатына жолдама сарапқа салынады. Тоғызыншы мəрте əлем чемпионы. Швеция құрамасы хоккейден əлем чемпионатының финалында Швейцария командасын 5:1 есебімен ұтып, тоғызыншы рет əлем чемпионы атанды. Аршавиннен бас тартты. Ресейдің мақтаулы футболшысы Андрей Аршавин Лондонның «Ар сенал» командасынан кетті. Ол былтырғы маусымда жеті ойын өткізіп, бір де-бір гол соға алмаған екен. Ресей құрамасының бас жаттықтырушысы Фабио Капелло да Аршавинді ұлттық құрамасының сапына алудан бас тартыпты. «Астана» – көшбасында. «Астана» командасының өкілі, итальян Винченцо Нибали «Джиро д’Италия» көпкүндік жарысында жалпы есепте көш бастап келеді. Одан кейінгі орындарды австралиялық «ВМС» клубының спортшысы Кадэл Эванс, үшінші орынды колумбиялық «Sky» командасының өкілі Ригоберто Уран иеленіп отыр. Қазақстанның қарсыластары белгілі. Келесі жылы хоккейден Беларусьте өтетін əлем чемпионатында Қазақстан құрамасы «В» тобында Ресей, Финляндия, АҚШ, Швейцария, Германия, Лат вия, Беларусь елдерімен күш сынасады. Ал «А» тобында Швеция, Чехия, Канада, Словакия, Норвегия, Дания, Франция, Италия командалары ойнайды. Винокуров – құрметті доктор. Велоспорттан Олимпиада чемпионы Александр Винокуров «Құқық саласындағы құрметті доктор» атағын алды. Бұл атақты оған Еуропа университетінің президенті Дирк Крайен табыстады. Ережеге тағы өзгеріс енгізілді. Халықаралық күрес федерациясы (FILA) спорттың бұл түрін Олимпия ойындарының бағдарламасында

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

Аты-жөні

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» КМК баспаханаларында басылып шықты.

сақтап қалу мақсатында қолданыстағы ережелерге кейбір өзгерістер енгізу туралы шешім қабылдады. Сенбі күні Мəскеуде өткен FILA конгресінде балуандарды жаңа жүйе бойынша бағалау, əйелдер арасындағы күрестің салмақ дəрежесінің санын көбейту, екі минуттық үш кезеңнен тұратын белдесудің ұзақтығын үш минуттық екі кезеңге ауыстыру сияқты жаңа ережелер қабылданды. Жеті деген жақсы сан. Бокстан Ресейдің Хабаровск қаласында 17 елден 99 спортшы қатысқан халықаралық турнирде Қазақстан құрамасы 7 алтын, 1 қола жүлдені жеңіп алып, командалық есепте бірінші орынды иеленді.

Турнирде Қайрат Ералиев (56 кг), Берік Əбдірахманов (60 кг), Мерей Ақшалов (64 кг), Бақытжан Қожабеков (69 кг, суретте, шабуылда), Нұрдəулет Жарманов (75 кг), Əділбек Ниязымбетов (81 кг) жəне аса ауыр салмақтағы Иван Дычко жеңімпаз атанса, 91 килодағы Антон Пинчук қола жүлдені қанағат тұтты. Кличко талап қойды. Кəсіпқой бокста WBA тұжырымы бойынша аса ауыр салмақтағы чемпион Владимир Кличконың менеджері Бернд Бенте украин боксшысының Александр Поветкинмен кездесуі ресейліктің Германияда орналасқан Ұлттық антидопингтік агенттікте допингтестен өткен жағдайда ғана өтетінін хабарлады. Бұл кездесу Мəскеуде 5 қазанда өтеді деп жоспарланып отыр. «Егемен-ақпарат».

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Əмірхан АЛМАҒАНБЕТОВ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 4 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №61 ek

Profile for Egemen

21/05/2013  

2105201321052013

21/05/2013  

2105201321052013

Profile for daulet
Advertisement