Issuu on Google+

Бїгінгі нґмірде:

№278 (28217) 20 ЖЕЛТОҚСАН ЖҰМА 2013 ЖЫЛ

Тəуелсіз Ќазаќстанныѕ Жеті ќазынасы: Ел бірлігі 3-бет Єибратты єўмыр 5-бет Саба ортайып ќалєан жоќ па? 6-бет «Əзілге əрќашан орын бар» 9-бет

Елбасы жаѕа кəсіпорындарды аралады

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Астанадағы «Қазақстан Аселсан инжиниринг» ЖШС бірлескен кəсіпорнының электрондық-оптикалық құрылғылар шығаратын қазақ-түрік бірлескен кəсіпорны қызметімен танысты, сондай-ақ, өндірістік корпустарын қарап шықты. Мемлекет басшысы Қазақстанда мұндай жоғары технологиялық өндіріс құрудың маңыздылығын ерекше атап өтті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Бұған қоса, Астана қаласының əкімі И.Тасмағамбетов кəсіпорынды аралау барысында «Астана – жаңа

қала» индустриялық паркі – арнайы экономикалық аймағы жұмысының аралық нəтижелері туралы баяндады,

онда кəсіпорын өз қызметін жүзеге асырады. Жалпы, парк аумағында жалпы инвестиция көлемі 181 млрд. теңге болатын 49 жоба мəлім болған, оның ішінде 11 жоба табысты жұмыс істеуде, 8-і пайдалануға берілуде, ал қалған 30-ы іске асырылу үстінде. «Қазақстан Аселсан инжиниринг» ЖШС электрондық-оптикалық құрылғылар шығаратын бірлескен

кəсіпорны Нұрсұлтан Назарбаевтың Түрік Республикасы басшылығымен уағдаластығына сəйкес 2011 жылы құрылған болатын. Бірлескен кəсіпорынға қатысушы – «Аселсан» компаниясымен Трансферт технологиясы туралы шарт аясында түрік тарапы Қазақстанның қорғаныс-өнеркəсіп кешені өнімдерінің компоненттері болып табылатын

электрондық-оптикалық құрылғылар, электрондық платалар мен линза өндірісі үшін технологиялық құжаттар, материалдар мен жабдықтар ұсынып отыр. Бұған қоса, бірлескен кəсіпорын өнімдерін қазақстандық қамтуды бірінші кезеңдегі 30 пайыздан таяу бес жыл ішінде 67 пайызға дейін ұлғайту жоспарланған.

* * * Астанадағы «Тау-Кен Алтын» ЖШС аффинаж зауытын аралау барысында Мемлекет басшысы өндіріс цехтарын қарап шығып, шығарылатын өнімдер үлгілерімен танысты, сондай-ақ, кəсіпорын ұжымымен əңгімелесті. Зауыт қызметінің басты бағыты – бағалы металдарды электрохимиялық аффинаждау. Ауданы 3,4 гектар болатын кəсіпорын «Астана – жаңа қала» индустриялық паркі – арнайы экономикалық аймағы аумағында орналасқан. Аффинаж зауытының жобалық қуаты жылына 25 тонна аффинаждалған алтын өндірісіне есептелген жəне оның бағалы металдар электролизі бойынша отандық инновациялық технологияны енгізу есебінен 75 тоннаға дейін жеткізілуі мүмкін. Жоба осы саладағы əлемдік озық үлгілерге сəйкес əзірленген. Зауытты алтын жəне күміс сувенирлік бұйымдар (зергерлік өнімдерден басқа) жəне техникалық мақсаттағы өнімдер өндірісін құру арқылы одан əрі дамыту қарастырылуда. Бұл химиялық, медициналық, зергерлік, автомобиль жəне өзге де салаларды, машина жəне аспап жасау кəсіпорындарын бағалы металдардан алынған бұйымдармен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

----------------------------------------Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

Ќўттыќтау жеделхатын жолдады

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Ангела Меркельдің Германия Федералдық канцлері лауазымына қайта сайлануына байланысты құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлады Қазақстан Республикасы Президентінің баспасөз қызметі. Жеделхатта Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан мен Германия арасындағы дəстүрлі достық пен өзара түсіністікке негізделген екіжақты өзара

қарым-қатынастардың жаңа бастамалар арқасында одан əрі белсенді дами беретініне сенімін білдірген. «Елдеріміз арасындағы саяси, сауда-экономикалық жəне мəдени

салалардағы жемісті жəне өзара тиімді ынтымақтастық алдағы уақытта да жалғасын табады деп үміттенемін», – делінген жеделхатта. Соңында Мемлекет басшысы Германияның Федералдық канцлеріне зор денсаулық, ал герман халқына бейбіт өмір мен бақбереке тілеген.

ЌАЗАЌСТАН – ИНТЕГРАЛДЫ ЌУАТТЫЅ ЖАЋАНДЫЌ РЕЙТИНГІНДЕ Бұрнағы күні Астанада Ресей Ғылым академия сы Эко номика лық стратегиялар институты халықаралық сарапшылар тобының «К новым высотам» атты ұжымдық монографиясының тұсаукесері өткені белгілі. Онда шараға қатысқан халықаралық сарапшылар тобының өкілдері ресейлік Александр Агеев пен ұлыбританиялық Робин Мэтьюз монографияны жарыққа шығаруға негіз болған қағидаттар жөнінде айтып берген болатын.

Əлемдегі 100 ел Интегралды қуатының жаһандық рейтингін қалыптастырған сарапшылар Астанада біздің еліміз Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстан-2050» Стратегиясында алға қойған əлемдегі аса дамыған 30 елдің қатарына 2025 жылы-ақ сенімді түрде жететіндей мүмкіндікке ие екенін атап көрсеткен еді. Ал арнайы бетте басқа да əлемге белгілі саясаткерлер мен сарапшылардың «Қазақстан-2050» Стратегиясына қатысты айтқан тұжырымды ойлары жарияланып отыр. --------------------------------------------------Тақырыпқа қатысты материалдар топтамасын 2-беттен оқисыздар.

Ќаржылыќ пирамидаларєа заѕдыќ тосќауыл ќойылады Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевтың жетекшілігімен өткен палатаның кешегі жалпы отырысында қаржылық пирамидалар, сəулет, агроөнеркəсіп кешен, атқарушылық іс жүргізу, мемлекеттік органдар қызметі мəселелеріне қатысты заң жобалары қаралды. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Жалпы отырыста бірінші кезекте «2005 жылғы 26 қазандағы Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттердің үкіметтері арасындағы Төтенше жағдайларды жоюда көмек көрсету кезінде

өзара іс-қимыл жасау туралы келісімге хаттаманы ратификациялау туралы» заң жобасы қаралып, қабылданды. Келісім хаттамасына 2012 жылғы 5 желтоқсанда Бішкекте қол қойылған. Ол бойынша төтенше жағдайларды жоюда көмек көрсету кезінде өзара ісқимыл жасау үшін қолданылатын

құжаттардың үлгі нысандары белгіленеді. Ал осы үлгі нысандар Ұйымға мүше мемлекеттер шекараларын кесіп өту барысын жеңілдетуді көздейді. Төтенше жағдайлар министрі Владимир Божконың айтуынша, Хаттама ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер үкіметтері арасындағы төтенше жағдайларды жою барысындағы өзара іс-қимылдарды нақты жүзеге асыруды қарастырады. Сонымен бірге, отырыста «Қазақстан Республикасының

Баќылаудыѕ жоќтыєы – жемќорлыќтыѕ басы Мемлекеттік хатшы Марат Тəжиннің төрағалығымен Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мəселелері жөніндегі комиссияның отырысы өтті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Отырыс барысында Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің тəртіптік кеңестері жұмысының тиімділігін арттыру жөніндегі шаралар, сондай-ақ, жергілікті атқарушы органдарға трансферттер түрінде бөлінген бюджеттік

қаражаттарды пайдалану бойынша мəселелер талқыланды. Мемлекеттік қызмет жүйесіндегі жемқорлық құқық бұзушылықтардың дер кезінде алдын алу жəне жолын кесу, жалпы алғанда, азаматтық қоғамның

билік органдарына деген сенімін арттыру көп жағдайда тəртіптік кеңестердің жұмыс сапасына байланысты болатыны атап өтілді. Сонымен бірге, комиссия жергілікті атқарушы органдарға трансферттер түрінде бөлінген бюджеттік қаражаттарды пайдалану тиімділігі мəселелерін қарады. Мақсатты трансферттер көлемін сапасыз жоспарлау,

кейбір заңнамалық актілеріне қаржылық (инвестициялық) пирамидалардың қызметіне қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы бірінші оқылымда қолдау тапты. Мемлекет басшысының тапсырмасына орай əзірленген заң жобасы Қазақстан аумағында қаржылық пирамидалардың қыз метіне заңнамалық деңгейде тыйым салуды қарас тырады. Қаржылық пирамидаларды құрғаны, қызметін ұйымдастырғаны мен басқарғаны үшін қылмыстық жауапкершілік көзделеді. Ал олардың қызметін жарнамалағаны үшін əкімшілік жауапкершілік те қарастырылады. (Соңы 4-бетте). бюджеттік бағдарламалар əкімшілері тарапынан тиісті бақылау дың жоқтығы анықталған бұзушылықтардың негізгі себебі болып табылады. Отырыс барысында Мемле кеттік қызмет істе рі агенттігінің төрағасы Ə.Байменовтің, Премьер-Министрдің орынбасары – Қаржы министрі Б.Сұлтановтың, Эко но микалық қылмысқа жəне сы байлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігінің төрағасы Р.Түсіпбековтің, сондай-ақ, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті мен Бас прокуратура өкілдерінің есептері тыңдалды.


2

www.egemen.kz

20 желтоқсан 2013 жыл

ҚАЗАҚСТАН – ИНТЕГРАЛДЫ ҚУАТТЫҢ ЖАҺАНДЫҚ РЕЙТИНГІНДЕ Сарапшы сөзі

Əлем жəне Қазақстан

Кґрегендік деп айтуєа лайыќ ўтќырлыќ Жозе Мануэль БАРРОЗУ, Еуропа комиссиясының президенті.

Қазақстан Еуропа Одағы үшін өңірде сауда-саттығы мен инвестициялары есебінен ғана аса маңызды əріптес болып табылмайды. Маңыздырағы сол, тұрақты ел ретінде үлкен беделге ие... Қазақстан əлемдегі аса ірі мұнай өндіруші елдің бірі бола отырып,

орын

таза энергияға жəне ресурстарды тиімді пайдалануға негізделген болашақ дамудың стратегиясын қабылдаса, бұл тек құптауға ғана лайық нəрсе емес. Бұл көрегендік деп айтуға лайық ұтқырлық... Астананың «Болашақтың энергиясы» тақырыбында халықаралық ЭКСПО-2017 көрмесін қабылдайтыны Еуропамен ынтымақтастық үшін бұрынғыдан да үлкен мүмкіндіктер береді.

АҚШ

Қытай

Экономикалыќ кїн тəртібініѕ ўтымдылыєы Ричард ВАЙЦ,

Хадсон институты жанындағы Əскери-саяси талдау орталығының директоры (АҚШ).

...Таяудағы 15-20 жыл бойы жаһ��ндық трендтердің ықпалы Қазақстан үшін оңтайлы болады. Жəне бұл бізге дəл осы 15-20 жылда барынша үлкен нəтижелерге қол жеткізу үшін қысқа мерзімдік «мүмкіндіктер терезесін» ашады. Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ, Қазақстан Республикасының Президенті.

Президент Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстанның соң ғы екі онжылдықтағы көпте ген жетістіктерін ой сарабынан өткізе келіп, оның əлеу мет тік-эко номикалық жəне дипло ма тия лық салалардағы көкей кес ті мəселелерін ешқандай қысылмастан ашық жария етті. Өзінің Жолдауында Қазақстан Президенті алда тұрған міндеттерді белгілеп берді. Онда өңірлік эко номикалық интеграцияға,

Басќа елдер їшін жаќсы жолбасшы Ким МУН-СУ,

мемлекеттік жəне саяси қайраткер (Корея Республикасы).

Бəрінен маңыздысы, «Қазақстан-2050» Стратегиясы дер кезінде жарияланып отыр жə не Қазақстанды қазіргіден де қуатты мемлекетке айналдыруда басты рөл

атқаратын болады. Орнықты дамытуды жалғастыру – аса маңызды бағыт, ал этностық, мəдени жəне діни көпқырлылықты дамытуға ерекше мəн берілуі – елдегі тұрақтылыққа оң ықпал ететін жəне халықаралық қоғамдастыққа үлгі ретінде ұсынуға болатын шешуші шарт. Инфрақұрылымдарды дамыту мен индустрияны

əртараптандыруға жоғары назар аударудың да маңызы зор. Өйткені, бұл биліктің барлық тармақтарынан үйлесімді жəне келісімді іс-қимылды талап етеді. Халықаралық ЭКСПО-2017 көрмесі мен ЕҚЫҰ-ның Саммитін өткізу əлемдік қоғамдастықтың Қазақстанның əлемдік даму мен жаһандық қауіпсіздікке

Қазақстан территориясы Аумағы мың шаршы шақырым

жергілікті демократияны күшейту мен ядролық қару-жарақты таратпау саласында күн тəртібін құруға ықпал ету мəселелеріне баса назар аударылған. Əсіресе, ұлттық экономиканы шикізат экспортынан тəуел сіз тұрғыда əртараптандыру мақсатындағы экономикалық күн тəртібі өте жақсы ойластырылған. Өйткені, бұл жайт Қазақстанды нанотехнологиялар мен биотехнологиялар сияқты жетекші секторларда жетекші орындарға шығара алады. Жəне де шетел капиталы мен технологияларын тарта отырып, шетелдік əріптестерімен ынтымақтастықты жандандыруына жол ашады.

айтарлықтай үлес қосуға мүмкіндігі мол екенін танығанын көрсетеді. Азық-түлік қауіпсіздігі, су тапшылығы мен энергетикалық қауіпсіздік секілді «жаһандық сын-қатерлерді» біріздендіру жəне аталған проблемаларды шешудің түрлі жолдарын ұсыну өмірлік маңызы зор мəселе əрі басқа елдер үшін жақсы жолбасшы ретінде қызмет көрсете алады.

Назарбаев бастамасын толыќтай ќолдаймын

ЕО

Қазақстан

Өзбекстан Ресей Беларусь Түркіменстан Əзербайжан Үндістан

Армения

Тəжікстан

Қырғызстан

Молдова

«Қазақстан-2050» Стратегиясын табысты орындаудағы шешуші шарттар Тұрғындар Сарапшылар Елдегі азаматтық бейбітшілік пен келісім Табыстылық, инвестициялардан қайтарымдылық жəне бəсекеге қабілеттілік қағидаттарындағы прагматикалық экономикалық саясат Білім мен кəсіби дағдыға негізделген білім беру жүйесі

Роберт МАНДЕЛЛ,

Экономика жөніндегі Нобель сыйлығының лауреаты (Канада).

Аумағының көлемі бойынша əлемде

-шы орын

Аумағы бойынша ТМД елдері арасында -ші орын ШЕКАРАСЫ Құрғақтағы мемлекеттік шекарасы шақырым

Ресей Федерациясымен 7 591,0 шақырым Өзбекстан Республикасымен 2 354 шақырым Қырғыз Республикасымен 1 241,6 шақырым Қытай Халық Республикасымен 1 782,8 шақырым Түркіменстан Республикасымен 425,8 шақырым Теңіздегі шекарасы 600 шақырым

Мен Қазақстан Рес публикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Бүкілəлемдік дағдарысқа қарсы күрес бойынша G-Global бастамасын толықтай қолдаймын. G20 жəне G8 шешімдер қабылдау мен сараптамалар жүргізуде əлсіздік танытты. Оларда тиімді ұсыныстар дайындау мен міндеттерді шешу жолдарын іздестіруде тетіктердің жеткіліксіздігі көзге ұрып тұрды. Мемлекеттердің 90%-ы осы форумдарда дауыс беру құқына ие. Нəтижесінде түрлі шешімдерден ауытқушылықтар байқалып, екіжақты жанжалдар туындайды, мұндай проблемаларда жаһандық теңсіздік, бағыт алмастыру саясатында жəне протекционизмде біржақты қадамдар пайда болады. Қазақстан – серпінді дамушы мемлекет жəне Еуразия кеңістігіндегі интеграциялық үдерістердің белсенді қатысушысы. Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық валюта жүйесін реформалауға оң ықпал етуде. Жаңа рыноктар өкілі болып табылатын ел үшін бұл – аталған үдерістерге қосылудың тамаша тəсілі. Сонда ғана сіз жай ғана қатысушы ел емес, реформатор елге айналасыз.

Күшті əлеуметтік саясат Мемлекеттілікті одан əрі нығайту мен қазақстандық демократияны дамыту Кəсіпкерлікті жан-жақты қолдау Дəйекті жəне болжамды сыртқы саясат Демократияландыру мен оңтайландырудың əрі қарайғы үдерістері

Табыстылыќ – əріптестікке жол ашатын шарт Тиберио ГРАЦИАНИ,

Геосаясат жоғары мектебі институтының президенті (Италия).

Қазақстан – болашағы зор «жаңа» əлемдік державалар деп аталатын топқа берік енген посткеңестік мемлекеттердің аса табысты мысалдарының бірі. Қазақстан – бүкіл əлемге ашық мемлекет. Технологиялық дамуға, жаңғыртуға, инновацияларға басымдық беруі АҚШ, Ресей, Қытай, Үндістан, əрине,

Еуропа елдері мен басқа да ірі мемлекеттердің стратегиялары желісімен толықтай сəйкеседі. Бұл тұрғыдан алғанда Қазақстан инвестициялар үшін үлкен перспективалы мүмкіндіктер ұсына алады. Қазақстан ұсынатын осы прагматикалық экономикалық үнқатысу қазіргі кезде, яғни Батыс дағдарысты басынан өткеріп отырған шақта аса маңызды. Əлемге ашық Қазақстанның тағы бір маңызды сəті – елді көптілді ету мақсаты. Бұл жерде қазақ тілі

ұлттық тіл міндетін атқарса, орыс тілі Қазақстанның Ресеймен тарихи байланысын көрсетеді, ал ағылшын тілі жаһандық қатынас тілі ретінде үлкен маңызға ие. Осылайша 140 этностық тобы, 17 конфессиясы бар Қазақстан бүкіл əлеммен сұхбат жүргізуге қабілетті. Өсімнің тамаша көрсеткіштері Қазақстанға Еуропаның аса жетекші стратегиялық əріптесі болуға мүмкіндік береді. Тағы бір маңызды сəт – бұл Қазақстанның, соның ішінде Кеден одағы мен Еуразиялық одақты дамыта отырып рөлін кеңейту жəне БСҰ-ға қосылғаннан кейін халықаралық рыноктарға шығуы.


20 желтоқсан 2013 жыл

www.egemen.kz

3

Елдік мінбері

ТƏУЕЛСІЗ ЌАЗАЌСТАННЫЅ ЖЕТІ ЌАЗЫНАСЫ:

ЕЛ БІРЛІГІ Екінші қазынамыз: Ел бірлігі. Біз туған елімізді бейбітшіліктің бесігіне айналдыра білдік. Тыныштық арқылы тұрақтылық, татулық арқылы тұтастық төрімізге озды. Н.Ə.НАЗАРБАЕВ, Тəуелсіздік күніне арналған салтанатты жиында сөйлеген сөзден. Қазақ елі дүниеге азаттығын паш етіп, əлемдік қоғамдастыққа толыққанды мүше болғалы, бірлігі мен бе рекесін, татулығы мен тұрақтылығын басты тұғыры етіп, тəуелсіз мемлекет ретінде дербес дамудың даңғылына түскелі 22 жыл болды. Тəуелсіз Қазақстан өзінің кезекті азаттық мейрамын жылдағы дағдысынша жарқын көңіл, жасампаз істерімен жайдары қалыпта қарсы алды. Алғаш азаттығын алған тұста Қазақ елін этносаралық, конфессияаралық араздықтың ошағы болады деген сан сəуегейді сансыратып, керісінше, татулықтың тал бесігіне айналған жұрттың күллі табысының кілті – кемеңгер басшысының келелі бастамаларын барша халық болып қолдауында. Ел тəуелсіздігінің 22 жылдығына арналған салтанатты жиында Қазақстан Республикасының Тұңғыш Пре зиденті – Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев тəуелсіздіктің тартуы ретінде еліміздің жеті қазынасына айналған басты құндылықтарымызды атап көрсетті. Ой-толғау осы қазыналарымыздың екіншісі, яғни бірінші қазына – Мəңгілік Елдің мызғы мас іргетасы – Ел бірлігі қағидасына тоқталып, оның маңызын аша түсуді көздейді. Елбасы айтқандай, Тəуелсіздік – тəуекелі жеткендердің ғана пешенесіне жазылатын бақ. Азаттық бізге ғайыптан бұйырып, аспаннан түсе салған жоқ. Ол бабалардың қанымен, аналардың жасымен суарылған сан ғасырлық күрес арқылы келді. Алтай мен Атыраудың, Арқа мен Алатаудың арасындағы алтын елдің жылнамасы – азаттық үшін арпалыстың айқын куəсі. Ұлы бабаларымыз алтын таққа мініп, айдарынан жел ескен сəттер де, бодандық қамытын киіп, басына бұлт үйірілген кезеңдер де болған. Қай заманда да халқымыз азаттық рухын аласартпай, жүрегінің төрінде сақтай білді. Тəуелсіздік ең ұлы құндылық ретінде ғасырлар бойы халықпен бірге жасасып келді. Ендеше, Қазақстанның тəуелсіздігі – қазақ халқына, оның мемлекеттілігіне, тілі мен мəдениетіне байланысты тарихи əділеттіліктің салтанат құруы. Президенттің бастамаларын қолдаушы да, оны жасам паздықпен жүзеге асырушы да – халық. Тəуелсіздіктің алғашқы күндерінен бері қарапайым қазақстандықтар Елбасының тірегі болып келеді. Оның əлемге танымал алып тұлғаға айналуының бір қыры оның туған халқының қапысыз қолдауына ие болуының нəтижесі десек, тиісінше елдің бүгінгі шат-шадыман, берекелі тірлігі біртуар ұлының халқына деген шынайы қамқорлығының, елі үшін еткен өлшеусіз еңбегінің арқасы. Нұрсұлтан Əбішұлы На зарбаевтың: «Садағаң кетейін, айналайын халқым! Сенің мүддең жолында бойдағы қуат, ойдағы нəрдің бəрін сарп етуге бейілмін», деген сөздері Елбасының еліне деген риясыз перзенттік пейілінің көрінісі. Ең бастысы, бұл пейіл əрдайым нақты іспен өріліп, ерен тұлғалы

Ералы ТОҒЖАНОВ, Қазақстан халқы Ассамблеясы Төрағасының орынбасары – Қазақстан Республикасының Президенті Əкімшілігінің Хатшылық меңгерушісі.

Елбасы екі тізгін, бір шылбырды өзіне сеніп тапсырған елін асқар асуларға бастауда. Салтанатты жиында Елбасы атап өткен тəуелсіздіктің тағы бір тартуы, қайталасақ артықтығы жоқ, құнды қазынасы – Ел бірлігі. Тағдырдың жазуымен өткен ғасырда сан түрлі ұлыс өкілдерінің мекеніне айналған қазақ жерін талай сəуегей этносаралық араздық пен қақтығыстардың ошағына балағаны күні кеше ғана болатын. Сол кезде Мемлекет басшысы: «Көп ұлттылық – біздің кемшілігіміз емес, артықшылығымыз», деген еді. Бүгінде əлемнің ең дамыған азулы елдерінің өздері Қазақстанның этносаралық қатынас саясатын мұқият зерттеп, өздеріне үлгі етуге ұмтылып отырғаны айтуға болатын нақты факт. Қазақстандағы барлық этностық топтар ел иесі – қазақ халқының маңына шоғырланып, «Бір ел – бір тағдыр» қағидасына ұйыды. Олар тыныштық арқылы тұрақтылыққа, татулық арқылы тұтастыққа қол жеткізе отырып, тегі бөлек болғанымен тілегі бір, қаны бөлек болғанымен жаны бір тұтас халыққа айналды. Елбасының сөзімен айтқанда, «кез келген мемлекеттің мерейі – мығымдығында, мығымдығы – татулығында» екенін бек түсінді. Мемлекет басшысының тікелей бастамасымен құрылған қоғамдық келісімнің бірегей тетігі – Қазақстан халқы Ассамблеясы өркениеттер үнқа тысуының теңдесі жоқ еуразиялық үлгісіне айналды. Ол – бүгінде конституциялық мəртебесі бар, ішкі саяси мүдделерден жоғары тұратын жалпыхалықтық келісім институты. Ассамблея жұмысының ауқымын тек осы жылдың өзінде еліміздің 3,5 миллион тұрғыны қамтылған 10 мыңнан астам республикалық жəне аймақтық шара өткізіп, мызғымас бірлікті жарасымды тірліктің өзегі етуге үлес қосуынан бағамдауға болады. Еліміздің шын мəніндегі өмір салтына айналған қо ғамдық келісім мен ел бірлігі Қазақстан халқын жаңа ға сырда

жаңа белестерге бастайтын «Қазақстан-2050» Стратегиясының да басты өзегі. Тарихи құжатта еліміздің этносаралық қатынас сала сындағы алыс болашаққа бағытталған стратегиялық бағыты айқындалып берілді. Қазақстан 2050 жылы одан кейінгі ұлы мақсаттарға да қа зір гідей бір бағдармен аяқ басатын, жұдырықтай жұмыл ған, үлгілі ұлттық мемлекет болады. Ал қоғамдық келі сім халық пен мемлекеттің, аза мат тық қо ғам институттары мен саяси партиялардың, діни конфессиялардың біртұтас өмірлік қағидасы əрі Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамының қалыпты сипаты болып қала береді. Ешкімді басындырмау да маңызды, ешкімді ашындырмау да маңызды екенін əрбір азаматы түсінетін қоғамның əрдайым алды ашық, маңдайы жазық. Осынау ұлы мақсаттардың ая сында Қазақстан халқы Ассам блеясының мерейтойлық 20-сес сиясы «Қазақстан-2050» Стра тегиясы»: бір мемлекет – бір халық – бір тағдыр» деген тақырыпта өтуі заңдылық. Қоғам дамып, биік мақсаттарға ұмтылған сайын Ел бірлігі қағидасының өзектілігі арта түспек. Сол себепті де Елбасы: «ХХІ ғасырда Қазақстан халқы Ассамблеясының миссиясы тарылмайды, керісінше, кеңейе түседі», деп айрықша атап өтті. Мерейтойлық сессия да Елбасы Қазақстан халқы Ассамблеясының ғана емес, барша халықтың алдында тұрған идеологиялық міндеттерді айқындап берді. Бұл тұрғыдағы басты мақсаттардың бірі – ел бірлігі үрдісіндегі қазақ халқының рөлін арттырып, оны барлық этностық жəне əлеуметтік топтарды ұйыстыратын қуатты ядроға айналдыру. Бұл үрдіс өз бойына бірлікті, сабыр-салиқалылық пен патриоттықты негіз етеді. Ұлтымызды ұлы мақсаттарға ұйытатын тағы бір тетік – Қазақстанның тіл саласындағы саясаты. Қазақ тілі – қай ұлттың өкілі екеніне қарамастан, Қазақстанды мекен еткен барша халықты бі ріктіретін құдірет. Қазақ елін өзімнің Отаным деп танитын əрбір азамат мемлекеттік тілді білу қасиетті парызы екенін жан жүрегімен сезінуі қа жеттігін ұғындыру жолында да Ассамблея тынымсыз еңбек етуде. Стратегияда Елбасы атап

өткендей, 2025 жылға қарай мемлекеттік тіл қоғам өмірінің барлық саласында үстемдікке ие болып, кез келген ортаның басты қатынас тіліне айналуы үшін Ассамблея жанындағы «Тілдарын» жəне «Лингва» тіл орталықтары мен этномəдени бірлестіктер жемісті жұмыс істеуде. Бүгінгі таңда қазақ тілін жеделдетіп оқытудың тиімді əдістемесі – «Тілдарын» бойынша А1 жəне А2 деңгейіне арналған екі оқу-əдістемелік кешен əзірленіп, шығарылды. Бұл əдістемемен биыл 23 курс жəне 12 семинар ұйымдастырылып, онда 1314 тыңдаушы оқып шықты. Ассамблея жұмысының ең басты қырларының бірі – «Қазақстан-2050» Стратегиясының рухани өзегі болып табылатын Жаңа қазақстандық патриотизм. Патриотизмге жаңа қазақстандық деп сипаттама берілуінің өзі Қазақстан халқының жаңа ғасырда жаңа биіктерге ұмтылуына жаңа рухани серпіліс беру керектігінен туындаған ізгі қадам. Бұл басымдықтың стратегияда көрініс тапқан басқа бағыттардың түйіні ретінде бөлекше аталуының да өзіндік мəні бар. Себебі, Жаңа қазақстандық патриотизм – тəу етер тəуелсіздігімізді нығайтып, ортақ Отанымызды дамыта түсудің негізгі тұғыры. Адам жанының ең нəзік екі қылының біріншісі оның ұлттық болмысы десек, екіншісі, əрине, діни сенімі. Қазақстан зайырлы мемлекет, елімізде діни сенім бостандығына Ата Заңмен кепілдік берілген. Нəсіліне, ұлтына, діни нанымына немесе басқа да жағ дайға байланысты ешкімді кемсітуге болмайды. Сонымен бірге, діннің үстемдігіне де, дінді мансұқтауға да жол берілмейді. Дін саласындағы мемлекеттік саясат конфессияаралық сабырсалиқалылық пен татулықты нығайтуға бағытталған. Бұл салада да еліміз зор жетістікке жетті. Қазақстан басшысының ешкіммен салыстыруға келмейтін мəмілегерлік қабілетін, дінаралық түсіністікті орнатудағы теңдессіз тəжірибесін күллі əлемнің мойындағанын əр жолы қатысушыларының саны еселеп өсе түскен Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының съездеріне дүниенің түкпір-түкпірінен келетін мəртебелі меймандардың сапалық құрамына қарап-ақ бағамдауға болады.

Елбасының ел бірлігін нығайту жолындағы тəжірибесі бүгінде талайға ой салып отыр. Қа зақстанның бастамасымен БҰҰ қабырғасында қолға алынған мəдениеттер үндестігінің халықаралық онжылдығының аясында биыл этносаралық жарасым мен қоғамдық келісімнің қазақстандық моделінің беташары жасалды. Нұрсұлтан Назарбаевтың қоғамдық келісім моделі Біріккен Ұлттар Ұйымында, Еуропадағы қауіпсіздік жəне ынтымақтастық ұйымының Копенгагенде, Варшавада, Венада, Женевада жəне НьюЙоркте өткен ірі халықаралық форумдарында таныстырылды. Бұл модель ЕҚЫҰ-ның Ұлттық азшылықтар істері жөніндегі Бас комиссары жұмысының басты бағыттарының біріне айналды. Тұңғыш Президент күніне орайластырылып, бейбітшілік жəне келісім тақырыптарында өткен халықаралық конференция бұл саладағы Елбасының тұлғалық келбетін жəне аталған тақырыпқа деген əлемдік назардың ауқымын айшықтай түсті. Соңғы жылдары Қазақстан халқы Ассамблеясының этносаралық жəне дінаралық татулық саласындағы тəжірибесін зерттеу үшін 15 мемлекеттен, атап айтқанда, Болгария, Ұлыбритания, Германия, Франция, Испания, Италия, Қытай, Малайзия, АҚШ, Ресей, Түркия, Украина, Армения сияқты елдерден 60-тан астам өтініштің түсуі Қазақстанның ұлттық өмір салты – қоғамдық келісімнің халықаралық күн тəртібінен нық орын алғанына айғақ болса керек. Қазақстан халқы Ассамблеясының атынан халық қалаулысы атанған азаматтар да жемісті еңбек етуде. Халық өкілі міндетін абыроймен атқару, Ассамблеяның мерейтойлық 20-сессиясы мен ғылыми-сараптамалық кеңес отырысының шешімдерін орындау мақсатында Ассамблеяның Парламенттегі өкілдері талқыланып жатқан заң жобаларына 1100-ден астам өзгерістер мен толықтырулар енгізді, 26 дербес, 144 ортақ депутаттық сауал жолдады. Қарапайым азаматтардан келіп түскен 700-ден астам хат құзырлы органдарға табысталды. Ассамблея депутаттары «Нұр Отан» партиясының кезектен тыс XV съезінің шешімімен «Бірлік» бағытындағы сарапшылар

то бының белсенді мүшелері атанды. Ел бірлігі мен қоғамдық келісім мəселесі отандық білім жəне ғылым кеңістігіне де кеңінен жол тартты. Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде Орталық Азияда тұңғыш рет ЮНЕСКО-ның этносаралық жəне конфессияаралық толеранттылық кафедрасы ашылды. Одан сəл бұрынырақ осы оқу орнында Қазақстан халқы Ассамблеясының кафедрасы ашылып, айтулы білім ошағымен ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылған болатын. Бұл – жас ұрпақтың ел бірлігі ұғымына ғылыми тұрғыдан бойлап, этносаралық қатынастар саласында білікті мамандар даярлауға септігін тигізетін айтулы қадам. Ассамблея қызметінің жаңа қыры – жалпыхалықтық өкілдік миссиясы оның көтерер жүгі мен жауапкершілігін арттыра түсуде. Ол Ассамблеяны саяси жүйенің сенімді өзегі ғана емес, мемлекеттік басқаруға азаматтардың атсалысуын қамтамасыз ететін ашық үнқатысу алаңына айналдырады. Қазақстан халқы Ассам блея сының 2020 жылға дейінгі даму тұжырымдамасын жүзеге асыруға арналған ісшаралар жоспары осының айқын дəлелі. Тұжырымдаманы жүзеге асыру үшін Елбасы мемлекеттің этносаралық қатынас саласындағы саясатын жетілдіріп, Ассамблея институтын нығайта түсу жөнінде нақты тапсырмалар берді. Қазір ол тапсырмалар жүзеге асырылуда.

Президент Ассамблеяның ай мақтық құрылымдарын барынша жандандырып, дамыта түсу жайына баса назар аударып, бұл бағытта арнайы аймақтық тұжырымдамалар дайындау қажеттілігін айтқан болатын. Тиісінше, Алматы, Астана қалаларында, барлық облыстарда Қазақстан халқы Ассамблеясын дамыту тұжырымдамалары əзірленді. Мемлекет басшысы этномəдени бірлестіктер мен азаматтық қоғамды, мемлекет пен барша ха лық ты ортақ мақсаттар жолын да жемісті жұмыс істеуге жұмылдыратын Достық үйлерін дамытудың 2020 жылға дейінгі тұжырымдамасын əзірлеуді де жүктеді. Нұрсұлтан Назарбаев: «Достық үйлері Қазақстанның барлық аймақтарында болуы тиіс. Бұл оңай шаруа емес, қосымша қаражат та талап етіледі. Алайда, ол айналып өтуге болмайтын қажеттілік. Бейбітшілік пен келісімді нығайтуға қанша қаражат жұмсалса да артықтық етпейді», деді. Қазіргі таңда еліміздегі Достық үйлері жемісті қызмет етуде. Олардың жұмыс тəжірибелері барлық этномəдени бірлестіктердің басын қосатын тиімді амалға айналғанын көрсетті. Бүгінгі таңда, Астана қаласы мен бірқатар облыс орталықтарында Достық үйлерін салу мəселесі айрықша бақылауға алынды. Ақмола облысында жаңа мамандандырылған Достық үйі алдағы көктемде пайдалануға беріледі. Ассамблея жанындағы Достық үйлерін аймақтардағы қоғамдық келісім мен əлеуметтік бастамалардың орталығы ету үшін олардың қызметінің тиімділігін арттыра түсуді көздейтін Достық үйлері директорларының республикалық əдістемелік кеңесі құрылды. Аймақтардағы түрлі əлеуметтік күштер мен институттарды біріктіріп, əлеуметтік түйткілдердің түйінін бірге тарқатудың ортақ жолдарын іздейтін қоғамдық келісім кеңестерінің құрылуы да маңызды қадам. Қазақстан халқы Ассамблея сының жұмыс тиімділігін арттырып, қоғамдық келісім мен ұлттық бірлік идеясын əрбір азаматтың санасына нық орнықтырудың тағы бір тетігі – бұқаралық ақпарат құралдары. Қараша айында өткен Қазақстан халқы Ассамблеясының тұңғыш халықаралық медиа-форумына 20-дан астам мемлекет қатысса, бұл – қоғамдық келісімнің қазақстандық үлгісіне əлемдік ақпарат кеңістігінің қаншалықты қызығушылық танытып отырғанын танытқан айтулы шара. Бұл бағытта арнайы жұмыс істейтін Журналистер клу бы да өзінің тиімділігін көрсетті. Ассамблеяның қызметі биыл 183 бұқаралық ақпарат құралдарының беттерінен көрініс тапты. Республикалық жəне этностық ақпарат құралдарында этносаралық келісім тақырыбын насихаттайтын 1100-ге жуық материал жарық көрді. Оның ішінде баспасөз беттерінде 368 мақала, ақпарат агенттіктерінде 266 кеңейтілген ақпарат, телеарналарда 456 тақырыптық сараптамалық бағдарлама мен кеңейтілген бейнематериал шықты. «Теңіз тамшыдан құралады» дейді қазақ. Ассамблея мүшелерінің, ел бірлігі тақырыбына қалам тартқан əрбір журналистің еңбегі азаматтарға ой салып, ең басты байлығымыз – қоғамдық келісімнің ел өміріндегі теңдессіз рөлін сезінуіне титімдей болса да үлес қосса, еңбектің еш болмағаны.

Ғасырлар бойғы тоқтаусыз күреске қарамастан, Тəуелсіздік бір-ақ күнде беріледі. Ол күн біз үшін 1991 жылдың 16 желтоқсанында туды. Одан кейінгі əрбір күніміз ең қасиетті құндылығымыз – Тəуелсіздігімізді сақтап қалу үшін, оны нығайта түсу мақсатында өтіп келеді. Халқымыздың біртуар тұлғасы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев азат елге айналдырған Қазақ мемлекеті кемеңгер басшысының тізгін ұс тауымен кемел келешекке бет алып барады. Елбасы айтқандай, «қазіргі буынның маңдайына тəуелсіздіктің туын тігу бақыты мен оны нығайтып, баянды ету міндеті қатар жазылды». Ендеше, бақытқа масаймай, міндетті абыроймен атқару – əрбір азаматтың қасиетті парызы. Ол парыз тек елдің бірлігін барша тірлігіміздің тұтқасы ете білсек қана өтеледі. Əдетте біз «жеріміз кең-байтақ болғанымен, халқымыздың саны аз» деп жатамыз. Бірақ, аз болғанмен саз болу, білімді де білікті, тату да тұрақты қоғам құру қолымыздан келетінін өзімізге де, өзгеге де дəлелдей алдық. Тəуелсіздік жолындағы мəңгілік күресте осы қағида əрбір азаматтың жадында нық орын алары сөзсіз.


4

www.egemen.kz

20 желтоқсан 2013 жыл

Ќаржылыќ пирамидаларєа заѕдыќ тосќауыл ќойылады (Соңы. Басы 1-бетте).

Бұдан басқа, заң жобасында қаржылық (инвестициялық) пирамидалардың ұғымын нақтылау қарастырылып, олардың қызметтерін жарнамалауға заңнамалық тыйым салынады. Бас прокурордың орынбасары Иоган Меркель əлемде қаржы пирамидаларының қызметіне қатысушылар саны шамамен 10-15 миллион адамды құрайтынын, соның ішінде Қазақстанның өзінде «МММ» аталатын қаржы пирамидаларының 8 кеңсесі қызмет еткенін ескерте кетті. Үш жыл ішінде еліміздің құқық қорғау органдары мұндай ұйымдардың заңсыз қызметіне қатысты 61 іс қозғаса, 4 мың адам зардап шеккен. Олардың осындай пирамидаларда жоғалтқан қаржысы 707 миллион теңгеге жетеді екен. Сондай-ақ, кешегі отырыста «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс қызметі мəселелері бойынша өзгерістер мен

толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы да бірінші оқылымда мақұлданды. Заң жобасымен елді мекендердің, инженерлік құрылыстардың жəне желілердің, көліктік жəне əлеуметтік инфрақұрылымның жай-күйі туралы ақпараттың жеделдігін қамтамасыз ету шаралары көзделеді. Ең бастысы – мемлекеттік қала құрылысы кадастрының бірыңғай жүйесін құру қарастырылады. Мұнымен қоса, авторлық қадағалауды жүзеге асыру ресімдерін реттеу жəне нысандар құрылысына арналған алдын ала жобалау құжаттамасының мерзімін белгілеу көзделеді. Сонымен қатар, заң жобасында қала құрылысының жаңа жүйесі озық технологияларды пайдалана отырып, жекелей кəсіпкерлер мен халықты қолжетімді деңгеймен қамтамасыз ету қарастырылады. Депутаттар «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне агроөнеркəсіп ке шені мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар

енгізу туралы» заң жобасын да бірінші оқылымда мақұлдады. Мəжілістің бір топ депутаты бастамашы болған заң жобасымен агроөнеркəсіп кешені мен ветеринария саласын жетілдіруге бағытталған өзгерістер енгізу көзделеді. Баяндамашы – Мəжіліс депутаты Роман Кимнің сөзіне қа рағанда, заң жобасымен инвестициялық салымдар кезінде агроөнеркəсіп кешені субъектілері шығыстарының бір бөлігін өтеу қарастырылады екен. Сондай-ақ, мемлекеттік қолдаудың осы бағыты аграрлық секторға инвестицияны арттыруға, агроөнеркəсіп кешенінің басым бағыттарын дамытуға оң ықпал ететін көрінеді. Тағы бір белгілі болғаны, заң жобасымен қайта өңдеуші кəсіпорындардың ауыл шаруашылығы шикізатын сатып алуға арналған шығындарын субсидиялау қарастырылады. Бұл ретте сатып алынатын шикізаттың кейбір түрлерін ғана субсидиялау қарастырылатындығын айта кету керек. Əсіресе, қант

қызылшасы мен сүтті сатып алуға басымдық берілмек. «Агробизнес-2020» бағдарламасы бойынша ойын білдірген сенатор Қуаныш Айтаханов қазіргі таңда шаруаларға қолжетімді несие берудің тетіктері əлі де болса толық шешілмегендігімен бөлісті. «Ал екінші деңгейлі банктердің несие портфелінің небəрі 3,5 пайызы ғана ауыл шаруашылығына жұмсалған. Осы ретте ауыл шаруашылығы банкін ашу мəселесінің айтылғанына он жылдай уақыт болып қалды. Бəрі осыны дұрыс деп қолдайды, алайда, бұл шешімін таппайды», деді сенатор осы орайда. Бұдан кейін депутаттар «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне мемлекеттік органдардың құзыретін заңнамалық жəне (немесе) заңға тəуелді деңгейде бекіту мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын екінші оқылымда мақұлдады. Сонымен қатар, «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне атқарушылық іс жүргізуді жетілдіру мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы да екінші оқылымда талқыланды. Құжатқа бірқатар өзгерістер енгізілгендіктен, ол Мəжіліске қайтарылды.

Ќуатты ґѕір тынысы Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде Қостанай облысының əлеуметтік-экономикалық дамуы, аймақтағы мемлекеттік жəне салалық бағдарламалардың жүзеге асырылуына арналған брифинг болды. Онда облыс əкімі Нұралы Сəдуақасов баяндама жасап, журналистердің қойған сұрақтарына жауап берді. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Баяндамадан ұққанымыз, Қостанай облысы – əлеуметтік-экономикалық жағдайы жақсы əрі тұрақты, серпінді дамып жатқан өңір. Облыстың экономикалық жəне ресурстық əлеуеті қуатты болғандықтан, халықаралық жəне сыртқы экономикалық байланыстарды еркін дамытуға мүмкіндіктер мол көрінеді. Əрине, облыстың сыртқы экономикалық байланыстарын дамытуға географиялық орналасқан жері өз тиімділігін беріп отыр. Атап айтқанда, Қостанай аймағы өз еліміздің Ақмола, Ақтөбе, Қарағанды, Солтүстік Қазақстан облыстарымен, сондай-ақ, Ресей Федерациясының Қорған, Орынбор, Челябі өңірлерімен шекараласады. Облыс əкімі өңірдің табиғи байлықтарға бай екенін айта келіп, кен өндіру кешендері мен машина жасау өндірістерінің табысты жұмыстарына тоқталды. Құрылыс саласының да қарқынды дамып жатқандығын айтты. Сөйтіп, биылғы жылы 5 млн. тонна бидай дəнін жинап, оның 2 млн. тоннасын экспорттауды көздеп отырған астықты облыс та ауыл шаруашылығын өркендетуге де көп мəн беріліп жүргенін тілге тиек етті. Облыстың толық жағдайы туралы айқарма бетімізде түрлі салалар бойынша мақалалар жарияланды. Ал біз, брифингтің екінші сұрақ-жауап бөліміне ойыссақ. Журналистер алдындағы баяндамасының «бісм��ллəсінен» басқасын толық орыс тілінде сөйлеп шыққан облыс əкімінің қылығы қазақ тілді қауымның наразылығына бірден ілікті. «Жас қазақ» газетінің тілшісі Елбасының Жолдауындағы міндеттердің облыстағы орындалу барысы туралы сұрай келіп: «Мемлекет басшысы сол Жолдауында ана тіліміз туралы да нақты айтты. Онда «Əр қазақ ана тілінде сөйлеуді өзінен бастаса, мемлекеттік тіл Конституциядағы мəртебелі орнын əлдеқашан иеленген болар еді», деді. Əкім мырза, осы мемлекеттік мəселені сіз өзіңізден бастап көрдіңіз бе?» – деп сұрақ қойды. – Мен ана тілімде сөйлеуді өзімнен бастағанмын. Əттеген-айы, əлі толық меңгере алмай жүрмін. Себебі, кезінде орыс мектебінде оқып, жоғары оқу орнын да сол тілде бітірдім. Бəріңізге белгілі, Кеңес Одағы дəуірінде

Қостанай облысындағы жер иесі, ел иесі болған қазақтың саны жалпы тұрғындардың 17 пайызын ғана құрайтұғын. Шүкір етерлігі – бүгінде 38 пайыздан асып отырмыз. Қазіргі таңда барлық аудан орталықтарында қазақ тілін оқытып, үйрететін орталықтар жұмыс істеп жатыр. Оларда 11 мыңнан астам адам мемлекеттік тілді меңгеруге əрекет етіп жүр. 2005 жылдан бері облыста 14 мектеп салынған болса, оның 12-сі қазақ мектебі. Бұйыртса, бұл тұрғыдағы істерімізді əлі де ілгерілете түсеміз деген ниет бар. Ал өзіме қайта оралсам, аздаған уақыт беріңіздер, ана тілімізді толық меңгеруге уəде етемін, – деп жауап берді Н.Сəдуақасов. Кемшілікті мойындау да – азаматтық. Қостанай облысы туралы əңгіме қозғалса, Торғай өңірі мен Арқалық қаласы назардан тыс қалмайтыны мəлім. Бұл жолы да айтылған аймақ туралы сұрақтар қойылды. Өңір басшысының айтуына қарағанда, көп көкейкесті мəселелердің ішінде моноқалалар бағдарламасы өте өзекті. Бұл үдеріс аймақтағы бизнестің, инфрақұрылымның дамуы мен ел əл-ауқатының артуына, экономикалық тұрақтылыққа өз септігін тигізіп отыр. Бұл ретте əлеуеті төмен Арқалық қаласын дамытуға да ерекше назар аударылыпты. «Бұрынғы облыс орталығының тағдырына көптің көңілі алаңдаулы. Бұл проблема əсіресе, бұқаралық ақпарат құралдарының назарында екенін жақсы білеміз. Шындығын айтқанда, Арқалық қаласының жағдайы оңай емес. Алайда, бірнеше жыл бұрынғы күйінен əжептəуір жақсарды деуге ауыз барады. Халық саны тұрақтап, жаңа жұмыс орындары ашылды. Сөйтіп, бұл жерге бизнес те келе бастады», – деді Н.Сəдуақасов. Сонымен қатар, Мемлекет басшысының «Арқалық–Шұбаркөл» теміржолын салу жөнінде қабылдаған шешімі қаланың экономикалық тұрғыда сауығуына айтарлықтай ықпал етіп жатқанын айтты. Дегенмен, əлі де бірқатар мəселелердің де бар екенін атап өтті. «Арқалық қаласындағы ағымдағы мəселенің бірі – іші бос жəне қайта қалпына келтіруге жатпайтын құрылыстар. Бүгінде 117 тұрғын үй мен 39 ғимарат осы санатқа жатқызылған. Қысқа мерзімде оларды ысырып тастау керек. Өйткені, бұл құрылыстардың сыртқы пошымы халықтың көңіл-күйіне, жалпы əлеуметтік ахуалға

жағымсыз əсер етіп, қалаға инвесторлардың тартылуын тежейді», – деді өңір басшысы. Қостанай аймағы – қазаққа ұлт ұстаздарын берген өңір. Халқымызды білімге шақырып, əліпбиді үйреткен, дүние ғылымына жол көрсеткен ұлт ұстаздары Ыбырай Алтынсарин мен Ахмет Байтұрсынов та, қазақта алғашқы болып роман жазушылар Міржақып Дулатов пен Спандияр Көбеев те, қазақтың тұңғыш ғалымы Шоқан Уəлиханов пен бірінші журнал шығарушы Мұхамеджан Сералин де осы өңірдің перзенттері. Осыған орай, облыстағы мəдени-тарихи жəдігерлерді қорғауға жəне қалпына келтіруге байланысты, сондай-ақ елге тұтқа болған тұлғаларға көрсетіліп жатқан құрметке қатысты сұрақ қойдық. – Бұрнағы жылы Ілияс Омаровтың 100 жылдық мерейтойын атап өттік. Сол сияқты мəдени-рухани шаралар облысымызда жиі ұйымдастырылып тұрады. Негізі, Қостанайда Абайдың, Ыбырайдың жəне Шоқанның, Ахмет Байтұрсыновтың ескерткіші бар. Бұлардан басқа да мемлекеттік қайраткерлер мен əйгілі ақын-жазушыларға лайықты құрмет көрсетіп, көшелер мен мектептерге атын беру туралы ұсыныстар бүгінде көптеп айтылып жүр. Бұл ұсыныстарды орынды деп ойлаймыз. Оған қоса оларға ескерткіштер тұрғызу мəселесін де заңға сай шешуге болады. Бұйыртса, ұлттың рухани қазынасына қажет шаралар толығымен шешімін табады, – деді облыс əкімі. Қостанай өңірі Ресей Федерациясының үш бірдей облысымен шекараласатынын жоғарыда айттық. Келесі сұрақ шекара сызығына жақын тұрған ауылдардың тұрғындары күн сайын азайып, біртіндеп жойылып бара жатқандығы жөнінде болды. Əкімнің сөзіне қарағанда, шекара маңында болашағы жоқ ауылдар бар, олардың жалпы саны облыста 60-тан асатын көрінеді. Ондай ауылдар мемлекеттік көмектен тыс қалмағанымен, ол елді мекендерге инфрақұрылым жасап, инвестиция құюдан ешқандай пайда жоқ. Десе де, жыл сайын халқының саны көбейіп жатқан облыста əлеуметтің əлеуетін арттыру үшін барлық іс-шара атқарылып жатыр екен. Журналистердің түрлі сұрақтарына жауап берген облыс əкімі жиналған қауымды алдағы жаңа жыл мерекесімен құттықтады. Айтқандай, шара барысында Алтай Əбибуллаев облыс əкімдерімен жүргізілген брифингтер осымен аяқталғанын мəлімдеді. Сөйтіп, ағымдағы айдың 27 жұлдызында орталықтың брифингіне Астана қаласының əкімі Иманғали Тасмағамбетов келетінін айтты.

Əлеуметтік мəселелер əрдайым назарда Кеше Премьер-Министр Серік Ахметовтің төрағалығымен өткен селекторлық режімдегі Үкімет отырысында «Жұмыспен қамтудың жол картасы-2020» бағдарламасын жүзеге асыру мəселелері жəне 2013-2020 жылдарға арналған ауыл шаруашылығы саласының кешенді жоспары талқыланды. Сондай-ақ, Қазақстан аумағын ұйымдастырудың Бас схемасы мақұлданды.

Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Отырыста жұмыспен қамту бағдарламасына қатысты мəселелерді талқылай келе, Үкімет басшысы С.Ахметов «Бағдарламаны жүзеге асырудың қарқыны жаман емес. Жол картасында еңбекпен қамту проблемаларын шешудің пəрменді тетіктері ескерілген жəне бұлардың барлығы іске қосылуы тиіс», деп атап өтті. ПремьерМинистр көпшілік бағдарламаның кім үшін құрылғанын, оның оларға не беретінін, қалай жұмыс істеуге болатынын біле бермейтініне байланысты барлық өңірлерге тиесілі бірқатар проблемалар бар екенін жəне ол кешіктірмей жоюды талап ететінін айта келе, бағдарлама бойынша халық арасында түсіндіру жұмыстары жеткіліксіз екенін атап көрсетіп, қайта оқытылғандардың еңбекке орналасуы проблемаларына назар аудартты. «Жекелеген өңірлерде жұмысқа орналастыру деңгейі 60 пайызды құрайды. Біз тағы да бюджеттік қаржыны тиімді пайдалану туралы айтамыз. Əрбір өңірде инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыру бойынша жұмыс берушілер тарапынан келісімшарттар талаптарын сақтамау деректері кездеседі», деген С.Ахметов барлық өңірлер əкімдерінің жəне Алматы қаласы əкімінің назарын осы бағыттағы жұмыстарды жақсартуға аударды. Үкімет басшысы бағдарламаны одан əрі жүзеге асыру барысын жекелеген өңірлердің мысалы негізінде қарастырып, олардың сөздерін тыңдауды ұсынды. Осыған орай, Премьер-Министр

Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігіне нақты өңірді анықтап, оған жағдайды зерттеу үшін жұмыс тобын жіберуді, бұған Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлігі, Қаржы министрлігі, Өңірлік даму министрлігі мамандарын тартуды тапсырып, жергілікті жерлерде, аудандар мен қалаларда «Жұмыспен қамту жол картасы-2020» бағдарламасының жүзеге асырылу барысын тəптіштеп қарастыруға нұсқау берді. «Мемлекет басшысының тапсырмасын басшылыққа ала отырып, біз жүргізіліп жатқан жұмыстың тиімділігін қамтамасыз етуге тиіспіз», деген Премьер-Министр бағдарламаға енгізілген тетіктер мен құралдардың тиімді қолданылуы Үкіметтің айрықша бақылауында тұрғанын атап көрсетті. «Жұмыспен қамтудың жол картасы-2020» бағдарламасының орындалу барысы, бағыттары жəне жүзеге асырылу нəтижелері туралы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрі Тамара Дүйсенова баяндаған болатын. Министрдің мəліметінше, бүгінде бағдарлама негізінде 241 мыңнан астам адам жұмысқа орналасып, оның 132 мыңы тұрақты жұмыс орнына жіберілген. Қазақстан Республикасының аумағын ұйымдастыру Бас схемасының негізгі ережелері туралы Өңірлік даму вице-министрі Қайырбек Өскенбаев баяндады. Оның айтуынша, Бас схема мемлекеттік басқару жүйесінде оңтайлы шешім қабылдауға мүмкіндік беретін негізгі тетік болып табылады. Оның кепілдемесі аймақтық жəне салалық ұзақ мерзімдік жоспарлау жəне

Маѕызды заѕєа жіті кґзќарас ќажет

Астана қаласында Демократиялық күштердің «Қазақстан-2050» жалпыұлттық коалициясының отырысы өтті. Онда саяси партиялардың, қоғамдық ұйымдар мен мемлекеттік органдардың басшылары Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігі əзірлеген «Кəсіптік одақтар туралы» заң жобасын талқылады.

Талқылауға Кəсіподақтар федерациясының төрағасы Əбілғазы Құсайынов, Премьер-Министрдің бірінші орынбасары Бақытжан Сағынтаев, Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрі Тамара Дүйсенова, Қазақстан Еңбек конфедерациясының президенті Серік Əбдірахманов, «Тау-кен өндіру жəне тау-кен металлургия кəсіпорындарының республикалық қауымдастығы» ЗТБ атқарушы директоры Николай Радостовец, «Нұр Отан», ҚХКП, «Ақ жол» партияларының

фракцияларына мүше депутаттар қатысты. Қазіргі уақытта «Кəсіподақтар туралы» заң жобасы Парламент Мəжілісінде, яғни «Нұр Отан», ҚХКП, «Ақ жол» партиялары фракцияларының депутаттарынан құрылған жұмыс тобының қарауында. «Қазақстанның əлеуметтік жаңғыртылуы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» бағдарламалық мақаласында Мемлекет басшысы əлеуметтікеңбек қатынастарының тиімді моделін жасау қажеттігі туралы,

инвесторларға сенімді бағдар үшін негізгі база қызметін атқарады. Бұл – Қазақстанның 2030 жылға дейінгі аумақты дамыту стратегиясын анықтайтын негізгі құжат. Ол қала құрылысы жобасы шеңберінен асып, ел дамуының экономикалық жəне аумақтық жоспарлауын қамтып отыр. Мұнда, əсіресе, өңірлердің индустриялық мүмкіндіктеріне баса назар аударылған. Мəселен, минералдышикізат, энергетикалық жəне су ресурстарының қоры, еңбек ресурстары мен материалдытехникалық базаның қазіргі жағдайы бойынша өңірлердің жəне экономика салаларының ресурстық мүмкіндіктері ескеріліпті. Сондай-ақ, құжатта аграрлық сектордың, инженерлік, көліктік жəне рекреациялық инфрақұрылымдардың проблемалары мен əлеуетті мүмкіндіктері қаралған. Мəселен, онда курорттық жəне туристік орталықтарды дамытудан бастап, экологиялық мəселелерді шешу жөніндегі стратегиялық бағыттар да белгіленген. Өңірлік даму министрлігіне осы жылдың соңына дейін аймақтарды ұйымдастыру Бас схемасының бекітуге əзірлеу тапсырылды. Отырыста, сондай-ақ, 20132020 жылдарға арналған ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу мен тамақ өнеркəсібін дамыту бойынша іс-шаралар кешенді жоспарының жобасы бекітілді. Ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуді дамыту бойынша іс-шаралар туралы Ауыл шаруашылығы вице-министрі Мүсілім Өміряев баяндады. Талқылауды қорытындылай келе, Үкімет басшысы Ауыл шаруашылығы министрлігінің, Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлігінің, даму институттарының назарын ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу саласын несиелеу мəселелеріне аударды. «Пайыздық мөлшерлеме деңгейі – 7 пайыз, оны біртіндеп түсіру керек. Біз оған жыл сайын қол жеткізетін боламыз. Өйткені, несиенің пайыздық мөлшерлемесін төмендету бұл салаға отандық əрі шетелдік инвесторларды тартуда ынталандырушы тетік болып табылады», деді С.Ахметов. Осылайша, Ауыл шаруашылығы министрлігіне кешендi жоспарды iске асыруды қатаң қадағалауға алып, қаржыландыруға қажеттi құралдарды даму институттары арқылы тартуды тапсырды. оның негізінде мемлекет, жеке сектор жəне кəсіптік одақ бірлестіктерінің серіктестігі механизмін құру қажеттігі туралы айтып, кəсіподақ институттарын жаңғырту жөнінде міндет қойған болатын. Индустрияландыру бойынша ауқымды бағдарламаны іске асыру барысында жаңа индустриялық объектілерді əлеуметтендіру маңызды. Мұнда кəсіподақтар маңызды рөл атқарады. ДКЖК отырысында əлеуметтікеңбек қатынастарының тиімді моделі жəне мемлекет, жеке сектор мен кəсіподақ бірлестіктерінің жұмыс істеуге қабілетті механизмі болған жағдайда елімізде жүргізіліп жатқан əлеуметтік жаңғырту ісі оң қадам алатыны атап өтілді. Отырыстың қорытындысы бойынша бірқатар ұсыныстар қабылданды. «Егемен-ақпарат».

 Қаның қалай қайнамас?!

Мас кїйінде кґлік айдау ќылмыс емес пе? Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

Нағыз қылмыс. Қасақана кісі өлтіру деген осы. Қас-қағым сəтте бейкүнə сəбидің де, атпал азаматтың да, абзал ананың да жаны қиылып, жаһаннамға кете барады. Оны жазым деп алдаусыратып, артын жауапсыздыққа аудара салатынымыз да жасырын емес. Егер, көлік тізгінін ұстаған жанның санасына, қылмыстық жауапкершілікті айтпағанда, адами құндылықты, бір өзінің ғана емес, өзгелердің де өмірін ойлау керектігін сіңіре білсек, жол-көлік апаттары азаяр ма еді? Шыны керек, бұл тұрғыда да ақысыз ақыл, пəрменсіз пікір айтуға шеберміз. Сондықтан сөзден іске көшетін уақыт əлдеқашан өтті деп шарасыздыққа бой ұрмалық. Басқасын айтпағанда,

Ата Заңымыздың 1-бабының 1-тармағында «Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық жəне əлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы – адам жəне адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары» деп нақтыланған. Осынау заңнаманы ой елегінен өткізіп, əр сөзіне зейін қойсақ, адам құқығына ерекше мəн берілген. Бірақ нақты өмірдегі жол-көлік оқиғалары сол заңның белінен басылып жатқанын растайды. Көгілдір экрандағы «Рейдер» бағдарламасын көріп отырып жаныңыз түршігеді. Ал сол оқиғаның негізгі себепшісі болатын жүргізушілер жалтарма жауаптарын ағытқан соң, кінəлі тұлға əкімшілік жауапкершілікке тартылып, я болмаса абайсызда орын алған оқиға деп тіркеліп, қағаз жүзінде қала

береді. Адам өмірі, тағдыры ше? Сондықтан бұл күндері депутаттар талқысында жатқан заңнамаға кімде-кім алкоголь өнімін ішіп ал ып , жо л - кө л ік о қи ғ асын а себепші болды ма, ешқандай талқылауыз ол адам ҚР ҚК 96бабы, 2-тармағымен қасақана кісі өлтірген деген айыптаумен жазалануы керек. Мүмкін халық қалаулылары одан да қатал жаза түрін ұсынып, күшіне ендірер. Қалай десек те, жол-көлік оқиғасын жасасын, жасамасын алкоголь өнімдерін ішіп алып, көлік тізгініне отырған адамның кінəсі заңнама шеңберінде мойнына қойылды ма, ол Қылмыстық кодекс бойынша айыпталып, жазалануы шарт. Біле білсек, бұл – өмір қажеттілігінен туындаған талап. (Соңы 12-бетте).


 Əлем жəне Қазақстан

Шартарапќа танылєан саясат

Кеше «Қазмедиа» ғимаратында Орталық коммуникациялар қызметі өткізген дəстүрлі брифингте сыртқы саясат мəселесі сөз болды. Брифингтің қонағы Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов шартарапқа танылған сыртқы саясаттағы сан қырлы жұмыстарды назарға ұсынды.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Ел тарихында өз жетістігімен, жемісімен есте қалатын тағы бір жылды шығарып салатын уақыт та таяу. Күнпарақты ақтарып отырып, ой елегінен өткізсе, сыртқы саясат саласындағы табыстар да аз емес. Дəстүрлі брифингте өзі басқаратын ведомствоның бір жылдық жұмысын журналистерге жайып салған министр шартарапқа көз тігіп, алыспен де, жақынмен де дипломатиялық қатынастар орнатып, əлемге танылған бейбіт саясат ұстанған елдің алдағы жоспарларымен де бөлісті. «Қазақстан Еуропалық одақпен ынтымақтастықты жəне əріптестікті нығайту бойынша жұмысты одан əрі жалғастыратын болады, Еуропалық Одақ Қазақстанның басты сауда жəне инвестициялық серіктесі болып қала береді. Франциямен, Испаниямен жəне Италиямен стратегиялық серіктестік туралы келісімшарттар жасалды», деген министр ЕО-мен əріптестікті жəне ынтымақтастықты кеңейту туралы келісім жасау жөніндегі жұмыстардың жүргізіліп отырғанын қаперге салды. Инновациялықтехнологиялық əріптестіктен бөлек, келісімшарт аясындағы аса маңызды бағыттардың бір бөлігі біздің азаматтарымыз үшін визалық режімді оңтайландыру бағытында сатылы жұмыстар жүргізіледі, деген министр сауда-экономикалық əріптестік турасында да мəліметтер келтірді. Оның айтуынша, бүгінгі күні Қазақстан экономикасына салынған шетелдік капитал мөлшері бойынша көшбасшы елдердің біріне айналып отыр. Айталық, 2005 жыл мен 2013 жыл аралығында республикаға тартылған тікелей шетелдік инвестициялар ауқымы 173 миллиард долларды құраған. Ерлан Əбілфайызұлы Қазақстан дипломатиясы шиырлаған жолдарға кеңінен тоқталып өтті. Біздің саясат үшін «қара құрлық» та, ОңтүстікШығыс Азия, Тынық мұхиты жағалауларын жайлаған елдер де, Латын Америкасы да қызғылықты. «Жалпы, Азиядағы саяси жəне экономикалық ынтымақтастықтың қарқынды даму барысы шын мəнінде Азия-Тынық мұхиты өңірлері елдерімен екіжақты жəне көпжақты байланыстардың кеңеюін талап етеді. Сондықтан да, сыртқы саясат ведомствосы Азия-Тынық мұхит өңірлерінің елдерімен саудаэкономикалық, инвестициялықтехнологиялық ынтымақтастықты

5

www.egemen.kz

20 желтоқсан 2013 жыл

ең жоғары деңгейде пайдалануға мүдделі», деген министр бірқатар елдерде елшіліктер ашылатынын да айтып өтті. Олардың қатарында Азия-Тынық мұхиты аймағындағы, Латын Америкасындағы, Африкадағы елдер де бар. «Азиядағы саяси жəне экономикалық дамудың қазіргі қарқыны Азия-Тынық мұхиты аймағы (АТА) елдерімен екіжақты жəне көпжақты байланыстарды кеңейтуді талап етеді. Осыған орай, біз барлық күшжігерімізді АТА елдерімен арадағы экономикалық жəне инвестициялық-технологиялық əлеует ті барынша дамытуға, Қа зақстанның экспорттық жəне ауыл шаруашылығы өнімдері үшін аталған аймақтағы жаңа нарықтарды анықтауға жұмсайтын боламыз», деген министр Азия-Тынық мұхиты аймағымен ынтымақтастықты кеңейту Сыртқы істер министрлігінің 2014 жылғы жұмысының негізгі басымдықтарының бірі болатынына екпін түсірді. Қазақстанның Вьетнамдағы елшілігінің ашылуы мен Қазақстанның Таиландтағы дипломатиялық миссиясының елшілік болып қайта құрылуы өңірге деген қызығушылықтың арта түскенін көрсетеді, деген Е.Ыдырысов Жапония, Оңтүстік Корея, Сингапур сияқты дамыған елдермен арадағы ынтымақтастықтың көкжиегін кеңейтіп, жаңа технологиялармен алмасу, энергия жəне су үнемдеуші технологияларды енгізу, кадрлар даярлау бағыттарында жұмыстардың өрби түсетінін де айтып өтті. Сыртқы саясат ведомствосының басшысы АҚШ-пен арадағы қарым-қатынастарға да тоқталды. «Стратегиялық əріптестіктің аясында екіжақты ынтымақтастықтың нормативтік базасын қалыптастыру жұмысы жалғасып жатыр. Жылдың маңызды нəтижелерінің бірі деп АҚШ пен Қазақстан азаматтарына өзара негізде 5 жылдық виза беру туралы келісімді айта аламыз», деген министр жақын көршіміз Ресеймен арадағы қатынастарға да баса мəн берді. «Ресей бағытындағы маңызды нəтиже Қазақстан мен Ресей президенттерінің ХХІ ғасырдағы тату-тəтті көршілік туралы жаңа келісімге қол қоюы болды. Бұл құжатта екі ел арасындағы қолданылып жүрген келісімде бекітілген ынтымақтастықтың барлық бағыттары көрініс тапқан. Сонымен қатар, қазіргі заманғы əлем дамуының жаңа үрдістері мен сынқатерлері ескерілген барынша тығыз қарым-қатынастар да қамтылған», деді Е. Ыдырысов.

 Есімі елге елеулі

«Қара құрлықпен» арадағы дипломатиялық қатынастарды дамытудың маңыздылығы турасында сөз қозғаған министр: «Осыдан бірнеше апта бұрын Мемлекет басшысының Оңтүстік Африка Республикасында біздің елшілігімізді ашу туралы Жарлыққа қол қойғаны белгілі. Ал келесі жылы біз Эфиопияда елшілік ашуды жоспарлап отырмыз. Жалпы алғанда, Оңтүстік Африка Республикасы – маңызды саяси, экономикалық рөлге ие мемлекет. Ол – «G20» тобының мүшесі. Ал Эфиопия болса, күш алып келе жатқан өңірлік маңызды ел ғана емес, Африка құрлығының саяси астанасы, Африкалық Одақтың штабы орналасқан ел ретінде де тартымды бола түседі», деді Е.Ыдырысов осы ретте ағымдағы жылы Қазақстанның Африкалық Одаққа бақылаушы ел мəртебесін алғанын атап көрсетіп, мұның елдік саяси, экономикалық мүддені ілгерілетуде септігі тиетінін жеткізді. Министрдің айтуынша, Қазақстан үшін Латын Америкасы бағытында да жағымды перспективалар ашылмақ. Оның ішінде Бразилия, Чили, Аргентина мен Мексика секілді елдердің орны бөлек. Келесі жылы біз Қазақстанның елшілігін осы өңірдегі жетекші мемлекеттердің бірі – Мексикада ашуды жоспарлап отырмыз», деген Сыртқы істер министрі қазақстандықтардың Бразилияға визасыз-ақ барып келе алатынын айтып өтті. Бұл дегеніміз, əлемге əйгілі доп додасы – футболдан əлем чемпионатын отандастарымыз еш кедергісіз осы елге барып көреді деген сөз емес пе. Журналистер тарапынан қойылған сауалдардың барлығына жауап берген министр өз сөзінде бірқатар статистикалық мəліметтерді де келтіріп өтті. «2013 жылы Орталық Азия бағытында мемлекет басшылары деңгейіндегі 4 кездесу, премьер-министрлер деңгейіндегі 2 кездесу, сыртқы істер министрлері деңгейіндегі 3 кездесу өткізілді. Екіжақты 12 құжатқа қол қойылды, оның ішінде Өзбекстанмен стратегиялық серіктестік туралы келісім, салалық келісімдер, ынтымақтастық бағдарламалары бар», деді ол. Сыртқы саясаттағы ендігі бір маңызды мəселе – жақын көрші Қытаймен арадағы қарым-қатынас. Осы ретте Қазақстан мен Қытай трансшекаралық өзендерді бөлу туралы келісімге келуге мүдделі, деген министр ағымдағы жылы Сыртқы істер мен Қоршаған ортаны қорғау жəне су ресурстары министрліктері бірлесе отырып, шектес елдермен трансшекаралық өзендерді пайдалану жəне қорғау мəселелері бойынша сараптамалық кеңес құрғанын айтып өтті. «Кеңес өз жұмысында Қытай бағытындағы мəселелерге үлкен назар аударды. Ерекше тоқтала кететін тағы бір жайт, Қытай тарапынан да су мəселесі бойынша осындай мүдделілік бар жəне осы елдің бұл мəселеде тек Қазақстанмен ғана белсенділігі байқалады. Ал 20012013 жылдар аралығында трансшекаралық өзендерді пайдалану мен қорғау жөніндегі Қазақстан-Қытай бірлескен комиссиясының 10 отырысы өтті. Нəтижесінде осы бағытта 7 екіжақты келісімге қол қойылды. Жақын перспективада Астана мен Бейжің екі елдің арасындағы 24 трансшекаралық өзеннен су бөлулер туралы келісімге қол қоюға мүдделілік танытып отыр», деді Е. Ыдырысов. Сонымен қатар, Сыртқы істер министрлігі тарапынан су саласында Қазақстанның Ресеймен ынтымақтастықты дамыту мəселелеріне де үлкен назар аударылып отырғанын жеткізді. Оның сөзіне қарағанда, Қазақстан мен Ресей арасында суға қатысты барлық мəселелерде консенсусқа келушілік бар.

Консультациялардыѕ екінші раунды

Астанада Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары Қайрат Сарыбай мен Марокко Корольдігінің Сыртқы істер жəне ынтымақтастық министрлігінің Бас хатшысы Насер Буританың төрағалығымен Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі мен Марокко Корольдігі Сыртқы істер жəне ынтымақтастық министрлігі арасындағы саяси консультациялардың 2-ші раунды болып өтті.

Консультациялар барысында тараптар екіжақты ынтымақтастықтың қазіргі жағдайы мен даму перспективаларын, сондай-ақ, түрлі салалардағы байланыстарды кеңейту жолдарын, сауда-экономикалық қатынастарды ілгерілету, инвестицияларды қорғау мен ынталандыру, дипломатиялық жəне қызметтік паспорттар иелерін визалық талаптардан босату туралы Үкіметаралық келісімдер жобаларына қол қоюға дайындық мəселелерін талқылады. Тараптар халықаралық жəне өңірлік көкейкесті мəселелер бойынша пікір алмасты. Консультациялардың қорытындысы бойынша Хаттамаға қол қойылды, саяси консультациялардың кезекті раундын Марокконың астанасы

– Рабатта өткізу туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Сапары барысында Насер Буританың Қазақстан Парламенті Сенатының Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевпен, Мұнай жəне газ министрлігінің жауапты хатшысы Қанатбек Сафиновпен кездесулері болып өтті. Қазақстан Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының ректоры Болатбек Əбдірасіловпен болған кездесудің қорытындысы бойынша Мемлекеттік басқару академиясы мен Марокко Корольдігі Сыртқы істер жəне ынтымақтастық министрлігінің Дипломатиялық академиясы арасында Өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылды, деп хабарлады ҚР СІМінің баспасөз қызметі.

Єибратты єўмыр ...Сынаптай сырғыған заманның өмiр-өзен жылнамасынан əдетте, əр пенденiң жүрiп өткен жолы үңiлген жанға əр қырынан сыр шертiп тұрады. Əсiресе, бұл – жастайынан тартқан тағдыр тауқыметiне мойымай, қанына сiңген намыс найзағайымен ылғи да алға ұмтылып отырған жандарда анық байқалады. Мынау өмiрдiң жақсылығын да, жоқшылығын да көрiп, ыстық-суығына төзiп, адами болмыс-бiтiмi мен парасатын, адамгершiлiк асыл қасиетiн қандай мансапқа болмасын айырбастамастан адалдықты, елге, жерге деген шынайы махаббатты ту еткендер үшiн ол тiптi алыстан-ақ «мен мұндалайды». Олай дейтiнiм – сонау ел басына төнген зұлмат-заманда туып, қанқұйлы соғыс зардабы мен қызыл империяның зобалаңын бастан кешiрiп, бүгiнгiдей тəуелсiздiкке жетiп, егемендiк жолында азды-көптi еңбек етiп, ел ағасы атанған аралықта өз басым көп нəрсенi көрiп, көп нəрсеге куə болдым. Бұрылыс-бұралаңы көп өмiр жолында қызмет бабымен де, рухани жағынан да қаншама жақсы жандармен араласып, сыйластым. Өмiрiмiздiң ащы-тұщысына қарамастан сондай жаны жайсаңдармен сыйластық пен жарасымдылықтың күнi бүгiнге дейiн жалғасып келе жатқанына тағдырыма тəубе етемiн. Солардың бiрi – көңiлiмнiң көгiнен, жүрегiмнiң төрiнен орын алған, бүгiнде 75 жасқа толып отырған, мемлекет жəне қоғам қайраткерi, ел сыйлаған үлкен азамат – Кеңес Мұстаханұлы АУХАДИЕВ.

Кеңес Мұстаханұлы туралы ойлағанымда əуелi оның «өмiр жолы – тар соқпақ» дегенi есiме оралады. Мұны тектен-тек айтып отырғаным жоқ. 2008 жылы Кеңес Мұстаханұлы өзiнiң жетпiс жылдығы қарсаңында осындай тақырыппен үлкен естелiк кiтап жазды. Онда Советтiк Социалистiк Республикалар Одағының дəуiрлеп тұрған тұсында Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетiнiң бюро мүшесi, Алматы облыстық партия комитетiнiң бiрiншi хатшысы кезiндегi елiмiздiң жалпы саяси ахуалы, халықтың тұрмыс-тiршiлiгi жəне өзiнiң еңбек жолы мен КСРО қайраткерлерiнiң жұмыс iстеу жүйесi, тəсiлi, тағы басқалары тұрғысында ой толғады. Кiтапта Кеңес Мұстаханұлы «тар соқпақ» деп өзiнiң өмiр жолын айтып отыр. Олай дейтiн себебi – Кеңес Мұстаханұлының өмiр жолы шын мəнiнде оңай болған жоқ. Əкесi Мұстахан 1939 жылы сол кездегi жоспарлы шақыру бойынша əскерге алынып, алдымен фин соғысына, одан кейiн Ұлы Отан соғысына қатысады. Əкесi əскерге аттанғанда Кеңес бiр жасар ғана бала едi. Бұл күндерi Кеңеске əкесiнен қалған жалғыз асыл мұра – əкесiнiң 1941 жылдың 14 маусымында Брест маңынан жазған соңғы хаты. Сол хаттың елге қай күнi жеткенi белгiсiз, бiрақ содан бiр апта өткен соң-ақ тарихтан бiлетiнiмiздей, Ұлы Отан соғысы басталып кеттi. Əкесiнiң iнiсi Айтжан да 1942 жылы соғысқа аттанып, алдымен Ұлы Отан соғысына, содан Жапон соғысына қатысып, елге тек 1947 жылы ғана оралады. Бұл кездер «жығылғанға жұдырық» дегендей елдiң отызыншы жылдарғы ашаршылықтан арып-ашып, отыз жетiнiң саяси қуғын-сүргiнi зұлматынан есiн жинай алмай жатқан тұсы едi. Осылайша, тұрмыс-тiршiлiгi жағынан да, рухани жағынан да қалт-құлт күй кешкен халқымыз Ұлы Отан соғысы кезiнде де, одан кейiн де қиын кезеңдердi басынан өткердi. Бас көтерер ер-азаматтар соғысқа аттанып, көбi майдан далаларында қалды. Соңғы хатынан соң Кеңестiң əкесi Мұстаханнан да хабар болмады. Елде жесiр ана, жетiм бала көбейдi. Солардың бiрi – Кеңес пен оның анасы Зинатай едi. Көйлегiнiң етегiне оралып, таңды-кешке, түндi-таңға ұрып жүрiп анасы колхоздың фермасында еңбек еттi. Бар мақсаты – жалғыз жетiмегiн жетiлдiрiп, ел қатарына қосу болатын. Сол кездергi балаларда, соның бiрi – өзiм ғой, балалық шақ болған жоқ. Бiздер аш-жалаңаш өмiр сүрдiк. Бiздердi қатал тағдырымыз бен қиыншылы�� ерте есейттi. Қабырғамыз қатпай жатып жұмыс iстедiк, оқу оқыдық. Сондай бар ауыртпалықты Кеңес те көрдi. Кеңес Мұстаханұлының өмiр жолына зер салып, үңiлгенде оның жастайынанақ өте еңбекқор, намысшыл, адал, бiлiмге құштар болғандығы аңғарылып тұрады. Орта мектептi күмiс медальмен бiтiрген ол, жоғары оқу орнына емтихансыз-ақ қабылдана алатынына қарамастан жалғызiлiк анасын темiржолдың ауыр да азапты жұмысынан құтқару үшiн ауылда қалу мақсатымен Шұбар ауылшаруашылық техникумына түстi. Бұл – оның «ендiгi жерде анам тауқымет тартпасыншы» деген ойынан туындағаны сөзсiз. Аталған техникумды 1960 жылы үздiк бiтiрiсiмен сол кездегi Талдықорған облысы, Панфилов ауданына қарасты В.И.Ленин атындағы колхоздың

Сенім грамотасын тапсырды

Қазақстан Республикасының Таиланд Корольдігіндегі Төтенше жəне өкілетті Елшісі Марат Есенбаев корольдіктің мұрагер ханзадасы Маха Ватчиралонгкорнға сенім грамотасын тапсырды.

Өткен рəсім барысында М.Есенбаев ханзадаға Қазақстанның қазіргі кезеңдегі дамуы жəне «Қазақстан-2050» Стратегиясы шеңберіндегі елдің болашағы туралы хабардар етті. Мұрагер ханзада қазақстандық дипломатты тағайындалуымен құттықтап, қазақ-тай ынтымақтастығының серпінді дамитынына жəне екі ел арасындағы достық қарым-қатынастың нығаятынына сенім білдірді. Таиланд тағының мұрагері Президент Нұрсұлтан Назарбаев пен Қазақстан халқына тəуелсіздіктің 22 жылдығына орай ізгі ниетті құттықтауын жеткізіп, одан əрі өсіп-өркендеу мен амандық тіледі, деп хабарлады ҚР СІМ-інің баспасөз қызметі.

трактор бригадасының бригадирi болып орналасуы Кеңес Мұстаханұлының еңбек жолының бастауы едi. Жасын отындай жарқылдаған жас жiгiт ылдидан салса төске озып, бiрден-ақ басшылардың көзiне iлiктi. Совет заманында жастарды басшылық қызметке көтеру үшiн олардың арасында қолынан iс келетiн, бiлiмдi, бiлiктiлерiн, ұйымдастырушылық қабiлетi барларын комсомол жұмысына салып, жанжақты сынап, темiрдi көрiкке салғандай етiп пiсiрiп, тəжiрибеден өткiзетiн едi ғой. Мұндай сыннан Кеңес Мұстаханұлы да сүрiнбей өтiп, 1962 жылы 24 жасында Панфилов аудандық комсомол комитетiнiң бiрiншi хатшылығына тағайындалды. Мiне, осыдан кейiн Кеңестiң басшылық қызметi басталды десе де болғандай. 1978 жылы Алматы облыстық партия комитетiнiң бiрiншi хатшысы, Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетiнiң бюро мүшесi болғанға дейiнгi аралықта Кеңес Мұстаханұлы Қазақстан ЛКСМ Орталық Комитетiнде бөлiм меңгерушiсiнiң орынбасары, Алматы қалалық комсомол комитетiнiң бiрiншi хатшысы, Қазақстан ЛКСМ Орталық Комитетiнiң хатшысы, Алматы қаласы Совет аудандық партия комитетiнiң бiрiншi хатшысы, Алматы қалалық халық депутаттары атқару комитетiнiң төрағасы мiндеттерiн атқарған едi. 1978-1985 жылдар аралығында, жоғарыда айтқанымыздай, Алматы облыстық партия комитетiнiң бiрiншi хатшысы қызметiнде болды. Коммунистiк партияның жан-жақты тергеуiнен өтетiн осыншама лауазымды қызметке ол кездерi əркiмнiң қолы жете бермейтiн едi. Кеңеске халық – сендi, партия – тағайындады, басшылар – мақұлдады. Үлкенүлкен лауазымды қызметтердi азаматтарымыз бағына орай совет заманында да атқарған, қазiр де атқаруда, атқара да бередi. Солардың бiразы бұрын да, қазiргi кезде де мансаптың буына елiтiп, лауазымын қара басының қамы үшiн пайдаланып, қарабет болуда. Бiрақ, соншама лауазымды қызметтiң тiзгiнiн ұстаса да Кеңес Мұстаханұлы абырой-атағына, атқарған қызметiне, болмыс-бiтiмiне, адами парасатына кiр келтiрген жоқ. Егер ол бiлiмдi болмаса, iскер-ұйымдастырушы болмаса Қазақстанды бiрнеше ондаған жылдар бойы басқарған Дiнмұхамед Ахметұлы Қонаев сондай жауапты орындарға отырғызар ма едi?! Адал жанның абыройы оны ешқашанда тастап кетпейдi. 1985 жылы Мəскеуден түскен пəрменге байланысты Алматы облыстық партия комитетiнiң бiрiншi хатшылығынан 47 жасында, яғни əбден толысып, қызмет iстейтiн шағында босап қалған Кеңес Мұстаханұлын құқық қорғау органдары тергеп-тексердi. Ондағы ойлары – абыройлы азаматтың кiршiксiз адамгершiлiк қасиетiне дақ түсiру едi. Бiрақ, қайда жүрсе де, қандай қызметтi атқарса да өзiнiң бойындағы барлық күш-қуатын елiне, Отанына арнаған Кеңес Мұстаханұлынан кiнə табылмады. Оның қызметтен кетсе де бойын тiк ұстап, кеудесiн жоғары көтерiп, халқына тура қарауы да сондықтан екендiгiне шүбə келтiрмеймiн, өйткенi, елiне сыйлы, отбасы мен ағайын-туғандарының ортасында абыройлы Кеңес Мұстаханұлымен қырық жылдан астам уақыттан берi тонның iшкi бауындай араласып келемiз. Парасат-пайымы жоғары, сабырлы, салмақты, бiлiмдi, салиқалы осынау азаматтың бiтiм-болмысынан қай кезде де, ұлт

болашағына деген, Отанымызға деген махаббатты, шынайы жанашырлықты байқаушы едiм. Бұл күндерi жасымыз ұлғайып, ел ағалары атанған тұста ол бұрынғыдан да айқынырақ сезiлуде. Бiр ерекшелiгi – қызметтес достары мен үзеңгiлестерiне, еңбек жолындағы ұстаздары мен қамқоршыларына деген адалдығы да баяғы қалпында. Үлкен жұмыстан кеткенімен Кеңес Мұстаханұлы өзгермейтін азамат ретінде ел қатарлы еңбек етіп жатыр. Халық арасында өте сыйлы, құрметті. Бұдан екі жыл бұрын бізбен Қызылордаға барғанда бүкіл халық ерекше құрметпен қарсы алды. Жұмысына байланысты Қызылорда облысына ешқандай қатысы жоқ азаматқа бұл құрметтің жөні тіпті бөлекше ғой. Пенде болған соң, бəзбiреулер қызметтен кеткен кiсiге дұрыстап та сəлем бермей қалатын кездер болады. Оны да көргенiмiз бар. Тiптi, Дiнмұхамед Қонаев ағамыз тақтан тайғанда тайқып шыға келгендердi де көз көрдi. Кеңес Мұстаханұлы болса өзiне сенiм артып, талай жауапты орындарға отырғызып, ақыл-кеңесiн айтқан аға буын өкiлдерiн, оның iшiнде Дiнмұхамед Ахметұлын аса жоғары бағалап, есiмдерiн қадiрлейдi, қастерлейдi. Осының бiр дəлелi ретiнде оның Д.А.Қонаев мұражайын, кiтапханасы мен қорын ұйымдастыруын айтсақ та жеткiлiктi. Кеңес Мұстаханұлы Алматы облыстық партия комитетiнiң бiрiншi хатшылығынан босағаннан кейiн «Главриссовхозстройда», Қазақ КСР Мелиорация жəне су шаруашылығы министрлiгiнде, «Казводмелиорация» концернiнде, т.б. мекемелерде жауапты қызметтердi атқарған тұста да өз iсiне деген адалдығы мен ұйымдастырушылық қабiлетiн көрсете бiлдi. Бүгiнде ел ағасы атанып отырған үлкен жүректi азамат бала-шаға, ағайын-туғандарының, өзiн сыйлайтын елiнiң, достарының ортасында адамгершiлiк асыл қасиеттерiн жоғары ұстаған күйi абыройлы өмiр сүрiп жатыр. Мұқан, Мұхтар, Айгүл сияқты перзенттерiнен өрбiген немерелерiн тəуелсiз елiмiздiң өркендеуi жолында адал қызмет ететiн азамат етiп тəрбиелеп, жетiлдiріп келеді. Бiр өкiнiштiсi – осыдан бес жыл бұрын балаларының анасы, немерелерiнiң əжесі, өмiрлiк жан жары, шаңырағының отанасы Кербез жəне бертiнде қызы Айгүлдiң қазалары өзегiн өртеп кеттi. Тағдырға не шара?! ...Жақында елiмiзге белгiлi ақын Рафаэль Ниязбектiң «Аттан түспеген азамат» деген кiтабын оқып шықтым. Өлеңмен өрiлген шығарма Кеңес Мұстаханұлының жастарымызға үлгi-өнеге боларлық ғибратқа толы ғұмыр жолына арналған екен. Керемет! Кiтапты оқи отырып, тəңiрiмiзден аттан түспеген азаматты ендi «өмiрдiң де тағынан түсiрмегейсiң» деп тiледiм...

Жаѕа теннис орталыєы ашылды Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Көкшетаудың əлеуметтік нысандары жаңа теннис орталығымен толықты. Бар лық қолайлы жағдайлары қарастырылған заманауи спорт кешенінің ашылу салтанатында Ақмола облысының əкімі Қосман Айтмұхаметов пен Қазақстан Теннис федерациясының президенті Болат Өтемұратов сөз сөйлеп, спортшыларға табыстар тіледі. Қалаға көрік қосқан əсем ғимараттың бой көтеруіне бизнес қауымдастығының белсенді түрде қатысқанын айта кеткен лəзім. Облыс əкімдігімен жасалған екіжақты келісімге орай «АлтынтауКөкшетау» ЖШС бұл жобаға 765,2 миллион теңге қаржы шығарды. Биылға жаз айында осы жүйемен 200 орындық «Алтын бала» балалар бақшасын пайдалануға берген серіктестік басшысы Марлен Мырзабеков алдағы кезде де

қаланың əлеуметтік дамуына үлес қоса беретіндіктерін мəлімдеді. Жаңа теннис орталығында халықаралық жарыстар өткізуге толық мүмкіндік бар. Мұнда үш жабық жəне осынша ашық теннис корттары спортшылар игілігіне берілген. Республикалық федерация вице-президенті Əділ Бөрлібаевтың айтуынша, теннис кешенінде балалар мен жасөспірімдер спорт мектебін ашу жоспарланған. Бұл спорттың бұқаралылығын арттырып, жаңа жетістіктерге жол ашпақ. Ақмола облысы.

Камал ОРМАНТАЕВ, академик, Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк сыйлығының лауреаты.

Ќосымша пойыздар

Алда келе жатқан мереке күндеріне байланысты, сондай-ақ, жолаушылардың сұраныстарын қанағаттандыру мақсатында «Жолаушылар тасымалы» АҚ қосымша жолаушылар пойыздарын тағайындайтыны жайлы хабарлайды.

Таратып айтар болсақ, мереке күндері №373/374 «Алматы-2 – Жезқазған» пойызы жүреді. Ол Алматыдан 21 желтоқсанда, Жезқазғаннан 23 желтоқсанда аттанады. №634/633 «Қарағанды-Жезқазған» жолаушылар пойызы Қарағандыдан 29 желтоқсанда, Жезқазғаннан 30 желтоқсанда шығады. Сонымен қатар, 23 «Тұлпар-Тальго» вагонынан тұратын №63 «СемейАстана» жүрдек пойызының жүру кестесі өзгертілді. Енді ол Семейден 2014 жылдың 1 қаңтарында (31 желтоқсан орнына) аттанып, Астанаға 2 қаңтар күні келіп жетеді, деп хабарлады «Жолаушылар тасымалы» АҚ баспасөз қызметі.


6

www.egemen.kz

20 желтоқсан 2013 жыл

● Көкейкесті

● Кітап көкжиегі

Саба ортайып ќалєан жоќ па? Маңғыстау өңірінде мал шаруашылығының маңызы зор. Осыған орай облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы Күзембай ЕРҒАЛИЕВТІ əңгімеге тартқан едік.

– Күзембей Ерғалиұлы, Маңғыстау аймағының ауыл шаруашылығы дегенде ауыз толтырып алдымен айтарымыз – мал шаруашылығы. Əйтсе де, осы саланың өзі толыққанды түледі деп айта алмаймыз. Неге? – Маңғыстау облысындағы өндірілетін ауыл шаруашылығы жалпы өнімнің 80-55 пайызына дейін осы мал шаруашылығының үлесінде. Мал дегенде, бабамыздан кəсіп болған дəстүрлі – жыл бойы табиғи жайылымда бағып-күтуге негізделген қой, жылқы, түйе бар. Статистика мəліметтері облыста 450 мыңға тарта қой-ешкі, 50 мыңға жуық түйе, 60 мыңдай жылқы, 15-16 мың қаралы мүйізді ірі қара бар дегенді айтады. Сиыр, шошқа, құс жəне егін шаруашылығы, оның ішінде дəнді дақылдар мен мəдени мал азығы шаруашылығы бізде табиғи-климаттық жағдайына байланысты дамымаған. Дамыды деген мал шаруашылығын одан əрі толыққанды түлету үшін аяққа тұсау болып тұрған бірнеше қиындықтар бар. Мал болған соң оған бірінші жайылым, екінші су керек. Мал жыл бойы табиғи жайылымда бағылатындықтан жайылым жетіспейді. Жайылым жетіспейді дегенде жалпы жер жоқ емес, бірақ мал шаруашылығына жайылымға пайдаға жарамды жер жоқ. Кеңшарлар тарап, ел үлестерін алған кезеңде «жер жетеді ғой» деген оймен жер алу мəселесіне мəн берген жоқ. Енді шаруашылық айналасындағы жерлерді өзге субъектілер сатып, не ұзақ мерзімге пайдалануға алды да, малдың өрісі тарылды. Мысал үшін бір қойға 4 гектар жер қажет болса, бізде осынша жерде 15-20 шартты қойдан келіп тұр. Сондайақ, шаруагерлер əу баста малымен су көздерін сағалағандықтан, қазір құдық маңдары түгел тозып бітті. Өсімдік өз тұқымынан көбейе алмай сиреді, топырақ эрозияға ұшырады. Малдың жегені былай тұрсын, «тұяқ кесті» дегендей, олардың тұяғының өсімдік тамырына тигізетін əсерінің өзі орасан. Бұлай жалғаса берсе, енді 4-5 жылдан соң Маңғыстауда мал жейтін шөп мөлшері 40-50 пайызға дейін төмендеп кетуі мүмкін. Екінші қиындық – су көздерінің жетіспеуі. Өңірде жердің бетінде пайдаға жарамды су көздері жоқ. Негізгі жол – тұздылығы төмен жерасты суларын құдық қазу арқылы пайдалану. Кеңестік кезеңде солай болды да. Құдықтарға құрмет ерекше болды, оларды күтіп-ұстау үшін көптеген жұмыстар, жағдайлар жасалды. Облыста арнайы маманданған 3 мекеме осы бағытта жұмыс жасаған болатын. Қазір олар тарады, малдың 99 пайызы жекеменшікте, ал мал Үстірт

қыратындағы жазғы-күзгі жайлауға шығуын қойды. Жүздеген құдықтар қараусыз қалды. Шопан-бақташылар көшіп-қон байтын «отырықшылық» кəсіпке бейімделді. Бұлар былай қарағанда жеңіл көрінгенмен, ас-суын жерден айыратын малды өсіру үшін аса маңызды жағдай болып табылады. Мемлекет тарапынан қолға алынған «Агробизнес-2020» бағдарламасында жайылымды суландыру деген үлкен мəселе көтерілген. Ол өз деңгейінде жүргізілетін болса, үмітімізді біраз тірілтетін түрі бар. Маңғыстауда мал басын, өнім өндіруді молайту үшін жайылымдарды суландыру, құдық қазу арқылы тың жайылымдарды игеру керек. Қазіргі таңда біз құдық қазудың 5 түрлі нұсқасын дайындап, ұсынып отырмыз. Осы қиындықтарды шешу жолы табылып жатса, Маңғыстауда мал басын 30-35 пайызға өсіруге, өнім өндіруді молайтуға мүмкіндік бар.

аулау жəне өсіру сынды екі бағыты бар. Дүниежүзілік тəжірибе қоры азайып, экономикалық өнімділігі төмендейтін болғандықтан, балықты аулауды емес, өсіріп, халыққа ұсынуды қолайлайды. Бізде ұйымдасқан балық кəсіпшілігі жоқ, ал жағалық балық аулау жеке кəсіпкерлер күшімен ғана қолға алынуда. Алдымен білек сыбана кіріскендердің өзі елеулі қиындықтарға тап болып жатыр. Балық байлаулы тұрған қой емес, оны қай жерден қалай аулайтынын білетін кəсіби маман керек жəне жеткілікті қаражат қажет. Шетелдік тəжірибелерді зерделеудің де зияны жоқ. Жасыратыны жоқ, облыста балық шаруашылығының деңгейі төмен болғанымен осы істі дамытсам деген кəсіпкерлердің ынтасы мен қызығушылығы бар. Ашық теңізден балық аулаудың қиындығы айтпаса да белгілі. Сондықтан оны жеке адамдар күшімен дамыту мүмкіндігін көріп отырғаным жоқ. Ал тауарлық балық өсіруді міндетті түрде өркендету қажет деп ойлаймын. Маңғыстау облысында осы бағыттағы алғашқы қадам

Маңғыстау облысында бұған дейін «ҚазАгро» ұлттық басқару холдингі» АҚ-қа қаржы ландыруға ұсынылған 5 жобаның бірде-біреуі қаржыландырылған жоқ. Бірқатары комиссиядан өтпей қалса, енді біреулері комиссиядан өткеннен кейінгі қаржыландыру шешімі алынғанға дейінгі мерзім ұзақтығынан зардап шекті деуге болады. Ал, жоғарыда айтылған сиыр, шошқа, əсіресе, құс шаруашылығын дамытуға ынта білдірген инвесторлар болды, бірақ олар есептей келе өнімнің бізде өндірілгендегі өзіндік құнын тиімсіз деп бағалап, істі қолға алған жоқ. Қазіргі таңда «ҚазАгро» арқылы құс, жылыжай шаруашылығын дамыту жөніндегі жобаны сөз етудеміз. Ақырын алдағы уақыт көрсететін болады. – Бұрын Форт-Шевченкода теңізден балық аулайтын кемелері бар, құрал-жабдықтары түгел, материалдық-техникалық жағынан қамтылу деңгейі өте жоғары «Маңғыс тау рыб холодфлот» деген үлкен мекеме болғаны белгілі. Бүгінде ол жоқ. Қазіргі маңғыстаулықтар «телегей-теңіз жағасында отырып, ернімізге балық тимейді» деген рəуіштегі əңгімені көп айтады. Бұл шаруашылық жүргізудегі олқылық па, əлде орынсыз наз ба? – Балық аулау кəсіпшілігін дамыту – оңай іс емес, тəжірибеге, ғылымға негізделетін шаруа. Оның балықты

ретінде «Осетра-Аралды» деген жоба 2012 жылы қолға алынған болатын, шаруашылық жүргізудегі тəжірибенің аздығына, өзге де кедергілерге байланысты əлі іске қосыла қойған жоқ. 2014 жылы аталмыш жобаның көші түзеліп, жолға түсіп кетсе, балық кəсіпшілігімен айналысуға ынта білдірушілер саны артатынына сенім мол. – Облыс тұрғындарының етпен қамтылуы қалай? Маң ғыстауға сырттан ет əкеліне ме? – Өңірдегі малды жан басына шағатын болсақ, бір адамға 4-5 қойдан келеді. Бұл аз мал емес. Еліміздің Тағам академиясының мəліметі бойынша, жеке адам жылына барлық ет түрлерін қоса есептегенде 29,5 кг. шамасында ет тұтынады. Маңғыстауда жергілікті жердегі малдың өзімен халықты кем дегенде 50 пайыз етпен қамтып отырмыз десек, артық айтқандық емес. Сырттан тірілей əкелініп, осында сойылған малды қоса есептегенде, тұрғындарды 70 пайызға етпен қамтамасыз етіп отырмыз деуге толық негіз бар. Өңірге

шеттен вагондап ет əкелінбейді, көрші облыстардан автокөлікпен əкелінген мал саны бізге белгілі. Тек құс еттері ғана республикамыздың басқа облыстарынан жəне шетелдерден тасымалданады. Маңғыстауда қай базар, қай дүкенге бас сұқсаңыз да етсіз тұрған сөрені көрмейсіз. Демек, бұл еттің барлығының, жеткіліктілігінің дəлелі. – Сала кəсіпкерлерінің мемлекеттік қолдауларды қажетіне жарату деңгейі қандай? – Үкімет тарапынан көрсетілетін қолдаулар аясы кең. Бірақ жергілікті халық арасында түсінік, үгіт-насихат жүргізу деңгейіміз төмен. Субсидия сұрап келген кəсіпкерді кері қайтарып жіберген кезіміз болған емес, керісінше сұраныс беріп, кейін бас тарту фактілері бар. Маңғыстау облысында бұған дейін «ҚазАгро» ұлттық басқару холдингі» АҚ-қа қаржыландыруға ұсынылған 5 жобаның бірде-біреуі қаржыландырылған жоқ. Бірқатары комиссиядан өтпей қалса, енді біреулері комиссиядан өткеннен кейінгі қаржыландыру шешімі алынғанға дейінгі мерзім ұзақтығынан зардап шекті деуге болады. Маңғыстау облысында агроөнеркəсіп кешенін дамытуды қаржылай қолдау мақсатында «ҚазАгроның» 4 салалық қаржы инс титуттары жəне жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын «Маңғыстауагросервис» ЖШС-і қызмет етеді. Осы серіктестіктің қаражаты тұрғындар үшін қолжетімді. Себебі, оның алу мүмкіндігі жергілікті ауыл шаруашылығының жағдайына ыңғайластырылған. Ал басқа қаржы институттарының талап-ережелері ауылдықтардың ахуалымен, жергілікті ауыл шаруашылығының ерекшелігімен сəйкеспей жататын тұстары аз емес. Біздің аймағымызда, жалпы елімізде негізгі ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілер – жеке үй жəне шаруа қожалықтары. Ауыл шаруашылығын дамыту үшін алдымен осы субъектілерге қаржылай қолдау көрсетуіміз, қаржы институттары көмектерінің осыларға қолжетімді болуына жол ашуы мыз қажет деп есептеймін. Бірақ, өкініштісі сол – бізде бағдарламалардың талаптары шағын, орта, ортаны ірі бизнеске айналдыруға асығатындай. Əйтсе де, қаржы институттарының облыс ауыл шаруашылығы кəсіпкерлеріне берген көмектері жоқ деп айта алмаймыз. Мемлекет тарапынан бөлінген қаржыны дұрыс ұйымдастырып, шаруагердің қолына оңайлықпен түсетіндей етіп қарастырса, істің көзін табатын іскер, ұсынақты азаматтар ел арасынан табылатыны анық. – Маңғыстауда асыл тұқымды мал өсіру ісі қалай жолға қойылған? Алдымен олардың «асыл тұқымды» екенін анықтау қажет қой. Оған

қалай қол жеткізіп отырсыздар? Яғни, қандай да бір ғылымизерттеулер жүргізіле ме? – Облысымызда асыл тұқымды 21 субъекті бар. Оның 13-і жылқы, 4-уі қой, оның ішінде екеуі етті-майлы еділбай, қалған екеуі қаракөл қойын өсіруге бейімделген. Түйе түлігін өсірумен айналысатын 4 шаруашылықтың екеуі, қазақша айтқанда, қазақтың іңген түйесін, екеуі бір өркешті аруана түйе өсірумен шұғылданады. Өйткені, бұл қазіргі асыл тұқымды малды анықтау бағытындағы үлкен кемшілік деуге б��лады. Асыл тұқымды шаруашылыққа өту үшін ғылыми қамтылу бұрын болған, қазір жоқ. Ғалымдар 5 жыл бойы жұмыс жасап, малдың тегін, өнімділігін, өнім сапасын зерттеп, оның асыл не жай тұқым екенін анықтайтын, дəлелдейтін де сосын барып ұсыныс беретін. Қазір тек меншік иесінің құжаттар жасақтап, тіркетуі жетіп жатыр. Маңғыстау облысында агроөнеркəсіп саласы бойынша бірдебір ғылыми қызмет көрсету субъектісі жоқ. Малды зерттемей, тек асыл тұқым ретінде тіркету – асыл тұқымды малды өсірмейді, құнын кетіреді. Жұмыс жүргізудің бұл əдісі, асыл малды сан жағынан көп етуі мүмкін, бірақ сапа жағынан күндердің күнінде опындыратыны анық жəне осылай жалғаса беретін болса, бұл бағытқа мемлекеттен бөлінген қыруар қаржы түптің түбінде нəтиже бермей қалуы да əбден мүмкін. Өңірде асыл тұқымды мал шаруашылығын ұйымдастырғанда өзінің табиғатына, ерекшелігіне мəн беріп отырмыз. Біз асыл тұқымды малды іріктеп, өз алдына дамыту үшін бұрынғы ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізетін тəжірибені қайта енгізуіміз қажет деп ойлаймын. – Мал өнімдері – тері мен жүн біз үшін қажетсіз қоқысқа айналды. Іріктегенін тиын-тебенге алып кеткен шетелдік пысықтардан бағасы бірнеше есе қымбат тон ретінде қайта сатып аламыз. Тері-терсек, жүн-жұрқамызды кəдеге жарату мүмкіндігіміз қаншалықты? – Бұл да ауыр мəселе. Бұл бағытта да біраз жұмыстанып көрдік, бірақ нəтиже шығара алмай отырмыз. Иран, Түркия елдерінде тері мен жүнді өңдеп, одан өнім шығару ісі дамыған. Осы елдегі кəсіпкерлермен байланыс жасап байқағанымызда, біздің аймақтан алынған терімен олардың фабрикасы тек 1-2 ай ғана жұмыс жасап, қалған уақытта жұмыссыз тұруы керек екен. Бұл олар үшін əрине, тиімсіз. Сондай-ақ, тері өнім ретінде құнды болмағандықтан болар, бізде терілердің сапасы өте нашар – жыртылған, жұлынған болып келеді. Ирандықтар біз ұсынған терінің 70 пайызын жарамсыз деп тапты. Қойдың қылшық жүнінен жасалатын өнім түрі санаулы болғандықтан, оған сұраныс жоқ. Өзіміздің негізгі қылшық жүнді қой мен түйе өсіретін көршілес Атырау, Орал, Ақтөбе, Қызылорда, Маңғыстау облыстарының мəліметін жинақтап қарасақ, жылына 4,6 мың тонна қойдың қылшық жүнін, 550 тоннадай түйе жүнін өндіреді екенбіз. Қытайға тасымалдайтын жеке кəсіпкерлердің жұмысы аса ауқымды емес. Бұл аймақтағы, тіпті, еліміздегі жүн мен тері мəселесін шешпейді. Сондықтан, Ақтөбедегі жүнді алғашқы өңдеу фабрикасын қалпына келтіру қажет. – Маңғыстауда ауыл шаруашылы ғының деңгейі қандай деп ойлайсыз? – Қолда бар мүмкіндік шегіндегі даму деңгейі мені қанағаттандырады. Ал біздің ішкі мүмкіндігімізді саралап қарайтын болсақ, төменде жатырмыз. Жасалатын жұмыс көп, халықтың ұмтылысы бар, жайылым мен жердің астында су бар, мемлекет қолдауы бар – осының бəрін қосып қарасақ, біз төмендеміз. Мол мүмкіндікті пайдаланып отырғанымыз жоқ. Соңғы 3-4 жылда мемлекет ауыл шаруашылығын дамыту бағытында біраз шаруаларды қолға алды, бірақ оның халыққа қолжетімділігі мəселесі күрделі болып тұр. Қаржы жүрген жерде үрей жүреді, қазір кез келген тиісті орындар осы қаржыны халыққа қалай жеткіземін деп емес, осыдан аман-сау қалай құтыламын деп ойлайтын тəрізді. Мүмкін болса, бір-біріне ысырып тастауға, сол арқылы жауапкершіліктен сытылып шығуға құштар. Мұның салдары мемлекеттен бөлінген қаржыға шаруагердің қол жеткізуін қиындатып жіберіп отыр. Шеті жоқ қағаз, құжат жинау, кезек күту, анықтамалар тапсыруға кəсіпкердің, шаруагердің уақыты да, құлқы да бола бермейді. Мемлекеттен берілген қолдау халыққа кідіріссіз жетіп, іс расында сол деңгейде жүретін болса, біз көп нəтижеге қол жеткізген болар ма едік? Осы тұрғыдан келгенде біз қолда бар мүмкіндіктен қалыс қалып келеміз. Даму деңгейімізді де осы бағаммен есептеуге болады. Халықтың тамағы, киімі ауыл шаруашылығы саласының мойнында. Сондықтан, саланың дамуын ақсатуға құқымыз жоқ. Қашанда жұмысымыздың арқауы, өзегі осы ой болып келеді. Əңгімелескен Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан». Маңғыстау облысы.

Ізгілік сəулесі Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, бас мүфти Ержан қажы Малғажыұлының бастамасымен жарық көрген «Дін мен дəстүр» атты кітапқа қазіргі қазақ қауымы алдындағы өзекті мəселе, өткір тақырып арқау болған екен. Яғни, кітапта дін мен дəстүрдің қалыптасуы, тығыз байланысы жайлы жазылған. Смағұл ЕЛУБАЙ.

Діннің не екені жалпы халыққа белгілі. Ал, дəстүр дегенді біз қалай түсінеміз? Кітапта осы жайлы мынадай анықтама беріліпті. «Сірə, қазақ даласында Ислам шариғаты мен дала заңдарының қосындысынан шыққан заңнамалық жүйе дəстүр деп аталса керек. Содан соң ата-баба дəстүрі, салт-дəстүр деген ұғымдар пайда болған. Жоғарыда аталған шариғат терминдерінің тілімізге ежелден еніп, кейіннен ауыспалы мағыналарда қолданылуы осындай пікірге жетелейді». Дəстүр деген сөздің этимологиясы, бүгінгі тілмен айтқанда, Конституция деген мағынаны білдіреді екен. Сонау 751 жылдан, яғни қазақ даласына ислам дінінің сəулесі келген жылдан бастап дін біздің рухани тірегімізге айналды. Пұт дінінен бас тартып, ислам дініне бет түзеген заманнан бері қазақтың ұлы даласына асыл дін – ислам келді. Алайда, ислам дініне дейін де даламыздың өз заңдары, қағидалары, наным-сенімдері болды. Олар шым-шымдап сіңген шариғат дəстүрлерімен біте қайнасты. Осылайша, ұлы далада шариғат пен дала заңдары қосындысынан пайда болған қазақ халқының дəстүрі қалыптасты. Мінеки, екі жүз жылдан астам уақыт бойы біз сол ізбен жүріп келеміз. Жаңа кітаптың «Дін мен дəстүр» деп аталуы да – ұлтымыз үшін өзекті мəселе, іргелі қағидат. Дін мен дəстүр ылғи да бір болуы қажет. Оның біреуі сетіней бастаса, екіншісі де сетінейді. Кешегі кеңестік кезеңде бізді жетпіс жыл бойы дінімізден айырмақ болды. Соның салдарынан дəстүрлеріміздің де шаңырағы шайқала бастады. Біздің дəстүрімізде қазақ қонағына арақ құюшы ма еді? Жоқ, құймайтын. Ал жаңағы жетпіс жыл ішінде қазақтың дастарқанынан арақ ажырамайтын жағдайға жетті. Осының салдарынан қос қанатынан айырылған ұл-қыздарымыз қылмысқа барып, бүкіл дəстүрді де, дінді де аяққа басты. Дін мен дəстүрдің іргесі сөгілмей тұрған кешегі ХІХ-ХХ ғасырларда бізде суицид деген болып па еді? Əрине, болған жоқ. ХХ ғасырға дейін қазақ даласында жезөкшелік деген болып па еді? Болған жоқ еді. Мұның бірінші себебі, шайқалмай тұрған дініміз бар еді. Əрбір үйде намаз оқитын аузы дуалы адамдар болды. Екіншіден, сол дінмен біте қайнасқан дəстүріміз бұзылмай тұрды. Жетпіс жыл бойы бізді діннен ажыратып еді, дəстүріміз де бұзылды. Яғни, қазақ даласында болмаған, көз көріп, құлақ естімеген, сұмдық қылмыстар, індеттер көбейді. «Дін мен дəстүр» кітабы – өте дер кезінде ұсынылып отырған шығарма. Бұл кітаптың біз байқаған бірнеше ерекшелігі бар. Бірінші ерекшелігі – кітап дін мен дəстүрдің бірлігі жайлы тұжырымды, нақты мысалдар береді. Құран Кəрім мен Мұхаммед пайғамбарымыздың (с.ғ.с) хадистеріне сүйенеді. Одан кейін ондаған ислам ғұламалары, олардың асыл сөздері арқылы тақырыпты дəлелдеуі. Ал дəстүрлік жағынан қазақтың ауыз əдебиетіне сүйенеді. Кешегі Иүгінеки, Баласағұн, Асан қайғы, Бұқар жырау, Шал ақын, Əбубəкір Кердері, Абай мен Шəкəрімнен бастап бүгінгі Мұқағалиға дейінгі қазақ халқының діни дəстүрін дəріптейтін жыр-өлеңдеріне, өсиеттеріне арқа сүйейді. Осы əдеби нұсқаларға сүйен гендіктен де, кітап мейлінше əдеби тілге жақындап, қазақтың қабылдауына ыңғайлана түскен. Ержан қажы Малғажыұлы осы кітапқа жазған алғы сөзінде: «Енді ұлт жадынан ұмытыла бастаған имани құндылықтарды қайта жандандырудың реті келді. Бұл тұрғыда біз қазақ қоғамына тыңнан жаңа дүние əкеліп жапсырып жатқан жоқпыз. Бар болғаны кезінде баһадүр бабаларымыз салып кеткен, кейіннен көмескі тарта бастаған соқпақтың сүлдерін тауып, соны қайтадан сара жолға айналдыруға тырысудамыз», – деп жазады. Біздің де мақсатымыз осындай болу керек. Үзілгенімізді жалғап, жоғалғанымызды түгендеп, дініміз бен дəстүрімізді қалпына келті ру баршамыздың міндетіміз деп білемін. Сайтан салтанатының сұрапыл салдарына қарсы тұрып, жастарымызға жəннаттай болып кө рін ген жабайы жаһандануға жол бермеуіміз керек. «Дін мен дəстүр» кітабы ұлт болашағына арналған кітап деп білемін. Сондықтан да бұл кітап əрбір қазақ отбасының төрінде тұрып, мұны оқыған əрбір адам дін мен дəстүрдің біте қайнасқан бөлінбес дүние екенін білгені дұрыс. Сонда ғана дініміз бен дəстүрімізді дəріптеуге арналған игі бастама жалғасын табады.


www.egemen.kz

20 желтоқсан 2013 жыл

ҮКІМЕТ

ҮКІМЕТ

Сауапты іс Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Қаратаудың күнгейі мен теріскей бетін екі аймақтың адамдары мекен етеді. Теріскейінде Ақсүмбеден басталып Қаратау мен Шолаққорғанға жалғасатын оңтүстік өңірдің ағайындары жатыр. Күнгей беті бір шеті Сырдариямен шектесетін Шиелі, Жаңақорған аудандарына тиесілі. Қарт таудың қос қапталында жатқан жұрттың өмір салты да, тағдыры да өте ұқсас. Бала күнімізде əкем «Мына тауды асып өтсең, əрі қарай Алматы тиіп тұр. Ал Самара-Бейжің тас жолы айналма» деп отыратын. «Алматыдағы ағамдар ендеше неге осы жолмен келмейді?» дейтінбіз сонда. Жолдың нашарлығы жауап болатын. Əлі күнге жол толықтай жөнделді дей алмаймыз. Бірақ бұрынғыдан əлдеқайда дұрысталы�� қалған. Өткен еңбек демалысында Алматыдан көлікпен қайтып келе жатып Тараздың тұсынан оңға қарай кетіп қалғанымыз бар. Шолаққорғанға дейін баяғы аудан, облысаралық жол жатыр. Ал одан кейін тақтайдай тас төселген екен. Қыземшек елді мекеніне дейінгі аралық тіпті ғажап. Елсіз жерде желмен жарысқандай жүйткисің де отырасың. Жуантөбе ауылына жете бергенде Шу өзені ағып жатыр. Заманауи көпір де салыныпты. Жергілікті жұрт Шу өзеніне көпірдің өткен ғасырда салынғанын айтады. Дегенмен, көктемгі жəне күзгі тасқын кездерінде көпір өте қауіпті аймақтың қатарынан болған екен. Көліктің өтуі қиындап, адамдардың əрі-бері қатынасы үзіліп қалған жағдайлар да туындаған. Содан күрделі жөндеу жүргізу керек болған. Сырдың бойы мен оңтүстік аймақтың тағдыры бір деп қалдық қой. Сол ортақ тағдырдың бірі уранмен астасады. Қаратаудың қос қапталынан уран өндірілетіні ешкімге құпия емес. Міне, қара жердің қойнауынан қазба алып жатқан компанияға көпірді жөндеу жүктеледі. Обалы не керек, «Сауда-көлік компаниясы» атты серіктестік көпірді жаңадан салған. Жаяу жүргіншілер мен көлік жолы, көпірдің айналасын абаттандыруға дейін көңіл бөліпті. Көпірдің тақсыретін тартқан ағайын құрылыстың тез жəне сапалы салынғанына қуанышты екен. Бір жылдың ішінде ұзындығы 163,1 метр, ені 10,7 метрлік көпір ел игілігіне беріледі.

Біз айтып отырған «Сауда-көлік компаниясы» биыл тағы 120 шақырым жерге жол төсеп, 39 шақырым жолды күрделі жөндеуден өткізіпті. Осындай деректерді біліп келе жатқанымызда Жуантөбе ауылының əкімі Анас Жайлаубай алдымыздан шықты. Азкем əңгімеден соң «Жалпы, көпір мен жол салу сауапты істің қатарына жатады ғой. Бұрын ауыл халқы орталыққа бару үшін талай қиындықты бастан өткеретін. Дегенмен,

көпір салынып, жол жөнделгеннен бері ондай қиындық атаулыдан арылдық. Əдетте қазба байлықты алып жатқан компанияларға аса жылы сөз айтыла бермейді ғой. Бірақ «Қазатомөнеркəсіп» ұлттық компаниясының арқасында жолымыз реттеліп, əлеуметтік көмек алып отырмыз. Барды бар деп айту керек. Онысына зор ризамыз. Əсіресе, «Саудакөлік компаниясы» біздің қатынасымызды едəуір жақсартты», дейді. Ақсүмбеден бері өтсеңіз Қызылорда облысының аймағына аяқ тірейсіз.

«Жер семіз болса – дəн егіз, мал семіз болса – төл егіз» немесе «не ексең, соны орасың» дейді емес пе. Бүгінде бұл қағида аздап толықтыруды қажет етеді. Өйткені, еккен егінің, төккен терің төлеусіз болып қалатын жағдай жиі кездеседі. Бұл жердің құнарын сақтай алмау құлықсыздығынан туындайтын келеңсіз құбылыс. Өндіріс дамыған ғасырда табанымыз басып, тіршілігімізге қажетті азық-түлік өндіріп отырған топырақтың таза əрі құнарлы болуына бізде əрдайым жағдай жасала бермейді. Əрине, өткен кезеңдерге тас лақтырудан аулақпыз. Дей тұрғанмен, мол табиғи байлықтарымыздың қажеттісін ғана ел игілігіне пайдаланып, қалған бөлігін келешек ұрпақтардың үлесіне қалдыру біздің міндетіміз деп есептейміз.

Ел тїледі, енді жерді тїлетейік Оны тыңайтудың тың тəсілдері бар Қазіргі таңда шешімін таппаған күр де лі мəселелердің бірі – суармалы жерлердің сортаңдануы мен қарашірік мөлшерінің төмендеуі. Соның нəтижесінде ауылшаруашылық екпе дақылдарының өнімдері күрт төмендеуде. Мұндай жерлерге Қызылорда, Оңтүстік Қазақстан облыстары жəне Алматы облысының Балқаш өңіріндегі күріш өсіретін ауыспалы егістіктерді жатқызуға болады. Кейінгі жылдары топыраққа тыңайтқыш беру, дренаж жүйесінің өз дəрежесінде пайдаланбауы аталған аумақтарда топырақтың құнарына кері əсерін тигізіп отыр. Нəтижесінде ауылшаруашылық дақылдарының айналымындағы егістік жерлердің көпшілігі екінші рет тұзданып, пайдалануға жарамсыз болып қалды. Əсіресе, тұзданған топырақтарды тазалаудың баршаға белгілі дəстүрлі əдістеріне жататын шаю, гипстеу, химиялық мелиоранттармен өңдеу бүгінгі таңда түрлі себептерге байланысты қолданылмай отыр. Егіншілік саласында химиялық тыңайтқыштарды үзіліссіз, шамадан тыс қолданудың пайдасымен қатар зияны болатыны да белгілі. Бұл басында табыс бергенімен, қарашіріктің тез ыдырауына, нəтижесінде топырақ құнарының күрт төмендеуіне тікелей əсер етеді. Топырақтың тірі ағза екенін ескерер болсақ, оның бойында тіршілік ететін микроорганизмдердің тыныс-тіршілігіне қалыпты жағдай жасаған кезде ғана топырақ құнарын сақтап, ауылшаруашылық дақылдарынан межелі өнім алуымызға мүмкіндік туады. Егер де, топырақтың құнарлы қабатының,

яғни, қарашіріктің түзілуіне бірнеше мыңдаған жылдар қажет болса, оның мөлшерін төмендетіп, жоғалтып алуға бірнеше жылдың өзі жеткілікті. Осыған орай, экономикасы дамыған елдер қазіргі уақытта ауыл шаруашылығы өндірісінде химиялық қоспаларды қолданудан арылып, табиғи биологиялық таза əдістерді толық пайдалануға көшкен. Яғни, өсімдік қалдықтары арқылы топырақ бойына табиғи органикалық заттарды жинақтау, сондайақ, тыңайтатын өсімдіктерді егу арқылы топырақтың биологиялық белсенділігін арттыру секілді əдіс-тəсілдерге көшкен. Негізінен күріш өсіретін суармалы аймақтарда топырақтың құнарын арттыруда ұсынылып отырған биологиялық əдістің бірі – тұзға шыдамды бұршақ тұқымдас мал азықтық өсімдік болып табылатын түйежоңышқа егу. Бұл өсімдік топырақтың құрамындағы тұздарды тамырлары арқылы өз бойына сіңіріп, топырақта тұздың мөлшерін едəуір азайтады, нəтижесінде топырақта тіршілік ететін пайдалы микроорганизмдердің көбеюіне мүмкіндік жасайды. Егер де түйежоңышқа тұқымын себер алдында «Ризовит-АКС» препаратымен өңдеп барып егетін болсақ, аталған өсімдіктің өніп-өсуі жəне одан алынатын көк балауса өнімділігі артады. Оған қоса түйежоңышқаның тамырларындағы түйнек бактериялары белсенділігінен əр гектар топырақта 200-300 кг. болатын таза биологиялық азот жинақталады. Осынша мөлшерде жиналған азот ауылшаруашылық дақылдарының азотқа қажеттілігін 2-3 жылға дейін қанағаттандырады.

Таудың іші ала шаң екен. Себебі, мұнда да жол жөнделіп жатыр. Жалпы, көлемі 167 шақырым жерге асфальт төселген көрінеді. «Самара-Шымкент-Қарамұрын» мен «ШиеліТайқоңырдың» аралығындағы жолды «Саудакөлік компаниясы» өз қаражатына жөндеп жатыр. Егер осы аталған жолдың барлығы тұтастай жөнделіп, тақтайдай жол салынса Қызылордадан Шымкент, Тараз, Алматы бағытына қатынайтын жолаушыларға біраз жағдай жасалғалы тұр. Біріншіден, жол қысқарады. Екіншіден, тақтайдай жолмен жүреді. Қаратаудың қолтығына мұрнын сұғып жатқан Қосүйеңкі деген ауыл бар. Былтыр осы ауылға мемлекеттің есебінен мектеп пен

балабақша салынды. Ал оның ауылішілік жолын аталған компания жасап берді. Бұл да шет жайлап, қиыр қонған ауыл үшін үлкен жаңалық еді. Осыдан-ақ мемлекет пен жеке компаниялар арасындағы келісім арқылы елді мекендерге жаңаша əр кіргенін байқауға болады. Ең бастысы, жекешелендіру кезінде таудың арасында қалып талай қиындықты бастан өткерген ауылдардың ажары кірді. Осыған қуанамыз. Қызылорда облысы.

Қазіргі уақытта Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың тапсырмасына сəйкес «Қазақстан Республикасында ірі қара етінің экспорттық əлеуетін дамыту» жобасы жүзеге асырылуда. Негізгі міндеті – бес жыл ішінде ірі қара етінің экспорттық əлеуетін 60 мың тоннадан 2020 жылға қарай 180 мың тоннаға дейін жеткізу болып табылады. Алайда, соңғы жылдары мал өнімін арттыруда қолбайлау болып тұрған мəселенің бірі мал азығы базасының жеткілікті дамымауында болып отыр. Бүгінгі таңда көп шаруашылықтар тек қана пішен дайындаумен ғана шектеліп отыр. Төрт түлікті, əсіресе, сүтті ірі қараны азықтандыруда ең маңызды болып табылатын бұршақ тұқымдас өсімдіктерден дайындалатын жемшөп өндірісі кібіртіктеп тұр. Шаруалар үшін құнары мен қуаты жоғары пішендеме мен сүрлем сияқты мал азығын дайындаудың дамыған технологиясын пайдалану – аса қажеттілік. Бұл мəселенің күрмеуін шешу үшін біздің институт ғалымдары мамандандырылған бактериялар негізінде жасалатын «Қазбиосил» бактериалдық ашытқылар тізбегін өндіріске ұсынып отыр. Мал азығы қорын қалыптастыруда, жоғарыда айтқанымыздай, ақуызы мол сапалы шөп дайындалатын түйежоңышқа мен жоңышқа дақылдарының атқарар маңызы өте зор. Дегенмен, назар аударатын мəселенің бірі, қазіргі уақытта, түйежоңышқа мен жоңышқа өнімділігінің төменділігінде болып отыр. Бұл кемшілік негізінен дəннің өніпөсуіне кедергі келтіретін сыртқы қабығының қатты болуына байланысты тұқымдық дəннің шығымдылығының нашарлығында. Түйежоңышқа мен жоңышқа егілген алқаптың көп жағдайда дəннің төрттен бір бөлігі шықпай қалады. Кейбір өңірде шығымдылығы одан да төмен болып, 1520 пайызы ғана көктеп шығады. Тұқымдық дəннің өнімділігін арттыру үшін түрлі əдістер, оның ішінде механикалық, физикалық жəне химиялық тəсілдер қарастырылған. Өндірісте көбінесе арнайы машиналардың көмегімен дəннің қатты қабығын бұзу үшін механикалық зақымдау /скарификация/ əдісі қолданылады. Аталған əдіс көп жағдайда дəннің қабығын ғана зақымдаумен қатар оның ішкі құрылысын да едəуір зақымдап дəннің физиологиялық өніп-өсу үдерісіне кері əсерін тигізеді. Оған қоса дəннің кейбір ауруларға тез шалдығуына мүмкіндік береді де олар топырақта шіріп, өнбей қалады. Сонымен қатар, механикалық зақымдау əдісі едəуір шығынды да талап етеді. Осы орайда біздің институт ғалымдары осы əдісті алмастыра алатын, тұқымдық дəннің өніп шығуын биологиялық жолмен жүзеге асыратын «Фитобацирин» (Соңы 8-бетте).

Конкурс ашыќ ґткізілуі тиіс Қазақстан Республикасы ның Президенті – Елбасы Н.Ə.Назарбаевтың «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауында: «Ең алдымен мемлекеттік аппарат реформаланатын болады. Мен мемле кеттік қызметтің жаңа жүйесі туралы Заңға қол қойдым. Ол сыбайлас жемқорлыққа қар сы шараларды күшейтуді, мемлекеттік қызметшілерді іріктеуде ашықтықты арттыруды, меритократия қағидаларын енгізуді, яғни жақсы кадрларды ілгерілетуді қамтамасыз етеді», деген болатын. Мемлекеттік қызметке қойылған осындай талаптармен мемлекеттік қызметке кадр іріктеудің ашықтығы қағидаттарын жəне кадрлардың кəсібилігі мен меритократияны қорғауға негізделген «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңына үстіміздегі жылдың 26 наурызынан бастап өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Заңда ашықтық, объективтілікті қамтамасыз ету шаралары қарастырылған. Бірінші ден, тестілеу конкурстан ажыратылған. Азаматтар Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша департаментіне келіп, тестіні тапсыруға өтінімдерін қалдыра алады. Департамент өтінімдердің белгілі бір көлемі жиналуына қарай кесте құрастырып, азамат тестілеуді тапсырып, бір жыл мерзіміне жарамды сертификат алады. Мемлекеттік органдар конкурс жариялаған уақытта оларға тестіні қайта тапсырудың қажеті болмайды, олар бұл сертификатпен конкурсқа қатысып, тек əңгімелесуден ғана өтеді. Осылайша, конкурсты өткізу уақыты үш есеге – 45 күннен 15 – 20 күнге дейін қысқарды. Сондай-ақ, Заңда заңсыз кадрлық шешімі үшін конкурстық комиссия мүшелерінің жəне мемлекеттік орган басшысының жауапкершілігі қарастырылған. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері төрағасының

бұйрығымен бекітілген Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға қонкурс өткізу жəне конкурс комиссиясын қалыптастыру қағидасында «Бақылаушы» түсінігі енгізілді. Яғни, конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына мемлекеттік орган басшысының келісімімен байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отыры сына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушылар əңгі мелесу өткізу процесінде кандидаттарға сұрақтар қоймай ды. Байқау шыларға конкурс комиссиясының жұмысына кедергі келтіретін іс-əрекеттер жасауға, кандидаттардың жеке басы деректеріне қатысты мəліметтерді жариялауға, кандидаттар қатысатын конкурс рəсімдерінде олардың техникалық жазба құралдарын қолдануға жол берілмейді. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, қандай ұйымдарға, немесе партияға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Конкурс комиссиясының хатшысы байқаушыларды əңгімелесу басталардан бұрын тиісті жадынамамен таныстырады. Байқаушылар конкурс комиссиясы отырыстарының хаттамаларымен танысуға жəне тиісті

Тары ґсіріп, табысќа кенелді Оңдасын ЕЛУБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Жақында іссапармен Зайсан ауданында болдық, аудан тұрғындарының еңсесі көтеріңкі. Жыл басынан бері 10 миллиард 861 миллион теңгенің ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіріпті. Өңірде соя дақылы мен тары да бітік өседі. Ебін тапсаң, тарыдан көл-көсір пайда табуға болады. Оның үстіне Зайсанның тарысының атағы Өскеменді былай қойып, Астана мен Алматыға да жеткен. Дəмі тіл үйіретін тарыны іздеп жүріп сатып алатындар қатары көбейіп келеді. – Биыл «Қарабұлақ», «Кеңсай» ауылдық округтеріндегі шаруа қожалықтары 295 гектарға тары егіп, гектарынан 24-30 центнерден өнім алды. «Ынтымақ» шаруа қожалығы 50 отбасын біріктіріп, 192 гектарға бидай, 197 гектарға тары, 44 гектарға картоп екті. Істің көзін тапқандар бір қап тарыны тазартып, қуырып болған соң сатса 50-70 мың теңге табыс түсіреді. Ал сояны соңғы бірнеше жылдан бері өңірде өсіріп жатқандар көл-көсір байлыққа кенелуде. Себебі, соя құс өндірісіне аса қажет. Одан тағамның 50-ден астам түрін əзірлеуге болады. Тоннасын қазірдің өзінде 70 мың теңгеден сатып алып жатқандар аз емес. Қытайдан көшіп келген қандасымыз Болатбек Мизамхан биыл 200 гектарға соя егіп, мол өнім алды. Олардың қожалығы Жарсу ауылында, соған барайық деген аудандық ауыл шаруашылығы бөлімінің бастығы Сабыр Əндірбаев бізді таяқ тастам жердегі ауылға бастай жөнелді. Мизамханның отбасы Алтайдың Буыршын қаласынан 2006 жылы атамекенге қоныс аударыпты.

Өзімен бірге ағасы Қабылбек, інісі Оңал, барлығы 5 отбасы келе салысымен 5 гектар жерге картоп салған. Аздаған қаржы жинап алған соң бидай еккен.

Соңғы бірер жылда республикалық бюджеттен қаржы бөлініп, 7 шақырым 400 метрге бетон науалар орнатылған. Қазір ұзындығы 14 шақырым 800 метр болатын Р-1, Р-2 магистральды каналдары егістікке су беріп тұр. Оған 900,9 миллион теңге қаржы бөлінді, су қожалықтарға толық жетеді,– деп қасымызда жүрген аудандық мəслихаттың хатшысы Дəулет Ыдырышев анықтама бере кетті. Мизамханды есік алдынан жолықтырдық. Үш-төрт жігіт «КаМаз» көлігіне қапшыққа салынған сояны тиеп жатыр екен. – «Қолы қимылдағанның аузы қимылдайды» деп орынды айтылған. Картоп егіп, астықтан қор жинағаннан кейін биыл 200 гектарға соя ектік. Соя – жерді тыңайтып

7 мемлекеттік органның басшылығына жəне уəкілетті органға конкурс комиссиясының жұмысы туралы өздерінің пікірлерін жазбаша түрде бере алады. Яғни, бұқаралық ақпарат құралдарының немесе қоғам өкілдері конкурстық комиссияның жұмысын жəне одан кейін əңгімелесудің өткізілу барысын бақылай алады. Сондай-ақ, конкурстық комиссияның жұмысына баға бере алады. Бұл – конкурстық комиссияның жұмысын тəртіпке келтіретін болады жəне бұл əділетті конкурстық іріктеудің ашықтығын қамтамасыз етуде қосымша қадам болып табыла ды. Конкурстағы жалғыз ғана шектеу – бақылаушыларға үміткерлер туралы мəліметтердің берілмейтіндігі. Себебі, бұл – дербес ақпарат. Байқаушылар конкурстық комиссияның жұмысына ғана баға бере алады. Сонымен қатар, мемлекеттік орган басшысының келісімі бойынша конкурс комиссиясының отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ, персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызмет шілері, Қазақстан Республикасының Парламент жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. Сарапшылар əңгімелесуге қатысады, кандидаттарға сұрақ қояды, конкурс комиссиясының мүшелеріне кандидаттар туралы өз пікірлерін білдіреді. Конкурс комиссиясының қорытынды отырысына бұл тұлғалар қатыспайды. Бүгінгі күнде облысымызда 1000нан астам бос лауазым орындары бар. Ал, қазіргі жағдайда, өткізілген конкурстарға бақылаушылар, сарапшылардың қатыспауы, сондайақ, бір бос лауазымға бір немесе екі ғана үміткердің қатысуы конкурстың ашық та жария өткеніне күмəн туғызуымен қатар, тұрғындардың мемлекеттік органның конкурс өткізуіне сенімсіздігін арттырады. Сондықтан, бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекет тік органдардың, қоғам дық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың) жəне саяси партиялардың өкілдері мемлекеттік органдарда өткізілетін конкурстарға қатысып, белсенділік танытуы қажет болса, мемлекеттік орган басшылары осы бос лауазымдарға конкурстар өткізу барысында Заң мен оған тəуелді құқықтық актілердің талаптарын қатаң басшылыққа алуы тиіс. Қуандық ҚҰЛАЖАНОВ, Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті басшысының орынбасары.

қана қоймай, азот беретін бағалы дақыл. Ең бастысы, оны пышақ үстінен талап алып кетеді. Семей құс фабрикасы 40 тонна сояны бізден сатып алды. Бір тоннасы 70 мың теңге. Мына көлік Семейге жөнелтілмек. Келер жылы аудан əкімі Алмас Оңдақанов бізге қосымша 300 гектар жер беріп отыр, 1000 гектарға соя екпекпіз. Оны да семейліктер алмақ. Қазірдің өзінде келісім жасастық. Жалпы, зайсандықтар соя егістігін көбейтсе,

көрші мемлекет те сатып алуға ынта танытып отыр. Соя мен тары өсіруге ауданда мол мүмкіндік бар, су жеткілікті, түбі осы екі дақыл диқандардың ырысын арттыратыны сөзсіз, – деп Болатбек Мизамхан біраз жайдан хабардар етті. Қандасымыз 25 миллион теңгеге комбайн сатып алыпты. «Келесі жылы тары мен сояны егіп, одан мол пайда тауып жатсақ, қуатты т��хникаларды сатып аламын», дейді істің көзін тапқан іскер азамат. Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданы. ––––––––––– Суретте: Соя дақылы Семейге жөнелтілмек. Суретті түсірген автор.


8 Шалғайдағы Сілеті, Тоқта, Абай, Панфилов аталатын ауылдарға алып баратын жүз бəленбай шақырымдай тақыр-тұқыр жол жартылай болса да жөнделіп қалыпты. Бұл күндері Амантай Мусиннің жылқыларын еліміздегі «Жылқы шаруашылығы мал азығын өндіру ғылыми-зерттеу серіктестігі» қолға алып, бірлесіп жұмыс жасауда. Мақсаттары – Бұланбайда жылқы зауытын ашу. Алда жылқы жылы келе жатыр. Сілеті даласының қысы бет қаратпайды. Үйір-үйір жылқыны

www.egemen.kz

Мусин басқарып отырған «АлтайҚарпық, Сайдалы-Сарытоқа» ШҚ жиын өткізді. Жыл қорытындысы бойынша жылқышыларға бірбірден жылқы сыйақыға берілді. Бəрінен бұрын, мектепте өткен жиында жылқышылардың арасында отырған балаң жігіт көзімізге түсе берді. – Менің аты-жөнім Ертай Рақымжанов, екі балам, əйелім бар. Көкшетаудағы Көкше академиясын тарих пəнінің мұғалімі мамандығы бойынша бітірдім. Қазір Амантай ағамның ауылын-

Жылќышы Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан».

аман сақтап қалу – парыз. Былтыр қатал қыста 4 табынға бөліп бақтық. Оңай шаруа емес. Қазір жылдың аяғы, жылқышыларды жинап, бір қорытынды жасайық деп едік, ауылға бір келіп қайтсаң, деген Амантай ағамыздың өтінішін жерде қалдырғымыз келмей қиян шетте жатқан ауылға қарай шыққанымыз да осы себептен еді. Бұланбай бөлімшесі Сілеті ауылдық аумағына қарайды. Амантай Мусин «Алтай-ҚарпықСайдолла-Сарытоқа» деп аталатын шаруа қожалығын басқарады. Қиян шеттегі ауылға бас-көз болып отыр. Біз келген кезде ауылға 3 баласы бар, əйелі мұғалім, өзі механизатор Темірболат Əбенов деген азамат көшіп келіп жатыр екен. Шаруашылық ауылға түгелдей көмірлерін, отын-суларын жеткізіп беріпті. Шөптері үюлі, малға, құсқа жемазық бар. Қысқа дайын. Су демекші, аудан орталығы тұрғындарының арманына айналған су болса, Бұланбайда əр үйге су тартылып берілген. Жылқышылар биыл 400 құлын алыпты. Алдағы жылы амандық болса, 1000 құлынға жеткізбекші. Амантай ағамыз іргетасын қалаған ауданның жылқы зауыты еңбеккерлерінің жылдық қорытындысын шығарып, ауыл шаруашылығы еңбеккерлері күніне орай Дулат

да мұғаліммін, жазда шаруашылық жұмыстарымен айналыстым. Ауылымызға шағын бір клуб салуға көмектессеңіз, жігіт тер бəріміз асар жасап бірге жүрер едік. Қалада жүрген жастар ауылға келсін, ауылды бірге өркендетейік. Елбасының «Дипломмен – ауылға!» атты шақыруына осылай үн қосайық! – деді ол. Шаруашылықтың да, тұрғын дар дың да малын толық қамтамасыз ету үшін 1400 тонна шөп шапқан мұғалім-механизатор Ертай Рақымжанов сыйақыға жылқы алды. Келген жылы тегін соғымға бір жылқы, көмір, ағаш, жемшөп беріп қолдау көрсетті, дейді Ертай бауырымыз. Жалпы, шаруашылық бойынша 17 жылқышы, 8 механизатор, табыншылар бар, барлығы 30-дай адам еңбек етуде. Барлығы 20 мен 45 арасындағы балалы-шағалы, ауылға өмірлерін арнаған қазақ жігіттері. Амантай ағаның өз қаражатына салған бірнеше үйлерді аралап көрдік. Жастарды жылқышы, малшы, механизатор бол деп шақырумен келеді. Алдыңғы жылдары аудандық бюджет қаржы бөліп, бастауыш сыныптар үшін шағын мектеп те салып берді. Мектеп жанында шағын орталық бар. Келесі жылы 1-ші сыныпқа баратын 14 бала бар. Мусиннің ендігі ойы бие сауатын, қымыз өндіретін цех ашу, шұжықхана

Мектебімді маќтан етемін Мен Жамбыл облысы Жамбыл ауданында орналасқан Юрий Гагарин атындағы орта мектебінде оқимын. Жаңадан салынған осы мектебімізде оқушыларды оқытуға толық мүмкіндік бар. Ол 700 орынға негізделген, 4 компьютерлік, интернетке қосылған кабинеттер жұмыс істейді. Білім беру үдерісі сабақтың жаңа түрлері мен əдістерін меңгеруге, оқушылардың білімін одан əрі жетілдіруге бағытталған. Мектебіміз облыс бойынша алдыңғы орында тұрған мектеп. Оған дəлел, ағымдағы оқу жылында халықаралық, республикалық олимпиадалар мен ғылыми жарыстарға мектебімізден 24 оқушы қатысып, 38 медальға ие болды. Білімнің дамуы – бұл қоғамның алға жылжуы, адамзат өркениетінің өнегелі өлшемі. Сондықтан ХХІ ғасырда кез келген елдің көзіне қарақ, көкірегіне шырақ болатын да, қоржынын қампайтып, қалтасын томпайтатын да – білім. Ал білімнің қайнар көзі – мектеп. Міне, біздің Юрий Гагарин мектебі соңғы жылдардың өзінде ауыз толтырып айтатын жетістіктері, мақтан тұтатын оқушылары, бетке ұстар ұстаздары бар іргелі мектеп болып қалыптасып отыр. Əрине, осының барлығы ұстаздар еңбегінің арқасы. Мектепте 43 ұстаз оқушыларға сапалы білім, саналы тəрбие беруде. Оларды бір мақсат жолында жұдырықтай жұмылдыра білген мектеп директоры Салтанат Рахметханқызы Жігітекованың ұйымдастырушылық қыры жеке бір əңгіме. Сонымен қатар, ұстазымыз Ділдайым Əлімжанқызы Танаеваның еңбегін ерекше атап өтер едім. Себебі, ол кісі өте еңбекқор, жаны жайсаң, өмірін оқушылары үшін сарп еткен жан. Өзім осы мақалам арқылы мектебіміздегі барша ұстаздарыма жəне бізге жаңа мектеп салып беріп, білім алуымызға жағдай туғызып отырған мемлекет басшылығына алғысымды білдіргім келеді.

ҮКІМЕТ жасау, шалғайдағы ауылды қатарға қосып, өркендету үшін жас мамандар келсе, еңбек етсе деп армандайды. Амантай аға Омбымен көршілес Бұланбай ауылынан жұрт көшіп кете берсе, елдің, жердің жағдайы, болашағы не болмақ деп ойлайды. Өмірінің 40 жылын жылқы бағып ат үстінде өткізіпті. Осындай табанды, бірбеткей, тік мінезді, ұлтым дейтін ұлтаны болмаса айдаладан ауыл жасап несі бар?! Ж.Үшкемпіровтің келіп, осы жерден 200 жылқы сатып алуы тегін емес. Кезінде ауыл тарап кетті. Екіүш үй ғана қалды. Бос қалған үйлердің біріне Амантай ағамыз көшіп келеді. Жылқы өсіруге сұранып-ақ тұрған жер, ата-баба жолын қуып, осы күнгі жаңа қазақ байының үлгісін жасап, елге, өзге жұртқа таныту мақсат етті. Жақсы өмір сүру, байлыққа қол жеткізу оңай емес, нағыз бейнет. Кезінде Сілеті даласы, Бұланбай маңайында АққошқарСайдалы, Мəті-Дəулен секілді жылқыларының саны 10-15 мыңға жеткен қазақ байлары болыпты. Қазір шаруашылық дəстүр бойынша кіші ұлы Дулат Мусинге табыс етілген. Жұбайы Күлəш апай екеуі 9 бала тəрбиелеп өсірді. Бəрі де жоғары оқу орындарын бітірді, отбасылы болды. Ұлдары Темірғалы, Марат, Дулат, Монтай шетте рінен қазақша жəне еркін күрестен еліміздің чемпионы атанғандар, кішкентайларынан əкелеріне көмектесіп, жылқы бағудың қыр-сырын да біліп өсті. Қыздары да үйлі-баранды. Міне, ауылдың ауыл болып қалуына үлес қосып жүрген ауданның құрметті азаматы Амантай Мусиннің еңбегі үлкенге ұлағат, кішіге ғибрат. Павлодар облысы, Ертіс ауданы.

ҮКІМЕТ

Ел тїледі, енді жерді тїлетейік (Соңы. Басы 7-бетте). атты тиімділігі жоғары отандық биопрепарат əзірлеп, пайдалануға ұсынып отыр. Оның негізін Қазақстанның топырақ-климаттық жағдайына бейімделген жəне целлюлоза ферментін синтездеуге қабілетті арнайы сұрыптаудан өткізілген целлюлолитикалық бактериялар құрайды. Тұқымдық дəнді себу алдында препаратпен өңдеу дəннің өнуіне кедергі келтіретін сыртқы қалың қатты қабығындағы целлюлозаның ыдырауына əсер етеді. Аталған əдіс дəнді механикалық зақымдау əдісін толығымен алмастырады. Целлюлозаның ыдырауынан дəн қабығының жұмсаруы дəннің ұрығы мен эндоспермасына судың жəне сумен бірге оның құрамындағы еріген минералдық жəне қоректік заттардың өз дəрежесінде жеткізілуіне ықпал етеді. Тұқымдық дəнді себу алдында «Фитобацирин» биопрепаратымен өңдеу аталған дақылдардың шығымдылығын 8090 пайызға дейін арттырды. Бұл себуге жұмсалатын тұқымдық дəннің тең жартысына жуығын үнемдеуге мүмкіндік береді. Жалпы, өндірістік жағдайда əр гектарға 18-20 кг. тұқымдық дəндерді себер болсақ, бір килосы орта есеппен 1200 теңге тұратынын ескерсек, əр гектарға кететін шығын шамамен 22-24 мың теңге болары анық. Егер ұсынылып отырған биопрепаратпен өңдеп барып себер болса, 11-12 мың теңге жеке шаруашылықтардың өз пайдаларына қалады. «Фитобацирин» биопрепаратын қолдану əдісі өте қарапайым əрі қолайлы болып табылады. Мысалы, түйежоңышқа мен жоңышқаның тұқымдық дəндері себу алдында бактерия сус пензиясымен өңделеді жəне дəн кеуіп кетпес үшін 2-3 сағат аралығында себілуі қажет. «Фитобацирин» препаратымен дəнді өңдеп болғаннан соң, олардың өнімдерін арттыру жəне азотқа деген қажеттілігін өтеу мақсатында «Ризовит-АКС» препаратымен өңдеу дақылдың тиімділігін арттыра түседі. Яғни, «Ризовит-АКС» препараты өсімдіктердің азотқа деген қажеттілігін арттырып қана қоймайды, сонымен қатар, келесі егілетін ауылшаруашылық дақылдарының азотқа деген қажеттілігін де толығымен қанағаттандырады. «Фитобацирин» биопрепаратын қолдану экологиялық тұрғыдан қауіпсіз əрі қоршаған ортаны қорғау талаптарына толығымен сəйкес

келеді. Ағымдағы жылы аталған препарат Қызылорда, Алматы жəне Оңтүстік Қазақстан облыстарының озат шаруашылықтарында 3,0 мың гектардан астам егістік алқаптарында кең ауқымды сынақтан өтіп жоғары нəтижеге ие болды. Ауылшаруашылық дақылдарының, оның ішінде жоңышқаның өнімін арттыру мен сақтауда зиянкес жəндіктермен күрес жүргізудің маңызы өте зор. Тəжірибелік байқаулар бойынша, зиянкестер əсерінен алынатын өнімнің 30-40 пайызы шығынға ұшырайды. Соңғы жылдары кең етек жайған өсімдік зиянкестері /фитономус/ жоңы��қаның өніміне үлкен зиянын тигізуде. Негізінен өсімдіктің зиянкестері (фитономус) жоңышқа егістігінде олардың тамырларында, топырақтың беткі қабаттарында қыстап шығады да, сол жерлерге жұмыртқалайды. Ерте көктемде күн жылына бастаған кезде личинкалары пайда болып, жоңышқаның сабағымен жəне жапырақтарымен қоректенеді. Сондықтан да жоңышқа дақылының өсіпөнуіне жəне де өніміне тікелей зиян келтіретін олардың жаңадан пайда болған личинкалары болып табылады, ал жаз айының орталарында олар толығымен жəндікке айналған кезде егістікке оншалықты зиян келтіре қоймайды. Ал бұл кезең жоңышқа өсімдігінің бірінші орымының аяқталған кездеріне сəйкес келеді. Сондықтан да олардың личинкаларын дер кезінде жою ғана дұрыс нəтиже береді. Қазіргі кезде фитономус личинкаларына қарсы күрес жүргізуде хлорпирифос, фастак, дурсбан жəне тағы басқа химиялық дəрідəрмектер кеңінен қолданылады. Алайда, синтетикалық пестицидтерді үнемі жыл сайын пайдалану аталған зиянкестердің препараттарға деген төзімділігін қалыптастырады. Одан өзге, бұл химиялық қоспалардың құрамында уландырғыш қасиеттері болғандықтан, көп жағдайда жануарлар мен адамдардың ағзаларына едəуір зиян келтіріп, орталық жүйке жүйесін зақымдайды. Оған қоса жоңышқадан дайындалған мал азықтары арқылы да улы химиялық заттардың сиырлардың сүтінде де жинақталатыны дəлелденіп отыр. Сондықтан да өсімдіктерді зиянкестерден қорғауда бактериалды препараттарға негізделген биологиялық əдістерді қолдану экологиялық, əрі əлеуметтік тұрғыдан маңызды мəселе. Бүгінгі таңда елімізде 800 мың

Ќытай Ќазаќстанныѕ макароны мен майын сатып алуєа əзір Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Жуырда ғана «KAZNEX INVEST» экспорт жəне инвестициялар ұлттық агенттігі іргемізде отырған Қытай Халық Рес пуб ликасы ның Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық ауданы им порт тауға аса үлкен мүдделілік танытып отырған тауарлар тізімінде қазақстандық өнімдердің бұрын ғыдай көш бастап тұрғандығын мəлімдеді. Мұны жергілікті кəсіпорын дарға серіктестер іздес тіру үшін «KAZNEX INVEST» агенттігі ұйымдастырған қытайлық бизнесмендердің Алматыға жасаған сапары растап берді. ШҰАА-дан келген көтерме-сауда компаниялары мен трейдерлері Алматының азық-түлік, металл өнімдерін, жанаржағармай шығаратын 11 кəсіпорнын аралап көрді. Компаниялармен келіссөздерден кейін қытайлық тарап сатып алатын тауарлары туралы шешімге келген. Бұлар – «Маслодел»

шығарған өсімдік майы, «Sun Beе» ЖШС өндірген бал, «Korona Export» жəне «Sultan» компаниялары шығарған макарондар, сондай-ақ, «Asem Ai» минералды суы. Сатып алушылар өнімнің сапасын

Қытайда, əсіресе, өсімдік майына деген сұраныс өте жоғары. Жыл сайын осы өнімнің отандық өндірушілері «KAZNEX INVEST» агенттігінің ҚХР ШҰАА жасаған сауда миссиясына қатысады

да, қаптамасы мен дизайнын да жоғары бағалады. Бүгінгі күні өндірушілердің əрқай сы сымен, ең алдымен, тауарларды ҚХР-ға кіргізу жəне ресімдеуді реттеу рəсімдері бойынша егжей-тегжейлі келіссөздер жүргізілуде. Атап өтетін жағдай,

жəне əрбір ретте бұл өнім əлеуетті қытайлық са тып алушылардың үлкен қызығушылығын туғызады. Осы айда Үрімжіде өткен сауда миссиясында «Маслодел» жəне «Шымкентмай» компаниялары өсімдік майын таныстырды. Екі өндіруші де

Єаламтордаєы кəсіпкерлік желісі

Білім жəне ғылым министрлігінің Жастар ісі комитеті бизнесті дамыту жөніндегі «Кəсіпкерлер желісі» атты жобаны жүзеге асыруда. Жастарды интернет қорының көмегімен кəсіпкерлік негіздеріне үйретуге бағытталған бұл жобаның іс-шараларын ұйымдастырумен ««Самұрық» даму орталығы» қоғамдық жастар қоры айналысады.

Негізгі мақсат – жастар арасында кəсіпкерлік ұстанымдарын насихаттау, дəріптеу. Мамандандырылған интернет қорының көмегімен мыңнан астам адам кəсіпкерлік туралы сапалы ақпаратты тұрақты түрде алмақ. Бұл өз кезегінде, жұмыссыз жүрген жастардың санын азайтуға, олардың əлеуметтік мəртебесі мен сауаттылық деңгейін көтеруге жəне

қазіргі кезде жеткізулер туралы келіссөздерді жалғастыруда. Сонымен қатар, Қазақс тан да өндірілген майлы дақылдар, макарондар, кондитерлік тағамдар, жүн жəне емдік шөптер сатып алушылардың қызығушылығын тудырды. 2009 жылдан бастап «KAZNEX INVEST» агенттігі Қытайға жыл сайын сауда миссияларын өткізуде. 2009 жылдан 2012 жылға дейінгі кезеңде Бейжіңде, Ининде жəне Үрімжіде өткен сауда миссияларында 60-тан астам қазақстандық өндірушілер қатысқанын айта кетуге болады. Сауда миссиялары нəтижесінде жасалған Қазақстанда өндірілген өнімді Қытайға жеткізу бойынша келісімшарттардың жалпы сомасы 35 миллион АҚШ долларынан асты. Үрімжіге жасалған сауда миссиялары ШҰАА Халықаралық саудаға ықпалдастық бойынша комитетімен серіктестікте өткізіледі. АЛМАТЫ.

жастар мəселелеріне жергілікті атқару органдары мен бизнес-ұйымдардың назарын аударуға үлес қосады. Бұған қоса жоба жастарымыздың жат діни ағымдар мен қоғам негіздеріне нұқсан келтіретін бейресми топтарға енуі сынды келеңсіздіктердің алдын алуға көмектеседі. «Егемен-ақпарат».

гектардан аса алқапта жоңышқа дақылы өсіріледі жəне оның көлемі ұлғая түсуі мүмкін, алайда, зиянкестер кесірінен алынатын өнімнің мөлшерінің азаюы дайындалатын құнарлы мал азығының қорына тежеу болып тұр. Микробиология жəне вирусология институтының ғалымдары зиянкестерге қарсы микроорганизмдерді зертханада өсіріп, тəжірибелік ізденістерде тиімділігін шыңдап, сол микроорганизмдердің негізінде қолданылуға ыңғайлы сапалы бактериалды препаратты өндіріске ұсынды. Сонымен, «Турингин» атты фитономус зиянкестеріне қарсы биологиялық белсенділігі жоғары жаңа отандық препарат өндіріске жол тартты. «Турингин» препаратын фитономусқа ғана емес, бізтұмсық жəне колорад жəндіктері сынды зиянкестерге де пайдалануға болады. Зиянкес құрттардың личинкалары мен жəндіктеріне қарсы препаратпен жоңышқа егістік алқаптарын өңдегенде, олардың жапырақтарына жабысқан личинкалары 1-2 тəулік ішінде өз тіршіліктерін тоқтататыны анықталды. Ағымдағы жылы Қызылорда, Оңтүстік Қазақстан, Алматы облыстарындағы шаруашылықтарда 3 мың гектардан астам жоңышқа алқабында жүргізілген өндірістік сынақта «Турингин» биопрепаратымен бір рет өңделген егістіктерде жоңышқаның көк балаусасы 50-60 пайызға, ал екінші рет қолданылған жерлерде өсімдіктің көк балаусаларын толығымен сақтауға болатыны дəлелденді. Сондай-ақ, препаратты қолданғанда қоршаған ортаға жəне де жанжануарлар тіршілігі үшін қауіпсіз, əрі зиянсыз екендігі зерттеліп анықталды. Түйіндей келгенде, институттың ұсынып отырған биологиялық препараттары аталған өңірлердегі топырақтың құнарын, жоңышқа жəне түйежоңышқа өсімдіктерінің тұқымдық дəндерінің шығымдылығы мен өнімін арттыруға, жоңышқа өсімдігінен алынатын өнімді зиянкестерден сақтап қалуға жəне жоғары сапалы мал азықтарын дайындауға арналған. Яғни, еліміздің ауыл шаруашылығын дамытудағы өте маңызды мəселелерді кешенді түрде шешуге бағытталған. Аманкелді САДАНОВ, Микробиология жəне вирусология институтының бас директоры, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты.

Жыл аяғы жақын. Осы жылы не бітірдік, алдағы жылға қандай жоспарлар бар? Ел ішінің ахуалы нешік, халықтың көңіл-күйі қалай? Жетіспейтін не, назардан тыс қалған тұс бар ма? Екі жылдың арасында осыны екшеп алудың маңыздылығы болар, Маңғыстауға бірінен соң бірі қос министр келді.

Министрлер сапарынан кїтеріміз кґп Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Жаңа министрлік қызметке тұрғасын Маңғыстау өңіріне алғашқы сапарын жасаған Өңірлік даму министрі Б.Жəмішевтің сапары екі күнге созылды. Алдымен құрылысы тоқтап қалған «Аққу» шағын ауданының жобасымен танысқан ол құрылыс жəне жобалау жұмыстарынан қателіктер кеткендігін айтып, мемлекеттік бағдарлама негізінде салынып жатқандықтан, нысанның құрылысы аяқталатындығын жеткізді. Одан əрі қазіргі таңда ескірген жабдықтарымен тəулігіне 5 мың текше метр ауызсу ғана тұшытуға қауқары жетіп тұрған «Каспий» су тұшыту зауытын аралады. Бұдан он жылға жуық уақыт бұрын іске қосылған зауыт күрделі жөндеуден өтіп, жабдықтары жаңартылса, тəулігіне 30-40 мың текше метр су тұшыта алады. Зауыт басшылығы министрдің назарына осыны салды. Жолай Мұнайлы ауданының Батыр ауылын электрмен жабдықтау жəне газдандырудың желілерін салу мəселелерімен танысқан Б.Жəмішев Жаңаөзенге барып, қаладағы ауызсу тазартатын «ӨзенИнвест» стансасында жəне қаланы жылумен қамтамасыз ететін «ӨзенЖылу» орталық қазандығы ғимаратында болды. Алғашқы нысандағы қос қондырғының бірі істен шыққандықтан, өзгесін орнату үшін 2 млрд. теңгеден астам, ал жылуды қамдайтын мекемеде қолға алынған жаңа жобаның үш кезеңі толық аяқталып, 4-ші кезеңді жүзеге асыру үшін 1 млрд. теңге үстінде қаржы қажеттігі айтылды. Жаңаөзендегі апатты жағдайда тұрған 53 үй бар екендігін естіген министр ескіні жамап-жасқағаннан гөрі, орнына жаңа үйлер салған тиімді деген пікірін білдірді. Мұнайлы қалада былтыр ашылған бизнес-инкубаторда болған Б.Жəмішев іссапарын облыс активтері алдында қорытындылап, қаражатты үнемді əрі тиімді пайдалану қажеттігін дəлелдей айтты. Маңғыстау облысы жұмыссыздық мəселесі жөнінен республикада алдыңғы

орындарда тұр. Өз ішінде екі жылда жұ��ыссыздық көрсеткішін 5,8 пайыздан 5,5 пайызға түсіре алғанмен, бұл деңгей Маңғыстаудың аталмыш мəселедегі түйткілін шешіп бермегені анық. Əсіресе, жұмыссыздар арасында жастар мен əйелдердің саны көбірек екен. Сондайақ, өңірде соңғы үш жылда 9 мыңға тарта адам мемлекеттік қолдауға ие болған, нақтырақ айтсақ, олардың жартысынан жуығы жұмыспен қамтылып, қалған бөлігі кəсіпкерлік оқудан өткен. Бұл деректер Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрі Т.Дүйсенованың Маңғыстауға іссапары барысында айтылды. «Бизнестің жол картасы-2020» бағдар ла масы аясында өз кəсібін ашқан кəсіпкерлермен, аудан, қала басшыларымен, сондай-ақ, Ш.Есенов атындағы КМТжИУ студенттерімен кездескен Т.Дүйсенова Маңғыстауда соңғы үш жыл көлемінде шағын несиелерді 303 адам алғандығын, оның басқа облыстармен салыстырғанда төмен көрсеткіш екендігін айтып өтті. Министрге маңғыстаулықтар тарапынан қойылған сұрақ «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы жайында болды. «Облыста жұмыссыздық мəселесінің өзектілігі халықтың бағдарламаны дұрыс түсін беуі салдарынан» деген министр осы мəселені шешу үшін келер жылдан бастап қосымша түсіндіру жұмыстарын жүргізу қажеттігін айтты, сондай-ақ жұмыссыздарды оқыту курстарынан өткізу мəселесін қозғады. Ақтаудағы оралмандарды бейімдеу жəне кіріктіру орталығында өзге елден қоныс аударған ағайындардың ана тілді үйрену ба рысымен танысқан Т.Дүйсенова өзге де əлеу меттік жəне өндірістік нысандарды аралады. Иə, Т.Дүйсенова Маңғыстаудағы негізгі дертті дөп басты – жұмыссыздық! Емшарасын алу үшін ұсыныс-ойын да жеткізді, тек шипасының шеті қашан көрінері ғана белгісіз... Маңғыстау облысы.

Орталыќ мемлекеттік органдардыѕ интернет-сайттары:

Ақгүл АЙДАРБЕКОВА, Юрий Гагарин атындағы орта мектептің 10-сынып оқушысы. Жамбыл облысы, Жамбыл ауданы, Аса ауылы.

20 желтоқсан 2013 жыл

2

Қазақстан Республикасының Үкіметі Ішкі істер министрлігі Қорғаныс министрлігі Қоршаған ортаны қорғау министрлігі Білім және ғылым министрлігі Сыртқы істер министрлігі Денсаулық сақтау министрлігі Көлік және коммуникация министрлігі

www.government.kz www.mvd.kz www.mod.kz www.eco.gov.kz www.edu.gov.kz www.mfa.kz www.mz.gov.kz www.mtk.gov.kz

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Қаржы министрлігі Әділет министрлігі Төтенше жағдайлар министрлігі Мәдениет және ақпарат министрлігі Ауыл шаруашылығы министрлігі Экономикалық даму және сауда министрлігі

www.enbek.gov.kz www.minfin.kz www.minjust.kz www.emer.kz www.mk.gov.kz www.minagri.kz www.minplan.kz

Мұнай және газ министрлігі Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі Статистика агенттігі Спорт және дене шынықтыру істері агенттігі

www.memr.gov.kz

wwww.mit.kz www.stat.kz www.mts.gov.kz


9

www.egemen.kz

20 желтоқсан 2013 жыл

 Өнер

 Өзгеріс өлшемі – өндіріс Белгілі актер Бауыржан Ибрагимовтың «Бауыржан-шоу» театрының құрылғанына осы желтоқсанда жиырма жыл толды. Елордадағы Конгресс-Холл сарайында соған орай 26-27 желтоқсанда екі күн қатарынан концерт қойылмақ. Концерт алдындағы дайындық барысы, актердің соңғы уақыттағы ізденістері мен жоспарлары туралы, басқа да бірқатар сауалдар қою мақсатында Бауыржан Ибрагимовтың өзіне жолыққан болатынбыз.

Инновациялар енгізу – болашаќќа жол

«ҚазМұнайГаз – өңдеу жəне маркетинг» АҚ бас компаниясы мұнай өңдеу зауыттарында инновациялар енгізуге байланысты айтарлықтай жұмыстар атқаруда. Бүгінде оның еншілес кəсіпорны – Атырау мұнай өңдеу зауытында экологиялық талаптарға сəйкес өнім шығаруды, мұнайды тереңдетіп өңдеуді жəне өндіріс тиімділігін арттыруды, шығынды оңтайландыру мен энергия үнемдеуді, қауіпсіздікті қамтамасыз етуді көздейтін технологиялық инновациялар енгізілуде.

Бауыржан ИБРАГИМОВ:

«Əзілге əрќашан орын бар» – «Бауыржан-шоудың» сахнадан көрінбей кеткеніне біраз уақыт болды. Бұл «театр жабылды ма əлде жұмысын басқа бір бағытқа бұрды ма екен» дейтін ойға жетелейді. Оның үстіне интернетте бір журналистің блогынан «Бауыржан-шоу жұмысын тоқтатты» деген мақаланы оқыған болатынбыз. Ал мына жақта «Бауыржан-шоудың» концерті өтеді дейтін афишалар ілулі тұр? Нағыз шындықты өзіңізден білгіміз келеді. – Қазір өнерді табыс көзіне айналдырып алған ұжымдардың көбейіп кеткені рас. Олар екіүш дүние шығарады да, ақкөңіл халықты пайдаланады. Арасына менің атымды қыстырып, жарнама жасайтындар да бар екен. Соңғы уақытта өзім танитын екі-үш жігіт «концертке неге келмедіңіз» деп хабарласты. Бұл кəдімгі ойланатын жағдай. Ал, «Бауыржаншоуға» келсек, біріншіден, театр жабылған жоқ. Құжатқа «жабылды» деген таңба қойғызып, «ал, жігіттер, қош-сау болыңдар!» демедім. Бізде əзіл-сықаққа дайындайтын мамандықтың болмауына байланысты, былтыр осында келіп Қазақ ұлттық өнер университетінен эстрада жəне миниатюра дейтін курс ашқанбыз. Курсқа 14 бала қабылдадық. Қасымда Ұлан Нүсіпəлі ғана бар. Қалған актерлердің бəрі Алматыда қалды. Бірге жүріп, бірге дайындалмағаннан кейін де «Бауыржан-шоуға» мойын бұра алмадым. Екіншіден, соңғы кездегі қаптап кеткен əзіл-сықақтарға онша көңілім толмай, «басқаша қалай жасауға болады» дейтін ой да мазалап келді. «Бауыржан-шоудағы» актерлер баяғыдан бері бірге келе жатқан жігіттер. Біз уақытша ғана тоқтап тұрдық. Концерт өткізуге түрткі болған жағдай мынадай болды. Мен Көпен Əмірбекпен бірге «Көзкөрген» деген бағдарламаны жүргіземін. Бір бағдарламаны марқұм Марат Сахатовқа арнадық. Сонда біздің біраз актерлеріміз қатысты. Қадырғали, Алмат, Нұрбек, Қарагөз, Сəбит бəріміз бағдарлама біткен соң əңгімелестік. Олар «театрдың 20 жылдығын өткізейік» деген ұсыныс айтты. Кейбір актерлеріміз өз алдына жеке театр ашып кеткенімен, барлығы «Бауыржан-шоуда» жастайынан бірге жұмыс істеген

соң, бір-біріне деген əріптестік ынтымағы, əріптестік сезімдері өте күшті. Жалпы, театрда ол үлкен рөл атқарады. Бір-бірін толықтырып, үлкен ансамбль құру үшін əріптестік сезім қажет. Сонымен, бағдарламаға келген қыз-жігіттермен «Бауыржаншоудың» концертін жылына екі рет Алматы жəне Астана қалаларында өткізіп тұруды келістік. Қанша дегенмен елдегі нөмірі бірінші əзілсықақ театры деген атымыз бар. 16 жыл бойы шамамыз жеткенше жақсы дүниелерімізді ұсынып тұрдық. Əрі қарай да Бауыржан тірі тұрғанда «Бауыржан-шоудың» аты өшпейді деп ойлаймын. – Неге бірінші театр? «Тамаша» бар емес пе? Ал «Бауыржаншоу» бұрынғы құраммен жұмыс істей бере ме? Əртістеріңіздің алды елуден асты, соңы қырықтың қырқасында дегендей. – Мысалы қазір 4-5 адамды жинап алады да театр дейді. Мен оған келіспеймін. Театр деген шаңырағы, штатта актерлері, грим жасайтын цехы, көптеген костюмдері бар үлкен ұйым. Біз алғаш рет сондай талаптан шыға білдік. Оған ешкімнің де таласы жоқ. Алматыдағы баяғы теміржолшылар сарайын жалға алып жұмыс істегенбіз. Ал, «Тамашаны» театр деуге келмейді. Оның актерлерінің бірі академиялық театрда, екіншісі жастар театрында, тағы біреуі теледидарда жұмыс істейтін де, тек қойылымға дайындық кезінде ғана бастары бірігетін. Қо йылымды дайындап болған соң келесі «Тамашаға» дейін тарап кетеді. Олар телевизиялық бағдарлама көлемінде жұмыс істеді. Бірақ, бұл жерде əріптестік сезім, бір-бірін айтқызбай білу, қамшы салдырмай жұмыс істеу қатты дамыған еді. Кілең талантты əртістер болатын. Мен өзім «Тамашадан» шықтым. Тұңғыш рет Құдайберген, Уəйс, Тоқсын ағалармен сахнаға шыққанда аяққолым дірілдеген. Ол кезде екінші курстың студентімін. Сахнаға шығу оңай емес. Ал шыға қалсаң, таңертең бүкіл Қазақстан танитын атақты адам болып оянатынсың. Рас айтасың, «Бауыржан-шоудың» актерлері уылжып тұрған жоқ. Біз бірақ, осы актерлермен жұмыс істей береміз. Олардың өз жұмыстары бар екенін де ұмытпау

керек. Біз тек жылына екі рет қана концерт беріп отырамыз. Шынын айтқанда, өзім Астанаға келген соң «Бауыржан-шоу» деп, өзге актерлерді жинап алып концерт өткізуге арым жібермейді. Ал, енді өзі сұранып келіп жатқан əртістер болса, оларға да қарсылық жоқ. – Қазақ ұлттық өнер университетіндегі жұмысыңыз қалай жүріп жатыр? – Эстрада жəне миниатюра курсына талантты балалар қабылданды. Олардың бəрі профессионал. Бірі əнмен, бірі вокалмен айналысады. Бишілеріміз де бар. Сабағымыз сəтімен өтіп жатыр. Оған қоса елордада қазақ эстрада театрын аштым. Мұхамеджан дейтін жігіт бар. Ленинградта оқыған. Қуыршақтардың маманы. Бейбіт деген жігіт бар. Пантомимамен кəсіби айналысады. Осы жігіттер бар, студенттерім бар бірлесіп жұмыс істеуге күш саламыз. – Оған əлгінде өзіңіз айтқандай ең алдымен ғимарат керек емес пе? Сосын «Бауыржан-шоудың» актерлерін де осы театрдың маңайында топтастырғыңыз келе ме? – Ғимаратты министрден сұрадым. Ол «мыналарың жақсы бастама екен, көмектесемін» деп уəде берді. Бұл театр бір ғана бағытта жұмыс істемейді. Біз мұнда бар жанрды қамтуға тырысамыз. Клоундық өнер, пантомима, қуыршақ қойылымдары, миниатюра, эстрадалық əн, би бəрін кіргіземіз. Егер біз оны пародия деп қана ашсақ, алысқа ұзай қоймайтын сияқтымыз. Өйткені, ол қиын жанр. Халық танитын адамдармен ғана пародиялар жасап көрсетуге болады. Эстрада театры дегенмен, эстрада да көп өнердің бір бұтағы ғана. Оны да көп өнердің арасында пайдалануға болады. Эстрада жəне миниатюра курсына мен қабылдаған балалардың ішінде 4-5 бала бар, университетте келер жылы бітіретін тағы бір топ бар, осы��ар болашақ театрымыздың актерлері. Бұл театрдың болашағы үлкен деп түсінем. Жəне шамам келгенше мемлекеттік театр жасауға тырысам. Ал, «Бауыржан-шоуға» келсек, бұның жаңадан ашылатын театрға қатысы жоқ. Жылына екі рет концерт қоямыз. Жұмысын бөлек жалғастыра береді. Шамам

Берері мол басќосу Əбдірахман ҚЫДЫРБЕК, «Егемен Қазақстан».

Астанадағы «Пекин Палас» қонақ үйінде «Отандық БАҚ жəне интернет-ресурстардың бəсекеге қабілеттілігін арттыру» атты семинар-тренинг өтті. Оған отандық БАҚ өкілдері мен Ресей, Армения, Əзербайжан сынды елдерден келген сала мамандары қатысып, өз пікірлерін ортаға салды. Шараны Мəдениет жəне ақпарат министрлігі Ақпарат жəне мұрағат комитетінің төрағасы Болат Қалиянбеков арнайы құттықтау сөзбен ашты. Комитет басшысы өз сөзінде басқосуға қатысып отырған барша

қонақтарға ризашылығын білдіре келе, елімізде интернетті пайдаланушылар санының он миллионнан асқанын жеткізді. Сондай-ақ, ол соңғы он жылда əлемде интернетті пайдаланушылардың саны бес есеге дейін күрт өскенін жəне елімізде де қарқынды дамып келе жатқанын назардан тыс қалдырмады. Салаға байланысты көп пікірі ортаға салынған бұл жиында Армениядан келген өкіл Арам Сафарян ақпараттық сайты жайында кеңінен əңгімелесе, əзербайжандық маман Гюльнара Мамедзаде тəжірибе алмасуда осындай отырыстардың маңыздылығы ерекше екенін айта келе, алдағы

уақытта осы сынды басқосулар жиірек болса деген ниетін жеткізді. «Қазақ ақпарат» ҰК» АҚ басшысы Дəурен Дияров тарихы тоқсан жылдан асатын еліміздегі ірі ақпарат агенттігі жайына тоқталды. «Бүгінде қазақ, ағылшын, орыс тілдерінде хабар тарататын агенттік, қазақ тілінде төте жазу, латын əліпбиі мен кириллица сынды үш вариантта да оқырмандарды қамтамасыз етіп отырмыз. Келер жылдан бастап қытай тілінде, ал 2015 жылдан араб, испан, тілдерінде хабар таратуды жоспарлаудамыз. Сөйтіп, бұйыртса, əлемнің көптеген оқырмандары біздің сайтты оқиды деген ниеттеміз», деді ол. Сонымен

келіп тұрса, жігіттердің бəріне бірбір пəтер əперіп, жаныма жинап алар едім. Бірақ ондай қауқар жоқ. – Осы жуырда эстрада əртістерінің одағы құрылып еді? Оның шаруасы не болып жатыр? Оны да сіз басқармайсыз ба? – Мен одақтың ұйымдастырушысы ғанамын. Елімізде жазушылардың, суретшілердің, композиторлардың, т.б бəрінің одағы бар. Неге эстрада əртістерінің одағын құрмасқа деп Асқар, Уəлибек, Ұлан сияқты жігіттермен ақылдасып осындай қадамға барғанбыз. Олар «сіз төраға болыңыз, бастамасын бастап беріңіз» деген соң төраға болдым. Өйткені, қазір араларында жасы үлкені менмін. Баяғыда Құдайберген ағалардың жанында жүргенде ең жасы мен едім. Енді ең үлкені менмін. Мұның да істейтін шаруалары көп. – Алдағы болатын концертке дайындықтарыңыз қалай жүріп жатыр? Кім дер дің шы ғармаларын сахнала мақ сыздар? – Ең бірінші қойып отырған талабым – халтура болмауы керек. Біз төрт жыл сахнаға шықпай кеттік. Енді шықсақ, халықтың ризашылығын алатындай қойылым көрсетуге тиіспіз. Сол үшін жігіттерге бар жұмысты тастап, он күн бұрын Астанаға келу керек деген талап қойдым. Авторлардың дайын дүниесін сахнада өзгертетін тұстар бар. Мысалы, қанша керемет жазылғанымен, сахнада ойналмай қалатын дүниелер болады. Оны өзгертуге уақыт керек. Осы жолы 20 жылдығымызға байланысты Асқар Наймантаевқа қолқа салдым. 4-5 қойылымға тапсырыс бердім. Баяғыда марқұм Марат Сахатовтың кезінде басқа авторлармен жұмыс істемейтінбіз. Ол өзі сценарист, өзі жазушы, өзі режиссер болатын. Сондай-ақ, Арман Дүйсеновке де тапсырыс бердім. Қажетті миниатюраларды іріктеп алдық. Əн, би бар арасында. Жаңадан ашылып жатқан театрдың да жастарын көрсетуім керек. Оларға арнайы бір блок дайындап жатырмыз. Алла қаласа, бəрін Конгресс-Холлдың сахнасынан көресіздер. Əңгімелескен Айгүл СЕЙІЛОВА, «Егемен Қазақстан».

қатар, ол агенттік журналистерінің шетелдерде тəжірибе алмасуларын қолға алғанын айта келе, келер жылы Корея мен Испанияда тілшілер қосынын ашуды көздеп отырғандарын да тілге тиек етті. Отырыстағы пікір алмасуларда қазіргі таңда сарапшылар мəселесі де сөз болмай қалмады. Бұл тұрғыда сарапшы мамандар жоқтың қасы деген пікірлерге «Рейтинг.kz» зерттеу агенттігінің директоры Дəурен Сəкенұлы өзінің келіспейтіндігін айта келе, ол экономика, журналистика саласында танымал сарапшылар бар екендігіне сенімділігін жеткізді. Сондай-ақ, «Қазконтент» АҚ басқарма төрағасының орынбасары Нартай Əшім, «Kazakstan today» ЖШС бас директоры Тимур Құбатов та өздерінің семинар тақырыбына қатысты ойларын білдірді.

Бензинді қосылыстардан бензолды ажыратып алу жəне параксилол алу үшін Атырау мұнай өңдеу зауытында қазіргі заманға сай техникалық база қалыптастыру мақсатындағы хош иісті көмірсутектер шығару кешенінің құрылысы аяқталуда. Зауытты қайта жаңғырту барысында қоршаған ортаға əсерді мейлінше азайту бағытындағы ең соңғы озық инженерлік шешімдер қарастырылды. Мұнда мұнайды сақтау жəне тасымалдау үшін герметикалық жабдықтар қолданумен қатар, ауа атмосферасына эмиссия кезінде зиянды қосындылардан жоғары деңгейде тазартуды көздейтін арнайы технологиялық түйіндер мен қондырғылар ұсынылады. Жоба жүзеге асырылғаннан соң жылына тазалық кепілдігі 99,9 пайыз болатын 133 мың тонна бензол жəне 496 мың тонна параксилол өндірілетін болады. Айта кетерлігі, ASTM стандартына сəйкес параксилолдың тазалығы 99,7 пайызға тең. Бұлар мұнай химиясы үшін шикізат болып саналатын қосылған құны жоғары өнімдер. Бензол полистирол өндірісіндегі негізгі шикізат, ал полистирол полиэтилентерефтал өндірісінде қолданылады. Осы өндіріс іске қосылса, Қазақстанда мұнай химиясы өндірісінің бірегей тізбегі қалыптасып, еліміз бұрынғыдай тек шикізатпен емес, дайын өніммен шығатын болады. Зауытта мұнайды тереңдетіп өңдеуді арттыру мақсатында «Мұнайды тереңдетіп өң деу кешені құрылысы» инвестициялық жобасы іске асырылуда. Ол үшін əлемдегі іргелі ком паниялардың лицензиялар портфелі таңдап алынды (француздық «Axens» компаниясы мен америкалық «UOP» компаниясы). Аталған жоба бірден бірнеше мəселені оңтайлы шешпек. Яғни зауытта шығарылатын отындық өнімдердің экологиялық сипатын жақсарту, бағалы мұнай шикізатын тиімді пайдалану, өндірістің экологиялық қауіпсіздігін арттыру болып табылады. Кешен жылына 2 миллион 400 мың тонна шикізат өңдеуге есептелген. Мұнайды тереңдетіп өңдеу кешені тереңдігін 85 пайызға жеткізуге мүмкіндік береді. Жоғары октанды бензин өндірісі қазір жылына 600 мың тонна болса, болашақта бұл көрсеткішті 1 млн.743 мың тоннаға дейін жеткізуге мүмкіндік туады. Дизель отынының өндірісі жылына 1 млн. 400 мың тоннаға дейін артпақ. Ең бастысы, мотор отындары К-5 экологиялық сыныбына сəйкес келмек. Зауытта ірі инвестициялық жобалармен қатар қолданыстағы технологиялық қондырғыларды жаңарту мақсатындағы кең ауқымды бағдарламалар аяқталып келеді. Мұнай коксын қыздырып шынықтыру қондырғысын қайта жаңғырту жұмыстары жүргізілуде. Мақсат – қондырғы өнімділігін арттыру. Осы жоба жүзеге асырылғаннан кейін түтін газын күл шаңы мен күкірт диоксидінен тазарту, телескопиялық жүйені енгізудің

арқасында кокс шаңын болдырмау сияқты іс-шараның арқасында қоршаған ортаға əсер азайтылмақ. Коксты шынықтырудың жаңа технологиясын енгізудің нəтижесінде өндіріске жұм салат ын э н ер г ет и калық ш ығ ын төмендемек. Зауыттағы тұтынушыларды электрмен қамтамасыз ету сенімділігін арттыру жəне сыртқы көздерден алынатын электр энергиясын үнемдеу мақсатында Атырау МӨЗ жылу-электр орталығында №4 стансалық турбоагрегаты іске қосылды. Зауытта шығарылатын өнімдердің өзіндік құнына əсер етеді. Осылайша сырттан алынатын электр энергиясына кететін шығын құны жылына 588 миллион теңгеге азайды. Сондай-ақ, жаңа турбоагрегатты орнату экологиялық заңнамаларға сəйкес орындалды. Атырау мұнай өңдеу зауытында ғылыми-зерттеу жəне тə жірибелік-конструкторлық жұ мыс тар жүргізіледі. Бұл жұмыстар қазақстандық, ресейлік жəне басқа да ғылыми-зерттеу институттарының қатысуымен атқарылады. Ол: технологиялық үдерістерді басқару жүйесін жетілдіру (модернизация), адами фактордың əсерін азайту мақсатында есеп-қисап жасау жəне мұнай, мұнай өнімдерін зерттеу, МӨЗ-ді пайдалану кезіндегі жанама əсерлерді зерттеуге бағытталған ғылымитех никалық жұмыстардың екі негізгі бағытын қамтиды. Қондырғылардың өнімділігін есептеуге арналған автоматты жүйе енгізу жəне технологиялық үдерістерді диспетчерлендіру технологиялық қондырғылардың ағымдағы теңгерімі жүйесін автоматтандыруға мүмкіндік беріп, адами фактордың қажет тілігін жойды. Сондай-ақ, кəсіпорында LIMS зертханалықақпараттық жүйесі бағ дарламасын енгізу бойынша жұмыстар атқарылып, персоналдар оқытылуда. Ол сапаны бақылау үдерістерін басқару үшін қажет – ол сынама алынғаннан кейін үлгіні тіркеуден бастап, сынама қорытындылары бойынша есептіліктерге дейін қамтылады. Сондай-ақ, уақтылы өнім сапасына əсер ететін шешімдер қабылдауға қажетті ақпаратты жіберу, өңдеу жəне сараптау бойынша алуан түрлі функциялары бар. Атырау МӨЗ-де 25 пайызға дейін химиялық тұрақтылығы

жетілдірілген кокстау бензинін қолдану арқылы өндіріске қосу мақсатында алынған автокөлік бензиндерін зерт��еу жұмыстарының маңызы зор. Аталған жұмыстар зауытта АИ-80, Нормаль-80, АИ-92, Регуляр-92, Премиум-95 автокөлік бензиндерін өндіріске қою жəне қолдану Қазақстан Республикасының «Бензин, дизель отыны жəне қарамайға қойылатын талаптар» техникалық регламентіне жəне Кеден одағының «Автокөлік жəне авиациялық бензин, дизель жəне кеме отыны, реактивті қозғалтқыштарға арналған отындар мен қарамайға қойылатын талаптар» (ТР ТС 013/2011) техникалық регламентіне сай 25 пайызға дейін химиялық тұрақтылығы жетілдірілген кокстау бензинін қолдану автокөлік бензинін өндіріске шығару үшін қажетті. Атырау МӨЗ-індегі инновацияларды дамыту мақсатында жыл сайын рационализаторлық ұсыныстар байқауы ұйым дастырылып тұрады. 2010 жылдан бері техникалық кеңес мүшелерінің талқылауына 207 өнертапқыштық ұсыныс түскен. Байқау жүлдегерлері қаржылай сыйақымен ынталандырылады. 2011 жылдың қорытындысы бо йынша үздік деп танылған «Тіке айдамалы КГФ жəне парафинсіздендірілген КГФ-ге депрессорлық-диспергациялаушы қоспа беру жүйесі» (автор: А.Айтбайқызы – жетекші инженер) ұсынысы республикалық байқауда «Жылдың үздік рациона лизаторлық шешімі» номинациясы бойынша жеңімпаз деп танылды. Зауыттағы инновациялық даму жұмыстары күннен-күнге қарқын алып келеді. Қызметкерлердің инновациялық ұсыныстар іздеу, жасақтау, ресімдеуге деген қызығушылықтары артқан. Бұрын рационализаторлық ұсыныстарды тек техникалық персоналдар ғана ресімдейтін болса, бүгінде бұл жұмыстарға зауыттың барлық бөлімшелері қатысады. «АтМӨЗ» ЖШС басшылығы рационализаторлық ұсыныстар мен инновациялық идеяларға қолдау көрсету жəне ынталандыру мəселесіне ұдайы жете көңіл бөліп келеді. Жанна ИСКАНДЕРОВА.

АТЫРАУ.


10

www.egemen.kz

20 желтоқсан 2013 жыл

 Басты байлық

Бірыѕєай ўлттыќ денсаулыќ саќтау жїйесі Оныѕ маќсаты мен міндеті, бїгіні мен болашаєы ќандай?

Соңғы жылдары елімізде пайда болған Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесі саладағы елеулі орны бар реформалардың нəтижесін көрсетіп отыр. Біз оның негізгі ерекшеліктері мен артықшылықтары жайында айтып беруді Денсаулық сақтау министрлігіне қарасты Медициналық қызметке ақы төлеу комитеті төрағасының орынбасары Гүлім АСЫЛБЕКОВАДАН өтінген едік. – Гүлім Ошақпайқызы, Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесі шарттары жағдайында пациенттерді ауруханаға жатқызу қандай қағидаттар бойынша жүзеге асырылады? – Сұрағыңызды түсіндім. Мен бұған қатысты түсіндірмені мынадан бастағым келіп отыр. Бəріміздің ең алдымен түсініп алуға тиісті басты нəрсеміз мынау: Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесі бүгінгі таңда пациенттерге өзі емделгісі келетін стационарды еркін таңдауына жол ашып берді. Былайша айтқанда, науқас адам енді емделетін орнын бүкіл республика аумағынан өзі таңдап алуға ерікті. Бүгінде сырқат еліміздегі кез келген емдеу орнында емделуге тілек білдіріп, соның нəтижесінде өзі қалаған жерінде ем ала алады. Мұндай емдеу мекемелері қатарында аймақтар мен ірі қалалардағы ауруханалардан бастап, республикалық деңгейдегі клиникалар – ғылыми орталықтар мен институттар да бар. Ал емдеу орындарына жоспарлы жату үшін кез келген тілек білдіруші ең алдымен міндетті түрде госпиталдау бюросының порталына тіркелуі керек. Бұл жерде мен əңгіменің тек ауруханаға жоспарлы жату турасында қозғап отырғанымды ескерте кеткім келеді. Демек, пациенттің кешеуілдетуді күтпейтін немесе шұғыл жəрдем керек ететін жағдайлары біз тілге тиек етіп отырған бұл сипатқа жатпайды. Əлбетте, кенеттен пайда болған аурудың салдарынан адамның өмірі мен қоршаған ортасы денсаулығына қатты қауіп төніп тұрған, оқыс оқиғаларға ұшыраған, уланып қалған, жарақат алған, туу жағдайларында пациентті оның жолдамасының бар-жоғы мен госпитальдау бюросы порталына тіркелген-тіркелмегеніне қарамастан, щұғыл тəртіппен кезекті стационарға жатқызу бұрынғысынша жүргізіле береді.

Ал қалған жағдайлардың барлығында кез келген сырқат өзінің қайда жатып емделгісі келетінін алдын ала білдіріп, соған орай тіркелген кезегі бойынша емдеу орындарына бара алады. Бұл жерде жоспарлылық пен жүйелілік, тəртіп пен режім айқын көрініс табады. Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің ең басты қағидаттары осындай шарттардан тұрады. – Жалпы, госпитальдау бюросы порталы дегеннің өзі не? Оның негізінде ауруханаға жоспарлы түрде жату үдерісі қалай жүзеге асырылады? – Бұл жерде біз ең алдымен мынаны түсініп алуымыз керек. Жаңа ғана пациентке республика көлемінде өзі емделгісі келетін стационарды еркін таңдау мүмкіндігі беріліп отырғанын айтып өттік. Ал науқасты сол тілегін тіркеп, баратын жеріне бағыттап отыратын бір орталыққа бағынған жүйе болмаса, ол сол көздеген клиникасына қалай жетеді, одан өзіне қалай орын алады? Мысалы, анау Атырауда отырған ауру Шымкенттің өзі қалаған бір емдеу мекемесіне, болмаса анау Қостанайдағы сырқат Астана мен Алматының біріндегі емдеу орталығына қалай келе алар еді? Өз бетінше жай келе салса, оны бұл жақтарда ешкім де қабылдай алмайды ғой. Солай емес пе? Міне, біз айтып отырған госпитальдау бюросы порталы деген ең алдымен осы үшін, осы арқылы Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің жұмысын үйлестіріп отыру үшін қызмет етеді. Былайша айтқанда, госпитальдау бюросы порталы дегеніміз ақпараттық жүйедегі жолдамаларды тіркеудің құралы ғана болып табылады. Оның негізінде бұл жұмыстағы мөлдірлікке, яғни жасырынжабық тірлігі жоқ ашық тəртіпке жол ашылады. Ешкім ештеңені жасыра алмайды, ешкім ештеңені жасырын істей алмайды.

Шуаєын шашќан əз-ана Астана қала сы ның тұрғыны Мақыпжамал Иман ғалиева апамыз 25 желтоқсан күні 75 жасқа толғалы отыр. Халық даналығы «Жақсының жақ сы лығын айт – нұры тасысын», дейді. Бүтін бір елдің анасы болатын адал, ақкөңіл, рухани жандүниесі бай, пейілі кең, ақылдың кеніші – апамызды мерей жасымен шын жүректен құттықтаймыз. Медицина саласында ұзақ жылдар жемісті еңбек етіп, 35 жылдан астам 1-топтағы мүгедек болғанына қарамастан, ешкімге салмақ салмауға тырысып, өзіне рух, дем беріп қана қоймай, айналасындағыларға қолдан келер көмегін, жылы сөзін аямай, жан-жағына шуағын шашып, талайдың өмірін нұрландырып жүрген абзал жанға аман-есен болып, ұзақ ғұмыр сүре беруіне Алла Тағаладан нəсіп етсін деп тілейміз! Адал жар, көргенді келін, сүйікті ана, тағылымы мол ене, қазыналы əже, арқа-жарқа құрбы бола

білу бақыты əркімнің пешенесіне жазыла қоймаған. Сіз осының бəріне тек өзіңіздің ақылыңызбен, қажымас қайратыңызбен жеттіңіз. Сіздей адамдар мына жалғанда көбірек болса, өміріміз де жақ са рып, жұмақ боп кетер ме еді?! Алдағы уақытта да сіздің балдай тəтті тағамдарыңыз, тіл үйірер жылы-жұмсақтарыңыз біздің баршамыздың басымызды қосып, аманшылықта, берекелі дастарқаныңызда, шатшадыман қуаныштарда қауыша берейік! Сіздің деніңізге саулық, отбасыңызға амандық, шаңырағыңызға ырыс-несібе, бақ-дəулет берсін деп тілейміз. Мақтанышыңыз – ұл-қызыңыз аман болып, немерелеріңіздің қызығын көріп, шөбереңіздің қолынан май жейтін күнге жеткізсін. Игі тілекпен құрбылары мен сіңлілері – Қамал, Бейжамал, Раушан, Əлия, Күлəш, Лəззат, Жібек.

«Каспий Меруерті Оперейтинг Компани Б.В.» Ақтау қаласындағы филиалы, (КАТО коды 471010000) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 14 ақпандағы № 133 қаулысымен бекітілген тауарлар, қызмет көрсету жəне жұмыстарды сатып алу Ережелерінің 272-тармағының 12-тармақшасына сəйкес бір көз негізінен «Inter Skills» ЖШС-мен оқуды ұйымдастыру мен басқару жөніндегі келісімшартына тұрғанын хабарлайды. Жабдықтаушы ұсынған баға – 92 394 000 (тоқсан екі миллион үш жүз тоқсан төрт мың) теңге. Міндетті жергілікті қамту (пайыз есебімен) – 100 %. Филиал «Каспий Меруерты Оперейтинг Компани Б.В.» в г.Актау, (Код КАТО 471010000) настоящим объявляет о заключении договора способом из одного источника с TOO «Inter Skills» на оказание услуг по организации и администрированию обучения, в соответствии с подпунктом 12, пункта 272, Правил приобретения товаров, работ и услуг при проведении операций по недропользованию, утвержденными постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 февраля 2013 года № 133. Цена, предложенная поставщиком 92 394 000 (девяносто две тысячи триста девяносто четыре) тенге. Обязательства по местному содержанию (в процентах) – 100 %.

Порталға тіркелудің артықшылықтары бір бұл ғана емес. Айталық, бұл бір жағынан пациентті бос орын бар-жоғын білу үшін өзі көздеген емдеу орнына алдын ала барып қайтудан сақтайды. Сонымен бірге, пациенттің өзі қалаған ауруханаға жатуға кезекке тұруы оның порталға тіркелген мерзімінен автоматты түрде басталады. Ал ондағы кезек ретіне əлдекімнің өзгеріс енгізуі тіпті де мүмкін емес. Сосын бұл интернет-ресурсқа барлық медициналық мекемелердің қолжетімділігі бар. Сол сияқты, еліміздің кез келген азаматы, көңілі қаласа, оған емін-еркін кіре береді. Демек, ондағы өзінің ретін де, тіркелгендердің санын да, кезегі қай шамада келуі мүмкін екенін шамалауына да болады. Былайша айтқанда, істің жүру барысын толық назарында ұстап, бақылап отыра алады. Бірақ ол мұны өзіне ғана белгілі ерекше код арқылы ғана жасайды. Бұған тағы бір қосатынымыз, біз сөз етіп отырған портал тек емделушіні госпитальдаудың, яғни ауруханаға жатқызу жөніндегі өтініштерді тіркеудің құралы ғана болып қоймайды, ол сонымен бірге, аталмыш жұмыста медицина мекемелері тарапынан орын алып отырған олқылықтар мен кемшіліктерді дер кезінде анықтап отыруға да мүмкіндік береді. Олай болса, ондай ағат кеткен тұстарды, алшақ кеткен істерді тездетіп түзетіп, қайтадан жолға қойып отыруға мүмкіндік бар. Жаңа жүйенің бұл артықшылығының пайдасын емдеу мекемелері де, оларда қызмет ететін дəрігерлер қауымы да, ең бастысы – пациенттердің өздері де

көре алады. Сосын, аурулардың сұраныс берулерінің деңгейлері арқылы еліміздегі емдеу орындарының рейтингілерін ұдайы анықтап, оның содан кейінгі барысын байқап тұруға да біраз мүмкіндік жасалады. Осының бəрі медициналық мекемелер арасында жақсы мағынасындағы бəсекелестікті туындатып, олардың үнемі алға ұмтылып отыруларына үлкен серпін береді. – Ал ауруханаға жоспарлы жатқызуға берілетін жолдамалар жайы қалай шешіледі? – Науқас адам ауруханаға жоспарлы тəртіппен жату үшін ең алдымен өзі тіркеуде тұрған емханаға баруы керек. Онда өзін қарайтын дəрігер одан алынған талдамаларының нəтижелері, клиникалық көрсеткіштер негізінде бөлім меңгерушісімен ақылдаса отырып, ауруды ауруханаға жатқызуға болатынболмайтынын шешеді. Ал емханада госпитальдау бюросы порталы жұмысына жауап беретін маман болады. Ол қажетті бейінге орай қай стационарда орын бар екені жөнінде мəлімет береді. Бірнеше емдеу мекемесінде бос орындар болған жағдайда соның қайсысына баратынын пациенттің өзі анықтайды. Осыған сəйкес, емхана қызметкерлері порталға өз пациентінің мəліметтерін енгізеді. Егер таңдалған ауруханада орын жоқ болса, басқа стационарларды ұсынады. Ауру тіркеуге алынған бойда оған автоматты түрде ауруханаға жатқызудың ерекше коды белгіленіп беріледі. Сол сияқты, стационарларда да

порталдың жұмысына жауап беретін жауапты қызметкерлер болады. Олар күн сайын барлық ақпарларды, барлық тіркелген өтініштерді қарап тұрады. Нəтижесінде пациент өзі көздеген емдеу орнына белгіленген уақытта барып жатады. Əлбетте, бірқатар бейіндер бойынша, мəселен, невралгия, офтальмология, травматология бөлімдеріне жату үшін кезекке тұруға тура келеді. Дегенмен, азаматтардың 92,4 пайызы стационарлардан он күннің ішінде орын алып болады. Осы жерде атап өтерлік бір жайт, жүйенің ырғақты да іркіліссіз жұмыс жүргізуі тек денсаулық сақтау саласы мекемелері барлық деңгейдегі буындарының өзара үйлесе жұмыс жасаулары ғана емес, сонымен қатар, емханалар дəрігерлерінің біліктілігі мен пациенттердің өз жауапкершіліктеріне де байланысты болып жатады. – Мұның бəрі жөн дейік. Ауру порталға тіркелді. Енді белгіленген уақытын күтуіне тура келеді. Міне, осы күту кезеңінде ол не істейді? – Ауру стационарға жату кезеңін күтіп жүрген кезінде өзінің емханадағы дəрігерінің немесе сырқатына қатысты кəсіби маманның ұдайы бақылауында болады. Бұл аралықта ол стационардағы емнің орнын баса алатын, соған жетеғабыл басқа дəру қабылдауы мүмкін. – Дұрыс екен. Ал созылмалы сырқаты бар, осыған орай бірнеше рет емделуіне тура келетін науқастарды ауруханаға жатқызу қалай жүзеге асырылады? – Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесінде мұның жайы да ұмыт қалдырылған жоқ. Айталық, сондай санатқа жататындар қатарындағы қатерлі ісік ауруларымен ауыратын, жастары 70тен асып кеткен пациенттерді порталға онкодиспансерлердің, стационарлардың, Ұлы Отан соғысына қатысушылар мен ардагерлер госпитальдарының өздері тіркеп тұрады. Мұндай құқық бұл ұйымдарға аталмыш санаттағы ауруларды бірден емделуге жатқызуға мүмкіндік береді. Бұдан басқа, бүгінде емдеу мекемелерінің жетекшілеріне əлеуметтік жағынан қорғалмағандар тобы қатарындағы сырқаттардың жалпы санының 10 пайызын жоспарлау тəртібімен өз бетінше жатқыза беруге рұқсат етілген. Меніңше, қиын жағдайда тұйықтан шығып кетуге мұның өзі үлкен сеп. Жалпы, бірнеше мəрте емделуге тура келетін науқастарды емдеу орындарына жатқызып тұруда ешқандай тосқауыл бола қоймайды деп ойлаймын. – Бізді ғылыми орталықтар мен институттарға жатып емделудің жайы да қызықтырады. Ауру адам оларға қалай қол жеткізе алады? Оның ерекшелігі неде?

«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасы мына мүліктерге сауда-саттық жариялайды:

Лот №1 – Əмбебап дүкен (кадастрлық нөмірі 03-057003-865), жалпы алаңы 5942,0 ш.м., отындық (кадастрлық нөмірі 03-057-003-865), жалпы алаңы 128,6 ш.м., трансформатор (кадастрлық нөмірі 03-057-003-865), жалпы алаңы 47 ш.м., қойма (кадастрлық нөмірі 03-057-003-865), жалпы алаңы 433,3 ш.м., тиісті бөлінетін жер телімімен бірге (кадастрлық нөмірі 03-057-003-865), жалпы алаңы 0,8791 га аталған жылжымайтын нысандармен аумақтық жəне функционалдық байланыста, сондай-ақ: қойма (кадастрлық нөмірі 03-057-003-896), жалпы алаңы 51,0 ш.м., қойма (кадастрлық нөмірі 03-057-003-896), жалпы алаңы 127,0 ш.м., тиісті бөлінбейтін жер телімімен бірге (кадастрлық нөмірі 03-057-003-896), жалпы алаңы 0,0526 га. аталған жылжымайтын нысандармен аумақтық жəне функционалдық байланыста, орналасқан мекенжайы: Алматы облысы, Талғар қ., Қонаев д-лы, 84. Бастапқы баға – 503 299 000 (бес жүз үш миллион екі жүз тоқсан тоғыз мың) теңге. Лот №2 – жылжитын мүлік (жабдық), орналасқан мекенжайы: Алматы облысы, Талғар қ., Рысқұлов к-сі, 163-үй. Бастапқы баға – 104 301 000 (жүз төрт миллион үш жүз бір мың) теңге. Лот №3 – Тігін цехы (кадастрлық нөмірі 03-057015-744), жалпы алаңы 990,3 ш.м., өндірістік тұрақжай (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744), жалпы алаңы 1287,1 ш.м., шеберхана (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744), жалпы алаңы 72,3 ш.м., өндірістік тұрақжай (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744), жалпы алаңы 690,6 ш.м., қазандық (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744), жалпы алаңы 368,9 ш.м., ұстахана (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744), жалпы алаңы 18,9 ш.м., қазандық (кадастрлық нөмірі 03-057-015744), жалпы алаңы 98,3 ш.м., қойма (кадастрлық нөмірі 03057-015-744), жалпы алаңы 12,7 ш.м., қойма жəне слесарь шеберханасы (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744), жалпы алаңы 47,6 ш.м., көлікжай, қойма, асхана (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744), жалпы алаңы 498,3 ш.м., шеберхана (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744), жалпы алаңы 31,3 ш.м., бассейн (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744),

жалпы алаңы 132,2 ш.м., бассейн (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744), жалпы алаңы 132,2 ш.м., компрессор (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744), жалпы алаңы 367,5 ш.м., сорғы (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744), жалпы алаңы 148,8 ш.м., тиісті бөлінетін жер телімімен бірге (кадастрлық нөмірі 03-057-015-744), жалпы алаңы 1,7600 га аталған жылжымайтын нысандармен аумақтық жəне функционалдық байланыста, орналасқан мекенжайы: Алматы облысы, Талғар қ., Рысқұлов к-сі, 163-үй. Бастапқы баға – 674 588 000 (алты жүз жетпіс төрт миллион бес жүз сексен сегіз мың) теңге. Сауда-саттық əдісі – ағылшын. Кепілді жарна бастапқы бағаның 10%-ын құрайды. Бастапқы бағаның 10% мөлшеріндегі кепілді жарна «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасының шотына енгізілуі тиіс, төменде көрсетілген деректемелер бойынша. Сауда-саттыққа қатысу өтінімдеріне қажетті құжаттар тізілімін алу үшін сенім білдірілген өкілге бару керек. Сауда-саттыққа қатысуға өтінімдер Алматы қ., Абай д-лы, 109В, 1004-бөлмеде 2013 жылғы 30 желтоқсанда сағат 18.00-ге дейін қабылданады. Сауда-саттық ағылшын əдісімен 2013 жылғы 31 желтоқсанда сағат 15.00-де мына мекенжайда болады: Алматы облысы, Талғар қ., Тəжібаев к-сі, 4. Сауда-саттық аяқталғаннан кейін түпкілікті баға ұсынған сауда-саттық қатысушысы банктің чек түріндегі немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген басқа қолма-қол ақшаның толық көлемінде сатып алу сомасын бес жұмыс күні ішінде есеп айырысу тəсілімен енгізуі қажет. Сенім білдірілген тұлғаның деректемелері: «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасы Төремұратов Азат Болатұлы, Алматы қ., Абай д-лы, 109В, шот KZ246010011286000043, БИН 940140000385, СТН 600200048129, Кбе 14. Сауда-саттық өткізу мəселесі бойынша анықтама алу телефондары: 8 (727) 330 16 80, 330 17 57.

«Каспий Меруерті Оперейтинг Ком пани Б.В.» филиалы, Қазақстан Республикасы, 130000, Ақтау қ., 12ш/а, 74-ғимарат, 1-корпус, (КАТО коды 471010000) парақорлық пен сыбайлас жемқорлықтың алдын алу жөніндегі компания басшылығының тиісті құқықтық талаптарға сəйкестігі жөніндегі мəртебесін тексеру қызметін сатып алу жөнінде қайта ашық конкурс өткізілетіні туралы хабарлайды: ТҚЖ-ға берілген сома, ҚҚС қосылмаған – 3 456 000 (үш миллион төрт жүз елу алты мың) теңге. Ескертпе: Əлеуетті жабдықтаушылар тауарлар, қызмет көрсету жəне жұмыстар Реестрінде келесі сілтеме бойынша тіркелуі қажет http://www.new.reestr.nadloc.kz/ registration.asp. Барлық конкурстық ұсыныстар, ЭЦҚ қойылған, электрондық түрде беріледі. Сатып алу коды – 2013.OK-2494(П)

Филиал «Каспий Меруерты Оперейтинг Компани Б.В.», Республика Казахстан, 130000, г. Актау, 12-мкр., зд. 74, корпус 1, (Код КАТО 471010000) настоящим объявляет о проведении повторного открытого конкурса на оказание услуг по проверке надлежащего правового статуса на соответствие требованиям руководства компании по предотвращению взяточничества и коррупции: Сумма, выделенная на закуп ТРУ, без учета НДС – 3 456 000 (три миллиона четыреста пятьдесят шесть тысячи) тенге. Примечания: Потенциальным поставщикам необходимо зарегистрироваться в Реестре товаров, работ и услуг, используемых при проведении операций по недропользованию, по следующей ссылке http:// www.new.reestr.nadloc.kz/registration.asp. Все конкурсные заявки подаются в электронном виде, подписанные с помощью ЭЦП. Код закупки – 2013.OK-2494(П)

– Мұнда да пəлендей күрделі проблема жоқ. Қазақстанда ғылыми орталықтар мен институттарға пациенттерді жіберіп тұрудың екі түрлі жолы бар. Бірінші. Пациент таңдау еркіндігі негізінде өзінің бейініне, яғни сырқатына қарай өзі қалаған ғылыми-зерттеу институтына немесе ғылыми орталыққа барып, арнайы медициналық жəрдем ала алады. Бірақ бұл жағдайдағы емдеу тəсілдері жоғары технологияны талап ете алмайды. Мұндай пациенттің жолдамасы ауруды басқа кез келген стационарға жіберуден өзгеше емес. Алайда, ауруханаға жоспарлы жатуды күтудің мерзімі əлдеқайда жоғары. Егер əркімнің өз аймағындағы емдеу орындарына жатуының уақыты 10 күннен аспайтын болса, ғылыми орталықтар тарапынан сондай шақыруды күтудің мəулеті бір айдан немесе одан да көп мезгілден асып кетуі мүмкін. Бар айырмашылығы осы ғана. Мұның өзі ғылыми-зерттеу институттары мен ғылыми орталықтардың негізгі ісəрекеттері емдеуді жоғары жəне ерекше технологияны қолдану арқылы жоғары мамандандырылған медициналық көмек көрсетуге (ЖММК) бағытталатынына байланысты туындап отыр. Екінші жол. Егер облыстарда ем жасаудың мүмкін болған барлық жолдары қарастырылып бітсе, денсаулық сақтау басқармасы аймақтық комиссиясының шешімі бойынша пациентке одан əрі емделу үшін, дертіне шипа іздестіру үшін осындай ғылыми орталықтар мен институттарға жолдама беріледі. Алайда, қазіргі таңда аймақтардың өзінде тұрғындарға жоғары мамандандырылған медициналық көмек көрсетудің ең жетілген тəсілдері, шектеулі шегі қолжетімді бола бастағанын да ұмытпау керек. Айталық, 2013 жылы республика көлемінде ЖММК бойынша жасалған емнің 53,8 пайызы аймақтық деңгейдегі емдеу орындарының үлесіне тиеді. Сол сияқты, ғылыми орталықтарда жыл бойына 22 мың адам ЖММК деңгейінде ем алып шықса, олардың да 30 пайызын ауыл тұрғындары құрады. Демек, жоғары технологиялы ем алушылардың басым бөлігі республика аймақтары тұрғындары болып табылады. Сөз соңында биылғы жылдың 11 айының қорытындысы бойынша жоғарыда айтылған еркін таңдау құқығын еліміздің 760 мың тұрғынының пайдаланғанын, олардың 45,2 пайызын шалғай елді мекендерде тұратын сырқаттардың құрағанын айта кеткім келеді. Алдағы уақыттарда жүйе жұмысын дамыта түсудің жолдары жетілдіріле береді. Əңгімелескен Серік ПІРНАЗАР, «Егемен Қазақстан».

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің «Республикалық ветеринариялық зертхана» республикалық мемлекеттік кəсіпорны (бұдан əрі – кəсіпорын) бос лауазымға конкурс жариялайды: – Кəсіпорынның Қызылорда облыстық филиалының директоры. Бос лауазымға үміткерлер хабарландыру шыққан күннен 15 (он бес) күнтізбелік күн ішінде келесі құжаттарды ұсынуы керек: 1. Жеке куəлік көшірмесі; 2. Түйіндеме, қызметтік тізімі. Бос лауазымға үміткерлерге келесідей біліктілік талаптары қойылады: 1. Білімі: ветеринария мамандығы бойынша жоғары (ветеринариялық дəрігер, ветеринариялық-санитарлық дəрігер); 2. Мамандығы бойынша еңбек өтілі 5 жылдан кем болмауы тиіс, оның ішінде, 3 жылы ветеринариялық зертхана жүйесінде басшылық лауазымда; 3. Ветеринариялық заңдарды білуі, зертханалық менеджмент білімі; 4. Мемлекеттік тілді міндетті түрде білуі тиіс. Құжаттар келесі мекенжайда қабылданады: Астана қаласы, М.Дулатов көшесі, 187/2, байланыс тел.: 8 (7172) 40 81 55, факс 8(7172) 40 80 99, электронды мекенжай: kadrlykkyzmet@mail.ru

«Сақтаукент-Сервис» ЖШС (ҚР, Алматы қ., Əуезов к-сі, 2) оған «КАСС» ЖШСның (ҚР, Алматы қ., Шевченко көшесі, 146-үй, 10-пəтер) қосылу нысанында өзінің қайта құрылғандығы туралы хабарлайды. Кредиторлардың талаптары осы хабарландыру жарияланған күннен бастап екі ай мерзімде мына мекенжайға берілуі тиіс: ҚР, Алматы қ., Əуезов к-сі, 2, тел: 8 (727) 379-19-99, 379-21-21.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 273-73-97. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

Жарқын бейнесі ұмытылмайды «Qazaq Banki» АҚ басшылығы мен ұжымы өмірден мезгілсіз өткен көрнекті қаржыгер, жиырма бес жылдан астам уақыт бойы «Қазақстан Халық Банкі» АҚ, «Альянс Банкі» АҚ, «Еуразиялық Банкі» АҚ, «Bank RBK» АҚ тəрізді еліміздің мемлекеттік жəне коммерциялық банктерінде басшылық қызметтер атқарған Ғалия Қажкенқызы Жауарованың жақындары мен туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Əріптестері мен достарының ортасында жоғары кəсіби білімділігімен

жəне игі істерге деген талпынысымен, ақжарқын мінезімен, адамгершілік қасиеттерімен əрдайым зор абыройға бөленіп жүретін еді. Ғалия Қажкенқызының жарқын бейнесі оны білетіндердің жадында əрдайым сақталады. Ағайынтуыстарының орны толмас ауыр қазаларын шын ниеттен бөлісеміз. Марқұмның жаны жəннатта болып, нұры пейіште шалқысын. «Qazaq Banki» АҚ басшылығы мен ұжымы.

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының аппараты көрнекті ақын, қаламгер, Сенат аппаратының бұрынғы қызметкері Қайрат ЖҰМАҒАЛИЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына, туысқандары мен жақындарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


www.egemen.kz

20 желтоқсан 2013 жыл

 Өнеге

Дґѕгеленген дїние їйіѕізде Дүйсенбі, 23 желтоқсан

7.00 8.00 9.30 10.40 10.45 11.25 12.30 12.45 12.55 13.25 14.00 14.20 14.55 15.55 17.00 17.30 17.50 18.10 19.00 19.35 20.25 20.30 21.05 21.50 22.40 23.30 00.00 00.35 01.00 01.45 02.00 02.30 03.00 03.35 04.00 04.45 7.00 9.00 10.00 11.00 11.50 12.30 13.00 13.10 14.00 14.45 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 18.15 19.10 20.00 20.30 21.00 21.30 22.10 23.00 00.30 01.00 01.3003.00 6.00 7.00 11.00 11.05 11.45 12.45 13.15 14.00 15.00 15.15 15.30 16.25 16.45 17.50 18.30 18.45 18.55 19.00 20.00 21.00 21.30 22.00 22.35 22.40 23.35 00.15 02.30 03.00 03.45 05.15

«Таңшолпан». Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Апта.Kz». «Айтуға оңай...». «Шыңғыс хан». Телехикая. Жаңалықтар. «Қазақтың қолөнері». «Дауа». «Ақсауыт». Əскерипатриоттық бағдарлама. «Джеспен бірге табайық!». Мультхикая. «Санжар мен Қайсар». Телехикая. «Əйел бақыты». Ток-шоу. «Шыңғыс хан». Телехикая. «Менің Қазақстаным». Жаңалықтар. «Өзекжарды». «Білгірлер отауы». Зияткерлік сайыс. «Заң жəне біз». Тікелей көрсетілім. «Ұстаз». Телехикая. «Еңбек түбі – береке». Жаңалықтар. «Айтуға оңай...». «Əпке». Телехикая. «Келін». Телехикая. «Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаев». Жаңалықтар. «SPORT.KZ». «Көкпар». Ұлттық ойын. «Өзекжарды». «Дауа». «Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаев». Жаңалықтар. «Sport.Kz». «Ұстаз». Телехикая. Аңдатпа, əнұран. «Жаңа күн». Таңғы ақпараттық-сазды бағдарлама. «Жеті күн». «Жеті күн». «Бармысың, бауырым?». «Бауыржан Момышұлы». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Білгенге маржан...». «Əр үйдің сыры басқа». Кино. «Халық сарапшысы». Жаңалықтар. «Мать и мачеха». Телесериал. Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз». Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «Бюро расследований». Жаңалықтар. «Күлəш». Телесериал, «След». Телесериал. Футбол. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар.

«В наше время». «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Время обедать». «Кеш жарық, Қазақстан!». «Қазақстанның болашағы қазақ тілінде». «Үй болу қиын». Телехикая. «Əке серті». Телесериал. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Судебные истории». «Истина где-то рядом». «Давай поженимся». «Караоке-такси». Жаңалықтар. Жаңалықтар. Ауа райы. «Дом у большой реки». Кино. «Карпов». Телесериал. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Караоке-такси». Ауа райы. «Əке серті». Телесериал. «Айналайын». Телехикая. «Редкая группа крови». Телесериал. «Вечерний Ургант». «В наше время». «Остановился поезд». Кино. «Контрольная закупка».

Сейсенбі, 24 желтоқсан

7.00 8.00 9.30 9.45 10.40 11.25 12.30 12.45 13.10 14.00 14.20 14.55 15.55 17.00 17.25 17.30 17.50 18.05 18.35 19.10 19.35 20.25 20.30 21.05 21.50 22.40 23.30 00.00 00.35 02.20 02.30 03.00 03.35 04.20 04.45 7.00 9.00 9.10 9.40 10.00 10.10 11.00 11.10 11.50 12.30 13.00 13.10 14.00 14.30 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 18.15 19.10 20.00 20.30 21.00 21.30 22.10 22.40 23.30 00.15 00.45 01.00 01.30 02.0003.00 6.00 6.45 7.00 11.00 11.05 11.45 12.45 13.15 14.00 15.00 15.15 15.30 16.25 16.45 17.50 18.30 18.45 18.55 19.00 20.00 21.00 21.30 22.00 22.35 22.40 23.35 00.15 02.30 03.00 03.45 05.15

«Таңшолпан». Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Əпке». Телехикая. «Айтуға оңай...». «Шыңғыс хан». Телехикая. Жаңалықтар. «Sport.Kz». «Алаң» ток шоуы. «Джеспен бірге табайық!». Мультхикая. «Санжар мен Қайсар». Телехикая. «Əйел бақыты». Ток-шоу. «Шыңғыс хан». Телехикая. «Ұлттық өнім». «Еңбек түбі – береке». Жаңалықтар. «Еңселі Елорда». «Ұлт денсаулығы – табысты болашақ негізі». Арнайы тележоба. «Сыр-сұхбат». «ЕХРО жолы». «Ұстаз». Телехикая. «Еңбек түбі – береке». Жаңалықтар. «Айтуға оңай...». «Əпке». Телехикая. «Келін». Телехикая. «Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаев». Жаңалықтар. «Қазына іздеушілер». Кино. «Еңселі елорда». «Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаев». Жаңалықтар. «Ұстаз». Телехикая. «EXPO жолы». Аңдатпа, əнұран. «Жаңа күн». Таңғы ақпараттық-сазды бағдарлама. Жаңалықтар.. «Бюро расследований». «Табиғи микроэлементтер». Деректі сериал. Жаңалықтар. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «След». Телесериал. «Күлəш». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Білгенге маржан…». «Əр үйдің сыры басқа». Кино. «Одна судьба». Жаңалықтар. «Измена». Телесериал. Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз». Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. Арнайы «Хабар». Жаңалықтар. «Күлəш». Телесериал. «Большая металлургия». Деректі фильм. «След». Телесериал. «Жансарай». Əшірбек Сығай. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар.

«В наше время». Жаңалықтар. «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Время обедать». «Пусть говорят». «Қазақстанның болашағы қазақ тілінде». «Үй болу қиын». Телехикая. «Əке серті». Телесериал. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Судебные истории». «Истина где-то рядом». «Давай поженимся». «Караоке-такси». Жаңалықтар. Жаңалықтар. Ауа райы. «Дом у большой реки». Кино. «Карпов». Телесериал. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Караоке-такси». Ауа райы. «Əке серті». Телесериал. «Айналайын». Телехикая. «Редкая группа крови». Телесериал. «Вечерний Ургант». «В наше время». «Осенний марафон». Кино. «Контрольная закупка».

Құрметті клиенттер!

«Бағалы қағаздардың бірыңғай тіркеушісі» акционерлік қоғамы (бұдан əрі – Бірыңғай тіркеуші) барлық мүдделі тұлғалардың назарына Бірыңғай тіркеушінің Директорлар кеңесінің 2013 жылғы 30 қыркүйектегі (№8 хаттама) шешімімен бекітілген жəне 2013 жылдың 31 қазанында Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қаржы нарығын жəне қаржы ұйымдарын бақылау мен қадағалау комитетімен келісілген Бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдері жүйесін жүргізу жөніндегі қызметті жүзеге асыру ережесі мен Шаруашылық серіктестіктері қатысушылары тізілімдері жүйесін жүргізу жөніндегі қызметті жүзеге асыру ережесі (бұдан əрі – Ережелер) 2014 жылдың 1 қаңтарынан бастап жаңа нұсқада қолданысқа енгізілетіндігін жеткізеді. Осыған орай, Бірыңғай тіркеуші Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 404-бабының 3-тармағына сəйкес осы уақытқа дейін жасалған бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдері жүйесін жүргізу шарттарын жəне шаруашылық серіктестіктері қатысушылары тізілімдерін жүргізу шарттарын (бұдан əрі – Шарт, Шарттар) 2013 жылдың 31 желтоқсанынан бастап бір жақты тəртіпте бұзу жөнінде хабардар етеді. Сонымен қатар, Бірыңғай тіркеуші барлық мүдделі тұлғаларға Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 395-бабына сəйкес шарттардың үлгі нысандарына қосылу арқылы 2014 жылдың 1 қаңтарынан бастап жаңа Шартты жасасуды ұсынады. Шартқа қосылу үшін Ережелерде белгіленген нысан бойынша жазылған өтінішті Бірыңғай тіркеушінің атына жолдау қажет. Бірыңғай тіркеушімен осы уақытқа дейін шарт жасасқан тұлғалардан шартқа қосылу туралы өтініштен басқа қосымша құжаттар талап етілмейді. Үлгі шарттарға қосылу туралы өтініш 2013 жылдың 1 желтоқсанынан бастап қабылданады. Толық ақпарат Бірыңғай тіркеушінің www. tisr.kz сайтында «Клиенттерге» бөлімінде көрсетілген. Сіздер сұрақтар туындаған жағдайда Бірыңғай тіркеушінің жедел желі телефонына 8 800 080 88 80 нөмірі бойынша хабарласа аласыз (Қазақстан Республикасының барлық аумағына қалалық телефоннан қоңырау шалу тегін) немесе Бірыңғай тіркеуші сайтының «Кері байланыс» бөлімінде сұрақтар қоя аласыз. «Бағалы қағаздардың бірыңғай тіркеушісі» АҚ.

Сəрсенбі, 25 желтоқсан

7.00 8.00 9.30 9.45 10.40 11.25 12.30 12.45 13.05 13.25 14.00 14.20 14.55 16.00 16.35 17.00 17.30 17.50 18.10 19.05 19.35 20.25 20.30 21.05 21.50 22.40 23.30 00.00 00.35 01.50 02.15 02.30 03.00 03.35 03.55 04.40 7.00 9.00 9.10 9.35 10.00 10.10 11.00 11.10 11.50 12.30 13.00 13.10 14.00 14.30 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 18.15 19.10 20.00 20.30 21.00 21.30 22.10 23.00 23.45 00.15 00.30 01.00 01.3003.00 6.00 6.45 7.00 11.00 11.05 11.45 12.45 13.15 14.00 15.00 15.15 15.30 16.25 16.45 17.50 18.30 18.45 18.55 19.00 20.00 21.00 21.30 22.00 22.35 22.40 23.35 00.15 02.30 03.00 03.45 05.15

«Таңшолпан». Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Əпке». Телехикая. «Айтуға оңай...». «Шыңғыс хан». Телехикая. Жаңалықтар. «Ұлттық өнім». «ЕХРО жолы». «Заң жəне біз». «Джеспен бірге табайық!». Мультхикая. «Санжар мен Қайсар». Телехикая. «Əйел бақыты». Ток-шоу. «Жаныңда жүр жақсы адам». Деректі фильм. «Ұлттық өнім». «Жас тұлпар». Арнайы тележоба. Жаңалықтар. «Өзекжарды». «Руханият сардары». Сұлтан Оразалин. «Қылмыс пен жаза». «Ұстаз». Телехикая. «Еңбек түбі – береке». Жаңалықтар. «Айтуға оңай…». «Əпке». Телехикая. «Келін». Телехикая. «Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаев». Жаңалықтар. «Қайықтағы үшеу». Кино. «Қылмыс пен жаза». «Өзекжарды». «Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаев». Жаңалықтар. «Ұлттық өнім». «Ұстаз». Телехикая. Аңдатпа, əнұран. «Жаңа күн». Таңғы ақпараттық-сазды бағдарлама. Жаңалықтар. Арнайы «Хабар». Деректі фильм. Жаңалықтар. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «След». Телесериал. «Күлəш». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Білгенге маржан...». «Əр үйдің сыры басқа». Кино. Музыкальные путешествия. Жаңалықтар. «Измена». Телесериал. «Новая энергетика». Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «Жаңа қоғам». Жаңалықтар. «Күлəш». Телесериал. «След». Телесериал. «Көзкөрген». Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар.

«В наше время». Жаңалықтар. «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Время обедать». «Пусть говорят». «Қазақстанның болашағы қазақ тілінде». «Үй болу қиын». Телехикая. «Əке серті». Телесериал. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Судебные истории». «Истина где-то рядом». «Давай поженимся». «Караоке-такси». Жаңалықтар. Жаңалықтар. Ауа райы. «Дом у большой реки». Кино. «Карпов». Телесериал. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Караоке-такси». Ауа райы. «Əке серті». Телесериал. «Айналайын». Телехикая. «Редкая группа крови». Телесериал. «Вечерний Ургант». «В наше время». «Кто, если не мы». Кино. «Контрольная закупка».

Бейсенбі, 26 желтоқсан

7.00 8.00 9.30 9.45 10.40 11.25 11.55 12.30 12.45 13.10 14.00 14.20 14.55 16.00 16.35 17.00 17.30 17.50 18.10 18.40 19.05 19.35 20.25 20.30 21.05 21.50 22.40 23.30 00.00 00.35 02.10 02.40 03.10 03.45 04.05 04.50 7.00 9.00 9.10 9.20 10.00 10.10 11.00 11.10 11.50 12.30 13.00 13.10 14.00 14.30 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 18.15 19.15 20.00 20.30 21.00 21.30 22.10 23.30 00.00 00.15 00.45 01.0003.00 6.00 6.45 7.00 11.00 11.05 11.45 12.45 13.15 14.00 15.00 15.15 15.30 16.25 16.45 17.50 18.30 18.45 18.55 19.00 20.00 21.00 21.30 22.00 22.35 22.40 23.35 00.15 02.30 03.00 03.45 05.15

«Таңшолпан». Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Əпке». Телехикая. «Айтуға оңай...». Мультфильм. «Томпақ». Телехикая. Жаңалықтар. «Агробизнес». «Біз қазақша сөйлейміз». Реалити-шоу. «Джеспен бірге табайық!». Мультхикая. «Томпақ». Телехикая. «Əйел бақыты». «Жаныңда жүр жақсы адам». Деректі фильм. «Ұлттық өнім». «Мың түрлі мамандық». Жаңалықтар. «Қылмыс пен жаза». «Парасат əуендері». Төлен Əбдік. «EXPO жолы». «Шетелдегі қазақ балалары». «Ұстаз». Телехикая. «Еңбек түбі – береке». Жаңалықтар. «Айтуға оңай...». «Əпке». Телехикая. «Келін». Телехикая. «Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаев». Жаңалықтар. «Ереуілге шыққан ана». Кино. «Мың түрлі мамандық». «Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаев». Жаңалықтар. «ЕХРО жолы». «Ұстаз». Телехикая. Аңдатпа. Əнұран. «Жаңа күн». Таңғы ақпараттық-сазды бағдарлама. Жаңалықтар. «Жаңа қоғам». Деректі фильм. Жаңалықтар. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «След». Телесериал. «Күлəш». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Білгенге маржан...». «Əр үйдің сыры басқа». Кино. Музыкальные путешествия. Жаңалықтар. «Измена». Телесериал. «Астана Опера». «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. Арнайы «Хабар». Жаңалықтар. «Күлəш». «Богатство республики». Деректі фильм. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар.

«В наше время». Жаңалықтар. «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Время обедать». «Пусть говорят». «Қазақстанның болашағы қазақ тілінде». «Үй болу қиын». Телехикая. «Əке серті». Телесериал. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Судебные истории». «Истина где-то рядом». «Давай поженимся». «Караоке-такси». Жаңалықтар. Жаңалықтар. Ауа райы. «Дом у большой реки». Кино. «Карпов». Телесериал. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Караоке-такси». Ауа райы. «Əке серті». Телесериал. «Айналайын». Телехикая. «Редкая группа крови». Телесериал. «Вечерний Ургант». «В наше время». «Опасно для жизни». Кино. «Контрольная закупка».

Жұма, 27 желтоқсан

7.00 8.00 9.30 9.45 10.40 11.25 11.55 12.30 12.45 13.20 13.50 14.20 14.55 16.00 16.35 17.00 17.25 17.30 17.50 18.10 18.40 19.05 19.35 20.25 20.30 21.05 21.50 22.55 23.45 00.15 00.40 02.15 02.40 03.05 03.35 03.55 04.40 7.00 9.00 9.10 9.35 10.00 10.15 11.00 11.10 11.50 12.30 13.00 13.10 14.00 14.30 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 18.15 19.10 20.00 20.30 20.45 21.00 21.30 22.10 23.00 23.30 00.20 00.50 01.00 01.30 02.0003.00 6.00 6.45 7.00 11.00 11.15 11.55 12.55 13.25 14.00 15.00 15.15 15.30 16.05 17.05 17.25 18.30 18.45 18.55 19.00 21.00 21.30 22.00 22.35 22.40 23.35 00.15 02.25 03.10 03.55 05.25

«Таңшолпан». Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Əпке». Телехикая. «Айтуға оңай...» Мультфильм. «Томпақ». Телехикая. Жаңалықтар. «Менің Қазақстаным!». «Жарқын бейне». «Қазақ даласының құпиялары». Деректі фильм. «Томпақ». Телехикая. «Əйел бақыты». «Жаныңда жүр жақсы адам». Деректі фильм. «Ұлттық өнім». «Жан жылуы». «Еңбек түбі – береке». Жаңалықтар. «Өзекжарды». «Жаңа Қазақстан-2050». «Парламент». «Иман айнасы». «Ұстаз». Телехикая. «Еңбек түбі – береке». Жаңалықтар. «Ұлттық шоу». «Ұлттық шоу». «Келін». Телехикая. Жаңалықтар. «Жайдарман». Үздік əзілдер. «Уэйверли сиқыршылары». Кино. «Парламент». «Иман айнасы». Жаңалықтар. «Өзекжарды». «Ұстаз». Телехикая. Аңдатпа, əнұран. «Жаңа күн». Таңғы ақпараттық-сазды бағдарлама. Жаңалықтар. Арнайы «Хабар». «Рывок в будущее». Деректі фильм. Жаңалықтар. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «След». Телесериал. «Күлəш». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Білгенге маржан...». «Əр үйдің сыры басқа». Кино. Музыкальные путешествия. Жаңалықтар. «Измена». Телесериал. «Главный капитал страны». Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. «Біз». Ток шоу. Жаңалықтар. «Вектор развития». «Антитеррор Республики Казахстан – 10 лет». Деректі фильм. Жаңалықтар. «Күлəш». Телесериал. Орталық «Хабар». Деректі фильм. «След». Телесериал. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар.

«В наше время». Жаңалықтар. «Қайырлы таң!». «Жұма уағызы��. «Время обедать». «Пусть говорят». «Қазақстанның болашағы қазақ тілінде». «Үй болу қиын». Телехикая. «Əке серті». Телехикая. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Сваты у плиты». «Кеш жарық, Қазақстан!». «Истина где-то рядом». «Күт мені». Жаңалықтар. Жаңалықтар. Ауа райы. «Дом у большой реки». Кино. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Караоке-такси». Ауа райы. «Əке серті». Телесериал. «Айналайын». Телехикая. «Мачете». Кино. «Адам жəне заң». «В наше время». «Формула любви». Кино. «Контрольная закупка».

 Өңір өмірі Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Петропавл қаласында республикалық басылымдардың өкілдері мен меншікті тілшілердің, жергілікті қалам иелерінің, М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті журналистика бөлімшесі студенттерінің, ардагер журналистердің қатысуымен «Ашық аймақ: БАҚ-тың қазіргі уақыттағы жағдайы жəне даму үдерісі» атты форум өтіп өзекті проблемалар негізгі əңгіме тақырыбына айналды. Облыс əкімінің орынбасары Фархад Қуанғанов жиналғандарға аймақ басшысы Самат Ескендіровтің құттықтауын жеткізіп, есепте тұрған 70-ке жуық ақпарат құралдарының халық пен биліктің арасын байланыстырудағы рөліне, қоғамдық пікір қалыптастырудағы мəн маңызына тоқталды. Өңірдегі қазақ тілді БАҚ-тардың

дамуы жайлы модератор, «Қызылжар ақпарат» ЖШС директоры Кəрібай Мұсырман баян дап берді. Өткен ғасырдың 90-жылдары мемлекеттік тілде бір ғана газет жарық көрсе, қазір əр ауданда дербес басылым бар. Алайда, аудандық газеттердің сапасы көңіл көншіте бермейді. Олардағы шығармашылық топтардың құрамында кəсіби біліктілігі жоғары, тəжірибелі мамандар аз. Жас кадрлармен толықтыру жайы мүлдем қанағаттандырмайды. «Қазақстан» РТРК АҚ басқарма төрайымының орынбасары Ғалым Омарханов модератор көтерген мəселелерді қуаттай келіп, АҚ тарапынан атқарылып жатқан оң үрдістер мен жинақталған тəжірибелерді бөлісті. Медиа-форумға қатысушылар назарына жергілікті баспасөз ақпарат құралдарының жоспар-бизнесі топтастырылған көрме ұсынылды. Солтүстік Қазақстан облысы.

Олар біздіѕ есімізде Əбдірахман ҚЫДЫРБЕК, «Егемен Қазақстан».

Еліміздің жүрегі Астана күн сайын құлпырып, өсіп келеді. Бүгінде төрткүл дүниеге мəшһүр болып отырған елорданың өркендеуіне осындағы қалам ұстаған қауымның да қосқан үлесі зор. Осыған орай бас қаламызда қала əкімдігінің

қолдауымен өмірден озып кеткен дарынды қаламгер-журналистерді еске алуға арналған «Олардың есімдері жүрегімізде» атты əдебисазды кеш өтті. Осымен екінші рет өткізіліп отырған аталмыш шарада Ербол Шаймерденов, Дүкенбай Досжан, Владимир Гундарев, Əскен Нəбиев, Бақтыбай Шаханов,

Жексенбі, 29 желтоқсан

Сенбі, 28 желтоқсан

7.00

8.30 9.35 10.00 10.35 11.10 12.50 13.35 14.05 15.00 16.00 16.30 17.00 17.30 17.50 19.40 20.05 20.30 21.05

22.40 23.10 23.45 01.25 02.05 02.30 03.05 03.35 04.10 04.40 7.00 8.35 9.55 10.00 10.10 10.25 11.00 11.10 11.40 12.00 12.15 12.30 13.00 13.10 14.00 15.00 15.10 17.00 17.15 18.00 18.15 20.00 20.30 21.00 21.30 22.30 00.00 01.15 01.45 02.1503.50

6.00 6.50 7.50 8.15 8.30 9.00 9.10 9.50 11.30 11.55 12.00 12.55 14.00 15.05 16.20 17.00 19.20 21.00 21.30 21.45 22.15 22.30 22.35 00.00 03.00 03.40 04.25 05.20

Қазақстан эстрада жұлдыздарының қатысуымен концерт. «Сенбілік таң». «Агробизнес». «Дауа». «Ас мəзірі». «Қазақстан дауысы». «Телқоңыр». «Мың түрлі мамандық». «Білгірлер отауы». «Болашақ». Телехикая. «Жаңа Қазақстан-2050». «Келбет». «Мəлім де беймəлім Қазақстан». Жаңалықтар. «Келін». Телехикая. «Жан жылуы». «Арнайы репортаж». Жаңалықтар. «Əндер мен жылдар». Қазақстан эстрада жұлдыздарының қатысуымен концерт. «Сіз не дейсіз?». Жаңалықтар. «Керемет бойжеткен». Кино. «Ғасырлар үні». Этномузыкалық фильм. «Арнайы репортаж». Жаңалықтар. «Келбет». «Дауа». «Мəлім де беймəлім Қазақстан». Аңдатпа, əнұран. «Махаббат мерейі». Телехикая. «Қаршақыз». Балалар уақыты. «Балаларға өмір сыйлаңыз». Жаңалықтар. «Халық сарапшысы». «Ұлт саулығы». Жаңалықтар. «Внешняя политика». Деректі фильм. «Азық-түлік мəселесі». «Халық сарапшысы». Журналдар. «Экономика». Деректі фильм. Жаңалықтар. «Жансарай». Əшірбек Сығай. «Карнавал». Кино. Жаңалықтар. «Карнавал». Кино. Жаңалықтар. «Бармысың, бауырым?». Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. Деректі фильм. Жаңалықтар. «Аймақтар аламаны-2» республикалық телебайқауы. «Как по маслу». Кино. «Сол бір кеш...». Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Шыртылдақ». Балет.

«Идеальный ремонт». «Жить здорово». «Контрольная закупка». Жаңалықтар. «Таңғы пошта». Жаңалықтар. «Право на качество». «История любви, или новогодний розыгрыш». Кино. «Фабрика грез». Ауа райы. «Свадебный переполох». «Караоке-такси». «Ду қол шоколад». «Куб». «Доска почетных». «Поверь, все будет хорошо». Кино. «Минута славы. Дорога на олимп». Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Тілші түйіні». Жаңалықтар. Ауа райы. «Шевели ластами, Сэмми!». Кино. «Ледниковый период». «Свадебный переполох». «Идеальный ремонт». «Жить здорово». «Контрольная закупка».

7.00

8.05 8.35 9.30 11.05 11.35 12.10 12.40 13.45 14.10 15.00 16.10 16.30 17.05 17.40 17.50 19.40 20.30 21.35 23.20 00.10 00.50 02.30 03.10 04.10 04.30

Қазақстан эстрада жұлдыздарының қатысуымен концерт. «Мəлім де беймəлім Қазақстан». «Умизуми командасы». Мультхикая. «Айгөлек». «Сыр-сұхбат». «Ақсауыт». «Сіз не дейсіз?». «Ұлттық шоу». «Шетелдегі қазақ балалары». «Толағай». «Болашақ». Телехикая. «Арнайы репортаж». «Ұлы дала дүбірі». Деректі фильм. «Біз қазақша сөйлейміз». Реалити шоу. «Еңселі елорда». «Келін». Телехикая. «Ғасырлар үні». Этномузыкалық фильм. «Апта.Kz». «Қазақстан дауысы». «Алаң» ток-шоуы. «Көкпар». «Жаңа жыл қарсаңында». Кино. «Телқоңыр». «Апта.KZ». «Жайдарман». Аңдатпа, əнұран.

7.00

«Махаббат мерейі». Телехикая. 7.50 «Əскери іс». 8.20 «Ас арқау». 8.40 «Айбын». 9.10 Мультфильм. 9.30 Деректі фильм. 10.00 «Битва умов». Отбасылық телевикторина. 10.45 «Том Сойер». Кино. 12.45 Ақын, сазгер Бекжан Əшірбаевтың шығармашылық кеші. 14.30 «Аймақтар аламаны-2» республикалық телебайқауы. 15.30 «ТВ Бинго». 16.45 «Цирк дю Солей-2». Шоу бағдарлама. 18.00 «Көзкөрген». 18.45 «Сол бір кеш...». 20.00 «Жеті күн». 21.00 «Жеті күн». 22.00 «Одна судьба». 22.30 Деректі фильм. 23.00 «Молоко, сметана, творог». Кино. 01.00 «Менің жігітім періште». Кино. 02.30- «Жоғалған төбеттер 04.00 жайлы іс». Кино.

6.00 6.55 7.20 7.45 8.00 8.30 8.45 9.00 9.10 10.10 10.55 12.00 12.05 13.05 14.05 15.10 16.20 18.00 19.00 21.00 22.00 00.10 02.40 04.15 04.45 05.10

«В наше время». «Контрольная закупка». «Ханым». Жаңалықтар. «Тілші түйіні». Жаңалықтар. «Воскресные беседы». Жаңалықтар. «Денсаулық». «Қазлото». Тікелей көрсетілім. «Поле чудес». Ауа райы. «Ду қол шоколад». «Правила маскарада». Телесериал. «Караоке-такси». «Кеш жарық, Қазақстан!». «Шевели ластами, Сэмми!». Кино. «Битва за жизнь». «Ошибки любви». Кино. «Аналитика». Мерекелік концерт. «Повтори!». «Семь стариков и одна девушка». Кино. «Ханым». «Контрольная закупка». «В наше время».

 Жаңылмайтын жақ жоқ

Ашыќ аймаќ жəне БАЌ

11

ПЕН-клуб сыйлыєыныѕ лауреаты – Сўлтанəлі Балєабаев Жақында Қазақ ПЕНклубының жалпы жиналысы өткені белгілі. Жиналыста əдебиетіміздің классигі, осы қоғамдық бірлестікті жиырма жылға жуық уақыт басқарған Əбдіжəміл Нұрпейісов атқа рыл ған жұмыс жөнінде есеп беріп, ПЕН-клубқа басшылық тізгінін тапсырмақ ойын айтты. Жалпы жиналыс ПЕН-клуб президенттігіне мені сайлады. «Егемен Қазақстан» газетіне осы жаңалықты 200 мыңдық оқырман қауымға жеткізгені үшін разылық сезімімді білдіре отырып, жаңа лауазы мыма орай құт тық таған адамдардың, маған

Андрей Тришечкин, Сабыржан Шүкіров, Марфуға Бектемірова, Наталья Хабарова, Иван Балучевский сынды өзге де азаматтар еске алынды. Сондай-ақ, кеште олар туралы бейнематериалдар көрсетіліп, қаламгержурналистер жайында көзкөрген жандар естеліктер айтты. «Шараны ұйымдастырудағы басты мақсатымыз біріншіден өмірден мезгілсіз озып кеткен астаналық қаламгер журналистерді

тілектестердің бəріне алғысымды айтамын. Сонымен бірге, жабық пішімде өткен жалпы жиналыстың шешімі жөнін де редакцияға жазбаша мəлімет дайындау кезінде жаңсақтық жіберілгенін де айтуыма тура келіп тұр. Қазақ ПЕНклубының сыйлығы, газетке қате мəлімет жіберілгеніндей, прозашы Қажығали Мұханбет қалиевке емес, драматург Сұлтанəлі Балғабаевқа берілгенін хабарлай отырып, газет редакциясынан, қалың оқырман қауымнан ғафу өтінемін. Бигелді ҒАБДУЛЛИН, Қазақ ПЕН-клубының президенті.

бір сəт есімізге алып, олардың рухына тағзым ету болса, екіншіден кейінгі буын жастарға олардың шаһардың өсіп-өркендеуіне қосқан қажырлы еңбектері жайынан сыр шерту еді. Осындай игі мақсатпен екінші рет өткізіліп отырған басқосу бұйыртса алдағы уақытта да жалғасын табады деп ойлаймын», – деді шараның басықасында жүрген «Түгел-Медиа» бірлестігінің басшысы Сəдібек Түгел.

КЕМЕЛ КЕЗ

Əр өнер адамының өз жолы – өз соқпағы, өз сүрлеуі бар. Бұл жолдан сүрінбей шығу үшін – қаншама кезеңдерден өтіп, өнер кеңістігінде өнегелі із қалдырып, абырой биігіне көтерілу оңайлықпен жүзеге аспайды. Көп тер төгіп, еңбек ету – өнер еншісі. Табиғаттың өзі сыйға тартқан туа бітті талантты тəрк етпей, аялап, күтіп-баптап, ізденімпаздықпен өмір сүру – ізгіліктің белгісі, ұлтын сүйген ұрпақтың ұлағатты ісі болып табылары хақ. Серік ТҰРҒЫНБЕКҰЛЫ, ақын.

Тағдыры да, таланы да туған топырақпен біте қайнасқан Семейдің семсердей перзентінің жүзі тау-тасқа шағылса да, тауаны қайтып, ауаны азайған емес. Көкірек көмбесіндегі өнер оты одан сайын өршіп, өршіл-өндір жастық тасы өрге домалады. Кенжеғали өнерге деген алғашқы қадамынан-ақ алысқа тартар құштарлығын айқын аңғартқан еді. Балал��қ шақ, мектептегі жылдар, бозбала кезең, жігіттік жол, студенттік шақ, өнердегі биік белестер... Осы өткелдердің бəрінде де жас Кенжеғали, бала Кенжеғали, жігіт Кенжеғали үнемі алғы шепте жүрді. Өнердің алғашқы баспалдағын Алматыдан – Алатау етегінен бас таған Кенжеғалидың талант тұғыры көтеріліп, əн əлеміндегі көкжиегі бірте-бірте кеңейе берді. Алматыда өсіп-өніп, есейіп, қалыптасу кезеңдері өтті. Сол бір жылдар жүзінде Ресейдің рухани бесігі – Санкт-Петербург қаласынан тағылымды тəлім алып, білім қоржынына алтын қазына қосты. Ел аралады, жер көрді. Кеңестік кеңістіктегі талай қалаларда болып, талғамы биік орталарда өз өнерін сарапқа салды. Кеңес Одағы ыдырап, қазақ елі еркіндікке, тəуелсіздікке қол жеткізгеннен кейін Кенжеғалидың өнер жолында өзгеше бір серпіліс пайда болды. Қалай болғанда да қызыл империяның қыспағынан қыстығып, еркін дауысын шығара алмай жүрген тұмса талант, осы бір оңтайлы сəтте, тордан босанған бұлбұлдай еркін самғады. Бұрын да бойында булығып жүрген ұлттық үрдіс, елдік сана енді еркіндіктің ерен үлгісін көрсетті. Сол кезде Кенжеғалиға Абай рухы жол ашты. Ол өнер адамы ретінде өз алдына мақсат қойды. Ол мақсатына тағы да Абай рухы көмекке келді. Өзінің концерттік бағдарламалары арқылы ел тарихын, оның ұлы тұлғаларының қадір-қасиетін халыққа жеткізуде үлкен ізденімпаздықпен ізгі қадамдарға барды. Туған жерінің өңірін түгел аралап, полигоннан зардап шеккен бұқара халыққа рухани көмек бере отырып, қайырымдылық шараларын өткізген кездері де болды. Бұл арада əншінің азаматтық позициясы анықталады. Абай ауылынан басталған жол, Алатауда аз аялдап, Астанаға да жетті. Ол – Ақмоладан Астана атын енді ғана еншілеп жатқан кез еді. Өнер адамдарының ең алғашқысы болып, Алматы төсінен қырандай самғап Ақмоладан бір-ақ шықты. Астана Ақмола облысынан толық ажырап, елордаға айналып үлгермеген болатын. Ол кезде облыста қажырлы қайраткер Жəнібек Кəрібжанов басқаратын. Кəрібжанов шаруадағы іскерлігімен қатар, өнерге де жақын адам еді. Кенжеғалидың тек өнер жолында ғана емес, мəдени шаралардағы ұйымдастырушылық қабілетіне бұрыннан тəнті болып жүретін. Болашақ Астананың іргетасы берік болуы үшін берекелі істі бүгіннен бастау керектігін жете түсінген Жəнібек Сəлімұлы Кенжеғалиға «құда түсті». Астана туралы əңгіме енді басталып жатқанда бірден жетіп келуге көп адамның жүрегі дауаламайтын кезде белгілі тұлғаларды бері тарту оңайға түспейтін еді. Қай кезде де жаңашылдыққа жаны құш тар Кенжеғали Жəнібектің уəжіне қарсылық көрсеткен жоқ. Ондағы ойы – болашақ Астананың іргесін біз қаламасақ, Алматыда ұйыған рухани үрдісті Елордаға біз əкелмесек, кімге арқа сүйеп, иек артамыз. Астана болып-толып жатқанда, бəлкім екінің бірі келе берер. Астанаға алғашқылардың бірі болып келіп, үлкен өнерге арна тартайын, көш бастап көрейін

деген көрікті ой көкірегінен кетпей, жүрегін жаулап алды. Сөйтіп, Астана филармониясының алғаш негізін қалап, қалыптастыру құрметі Кенжеғалиға бұйырды. Бұл тек құрмет қана емес, құдіретті күшті талап ететін, қажыр-қайратты қалайтын қайраткерлік жолдың бастауы еді... Ол өзінің қасына филармонияның көркемдік жетекшісі етіп, көрнекті өнер қайраткері, музыка зерттеушісі, əрі дирижер, əрі композитор Қайыржан Мақановты алып, таудай іске зор талаппен кірісіп те кетті. Ақыры, көп ұзамай, ізгі ізденіс өз жемісін берді. Астанада алғаш рет филармония қалыптасқаннан кейін Кенжеғали енді ұлт-аспаптар оркестрін құруға құлшыныс жасады. Бұл ниетінің де үдесінен шықты. Нəтижесінде астана филармониясы, оның жанындағы ұлт аспаптар оркестрі Астана атынан төрткүл дүниені аралап, қазақ өнерін алысжақын шетелдерге кеңінен насихаттау жұмысын үлкен дəрежеге көтеріп, атағын аспандатты. Кенжеғалидың ұйымдастырушылық қабілеті – ғылым-білімге, шəкірт тəрбиелеуге ұласты. Астанадағы Музыка академиясының сол тұстағы кафедра меңгерушісі, өнер ордасының профессоры бола жүріп, ұрпақты өнерге баулудың өзгеше үлгісін көрсетті. Əр жерде «Астанаға – əн шашу» бағдарламасын ұйымдастырып, жас өнерпаз дар дың бағын ашып, өрісін кеңейтті. Сөйтіп, Астананың алғашқы асуын да, өнер-білім жолында Кенжеғалидың кемел кезеңі басталды. Үнемі алғашқы бастамалардың қолдаушысы болып жүретін Кенжеғали Елбасының белгілі қайраткерлердің ел ішіне, аудан, облыс көлемінде шаралар ұйымдастырып, əсіресе, əлеуметтік салаларға жетек ші болу қажеттігін айтқан ұсынысына бірден ден қойып, өз туған өлкесі – Шығыс Қазақстан облысының орталығы Өскемен қаласына бет түзеді. Бұл тұста осы өлкеге өзіне де, өнеріне де үнемі жанашырлық көрсетіп жүретін Жəнібек Кəрібжановтың басшылық жасауы Кенжеғалиға көп қиындық келтірген жоқ. Кенжеғалидың қазіргі таңда атқарып жатқан ауқымды ісі əмбеге аян. Астанадағы Л.Н.Гуми лев атындағы Еуразия ұлттық университетінде профессор бола жүріп ол осы оқу ордасындағы «Кəусар» мəдени-та ным дық бірлестігіне жетекшілік етеді. Мақсаты – əдебиет, өнер, ғылым жолындағы белгілі қайрат керлерді Астанадағы іргелі оқу орны студенттерімен жүздестіріп, келелі кездесу өткізіп, танымдық-тағылымдық тəрбиені қалыптастыру. Осы ниетте ол биылғы жылдың өзінде композитор Е.Рахмадиев, жазушы Ə.Тарази, ақындар К.Салықов, И.Сапарбаев, К.Əмірбековтермен студент жастарды жүздестіріп, сыр-сұхбат өткізді, шығармашылығын саралап, əңгіме-дүкен құрды. Бұған осы күнгі университет ректоры Ерлан Батташұлы Сыдықовтың қолғабысы мол болғанын айта кеткен абзал. «Кəусар» бірлестігі алдағы уақытта да танымал тұлғалармен кездесулер өткізіп, əдебиет, өнер, ғылым көкжиегін кеңейте берері хақ. Сөз аяғында Кенжеғалидың əншілігі хақында аз-кем əңгіме. Тенор дауысты Кенжеғали Мыржықбаев – Қазақстандағы əйгілі əншілердің бірі. Мəскеу, СанктПетербург мектебінен өткен талантты əнші көп жылдар Алматыдағы Абай атындағы опера жəне балет театрында бас кейіпкерді сомдаушы беделді əншілердің бірі болды. Абай, Біржан, Ақан сері, Үкілі Ыбырай, Мəди əндерін əлемге танытуға зор үлес қосты. Сондай-ақ, Қазақстанның композиторларының əндерін де кеңінен насихаттап таратуда тер төгіп, сүбелі үлес қосып келеді.


12

www.egemen.kz

20 желтоқсан 2013 жыл

 Қазақстан Республикасына қызмет етемін!

Шекарашылар ґмірмен танысты Ұлттық қауіпсіздік комитеті Шекара қызметі академиясының далалық оқу орталығында Алматы гарнизонының əскери бөлімдеріне келген жас сарбаздар үшін таныстыру сабағы өткізілді, деп хабарлады ҚР ҰҚК ШҚ баспасөз қызметі.

Тəуелсіздік күні қарсаңында əскери ант қабылдаған сарбаздар нағыз жауынгерлік өмірмен танысты, оның ішінде шекара əскерлерінің санатындағы

қару-жарақ пен шекараны қорғауға арналған техникалық құралдардың мүмкіндіктері көрсетілді. Əскери киім-кешектің түр-түрінен бастап радиолокациялық құ ралдардың

жұмыс істеуіне дейін көрсету жағы да естен шығарылмады. Шекара бұзушыларды іздеу жəне ұстау жолдары, бұл мақсатта жан-жануарлардың, оның ішінде қызметтік иттер мен аттардың көмегін қалай пайдалану керектігі де іс жүзінде көрініс тапты. Академияның бірінші курс студенттері атқа мінудің қыр-сырын түсіндірді.

Бұл күні далалық оқу орталығы жауынгерлік іс-қимыл алаңын еске түсіргендей болды. Түтіндеткіштер, атылған қару-жарақ, гранаталардың жарылған дыбыстары мен оқ-дəрі иісі жас сарбаздарға алдағы əскери өмірдің қалай болатындығын меңзеп тұрғандай, яғни болашақ қызмет барысында осы əскери қимылдардың барлығын теориялық жағынан ғана емес,

практикалық тұрғыдан да өздеріне меңгеруге тура келеді. Əскери іс-қимылдар ешкімді де бейжай қалдырмады. «Боран» арнайы бөлімшесінің жауынгерлері шекараны бұзушыларды қалай ұстау керектігін іс жүзінде жоғары шеберлікпен дəлелдеді. Шекара қызметінің сапына келген жас сарбаздардың алдында жоғарыдағы қару-жарақ түрлері мен əскери қимылдарды терең меңгеріп, ертеңгі күні еліміздің қасиетті шекарасын күзету міндеті тұр.

 Жағымды жаңалық

 Қаның қалай қайнамас?!

«Тарих. Демография. Педагогика»

атты халыќаралыќ єылыми-практикалыќ конференция Алматыда табысты ґтті

Бұл шаңғы спорты орталығын қостанайлықтар көптен күткен еді. Өңірде қыс ұзақ, жыл сайын қар шаңғы сырғанайтын қалыңдықта жауады. Қысқы спорт түрлеріне қызығушылар көп те, ал жасалған жағдай кемшін болатын. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің Қазақстан халқына Жолдауларында халықтың денсаулығына, саламатты өмір салтына аса мəн беріп келеді. Соңғы жылдары Қостанайда спорт нысандары бірінен кейін бірі бой көтерді.

Шаѕєы орталыєы ашылды Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА,

«Егемен Қазақстан».

Бұл алқалы басқосуды Қазақстан Республикасының Тəуелсіздік күні ұйымдастырып өткізуге мұрындық болған «Бейбітшілік əлемі» халықаралық қазақ шығармашылық бірлестігі (төрағасы – Ə.Нұрманов) еді. Аталған бірлестік Біріккен Ұлттар Ұйымының аясында жиырма одақтық саланы біріктіріп, əлемдік деңгейде белсенді жұмыс істеуімен ерекшеленеді. Мысалы, оның құрамындағы заңгерлер, жазушылар, сəулеткерлер, т.б. салалық одақтар өз тараптарынан біраз тағылымды істерге мұрындық болып жүр. Жыл сайын түрлі көкейкесті тақырыптарға халықаралық ғылымипрактикалық конференциялар өткізілуі соның жарқын айғағы болса керек. Сөйтіп, еліміздің əлеуметтік-экономикалық, мəдени, рухани дамуына өзіндік ізденіс, талпыныстарымен зор үлес қосып жүргені қанағат сезімін туғызады.

Ал аталмыш конференцияда еліміздің тарихы терең талданып, демографиялық жағдайдың өзекті мəселелері келелі сөз етілуімен қатар, педагогикалық реформалардың тиімділігіне қатысты алуан ой-пікірлер ортаға салынды. Құрылғанына алдағы жылдың басында бес жыл толатын бұл бірлестіктің жұмысына белсене араласып жүрген мүшелерге конференция барысында Біріккен Ұлттар Ұйымының халықаралық «Құрмет белгісі» ордені тапсырылды. Ондай құрметке елімізге есімі мəшһүр заңгер, академик Сұлтан Сартаев, сəулеткер, ақын Сайын Назарбеков, қаламгер Қайсар Əлім, т.б. ие болды. «Егемен-ақпарат». ––––––––––––––––––– Суретте: халықаралық «Құрмет белгісі» орденінің иегерлері С.САРТАЕВ пен Қ.ƏЛІМ.

Енді, міне, Тобыл өзенінің жағасынан «Арлан-2050» шаңғы спорты орталығы ашылды. Оған қатысқан облыс əкімі Нұралы Сəдуақасов бұл спорт нысаны саламатты өмір салтын қалыптастыруда жаңа белес екенін айтты. – Қазір тек Қостанай қаласының өзінде ғана 313 спорт ғимараты бар, оның қатары жыл сайын толығып келеді. Облыс орталығында спортпен жəне денешынық ты румен айналы са тын дар саны 57 мыңнан асып түседі, оның ішінде спорт секция ларына 22 мың жас барады. Спорт – адамдар денсаулығының кепілі. Еліміз спортшыларының қысқы Азия ойындарындағы табысынан кейін Сочиде өтетін XXII Қысқы олимпиададан да үмітіміз мол. Біздің əлемдік деңгейдегі

спортшы жерлестеріміз де ел намысы үшін күресетін болады, – деді Нұралы Мұстафаұлы. Жаңадан ашылған орталықта спорттың қысқы түрімен айналысамын дегенге барлық жағдай бар. Шаңғы даңғылының ұзындығы 130 метр, ені 36 метр. Мұнда келушілер биіктетілген тау шаңғысын да тебе алады. Ал екі қабаттан тұратын шаңғы орталығы ғимаратының ішінде келушілерге киім ауыстыратын орындар, ыстық шай ішетін дəмхана, қонақүй секілді барлық қолайлылық қарастырылған. Шаңғы спортынан кезінде əлемді дүрілдеткен Иван Гаранин осында тұрады. Ардагер спортшы жаңа шаңғы жолынан бірінші болып өтті. – Мен 1975 жылы шаңғымен 90 шақырымды 4 сағат 30 минут 34 секундта жүгіріп өткен едім. Бұл рекордты əлемде əлі

ешкім жаңартқан жоқ. Біздің спортшыларға өсу керек. Ал мынандай заманауи спорт орталығы барда жас шаңғышылардың төмен көрсеткіш көрсетуге хақы жоқ, – деді Иван Гаранин. Алдағы уақытта жаңадан ашылған шаңғы спорты орталығына жақын орналасқан шаңғы базасы да қайта жөндеуден өткізілетін болады. Əрине, бұл шаңғы спортының облыста бұқаралық сипат алуына мүмкіндік туғызады. Шаңғы орталығы орналасқан Тобылдың жағасын жаз айларында да тиімді пайдалану үшін алдағы уақытта сүйретпелі су шаңғысы жолын салу жоспарда бар. Бұл заманауи демалыс кешеніне кəсіпкер Болат Теңізбаев өз қаражатын салды. Көптің игілігіне айналар іске ол да ұзақ ғұмыр тіледі. ҚОСТАНАЙ.

 Мəссаған!

Əкімніѕ кеѕесшісі ќамауєа алынды

Бұл əңгіменің қозғала бастағанына біраз болып қалды. Алдымен «Время» газеті осы дерекке назар аударды. Соңынан біраз интернет-ресурстар ақпар таратты. Ақырында бəрі шындыққа айналды. Павлодар облысы əкімінің кеңесшісі Төлеген Бəстеновтің үстінен қылмыстық іс қозғалды. «Жоғары лауазымды қызметтер атқарған экс-шенеунік желтоқсанның 10-ы күні қомақты көлемде пара алып тұрған жерінен қаржы полициясының құрығына ілікті», деп хабарлады КТК арнасы. Ол мердігер компаниядан мектеп құрылысына бөлінген қаржыдан 8 млн. 700 мың теңге ақша бопсалаған көрінеді.

Абыройсыз əрекеті əшкере болған шенеунікке қатысты қазір «аса ірі көлемде пара алу» фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалыпты. Осыған орай ол бірер күнде тергеу абақтысына қамалған. Жалпы, Төлеген Бəстеновтің есімі облыс халқына жақсы таныс. Ол Павлодар ауданында екі рет əкім болып қызмет атқарған. Соңғысында соңынан сөз ерген көрінеді. Бұған қоса, жазда болған сынақта сүрініп, орнынан айырылған екен. Содан кейін облыс əкіміне кеңесші болып тағайындалған. Ал «кеңесшінің» аяғы мынадай келеңсіз іске апарып ұрындырды. Құрыш НҰРЫМБЕТ.

Мас кїйінде кґлік айдау ќылмыс емес пе? (Соңы. Басы 4-бетте). Алматы облыстық ішкі істер департаменті баспасөз қызметінің мəліметіне сүйенсек, былтырғы жылы спирттік ішімдік ішіп алып автокөлік руліне отырған жүргізушілер саны 3396 болса, бұл биыл 2889, яғни мас болсын, тіпті шала мас болсын, спирттік ішімдік ішкені дəлелденіп, авто көлік тізгініне отырғандар саны 507 адамға азайған. Жақсы. Мұны елімізде жол жүру ережесі талап тарын күшейтуді мықтап қолға алғандықтың ықпалы жəне түрлі жол-көлік оқиғаларының жүргізушілерге ой салғандығының əсері деуге болады. Бүгінде «такси» жүргізушілері құдды жауыннан кейінгі саңырауқұлақтай қаптап кеткені ақиқат. Бұл кəсіпті күнкөріс көзіне айналдырып алғандар ауылда да, қалада да жетіп артылады. Қозғалатын ой сол, «такси» атты түрлі көліктер талапқа сай техникалық байқаудан өте ме? Əй, қайдам. Бірде бір танысымның жекеменшігіндегі автокөлігін үйіне қалдырып, Алматыға «таксимен» барып келісімен «такси» жүргізушісінің 60-70 шақырым жүрген сайын тоқтап дөңгелегінің болтын қатайтып алып, еш қаперсіз ызғыта беретінін жəне жол полициясы қызметкерлерінің қай жерлерде тығылып тұратынын да жатқа білетінін айтып жағасын ұстағаны бар еді. Ал қала іші, ауыл арасында жүретін «таксилердің» сыртқы көрінісі-ақ көп жайды аңғартады. Міне, осындай «таксилердің» жүргізушілері алкоголь өнімдерін ішіп алып сол көлігінің тізгініне отырған соң, арты неге тірелетінін бір Алла біледі. Уақытпен санаспай

ертелетіп Талдықорғаннан шығып Алматыға (280 шақырым) бір рет барып келгенін қанағат тұтпайтын жүргізуші тиын қуалап, шаршағанына қарамай тағы бір рет Алматыға барып келе қояйын деп тəуекелге бел буатыны өз алдына. Алматы облыстық ІІД Жол полициясы басқармасы ағымдағы жылы 5996 əкімшілік істі сот жүйесінің қарауына жіберген. Нəтижесінде 3006 адам автокөлікті жүргізу куəлігінен айырылған. 341 жүргізуші əкімшілік жазаға тартылып, 10-15 тəулік қамауға алынса, оған қоса, тағы 1435 жүргізушіге түрлі əкімшілік жаза көрілген. 37 іс өндірісте қысқартылып, 142 іс қаралуда екен. Қолданылған əкімшілік шаралар бойынша 154 981 жүргізушіге жалпы сомасы 1 023 119 851 теңге айыппұл салынып, 131 566 жүргізушіден 909 091 951 теңге өндірілген. Əділет министрлігіне қарасты сот актілерін орындау комитеті қызметкерлері мен жол полициясы қызметкерлері бірлесе 23 246 əкімшілік іс бойынша салынған айыппұлды мəжбүрлеп өндіру шарасын атқарып, нəтижесінде бюджетке 201 194 130 теңге құйылыпты. Қорыта айтқанда, түрлі себептер мен салынған айыппұл еселеп төленер. Түптің түбінде адам еңбегімен оның орны толар. Ал, адам өмірі ше? Кеудеден жан шықты, бітті. Адам өмірінің беймезгіл қиылуының бір себепшісі – көлік жүргізушісі, сол көлік жүргізушісінің абайсызда, тіпті қасақана жасаған əрекетіне себепкер болған – алкоголь өнімі. Сондықтан, ішімдік ішіп алып көлік тізгініне отыру – нағыз қылмыс! Алматы облысы.

 Оқиға

Ќарлы борандаєы ќайєылы жаєдай

Бүгін «Егемен Қазақстанның» интернетбасылымынан (www.egemen.kz) мына хабарлармен таныса аласыздар:

Қазақстанның спорт саласында 18,8 млрд. теңгенің заңсыз жаратылғаны анықталып жатыр. АҚШ-та құрлықты тұтас жойып жіберуге күші жететін вулкан пайда болды. Жапонияда бір робот жоғары оқу орнына түсу емтиханын тапсырып шықты. Иранның ғарышқа ұшырған екінші маймылы Жерге аман-сау оралды.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Арқадан арқырай басталған ақ түтек боран бұрнағы күннен бері еліміздің көптеген өңірлерін өз қыспағына алып, қыбырлаған қимылдың адымына тұсау салып тастады. Төтенше жағдайлар министрлігінің мəліметі бойынша, бүгінде алты аймақта күре жолдар жабылған. Екі күннен бері Астанадан шығатын барлық бағытта көлік қатынасы тоқтап тұр. Мектептерде де сабақтар тоқтатылып, оқу шылармен қатар, колледждің 1 жəне 2-курс студенттері де оқудан босатылды. Түнде ауаның температурасы -20°С-ге дейін төмендеп, ұйтқыған желдің екпіні секундына

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 68-59-85; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәул��нов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

25 метрге дейін жеткен. Осы алапат ақ боранда құрбандыққа ұшырап жатқандар да бар. Қостанай облысында қатты үсіп қалған 53 жастағы ер адам қайтыс болды. Еліміздің өзге өңірлерінде мұндай жағдайлар орын алған жоқ. Бірақ боранның қыспағынан босатылып жатқандар бар. Жақында сондай оқиға Павлодар облысында орын алса, кеше Қызылорда облысы əкімшілік полициясының қызметкерлері жол бойында тұрып қалған автобустан 51 адамды құтқарып қалды. Əзірге боранның басылар түрі көрінбейді. Руслан ИГІЛІК.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 6 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №209 ek


13

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 21 қазан

№ 1122

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін жүргізу ережесін бекіту туралы» 2010 жылғы 4 маусымдағы № 514 жəне «Қазақстан Республикасының сот сараптамасы зерттеулері əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін жүргізу ережесін бекіту туралы» 2010 жылғы 4 маусымдағы № 515 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін жүргізу ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 4 маусымдағы № 514 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 36, 299-құжат): тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидаларын бекіту туралы»; кіріспе мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасындағы сот-сараптама қызметі туралы» 2010 жылғы 20 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңы 17-бабының 1-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді:»; 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидалары бекітілсін.»; көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін жүргізу ережесінде: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидалары»; 1, 2-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «1. Осы Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидалары «Қазақстан Республикасындағы сот-сараптама қызметі туралы» 2010 жылғы 20 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 17-бабына сəйкес əзірленді жəне Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін (бұдан əрі – Мемлекеттік тізілім) қалыптастыру жəне пайдалану мақсатын, тəртібін айқындайды. 2. Мемлекеттік тізілім сот сараптамасы органдарының қызметкерлері болып табылатын сот сарапшылары туралы, сондай-ақ сот-сараптама қызметімен айналысуға арналған лицензиялары бар жеке тұлғалар (бұдан əрі – сот сарапшылары) туралы мəліметтерді қамтиды.»; көрсетілген Ережеге қосымшаның тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидаларына қосымша»; 2) «Қазақстан Республикасы сот сараптамасы зерттеулері əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін жүргізу ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 4 маусымдағы № 515 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 36, 300-құжат): тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы сот-сараптамалық зерттеулер əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидаларын бекіту туралы»; кіріспе мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасындағы сот-сараптама қызметі туралы» 2010 жылғы 20 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 43-бабына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді:»; 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы сот-сараптамалық зерттеулер əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидалары бекітілсін.»; көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы сот сараптамасы зерттеулері əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін жүргізу ережесінде: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы сот-сараптамалық зерттеулер əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидалары»; 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Осы Қазақстан Республикасының сот-сараптамалық зерттеулер əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидалары «Қазақстан Республикасындағы сот-сараптама қызметі туралы» 2010 жылғы 20 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан əрі – Заң) 43-бабына сəйкес əзірленді жəне Қазақстан Республикасының сот-сараптамалық зерттеулер əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін (бұдан əрі – Мемлекеттік тізілім) қалыптастыру жəне пайдалану мақсатын, тəртібін айқындайды.»; көрсетілген Ережеге қосымшаның тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы сот-сараптамалық зерттеулер əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидаларына қосымша». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

№ 1123

Астана, Үкімет Үйі

«Инвестициялық жобаларды инвестициялық стратегиялық жобалар тізбесіне енгізу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 22 тамыздағы № 1066 қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Инвестициялық жобаларды инвестициялық стратегиялық жобалар тізбесіне енгізу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 22 тамыздағы № 1066 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 66, 948-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Инвестициялық жобаларды инвестициялық стратегиялық жобалар тізбесіне енгізу қағидаларында: 3-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «2) инвестициялық жоба бойынша инвестициялардың көлемі республикалық бюджет туралы заңмен тиісті қаржы жылына белгіленген айлық есептік көрсеткіштің кеміңде бес миллион еселенген мөлшерін құрауы тиіс». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізілелі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 21 қазан

№1124

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы министрлерінің жəне орталық мемлекеттік органдардың өзге де басшыларының нормативтік құқықтық бұйрықтарын, орталық мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық қаулыларын, Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулыларын, мəслихаттардың нормативтік құқықтық шешімдерін, сондай-ақ əкімдіктердің нормативтік құқықтық қаулылары мен əкімдердің нормативтік құқықтық шешімдерін ресми жариялау жүзеге асырылатын интернет-ресурсты айқындау жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қазақстан Республикасы министрлерінің жəне орталық мемлекеттік органдардың өзге де басшыларының нормативтік құқықтық бұйрықтарын, орталық мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық қаулыларын, Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулыларын, мəслихаттардың нормативтік құқықтық шешімдерін, сондай-ақ əкімдіктердің нормативтік құқықтық қаулылары мен əкімдердің нормативтік құқықтық шешімдерін ресми жариялау жүзеге асырылатын интернет-ресурс ретінде «Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығында��ы республикалық мемлекеттік кəсіпорнының (бұдан əрі – Республикалық құқықтық ақпарат орталығы) «Əділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі айқындалсын. 2. Мемлекеттік органдар: 1) «Əділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялау үшін жіберілетін графикалық форматтағы қазақ жəне орыс тілдеріндегі нормативтік құқықтық актілер көшірмелерінің қол қойылған түпнұсқаларға толық сəйкестігін; 2) Қазақстан Республикасының əділет органдарында мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде тіркелген: Қазақстан Республикасы министрлерінің жəне орталық мемлекеттік органдардың өзге де басшыларының нормативтік құқықтық бұйрықтарының, орталық мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық қаулыларының,Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулыларының көшірмелерін Республикалық құқықтық ақпарат орталығына; мəслихаттардың нормативтік құқықтық шешімдерінің, сондай-ақ əкімдіктердің нормативтік құқықтық қаулыларының мен əкімдердің нормативтік құқықтық шешімдерінің көшірмелерін Республикалық құқықтық ақпарат орталығының тиісті аумақтық бөлімшелеріне «Əділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялау үшін жіберуді; 3) нормативтік құқықтық актінің бір тілдегі электрондық көшірмелерінің бір электрондық файлда қалыптастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Республикалық құқықтық ақпарат орталығы: 1) жариялану күні мен ақпараттық-құқықтық жүйенің атауын көрсете отырып, графикалық форматта қазақ жəне орыс тілдерінде түсетін, «Нормативтік құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 36-бабы 2-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерін ресми жариялауды; 2) есепті айдан кейінгі айдың 10-ы күніне дейінгі мерзімде өткен айда ресми жарияланған: Қазақстан Республикасы министрлерінің жəне орталық мемлекеттік органдардың өзге де басшыларының нормативтік құқықтық бұйрықтарының, орталық мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық қаулыларының, Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулыларының тізбесін Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне; мəслихаттардың нормативтік құқықтық шешімдерінің, сондай-ақ əкімдіктердің нормативтік құқықтық қаулылары мен əкімдердің нормативтік құқықтық шешімдерінің тізбесін Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің тиісті аумақтық органдарына беруді; 3) жарияланған негізгі нормативтік құқықтық актіге ақпаратта оған өзгерістер жəне (немесе) толықтырулар енгізілген нормативтік құқықтық актілер, сондай-ақ осы нормативтік құқықтық актінің қолданысын тоқтата тұру, күші жойылды деп тану туралы мəліметтердің көрсетілуін; 4) графикалық форматта орналастырылатын нормативтік құқықтық актілердің мəтіндерін жəне «Əділет» ақпараттық-құқықтық жүйесін рұқсатсыз араласудан қорғауды қамтамасыз етсін. 4. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Нормативтік құқықтық актілерді ресімдеу жəне келісу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 16 тамыздағы №773 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., №30, 326-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Нормативтік құқықтық актілерді ресімдеу жəне келісу қағидаларында: 24-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «24. Нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер жəне (немесе) толықтырулар енгізуді, сондайақ олардың күші жойылды деп тануды көздейтін нормативтік құқықтық актілерді дайындаған кезде осындай нормативтік құқықтық актілердің қабылданған күнінен, тіркелген нөмірінен, тақырыбынан кейін жақшаның ішінде сол нормативтік құқықтық актінің мəтінінде оның Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде тіркелген нөмірі, алғашқы ресми жарияланған күні мен ресми жариялау көзінің атауы көрсетіледі (көрсетілген кезектілікпен).»; 2) «Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 17 тамыздағы №778 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., №30, 330-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу қағидаларында: 14-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «14. Тізілімде мемлекеттік тіркеу күні, берілген мемлекеттік тіркеу нөмірі, нормативтік құқықтық актіні мемлекеттік тіркеуге ұсынған органның атауы, нормативтік құқықтық актінің күні, нөмірі жəне атауы, нормативтік құқықтық актіні ресми жариялау, нормативтік құқықтық актіге енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар, нормативтік құқықтық актінің қолданысын тоқтата тұру, тоқтату туралы мəліметтер көрсетіледі.»; 22-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «22. Нормативтік құқықтық актіні күші жойылды деп таныған не оның қолданысын белгілі бір мерзімге тоқтата тұрған кезде осы актіні қабылдаған орган немесе осыған уəкілетті орган бір апта мерзімде растайтын актінің көшірмесін қоса бере отырып, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне немесе оның аумақтық органдарына жəне ресми жариялау көздеріне хабарлайды.». 5. Осы қаулы алғашқы ресми жарйяланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 22 қазан

№1126

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Озон қабатын бұзатын және құрамында солардың өнімдері бар заттарды импорттауға, экспорттауға, озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру ережесін бекіту туралы» 2007 жылғы 18 маусымдағы № 508 және «Мемлекеттік экологиялық сараптамаға жататын және қоршаған ортаға эмиссияға рұқсат беру үшін I санаттағы объектілерді қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган мен оның аумақтық бөлімшелері арасында бөлу өлшемдерін бекіту туралы» 2009 жылғы 31 наурыздағы №449 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді:

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ .

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 22 қазандағы №1126 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 18 маусымдағы №508 қаулысымен бекітілген Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидалары 1. Осы Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) 2007 жылғы 9 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексіне сəйкес əзірленді жəне озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру тəртібін айқындайды. 2. Жеке жəне заңды тұлғалар озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат (бұдан əрі – рұқсат) алу үшін қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті органға (бұдан əрі – уəкілетті орган) мына құжаттарды ұсынады: 1) осы Қағидаларға 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша рұқсат алуға арналған өтінім; 2) заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* көшірмесі немесе анықтама немесе заңды тұлға құрмай жұмыс істейтін дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəлік; 3) осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны. Ескертпе: *«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады. 3. Рұқсатты осы Қағидаларға 3-қосымшаға сəйкес нысан бойынша уəкілетті орган береді. 4. Рұқсатты уəкілетті орган тиісті құжаттармен бірге өтінім берілген күннен бастап он жұмыс күнінен кешіктірмей, ал шағын кəсіпкерлік субъектілері үшін бес жұмыс күнінен кешіктірмей береді. 5. Өтінім берушіге рұқсат беруден бас тарту туралы дəлелді жауап мынадай: 1) осы Қағидалардың 2-тармағында көрсетілген құжаттар толық ұсынылмаған; 2) рұқсат алуға өтінім жəне мəліметтер нысаны осы Қағидалардың 1 жəне 2-қосымшаларына сəйкес келмеген жағдайларда жіберіледі. 6. Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат бір күнтізбелік жыл мерзімге беріледі. Рұқсат иеліктен шығарылмайтын жəне біреуге берілмейтін болып табылады. 7. Рұқсаттар беруге арналған өтінімдерді қарау үшін ұсынылатын мəліметтердің дұрыстығы үшін өтінім берушілер жауапты болады. 8. Уəкілетті орган ��ерілген рұқсаттардың есебін жүргізеді. Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидаларына 1-қосымша

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 21 қазан

1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Озон қабатын бұзатын жəне құрамында солардың өнімдері бар заттарды импорттауға, экспорттауға, озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 18 маусымдағы №508 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2007 ж., №19, 225-құжат): тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидаларын бекіту туралы»; 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Қоса беріліп отырған Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидалары бекітілсін.»; көрсетілген қаулымен бекітілген Озон қабатын бұзатын жəне құрамында солардың өнімдері бар заттарды импорттауға, экспорттауға, озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру ережесі осы қаулыға қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2) «Мемлекеттік экологиялық сараптамаға жататын жəне қоршаған ортаға эмиссияға рұқсат беру үшін I санаттағы объектілерді қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті орган мен оның аумақтық бөлімшелері арасында бөлу өлшемдерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 31 наурыздағы № 449 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2009 ж., № 17, 151-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Мемлекеттік экологиялық сараптамаға жататын I санаттағы объектілерді қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті орган мен оның аумақтық бөлімшелері арасында бөлу өлшемдерінде: 1-тармақтың 2) тармақшасының бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «2) iске асырылуы қоршаған ортаға терiс əсерлерге əкеп соғуы мүмкiн Қазақстан Республикасының нормативтiк құқықтық актiлерiнiң, нормативтiк-техникалық жəне нұсқаулықəдiстемелiк құжаттардың жобалары;». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беруге арналған ӨТІНІМ ___________________________________________________________________ (өтінім беруші ұйымның атауы немесе жеке тұлғаның Т.А.Ə.) ___________________________________________________________________ (өтінім беруші ұйымның мекенжайы немесе жеке тұлғаның тұрғылықты мекенжайы) байланыс телефондары, факс _____________________________________ Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізу, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеу, монтаждау, оларға қызмет көрсету туралы мəлімдей ді____________________________ Техникалық қызмет көрсетуге тартылған мамандар саны:_______________ Озон қабатын бұзатын заттармен жұмыс жүргізу бойынша кəсіптік даярлықтан өткен мамандар саны: ____________________________________________ Қызметі Компанияға тəн қызметтің түрін көрсетіңіз: Тоңазытқыш жабдықты шығару Тоңазытқыш жабдықты жинақтау/орнату Сату Тоңазытқыш жабдықты жөндеу жəне оған техникалық қызмет көрсету Басқалар ____________________________________________________ Өтінім берушілер мəліметтердің дұрыстығы үшін толық жауапты болады Өтінімге мынадай құжаттар қоса беріледі __________________________________________________________________ __________________________________________________________________

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Қоса беріліп отырған Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу қағидалары бекітілсін.»; көрсетілген қаулымен бекітілген Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды мемлекеттік есепке алу қағидалары осы қаулыға қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 22 қазандағы №1127 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 8 ақпандағы №124 қаулысымен бекітілген Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Осы Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексінің 16-бабына сəйкес əзірленді. 2. Қағидалар озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу тəртібін айқындайды. 3. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу жүйелі, мерзімді толықтырылатын жəне нақтыланатын мəліметтер жиынтығын білдіреді, ол озон қабатын бұзатын заттарды тұтынудың мемлекеттік кадастрында қалыптастырылады. 4. Қағидалар озон қабатын бұзатын заттарды мынадай қызмет түрлерінде тұтынуды жүзеге асыратын заңды тұлғалар мен жеке кəсіпкерлерге қолданылады: 1) озон қабатын бұзатын заттарды өндіру; 2) озон қабатын бұзатын заттарды əкелу жəне əкету; 3) озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстарды өндіру, құрамында озон қабатын бұзатын заттары бар жабдықтарды жөндеу, монтаждау жəне оларға қызмет көрсету. 2. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу тəртібі 5. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алуға осы Қағидаларға 1-қосымшада көрсетілген озон қабатын бұзатын заттар тізбесіне сəйкес озон қабатын бұзатын заттар жатады. 6. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды жүзеге асыратын заңды тұлғалар мен жеке кəсіпкерлер жыл сайын, есепті жылдан кейінгі жылдың бірінші тоқсанынан кешіктірмей қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті органға осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес нысан бойынша қолдану салалары бойынша əкелінген, əкетілген жəне іске асырылған озон қабатын бұзатын заттардың мөлшері туралы нақты мəлімет ұсынады. 7. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынудың мемлекеттік кадастрын дайындау үшін озон қабатын бұзатын заттарды əкелуді жəне əкетуді жүзеге асыратын заңды тұлғалар мен жеке кəсіпкерлер сатып алушы ұйымның атауын жəне орналасқан жері мен болжанған қолданылу саласын көрсете отырып, əкелінген, əкетілген жəне іске асырылған озон қабатын бұзатын заттардың мөлшерінің есебін жүргізеді. 8. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті орган озон қабатын бұзатын заттарды тұтынудың мемлекеттік кадастрына озон қабатын бұзатын заттарды жылдық тұтыну туралы деректерді енгізеді. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу қағидаларына 1-қосымша Озон қабатын бұзатын заттар тізбесі А** тізімі Р/с №

Топ

Зат

Атауы

1

2

3

4

КО СЭҚ ТН коды

I топ 1

CFCl 3

(ХФУ-11)

Фтортрихлорметан

2903 77 1000

2

CF 2 Cl 2

(ХФУ-12)

Дифтордихлорметан

2903 77 2000

3

C 2 F 3 Cl 3

(ХФУ-113)

1,1,2-трифтортрихлорэтан

2903 77 3000

4

C 2 F 4 Cl 2

(ХФУ-114)

1,1,2,2-тетрафтордихлорэтан

2903 77 4000

5

C 2 F 5 Cl

(ХФУ-115)

Пентафторхлорэтан

2903 77 5000

II топ 6

CF 2 BrCl

(Галон 1211)

Дифторхлорбромметан

2903 76 1000

7

CF 3 Br

(Галон 1301)

Трифторбромметан

2903 76 2000

8

C 2 F 4 Br 2

(Галон 2402)

1,1,2,2-тетрафтордибромэтан

2903 76 9000

В** тізімі

КО СЭҚ ТН коды

I топ 1

CF 3 Cl

(ХФУ-13)

Трифторхлорметан

2903 77 9000

2

C 2 FCl 5

(ХФУ-111)

Фторпентахлорэтан

2903 77 900 0

3

C 2 F 2 Cl 4

(ХФУ-112)

Дифтортетрахлорэтан

2903 77 900 0

4

C 3 FCl 7

(ХФУ-211)

Фторгептахлорпропан

2903 77 900 0

5

C 3 F 2 Cl 6

(ХФУ-212)

Дифторгексахлорпропан

2903 77 900 0

6

C 3 F 3 Cl 5

(ХФУ-213)

Трифторпентахлорпропан

2903 77 900 0

7

C 3 F 4 Cl 4

(ХФУ-214)

Тетрафтортетрахлорпропан

2903 77 900 0

8

C 3 F 5 Cl 3

(ХФУ-215)

Пентафтортрихлорпропан

2903 77 900 0

9

C 3 F 6 Cl 2

(ХФУ-216)

Гексафтордихлорпропан

2903 77 900 0

10

C 3 F 7 Cl

(ХФУ-217)

Гептафторхлорпропан

2903 77 900 0

Төртхлорлы көміртек (ТХК) немесе тетрахлорметан

2903 14 000 0

11

СCl 4

12

С 2 Н 3 Сl 3 *

III топ

С** тізімі

КО СЭҚ ТН коды

I топ 1

CHFCl 2

(ГХФУ-21)

Фтордихлорметан

2903 79 110 0-ден

2

CHF 2 Cl

(ГХФУ-22)

Дифторхлорметан

2903 71 000 0-ден

3

CH 2 FCl

(ГХФУ-31)

Фторхлорметан

2903 79 110 0-ден

4

C 2 HFCl 4

(ГХФУ-121)

Фтортетрахлорэтан

2903 79 110 0-ден

5

C 2 HF 2 Cl 3

(ГХФУ-122)

Дифтортрихлорэтан

2903 79 110 0-ден

6

C 2 HF 3 Cl 2

(ГХФУ-123а)

Трифтордихлорэтан

2903 79 110 0-ден

7

CHCl 2 CF 3

(ГХФУ-123)

Трифтордихлорэтан

2903 79 110 0-ден

8

C 2 HF 4 Cl

(ГХФУ-124а)

Тетрафторхлорэтан

2903 79 110 0-ден

9

CHFClCF 3

(ГХФУ-124)

Тетрафторхлорэтан

2903 79 110 0-ден

10

C 2 H 2 FCl 3

(ГХФУ-131)

Фтортрихлорэтан

2903 79 110 0-ден

11

C 2 H 2 F 2 Cl 2

(ГХФУ-132)

Дифтордихлорэтан

2903 79 110 0-ден

12

C 2 H 2 F 3 Cl

(ГХФУ-133)

Трифторхлорэтан

2903 79 110 0-ден

13

C 2 H 3 FCl 2

(ГХФУ-141)

1-фтор-2,2-дихлорэтан

2903 73 000 0-ден 2903 73 000 0-ден

(ГХФУ-141b)

1,1,1-фтордихлорэтан

C 2 H 3 F 2 Cl

(ГХФУ-142)

1-хлор, 2,2-дихлорэтан

2903 74 000 0-ден

16

CH 3 CF 2 Cl

(ГХФУ-142b)

1,1,1-дифторхлорэтан

2903 74 000 0-ден

17

C 2 H 4 FCl

(ГХФУ-151)

Фторхлорэтан

2903 79 110 0-ден

Өтінім тіркелген күн 20 ___ жылғы « ___» __________

18

C 3 HFCl 6

(ГХФУ-221)

Фторгексахлорпропан

2903 79 110 0-ден

19

C 3 HF 2 Cl 5

(ГХФУ-222)

Дифторпентахлорпропан

2903 79 110 0-ден

20

C 3 HF 3 Cl 4

(ГХФУ-223)

Трифтортетрахлорпропан

2903 79 110 0-ден

21

C 3 HF 4 Cl 3

(ГХФУ-224)

Тетрафтортрихлорпропан

2903 79 110 0-ден

22

C 3 HF 5 Cl 2

(ГХФУ-225)

Пентафтордихлорпропан

2903 75 000 0-ден

23

CF 3 CF 2 CHCl 2

(ГХФУ-225са)

1-трифтор, 2-дифтор, 3-дихлорпропан

2903 75 000 0-ден

24

CF 2 ClCF 2 CHClF

(ГХФУ-225tb)

1,1-дифторхлор, 2-дифтор, 3-дихлорпропан

2903 75 000 0-ден

25

C 3 HF 6 Cl

(ГХФУ-226)

Гексафторхлорпропан

2903 79 110 0-ден

26

C 3 H 2 FCl 5

(ГХФУ-231)

Фторпентахлорпропан

2903 79 110 0-ден

27

C 3 H 2 F 2 Cl 4

(ГХФУ-232)

Дифтортетрахлорпропан

2903 79 110 0-ден

28

C 3 H 2 F 3 Cl 3

(ГХФУ-233)

Трифтортрихлорпропан

2903 79 110 0-ден

29

C 3 H 2 F 4 Cl 2

(ГХФУ-234)

Тетрафтордихлорпропан

2903 79 110 0-ден

30

C 3 H 2 F 5 Cl

(ГХФУ-235)

Пентафторхлорпропан

2903 79 110 0-ден

31

C 3 H 3 FCl 4

(ГХФУ-241)

Фтортетрахлорпропан

2903 79 110 0-ден

32

C 3 H 3 F 2 Cl 3

(ГХФУ-242)

Дифтортрихлорпропан

2903 79 110 0-ден

33

C 3 H 3 F 3 Cl 2

(ГХФУ-243)

Трифтордихлорпропан

2903 79 110 0-ден

34

C 3 H 3 F 4 Cl

(ГХФУ-244)

Тетрафторхлорпропан

2903 79 110 0-ден

35

C 3 H 4 FCl 3

(ГХФУ-251)

Фтортрихлорпропан

2903 79 110 0-ден

36

C 3 H 4 F 2 Cl 2

(ГХФУ-252)

Дифтордихлорпропан

2903 79 110 0-ден

37

C 3 H 4 F 3 Cl

(ГХФУ-253)

Трифторхлорпропан

2903 79 110 0-ден

38

C 3 H 5 FCl 2

(ГХФУ-262)

Фтордихлорпропан

2903 79 110 0-ден

39

C 3 H 5 F 2 Cl

(ГХФУ-262)

Дифторхлорпропан

2903 79 110 0-ден

40

C 3 H 6 FCl

(ГХФУ-271)

Фторхлорпропан

2903 79 110 0-ден

41

CHFBr 2

(ГБФУ-21В2)

Фтордибромметан

2903 79 210 0-ден

42

CHF 2 Br

(ГБФУ-22В1)

Дифторбромметан

2903 79 210 0-ден

43

CH 2 FBr

(ГБФУ-31В1)

Фторбромметан

2903 79 210 0-ден

44

C 2 HFBr 4

(ГБФУ-21В4)

Фтортетрабромэтан

2903 79 210 0-ден

45

C 2 HF 2 Br 3

(ГБФУ-123В3)

Дифтортрибромэтан

2903 79 210 0-ден

46

C 2 HF 3 Br 2

(ГБФУ-23В2)

Трифтордибромэтан

2903 79 210 0-ден

47

C 2 HF 4 Br

(ГБФУ-24В1)

Тетрафторбромэтан

2903 79 210 0-ден

48

C 2 H 2 FBr 3

(ГБФУ-31В3)

Фтортрибромэтан

2903 79 210 0-ден

49

C 2 H 2 F 2 Br 2

(ГБФУ-32В2)

Дифтордибромэтан

2903 79 210 0-ден

50

C 2 H 2 F 3 Br

(ГБФУ-33В1)

Трифторбромэтан

2903 79 210 0-ден

51

C 2 H 3 FBr 2

(ГБФУ-41В2)

Фтордибромэтан

2903 79 210 0-ден

52

C 2 H 3 F 2 Br

(ГБФУ-42В1)

Дифторбромэтан

2903 79 210 0-ден

53

C 2 Н 4 FBr

(ГБФУ-51В1)

Фторбромэтан

2903 79 210 0-ден

54

C 3 HFBr 6

(ГБФУ-21В6)

Фторгексабромпропан

2903 79 210 0-ден

55

C 3 HF 2 Br 5

(ГБФУ-22В5)

Дифторпентабромпропан

2903 79 210 0-ден

56

C 3 HF 3 Br 4

(ГБФУ-23В4)

Трифтортетрабромпропан

2903 79 210 0-ден

57

C 3 HF 4 Br 3

(ГБФУ-24В3)

Тетрафтортрибромпропан

2903 79 210 0-ден

58

C 3 HF 5 Br 2

(ГБФУ-25В2)

Пентафтордибромпропан

2903 79 210 0-ден

59

C 3 HF 6 Br

(ГБФУ-26В1)

Гексафторбромпропан

2903 79 210 0-ден

60

C 3 H 2 FBr 5

(ГБФУ-31В5)

Фторпентабромпропан

2903 79 210 0-ден

61

C 3 H 2 F 2 Br 4

(ГБФУ-32В4)

Дифтортетрабромпропан

2903 79 210 0-ден

62

C 3 Н 2 F 3 Br 3

(ГБФУ-33В3)

Трифтортрибромпропан

2903 79 210 0-ден

63

C 3 H 2 F 4 Br 2

(ГБФУ-34В2)

Тетрафтордибромпропан

2903 79 210 0-ден

64

C 3 H 2 F 5 Br

(ГБФУ-35В1)

Пентафторбромпропан

2903 79 210 0-ден

65

C 3 H 3 FBr 4

(ГБФУ-41В4)

Фтортетрабромпропан

2903 79 210 0-ден

II топ

КО СЭҚ ТН коды

66

C 3 H 3 F 2 Br 3

(ГБФУ-42В3)

Дифтортрибромпропан

2903 79 210 0-ден

Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге арналған рұқсат

67

C 3 H 3 F 3 Br 2

(ГБФУ-43В2)

Трифтордибромпропан

2903 79 210 0-ден

68

C 3 H 3 F 4 Br

(ГБФУ-44В1)

Тетрафторбромпропан

2903 79 210 0-ден

69

C 3 H 4 FBr 3

(ГБФУ-51В3)

Фтортрибромпропан

2903 79 210 0-ден

Осы рұқсат ________________________________ мекенжайы бойынша орналасқан (тұратын) _______________________________________________________________ (ұйымның атауы немесе жеке тұлғаның Т.А.Ə.) _______________________________________________________________ мына жұмыстарға берілді: озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізу, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеу, монтаждау, оларға қызмет көрсету Осы рұқсаттың қолданылу мерзімі: _________________________ бастап _____________________ қоса алғанда Өтінім беруші: сатушы фирмалардың жəне сатып алушылар мен қолданатын облыстардың атаулары мен мекенжайларын көрсете отырып, озон қабатын бұзатын заттарды тұтынудың есебін жүргізуге; жыл сайын қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті органға Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен озон қабатын бұзатын заттармен жұмыс істеу жөніндегі есептілікті ұсынуға міндетті.

70

С 3 Н 4 F 2 Br 2

(ГБФУ-52В2)

Дифтордибромпропан

2903 79 210 0-ден

71

C 3 H 4 F 3 Br

(ГБФУ-53В1)

Трифторбромпропан

2903 79 210 0-ден

72

C 3 H 5 FBr 2

(ГБФУ-61В2)

Фтордибромпропан

2903 79 210 0-ден

73

C 3 H 5 F 2 Br

(ГБФУ-62В1)

Дифторбромпропан

2903 79 210 0-ден

74

C 3 H 6 FBr

(ГБФУ-71В1)

Фторбромпропан

2903 79 210 0-ден

75

CH 2 BrCl

Лауазымы, Т.А.Ə., қолы

М.О.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 22 қазан

№1127

Астана, Үкімет Үйі

III топ

КО СЭҚ ТН коды Бромхлорметан

2903 79 900 0-ден

Е** тізімі

КО СЭҚ ТН коды

I топ СН3 Br

1

Бромды метил

2903 39 110 0

Ескертпелер: * Осы формула 1, 1, 2-трихлорэтанға қолданылмайды. ** А, В, С, Е тізімдеріне енгізілген озон қабатын бұзатын заттарды əкелу/əкету: оларды басқа химиялық заттарды өндіру үшін шикізат ретінде ғана қолдану; оларды 1987 жылғы 16 қыркүйектегі Озон қабатын бұзатын заттар бойынша Монреаль хаттамасында көзделген ерекше жағдайларда қолдану; оларды 1987 жылғы 16 қыркүйектегі озон қабатын бұзатын заттар бойынша Монреаль хаттамасының қатысушылары болып табылатын бір мемлекеттен басқа мемлекетке Кеден одағының кеден аумағы арқылы транзиттік тасымалдау жағдайларында ғана мүмкін болады. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу қағидаларына 2-қосымша

«Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды мемлекеттік есепке алу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 8 ақпандағы №124 қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды мемлекеттік есепке алу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 8 ақпандағы № 124 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., №7, 71-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу қағидаларын бекіту туралы»;

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 22 қазан

Озон қабатын бұзатын заттарды жылдық тұтыну есептілігінің нысаны Р/с №

Заңды Күні ОҚБЗ ОҚБЗ тұлғаның, шыға- атауы мен дара ратын химиялық кəсіпкердің ел формуласы атауы

Алып келінген ОҚБЗ мөлшері, кг

Шығарылған ОҚБЗ мөлшері, кг

Сатып алушы ұйымдардың атауы мен орналасқан жері

Болжанатын қолданылу салалары

Іске асырылған ОҚБЗ мөлшері, кг 10 бағ. = 6 бағ. - 7-бағ.

1

2

6

7

8

9

10

3

4

5

№ 1129

Астана, Үкімет Үйі

«Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстыру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 17 ақпандағы № 172 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстыру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 17 ақпандағы № 172 қаулысына мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстыру ережесінде: 1-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Мемлекеттік экологиялық сараптаманың оң қорытындысы болған кезде, шаруашылық қызметтің шектеулі режимі белгіленген учаскелерді ғана, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің кұжаттарында көзделген туризм объектілерін, ерекше стратегиялық маңызы бар су шаруашылығы құрылыстарын салу жəне олардың жұмыс істеуі үшін, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Мемлекеттік шекарасының объектілерін ықтимал орналастырудың басқа жолдары болмаған кезде, оларды салу, жайғастыру жəне күтіп-ұстау үшін Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тəртіппен босалқы жерге ауыстыру жағдайларын қоспағанда, ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін ауыстыруға жол берілмейді.»; 2-тармақтың 3) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «3) туризм объектісі (бұдан əрі – туризм объектісі) – туризм индустриясының объектісі, оның ішінде туристерді, көлікті, қоғамдық тамақтандыру объектілерін, ойын-сауық объектілері мен құралдарын, танымдық, сауықтыру, спорттық жəне басқа да мақсаттағы объектілерді орналастыру үшін қажет, құрылысы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарында көзделген ғимараттар мен құрылыстар жиынтығы.»; 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына енгізгенге дейін айқындалған ерекше қорғалатын табиғи аумақта туризм объектісін, су шаруашылығы құрылысын, Мемлекеттік шекара объектісін ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда орналастыру орындары ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы уəкілетті органмен ықтимал орналастырудың. басқа нұсқаларының (орындарының) болмауы тұрғысында келісіледі.»; 5-тармақ мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын: «Комиссия ұсынған туризм объектілерін, су шаруашылығы құрылысын, Мемлекеттік шекара объектісін ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың шекараларынан тыс ықтимал орналастырудың басқа нұсқалары болған жағдайда уəкілетті орган ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстырудан дəлелді бас тартуды ұсынады»; 8-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «8. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстырудың бастамашылары техникалық-экономикалық негіздеме əзірленгеннен кейін қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті орган белгілеген тəртіппен қоғамдық тыңдаулар өткізеді.»; мынадай мазмұндағы 9, 10, 11-тармақтармен толықтырылсын; «9. Техникалық-экономикалық негіздемені ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстырудың бастам��шысы бекітеді жəне ол уəкілетті органға келісу үшін жіберіледі. 10. Уəкілетті органмен келісілген техникалық-экономикалық негіздеме қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті орган белгілеген тəртіппен мемлекеттік экологиялық сараптамаға жіберіледі. 11. Мемлекеттік экологиялық сараптаманың оң қорытындысын алған техникалық-экономикалық негіздеме ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстыру туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулысының жобасын əзірлеуге негіз болып табылады.». 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 22 қазан

2903 19 100 0

CH 3 CFCl 2

Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидаларына 3-қосымша

Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерін айқындау ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 1 маусымдағы № 448 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2007 ж., № 18, 200-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерін айқындау ережесінде: 6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «6. Нысаналы көрсеткіштер оларды əзірлеу процесінде айқындалған, бірақ Қазақстан Республикасының Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің тиісті құжаттарында көзделген мерзімдерден аспайтын мерзімге белгіленеді.»; 11-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «11. Қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштері Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарында белгіленеді.». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

КО СЭҚ ТН коды Метилхлороформ (МХФ), яғни 1, 1, 1-трихлорэтан

15

1. Озон қабатын бұзатын заттарды қайта өңдеу жəне алу жөніндегі жабдықтың техникалық паспорты: 1) жабдықтың атауы ________________________________________________________________; 2) жабдықтың моделі (маркасы) ________________________________________________________________; 3) функциялардың қысқаша сипаттамасы ________________________________________________________________. 2. Өндірістік-техникалық база: 1) өндірістік үй-жайларды сатып алу/сату, жалға алу шартының нөмірі ________________________________________________________________; 2) жасасу күні ________________________________________________________________; 3) кіммен шарт жасасқан (заңды/жеке тұлғаның атауы) ________________________________________________________________; 4) орналасқан жері (мекенжайы) ________________________________________________________________. 3. Жабдықтарды пайдалануды, оларға техникалық қызмет көрсетуді, озон қабатын бұзатын заттарды есепке алуды жəне тасымалдауды қамтамасыз ететін қызмет: 1) құжаттың атауы _______________________________________________________________; 2) құжаттың берілген күні _______________________________________________________________. 4. Міндетті экологиялық сақтандыру жөніндегі сақтандыру полисі: 1) сақтандыру полисінің нөмірі жəне берілген күні _______________________________________________________________; 2) сақтанушының атауы _______________________________________________________________; 3) сақтандырушының атауы _______________________________________________________________; 4) сақтандыру полисінің қолданылу мерзімі _______________________________________________________________. 5. Персонал: 1) мамандануы мен біліктілігінің атауы _______________________________________________________________; 2) диплом/аттестат нөмірі _______________________________________________________________; 3) дипломның/аттестаттың берілген күні _______________________________________________________________; 4) диплом/аттестат берген оқу орнының атауы _______________________________________________________________; 5) мамандығы бойынша жұмыс өтілі _______________________________________________________________; 6) сертификат/куəлік нөмірі _______________________________________________________________; 7) сертификаттың/куəліктің берілген күні _______________________________________________________________; 8) сертификат/куəлік берген ұйымның атауы _______________________________________________________________.

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

14

Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат алу үшін талаптарға өтініш берушінің сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны

№ 1128

«Қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерін айқындау ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 1 маусымдағы № 448 қаулысына өзгерістер енгізу туралы

II топ

Кəсіпорынның басшысы ________________ __________________ (жеке қолы) М.О. (Т.А.Ə.)

Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидаларына 2-қосымша

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 22 қазан

№1131

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 19 ақпандағы №160 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 19 ақпандағы № 160 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 20, 254-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарында: «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, міндеттер, нысаналы индикаторлар, іс-шаралар жəне нəтижелер көрсеткіштері» деген 3-бөлімде: «Сапалы білімге қол жеткізуді қамтамасыз ету» деген 1-стратегиялық бағытта: «Мектепке дейінгі тəрбие мен оқытуға қол жеткізуді қамтамасыз ету» деген 1.1-мақсатта: «Нысаналы индикаторларда (қол жеткізудің түпкілікті мерзімін (кезеңін) көрсете отырып)»: «1. 3-6 жастағы балаларды мектепке дейiнгi тəрбиемен жəне оқытумен қамту (2015 жылға қарай – 70 %)» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «65» деген сандар «72,5» деген сандармен ауыстырылсын; «Мектепке дейінгі ұйымдардың желісін кеңейту жəне мектепке дейінгі тəрбие мен оқытудың сапасын арттыру» деген 1.1.1-міндетте: «Тікелей нəтижелер көрсеткіштерінде:»: «2. Мектепке дейінгі ұйымдарда мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыру есебінен енгізілетін қосымша орындар саны» деген жолдың «2013 жыл» деген бағаны «21,3» деген сандармен толықтырылсын; «Мектептегі білім берудің сапалы қызметтерін ұсыну» деген 1.2.1-міндетте: «Тікелей нəтижелер көрсеткіштерінде:»: «2. Жаңа жүйе бойынша біліктілікті арттыру курстарынан өткен мұғалімдердің үлесі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «10,72» деген сандар «7,8» деген сандармен ауыстырылсын; «2020 жылға қарай əлемдік білім беру кеңістігіне біріктірілген техникалық жəне кəсіптік білім берудің тиімді жүйесінің жұмыс істеуі» деген 1.3-мақсатта: «Техникалық жəне кəсіптік білімнің қолжетімділігін қамтамасыз ету» деген 1.3.1-міндетте: «Тікелей нəтижелердің көрсеткіштеріне қол жеткізуге арналған іс-шараларда»: мына: « 2. Кадрларды даярлау жəне қайта даярлау жөніндегі өңіраралық орталықтарды пайдалануға енгізу

-

х

-

х

-

»

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « 2. Кадрларды даярлау жəне қайта даярлау жөніндегі өңіраралық орталықтарды пайдалануға енгізу

-

х

х

х

-

»; «Бюджеттік бағдарламалар» деген 7-бөлімде: «Бюджеттік бағдарламалар» деген 7.1-кіші бөлімде: 001 «Білім беру жəне ғылым саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру жəне іске асыру» деген бюджеттік бағдарламада: «1. Министрліктің жұмыс істеуін, халықаралық ынтымақтастығын жəне стратегиялық жаспарлауын қамтамасыз етуде (CЖжАТД, ƏД)»: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Біліктілігін арттырған БҒМ қызметкерлерінің шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «182» деген сандар «116» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «4 022 178» деген сандар «3 733 194» деген сандармен ауыстырылсын; 005 «Білім жəне ғылым объектілерін салу жəне реконструкциялау» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Жоғары оқу орындары үшін жатақханалар салу» деген жолдағы «9» деген сан «8» деген санмен ауыстырылсын; «Мұнай-газ, өңдеу, отын-энергетика жəне машина жасау салалары үшін техникалық жəне қызмет көрсету еңбегі кадрларын даярлау жəне қайта даярлау жөніндегі өңіраралық кəсіптік орталықтар салу» деген жолдағы «3» деген сан «2» деген санмен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «7 783 445» деген сандар «9 656 076» деген сандармен ауыстырылсын; 008 «Білім беру жүйесінің əдіснамалық қамтамасыз ету» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Республикалық ұйымдар оқушылары жəне шетелдегі қазақ диаспорасы үшін, оның ішінде Байқоңыр қаласының мектептері үшін басып шығарылған, қайта басылған жəне жеткізілген оқулықтар мен оқу-əдістемелік кешендер атауларының жоспарлы саны» деген жолдағы «331» деген сандар «333» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «3 061 973» деген сандар «3 083 757» деген сандармен ауыстырылсын; 009 «Дар��нды балаларды оқыту жəне тəрбиелеу» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Назарбаев Зияткерлік мектептердегі, интернаттардағы, мектепалдындағы, балабақшалардағы, оқу-сауықтыру орталықтарындағы оқушылардың орташа жылдық болжамды саны» деген жолдағы «11 991,6» деген сандар «8 011,3» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «22 512 374» деген сандар «15 603 168» деген сандармен ауыстырылсын; 011 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында мемлекеттік білім беру тапсырысын іске асыруға берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыру барлығы, оның ішінде:» деген жолдағы «232 745» деген сандар «252 102» деген сандармен ауыстырылсын; «Мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыру есебінен қосымша орындарды енгізу» деген жолдағы «-» деген белгі «21 327» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «40 971 009» деген сандар «42 863 078» деген сандармен ауыстырылсын; 012 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне білім беру объектілерін салуға жəне реконструкциялауға, Алматы облысының облыстық бюджетіне жəне Алматы қаласының бюджетіне білім беру объектілерінің сейсмотұрақтылығын күшейту үшiн берілетін нысаналы даму трансферттерi» деген бюджеттік бағдарлама жаңа редакцияда жазылсын: « Бюджеттік бағдарлама

өлшем бірлігі

012 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне білім беру объектілерін салуға жəне реконструкциялауға жəне Алматы облысының облыстық бюджетіне, Алматы қаласының бюджетіне білім беру объектілерінің сейсмотұрақтылығын күшейту үшiн берілетін нысаналы даму трансферттерi» Балабақшаларды, 3 ауысымды жəне апатты жағдайдағы мектептерді жою мақсатында жалпы білім беретін мектептерді салу мазмұнына қарай трансферттер мен бюджеттік субсидияларды беру іске асыру тəсіліне қарай жеке ағымдағы/даму даму Есепті кезең Жоспарлы кезең 2014 жыл 2015 жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл

2

3

Сипаттамасы Бюджеттік бағдарлама түрі

Бюджеттік бағдарлама іс-шаралары мен көрсеткіштерінің атауы 1 Тікелей нəтиже көрсеткіштері Пайдалануға берілетін мектептердің шамамен алғандағы саны:

4

5

(Соңы 14-бетте).

6

7

8

9


14

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 13-бетте). 3 ауысымды оқытуды жою үшін апатты жағдайдағы ғимараттарды ауыстыру үшін Пайдалануға берілетін мектепке дейінгі объектілердің шамамен алғандағы саны: түпкілікті нəтиже көрсеткіштері 3 ауысымды мектептерді жою үшін пайдалануға берілген мектептердің болжамды үлесі Апатты жағдайдағы мектептерді ауыстыру үшін пайдалануға берілген мектептердің болжамды үлесі Пайдалануға берілген мектепке дейінгі ұйымдардың болжамды үлесі Типтік мектептердің балабақшалардың инфрақұрылымын құру сапа көрсеткіштері тиімділік көрсеткіштері Мыналарды салу кезіндегі 1 оқушы орнының шамамен алғандағы орташа құны: балабақшалар

Бюджеттік бағдарлама

30

25

5

21

19

8

10

26

13

12

32

13

6

8

12

19

65

32

29

40

27

Сипаттамасы

Бюджеттік бағдарламаның түрі

%

42,8

35,7

7,3

29,6

20,6

8,7

10,9

%

12,9

6,4

5,3

16,5

6,9

3,2

4,2

%

мың теңге мың теңге 600 орындық мектептер мың теңге 900 орындық мектептер мың теңге 1200 орындық мектептер мың теңге бюджет шығыстарының көлемі мың теңге 300 орындық мектептер

36

2,1

4,5

2,6

1,8

2,8

1,9

56 12

44 19

25 65

73 32

56 29

40 40

67 27

1 745,0

1 745,0

1 745,0

1 745,0

1 745,0

1 745,0

1 745,0

1 873,0

1 873,0

1 873,0

1 873,0

1 873,0

1 873,0

1 873,0

Бюджеттік бағдарлама іс-шаралары мен көрсеткіштерінің атауы

-

-

-

1570,0

1570,0

1570,0

1185

1185

1185

1530,0

1530,0

1530,0

1530,0

1530,0

1530,0

1530,0

Бюджеттік бағдарлама

090 «Жан басына қаржыландыру бойынша оператордың қызметтеріне ақы төлеу»

53 682 651,8

42 309 138

49 843 048

68 122 115

54 595 171

50 511 155

46 572 146

Бюджеттік бағдарламаның мазмұны

Жан басына қаржыландыру бойынша оператордың қызметтеріне ақы төлеу

Бюджеттік бағдарламаның түрі

мазмұнына қарай

адам

100

»

адам

300

»; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «1 260 069» деген сандар «1 813 339» деген сандармен ауыстырылсын; 060 «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДБҰ-на нысаналы салым» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Əзірленген жобалау-сметалық құжаттаманың шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «4» деген сан «2» деген санмен ауыстырылсын; «Əзірленген жобалау-сметалық құжаттаманың шамамен алғандағы саны. Түзету» деген жолдағы «-» деген белгі «4» деген санмен ауыстырылсын; «Салынып жатқан объектілердің шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «13» деген сандар «18» деген сандармен ауыстырылсын; «Пайдалануға енгізіліп жатқан объектілердің шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «13» деген сандар «10» деген сандармен ауыстырылсын; «Оқу жəне басқа да жабдықпен жəне оқу-əдістемелік əдебиетпен қамтамасыз етілген объектілердің шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «13» деген сандар «24» деген сандармен ауыстырылсын; «Түпкілікті нəтиже көрсеткіштерінде»: «Олимпиадаларға, мектептен тыс іс-шараларға қатысатын оқушылардың болжамды саны» деген жолдағы «44 968» деген сандар «32 349» деген сандармен ауыстырылсын; «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДБҰ-да тағылымдамадан өткен Қазақстан Республикасы білім беру ұйымдарының басшы қызметкерлерінің болжамды саны» деген жолдағы «233» деген сандар «103» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «44 970 064» деген сандар «41 985 846» деген сандармен ауыстырылсын; 062 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне үш деңгейлі жүйе бойынша біліктілігін арттырудан өткен мұғалімдерге еңбекақыны көтеруге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Біліктілікті арттыру курстарын аяқтағаннан кейін біліктілік емтиханынан өткен мұғалімдерге еңбекақыны көтеру: 1-деңгей – 100%-ға, 2-деңгей – 70%-ға, 3-деңгей – 30%» деген жолдағы «12 606,0» деген сандар «12 289,0» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «2 790 874» деген сандар «2 685 026» деген сандармен ауыстырылсын; 080 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарындағы білім алушыларға əлеуметтік қолдау көрсетуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Стипендиаттардың жылдық орташа контингенті» деген жолдағы «60 549» деген сандар «48 137» деген сандармен ауыстырылсын; «Жеңілдікпен жол жүрумен қамтамасыз етілген білім алушылардың орташа саны» деген жолдағы «105 014» деген сандар «103 632» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «9 255 247» деген сандар «7 336 460» деген сандармен ауыстырылсын; 083 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарының оқытушыларына (мұғалімдеріне) жалақыларындағы айырманы төлеуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарының оқытушыларына (мұғалімдеріне) жалақыларындағы айырманы төлеу» деген жолдағы «7 641» деген сандар «7 575,1» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «957 649» деген сандар «919 939» деген сандармен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы жаңа 088, 089 жəне 090-бюджеттік бағдарламалармен толықтырылсын: « 088 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне жаңадан енгізілетін білім беру ұйымдарын ұстауға берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне жаңадан енгізілетін білім беру ұйымдарын ұстауға берілетін ағымдағы нысаналы трансферттерді аудару мазмұнына қарай трансферттер мен бюджеттік субсидиялар беру іске асыру тəсіліне қарай ағымдағы/даму өлшем Есепті кезең бірлігі 2009 2010 жыл жыл 2 3 4

1 Тікелей нəтиже көрсеткіштері Сандық көрсеткіштер облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының əкімдерімен жасалған нəтижелер туралы келісімдермен айқындалған Ақмола облысындағы жаңадан енгізілетін білім беру бірлік объектілерін (мектептерді) ұстау түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Республикалық бюджеттен облыстық бюджеттерге, % Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне ағымдағы нысаналы трансферттерді толық жəне уақтылы аудару сапа көрсеткіштері тиімділік көрсеткіштері бюджет шығыстарының көлемі мың теңге

жеке ағымдағы Жоспарлы кезең 2011 жыл 5

2012 жыл 6

2013 жыл 7

6 100

-

-

-

-

452 335

2014 жыл

2015 жыл

8

9

іске асыру тəсіліне қарай ағымдағы/даму

ағымдағы

Бюджеттік бағдарлама іс-шаралары мен көрсеткіштерінің атауы

өлшем бірлігі

Есепті кезең

Жоспарлы кезең

1 Тікелей нəтиже көрсеткіштері Білім беру ұйымдарында жан басына қаржыландыруды енгізуді мониторингілеу жəне талдау түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Оқу жылының басындағы жан басына қаржыландырыла-тын орта білім беру ұйымдарының үлесі Оқу жылының басы��дағы жан басына қаржыландырылатын орта білім беру ұйымдарындағы есептеу жүйесімен қамтылған оқушылар үлесі сапа көрсеткіштері тиімділік көрсеткіштері бюджет шығыстарының көлемі

2

2009 жыл 3

2011 жыл 5

2010 жыл 4

2012 жыл 6

2013 жыл 7

2014 жыл

2015 жыл

8

9

%

3,1

5,2

4,4

4,2

8

9,3

2. Жеке сектор субъектілері (оның iшiнде үкiметтiк емес ұйымдар) көрсететін арнаулы əлеуметтік қызметтермен қамтылған адамдардың үлесі

ресми деректер

%

3,1

5,2

4,4

4,2

4,9

9,3

10,5

»;

«Ведомствоаралық іс-қимыл» деген 5-бөлімде: мына: « Облыстардың, Астана, Алматы қалаларының əкімдері, БҒМ, ЭДСМ, «Даму» КДҚ» АҚ, Қаржымині, ИЖТМ, АШМ

Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасында көзделген «Өз бетінше жұмыспен айналысушылар, жұмыссыз жəне табысы аз халықты оқыту жəне жұмысқа орналастыруға жəрдемдесу» бірінші бағыты шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру.

Қаржымині, ЭДСМ, АШМ, «Даму» ҚДҚ» АҚ

Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасында көзделген «Кəсіпкерлікті дамытуға жəрдемдесу» екінші бағытының шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру. Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасында көзделген «Еңбек ресурстарының ұтқырлығын арттыру» үшінші бағыты шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру. Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасында «Ауылдық елді мекендерді дамыту» төртінші бағыты шеңберінде көзделген іс-шараларды іске асыру

»

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « 2.1.2-міндет. Жұмыссыз, өз бетінше жұмыспен айналысу-шы жəне табысы аз адамдар-дың белсенділі-гін арттыру

ӨДМ, Қаржымині, ЭБЖМ, БҒМ, АШМ, ИЖТМ, «Даму» КДҚ», облыстардың, Астана, Алматы қалаларының əкімдері Қаржымині, ЭБЖМ, АШМ, «АШҚҚҚ» АҚ, «Даму» ҚДҚ» АҚ Қаржымині, ЭБЖМ, АШМ, «АШҚҚҚ» АҚ, «Даму» ҚДҚ» АҚ БҒМ, ӨДМ, Қаржымині, ЭБЖМ, облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының əкімдері

Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасында көзделген оның бағыттары шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру

ЖЖК 2020 көзделген «Инфрақұрылымды жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты дамыту есебінен жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету» бірінші бағыты шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру ЖЖК 2020 көзделген «Ауылда кəсіпкерлікті дамыту арқылы жұмыс орындарын құру жəне тірек ауылдарды дамыту» екінші бағыты шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру ЖЖК 2020 көзделген «Жұмыс берушінің қажеттілігі шеңберінде оқыту жəне қоныс аудару арқылы жұмысқа орналасуға жəрдемдесу» үшінші бағыты шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру

1

қызмет

1. Экономиканың құлдырауы салдарынан жұмыс күшіне сұраныстың төмендеуі жəне жұмыспен қамту құрылымының өзгеруi

1,7 %

-

-

-

-

17 100

»; 130 «Ғылыми жəне (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін базалық қаржыландыру» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «9 693 506» деген сандар «6 893 506» деген сандармен ауыстырылсын. «Бюджеттік шығыстардың жиынтығы» деген 7.2-кіші бөлімде: «2013 жыл» деген бағанда: «Бюджет шығыстарының БАРЛЫҒЫ» деген жолдағы «419 979 745,0» деген сандар «417 841 214,0» деген сандармен ауыстырылсын; «Ағымдағы бюджеттік бағдарламалар» деген жолдағы «355 524 453,0» деген сандар «348 089 227,0» деген сандармен ауыстырылсын; «Бюджеттік даму бағдарламалары» деген жолдағы «64 455 292,0» деген сандар «69 751 987,0» деген сандармен ауыстырылсын. 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы №1134

»;

«Қатерлерді басқару» деген 6-бөлімде: «Жұмыспен нəтижелі қамтуға жəрдемдесу» деген 2-стратегиялық бағытта: мына: «

1,5

%

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 31 желтоқсандағы № 1507 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 31 желтоқсандағы № 1507 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 1011, 143-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарында: «Ағымдағы ахуалды талдау жəне қызметтің тиiстi салаларының (аяларының) даму үрдiстерi» деген 2-бөлімде: «Жұмыспен нəтижелі қамтуға жəрдемдесу» деген 2-стратегиялық бағытта: «Саланы дамытудың негiзгi параметрлері» мынадай мазмұндағы бөліктермен толықтырылсын: «Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 19 маусымдағы № 636 қаулысымен 2009 жəне 2010 жылдардағы жол карталарын жəне Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасын іске асырудың логикалық жалғасы болып табылатын Жұмыспен қамту 2020 жол картасы бекітілді. Жаңадан қабылданған бағдарлама дағдарысқа қарсы ден қою, еңбек нарығын реттеудің тиімділігін арттыру, оның ішінде еңбек нарығын болжау жəне мониторингілеу, табысы аз, жұмыссыз жəне өзін-өзі жұмыспен қамтыған халықты жұмыспен қамтудың белсенді шараларына тарту тетіктерін қамтиды»; «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, міндеттер, нысаналы индикаторлар, іс-шаралар мен нəтиже көрсеткiштерi» деген 3-бөлімде: «Жұмыспен нəтижелі қамтуға жəрдемдесу» деген 2-стратегиялық бағыт мынадай редакцияда жазылсын: « 2-стратегиялық бағыт. «Жұмыспен нəтижелі қамтуға жəрдемдесу» 2.1-мақсат. Халықтың жұмыспен қамтылу деңгейін арттыру Аталған мақсатқа қол жеткізуге бағытталған бюджеттік бағдарламалардың кодтары 001, 008, 012, 014, 015, 019, 028, 121, 128,145 Нысаналы индикатор Ақпа-рат өл- шем есепті кезең жоспарлы кезең көзi бiрлiгi 2009 ж. 2010 ж. 2011 ж. 2012 ж. 2013ж. 2014 ж. 2015 ж. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1. Жұмыссыздық деңгейі стат% 6,6 5,8 5,8 5,8 5,7 5,6 5,5 деректер 2.Əйелдер арасындағы стат% 7,5 6,7 6,7 6,7 6,6 6,3 6,2 жұмыссыздық деңгейі деректер 3.Жастар арасындағы жұмыссыздық стат% 6,7 5,2 5,2 5,2 5,1 5,1 5,0 деңгейі деректер 4. «Əйелдердiң жұмыс күшiнде статпози19 22 19 19 24 23 22 алатын орны» көрсеткiшi бойынша дерекция Бəсекеге қабiлеттiлiктiң жаhандық тер индексiнiң (БЖИ) позициясы: 2.1.1-міндет. Еңбек ресурстарының сапасын арттыру Тiкелей нəтижелер көрсеткiштерi Ақпа- өлшем есептi кезең жоспарлы кезең рат көзi бiрлiгi 2009 2010 ж. 2011 ж. 2012 ж. 2013ж. 2014 ж. 2015 ж. ж. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1. Кəсіптік оқуға жіберілген ресми % 11 11,5 20,0 25,0 адамдардың үлес салмағы (халықты дерекжұмыспен қамту органдарына өтініш тер білдірген адамдар қатарынан) ресми % 21,2 21,7 22,2 2. Жұмыспен қамту 2020 жол картасына (ЖЖК 2020) қатысушылар деректер қатарынан қайта даярлаумен жəне біліктілікті арттырумен, кəсіпкерлік негіздерін оқытумен қамтылған адамдардың үлес салмағы Тiкелей нəтиже көрсеткiштерiне қол жеткiзуге арналған жоспарлы кезеңде iске асыру мерзiмi iс-шаралар 2011 ж. 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 1 2 3 4 5 6 1.Ағымдағы бос жұмыс орындары мен болжамды жұмыс Х X X X X орындарының жалпыұлттық дерекқорын қалыптастыру 2. Кəсіби стандарттарды əзірлеуге қатысу Х Х X X X 3. ЖЖК 2020 жəне өңірлік бағдарламалар шеңберінде кəсіби X X X оқытудан өтетін адамдарға мемлекеттік қолдау көрсету 2.1.2-міндет. Жұмыссыз, өз бетінше жұмыспен айналысушылар мен табысы аз адамдардың белсенділігін арттыру Тiкелей нəтижелер көрсеткiштерi Ақпаөлшем есептi кезең жоспарлы кезең рат көзi бiрлiгi 2009 ж. 2010 ж. 2011 ж. 2012 ж. 2013ж. 2014 ж. 2015 ж. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1. Жұмыспен қамту 2020 ресми % 75 76 бағдарламасына қатысу мəселесі дерекбойынша өтініш білдіргендер тер қатарынан бағдарламаның іс-шараларымен қамтылған азаматтардың үлесі 2. ЖЖК 2020 қатысу мəселелері ресми % 92 92,2 92,4 бойынша өтініш білдіргендер дерекқатарынан бағдарламаның тер іс-шараларымен қамтылған азаматтардың үлесі 3..ЖЖК 2020 қатысу мəселелері ресми % 46 46,5 47 бойынша өтініш білдіргендер дерекқатарынан бағдарламаның тер іс-шараларымен қамтылған əйелдердің үлесі ресми % 55 55,5 56 4..ЖЖК 2020 қатысу мəселері дерекбойынша өтініш білдіргендер тер қатарынан бағдарламаның іс-шараларымен қамтылған 29 жасқа дейінгі жастардың үлесі Тiкелей нəтиже көрсеткiштерiне қол жеткiзуге арналған iс-шаралар жоспарлы кезеңде iске асыру мерзiмi 2011 ж. 2012ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 1 2 3 4 5 6 1. ЖЖК 2020 негізгі бағыттарын іске асыру: X X X 1).Инфрақұрылымды жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты дамыту есебінен жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету; 2) Кəсіпкерлікті дамыту жəне тірек ауылдарды дамыту арқылы жұмыс орындарын құру; .3) Жұмыс берушінің қажеттілігі шеңберінде оқыту жəне қоныс аудару арқылы жұмысқа орналасуға жəрдемдесу 2. Экономикалық əлеуеті төмен ауылдық елді мекендерден экономикалық X X X X X əлеуеті жоғары ауылдық елді мекендерге жəне экономикалық өсу орталықтарына көшіруге жəрдемдесу арқылы еңбек ресурстарының ұтқырлығын арттыру 3. Халықтың жұмыспен қамту мəселелері жөніндегі хабардарлығын X X X X X арттыру 2.1.3-міндет. Жұмыспен қамтудың өсуіне ықпал ету Тiкелей нəтижелер көрсеткiштерi Ақпарат өлшем есептi кезең жоспарлы кезең көзi бiрлiгi 2009 ж. 2010 ж. 2011 ж. 2012 ж. 2013ж. 2014 ж. 2015 ж. ЖЖК 2020 жəне аумақтарды ресми % 57,9 67,5 57 58,5 64,9 60,5 61 дамыту бағдарламалары деректер шеңберінде жəрдемдесу үшін өтініш білдіргендердің жалпы санынан тұрақты жұмысқа орналастырылғандар-дың үлес салмағы Тiкелей нəтиже көрсеткiштерiне қо�� жеткiзуге арналған жоспарлы кезеңде iске асыру мерзiмi iс-шаралар 2011 ж. 2012ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 1 2 3 4 5 6 1. Жұмыспен қамту картасын қалыптастыру Х Х Х жəне өзекті ету 2. Еңбек нарығын дамытудың бес жылдық болжамдарын əзірлеуді Х қамтамасыз ету 3. Халықты жұмыспен қамтуға бағытталған заңнаманы жəне Х Х Х бағдарламалық құжаттарды жетілдіру 4.ЖЖК 2020 жəне өңірлерді дамыту бағдарламалары шеңберінде Х Х Х əлеуметтік жұмыс орындарына, қоғамдық жұмыстарға, жастар практикасына жіберілген адамдарға мемлекеттік қолдау көрсету 5.Халықтың жұмыспен қамту мəселелері жөніндегі Х Х Х Х Х хабардарлығын арттыру

» «Халықтың əлеуметтік тұрғыдан осал топтарын əлеуметтік қолдаудың тиімді жүйесін қалыптастыру» деген 5-стратегиялық бағытта: «Əлеуметтік қолдаудың тиімділігін арттыру» деген 5.1-мақсатта:

Жұмыссыздықтың өсуi. Кəсiпорындарды қайта құрылымдау, банкроттық жəне тоқтата тұру салдарынан жұмыс күшiнiң босатылуы. Өңiрлiк еңбек нарықтарындағы сұраныс пен ұсыныстың теңгерiмсiздiгi. Жұмыссыз жəне өз бетінше жұмыспен айналысатын азаматтардың Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасының іс-шараларымен аз қамтылуы.

Жұмыс орындарын сақтау жəне жұмыспен қамтуға жəрдемдесу жөнiндегi шаралар. Еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсынысты реттеу үшін ЖАО-мен бірлесіп өңірлердің жұмыспен қамту карталарын əзірлеу жəне іске асыру

»;

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « 1. Экономиканың құлдырауы салдарынан жұмыс күшіне сұраныстың төмендеуі жəне жұмыспен қамту құрылымының өзгеруi

1 тікелей нəтиже көрсеткіштері Берілген микрокредиттердің саны

10,5

»

ЭДСМ, Қаржымині, облыс əкімдері

мемлекеттік функцияларды, өкілеттіктерді жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттік қызметтерді көрсету жеке

2013 жылғы 22 қазан

ресми деректер

бюджеттік бағдарлама көрсеткішінің өлшем атауы бірлігі

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: «

2 512 075

1570,0 1185

Оқуға қабылданатын студенттердің жоспарлы саны

Бюджеттік бағдарлама іс-шаралары мен көрсеткіштерінің атауы

-

1570,0 1185

3

2. Жеке сектор субъектiлері (оның iшiнде үкiметтiк емес ұйымдар) көрсететiн арнаулы əлеуметтiк қызметтермен қамтылған адамдардың үлесi

ҚТКШІА, Қаржымині, ЭДСМ, облыстардың, Астана, Алматы қалаларының əкімдері

1570,0

деген жол алынып тасталсын; мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: «

Бюджеттік бағдарламаның түрі

100

1185

»; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «1 463 362»деген сандар «1 684 162» деген сандармен ауыстырылсын; 035 «Білім беру ұйымдарының күрделі шығыстары» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тиімділік көрсеткіштерінде»: «Негізгі құралдарды 1 мекемеге орта есеппен сатып алу» деген жолдағы «70,209» деген сандар «72,221» деген сандармен ауыстырылсын; « бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «2 576 551» деген сандар «2 688 218» деген сандармен ауыстырылсын; 044 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне қорғаншыларға (қамқоршыларға) жетім баланы (жетім балаларды) жəне ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланы (балаларды) күтіп-бағу үшін ай сайын ақша қаражатын төлеуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «4 339 163» деген сандар «4 249 349» деген сандармен ауыстырылсын; 053 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне мектеп мұғалімдеріне жəне мектепке дейінгі білім беру ұйымдарының тəрбиешілеріне біліктілік санаты үшін қосымшаақы мөлшерін ұлғайтуға берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Мектеп мұғалімдеріне жəне мектепке дейінгі білім беру ұйымдарының тəрбиешілеріне біліктілік санаты үшін қосымшаақы мөлшерін ұлғайту» деген жолдағы «264 136» деген сандар «255 295» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «11 575 142»деген сандар «10 934 758» деген сандармен ауыстырылсын; 054 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне өндірістік оқытуды ұйымдастыру үшін техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарының өндірістік оқыту шеберлеріне қосымшаақы белгілеуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарының өндірістік оқыту шеберлеріне өндірістік оқытуды ұйымдастырғаны үшін қосымшаақыны ұлғайту» деген жолдағы «6 559» деген сандар «6 393» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «1 530 792» деген сандар «1 485 346» деген сандармен ауыстырылсын; 055 «Ғылыми жəне (немесе) ғылыми-техникалық қызмет» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Бағдарламалық-нысаналық қаржыландыру шеңберіндегі ғылыми-техникалық жобалардың шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «152» деген сандар «172» деген сандармен ауыстырылсын; «Гранттық қаржыландыру шеңберіндегі ғылыми-техникалық жобалардың шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «1 680» деген сандар «2 025» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «29 173 753» деген сандар «32 173 753» деген сандармен ауыстырылсын; 057 «Кəсіпқор» Холдингі» АҚ қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: мына: «

Сипаттамасы

50

1570,0

мың теңге

«Арнаулы əлеуметтік қызмет көрсету жүйесін дамыту» деген 5.1.1-міндетте: мына: «

2.1.2-міндет. Жұмыссыз, өз бетінше жұмыспен айналысушы жəне табысы аз адамдардың белсенділігін арттыру

1185

ЭЫДҰ шеңберінде зерттеулер жүргізу бойынша жобалардың саны бірлік

Бюджеттік бағдарлама

089 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімді жан басына қаржыландыруды байқаудан өткізуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімді жан басына қаржыландыруды байқаудан өткізуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттерді аудару мазмұнына қарай трансферттер мен бюджеттік субсидиялар беру іске асыру тəсіліне қарай жеке ағымдағы/даму ағымдағы өлшем Есепті кезең Жоспарлы кезең 2014 2015 бірлігі жыл жыл 2009 2010 2011 2012 2013 жыл жыл жыл жыл жыл 2 3 4 5 6 7 8 9

1 Тікелей нəтиже көрсеткіштері Сандық көрсеткіштер облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының əкімдерімен жасалған нəтижелер туралы келісімдермен айқындалған Бірлік Бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімді жан басына қаржыландыру жүйесі байқаудан өткізілетін мектептердің саны түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Республикалық бюджеттен облыстық % бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне ағымдағы нысаналы трансферттерді толық жəне уақтылы аудару сапа көрсеткіштері тиімділік көрсеткіштері бюджет шығыстарының көлемі мың теңге

»; 020 «Жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар мамандар даярлау жəне білім алушыларға əлеуметтік қолдау көрсету» деген бюджеттік бағдарламада: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «89 518 474» деген сандар «89 435 974» деген сандармен ауыстырылсын; 023 «Мемлекеттік білім беру ұйымдары кадрларының біліктілігін арттыру жəне қайта даярлау» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Жаңа формацияның əртүрлі бейіні, 12 жылдық білімнің технологиялары бойынша кадрлардың біліктілігін арттыру жəне қайта даярлау курстарынан өтуші, сондай-ақ шетелде тағылымдамадан жəне біліктілігін арттырудан өтуші тыңдаушылардың болжамды саны» деген жолдағы «72 915» деген сандар «73 054» деген сандармен ауыстырылсын; «тиімділік көрсеткіштерінде»: «Кадрлардың біліктілігін арттыру жəне қайта даярлау курстарынан өтуші 1 тыңдаушыны жылына оқытудың болжамды орташа құны» деген жолдағы «172 045» деген сандар «173 039» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «12 901 392» деген сандар «12 641 182» деген сандармен ауыстырылсын; 031 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асыруға берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Үйде оқытылатын мүгедек балаларды жабдықпен, бағдарламалық қамтыммен қамтамасыз ету» деген жолдағы «1 406» деген сандар «1 378» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «3 304 316» деген сандар «3 251 097» деген сандармен ауыстырылсын; 033 «Қазақстан Республикасы азаматтарының қазақ тілін білу деңгейін бағалау жəне білім сапасына сырттай бағалау жүргізу» деген бюджеттік бағдарламада: «тікелей нəтиже көрсеткіштері»: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: «

Foundation даярлық бағдарламасы бойынша оқуға қабылданатын білім алушылардың болжамды саны

19 желтоқсан 2013 жыл

Жұмыссыздықтың өсуi. Кəсiпорындарды қайта құрылымдау, банкроттық жəне тоқтата тұру салдарынан жұмыс күшiнiң босатылуы. Өңiрлiк еңбек нарықтарындағы сұраныс пен ұсыныстың теңгерiмсiздiгi. Жұмыссыз жəне өз бетінше жұмыспен айналысатын азаматтардың ЖЖК 2020 іс-шараларымен аз қамтылуы

Жұмыс орындарын сақтау жəне жұмыспен қамтуға жəрдемдесу жөнiндегi шаралар. Еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсынысты реттеу үшін ЖАО-мен бірлесіп өңірлердің жұмыспен қамту карталарын əзірлеу жəне іске асыру

»; «7. Бюджеттік бағдарламалар» деген бөлімде: 001 «Еңбек, халықты жұмыспен қамту, əлеуметтік қорғау жəне көші-қон саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Еңбек, халықты жұмыспен қамту, əлеуметтік қорғау саласында жүргізілген зерттеулердің жəне мемлекеттiк əлеуметтiк тапсырыс шеңберiнде қызметтердің саны» деген жолдағы «9» деген сандар «12» деген сандармен ауыстырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «Штат санының бір бірлігін ұстауға арналған орташа шығындар» деген жолдағы «2 358» деген сандар «3 377» деген сандармен ауыстырылсын; «Мемлекеттiк əлеуметтiк тапсырыс шеңберiнде зерттеудің жəне қызметтердің бір бірлігіне арналған орташа шығындардың көлемі» деген жолдағы «11776» деген сандар «14226» деген сандармен ауыстырылсын; «Бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «3 415 814» деген сандар «3 507 582» деген сандармен ауыстырылсын; 008 «Жұмыспен қамту жəне кедейшілік базасы бойынша ақпараттық-талдамалық қамтамасыз ету жөнiндегi қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Өңделетiн ақпараттың саны, оның iшiнде» деген жолдағы «7 549» деген сандар «12608» деген сандармен ауыстырылсын; «Жұмыспен қамту базасы бойынша» деген жолдағы «4000» деген сандар «6860» деген сандармен ауыстырылсын; «Кедейлік базасы бойынша» деген жолдағы «1 600» деген сандар «1 800» деген сандармен ауыстырылсын; «Өзге ақпарат» деген жолдағы «1 949» деген сандар «3 948» деген сандармен ауыстырылсын; тиiмдiлiк көрсеткiштерiнде: «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «147209» деген сандар «245855» деген сандармен ауыстырылсын; 010 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне арнаулы əлеуметтiк қызметтер көрсетуге берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер»деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Арнайы əлеуметтік қызмет көрсетумен қамтылған азаматтардың саны:» деген жолдағы «38547» деген сандар «38597» деген сандармен ауыстырылсын; «жалпы үлгідегі медициналық-əлеуметтік мекемелер» деген жолдағы «7 199» деген сандар «7 249» деген сандармен ауыстырылсын; тиiмдiлiк көрсеткiштерiнде: «жалпы үлгідегі медициналық-əлеуметтік мекемелер» деген жолдағы «306» деген сандар «206» деген сандармен ауыстырылсын; «қарттарға, мүгедектерге оның ішінде мүгедек балаларға арналған үйде əлеуметтік қызмет көрсету бөлімшелері» деген жолдағы «29» деген сандар «56» деген сандармен ауыстырылсын; «Үкіметтік емес секторда нысаналы трансферттер есебінен күніне бір адамға көрсетілетін қызметтердің орташа бағасы» деген жолдағы «1 779» деген сандар «1 776» деген сандармен ауыстырылсын; «Медициналық-əлеуметтік мекемелердің күндізгі бөлімшелерінде күніне бір адамға көрсетілетін қызметтердің орташа құны» деген жолдағы «1 523,2» деген сандар «1 507» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «2 387737» деген сандар «2 383187» деген сандармен ауыстырылсын; 011 «Зейнетақылар мен жəрдемақылар төлеудi қамтамасыз ету жөнiндегi қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «бюджеттік шығындардың көлемі» деген жолдағы «19 705832» деген сандар «19 020324» деген сандармен ауыстырылсын; 014 «Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің күрделі шығыстары» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Сатып алынған есептеуіш жəне ақпараттық, тұрмыстық, ұйымдастыру техникасының, медициналық жабдықтардың жəне өзге жабдықтардың саны» деген жолдағы «257» деген сандар «404» деген сандармен ауыстырылсын; «Сатып алынған кеңсе жиһазының саны» деген жолдағы «23» деген сандар «182» деген сандармен ауыстырылсын; «Сатып алынған материалдық емес активтердің саны» деген жолдағы «387» деген сандар «359» деген сандармен ауыстырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «бюджеттік шығындардың көлемі» деген жолдағы «366 802» деген сандар «386 831» деген сандармен ауыстырылсын; тиiмдiлiк көрсеткiштерiнде: 015 «Республикалық деңгейде əлеуметтік қорғау ұйымдарының күрделі шығыстары» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Сатып алынған есептеуіш, ақпараттық техникасының жəне өзге жабдықтардың саны» деген жолдағы «915» деген сандар «1 065» деген сандармен ауыстырылсын; «Сатып алынған кеңсе жиһазының саны» деген жолдағы «37» деген сандар «23» деген сандармен ауыстырылсын; «Сатып алынған материалдық емес активтердің саны» деген жолдағы«826» деген сандар «840» деген сандармен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Ғимараттарды, үй-жайларды жəне құрылыстарды күрделі жөндеуге арналған жобалық-сметалық құжаттамалардың саны

дана

1

»;

түпкілікті нəтиже көрсеткіштерінде: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Ғимараттарды, үй-жайларды жəне құрылыстарды күрделі жөндеу бойынша жобалық-сметалық құжаттаманы жасау жөніндегі жұмысты уақтылы аяқтау

дана

1

»;

тиімділік көрсеткіштерінде: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Құрылыс нормалары мен қағидаларына сəйкес жүргізілген жұмыстың үлес салмағы

7 911

1

»;

тиімділік көрсеткіштерінде: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « 100

»; «2013 жыл» деген бағанда«бюджеттік шығындардың көлемі» деген жолдағы «48035» деген сандар «87314» деген сандармен ауыстырылсын; 019 «Облыстық бюджеттерге Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасы шеңберінде ауылда кəсіпкерліктің дамуына ықпал етуге кредит беру»деген бюджеттік бағдарлама мынадай редакцияда жазылсын: « Бюджеттік бағдарлама сипаттамасы бюджеттік бағдарламаның түрі

9

-

-

1,4 дейін 6,1 дейін 8 кем емес

10 кем емес

11 кем емес

-

-

100

100

100

100

100

-

-

100

100

100

100

100

-

-

1 862

2 160

2 103

2 062

2 114

-

-

3 569 003

12 368 305

23 939 403

20 634 238

23 926 357

Бюджеттік бағдарлама

128 «Жұмыспен қамту 2020 жол картасы шеңберінде іс-шараларды іске асыру» 1) инфрақұрылымды жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты дамыту есебінен жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету; 2) ауылда кəсіпкерлікті дамыту арқылы жұмыс орындарын құру жəне тірек ауылдарды дамыту; 3) жұмыс берушінің қажеттілігі шеңберінде оқыту жəне қоныс аудару арқылы жұмысқа орналасуға жəрдемдесу бюджеттік бағдарламаның түрі мазмұнына байланысты трансферттерді жəне бюджеттік субсидиялар беру іске асыру тəсіліне бөлінетін байланысты ағымдағы/даму ағымдағы бюджеттік бағдарлама көрсеткіштерінің атауы өлшем есепті кезең жоспарлы кезең 2015 бірлігі 2009 жыл 2010 2011 2012 2013 2014 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 тікелей нəтиже көрсеткіштері 1. Бағыттар бойынша қатысушылар саны: Оқыту жəне жұмысқа орналасуға жəрдемдесу адам 85 484 95 832 88 294 89 688 80 529 Ауылда кəсіпкерлікті дамыту арқылы жұмыс адам 4 680 6 769 11 384 10 007 11 318 орындарын құру жəне тірек ауылдарды дамыту Жұмыс берушінің қажеттігі шеңберінде еңбек адам 14 210 11 807 1 839 1 981 2 423 ресурстарының ұтқырлығын арттыру Инфрақұрылымды жəне тұрғын адам 4 000 20 414 11 353 10 206 үй-коммуналдық шаруашылықты дамыту кем есебінен жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету емес 2. Жұмыспен қамту орталықтарының бірлік 1 980 1980 1980 1980 1980 азаматтық қызметшілер саны түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Жұмыспен қамту 2020 жол картасы бойынша % 100 100 100 100 100 өтініш берген қатысушыларды қамту Жұмыспен қамту орталықтарына өтініш берген % 100 100 100 100 100 Жұмыспен қамту 2020 жол картасына қатысушыларға уақтылы қызмет көрсету сапа көрсеткіштері х тиімділік көрсеткіштері х бюджеттік шығыстардың көлемі мың 0 0 22 768 45 278 80 958 79 954 79 теңге 340 878 033 495 744 315 сипаттамасы

»; «Бюджет шығыстарының жинағы» деген кіші бөлімде: «2013 жыл» деген бағанда: «Бюджеттік шығыстардың барлығы» деген жолдағы «1 341 181842»деген сандар«1 370 809476» деген сандармен ауыстырылсын; «1. Ағымдағы бюджеттік бағдарламалар» деген жолдағы «1 322 178727» деген сандар «1 344 818285» деген сандармен ауыстырылсын; 001 «Еңбек, халықты жұмыспен қамту, əлеуметтік қорғау жəне көші-қон саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру» деген жолдағы «3 415814» деген сандар «3 507582» деген сандармен ауыстырылсын; 008 «Жұмыспен қамту жəне кедейлік базасы бойынша ақпараттық-талдамалық қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» деген жолдағы «147 209» деген сандар «245855» деген сандармен ауыстырылсын; 010 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне арнаулы əлеуметтік қызметтерді көрсетуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген жолдағы «2 387737» деген сандар «2 383187» деген сандармен ауыстырылсын; 011 «Зейнетақылар мен жəрдемақылар төлеуді қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» деген жолдағы «19 705832» деген сандар «19 020324» деген сандармен ауыстырылсын; 014 «Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтiк қорғау министрлігінің күрделі шығыстары» деген жолдағы «366802» деген сандар «386831» деген сандармен ауыстырылсын; 015 «Республикалық деңгейде əлеуметтік қорғау ұйымдарының күрделі шығыстары» деген жолдағы «811199» деген сандар «787068» деген сандармен ауыстырылсын; 016 «Мүгедектерге протездік-ортопедиялық көмек көрсетуді əдістемелік қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» деген жолдағы «48035» деген сандар «87314» деген сандармен ауыстырылсын; 027 «Оралмандарды тарихи отанына қоныстандыру жəне əлеуметтік қорғау» деген жолдағы «108 584» деген сандар «40 621»; 028 «Əлеуметтік-еңбек саласы кадрларының біліктілігін арттыру жөніндегі қызметтер» деген жолдағы «16 422» деген сандар «19 687» деген сандармен ауыстырылсын; мына: « 128

Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасы шеңберінде іс-шараларды іске асыру

мың теңге

0 0 22 768 340 45 278 878 57 789 310 79 954 495 74 744 315

»

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын: « 128

Жұмыспен қамту 2020 жол картасы шеңберінде іс-шараларды іске асыру

мың 0 0 22 768 340 45 278 878 80 958 033 79 954 495 74 744 315 теңге

»; «2. Бюджеттік даму бағдарламалары» деген жолдағы «19 003115» деген сандар «25 991191» деген сандармен ауыстырылсын; мына: « 019 Облыстық бюджеттерге Жұмыспен қамту мың 0 0 3 569 003 2020 бағдарламасы шеңберінде ауылда теңге кəсіпкерліктің дамуына ықпал етуге кредит беру

12 368 305 16 951 327 20 634 238 23 926 357

»

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын; « 019 Облыстық бюджеттерге Жұмыспен қамту 2020 жол картасы шеңберінде ауылда кəсіпкерліктің дамуына ықпал етуге кредит беру

мың 0 теңге

0

3 569 003

12 368 305 23 939 403 20 634 238 23 926 357

»; 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 23 қазан

№ 1140

Астана, Үкімет Үйі

«Ұлттық холдингтердің жəне (немесе) ұлттық компаниялардың не олардың аффилиирленген тұлғаларының, сондай-ақ мемлекет қатысатын өзге де заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына берілген жəне (немесе) олардың меншігінде тұрған стратегиялық объектілердің жəне мемлекетпен аффилиирленбеген заңды тұлғалардың, сондай-ақ жеке тұлғалардың меншігінде тұрған стратегиялық объектілердің тізбелерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 30 маусымдағы № 651 қаулысына толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Ұлттық холдингтердің жəне (немесе) ұлттық компаниялардың не олардың аффилиирленген тұлғаларының, сондай-ақ мемлекет қатысатын өзге де заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына берілген жəне (немесе) олардың меншігінде тұрған стратегиялық объектілердің жəне мемлекетпен аффилиирленбеген заңды тұлғалардың, сондай-ақ жеке тұлғалардың меншігінде тұрған стратегиялық объектілердің тізбелерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 30 маусымдағы № 651 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., № 31, 330-құжат) мынадай толықтыру енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген ұлттық холдингтердің жəне (немесе) ұлттық компаниялардың не олардың аффилирленген тұлғаларының, сондай-ақ мемлекет қатысатын өзге де заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына берілген жəне (немесе) олардың меншігінде тұрған стратегиялық объектілердің тізбесінде: «Меншігінде стратегиялық объектілер бар заңды тұлғалар акцияларының пакеттері (қатысу үлестері, пайлары)» деген бөлімде: мынадай мазмұндағы реттік нөмірлері 72, 73-жолдармен толықтырылсын: « «Астана-Энергия» АҚ-ның акциялар пакетінің 100 % «Астанаэнергосервис» АҚ-ның акциялар пакетінің 99,5 %

Электр энергетикасы саласының объектісі 1 Астана қаласының ЖЭО-2 мүліктік кешені

тиіс.

». 2. Осы қаулы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

2013 жылғы 24 қазан

»;

%

2015 жыл

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 3

тiкелей нəтиженiң көрсеткiштерiнде: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: «

Қазақстан Республикасының есту протездік жəне есту-сөйлеуді оңалту саласында өңірлердің əдіснамалық қамсыздандырылуы

2014 жыл 8

мынадай мазмұндағы бөліммен толықтырылсын: «

9. Нашар еститін балаларға, құлағының мүкісі бар жəне нашар

Астана, Алматы қалаларында жəне Оңтүстік Қазақстан облысында дана құлағының мүкісі бар адамдардың тізілімін жасау

жоспарлы кезең 2012 2013 жыл жыл 6 7

2011 жыл 5

» 027 «Оралмандарды тарихи отанына қоныстандыру жəне бастапқы кіріктіру» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Бастапқы бейімделу қызметтерімен қамтылған оралмандардың болжамды саны» деген жолдағы «1 200» деген сандар «449» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығындардың көлемі» деген жолдағы «108584» деген сандар «40621» деген сандармен ауыстырылсын; 028 «Əлеуметік-еңбек саласы кадрларының біліктілігін арттыру жөніндегі қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Біліктілігін арттырған қызметкерлер саны» деген жолдағы «300» деген сандар «330» деген сандармен ауыстырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «Бір қызметкерді оқытудың орташа құны» деген жолдағы «54 740» деген сандар «59 658» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығындардың көлемі» деген жолдағы «16 422» деген сандар «19 687» деген сандармен ауыстырылсын; 128 «Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасы шеңберінде іс-шараларды іске асыру»деген бюджеттік бағдарлама мынадай редакцияда жазылсын: «

100

»; «бюджеттік шығындардың көлемі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы«811 199» деген сандар «787068» деген сандармен ауыстырылсын; 016 «Мүгедектерге протездік-ортопедиялық көмек көрсетуді əдістемелік қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: тікелей нəтиженің көрсеткіштерінде: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « еститін мүгедектерді сауықтыру, кохлеарлық операцияға дейін жəне дана операциядан кейінгі мүгедектерге көмек көрсету жəне Қазақстан Республикасының сурдологиялық жəне есту протездік көмегін ұйымдастыру бойынша əдістемелік ұсынымдар əзірлеу 10. Астана, Алматы қалаларында жəне Оңтүстік Қазақстан адам облысында құлағының мүкісі бар жəне нашар еститін адамдарды анықтау, тұрғындарына консультациялық көмек көрсету

мың бірлік

түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Микрокредит алуға өтініш берген % Жұмыспен қамту 2020 жол картасы қатысушыларын қамту сапа көрсеткіштері % Тиісті жылға арналған республикалық бюджетте көзделген қаражат шегінде микрокредит желісі қаражатын барынша бөлу тиімділік көрсеткіштері Микрокредиттің орташа мөлшері мың теңге бюджеттік шығыстардың көлемі мың теңге

72 73 %

2

есепті кезең 2009 2010 жыл жыл 3 4

019 «Облыстық бюджеттерге Жұмыспен қамту 2020 жол картасы шеңберінде ауылда кəсіпкерліктің дамуына ықпал етуге кредит беру» Облыстық бюджеттерге Жұмыспен қамту 2020 жол картасы шеңберінде ауылда кəсіпкерліктің дамуына ықпал етуге бюджеттік кредиттер беру мазмұнына байланысты бюджеттік кредиттер беру іске асыру тəсіліне байланысты жеке ағымдағы/даму даму

№1142

Астана, Үкімет Үйі

«Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 10 ақпандағы № 120 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 10 ақпандағы № 120 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 19, 231-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасында: мынадай мазмұндағы 6-1, 7-1-тармақтармен толықтырылсын: «6-1. Геологиялық зерделену картограммасында: келісімшарттық аумақтың пішіні жəне бұрыштық нүктелерінің географиялық координаттары; келісімшарттық аумақта бұрын орындалған барлық геологиялық зерттеулердің пішіні көрсетілуге тиіс. Келісімшарттық аумақта орындалған барлық геологиялық-барлау жұмыстары осы Қағидаға 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша объектіде жүргізілген геологиялық-барлау жұмыстарының түгендеу ведомосына (бұдан əрі – түгендеу ведомосы) енгізіледі. Түгендеу ведомосынан объекті(лер)де жүргізілген нақты жұмыстар алынып тасталады жəне осы Қағидаға 2-қосымшаға сəйкес нысан бойынша олар нақты шығындары тарихи шығындардың есебінен толық алынып тасталатын геологиялық-барлау жұмыстарын алып тастау туралы анықтамаға (бұдан əрі – алып тастау туралы анықтама) енгізіледі. Түгендеу ведомосындағы қалған объекті(лер) бойынша жұмыстар осы Қағидаға 3-қосымшаға сəйкес нысан бойынша келісімшарттық аумақ бойынша тарихи шығындарға жатқызылған геологиялық-барлау жұмыстарының шығындарының бір бөлігін есептеу туралы анықтамаға (бұдан əрі – есептеу туралы анықтама) енгізіледі. Есептеу туралы анықтама тарихи шығындардың есебі үшін бастапқы құжат болып табылады. Келісімшарттық аумаққа жатқызылған тарихи шығындар жұмыстардың жүргiзiлген жылдары бойынша жинақталады (1961 жылға дейін орындалған жұмыстар, 1961 – 1990 жылдар кезеңінде орындалған жұмыстар жəне одан əрі əрбір келесі жыл шегінде). Уəкілетті органның аумақтық

(Соңы 15-бетте).


(Соңы. Басы 14-бетте).

5

орган(дар)ы объект бойынша геологиялық-барлау жұмыстары бойынша тарихи шығындар есебін (бұдан əрі – тарихи шығындар есебі) осы Қағидаға 4-қосымшаға сəйкес нысан бойынша ресімдейді.»; «7-1. Мүдделі тұлғаның сұратуы негізінде Қазақстан Республикасының жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы жəне мемлекеттік құпиялар туралы заңнамасының талаптары сақталған жағдайда жəне геологиялық немесе тау-кендiк бөлуге сəйкес уəкілетті органның тапсырмасы бойынша əрбір объект бойынша тарихи шығындар есебін тиісті аумақтық орган(дар) жеті жұмыс күні ішінде жүргізеді.»; 9, 11, 13 жəне 14-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «9. Барлауды немесе бірлескен барлауды жəне өндiрудi жүргiзуге арналған жер қойнауы учаскесi, сондай-ақ барлауға арналған келісімшарт негізінде кен орнын айқындаған жəне бағалаған жəне тікелей келіссөздер негізінде, конкурс өткізбей, өндіруге арналған келісімшартты жасауға айрықша құқығы бар жер қойнауын пайдаланушы бойынша тарихи шығындар геологиялық бөлу шегінде есептеледі жəне геологиялық бөлудің алаңына барабар көлемдегі, өңiрлiк геологиялықгеофизикалық (iздеу-бағалау жұмыстары алаңының шегiнде орындалған), iздеу жəне iздеу-бағалау жұмыстарын, барлауды, қапталдар мен терең горизонттарды жете барлауды, технологиялық зерттеулердi, өнеркəсiптiк алаңдардың кенсiздiгiн зерттеудi, болашақ өндiрушi кəсiпорынды сумен жабдықтауға арналған гидрогеологиялық зерттеулердi, ғылыми-зерттеу, тəжiрибелiк-əдiстемелiк, тəжiрибелiк-конструкторлық жəне жер қойнауы учаскесiн зерделеуге байланысты басқа да зерттеулердi қамтиды. Конкурс жеңімпазына немесе тікелей келіссөздер негізінде өндіруге арналған жер қойнауын пайдалану құқығын алған тұлғаға тарихи шығындар тау-кендiк бөлу шегiнде есептеледi жəне өңiрлiк геологиялық-геофизикалық (iздеу-бағалау жұмыстары алаңының шегiнде орындалған), iздеу жəне iздеу-бағалау жұмыстарын, барлауды, қапталдар мен терең горизонттарды жете барлауды, технологиялық зерттеулердi, өнеркəсiптiк алаңдардың кенсiздiгiн зерттеудi, болашақ өндiрушi кəсiпорынды сумен жабдықтауға арналған гидрогеологиялық зерттеулердi, ғылыми-зерттеу, тəжiрибелiкəдiстемелiк, тəжiрибелiк-конструкторлық жəне жер қойнауы учаскесiн зерделеуге байланысты басқа да зерттеулердi қамтиды. Егер өндіру жүргізу үшiн жер қойнауын пайдалануға кен орындары қорларының бір бөлігі берілген болса, онда тарихи шығындар кен орындарының жалпы қорларынан осы қорлардың осы бөлігіне барабар есептеледі.»; «11. Тарихи шығындар жұмыстардың жүргiзiлген жылдары бойынша (1961 жылға дейiн орындалған жұмыстар, 1961 – 1990 жылдар кезеңiнде орындалған жұмыстар жəне одан əрi əрбiр келесi жыл шегiнде) жұмыс түрлерi бойынша жинақталады. Осы Қағидаға 5-қосымшаға сəйкес нысан бойынша геологиялық барлау жұмыстарының тиiсiнше мұнай мен газға, қатты пайдалы қазбалар мен суға, геофизикалық жəне ғылыми-зерттеу жұмыстарына арналған құнының салаiшiлiк индекстерінің өзгеруi өткен жылдардың шығындарын 1996 жылғы бағаға қайта есептеуге негiз болады. 1961 жылға дейiнгi шығындарды 1961 – 1990 жылдардағы бағаға қайта есептеу үшiн шығындар он есе азайтылады. Шығындарды теңгеге қайта есептеу үшiн 1961 – 1990 жылдардағы рубль шығындары 0,002 коэффициентiне көбейтiледi. 1961 жылға дейiн жүргiзiлген геологиялық барлау жəне басқа да жұмыстардың шығынын 1996 жылғы бағаға (теңге) қайта есептеу мынадай формула бойынша жүзеге асырылады: Тш96 = Өжш х И 91 х 0,002 х И96, мұнда: 10 Тш96 - 1996 жылғы бағамен тарихи шығындар; Өжш - өткен жылдардың шығындары; И 91 - 1991 жылғы геологиялық барлау жұмыстары құнының 1990 жылғы бағаға өзгеру индексi; 0,002 - теңгеге аудару коэффициентi; И 96 - 1996 жылғы геологиялық барлау жұмыстары құнының 1991 жылғы бағаға өзгеру индексi. 1961 жылдан 1990 жылға дейiнгi шығындарды 1996 жылғы бағаға қайта есептеу мынадай формула бойынша жүзеге асырылады: Тш 96 = Өжш х И91 х 0,002 х И96 1991 жылдан бергi шығындарды 1996 жылғы бағаға қайта есептеу мынадай формула бойынша жүзеге асырылады: Тш 96 = Өжш х 0,002 х И96 1992 жылдан бергi шығындарды 1996 жылғы бағаға қайта есептеу қайта есептеу мынадай формула бойынша жүзеге асырылады: Тш 96 = Өжш х 0,002: И(92 - 95) х И96, мұнда: И(92-95) – жылдар бойынша геологиялық барлау жұмыстары құнының өзгеру индекстерi (0,002 коэффициентi ұлттық валюта енгiзiлгеннен кейiн қолданылмайды). 1996 жылғы бағамен тарихи шығындар 1997 жылғы 1 қаңтардағы бағам бойынша АҚШ долларына аударылады. 1996 жылдан кейiн мемлекет шеккен тарихи шығындар атқарылған жұмыстар бойынша шығындарды есептен шығару күнгi бағам бойынша АҚШ долларына аударылады. Тарихи шығындардың есебiн дайындау кезiнде АҚШ долларымен алынған шығынның құны ағымдағы бағам бойынша ұлттық валютаға аударылады.»; «13. Мемлекет қаражатынан алынбаған, бiрақ мемлекеттiң меншiгiндегi геологиялық ақпараттың құнын айқындау үшiн нəтижесiнде геологиялық ақпарат алынған геологиялық барлау жұмыстарына арналған шығындардың сомасынан барлауға арналған пайыздық ставкалар осы Қағиданың 12-тармағында белгіленген тəртіппен қолданылады. 14. Құпиялылық туралы келiсiмдерде геологиялық ақпараттың құны Қазақстан Республикасының ұлттық валютасында көрсетiледi.»; осы қаулыға 1, 2, 3, 4, 5-қосымшаларға сəйкес 1, 2, 3, 4, 5-қосымшалармен толықтырылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министр

С. АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 24 қазандағы № 1142 қаулысына 1-қосымша Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасына 1-қосымша Бекітемін _______________________ (Аумақтық бөлімше) басшысы______________ (Т.А.Ə. қолы, мөр) 2013 ж. « » № Объектіде жүргізілген геологиялық-барлау жұмыстарын түгендеу ведомосы Келісімшарттық аумақтың координаттары Келісімшарттық аумақтың ауданы _______________шаршы км Жер қойнауын пайдаланушы/ жеке немесе заңды тұлға

Р/с №

Пішінінің №№, Түгендеу нөмірі

Жұмыстардың атауы, көлемі, геологиялық-барлау жұмыстары жүргізілген жыл, орындаушы мекеме, есептің авторлары

Алаңның координаттары шаршы км

1

2

3

4

Аумақтық органның орындаушысы

Келісімшарт № (құзырлы органда тіркелген күні) Геологиялықбарлау жұмыстарының негізгі нəтижелері 5

Орындалған жұмыстар көлемі жəне олар бойынша шығындар Физикалық Қаржылық көлем шығындар 6 7

Т.А. Ə. __________________ (қолы)

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 24 қазандағы № 1142 қаулысына 2-қосымша Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасына 2-қосымша Келісімшарттық аумақ бойынша тарихи шығындар есебінен геологиялық-барлау жұмыстарын алып тастау туралы анықтама Жер қойнауын пайдаланушы/ жеке немесе заңды тұлға

Келісімшарт № (құзырлы органда тіркелген күні)

Р/с №

Пішіннің № №, түгендеу нөмірі

Қаржылық шығындар

Алып тастау себептері

1

2

3

4

Келісімшарттық аумақ бойынша тарихи шығындарға жатқызылған, геологиялық-барлау жұмыстарына арналған шығындар бөлігін есептеу туралы анықтама Жер қойнауын пайдаланушы/ жеке немесе заңды тұлға

1

2

3

Келісімшарт № (құзырлы органда тіркелген күні)

Жалпы ауданынан Жалпы % немесе шығындар геологиялық-барлау жұмыстарының физикалық көлемінен % 5 6

Келісімшарттық аумаққа жатқызылатын шығындар

Геологиялықбарлау жұмыстары ның жүргізілген жылы

7

8

Аумақтық органның орындаушысы Т.А. Ə. ______________________ (қолы) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 24 қазандағы № 1142 қаулысына 4-қосымша Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасына 4-қосымша Бекітемін _______________________ (Аумақтық бөлімше) басшысы ______________ (Т.А.Ə. қолы, мөр) 2013 ж. « » № Объект бойынша геологиялық-барлау жұмыстары бойынша тарихи шығындардың есебі Келісімшарттық аумақтың координаттары Келісімшарттық аумақтың ауданы _______________шаршы км Жер қойнауын пайдаланушы/ жеке немесе заңды тұлға Келісімшарт № (құзырлы органда тіркелген күні) Тарихи шығындардың есебі _______________________________________ (аумақтық бөлімшенің атауы) ______________________________________________________________________________ (тау-кендік/геологиялық бөлудің нөмірі, тіркеу күні, уəкілетті органның хаты) тау-кендік/геологиялық бөлудің жəне уəкілетті органның рұқсаты негізінде жүргізілді. Түгендеу ведомосында (Қағидаға 1-қосымша) көрсетілген геологиялық-барлау жұмыстарынан тарихи шығындарды есептеу кезінде жұмыстар алынып тасталды (Қағидаға 2-қосымша). Қалған жұмыстар бойынша шығындар лицензияланатын объектіге лицензияланатын ауданға барабар түрде жатқызылды (3-қосымша). Келісімшарттық аумаққа жатқызылған геологиялық-барлау жұмыстарының тарихи шығындары төмендегіні құрайды. Р/с №

Геологиялық-барлау жұмыстары жүргізілген жыл

Өткен жылдардың шығындары

Есептеу формуласы

1 2 3 4 Қатты пайдалы қазбалар мен суға арналған геологиялық-барлау жұмыстары 1. 1961 жылға дейін Өжш х1,45х0,002,И96/10= 2. 1961-1990 Өжш х1,45х0,002,И96= 3. 1991-1996 Өжш х0,002,И96= 4. 1992-1996 Өжш х 0,002 : И (92-95) х И96 = 5. 1996 Өжш х 1,0= Мұнай мен газға арналған геологиялық-барлау жұмыстары (терең бұрғылау) ұқсас 1 2 3 4

Геологиялық-барлау жұмыстарының шығындары, мың теңге 5

1 11 12 13 14 15 16

1994 жылғы орташа өлшемделген индексі

17 18 19 20

1995 жылғы орташа өлшемделген индексі

21 22 23

1996 жылғы орташа өлшемделген индексі

14,31

7,53

13,8

95,68 109,31 165,15 417,7 206,3

98,26 113,48 191,25 793,4 312,1

54,33 75,5 87,73 290,46 129

251,5

3 593,7 1418,5 3887,6 6251,9 7261,5 4430,4

4 721,2 1624,9 4506,6 6936,9 9806,7 5403,3

5 363,1 848,5 1858,6 2634,2 4554 2349,2

6 396,5 1111,5 2956,3 4333 6062,3 3402,45

8782 9118 11156

15935 16312 20392

7946 8419 11448

6961 7313 9044

10081

18289,2

9854,7

8119,8

13575,6

11856 13415 12460,5

21350 26301 23586

13063 14540 13397,75

11731 13427 11907,25

17496

7

4628,6

Қазақстан Республикасы Үкіме��інің қаулысы 2013 жылғы 24 қазан

№ 1144

«Пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсат беру қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 27 маусымдағы № 720 қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсат беру қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 27 маусымдағы № 720 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 44, 578-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Пайдалы қазбалар жатқан аландарда кұрылыс салуға рұқсат беру қағидасы осы қаулыға қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 24 қазандағы №1144 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 27 маусымдағы № 720 қаулысымен бекітілген

5

Геофизикалық жұмыстар ұқсас 1 2

3

4

5

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 24 қазандағы № 1142 қаулысына 5-қосымша Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасына 5-қосымша Мұнай мен газға, қатты пайдалы қазбалар мен суға, геофизикалық жəне ғылыми-зерттеу жұмыстарына арналған геологиялық-барлау жұмыстарының құны өзгеруiнің салаiшiлiк индекстері Орташа Қатты пайдалы өлшемделген қазбалар мен суға индексінің жылы арналған геологиялықбарлау жұмыстары 2 3 1,45 4,53 11,4 30,12

Мұнай мен газға арналған геологиялықбарлау жұмыстары (терең бұрғылау) 4 1,45 5,22 11,4 29,023

Ғылыми-зерттеу жұмыстары

Геофизикалық жұмыстар

Жылдар бойынша орташа өлшемделген индексі

5 1,45 2,24 6,7 14,48

6 1,45

7 1,45

Жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін жалдауға (қосымша жалдауға) берудің үлгі шартын бекіту туралы «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» 2002 жылғы 8 тамыздағы Қазақстан Республикасының Заңы 14-1-бабының 2-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін жалдауға (қосымша жалдауға) берудің үлгі шарты бекітілсін. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С. АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 8 қарашадағы №1172 қаулысымен бекітілген

№ ___ шарт Бұдан əрі бірлесіп «Тараптар» деп аталатын____________________________ ____________________________________________________________________ (жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың Т.А.Ə.) атынан ______________________________________________________________ (жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды орналастыру туралы ЖАО шешімі) негізінде əрекет ететін жалға беруші ____________________________________, (баланың заңды өкілінің Т.А.Ə.) жеке куəлігі/ паспорты ________________________________________________, (нөмірі, кім жəне қашан берілген, ЖСН) жəне азамат(ша) ______________________________________________________ (жалға алушының (қосымша жалға алушының) Т.А.Ə.) тұлғасындағы жалға алушы жеке куəлігі/ паспорты ________________________________________________, (нөмірі, кім жəне қашан берілген, ЖСН) төмендегілер туралы осы Жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін жалдауға (қосымша жалдауға) берудің шартын (бұдан əрі - шарт) жасасты:

№ 1146

Астана, Үкімет Үйі

«Нормативтік құқықтық актілер туралы» 1998 жылғы 24 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңы 46-бабының 2-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі қағидалары бекітілсін. 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 25 қазандағы № 1146 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі қағидалары 1. Осы Мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) «Нормативтік құқықтық актілер туралы» 1998 жылғы 24 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңы 46-бабының 2-тармағына сəйкес əзірленді. 2. Қағидалар Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдары қабылдаған нормативтік құқықтық актілер бойынша олардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі тəртібін айқындайды. 3. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі жөніндегі əдістемелік ұсынымдар əзірлейді жəне бекітеді. 4. Нормативтік құқықтық актілерді есепке алу жəне жүйелендіру заңнаманың қолжетімділігін, оны пайдалану ыңғайлылығын қамтамасыз ету мақсатында жүргізіледі. 5. Мемлекеттік органдарда нормативтік құқықтық актілерді есепке алу жəне жүйелендіру жөніндегі функцияларды мемлекеттік орган басшысының шешімімен айқындалған мемлекеттік органның тиісті бөлімшесі немесе қызметкері (қызметкерлері) жүзеге асырады. 6. Нормативтік құқықтық актілерді есепке алу жəне жүйелендіру мемлекеттік жəне орыс тілдерінде жүргізіледі. 7. Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне электрондық түрде жүргізіледі жəне қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерді жинақтау мен сақтауды, мемлекеттік органдардың қызмет бағыттарына сəйкес хронологиялық тəртіппен орналастыруды, сондай-ақ нормативтік құқықтық актілерді бақылау жағдайында ұстауды қамтиды. 8. Мемлекеттік орган Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 29 сəуірдегі № 343 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің мемлекеттік тізілімін, нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкін жүргізу қағидаларының 7-тармағына сəйкес Республикалық құқықтық ақпарат орталығы тиісті мемлекеттік органдарға жолдайтын нормативтік құқықтық актінің баспа мəтінінің көшірмесін, оған берілген тіркеу нөмірімен бірге мемлекеттік жəне орыс тілдерінде алады. Нормативтік құқықтық актінің көшірмесін алғаннан кейін мемлекеттік органның жауапты адамы келіп түскен нормативтік құқықтық актілерді тіркеу журналына осы Қағидаларға қосымшаға сəйкес атауын, күнін, мемлекеттік тізілімдегі нөмірін көрсете отырып тиісті жазу енгізеді. Мемлекеттік органның жауапты адамы журналда тіркегеннен кейін үш жұмыс күн ішінде Нормативтік құқықтық актілердің тізіліміне тиісті мəліметтер енгізеді. Нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізілген, нормативтік құқықтық актілердің жекелеген бөліктерінің күші жойылды деп танылған не олардың қолданылуы тоқтатыла тұрған кезде оның мəтініне енгізілетін нормалардың тұжырымын, сондай-ақ актінің нысаны, қабылданған күні жəне нөмірі туралы ақпаратты нақты көрсететін белгі енгізіледі. Мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі қағидаларына қосымша

Келіп түскен күні

Кіріс нөмірі

Мемлекеттік тізілімдегі нөмірі

Нормативтік құқықтық актінің атауы

2

3

4

5

№ 1168

Астана, Үкімет Үйі

«Мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттама жасаудың жəне құжаттаманы басқарудың үлгілік қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 21 желтоқсандағы №1570 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттама жасаудың жəне құжаттаманы басқарудың үлгілік қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 21 желтоқсандағы №1570 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., №8, 170-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттама жасаудың жəне құжаттаманы басқарудың үлгілік қағидаларында: 2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «2. Үлгілік қағидалар басқарушылық қызметтегі құжаттама жасауды ұйымдастыру мен қағаз тасығыштағы құпия емес сипаттағы құжаттармен жұмысты ұйымдастыру, мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарда (бұдан əрі – ұйымдар) құжаттаманы басқару тəртібін белгілейді жəне ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттамаға қолданылады.»; 9-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Мемлекеттік тілдегі құжаттың жəне орыс тілінде немесе өзге тілде жасалатын теңтүпнұсқалы құжаттың əрқайсысы жеке бланкілерде (жеке парақтарда) басылып шығарылады жəне бірыңғай деректемелермен ресімделеді.»; мынадай мазмұндағы 84-1, 84-2 жəне 84-3-тармақтармен толықтырылсын: «84-1. Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің актілері мен тапсырмалары бақылаудың мынадай түрлеріне қойылады: 1) шұғыл – «аса шұғыл» белгілері бар – үш жұмыс күні ішінде, «шұғыл», «жеделдетілсін» – он жұмыс күніне дейін; 2) қысқа мерзімді – он жұмыс күнінен бір айға дейін; 3) орта мерзімді – бір айдан алты айға дейін; 4) ұзақ мерзімді – алты айдан жоғары. Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің актілері мен тапсырмаларында берілген тапсырмалардың орындалу мерзімі олар ұйымға келіп түскен күнінен бастап жұмыс күнімен есептеледі.

8. Дауларды қарау тəртібі 19. Осы шарттан немесе оған байланысты туындауы мүмкін Тараптардың арасындағы даулар келіссөздер арқылы, ал келісімге қол жеткізілмеген жағдайда сот тəртібімен шешіледі. 9. Қорытынды ережелер 20. Осы шарт бірдей заңдық күші бар мемлекеттік жəне орыс тілдерінде үш данада жасалды. Осы шарттың бір данасы баланың заңды өкілінде сақталады, екіншісі қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын органға беріліп, қатаң есептілік құжаты ретінде сақталады, ал үшіншісі жалға алушыға беріледі жəне тұрғын үйге қоныстануға құқық беретін бірден-бір құжат болып табылады. 21. Осы шартқа барлық өзгерістер мен толықтырулар жазбаша нысанда жазылса жəне оларға Тараптар қол қойса, жарамды болады. 22. Осы шарт 20 __ жылғы «___» _________ бастап күшіне енеді жəне 20 __ жылғы «___» _________ дейін қолданылады. 10. Тараптардың мекенжайлары жəне деректемелері Жалға беруші __________________ __________________ __________________

Жалға алушы __________________ __________________ __________________ Тараптардың қолдары

Жалға беруші _____________ (Т.А.Ə., қолы)

Жалға алушы ___________________ (Т.А.Ə., қолы)

Ескерту: Жалға алушының онымен бірге тұратын кəмелетке толған отбасы мүшелері болған жағдайда олардың осы шарттың талаптарымен танысқандығы жөнінде белгі қойылады.

2013 жылғы 8 қараша

Астана, Үкімет Үйі

2. Пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсат беру тəртібі 2. Пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға, сондай-ақ олар жатқан орындарда жерасты ғимараттарын орналастыруға жер қойнауын зерттеу мен пайдалану жөніндегі уəкілетті органның (бұдан əрі – уəкілетті орган) жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті органның рұқсатымен пайдалы қазбаларды алу мүмкіндігі қамтамасыз етілген немесе құрылыс салудың экономикалық орындылығы дəлелденген жағдайларға рұқсат етіледі. 3. Пайдалы қазбалар жатқан алаңда кұрылыс салуға, сондай-ақ олар жатқан орындарда жерасты ғимараттарын орналастыруға рұқсат алу үшін жеке немесе заңды тұлға жер қойнауын зерттеу мен пайдалану жөніндегі уəкілетті органның аумақтық бөлімшесіне (бұдан əрі – аумақтық бөлімше) ерікті нысандағы өтінімді жібереді, онда заңды тұлғаның атауы немесе жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, оның ведомстволық қатыстылығы, мекенжайы, географиялық координаттардағы құрылыс объектісінің орналасатын жері көрсетіледі. 4. Жеке немесе заңды тұлғалардың өтінімін аумақтық бөлімшелер оны тіркеген сəттен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде қарайды. Жеке немесе заңды тұлға мəлімдеген алдағы құрылыс салу алаңының астында пайдалы қазбалар болмаған (маңыздылығының аздығы) жағдайда, аумақтық бөлімше мəлімделген алаңда құрылыс салуға рұқсат беретін құжат болып табылатын, жатқан пайдалы қазбалардың жоқ екені (маңыздылығының аздығы) туралы қорытынды береді. Бұл ретте көрсетілген құжатты өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындагы уəкілетті органмен келісу талап етілмейді. Аумақтық бөлімше оған заңды немесе жеке тұлға берген пайдалы қазбалардың жоқ екені (маңыздылығының аздығы) туралы қорытындыларды есепке алуды жəне тіркеуді жүргізеді. Жеке немесе заңды тұлға мəлімдеген алдағы құрылыс салу алаңының астында пайдалы қазбалар бар болған жағдайда, аумақтық бөлімше 2 (екі) жұмыс күні ішінде уəкілетті органға пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсат беру туралы мəселені қарау үшін өтінімді қоса бере отырып, алдағы құрылыс салу алаңының астында пайдалы қазбалардың болуы туралы қорытындыны жəне жеке немесе заңды тұлғаға жазбаша хабарламаны жібереді. 5. Уəкілетті орган осындай қорытынды келіп түскеннен кейін 2 (екі) жұмыс күні ішінде өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті органға көрсетілген қорытындының көшірмелерін жəне заңды немесе жеке тұлғаның өтінімдерін пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға, сондай-ақ олар жатқан орындарда жерасты ғимараттарын орналастыруға рұқсат беру туралы мəселені қарау үшін жібереді. 6. Өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті орган уəкілетті органнан аумақтық бөлімше қорытындысының көшірмелері мен заңды немесе жеке тұлғаның өтінімдері келіп түскен сəттен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде аталған құжаттарды қарайды жəне уəкілетті органға пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсатты не осы Қағиданың 8-тармағында көзделген жағдайларда жазбаша түрде дəлелді бас тартуды жібереді. 7. Уəкілетті орган өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті органның рұқсаты келіп түскен сəттен бастап 2 (екі) жұмыс күні ішінде заңды немесе жеке тұлғаға уəкілетті органның жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті органның пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға арналған рұқсатты не осы Қағиданың 8-тармағында көзделген жағдайларда жазбаша түрде дəлелді бас тартуды береді. 8. Егер құрылыс салу барысында жер қойнауынан пайдалы қазбаларды алу мүмкін болмаса немесе құрылыс салудың экономикалық орындылығы дəлелденбесе, пайдалы қазбалар жатқан алаңда құрылыс салуға, сондай-ақ олар жатқан орындарда жерасты ғимараттарын орналастыруға уəкілетті органның рұқсатын жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті органның рұқсатын беруден бас тартылады. 9. Уəкілетті орган өзіне заңды немесе жеке тұлғалар берген пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға, олар жатқан жерлерде жерасты ғимараттарын орналастыруға рұқсаттарды, сондай-ақ өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті орган берген рұқсаттарды есепке алуды жəне тіркеуді жүргізеді.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

1997 жылғы 1 қаңтардағы бағам бойынша 1 АҚШ доллары 73,95 теңгені құрағанда, геологиялық-барлау жұмыстарының тарихи шығындары АҚШ долларымен ___________________________________________________________құрайды. (теңгені АҚШ долларына аудару) __________________________________________________________ (атауы) (кен орнының, аймағының, өңірінің, ауданының) алаңындағы геологиялық-барлау жұмыстары бойынша тарихи шығындар _________________________________ мың АҚШ долларын құрайды. Келісімшарттық аумаққа жатқызылған геологиялық-барлау жұмыстарының тарихи шығындары ағымдағы бағам бойынша 1 АҚШ доллары ______ теңгені құрағанда, ___________________ мың теңгені құрайды. Аумақтық органның орындаушысы Т.А. Ə. _________________ (қолы)

№1172

Жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін жалдауға (қосымша жалдауға) берудің үлгі шарты

2013 жылғы 7 қараша

1997 жылғы 1 қаңтардағы бағамен жиыны:

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 8 қараша

1. Жалпы ережелер 1. Осы Қағида «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» 2010 жылғы 24 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан əрі – Заң) 16-бабының 18) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсат беру тəртібін айқындайды.

Мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі қағидаларын бекіту туралы

7. Тұрғын үйді қабылдау-тапсыру мерзімі жəне тəртібі 17. Жалға беруші осы шартқа қол қойылғаннан кейін күнтізбелік бес күн ішінде Жалға алушыға тұрғын үйді қабылдау-беру актісі бойынша тапсырады. 18. Жалға алушы тұрғын үйді осы шартты тоқтату, бұзу мерзімдері аяқталған кезден бастап бір күнтізбелік күн ішінде жалға берушіге Тараптар қол қойған тұрғын үйді тапсыру актісі бойынша тапсырады.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

Пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсат беру қағидасы

5

4

Егер тапсырмаларда орындалу мерзімі көрсетілмесе, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің атына ақпарат енгізіліп, бір ай мерзімде орындалады. 84-2. Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің немесе оның орынбасарларының жəне Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесі Басшысының актілері мен тапсырмалары бақылаудың мынадай түрлеріне: 1) «өте шұғыл» деген белгісі бар шұғыл бақылауға – тапсырма түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде, «шұғыл», «жеделдетілсін» деген белгілерімен – егер тиісті тапсырмада өзгеше белгіленбесе, үш жұмыс күнінен кешіктірмей; 2) қысқа мерзімді бақылауға – егер тиісті тапсырмада өзгеше белгіленбесе, белгіленген орындалу мерзіміне дейін бес жұмыс күнінен кешіктірмей; 3) орта мерзімді бақылауға – егер тиісті тапсырмада өзгеше белгіленбесе, белгіленген орындалу мерзіміне дейін он жұмыс күнінен кешіктірмей; 4) ұзақ мерзімді бақылауға – егер тиісті тапсырмада өзгеше белгіленбесе, белгіленген орындалу мерзіміне дейін жиырма жұмыс күнінен кешіктірмей қойылады. Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің немесе оның орынбасарларының жəне Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесі Басшысының актілері мен тапсырмаларында белгіленген тапсырмалардың орындалу мерзімі олар ұйымға келіп түскен күнінен бастап жұмыс күнімен есептеледі. Егер тапсырмаларда орындалу мерзімі көрсетілмеген жағдайда, онда олар Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің немесе оның орынбасарларының жəне Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесі Басшысының атына ақпарат енгізіле отырып, бір ай мерзімде орындалады. Қазақстан Республикасы Президентінің жəне Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігі Басшылығының бақылаудағы тапсырмаларын оларға Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің, оның орынбасарларының жəне Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесі Басшысының қарарларымен бірге егер тапсырмаларда өзгеше мерзімдер белгіленбесе ұйымдар тапсырманың күнінен бастап 20 күн мерзімнен кешіктірмей орындайды. Бірлесіп орындаушы-ұйым өз ақпаратын жауапты орындаушы-ұйымға белгіленген мерзім өткенге дейін бес күннен кешіктірмей жібереді. 84-3. Мемлекет басшысында өткен кеңестердің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің басшылығы мен Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Кеңсесінің Басшысы мəжілістерінің хаттамаларында қамтылған хаттамалық тапсырмалардың орындалу мерзімі мəжіліс (кеңес) өткізілген күнінен бастап есептеледі. Егер мəжілісте (кеңесте) нақты тапсырманың орындалу мерзімі аталған жағдайда, оның атына тапсырма берілген жəне өкілдері мəжіліске (кеңеске) қатысқан тиісті ұйымдар мəжілістен (кеңестен) кейін бірден, оларға мəжіліс (кеңес) хаттамасының түсуін күтпестен, тапсырмаларды орындауға кірісуге міндетті.». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Астана, Үкімет Үйі

Нормативтік құқықтық актілерді есепке алу журналы

3

1 1 2 3 4

1993 жылғы орташа өлшемделген индексі 2

Р/С № 1

Ғылыми-зерттеу жұмыстары ұқсас 1 2

Р/с №

6 7 8 9 10

14,36

2013 жылғы 25 қазан

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 24 қазандағы № 1142 қаулысына 3-қосымша Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасына 3-қосымша

Келісімшарттық аумаққа жатқызылатын алаң, шаршы км немесе геологиялық-барлау жұмыстарының физикалық көлемінің %-ы 4

1992 жылғы орташа өлшемделген индексі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

Аумақтық органның орындаушысы Т.А. Ə. _______________________________ (қолы)

Р/с Пішіннің № Жалпы № №, түгендеу ауданы, нөмірі шаршы км

15

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

____________ облысы, қаласы

20 __ жылғы «__» ________________

1. Шарттың мəнi 1. Жалға беруші жалға алушыға (жалға алушының онымен бірге тұратын кəмелетке толған отбасы мүшелері болған жағдайда олардың Т.А.Ə. жəне туыстық дəрежесі көрсетіледі) ___________ _____________________________________________________________________________ (жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың Т.А.Ə.) ______________________________________________________________ тиесілі _____________________________________________ мекенжайында орналасқан сипаттамасы осы шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын тұрғын үйді қабылдау-тапсыру актісінде көрсетілген _______ бөлмеден тұратын, пайдалы алаңы _______ шаршы метр, оның ішінде тұрғын алаңы ________ шаршы метр, тұрғын емес алаңы ________ шаршы метр тұрғын үйді жалға (қосымша жалға) береді. Тұрғын үйді қабылдау-тапсыру актісі еркін нысанда жасалады, онда тиісті актіге қол қою сəтіндегі тұрғын үйдің санитарлық, техникалық жай-күйі жəне басқа да сипаттамалары көрсетіледі. 2. Шарт жасасудың негіздері 2. _____________________________________________________________ (қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын органның атауы) қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын органының жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін жалға (қосымша жалға) беру мүмкіндігі туралы 20__ жылғы «___» _____________ № ___ келісімі осы шартты жасасу үшін негіз болып табылады. 3. Есеп айырысуды жүргізу тəртібі 3. Тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлем айына ____ теңгені құрайды (төлем мөлшері өңірдегі нарықтық құн бойынша тұрғын үйді жалдаудың (қосымша жалдаудың) бағасы ескеріле отырып белгіленеді). Жалға беруші тұрғын үйді жалдау (жалға алу) шарты бойынша алған төлем жалға берушімен жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың банктегі есепшотына аударуға жатады. 4. Кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға жұмсалатын шығыстар үшін төлемді жалға алушы кондоминиум объектісін басқару органының шоттары бойынша жүргізеді. Жалға алушы қызмет көрсетушіге жеке шарттар бойынша көрсетілетін коммуналдық жəне басқа да қызметтерге ақы төлеуді тікелей жүзеге асырады. 5. Осы шарт бойынша бүкіл есеп айырысулар мынадай тəртіппен жүргізіледі: 1) жалға алушы (қосымша жалға алушы) осы шартты жасасқан сəттен бастап күнтізбелік бес күн ішінде тұратын алғашқы айға толық көлемде алдын ала төлем жасайды; 2) одан кейінгі төлемді жалға алушы айдың бесінші күнінен кешіктірмей жүргізеді. Төлем мерзімдері сақталмаған жағдайда мерзімі өткен əрбір күнге төлем сомасының 0,1 %-ы мөлшерінде өсімпұл есептеледі. 6. Осы шарт бойынша бір айдан артық ақы төленбеген жағдайда жалға беруші тұрғын үйді босатуды талап етуге немесе сот шығындарының орнын толтыра отырып, жалға алушыдан төлемді мəжбүрлеп өндіріп алу туралы сотқа жүгінуге құқылы. 7. Жалға алушы тұрғын үйді, инженерлік желілерді жəне ортақ пайдаланылатын орындарды тұрғын үй элементтерінің техникалық сипаттамасының нашарлауына, ақауына, бүлінуіне, қирауына алып келетіндей тиісінше күтіп пайдаланбаған кезде жалға беруші жалға алушы өтеуге тиіс келтірілген зиян мөлшерін көрсете отырып, акт жасайды. Келтірілген зиянның көрсетілген мөлшерінің құнына жалға алушы келісім берген кезде Тараптар актіге қол қояды. Жалға алушы өтеуге жататын келтірілген зиянның құнымен келіспеген жағдайда өндіріп алу сот тəртібімен жүргізіледі. 4. Тараптардың құқықтары 8. Жалға беруші: 1) жалға алушының немесе жалға алушы отбасының кəмелетке толған мүшесінің (бар болған жағдайда) келісімі бойынша жəне қатысуымен берілген тұрғын үйдің тұрғын жəне қосалқы үйжайларының техникалық қондырғылары конструкцияларының жай-күйіне тексеру жүргізуге; 2) осы шартты 1994 жылғы 27 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 401, 402, 403-баптарының негізінде бұзуға жəне (немесе) өзгертуге; 3) тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлемақының уақытында жəне толық аударылуын, тұрғын үйдің мақсатты пайдаланылуын бақылауды жүзеге асыруға; 4) жүргізілген ағымдағы жөндеу жұмысының нəтижесін тараптар қол қойған қабылдау-тапсыру актісі бойынша қабылдауға құқылы. 9. Жалға алушы: 1) өзі жəне (немесе) өзінің отбасы мүшелері (бар болған жағдайда) алты айдан артық мерзімде болмаған кезде жалға берушіні бұл туралы жазбаша хабардар еткен жəне болмаған бүкіл кезеңі үшін тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлемақыны енгізген жəне осы шарт бойынша міндеттемелерін орындаған жағдайда тұрғын үйді пайдалану құқығын өзіне қалдыруға; 2) жалға алушы уақытша болмайтын тұрғын үйде тұрып жатқан жалға алушының отбасы мүшелері (бар болған жағдайда) осы шартта белгіленген талаптар бойынша тұрғын үйді пайдалануға құқылы. Бұл ретте олар осы шарт бойынша құқықтарды жүзеге асырады жəне міндеттерді атқарады; 3) қажет болған жағдайда, жалға берушіден тексеру актісін жасай отырып, берілген тұрғын үйдің, оның ішінде конструкциялар мен техникалық құрылғылардың жай-күйіне жоспардан тыс тексеру жүргізуді талап етуге; 4) жалға беруші жалға алушыны жалға берілген мүлікке үшінші тараптың барлық құқықтары туралы (сервитут, кепіл құқығы жəне т.б.) ескертуге байланысты міндеттерін орындамаған жағдайда мүлікті пайдаланғаны үшін төлемді азайтуды немесе шартты бұзуды талап етуге құқылы. 5. Тараптардың міндеттері

10. Жалға беруші: 1) осы шартқа Тараптар қол қойғаннан кейін күнтізбелік бес күн ішінде қабылдау-тапсыру актісі бойынша жалға алушыға белгіленген техникалық, санитарлық жəне басқа да міндетті талаптарға жауап беретін жай-күйдегі тұрғын үй беруге; 2) жалға алушыны жалға берілген мүлікке үшінші тараптың барлық құқықтары туралы (сервитут, кепіл құқығы жəне т.б.) ескертуге; 3) жалға алушыны (оның талабы бойынша) тұрғын үйді күтіп-ұстауға жəне коммуналдық қызметтерге арналған тарифтермен жəне есептемелермен таныстыруға; 4) егер тұрғын үй-жай не тұрғын үй (тұрғын ғимарат) Тараптарға байланысы жоқ мəнжайлардың əсерінен мақсаты бойынша пайдалануға жарамсыз жай-күйге, авариялық жай-күйге түссе немесе бұзылуға тиіс болса, жалға беруші аталған жағдай анықталғаннан бастап үш ай мерзім ішінде осы шартты бұзуға; 5) авариялар болған жəне форс-мажорлық ахуалдар туындаған жағдайда, оларды жою бойынша дереу барлық қажетті шараларды қабылдауға; 6) жалға алушыға осы шартта белгіленген тəртіпте тұрғын үйге иелік етуге жəне пайдалануға кедергі келтірмеуге; 7) осы шарттың талаптары немесе тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлем мөлшері өзгерген жағдайда тұрғын үйді пайдаланғаны үшін кезекті төлем енгізуден күнтізбелік отыз күн бұрын жалға алушыға осы жағдайды хабарлауға; 8) тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлем енгізудің кезекті мерзіміне дейін күнтізбелік он күннен кешіктірмей мерзімі өтіп кеткен төлемдер үшін өсімпұл жəне айыппұл есептелгені туралы жалға алушыға жазбаша хабарлауға міндетті. 11. Жалға алушы: 1) тұрғын үйді тікелей мақсатына сай пайдалануға; 2) тұрғын үйді техникалық жарамды жəне тиісті санитарлық жағдайда күтіп-ұстауға; 3) тұрғын үйді, ортақ пайдаланылатын орындарды пайдаланудың қағидаларын, кондоминиум объектілерінің ортақ мүлкін жəне үй маңындағы аумақты күтіп-ұстау қағидаларын, өртке қарсы жəне техникалық қауіпсіздік қағидаларын сақтауға; 4) жалға (қосымша жалға) берілген тұрғын үйдің суды, электр энергиясын есептеу аспаптарының, электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау, сумен жабдықтау, суды бұру жүйелерінің, басқа элементтерінің ақаулары анықталғаны туралы жалға берушіге уақтылы хабарлауға; 5) тұрғын үйді қайта жаңартуды, қайта жоспарлауды жəне қайта жабдықтауды жүргізбеуге; 6) тұрып жатқан тұрғын үйді (пəтерді, бөлмені) басқа жалға алушылармен ауыстыруды жүргізбеуге; 7) осы шарттың талаптарына сəйкес белгіленген мөлшерде тұрғын үйді пайдаланғаны жəне коммуналдық қызметтер үшін уақытында төлем енгізуге; 8) күндізгі уақытта, ал төтенше жағдайлар кезінде түнгі уақытта да тұрғын үйдің элементтерін қарауды жəне жөндеуді жүргізу үшін авариялық қызметтер өкілдерін кіргізуге; 9) жалға берушіге жалға алушының немесе оның отбасы мүшелерінің (бар болған жағдайда) кінəсінен болған тұрғын үй мен оның жабдықтарының бүлінуіне байланысты залалдарды өтеуге; 10) осы шартты мерзімінен бұрын бұзған немесе оның мерзімі өтіп кеткен кезде он күнтізбелік күн ішінде Тараптар қол қойған тұрғын үйді беру актісі бойынша жалға берушіге тұрғын үйді қайтаруды қамтамасыз етуге; 11) тұрғын үйді пайдаланғаны үшін аванспен төлемдер жасауға; 12) тұрғын үйге жылына бір реттен сиретпей ағымдағы жөндеу жүргізуге; 13) шартты мерзiмiнен бұрын бұзған жағдайда бұл туралы жалға берушiге кемiнде бiр ай бұрын ескертуге не сол ай үшiн шартта белгiленген ақыны төлеуге мiндеттi. 6. Жалдау шартын тоқтатудың негіздері, салдарлары жəне тəртібі 12. Осы шарт Тараптардың бірінің бастамасы бойынша кемінде күнтізбелік отыз күн бұрын басқа Тарапқа жазбаша ескерте отырып, кез-келген уақытта бұзылуы, тоқтатылуы мүмкін. 13. Осы шарт мынадай: 1) осы шарт мерзімі аяқталған; 2) тұрғын үй иесі жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұруы қажет болған (жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған ұйымдарда болу мерзімінің аяқталуы); 3) жалға алушы осы шарт талаптарын орындамаған жағдайларда өзінің қолданысын тоқтатады. 14. Осы шарт тоқтатылған не бұзылған жағдайда жалға алушы мен онымен бірге тұратын отбасы мүшелері (бар болған жағдайда) шығарылуға жатады. 15. Жалға алушының жеке қаражаты есебінен жүргізілген жөндеу жəне үйдің конструкцияларына зиян келтірмей бөліп алынбайтын тұрғын үйді жақсарту жалға берушіге тұрғын үймен бірге тапсырылады жəне жалға берушінің тарапынан өтеуге жатпайды. 16. Осы шартты тоқтату, бұзу кезінде Тараптардың қатысуымен тұрғын үйді жалға алушыдан жалға берушіге тапсыру актісі жасалады.

№ 1184

Астана, Үкімет Үйі

«Мемлекеттік мəдениет ұйымдарын аттестаттауды жүргізу қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 11 ақпандағы №127 қаулысына өзгеріс пен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Мемлекеттік мəдениет ұйымдарын аттестаттауды жүргізу қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 11 ақпандағы №127 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., №20, 238-құжат) мынадай өзгеріс пен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Мемлекеттік мəдениет ұйымдарын аттестаттауды жүргізу қағидасында: мынадай мазмұндағы 4-1, 19-1, 19-2-тармақтармен толықтырылсын: «4-1. Комиссия өз қызметін мемлекеттік орган шешімінің негізінде тоқтатады. 19-1. Мемлекеттік орган аттестаттамаған ұйымдар Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен аттестатталмағаны туралы шешімге шағым беруге құқылы. 19-2. Аттестатталған жəне аттестатталмаған ұйымдар туралы ақпарат тиісті мемлекеттік органның интернет-ресурсында орналастырылады.»; «Қорытынды ережелер» деген 3-бөлім алынып тасталсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 8 қараша

№1188

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Халықты жүмыспен қамту туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» 2001 жылғы 19 маусымдағы №836 жəне «Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған квотаны белгілеу қағидаларын жəне Шетелдік қызметкерге жұмысқа орналасуға жəне жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат берудің қағидалары мен шарттарын бекіту жəне «Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 19 маусымдағы №836 қаулысына өзгеріс енгізу туралы» 2012 жылғы 13 қаңтардағы №45 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 19 маусымдағы №836 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2001 ж., №23, 288-құжат): 1-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «Кəсіби даярлау, қайта даярлау жəне біліктілікті арттыру ережесі;»; көрсетілген қаулымен бекітілген Табысы аз адамдар қатарындағы жұмыспен қамтылғандарды жəне жеті жасқа дейінгі балаларды бағып-күтумен айналысатын адамдарды, сондай-ақ жұмыссыздарды кəсіби даярлауды, қайта даярлауды жəне олардың біліктілігін арттыруды ұйымдастыру мен қаржыландырудың ережесінде: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Кəсіби даярлау, қайта даярлау жəне біліктілікті арттыру ережесі;»; 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Жұмыспен қамту мəселелері жөніндегі уəкілетті орган (бұдан əрі – уəкілетті орган) табысы аз адамдар қатарындағы жұмыспен қамтылғандарға жəне жеті жасқа дейінгі балаларды бағыпкүтумен айналысатын адамдарға, сондай-ақ жұмыссыздарға кəсіби бағдар беруде ақысыз қызметтер көрсетеді жəне табысы аз адамдар қатарындағы жұмыспен қамтылғандарды жəне жеті жасқа дейінгі балаларды бағып-күтумен айналысатын адамдарды, сондай-ақ жұмыссыздарды кəсіби даярлауға, қайта даярлауға жəне олардың біліктілігін арттыруға жіберуді жүзеге асырады.»; 15-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Табысы аз адамдар қатарындағы жұмыспен қамтылғандарды жəне жеті жасқа дейінгі балаларды бағып-күтумен айналысатын адамдарды, сондай-ақ жұмыссыздарды кəсіби даярлауға, қайта даярлауға жəне олардың біліктілігін арттыруға жергілікті бюджет қаражатынан қаражат бөлу аумақтарды дамыту бағдарламаларының жəне салалық бағдарламалардың негізінде жүзеге асырылады.»; көрсетілген қаулымен бекітілген Қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру мен қаржыландырудың ережесінде: 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Жергілікті атқарушы органдар ұйымдастыратын, қызметкердің алдын ала кəсіби даярлығын талап етпейтін, əлеуметтік пайдалы бағыты бар жəне Қазақстан Республикасының азаматтарын уақытша жұмыспен қамтамасыз ету үшін жұмыспен қамту мəселелері жөніндегі уəкілетті органның жолдамасы бойынша олар орындайтын еңбек қызметінің түрлері қоғамдық жұмыстар деп түсініледі.»; 5. 6, 7-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «5. Жұмыспен қамту мəселелері жөніндегі уəкілетті орган жұмыссыздарды қоғамдық жұмыстарға олардың келісімімен жібереді. 6. Қоғамдық жұмыстарды ұйымдарда жергілікті атқарушы органдар ұйымдастырады жəне олар жергілікті бюджеттердің жəне жұмыс берушілердің қаражатынан олардың өтінімдері бойынша қаржыландырылады. 7. Аумақтарды дамыту бағдарламаларына сəйкес жергілікті атқарушы органдар қоғамдық жұмыстарды жергілікті бюджет қаражаты есебінен ұйымдастыру жəне оның көлемі туралы шешімдер қабылдайды.»; 11-тармақтың бірінші бөлігі алынып тасталсын. 2) «Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған квотаны белгілеу қағидаларын жəне Шетелдік қызметкерге жұмысқа орналасуға жəне жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат берудің қағидалары мен шарттарын бекіту жəне «Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 19 маусымдағы №836 қаулысына өзгеріс енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 13 қаңтардағы №45 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 23, 323-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Шетелдік қызметкерге жұмысқа орналасуға жəне жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат берудің қағидалары мен шарттарында: 5-тармақтың 13) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «13) дамуы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің индустриялықинновациялық даму саласындағы құжаттарында көзделген жоғары оқу орындарында Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен расталған құжаттары бар басшылар жəне жоғары білімді оқытушылар лауазымдарында жұмыс істейтін;». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 8 қараша

№ 1190

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің кейбір мəселелері» туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 26 қарашадағы № 1237 қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің кейбір мəселелері» туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 26 қарашадағы №1237 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2004 ж., №47, 586-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігі туралы ережеде: 16-тармақта: 6), 77) жəне 237) тармақшалар алынып тасталсын; 243) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «243) мүдделі министрліктермен жəне басқа да атқарушы органдармен бірлесіп туристерді қорғау мен олардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуді ұйымдастырады;»; 17-тармақтың 52), 170), 172) тармақшалары мынадай редакцияда жазылсын: «52) энергия үнемдеудің нормативтік-əдістемелік актілерін, құқықтық жəне экономикалық тетіктерін əзірлеуді ұйымдастырады;»; «170) туристік қызмет, туризм жəне туристік индустрия саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырады;»; «172) туристік қызмет саласындағы салааралық жəне өңіраралық үйлестіруді, туристік қызметті жүзеге асыратын отандық, шетелдік жəне халықаралық туристік, қоғамдық жəне басқа да ұйымдармен жəне тұлғалармен өзара іс-қимыл жасауды жүзеге асырады;». 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 8 қараша

№1191

Астана, Үкімет Үйі

«Ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидаларды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 9 тамыздағы № 814 қаулысына толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидаларды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 9 тамыздағы № 814 қаулысына мынадай толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидалар: мынадай мазмұндағы 1-1), 9-1), 10-1), 10-2), 10-3) жəне 12-1) тармақшалармен толықтырылсын: «1-1) алдын ала мiндеттi медициналық тексерiп-қарау – жұмысқа тұрған немесе оқуға түскен кезде кəсібі немесе оқуы бойынша мiндеттерiн орындауға жарамдылығын анықтау, сондай-ақ жалпы, кəсiптiк аурулардың алдын алу əрі инфекциялық жəне паразиттік ауруларды таратпау мақсатында жүргiзiлетін тексерiп-қарау;»; «9-1) жеке медициналық кітапша – халықтың декреттелген тобының өкіліне берілетін, жұмысқа жіберу туралы белгі қойылып, міндетті медициналық тексеріп-қараулардың нəтижелері енгізілетін жеке құжат;»; «10-1) мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау – халықтың денсаулығын, мекендеу ортасын жəне өнiмдердiң, процестердің, көрсетiлетiн қызметтердің қауiпсiздiгiн қорғау мақсатында санитариялық-эпидемиологиялық қызмет органдарының Қазақстан Республикасының халықтың санитариялық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы заңнамасын бұзудың алдын алу, оларды анықтау, олардың жолын кесу жөнiндегi қызметі, сондай-ақ халықтың санитариялықэпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы нормативтік құқықтық актiлердiң жəне гигиеналық нормативтердің сақталуын бақылау; 10-2) мерзiмдiк мiндеттi медициналық тексерiп-қарау – жұмыс iстеушiлердiң денсаулық жағдайын динамикалық байқауды қамтамасыз ету, аурулардың бастапқы белгiлерiн уақтылы анықтау, жалпы, кəсiптiк аурулардың алдын алу мен инфекциялық жəне паразиттік ауруларды тараптау мақсатында жүргiзiлетін іс шаралар; 10-3) санитариялық-эпидемияға қарсы (профилактикалық) іс-шаралар – мекендеу ортасы факторларының адамға зиянды əсерін жоюға немесе азайтуға, инфекциялық жəне паразиттік аурулардың пайда болуы мен таралуының, жаппай уланудың алдын алуға жəне оларды жоюға бағытталған шаралар;»; «12-1) эпидемия – инфекциялық аурулардың əдетте тіркелетін ауыру деңгейінен айтарлықтай жоғары деңгейде жаппай таралуы;»;

(Соңы 16-бетте).


16

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 15-бетте). көрсетілген қаулымен бекітілген Ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидаларға 1-қосымша мынадай мазмұндағы 91-бөлікпен толықтырылсын: «91. Бруцеллез Жануарлар бруцеллезінің диагностикасы 1045. Бруцеллез диагнозын қою үшін эпизоотологиялық, клиникалық, серологиялық, бактериологиялық əдістер (биосынама қоя отырып) жəне полимеразды-тізбектеу реакциясы (бұдан əрі – ПТР) қолданылды. Жануарларға бруцеллезге жаппай диагностикалық зерттеулер жүргізген кезде Жануарлардың саулығы жөніндегі дүниежүзілік ұйым (бұдан əрі – ХЭБ) ресми түрде ұсынған серологиялық тестілер қолданылады: комплементті байланыстыру реакциясы CF (КБР/КҰБР), Бруцелланың буферден тыс антигенімен тест – ВВАТ (ПРА/РБС), иммундық ферментті талдау – Elisa (ИФТ) жəне флюоресцентті поляризация – FPA (ФПА). Бруцеллез бойынша табынның (отардың) мəртебесін анықтау үшін бактериологиялық (биосынама қоя отырып) əдіс немесе ПТР қолданылады. 1046. Жануарлардың жеке түрлерін зерттеу үшін Қазақстан Республикасының аумағында бруцеллез диагностикасының мынадай əдістері қолданылады: 1) ірі қара мал, марал (бұғы), ала құлан жəне басқалары – серологиялық: агглютинация реакциясы (бұдан əрі – АР), комплиментті байланыстыру реакциясы (бұдан əрі – КБР) немесе комплиментті ұзақ байланыстыру реакциясы (КҰБР), Роз-бенгал сынамасы (бұдан əрі – РБС), сүтпен шығыршық реакциясы (бұдан əрі – ШР), О–ПС антигенімен иммунды диффузиялық реакциясы (бұдан əрі – ИДР), иммунды ферментті талдау (бұдан əрі – ИФТ). Табынның (отардың) мəртебесін растау үшін биологиялық материалды, іш тастаған жағдайда – іш тасталған төлдерді биологиялық сынама (бұдан əрі – биосынама) қоя отырып бактериологиялық немесе ПТР зерттейді; 2) қой, ешкі – серологиялық: АР, КБР (КҰБР), РБС, ИФТ, аллергиялық жəне бактериологиялық (биосынама қоя отырып) немесе ПТР; 3) шошқа – серологиялық: КБР, РБС, ИФТ, бактериологиялық (биосынама қоя отырып) немесе ПТР; 4) жылқы – серологиялық: АР, КБР, РБС, бактериологиялық (биосынама қоя отырып) немесе ПТР; 5) түйе – серологиялық: АР, КБР, РБС, бактериологиялық (биосынама қоя отырып) немесе ПТР; 6) ит жəне жануарлардың басқа түрлері – серологиялық: пробиркалардағы АР, бактериологиялық (биосынама қоя отырып) немесе ПТР; 7) терісі бағалы аңдар – іш тасталған төлдерді бактериологиялық (биосынама қоя отырып) зерттеу жолымен немесе ПТР. Бруцеллез диагнозын растау (нақтылау) үшін жоғарыда көрсетілген диагностикалық зерттеулердің əдістерінен басқа ХЭБ ұсынған əдістер қолданылады. 1047. Ұсақ малды овис Бруцелласы тудыратын ауруға күдіктенген кезде овистік антигенмен КҰБР немесе ИФТ зерттейді. Тасталған төлдер болған кезде биосынама қоя отырып, бактериологиялық зерттеулер немесе ПТР жүргізеді. 1048. Бактериологиялық зерттеулерге (биосынаманы қоюды қоса) немесе ПТР бруцеллез ауруына күдік тудыратын клиникалық белгілері бар жануарлардан алынған патологиялық материалдар ұшырайды. Ветеринариялық зертханаға трихомонозға, кампилобактериозға, сальмонеллезге, лептоспирозға, хламидиоздық іш тастауға, листериозға, иерсиниозға зерттелуге келіп түскен тасталған төлдер міндетті түрде бруцеллезге зерттеледі. Бруцеллез бойынша қолайлы шаруашылықтардағы іс-шаралар 1049. Қолайлы шаруашылық жүргізуші субъектілердегі ветеринариялық іс-шаралар тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің бас мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторының келісімі бойынша ветеринария саласындағы қызметті жүзеге асыратын жергілікті атқарушы орган бөлімшесінің (бұдан əрі – ЖАО бөлімшесі) басшысы бекітетін іс-шаралар жоспарының негізінде жүзеге асырылады. 1050. Қолайлы шаруашылық жүргізуші субъектілерде инфекцияланған жануарларды уақтылы анықтау үшін жəне кейіннен ауру табылған жағдайда оның таралуын болдырмау үшін ветеринариялық-санитариялық іс-шаралардың жалпы кешенінде жоспарлы серологиялық зерттеулер жүргізіледі. 1051. Қолайлы шаруашылық жүргізуші субъектілерде бруцеллезді уақтылы айқындау мақсатында жоспарлы түрде диагностикалық тексеріске: 1) ірі қара мал: физиологиялық жағдайына қарамастан аналық бас – жылына екі рет РБС, КБР; 4-6 айлық төлдер – жылына бір рет ИФТ; аталық бұқалар – тоқсан сайын РБС, КҰБР; қалған ересек бас – жылына бір рет РБС, КБР; іш тастау орын алған жағдайда, тасталған төлдерді биосынаманы қою арқылы бактериологиялық немесе ПТР, ал іш тастаған малдарды – РБС, КБР-ға зерттейді; 2) қой мен ешкі: аналық қойлар (ешкілер) – (ұрықтандырылар алдында жəне төлдеу науқанынан кейін) жылына екі рет РБС, КБР; одан əрі өсімін молайту үшін пайдаланылатын 4-6 айлық жастан бастап төлдер – жылына бір рет КБР, РБС; аталық қошқарларды бруцеллез бен инфекциялық эпидидимитке – жылына екі рет (шағылыстыру науқанына дейін жəне кейін) КҰБР; іш тастау болған жағдайда, тасталған төлдерді биосынама қою арқылы бактериологиялық немесе ПТР, ал іш тастаған малдарды – РБС, КБР-ға зерттейді; 3) шошқа: негізгі аналық мегежіндер жəне аталық қабандар – жылына бір рет РБС, КБР; одан əрі өсімін молайту үшін пайдаланылатын ағымдағы жылы туылған мал басын толықтыратын төл – жылына бір рет РБС, КБР; тасталған төлдер – биосынама қоя отырып, бактериологиялық немесе ПТР, іш тастаған аналық мегежіндер – РБС, КБР; 4) жылқы: бруцеллезге (бурсит) күдіктенуге негіз болатын белгілері анықталған кезде – РБС, КБР; спорттық жəне цирктік жылқылар – ел шегінен тыс алып өткен (тасымалдаған) жағдайда, жөнелтілерден бұрын – РБС, КБР; сондай-ақ жалпы басының 1 % – жылына бір рет РБС, КБР; 5) марал (бұғы): жылына бір рет аталықтардың панттарын кесу кезінде – РБС; 6) түйе, оның ішінде 4-6 айлық жастағы төлді – жылына бір рет бруцеллезге зерттейді – РБС, КБР; 7) ит: шаруашылық жүргізуші субъектілердің аумағында (отардың жанында) мекендейтін үлкен иттерді зерттейді – КБР, РБС. Республикадағы эпизоотиялық жағдайға байланысты жануарларды (жануарлардың түрі, зерттеулердің жиілігі мен əдістері) жоспарлы диагностикалық зерттеулердің стратегиясы мен тактикасы, оның ішінде мал басының жалпы санының кемінде 10%-ын қамти отырып, скринингтік (іріктеп) зерттеулерді қолдану түзетіледі. 1052. Бруцеллезге қарсы иммунизацияланған жануарларды вакциналарды қолдану жөніндегі нұсқауларда көзделген тəртіпте жəне мерзімде зерттейді. 1053. Бұрын қолайлы пункттерде (табындарда) жануарларға қолданылған əдістермен жануарлардың арасында зерттеудің күдікті нəтижесі анықталған жағдайда диагностикалық зерттеулер кешенімен аталған жануарларды қайта зерттеу жолымен 15-20 күннен кейін АР, КБР немесе ПТР əдістерінің ретімен диагнозды нақтылауды жүргізеді. 1054. АР немесе КБР бойынша теріс нəтиже алған жағдайда жануарларды бірдейлендіру жөніндегі деректер қорына диагностикалық тестілердің нəтижелері туралы белгі енгізіледі, жануарды 3 айдан кейін қайта тексереді. 1055. АР немесе КБР бойынша оң нəтиже алған жағдайда осы жануар бруцеллезбен ауыратын болып саналады. 1056. Тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторының нұсқамасы бойынша ЖАО басшысы ауру жануарларды қалған жануарлардан оқшаулауды ұйымдастырады жəне кемінде 15 күн ішінде оларды тиісті аумақта орналасқан мал союды жүзеге асыратын өндіріс объектілеріне (ет комбинаты, сою пункті) (бұдан əрі – сою объектісі) санитариялық сою үшін жібереді. Ауру жануарларға жақ немесе сауыр тұсына «Б» əрпін басу жолымен ыстық немесе суық таңбалау əдістерімен белгі салады. 1057. Санитариялық союды жүзеге асыру үшін ЖАО бөлімшесі сою объектілерінің басшыларымен бірлесе отырып, бруцеллезбен ауыратын жануарларды сою үшін аптасына бір санитарлық күнді белгілейді. 1058. Жануарларды санитариялық союды жүзеге асыру сою объектісінде ЖАО бөлімшесі сойылған жануарлардан биологиялық материалдың үлгілерін күнтізбелік іс-шаралар жоспарына сəйкес алуды ұйымдастырады жəне пункттің (табынның) мəртебесін анықтау үшін оны мемлекеттік ветеринариялық зертханаға ПЦР немесе бактериологиялық зерттеу (биосынама) əдісімен зерттеулер жүргізу үшін жібереді. 1059. Ветеринариялық зертханадан осы Қағидалардың 1058-тармағында көрсетілген əдістер бойынша оң нəтиже алған жағдайда, тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің бас мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторы ЖАО бөлімшесімен бірлесе отырып, шаруашылық жүргізуші субъекті өкілінің қатысуымен эпизоотиялық ошақ пен эпизоотиялық үдерістің сипатын, ауру қоздырғышының көзін жəне берілу факторларын анықтау мақсатында шаруашылық жүргізуші субъектіге эпизоотологиялық зерттеу жүргізеді, эпизоотиялық ошақ пен қолайсыз пункттің шекараларын белгілеуді жүргізеді. 1060. Эпизоотологиялық зерттеу аяқталғаннан кейін нəтижелер еркін нысандағы акт түрінде бір жұмыс күн ішінде ресімделеді. Акт үш данада жасалады жəне зерттеудің барлық қатысушыларының қолдары қойылады. Түпнұсқасы тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің бас мемлекеттік ветеринариялықсанитариялық инспекторында қалады, көшірмелері ЖАО бөлімшесінің жəне шаруашылық жүргізуші субъектінің өкілдеріне беріледі. 1061. Эпизоотологиялық зерттеу актісінің негізінде зерттеу аяқталған күні бас мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспектор тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органына ұсыныс жолдайды. Тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органы ұсынысты алған сəттен бастап кемінде 3 жұмыс күнінің ішінде аумағында эпизоотиялық ошағы бар оған іргелес аумақта жаңа эпизоотиялық ошақтардың туындау қатері бар елді мекенге (село, кент), елді мекеннің бір бөлігіне немесе меншік нысанына қарамастан оқшаулана орналасқан шаруашылық жүргізуші субъектіге (ферма, табын, отар) шектеу іс-шараларын енгізе отырып, ветеринариялық режим белгілеу туралы шешім қабылдайды. Ұйымдастырылған мал бағу жолға қойылған екі не одан көп табынды, отарды қалыптастыратын елді мекендерде шектеулерді енгізе отырып, жануарлардың осы топтарын орналастыру қағидаты бойынша оның бір бөлігіне ветеринариялық режимнің қолайсыз пункті деп жарияланады. 1062. Қолайлы аймаққа жаңадан келіп түскен жануарларды (оның ішінде асыл тұқымды) Кеден одағының талаптарына сəйкес кемінде күнтізбелік 21 күн ішінде қалған жануарлардан оқшау ұстау қажет (профилактикалық бақылау) жəне бруцеллезге, аталық қошқарларды, сондай-ақ инфекциялық эпидидимитке диагностикалық зерттеулерден өткізу қажет. Бруцеллезге оң нəтиже алынған жағдайда, жануарларды кейіннен сою жəне пісірілген шұжықтар мен консервілік бұйымдарға өнеркəсіптік өңдеу үшін жеткізушіге қайтарып береді. 1063. Алдын алу мақсатында Қазақстан Республикасында ветеринария саласындағы уəкілетті органның ведомствосы тіркеген, сондай-ақ Кеден одағына мүше мемлекеттерде тіркелген вакциналармен жануарларды бруцеллезге қарсы иммунизациялауға жол беріледі. Вакцинаны таңдау жəне оны қолдану тəртібін уəкілетті орган ведомствосының келісімі бойынша облыстық аумақтық бөлімшелер жүзеге асырады. Жануарларды иммунизациялау стратегиясы мен тактикасы республикадағы эпизоотиялық жағдайға байланысты (жануарлардың түрлері, вакциналардың жиілігі мен түрлері) түзетіледі. 1064. Вакцина егілген жануарларды жапсырмалау, чиптау немесе ен салу жолымен арнайы таңбалармен таңбалайды жəне вакцинаны қолдану жөніндегі нұсқауда көзделген мерзімде жəне əдістермен бруцеллезге зерттейді. 1065. Алдын алу іс-шараларын жүргізу кезінде үй-жайларды, мал жайылатын аулаларды механикалық тазарту, сондай-ақ профилактикалық дезинфекциялау мен дератизациялау мал иелерінің есебінен жүзеге асырылады. Эпизоотиялық ошақтарда жəне бруцеллез бойынша қолайсыз пункттерде жүргізілетін ісшаралар 1066. Шектеу іс-шараларын жариялау туралы шешім қабылданғаннан кейін қызмет көрсету аумағына бруцеллез бойынша қолайсыз пункт кіретін ЖАО бөлімшесінің ветеринариялық дəрігері ұйымдастырушылық-шаруашылық, ветеринариялық-санитариялық жəне арнайы ветеринариялық шаралар кешені кіретін сауықтыру іс-шараларының жоспарын əзірлейді. 1067. Жоспарды тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің бас мемлекеттік ветеринариялықсанитариялық инспекторының келісімі бойынша ЖАО бөлімшесі бекітеді. 1068. Эпизоотиялық ошақтарда жəне бруцеллез бойынша қолайсыз пункттерде осы жоспарды іске асыру жөніндегі ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) іс-шаралар мемлекеттік ветеринариялық ұйымның күшімен республикалық бюджет қаражатының есебінен жүргізіледі. 1069. Эпизоотиялық ошақты табу жəне қолайсыз пункттің шекарасын анықтау кезінде шектеу орнатылады. 1070. Шектеу шарттары бойынша: 1) шектеу қойылған аумақ арқылы жануарларды алып өтуге (айдап өтуге), осы аумаққа сау жануарларды əкелуге (алып келуге), осы аумақтан оларды союға жіберген жағдайдан басқа əкетуге (алып кетуге); 2) эпизоотиялық ошақтар белгіленген қолайсыз аумақта шөп, сабан жəне басқа да ірі сабақты жемшөптерді басқа аумаққа əкету үшін оларды дайындауға, сондай-ақ жануарлар немесе адамдардың жиналуымен байланысты іс-шаралар жүргізуге жол берілмейді. Бруцеллезбен ауырған жануарларды жəне олардан алынған төлдерді басқа мал басынан тез арада оқшаулау жəне бордақыламай жəне жайып семіртпей, олардың асыл тұқымдылығына жəне өндірістік құндылығына, салмақ кондициясына, жасына, физиологиялық жағдайына қарамастан 15 күннен аспайтын мерзімде союға өткізуге тыйым салынады. 1071. Бруцеллез бойынша қолайсыз табынның жануарларын қолайлы топтардың мал басынан оқшау ұстайды. Бұзаулауды (төлдеуді) басқалардан үй-жайдың іргелі қабырғасымен оқшауланған мал төлдету бөлімшесінде жүргізеді. 1072. Бұрын ауру мал (қолайсыз мал басы) тұрған үй-жайларға сау малды мал жайылатын аулалар мен басқа объектілерді мұқият дезинфекциялағаннан, санациялағаннан кейін, сондай-ақ дезинсекциялау мен дератизациялаудан кейін ғана енгізуге жол беріледі. 1073. Бруцеллез бойынша жануарлардың қолайсыз тобы жайылған жайылымдық учаскелерден шабылған шөп 3 ай бойы сақтауға жатады. Бұдан кейін онымен осы аумақта ұсталатын малдарды қорек��ендіреді. 1074. Бруцеллез бойынша қолайсыз пункттерде ұсталып отырған қойлар мен ешкілердің сүтін саууға, дезинфекцияланбаған елтірі терілерін өңдеуге (кептіруге, тазалауға), сондай-ақ қозылардың ұлтабарлары мен ұшасын дайындауға, қойлар мен ешкілердің сүтінен сүзбе ірімшік пен ірімшіктер əзірлеуге тыйым салынады. Елтірі терілерін оларды малдан сыпырып ала салысымен бірден дезинфекциялайды жəне консервациялайды, ал ұшаны кəдеге жаратады немесе жояды. 1075. Бруцеллез бойынша қолайсыз шаруашылық жүргізуші субъектілердегі қойлар мен ешкілердің жүнін ең соңынан қырқады. Үй-жайларды, алаңдар мен қырқу аспаптарын, персоналдың арнайы киімін қырқу аяқталғаннан кейін тазартады жəне дезинфекциялайды. Жұмысшылар (қырқушылар жəне басқалар) жұмыстан кейін санитариялық өңдеуден өтеді. Бруцеллез бойынша қолайсыз отардың (табынның) қойларынан (ешкілерінен) алынған жүн шаруашылықта зарарсыздандырылады, одан кейін оны шектеусіз өнеркəсіптік қайта өңдеуге апарады.

1076. Бруцеллезбен ауыратын (əсер беретін) жануарларды ветеринариялық-санитариялық қағидаларды сақтай отырып союға əкететін жағдайларды қоспағанда, мұндай жануарларды тасымалдауға жəне айдап əкетуге жол берілмейді. Бруцеллезбен ауыратын жануарларды сою үшін ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидаларды қатаң түрде сақтай отырып жəне тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің ветеринариялық-санитариялық инспекторының бақылауымен, жануарларды ерекше жағдайларда тасымалдау кезінде ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) талаптарды басшылыққа ала отырып, теміржолмен, су көлігімен жəне шанағы қымтап жабылған автомашиналарда тасымалдауға рұқсат етіледі. 1077. Бруцеллезбен ауыратын жануарларды сою мал союды жүзеге асыратын өндіріс объектісінде ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидаларды сақтай отырып, арнайы белгіленген күндері жүргізіледі. 1078. Бруцеллезге оң əсер беретін ірі қара мал мен шошқалардың, түйелердің, жылқылардың еті ұша мен ағзаларында патологиялық-анатомиялық өзгерістер болмаған кезде еттің 12 сағаттық жетілуі өткеннен кейін шектеусіз шығарыла береді. Ұша мен ағзаларында патологиялық өзгерістер анықталған жағдайда шұжық жəне консерві бұйымдарына арнап шығарылады. 1079. Бруцеллезге оң əсер беретін қойлар мен ешкілер Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тəртіппен міндетті алып қоюға жəне жоюға жатады. 1080. Бруцеллезбен ауырған жануарларды сою кезінде алынған етті, ет жəне басқа өнімдерді зарарсыздандырылмаған түрінде аңдарға беру үшін қолдануға тыйым салынады. 1081. Жануарлардың өлекселері мен тасталған төлдері дереу жоюға жатады. 1082. Бруцеллезбен ауырған сиырларды саууға тыйым салынады. 1083. Қолайсыз пункттегі сиырлардан алынған зарарсыздандырылмаған сүтті сүт өңдеу кəсіпорындарына, базарларда сату үшін, қоғамдық тамақтандыру желілерінде пайдалану үшін шығаруға тыйым салынады. 1084. Қолайсыз пункттегі əсер бермейтін сиырлардан алынған сүтті (кілегейді) 700 С температура кезінде 30 минут бойы немесе 85-900 С температура кезінде 20 секунд бойы, сондай-ақ қайнату немесе өңдеу жолымен қорытылған майға зарарсыздандырады. Дəл осындай тəртіппен ішкі шаруашылық қажеттіліктеріне қажетті (оның ішінде қаймағы алынбаған сүтті алмастырғышты əзірлеу үшін) сүтті зарарсыздандырады. 1085. Қорытылған майды əзірлеу кезінде алынған шайқалған май мен көк сүтті тек осы шаруашылық жүргізуші субъектідегі жануарларға беру үшін пайдаланады. 1086. Объектілерді дезинфекциялау үшін Қазақстан Республикасында жəне Кеден одағына мүше елдерде тіркелген дезинфекциялау құралдарын қолданады. Жұмыс ерітінділерін əзірлеу мен дезинфекциялау режимдері оларды қолдану жөніндегі нұсқауларда көрсетілген талаптарға сəйкес келеді. 1087. Бруцеллезбен ауырған немесе күдікті жануарлардың қиын, төсеніштерін жəне жемшөп қалдықтарын жояды немесе зарарсыздандырады. Осы жануарлардың қиын алдын ала зарарсыздандырудан кейін ғана оны шаруашылықта қолдануға жол беріледі. Қиды биологиялық, химиялық немесе физикалық тəсілдермен зарарсыздандырады. Эпизоотиялық ошақтарда жəне ірі қара малдың бруцеллезі бойынша қолайсыз пункттерде жүргізілетін іс-шаралар (сауықтыру) 1088. Бруцеллез бойынша қолайсыз пункттерді сауықтыру эпизоотиялық ошақта жоюға жəне қолайсыз пунктте ұйымдастырушылық-шаруашылық, ветеринариялық-санитариялық жəне арнайы ветеринариялық іс-шаралардың кешенін жүргізуге сайып келеді. 1089. Іш тастаумен байланысты малдың бруцеллезбен бірінші ауырғаны анықталған кезде, осы табындағы барлық жануарлардың диагнозы расталған жағдайда 15 күн ішінде союға тапсырады. 1090. Қолайсыз пунктті сауықтыруды: 1) кейіннен ауру жануарларды оқшаулай жəне соя отырып жүйелі диагностикалық зерттеу жолымен; 2) бруцеллезге қарсы вакциналарды қолдану жолымен; 3) жануарлардың барлық қолайсыз мал бастарын жою жолымен өткізеді. 1091. Қолайсыз пункттерді кейіннен ауру жануарларды оқшаулай жəне соя отырып жүйелі диагностикалық зерттеу арқылы сауықтыру əрбір 15-30 күн сайын екі рет қатарынан теріс нəтижені алғанға дейін РБС, КБР серологиялық зерттеу жолымен жүзеге асырылады. 1092. Оң əсер беретін жануарларды осы Қағидалардың 1055-тармағында көрсетілген əдістермен таңбалайды, тез арада табыннан оқшаулайды жəне оларды ауру табылған уақыттан бастап 15 күннен кешіктірмей сояды. Ауру жануарлар тұрған үй-жайға мұқият дезинфекция жүргізеді (ауру жануар анықталған əрбір оқиғадан кейін). 1093. Екі рет қатарынан теріс нəтиже алғаннан кейін ірі қара мал басы 3 айлық бақылауға қойылады, сол уақыт ішінде 1,5 ай аралығымен жалпы қабылданған серологиялық əдістермен РБС, КБР бақылаулық диагностикалық зерттеулер жүргізіледі. 1094. Ірі қара малдың бруцеллезі бойынша қолайсыз пункттен шектеуді алып тастар алдында осы Қағидада көзделген əдістермен бруцеллезге қатысты зерттеулер қолайсыз пункттің аумағында орналасқан бруцеллезге сезімтал басқа түрдегі жануарларға жүргізіледі. Жануарлардың сауығып келе жатқан мал басын жəне солармен бірге тұрған басқа да сезімтал жануарларды бақылау мақсатындағы зерттеуде теріс нəтижелер алған кезде жəне бекіту іс-шараларын жүргізген кезде (үй-жайлар мен аумақты санациялау) қолайсыз пункттен шектеу алынып тасталады. 1095. Қолайсыз пунктті бруцеллезге қарсы вакциналарды қолдану жолымен сауықтыру мынадай түрде жүзеге асырылады: 1) қолайсыз пункттегі сезімтал жануарлардың мал басын, 4-6 айлық төлді кемінде екі рет бруцеллез жұқтырған жануарларды барынша анықтау мақсатында серологиялық əдістермен (РБП, РСК) зерттейді жəне осы Қағидалардың 1093-тармағына сəйкес іс-шаралар жүргізеді; 2) қалған мал басы Қазақстан Республикасында жəне Кеден одағына мүше мемлекеттерде тіркелген бруцеллезге қарсы вакциналармен иммундалады. 1096. Вакцина егілген жануарларды вакциналарды қолдану жөніндегі нұсқауда көзделген мерзімдерде жəне əдістермен бруцеллезге зерттейді. 1097. Егер жүйелі серологиялық зерттеулер жолымен жəне вакциналарды қолданумен бір жыл ішінде табынды сауықтыруға қол жеткізілмесе, тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің бас ветеринариялық-санитариялық инспекторы эпизоотологиялық зерттеудің нəтижелері бойынша шаруашылық жүргізуші субъектінің басшысымен бірлесе отырып, толық ауыстыру əдісімен шаруашылық жүргізуші субъектіні сауықтырудың орындылығы туралы шешім қабылдайды. Эпизоотиялық ошақтарда жəне ұсақ малдың бруцеллез бойынша қолайсыз пункттерде жүргізілетін іс-шаралар (сауықтыру) 1098. Мал шаруашылығы субъектілерінде (соның ішінде аулаларда) қойдың (ешкінің) бруцеллезбен ауырғаны анықталған жағдайда, эпизоотиялық ошақта тұрған оң əсер беретін жануарларды физиологиялық жай-күйіне, асыл тұқымды жəне шаруашылық құндылығына қарамастан солардан алынған төлімен қоса дереу союға ұшыратады. Қолайсыз пункттің жəне қауіп төндіретін аймақтың сезімтал жануарларының қалған мал басын 15-20 күн аралықпен екі рет бір мезгілде аллергиялық жəне серологиялық (КБР, РБС) əдістермен бруцеллезге зерттейді. 1099. Егер осы шаруашылық жүргізуші субъектіде араларында ауру мал болған қойлар (ешкілер) қалмаса жəне қолайсыз пунктте ұсталған барлық жануарлардың сезімтал мал басын зерттеуде теріс нəтижелер алынса жəне барлық ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар орындалған болса шектеулерді алып тастайды. 1100. Сау жануарларға ауру жұқтыру жəне эпизоотиялық қауіпті аймақта инфекцияны тарату қаупі кезінде шаруашылық жүргізуші субъектілердің барлық мал басын алдын ала зерттеуден (аллергиялық немесе РБС, КБР) кейін қолдану жөніндегі нұсқауға сəйкес кейіннен жыл сайын зерттеу арқылы Қазақстан Республикасында жəне Кеден одағына мүше мемлекеттерде қолдануға рұқсат берілген вакциналармен иммундайды. 1101. Вакцина егілген жəне қайта вакцина егілген қойдың (ешкінің) саулығын бақылауды тасталған төлдер мен өлі туылған қозыларды (лақтарды) бактериологиялық зерттеудің, аталық қошқарлар мен күйек қошқарларды шағылыстыру науқанына дейін жəне кейін, осы отардан алынған ұрғашы тоқтыларды, отар жанындағы иттерді серологиялық зерттеудің нəтижелері бойынша жүзеге асырады, сондай-ақ қызмет көрсетуші персоналдың бруцеллезбен ауырған жағдайлары ескеріледі. 1102. Зерттеудің топтық теріс нəтижелері алынғаннан жəне бекіту іс-шараларын (үй-жайлар мен аумақты санациялау) жүргізгеннен кейін қолайсыз пункттен шектеулерді алып тастайды. 1103. Бруцеллез бойынша қолайсыз пункттен шектеулерді алып тастар алдында эпизоотиялық ошақта (осы аумақта) тұрған басқа түрдегі жануарларды осы Қағидаларда көзделген серологиялық əдістермен бруцеллезге зерттейді. 1104. Қойларды (ешкілерді) ұрықтандыру үшін бруцеллез бен инфекциялық эпидидимитке қатысты сау қошқарлардың (текелердің) ұрығын пайдаланады. Қойлардың «Бруцелла овис» (қошқарлардың инфекциялық эпидидимиті) қоздыратын ауруы бойынша қолайсыз пункттерде (сауықтыру) жүргізілетін іс-шаралар 1105. Қошқарлардың инфекциялық эпидидимитпен ауырғаны анықталған жағдайда ауру малдарды союға өткізеді, ал шаруашылық жүргізуші субъектіге шектеу қояды. 1106. Ауру қошқарлармен байланыста болған қой басын (қошқарлар мен қойлар) серологиялық əдіспен КҰБР 20-30 күн сайын үш рет (қатарынан) теріс нəтиже алғанға дейін зерттейді. Ауру малдар анықталған жағдайда оларды (саулық қойларды олардан алынған төлдерімен бірге) союға тапсырады. Іш тасталған төлдер бар болған жағдайда оларды зертханаға биосынама қоя отырып, бактериологиялық зерттеуге немесе ПТР жібереді. 1107. Барлық ауырған мал басын союға тапсырғаннан жəне санитариялық жұмыстар жүргізгеннен кейін зерттеулердің теріс нəтижелері алынған жағдайда пунктті қолайлы деп таниды жəне жануарларды мақсаты бойынша пайдаланады. 1108. Одан əрі осы Қағидалардың 1050-тармағында көзделген əдістермен жəне мерзімдерде аталық қошқарларға міндетті жоспарлы диагностикалық зерттеулер жүргізіледі. Эпизоотиялық ошақтарда жəне түйелердің, шошқалардың, терісі бағалы аңдардың, маралдар мен бұғылардың бруцеллез бойынша қолайсыз пункттерінде жүргізілетін іс-шаралар (сауықтыру) 1109. Түйелердің бруцеллез бойынша қолайсыз мал басын кейіннен ауру жануарларды бөлумен жəне бекіту іс-шараларын жүргізумен жүйелі диагностикалық зерттеулер жолымен сауықтырады. 1110. Шошқаларда бруцеллез анықталған жағдайда барлық мал басын, оның ішінде төлдерін қоса союға өткізеді жəне ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар кешенін жүргізеді. Үй-жайларды жəне аумақтарды санациялағаннан кейін шектеуді алып тастайды жəне фермаға сау шошқаларды əкеледі. 1111. Барлық санаттағы аң өсіру шаруашылықтарында жəне ит питомниктерінде бруцеллез анықталған жағдайда қолайсыз топтың барлық жануарларын өлтіреді, терілерін зарарсыздандырғаннан кейін қолданады. Қалған мал басын екі рет теріс нəтиже алынғанша тексереді. Ауру жануарларды жойғаннан жəне ветеринариялық-санитариялық жұмыс кешенін жүргізгеннен кейін пункттен шектеуді алып тастайды. 1112. Маралдар мен бұғылардан бруцеллезді табу үшін пантыны кесу кезеңінде қандары зерттеледі. Əсер беретін жануарлар анықталған жағдайда оларды өлтіреді. Аурудың алдын алу мақсатында табындардың қозғалыс бағыттарын анықтайды. Төлдеу кезеңінде шуларын жəне іш тасталған төлдерін жояды, ал табынды жайылымның жаңа учаскелеріне айдайды. 1113. Егер кезекті зерттеу кезінде табында диагностикалық тестілердің оң нəтижесімен жануарлар анықталмаса жəне ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар кешені жүргізілген болса, табынды қолайлы деп таниды. Адамдардың бруцеллезбен ауруына жол бермеу жөніндегі іс-шаралар 1114. Бруцеллез инфекциясының эпизоотиялық ошағы шегінде инфекция қоздырғышының көздері бар жəне жануарлар мен адамдарға жұғу мүмкіндігі бар, оның берілу тетіктері əрекет ететін аумақ болып табылады. Эпизоотиялық ошақты тексеруді тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторы жəне дəрігер-эпидемиолог жүргізеді. 1115. Адамдардың ауыруының ерекше маңызы ұсақ малдың бруцеллез бойынша қолайсыздығы. Ірі қара малдың жəне шошқаның бруцеллез бойынша эпизоотиялық ошақтары бар елді мекендерде, əдетте, адамдардың бруцеллезбен ауруының кездейсоқ жағдайларының бірлі-жарымы тіркеледі. 1116. Эпизоотиялық ошақты эпидемиологиялық тексеруді емдеу-профилактикалық ұйымынан шұғыл хабарлама (есепке алу нысаны № 58/е), сондай-ақ шаруашылық жүргізуші субъектілерде бруцеллезбен ауырған жануарлардың анықталғаны туралы ветеринариялық қызметтен, шаруашылық жүргізуші субъектілердің басшыларынан, мал иелерінен мəліметтер алғаннан кейін бір тəулік ішінде бастайды. 1117. Адамдардың бруцеллезбен ауыру жағдайларын эпидемиологиялық тексерудің мақсаты ветеринариялық қызмет мамандарымен бірлесе отырып, инфекция қоздырғышының көздерін, жұқтыру жолдарын табу, инфекция көздерімен байланыста болған барлық адамдарды анықтау жəне одан əрі осы ошақта бруцеллездің адамдарға жұғуының алдын алу бойынша кешенді іс-шаралар жүргізу, сондай-ақ эпизоотиялық ошақта жұмыс істейтін адамдарға медициналық байқауды ертерек белгілеу болып табылады. 1118. Жұқтыру жолдарын анықтау үшін меншік нысанына қарамастан шаруашылық жүргізуші субъектілерге, шикізаттарды жəне мал шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу кəсіпорындарына (ет комбинаттарына, сою пункттеріне, сүт зауыттарына) егжей-тегжейлі эпизоотиялық-эпидемиологиялық тексеру жүргізген жөн. Тексеруді тиісті əкімшілік–аумақтық бірліктің ветеринариялықсанитариялық инспекторы осы объектіге жетекшілік ететін эпидемиологты тарта отырып жəне шаруашылық жүргізуші субъекті, кəсіпорын əкімшілігінің немесе мал иесінің қатысуымен жүргізеді. Ошаққа эпизоотиялық-эпидемиологиялық тексеріс мынадай схема бойынша жүргізіледі: 1) эпизоотиялық ошақтың пайда болған жерін анықтау (ферма, отар, мал шаруашылығы шикізатын қайта өңдейтін кəсіпорындар, шаруашылық жүргізуші субъект). Халықты диспансерлік тексерудің алдыңғы нəтижелерін жəне ветеринариялық зертхана деректерін пайдалана отырып, бұрын осы ошақта адамдардың немесе жануарлардың ауырған жағдайы болды ма соны анықтау қажет; 2) эпизоотиялық ошақтың шығу себептеріне жəне жағдайларына тікелей қатысты, адамдарға жұқтыруға жəне олардың ауыруына ықпал ететін инфекция қоздырғышының көздерін табу. Осы аспектілерді анықтаудың нақтылығы мен толықтығы одан əрі бруцеллезге қарсы іс-шараларды таңдау тактикасына байланысты. Ветеринариялық қызмет жануарларды бруцеллезге тексеруді ұйымдастырады жəне ауру жануарлар табылған кезде оларды оқшаулау, союға тапсыру жəне басқа да ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар жүргізу бойынша шұғыл шаралар қабылдайды. Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет емдеу желісі арқылы науқастарды ертерек анықтау жəне емдеу мақсатында жұқтыру қатеріне ұшыраған барлық адамдарды клиникалық-зертханалық тексеруді ұйымдастырады, қоздырғыштың берілу факторлары ретінде күдікті объектілерді зертханалық зерттеу үшін сынамалар алуды жүргізеді, аурудың жаңа жағдайларының алдын алу үшін санитариялық-ағарту жұмыстарын жəне басқа да іс-шараларды ұйымдастырады. Жануарлардың іш тастаған, өлі туған төлдерінен жəне сүттен қоректік (селективті) орталардың көмегімен бруцеллалардың өскіндерін бөліп алу жұқпалы бастаудың берілуіндегі олардың рөлдері дəйекті дəлел болып табылады. Сонымен қатар, осы факторлардың маңызын басқалармен (топырақ, су, сүт өнімдері, жүн, тері, қи) қатар анықтау серологиялық жəне басқа да əдістермен жүзеге асырылуы мүмкін; 3) алынған деректерді талдау, пайда болған эпизоотиялық ошақты жою жөнінде барабар шараларды таңдау жəне оның пайда болу себептері мен жүргізілген іс-шаралар туралы қорытындылар жасау. Ветеринариялық маман жəне эпидемиолог ошақтағы эпизоотологиялық көріністі, оның қарқындылығын (малдың жұқтыру дəрежесін), шекарасын, айналатын қоздырғыштың түрін, объектінің санитариялық-гигиеналық жағдайын, инфекция қоздырғышының берілу факторлары мен жолдарын, жұқтыру қатеріне ұшыраған адамдардың тізбесін нақты анықтауға, жəне пайда болған ошақты жою жөнінде барабар шараларды қабылдайды. Бруцеллездің эпизоотиялық ошағы ауру малды союға толық тапсыру жағдайында, қалған мал басына бақылау диагностикалық тексеріс кезінде теріс нəтижелер алынған жағдайда инфекция берілуінің барлық ықтимал факторларын зарарсыздандырғанда, мал тұрған жерді санациялағанда, жұқтыру қатеріне ұшыраған барлық адамдарды диспансерлік бақылаумен толық қамтығанда жойылды деп есептеледі. Эпизоотиялық ошақты жою өлшемдері бруцеллезбен ауыратын малдың болмауы жəне, ең бастысы, осы ошақпен байланысты адамдардың бруцеллезбен ауруының қайталанбауы болып табылады. Эпизоотиялық ошақты тексеру процесінде эпидемиолог ветеринариялық маманмен бірлесіп, адамға жұққанына немесе жұқпағанына

19 желтоқсан 2013 жыл

қарамастан арнайы № 175/Е есептілік нысанды «Зооноздық ауру ошағына эпизоотиялықэпидемиологиялық тексеру картасын» толтырады. Адам ауырған жағдайда, оған қоса «Науқас туралы мəліметтер» қосымша беті толтырылады. Ошақта бірнеше осындай жағдайлар болғанда, əрбір науқасқа қосымша бет жеке толтырылады. Картаның бөлімдері жəне ондағы сұрақтар ошақты эпидемиологиялық тексерудің негізгі кезеңдерінің тəртібімен орналасқан. Егер эпидемиологиялық тексеру бруцеллезбен ауыратын жануарларды анықтауға байланысты жүргізілсе, тексеріс нəтижелері актімен ресімделеді (ветеринариялық қызмет мамандарымен бірге), онда бруцеллезге қарсы ісшаралардың орындалу нəтижелерін, жұмыс істейтін адамдарда бруцеллездің алдын алу жағдайын, инфекция көздерімен байланыста болған адамдарға медициналық тексеріп қарауды ұйымдастыруды, сондай-ақ эпидемияға қарсы іс-шараларды тексеруді көрсету керек. Осы шаруашылық (кəсіпорын) бойынша кейіннен орындалуын міндетті түрде тексерумен жоспар-тапсырма дайындалады. 1119. Фермаларға, кəсіпорындарға (шаруашылық жүргізуші субъектілерге) эпизоотиялықэпидемиологиялық тексеру жүргізген кезде бірінші кезекте бруцеллезге қарсы іс-шаралардың сақталуына көңіл аудару керек, жұмыскерлердің еңбек жағдайын зерделеу қажет, ол үшін: 1) аумақтың абаттандырылуына, сумен жабдықтауға, дезинфекциялық жəне жуғыш заттардың бар болуына, жұмысшыларға арналған тұрмыстық үй-жайлардың жабдықталуына, олардың жайкүйіне жəне ұсталуына, мал қорымдарының, Беккери шұңқырларының немесе өлексе өртеу пештерінің жабдықталуына, жинау мүкəммалының, оның ішінде іш тастаған жəне өлі туған төлдерді, шуды жинауға арналған жинау мүкəммалының бар болуына ерекше көңіл аудара отырып, объектінің санитариялық-гигиеналық жағдайын бағалау; 2) персоналдың жеке қорғаныш құралдарының бар-жоғын анықтау: арнайы киім мен аяқ киімдер, қолғаптар, резеңке (клеенка) алжапқыштар, саусаққаптар, олардың саны, қолдануға жарамдылығы, сақтау, ауыстыру тəртібі, кір жуудың орталықтандырылуы, дəрі қобдишаларының, қол жуғыштардың, дезинфекциялық заттардың, сабынның бар болуы; 3) жұқтырудың алиментарлық жолдарын анықтау мақсатында сүтті пастерлеу режимін, сүт ыдыстарын, сүзгіш материалдарды сақтау жəне өңдеу шарттарын сақтауды тексеру, сүт жəне сүт өнімдерін сату тəртібін белгілеу; 4) тексерілген шаруашылықтан мал шаруашылығы шикізаты мен өнімдерін алғашқы өңдеу жəне тасымалдау тəртібін анықтау, шаруашылықтағы немесе кəсіпорындағы персоналдарға профилактикалық қарау жүргізудің ұйымдастыруылуын тексеру қажет. Адамдарды жұқтырудан қорғау жөніндегі іс-шаралар 1120. Адамдарды жұқтырудан қорғау мақсатында мынадай ветеринариялық (ветеринариялықсанитариялық) жəне санитариялық-гигиеналық іс-шаралар жүргізіледі: 1) кейіннен жабдықтарды, үй-жайларды дезинфекциялай жəне қалдықтарды зарарсыздандыра, ауру жануарлар тасымалдаған көлікті дезинфекциялай отырып бруцеллез бойынша қолайсыз шаруашылық жүргізуші субъектілерде жануарларды сою ережесін сақтау; 2) зерттеу кезінде бруцеллезге əсер беретін жануарларды қабылдауға, тасымалдауға жəне союға, ұшаларын бөлуге жəне олардан алынатын шикізаттарды өңдеуге бруцеллезге диспансерлік тексеруден өткен, оның ішінде бруцеллезге тексеру кезінде оң иммунологиялық реакциясымен, бірақ бруцеллездің манифестік түрлерімен ауыратынын жоққа шығаратын тиісті медициналық мекемелерге қатысты динамикада титрлердің өсуі жоқ кəсіпорынның тек тұрақты жұмысшыларына рұқсат етіледі; 3) қолдарының саусақтарында тіліктер, жара бар жəне терінің басқа да зақымданғаны анықталған тұлғалар жұмысқа терінің зақымданған жерлерін алдын ала өңдегеннен кейін резеңке саусаққаппен ғана жіберіледі. Бруцеллез бойынша қолайсыз шаруашылық жүргізуші субъектіден келіп түскен жануарларды, тексерген кезде бруцеллезге əсер беретін, малдардың барлық түрлерін (жəне оны сойғанда алынған өнімдерді) қайта өңдеуде осы жұмысқа қатысатындардың барлығы резеңке саусаққап киеді; 4) бруцеллезге əсер беретін жануарларды қабылдауға, тасымалдауға, союға жəне ұшалары мен олардан алынған шикізаттарды қайта өңдеуге жасы 18 жасқа толмаған адамдар, жүкті жəне бала емізетін əйелдер, маусымдық жұмысшылар, этиологиясы əртүрлі жіті жəне созылмалы (асқыну сатысындағы) аурулармен ауыратын науқастар, бруцеллездің клиникалық белгілері байқалған науқастар, бруцеллездің алдын алу бойынша санитариялық минимумнан өтпеген жұмыскерлер жіберілмейді; 5) бруцеллез бойынша қолайсыз шаруашылық жүргізуші субъектідегі жануарлардан алынған сою өнімдері мен сүтті өңдеу мен пайдаланудың белгіленген ережелерін сақтау; 6) кəсіпорындарда жəне шаруашылық жүргізуші субъектілерде жануарлармен жұмыс істеу ережелерін сақтау: персоналды, оның ішінде бруцеллезді жұқтыру қаупіне қатысты жұмысқа уақытша тартылған адамдарды жеке гигиена құралдарымен, жеке жəне арнайы киімдермен (халаттар, резеңке саусаққаптар, жеңқаптар, клеенка алжапқыштар, арнайы аяқ киім) қамтамасыз ету; 7) демалатын бөлме, тамақ ішетін орын, себезгі бөлмелер сияқты тұрмыстық үй-жайларды пайдалану ережелерін сақтау; 8) ыстық сумен, жуғыш жəне дезинфекциялық заттармен қамтамасыз ету; 9) шаруашылық жүргізуші субъектілерде жəне кəсіпорындарда орталықтандырылған дезинфекцияны, арнайы киімдерді жууды жəне тазалауды ұйымдастыру; 10) гигиена ережелері, жеке қорғаныш заттарын қолдану, бруцеллезге қарсы режимдерді сақтау туралы шаруашылық жүргізуші субъектілердің жұмыскерлеріне нұсқау беру. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелеріне ұқсас нұсқау жүргізеді; 11) бруцеллезді жұқтыру қаупімен байланысты жұмысқа нұсқаудан өткеннен кейін ғана жіберу. 1121. Шаруашылық жүргізуші субъектілерде, жануардан алынатын өнімдер мен шикізатты қайта өңдейтін кəсіпорындарда, вирулентті өскіндермен жұмыс істейтін зертханаларда бруцеллезге қарсы іс-шараларды ұйымдастыруға жəне өткізуге жəне бруцеллезге қарсы режимді сақтауға мемлекеттік санитариялық қадағалау тəртібіндегі бақылауды Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі Мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау басқармасы жүзеге асырады. 1122. Хеддльсон жəне Райт реакцияларымен бруцеллез ауруына міндетті тексеруге донорлар, тіндер, ағзалар жəне басқа да биологиялық материалдар жатады. 1123. Бруцеллезді жұқтыру қаупі бар шаруашылық жүргізуші субъектілерде, шалғайдағы жайылымдарда, сою пункттерінде, қой қырқу пункттерінде, ет комбинаттары мен сүт зауыттарында жəне басқа да кəсіпорындарда бруцеллезге қарсы режимнің сақталуы бойынша жоспарлы тексеруді эпидемиологтар осы объектілерге жетекшілік ететін санитариялық дəрігерлермен, сондай-ақ тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктердің ветеринариялық-санитариялық инспекторлармен бірлесіп жүргізуі керек. Жоспарлы тексерулердің жиілігі тəуекел дəрежесіне жəне эпидемиологиялық жəне эпизоотиялық жағдайға байланысты, бірақ жылына екі реттен сирек емес. Тиісті шара қолдану үшін объектілерді тексеру нəтижелерімен шаруашылық жүргізуші субъектілердің əкімшілігін жəне иелерін таныстырады. Кəсіби контингенттерге тексеріп-қарау жүргізу кезіндегі іс-шаралар 1124. Бруцеллез жұқтырған жəне онымен ауырған адамдарды уақтылы анықтау мақсатында жұмысқа орналасатын кезде жəне бұдан əрі жыл сайын міндетті диспансерлік профилактикалық тексеріп-қараудан мынадай санаттағы азаматтар өтеді: 1) мал өсірушілер жəне олардың отбасы мүшелері; 2) мал күтуге уақытша тартылған жұмысшылар, шаруашылық жүргізуші субъектілерде мал шаруашылығы жұмысына тартылатын құрылысшылар, механизаторлар; 3) мал шаруашылығы шикізаты мен өнімдерін қайта өңдейтін кəсіпорындардың тұрақты жəне уақытша жұмыскерлері; 4) қаракөл зауыттарының, тері зауыттарының, жүнді алғашқы өңдеу фабрикаларының, тері, жүн өңдейтін кіші кəсіпорындардың жұмысшылары; 5) бруцеллалардың тірі өскіндерімен, жұқтырылған материалмен, вакциналық препараттармен жұмыс істейтін медициналық, ветеринариялық жəне басқа персонал; 6) алғашқы латентті бруцеллезбен ауырған жəне серологиялық реакциялар бойынша бруцеллезге оң əсер беретін адамдар. Жіті бруцеллезбен ауырып жазылған адамдар 2 жыл бақылауда болады. 1125. Тізбелеп аталған контингентті диспансеризациялау ресми жарияланған бруцеллез бойынша қолайсыз шаруашылық жүргізуші субъектілерде ғана емес, қолайлы шаруашылық жүргізуші субъектілерде де жүргізіледі. 1126. Егер ауруды жұқтырған жағдайда аурудың кəсіби сипатын барынша ықтималдықпен жіктеу мүмкін болуы үшін ауылды жерлерде барлық көрсетілген контингент жұмысқа орналасатын кезде бруцеллезге тексеріледі (клиникалық тексеріп-қарау, қанды Хеддльсон реакциясында зерттеу). Жұмыс басталғанға дейін диспансеризациялау толық қамтылмаған жағдайларда жұмысқа уақытша тартылған контингент ошаққа келген алғашқы 10 күнде тексеруге жатады, өйткені жаңа жұқтырған кезде гуморальдық жауап осы мерзімнен кейінірек дамиды. Бұл ретте медициналық қызметкер сақманға нақты тартылған адамдардың тізімін жасайды. 1127. Диспансеризациялау басшылығын Денсаулық сақтау департаменттерінің бас мамандары жүзеге асырады. Диспансеризацияны инфекциялық аурулар кабинеттері жүргізеді. Мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалаудың аумақтық басқармалары мерзімдік медициналық тексеріп қарау жəне диспансеризациялаумен толық қамтылуын бақылауды жүзеге асырады, бруцеллезге мерзімдік медициналық тексеріп-қарауға жататын контигентті анықтайды, тексеріп-қарауды жүргізу мерзімдерін көрсете отырып, объектілердің жəне жұмыс істейтіндердің тізбесін жасайды, сондай-ақ қолайсыз өндірістік факторлардың əсерін бағалайды. Аудандық орталық аурухананың ұйымдастырушылық-əдістемелік бөлімі, инфекциялық аурулар кабинеті санитариялықэпидемиологиялық қызметтің эпидемиологымен бірлесіп жыл сайын динамикада мынадай деректерді көрсете отырып, бруцеллезге мерзімдік тексеріп-қараудың нəтижелерін қорытады: 1) бруцеллезге диспансерлік тексеріп-қарауға жататын адамдардың, оның ішінде дəрігерлік учаскелер бөлінісінде қаралғандардың саны; 2) бруцеллезбен ауырғандардың жəне реакциялар (Райт, Хеддльсон) кешені бойынша оң əсер бергендердің, оның ішінде диспансерлік есепке алынғандардың саны; 3) емделуге жататын науқастардың, оның ішінде (амбулаториялық жəне стационарлық) емделуге жіберілгендердің саны; 4) басқа жұмысқа ауыстырылған науқастардың саны; 5) бұрын ауырған ауруға байланысты мүгедектікке ауыстырылған адамдардың саны; 6) ауырғаннан кейін диспансерлік есепте тұрған адамдардың, оның ішінде ағымдағы жылы есепке алынғандардың саны; 7) ағымдағы жылы диспансерлік есептен шығарылған адамдардың саны. Кəсіптік ауру ресімделген адамдарға ерекше көңіл бөлінеді. Олар есепке жеке тізіммен алынады. 1128. Объектілердің əкімшілігі бруцеллезге мерзімдік медициналық тексеріп-қарауға жататын жұмыс істейтіндердің тегін, атын, əкесінің атын көрсете отырып, бекітілген тізімдерді ұсынады. 1129. Ұсынылған ресми тізім бойынша учаскелік медициналық қызмет маусымдық жұмысты жүргізу кезінде малшылардың жəне жұмысқа уақытша тартылған адамдардың денсаулық жағдайын сұрау жəне тексеріп-қарау жолымен бақылайды жəне деректерді диспансерлік журналға (дəптерге) тіркейді. 1130. Бруцеллезге оң əсер берген адамдар, бруцеллездік инфекцияға тəн клиникалық белгілері бар науқастар клиникалық белгілердің бейіні бойынша мамандарды (инфекционист, невропатолог, гинеколог, уролог, хирург) тарта отырып, тереңдетілген медициналық тексеріп-қараудан өтуге жатады. 1131. Диагнозды анықтауды немесе растауды инфекциялық стационарда (бөлімде, ауруханада) инфекционист дəрігер жүргізеді. 1132. Бруцеллездің кəсіптік қызметпен байланысын анықтау белгіленген тəртіппен инфекционист пен эпидемиологтың міндетті түрде қатысуымен жүргізіледі. Бруцеллезді жұқтырудың кəсіптік сипатын растайтын негізгі құжат толтырылған қосымша парақпен қоса эпидемиологиялық тексеру картасы болып табылады. 1133. Тұрақты мал өсірушілерге жəне мал шаруашылығына уақытша тартылған адамдарға ауыл шаруашылығы жануарларының төлдеуі жəне бұзаулауы аяқталғаннан кейін 1–2 ай ішінде профилактикалық медициналық тексеріп-қарау (клиникалық тексеріп-қарау, қанды Хеддльсон реакциясында зерттеу) жүргізген жөн. 1134. Мал шаруашылығы өнімдері мен шикізатын қайта өңдеу кəсіпорындарының тұрақты жəне уақытша қызметкерлері жаппай мал сойылғаннан кейін жəне малды санитариялық қасапханаларда сойғаннан кейін əр жылдың IV тоқсанында диспансерлік тексеруден (клиникалық тексеріп-қарау, қанды Хеддльсон реакциясында зерттеу) өтулері қажет. Диспансерлік топқа жұқтыру қаупі бар цехтардың жұмысшылары кіреді. 1135. Қаракөл зауыттарының, тері зауыттарының, тері, жүн өңдейтін кіші кəсіпорындардың жұмысшылары, сондай-ақ бруцеллалардың тірі өскіндерімен жұмыс істейтін медициналық, ветеринариялық жəне басқа да персонал жылына бір рет диспансерлік тексеруден өтулері тиіс (клиникалық тексеріп-қарау, қанды Хеддльсон реакциясында зерттеу). 1136. Алғашқы-латентті бруцеллез ауруымен ауыратын жəне серологиялық реакциялар бойынша бруцеллезге оң əсер беретін адамдар тоқсанына 1 рет тексеру жиілігімен 1 жыл бойы диспансерлік бақылауға жатады. Серологиялық реакциялардың титрі артқан жағдайда олар 2 айда 1 рет қайта тексеріледі (қажет болғанда ем тағайындалады). Бруцеллез ауруына ұқсас шағым пайда болған жағдайда кеңейтілген зерттеу (қан егу, қан мен несептің жалпы талдауы, Хеддльсон жəне Райт реакцияларын қайта қою, дене қызуын сағат тəртібімен өлшеу) жəне инфекционистке консультацияға жіберу керек. Диспансерлік мерзімнің соңында шағым болмаған жағдайда қанға Райт реакциясында зерттеу жүргізіледі жəне теріс нəтиже анықталған жағдайда бақылау тоқтатылады. 1137. Балаларды қоса алғанда, жеке шаруашылықтағы жануарлармен ошақта байланыста болған тұлғалар аумақтық мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау басқармасының нұсқауы бойынша дереу тексеруге (клиникалық тексеріп-қарау, қанды Хеддльсон реакциясында зерттеу) жатқызылуы тиіс. Осы адамдарды бақылау ауру малды жойған жəне ошақты санациялаған сəттен бастап (инкубациялық кезеңнің барынша ұзақ мерзімі) 6 ай ішінде белгіленеді. Байланыста болған адамдарға əрбір 2 ай сайын зертханалық зерттеу жəне бақылау жүргізіледі. Көрсетілген мерзім аяқталған соң шағым болмаған кезде ошақта бақылау тоқтатылады. Шағым пайда болған жағдайда кеңейтілген тексеру (қан егу, Райт реакциясы) жүргізу керек. 1138. Жіті бруцеллез ауруымен ауырып жазылған адамдар үдеріс созылмалылығының клиникалық-иммунологиялық белгілері болмаған жағдайда ауырған сəттен бастап 2 жыл бойы бақыланады. Бұрын ауырып жазылған адамдарды бірінші жылы 1, 2, 3, 6, 9, 12 айдан кейін, ал екінші жылы 6 айдан кейін инфекционист тексереді. Бұл уақытта олар мұқият клиникалық жəне серологиялық тексерілуі тиіс. Жіті жəне жітілеу бруцеллез ауруымен бұрын ауырып жазылған адамдарды егер соңғы 2 жыл бақылау кезінде үдеріс созылмалылығының белгілері байқалмаса, құрамында инфекционист дəрігер, терапевт жəне эпидемиолог бар комиссия оларды диспансерлік есептен алып тастайды. 1139. Созылмалы бруцеллез ауруымен ауыратын науқастарға тоқсан сайын міндетті түрде термометрия жəне серологиялық зерттеу (Райт жəне пассивті гемагглютинация реакциялары) жүргізе отырып, мұқият клиникалық тексеру жүргізіледі. Созылмалы бруцелллез ауруымен бұрын ауырып жазылған адамдар жіті жəне жітілеу бруцеллез ауруымен ауырған адамдар тəрізді диспансерлік есептен шығарылады. Халық арасында санитариялық-ағарту жұмысын жүргізу кезіндегі іс-шаралар 1140. Халықтың қалың жiгiне бруцеллез бойынша қажетті санитариялық-гигиеналық білімді жеткізу мақсатында санитариялық-ағарту іс-шаралары жүргізіледі. Бруцеллездің алдын алу бойынша санитариялық ағартудың негізгі міндеттері: 1) халықтың белгілі бір топтарында бруцеллез – инфекция қоздырғышының көздері ауру ауыл шаруашылығының жануарлары болатын зооноздық инфекция екендігі туралы нақты түсінік қалыптастыру; 2) жануарлар арасында аурудың таралуы, бруцеллезді жұқтыру жолдары туралы жəне аурудың кəсіптік сипатына назар аудара отырып, адам үшін қауіптілік дəрежесі туралы хабардар ету болып табылады. 1141. Арасында санитариялық-ағарту жұмыстары жүргізілетін халық тобының ерекшеліктеріне байланысты кəсіптік сипат мəселесіне баса назар аудару керек. Мал шаруашылығы қызметкерлері өздеріне тиетін экономикалық зиянды көрсетулері қажет, іш тастаудың алғашқы жағдайларын

айқындау, табынның жəне барлық шаруашылық жүргізуші субъектінің сауығуына ықпал жасайтын шұғыл дезинфекциялық шараларды жүргізу соларға байланысты екенін атап көрсетулері тиіс. 1142. Мерзімді медициналық тексеріп-қарауды жəне зертханалық тексеруді жүргізу кезінде, тексерілетін контингент арасында санитариялық-ағарту жұмыстары кеңінен жүргізіледі. 1143. Мал өсірушілерді арнайы киімдермен қамтамасыз ету тəртібімен, сондай-ақ жеке бас профилактикасының шараларын орындауға барлық қажеттілермен таныстыру керек. 1144. Жеке ауласында қой жəне ешкі өсірумен айналысатын халыққа малдарда бруцеллез ауруының белгілері байқалған кезде шұғыл қолданылатын санитариялық жəне ветеринариялықсанитариялық шаралардың маңыздылығын, оларды бұзу жəне сақтамау инфекцияның таралуына жəне адамдарға да, малдарға да жұғуына əкеп соғатынын түсіндіру қажет, сонымен қатар балалар мен жасөспірімдерді аурудан қорғауға көңіл бөлу қажет. 1145. Жануарлардан алынатын шикізатты жəне өнімдерді қайта өңдейтін кəсіпорындардың қызметкерлеріне жеке бас профилактикасының шараларын мұқият түсіндіру керек. 1146. Халықпен əңгімелесуде бруцеллездің клиникасына егжей-тегжейлі тоқталудың қажеті жоқ. Негізгі симптомдарына тоқталып, осы ауруды диагностикалауды клиникалық жəне зертханалық зерттеулер негізінде тек дəрігер жүргізетінін айту жеткілікті. 1147. Егер балалар ауру малдарды күтуге қатысса, оларға бруцеллездің жұғу мүмкіндігі бар екендігін атап өткен жөн. 1148. Егер тəжірибеден алынған нақты оқиғалар пайдаланылып, нақты аумақтардағы бруцеллезбен күресудің табысты шаралары мысалға келтірілсе, халық арасында ғылыми білімді насихаттау өте тиімді болады.». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С. АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 11 қараша

№ 1195

Астана, Үкімет Үйі

«Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыруды қолдау үшін бөлінетін ақшаны пайдаланудың кейбір мəселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 29 қарашадағы №1133 қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыруды қолдау үшін бөлінетін ақшаны пайдаланудың кейбір мəселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 29 қарашадағы ���1133 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., №43, 475-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыруды қолдау үшін бөлінетін ақшаны пайдалану қағидаларын бекіту туралы». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 11 қараша

№1196

Астана, Үкімет Үйі

Агент көрсететін қызметтерге төленетін ақының 2013 жылға арналған мөлшерін бекіту туралы «Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыру туралы» 2004 жылғы 10 наурыздағы Қазақстан Республикасы Заңының 4-1-бабының 4) тармақшасына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Агент көрсететін қызметтерге төленетін 2013 жылға арналған ақы 64495000 (алпыс төрт миллион төрт жүз тоқсан бес мың) теңге мөлшерінде бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі өсімдік шаруашылығы саласындағы уəкілетті мемлекеттік орган мен агент арасында жасалған шартқа сəйкес оны жасасқаннан кейін күнтізбелік он бес күн ішінде агроөнеркэəіптік кешенді дамытуды мемлекеттік қолдау үшін «20132015 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделген қаражат есебінен агент көрсететін қызметтерге ақы төлеуді жүзеге асырсын. 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 11 қараша

№ 1201

Астана, Үкімет Үйі

«Табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтерінің (тауарларының, жұмыстарының) тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 14 наурыздағы №155 қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтерінің (тауарларының, жұмыстарының) тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 14 наурыздағы №155 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., №8, 71-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтерінің (тауарларының, жұмыстарының) тізбесінде: 10-тармақтың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «1) жалпы пайдаланудағы телекоммуникациялар желісіне ІР-телефония (Интернет-телефония) операторларының жабдықтарын (қолжетімділік тораптарын) қалааралық децгейде қосу;». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 22 қараша

№1254

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етедi: 1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Мемлекеттік қызметтер көрсету стандарттарын бекіту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 20 шілдедегі № 745 қаулысына толықтыру енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 7 қазандағы № 1036 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 54, 521-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты осы қаулыға 1-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; көрсетілген қаулымен бекітілген «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты осы қаулыға 2-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; 2) «Қазақстан Республикасының аумағында жылжымайтын мүлік объектілерінің мекенжайын анықтау жөнінде анықтама беру», «Сəулет-жоспарлау тапсырмасын беру», «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензиялардың телнұсқасын беру», «Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияларға телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарттарын бекіту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Мемлекеттік қызметтер көрсету стандарттарын бекіту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 20 шілдедегі № 745 қаулысына толықтыру енгізу туралы» 2010 жылғы 7 қазандағы № 1036 жəне «Жергілікті атқарушы органдар көрсететін əлеуметтік қорғау саласындағы мемлекеттік қызметтердің стандарттарын бекіту туралы» 2011 жылғы 7 сəуірдегі № 394 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 31 тамыздағы № 1128 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 68, 990-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты осы қаулыға 3-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; көрсетілген қаулымен бекітілген «Үлескердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты осы қаулыға 4-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; 3) «Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын үй ғимараттар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметті лицензиялаудың кейбір мəселелері жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 4 желтоқсандағы № 1530 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2013 ж., № 2, 24-құжат): 2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «2. Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігінің Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын үй ғимараттарын салуды ұйымдастыру жөніндегі қызметті жүзеге асыру бойынша лицензиар болып белгіленсін.»; 4) «Сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс саласында қызметті лицензиялаудың кейбір мəселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 ақпандағы № 89 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2013 ж., № 14, 225-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс саласында қызметті жүзеге асыруға қойылатын біліктілік талаптары жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттардың тізбесі осы қаулыға 5-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С. АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 22 қарашадағы №1254 қаулысына 1-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 7 қазандағы №1036 қаулысымен бекітілген «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы: «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» (бұдан əрі – көрсетілетін мемлекеттік қызмет). 2. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлейтін орталық мемлекеттік органның атауы: Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі. 3. Қызмет берушінің атауы: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды бақылау жəне халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін үйлестіру комитетінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны (бұдан əрі – орталық) арқылы Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігінің Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті мен облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылау департаменттері (бұдан əрі – қызмет беруші), олардың мекенжайлары мен жұмыс кестелері осы стандартқа 1-қосымшада көрсетілген, сондай-ақ «электрондық үкіметтің» веб-порталы: www.e.gov.kz немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы: www.elicense.kz (бұдан əрі – портал). 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімдері: 1) орталыққа немесе порталға құжаттар пакеті тапсырылған сəттен бастап мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі лицензияны беру жəне қайта ресімдеу үшін он бес жұмыс күнін, лицензияның телнұсқасын беру үшін екі жұмыс күнін құрайды (құжаттардың қабылданған күні мен берілген күні мемлекеттік қызмет көрсету мерзіміне кірмейді); 2) мемлекеттік көрсетілетін қызметті алғанға дейін ең көп рұқсат етілген күту уақыты – 20 минуттан аспайды; 3) өтініш берілген күні қызмет алушыға қызмет көрсетудің ең көп рұқсат етілген уақыты – 20 минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет нысаны: электронды (ішінара автоматтандырылған). 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі осы стандарттың 5-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мерзімде порталда қызмет берушінің уəкілетті адамының электрондық цифрлық қолтаңбасы (бұдан əрі – ЭЦҚ) қойылған электронды құжат нысанында жобалау қызметіне лицензия беру, лицензияны қайта ресімдеу жəне лицензияның ��елнұсқасын беру немесе қызмет алушы лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште алу үшін өтініш берген жағдайда, лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымша басып шығарылып, қызмет беруші басшысының қолымен жəне мөрімен куəландырылады не өтініш электронды түрде берілген жағдайда, электронды құжат нысанында не өтініш қағаз түрінде берілген жағдайда, қағаз жеткізгіште мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелді жауап беру болып табылады. 7. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет ақылы түрде көрсетіледі. «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 471-бабына сəйкес лицензияны беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру үшін лицензиялық алым алынады жəне ол лицензияны жəне лицензияның телнұсқасын беру үшін 10 айлық есептік көрсеткішті (бұдан əрі – АЕК), лицензияны қайта ресімдеу үшін 1 АЕК-ті құрайды. Жобалау қызметіне лицензия алуға, қайта ресімдеуге, лицензияның телнұсқаларын беруге портал арқылы электрондық сұрау берілген жағдайда, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. 8. Жұмыс кестесі: 1) орталық – көрсетілетін мемлекеттік қызмет еңбек заңнамасына сəйкес демалыс жəне мереке күндерін қоспағанда, белгіленген жұмыс кестесі бойынша күн сайын, дүйсенбі мен сенбі аралығында сағат 9.00-ден 20-00-ге дейін үзіліссіз көрсетіледі. Қабылдау «электрондық кезек» тəртібімен жеделтетілген қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады. Қызмет алушының қалауы бойынша портал арқылы электрондық кезекті «брондауға» болады.

(Жалғасы 17-бетте).


17

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

(Жалғасы. Басы 16-бетте). Орталықтардың ұтқыр филиалдары құжаттарды қабылдауды көші-қон полициясының аумақтық басқармаларымен бірге жергілікті атқарушы органдар бекіткен кестеге сəйкес жүзеге асырады, бірақ бір елді мекенде алты жұмыс сағатынан кем емес; 2) порталда – тəулік бойы. 9. Мемлекеттік қызметті алу үшін қызмет алушы мынадай құжаттардың тізбесін ұсынады: 1) лицензия алған кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; заңды тұлға үшін – жарғының көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған) жəне өтініш беруші – заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені (қайта тіркелгені) туралы анықтама; жеке тұлға үшін – жеке басын куəландыратын құжатының көшірмесі; дара кəсіпкер үшін – өтініш берушінің дара кəсіпкер ретінде мемлекеттік тіркелгені туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); өтініш берушіні салық органында есепке қою туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны; шетелдік тұлға өтініш берген жағдайда, І немесе ІІ санаттағы лицензия алу қажет болғанда, лицензияның немесе шет мемлекеттің шетелдік тұлғалар үшін жобалау қызметіне тиісті растамасы бар тиісті рұқсат беру құжатының көшірмесі; 2) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжат – салыстырып тексеру үшін; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; 3) санат берілуіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке тұлға үшін – жеке басын куəландыратын құжатының көшірмесі; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны; 4) лицензияның телнұсқасын берген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 7 жəне 8-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжат – салыстырып тексеру үшін; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алым төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы; дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерін; лицензия туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында орталықтың қызметкері өзі алады; 5) лицензия алған кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде қоса беріледі); төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі; шетелдік тұлға өтініш берген жағдайда, І немесе ІІ санаттағы лицензия алу қажет болғанда, лицензияның немесе шет мемлекеттің шетелдік тұлғалар үшін жобалау қызметіне тиісті растамасы бар тиісті рұқсат беру құжатының көшірмесі, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі; 6) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі); төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; 7) санат берілуіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі); осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы, дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерін, лицензия туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында қызмет беруші өзі алады. 10. Егер: 1) Қазақстан Республикасының заңдарында субъектілердің осы санаты үшін қызметтің жекелеген түрімен айналысуға тыйым салынса; 2) қызмет түріне лицензия беруге өтініш берілген жағдайда, қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым енгізілмесе; 3) қызмет алушы біліктілік талаптарына сай келмесе; 4) өтініш берушіге қатысты оның қызметтің жекелеген түрімен айналысуына тыйым салатын заңды күшіне енген сот үкімі болса; 5) сот орындаушысының ұсынуы негізінде сот қызмет алушыға лицензия алуға тыйым салса, мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тартылады. Құжаттарды қабылдаудан бас тартылған жағдайда, орталық қызметкері қызмет алушыға жетіспейтін құжаттарды көрсете отырып, қолхат береді. 3. Шағымдану тəртібі 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, шағым қызмет алушының қалауы бойынша; 1) азаматтарды қабылдау кестесі қызмет берушінің интернет-ресурсында: www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша орналасқан қызмет берушінің басшысына; 2) қызмет берушінің 8 (7172) 74-22-43, 74-19-45 нөмірлері бойынша «сенім телефонына»; 3) www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсындағы «сұрақжауап» бөліміне; 4) қызмет беруші басшысының блогына (www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсының «Қызмет беруші төрағасының блогы» парағына); 5) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіде орналасқан шағымдар мен ұсыныстарға арналған жəшік арқылы; 6) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіге жазбаша шағым беру арқылы жіберіледі. 12. Мемлекеттік қызметті ұсыну кезінде дөрекі қызмет көрсету туралы шағымды қызмет алушы мынадай жолмен береді: 1) орталықта – орталық филиалының басшысына тікелей не Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А үй мекенжайы, 8 (7172) 94-99-95 телефоны, www.con.gov.kz. интернет-ресурсы бойынша орталық басшысына береді; 2) порталда – мемлекеттік қызметтерді көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының телефон нөмірі бойынша (1414) береді. 13. Шағым құзыретіне шағымда көтерілген мəселелерді шешу кіретін субъектінің немесе лауазымды адамның атына жіберілуге тиіс. Шағымда шағым берген адамның тегі, аты, əкесінің аты (жеке басын куəландыратын құжатта болса), пошталық мекенжайы, күні көрсетіледі. Шағымға қызмет алушы қол қоюға тиіс. Шағым берген кезде іс-əрекетіне шағым беріліп отырған субъектінің атауы немесе лауазымды адамдардың лауазымы, тегі жəне аты-жөні, шағым беру себебі мен талаптары көрсетіледі. 14. Қызмет беруші мен орталықтың атына түскен қызмет алушының шағымы ол тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Қабылданған шағым қызмет берушінің ақпаратты есепке алу журналында тіркеледі, бұл ретте қызмет алушыға күні мен уақыты, өтінішті (шағымды) қабылдаған адамның тегі мен аты-жөні көрсетілген талон беріледі. Орталықта қолма-қол жəне пошта арқылы түскен шағымның қабылданғанын растау оның орталықтың кеңсесiнде тіркелгені болып табылады (мөртабан, кiрiс нөмiрi жəне тiркелген күні шағымның екiншi данасына немесе шағымға iлеспе хатқа қойылады). Қызмет алушының шағымы қабылданғаны туралы растау үшін оған шағымды қабылдаған адам талон береді, онда шағымның нөмiрi, күнi, шағымды қабылдаған адамның тегi, байланыс деректерi көрсетiледі. Шағым тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Қызмет алушының уəкілетті органның атына түскен мемлекеттік қызметтерді көрсету сапасын бағалау жəне бақылау жөніндегі шағымы ол тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Шағым тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Портал арқылы электрондық өтініш жіберілгеннен кейін порталда қызмет алушы өзінің «жеке кабинетінен» өтініш туралы ақпаратқа қол жеткізе алады, ол мемлекеттік орган өтінішті өңдеген кезде жаңартылады (жеткізу, тіркеу, орындау туралы белгілер, қарау туралы немесе қараудан бас тарту туралы жауап). 15. Қызмет берушінің шағымды қарау нəтижелерімен келіспеген жағдайда, қызмет алушы заңнамада белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқылы. 4. Өзге талаптар 16. Халықтың əлеуметтік жағынан осал топтарына жататын адамдардың қызмет берушіге жəне (немесе) халыққа қызмет көрсету орталығына өздерінің келу мүмкіндігінің болмауына байланысты оларға мемлекеттік қызмет көрсету ерекшеліктері жоқ. 17. Мемлекеттік қызмет көрсетілетін жерлердің мекенжайлары қызмет берушінің kds.gov.kz жəне көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлеп шығарған мемлекеттік органның minregion. gov.kz интернет-ресурстарында орналастырылған. 18. Қызмет алушы «электронды үкімет» веб-порталы немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы арқылы өтініш берген кезде қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электронды құжат нысанында сұрау жіберіледі. 19. Қашықтан қол жеткізу режимінде мемлекеттік қызмет көрсету дəрежесі туралы ақпарат алу мүмкіндігі қызмет алушының «жеке кабинеті» арқылы жүзеге асырылады. 20. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының нөмірі – 1414. «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 1-қосымша Орталықтардың мекенжайлары мен жұмыс кестесі Р/с №

Орталықтың атауы

Орталық орналасқан мекенжай

Операциялық залдың телефон нөмірі

Басшының телефон нөмірі

1

2

3

5

6

1

Ақмола облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Көкшетау қаласы, Əуезов көшесi, 189 «а»

40-10-76

40-10-63 қабылдау бөлмесі

2

Ақтөбе облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Ақтөбе қаласы, Тургенев көшесi, 109

56-40-34

56-57-87 қабылдау бөлмесі

3

Алматы облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Талдықорған қаласы, Тəуелсiздiк көшесi, 67 «б»

21-24-35

24-41-33 қабылдау бөлмесі

4

Атырау облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Атырау қаласы, Авангардская көшесi, 2-23 «б»

21-29-42

21-37-17 қабылдау бөлмесі

5

Шығыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Өскемен қаласы, Белинский көшесi, 37 «а»

78-42-90

78-42-36 қабылдау бөлмесі

6

Жамбыл облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Тараз қаласы, Абай даңғылы, 232

56-90-07

56-90-01 қабылдау бөлмесі

7

Батыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Орал қаласы, Жамбыл көшесi, 81

28-29-14

28-29-14 қабылдау бөлмесі

8

Қарағанды облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қарағанды қаласы, Чкалов көшесi, 7

44-64-61

41-12-85 қабылдау бөлмесі

9

Қостанай облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қостанай қаласы, Таран көшесi, 114

53-46-15

54-10-20 қабылдау бөлмесі

10

Қызылорда облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қызылорда қаласы, Мұратбаев көшесi, н/ж

23-08-05

23-07-16 қабылдау бөлмесі

11

Маңғыстау облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Ақтау қаласы, 15-шағын аудан, 67 «б»

42-21-25

42-23-11 қабылдау бөлмесі

12

Павлодар облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Павлодар қаласы, Павлов көшесi, 48

33-47-54

33-47-35 қабылдау бөлмесі

13

Солтүстiк Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Петропавл қаласы, Əуезов көшесi, 157

33-31-03

33-12-57 қабылдау бөлмесі

14

Оңтүстiк Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Шымкент қаласы, Мəделi қожа көшесi, н/ж

21-48-96

30-06-79 қабылдау бөлмесі

15

Алматы қаласы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Алматы қаласы, Жандосов көшесі, 51

247-14-33

247-16-25 қабылдау бөлмесі

16

Астана қаласы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А

57-07-71

57-07-71 қабылдау бөлмесі

«Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 2-қосымша Нысан Лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін жеке тұлғаның ӨТІНІШІ Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты (бар болса), жеке сəйкестендіру нөмірі) ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште ___беруді сұраймын. (лицензияны қағаз жеткізгіште алу қажет болған жағдайда, Х белгісін қою керек) Жеке тұлғаның тұратын жері______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың нөмірі) Электрондық поштасы ___________________________________________ Телефоны ________________________________________________ Факс ________________________________ Банктік шоты ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (н��месе) кіші түрімен айналысуға тыйым салмағаны; қоса беріліп отырған құжаттардың бəрі шындыққа сəйкес келетіні əрі жарамды болып табылатыны куəландырылады. Жеке тұлға____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты (бар болса)) Мөрдің орны (бар болса) Толтырылған күні: 20 ___ жылғы «___» _________. «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 3-қосымша Нысан Лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін заңды тұлғаның ӨТІНІШІ Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, бизнес-сəйкестендіру нөмірі) ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште ___беруді сұраймын. (лицензияны қағаз жеткізгіште алу қажет болған жағдайда, Х белгісін қою керек) Заңды тұлғаның мекенжайы___________________________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Электрондық поштасы ___________________________________________ Телефоны ________________________________________________ Факс ________________________________ Банктік шоты ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға тыйым салмағаны; қоса беріліп отырған құжаттардың бəрі шындыққа сəйкес келетіні əрі жарамды болып табылатыны куəландырылады. Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты (бар болса)) Мөрдің орны Толтырылған күні: 20 ___ жылғы «___» _________. «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 4-қосымша Жобалау қызметіне лицензияға мəліметтер нысаны Жеке тұлға үшін өтініш берушінің біліктілігі жəне заңды тұлға үшін инженер-техник қызметкерлері туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде, сондай-ақ лицензияны І санатқа қайта ресімдеген кезде толтырылады) 1) ТАƏ __________________________________________________________ 2) Лауазымы______________________________________________________ 3) Осы ұйымда _____________________________________жұмыс істейді. (тұрақты немесе уақытша жұмыс істейтінін көрсету) 4) Жұмыс өтілі ____________________________________________________ (мамандығы бойынша жəне атқарып отырған жұмысындағы өтілін көрсету) 5) Оқу орнының атауы ____________________________________________ 6) Бітірген жылы _________________________________________________ 7) Дипломы бойынша біліктілігі ____________________________________ 8) Сейсмикалық қаупі жоғары аудандарда жұмыс істеуге рұқсатының болуы ___________________________________________________________________ (құжаттың нөмірін, берілген күні мен орнын көрсету) Өндірістік база туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде, сондай-ақ санат бере отырып, лицензияны қайта ресімдеген кезде толтырылады) 9) Өндірістік базаның мекенжайы ___________________________________ ___________________________________________________________________ 10) Ауданы _______________________________________________________ 11) Жылжымайтын мүлікті тіркеу туралы куəліктің нөмірі _______________ ___________________________________________________________________ 12) Жалға алу туралы шарттың нөмірі ________________________________ 13) База мыналармен жарақталған: (болған жағдайда, «Х» белгісін қою қажет) Өтініш берілген жұмыс түрлерін, лицензияланатын қызмет түрінің кіші түрін орындау үшін қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен жəне үй-жайлармен _______________________________________________________ Еңбек шарттарына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен _______ __________________________________________________________ 14) Жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау жүйесі бойынша бекітілген нұсқаулықтың деректемелері (норманы бақылау, жұмыс жүргізудің сапасын бақылау) _______ ____________________________________________________________________ 15) Еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша бекітілген қағидалар мен нұсқаулықтардың деректемелері __________________________ ___________________________________________________________________ Өзге талаптар (лицензия алған жəне лицензияны І жəне ІІ қайта ресімдеген кезде толтырылады) 16) Жұмыс тəжірибесі ______________________________________________ 17) Іске қосылған объектілер ________________________________________ _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ __________________________________________________________________ 18) Пайдалануға беру актілерінің жəне орындалған жұмыстар актілерінің деректемелері__ _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 19) Іске қосылған объектілер бойынша пікірлердің деректемелері _________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Материалдық-техникалық жарақтандырылуы туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде толтырылады) 20) Атауы ________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 21) Өлшем бірлігі _________________________________________________ 22) Саны__________________________________________________________ ____________________________________________________________________ 23) Пайдалану мерзімі ______________________________________________ 24) Сипаттамасы (маркасы, қуаты), сапалық құрамы ____________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 25) Ескертпе ______________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 5-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, ЖСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________

____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеуді сұраймын. Тұратын жері__________________________________________________ Жеке басын куəландыратын құжат: түрі ____________, сериясы _____________, №_______________, кім берді _______________ қашан берді ________________ Банктік шоты (бар болса) ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (лицензиардың жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 6-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, БСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеуді сұраймын. Мекенжайы ________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (индексі, қала, аудан, облыс, көше, үйдің нөмірі, телефон, факс, e-mail) Банктік шоты ________________________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Филиалдары (өкілдігі, объектілері, пункттері, учаскелері) ________ ____________________________________________________________________ (орналасқан жері жəне деректемелері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Мөрдің орны 20__ жылғы ___________________ Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 7-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, ЖСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияның жəне (немесе) лицензияға қосымшаның телнұсқасын беруді сұраймын. Тұратын жері__________________________________________________ Жеке басын куəландыратын құжат: түрі ____________, сериясы _____________, №_______________, кім берді _______________ қашан берді ________________ Банктік шоты (бар болса) ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (лицензиардың жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 8-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, БСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияның жəне (немесе) лицензияға қосымшаның телнұсқасын беруді сұраймын. Мекенжайы ________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (индексі, қала, аудан, облыс, көше, үйдің нөмірі, телефон, факс, e-mail) Банктік шоты ________________________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Филиалдары (өкілдігі, объектілері, пункттері, учаскелері) ________ ____________________________________________________________________ (орналасқан жері жəне деректемелері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Мөрдің орны 20__ жылғы ___________________ Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 22 қарашадағы №1254 қаулысына 2-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 7 қазандағы №1036 қаулысымен бекітілген «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы: «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» (бұдан əрі – көрсетілетін мемлекеттік қызмет). 2. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлейтін орталық мемлекеттік органның атауы: Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі. 3. Қызмет берушінің атауы: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды бақылау жəне халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін үйлестіру комитетінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны (бұдан əрі – орталық) арқылы Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігінің Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті мен облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылау департаменттері (бұдан əрі – қызмет беруші), олардың мекенжайлары мен жұмыс кестелері осы стандартқа 1-қосымшада көрсетілген, сондай-ақ «электрондық үкіметтің» веб-порталы: www.e.gov.kz немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы: www.elicense.kz (бұдан əрі – портал). 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімдері: 1) қызмет алушы орталыққа немесе порталға жүгінген сəттен бастап мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі лицензияны беру жəне қайта ресімдеу үшін он бес жұмыс күнін, лицензияның телнұсқасын беру үшін екі жұмыс күнін құрайды (құжаттардың қабылданған күні мен берілген күні мемлекеттік қызмет көрсету мерзіміне кірмейді); 2) мемлекеттік көрсетілетін қызметті алғанға дейін ең көп рұқсат етілген күту уақыты – 20 минуттан аспайды; 3) өтініш берілген күні қызмет алушыға қызмет көрсетудің ең көп рұқсат етілген уақыты – 20 минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет нысаны: ішінара автоматтандырылған. 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі осы стандарттың 5-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мерзімде порталда қызмет берушінің уəкілетті адамының электрондық цифрлық қолтаңбасы (бұдан əрі – ЭЦҚ) қойылған электронды құжат нысанында құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, лицензияны қайта ресімдеу жəне лицензияның телнұсқасын беру немесе қызмет алушы лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште алу үшін өтініш берген жағдайда, лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымша басып шығарылып, қызмет беруші басшысының қолымен жəне мөрімен куəландырылады не өтініш электронды түрде берілген жағдайда, электронды құжат нысанында не өтініш қағаз түрінде берілген жағдайда, қағаз жеткізгіште мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелді жауап беру болып табылады. 7. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет ақылы түрде көрсетіледі. «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 471-бабына сəйкес лицензияны беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру үшін лицензиялық алым алынады жəне ол лицензияны жəне лицензияның телнұсқасын беру үшін 10 айлық есептік көрсеткішті (бұдан əрі – АЕК), лицензияны қайта ресімдеу үшін 1 АЕК-ті құрайды. Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия алуға, қайта ресімдеуге, лицензияның телнұсқаларын беруге портал арқылы электрондық сұрау берілген жағдайда, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. 8. Жұмыс кестесі: 1) орталық – көрсетілетін мемлекеттік қызмет еңбек заңнамасына сəйкес демалыс жəне мереке күндерін қоспағанда, белгіленген жұмыс кестесі бойынша күн сайын, дүйсенбі мен сенбі аралығында сағат 9.00-ден 20-00-ге дейін үзіліссіз көрсетіледі. Қабылдау «электрондық кезек» тəртібімен жеделтетілген қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады. Қызмет алушының қалауы бойынша портал арқылы электрондық кезекті «брондауға» болады. Орталықтардың ұтқыр филиалдары құжаттарды қабылдауды көші-қон полициясының аумақтық басқармаларымен бірге жергілікті атқарушы органдар бекіткен кестеге сəйкес жүзеге асырады, бірақ бір елді мекенде алты жұмыс сағатынан кем емес; 2) порталда – тəулік бойы. 9. Мемлекеттік қызметті алу үшін қызмет алушы мынадай құжаттардың тізбесін ұсынады: 1) лицензия алған кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; заңды тұлға үшін – жарғының көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған) жəне өтініш беруші – заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені (қайта тіркелгені) туралы анықтама; жеке тұлға үшін – жеке басын куəландыратын құжатының көшірмесі; дара кəсіпкер үшін – өтініш берушінің дара кəсіпкер ретінде мемлекеттік тіркелгені туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); өтініш берушіні салық органында есепке қою туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны; шетелдік тұлға өтініш берген жағдайда, І немесе ІІ санаттағы лицензия алу қажет болғанда, лицензияның немесе шет мемлекеттің шетелдік тұлғалар үшін құрылыс-монтаж жұмыстарына тиісті растамасы бар тиісті рұқсат беру құжатының көшірмесі; 2) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжат – салыстырып тексеру үшін;

лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; 3) санат берілуіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжатының көшірмесі – салыстырып тексеру үшін; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төле�� шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны; 4) лицензияның телнұсқасын берген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 7 жəне 8-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжат – салыстырып тексеру үшін; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алым төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы; дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерін; лицензия туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында орталықтың қызметкері өзі алады; 5) лицензия алған кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде қоса беріледі); төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі; шетелдік тұлға өтініш берген жағдайда, І немесе ІІ санаттағы лицензия алу қажет болғанда, лицензияның немесе шет мемлекеттің шетелдік тұлғалар үшін құрылыс-монтаж жұмыстарына тиісті растамасы бар тиісті рұқсат беру құжатының көшірмесі, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі; 6) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі); төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; 7) санат берілуіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі); осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы, дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерді, лицензия туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында қызмет беруші өзі алады. 10. Егер: 1) Қазақстан Республикасының заңдарында субъектілердің осы санаты үшін қызметтің жекелеген түрімен айналысуға тыйым салынса; 2) қызмет түріне лицензия беруге өтініш берілген жағдайда, қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым енгізілмесе; 3) қызмет алушы біліктілік талаптарына сай келмесе; 4) өтініш берушіге қатысты оның қызметтің жекелеген түрімен айналысуына тыйым салатын заңды күшіне енген сот үкімі болса; 5) сот орындаушысының ұсынуы негізінде сот қызмет алушыға лицензия алуға тыйым салса, мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тартылады. Құжаттарды қабылдаудан бас тартылған жағдайда, орталық қызметкері қызмет алушыға жетіспейтін құжаттарды көрсете отырып, қолхат береді. 3. Шағымдану тəртібі 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, шағым қызмет алушының қалауы бойынша; 1) азаматтарды қабылдау кестесі қызмет берушінің интернет-ресурсында: www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша орналасқан қызмет берушінің басшысына; 2) қызмет берушінің 8 (7172) 74-22-43, 74-19-45 нөмірлері бойынша «сенім телефонына»; 3) www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсындағы «сұрақжауап» бөліміне; 4) қызмет беруші басшысының блогына (www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсының «Қызмет беруші төрағасының блогы» парағына); 5) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіде орналасқан шағымдар мен ұсыныстарға арналған жəшік арқылы; 6) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіге жазбаша шағым беру арқылы жіберіледі. 12. Мемлекеттік қызметті ұсыну кезінде дөрекі қызмет көрсету туралы шағымды қызмет алушы мынадай жолмен береді: 1) орталықта – орталық филиалының басшысына тікелей не Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А үй мекенжайы, 8 (7172) 94-99-95 телефоны, www.con.gov.kz. интернет-ресурсы бойынша орталық басшысына береді; 2) порталда – мемлекеттік қызметтерді көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының телефон нөмірі бойынша (1414) береді. 13. Шағым құзыретіне шағымда көтерілген мəселелерді шешу кіретін субъектінің немесе лауазымды адамның атына жіберілуге тиіс. Шағымда шағым берген адамның тегі, аты, əкесінің аты (жеке басын куəландыратын құжатта болса), пошталық мекенжайы, күні көрсетіледі. Шағымға қызмет алушы қол қоюға тиіс. Шағым берген кезде іс-əрекетіне шағым беріліп отырған субъектінің атауы немесе лауазымды адамдардың лауазымы, тегі жəне аты-жөні, шағым беру себебі мен талаптары көрсетіледі. 14. Қызмет беруші мен орталықтың атына түскен қызмет алушының шағымы ол тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Қабылданған шағым қызмет берушінің ақпаратты есепке алу журналында тіркеледі, бұл ретте қызмет алушыға күні мен уақыты, өтінішті (шағымды) қабылдаған адамның тегі мен аты-жөні көрсетілген талон беріледі. Орталықта қолма-қол жəне пошта арқылы түскен шағымның қабылданғанын растау оның орталықтың кеңсесiнде тіркелгені болып табылады (мөртабан, кiрiс нөмiрi жəне тiркелген күні шағымның екiншi данасына немесе шағымға iлеспе хатқа қойылады). Қызмет алушының шағымы қабылданғаны туралы растау үшін оған шағымды қабылдаған адам талон береді, онда шағымның нөмiрi, күнi, шағымды қабылдаған адамның тегi, байланыс деректерi көрсетiледі. Шағым тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Қызмет алушының уəкілетті органның атына түскен мемлекеттік қызметтерді көрсету сапасын бағалау жəне бақылау жөніндегі шағымы ол тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Шағым тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Портал арқылы электрондық өтініш жіберілгеннен кейін порталда қызмет алушы өзінің «жеке кабинетінен» өтініш туралы ақпаратқа қол жеткізе алады, ол мемлекеттік орган өтінішті өңдеген кезде жаңартылады (жеткізу, тіркеу, орындау туралы белгілер, қарау туралы немесе қараудан бас тарту туралы жауап). 15. Қызмет берушінің шағымды қарау нəтижелерімен келіспеген жағдайда, қызмет алушы заңнамада белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқылы. 4. Өзге талаптар 16. Халықтың əлеуметтік жағынан осал топтарына жататын адамдардың қызмет берушіге жəне (немесе) халыққа қызмет көрсету орталығына өздерінің келу мүмкіндігінің болмауына байланысты оларға мемлекеттік қызмет көрсету ерекшеліктері жоқ. 17. Мемлекеттік қызмет көрсетілетін жерлердің мекенжайлары қызмет берушінің kds.gov.kz жəне көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлеп шығарған мемлекеттік органның minregion. gov.kz интернет-ресурстарында орналастырылған. 18. Қызмет алушы «электронды үкімет» веб-порталы немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы арқылы өтініш берген кезде қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электронды құжат нысанында сұрау жіберіледі. 19. Қашықтан қол жеткізу режимінде мемлекеттік қызмет көрсету дəрежесі туралы ақпарат алу мүмкіндігі қызмет алушының «жеке кабинеті» арқылы жүзеге асырылады. 20. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының нөмірі – 1414. «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 1-қосымша Орталықтардың мекенжайлары мен жұмыс кестесі Р/с № 1

Орталықтың атауы

Орталық орналасқан мекенжай

2

3

Операциялық залдың телефон нөмірі 5

Басшының телефон нөмірі 6

1

Ақмола облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Көкшетау қаласы, Əуезов көшесi, 189 «а»

40-10-76

40-10-63 қабылдау бөлмесі

2

Ақтөбе облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Ақтөбе қаласы, Тургенев көшесi, 109

56-40-34

56-57-87 қабылдау бөлмесі

3

Алматы облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Талдықорған қаласы, Тəуелсiздiк көшесi, 67 «б»

21-24-35

24-41-33 қабылдау бөлмесі

4

Атырау облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Атырау қаласы, Авангардская көшесi, 2-23 «б»

21-29-42

21-37-17 қабылдау бөлмесі

5

Шығыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Өскемен қаласы, Белинский көшесi, 37 «а»

78-42-90

78-42-36 қабылдау бөлмесі

6

Жамбыл облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Тараз қаласы, Абай көшесi, 232

56-90-07

56-90-01 қабылдау бөлмесі

7

Батыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Орал қаласы, Жамбыл көшесi, 81

28-29-14

28-29-14 қабылдау бөлмесі

8

Қарағанды облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қарағанды қаласы, Чкалов көшесi, 7

44-64-61

41-12-85 қабылдау бөлмесі

9

Қостанай облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қостанай қаласы, Таран көшесi, 114

53-46-15

54-10-20 қабылдау бөлмесі

10

Қызылорда облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қызылорда қаласы, Мұратбаев көшесi, н/ж

23-08-05

23-07-16 қабылдау бөлмесі

11

Маңғыстау облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Ақтау қаласы, 15-шағын аудан, 67 «б»

42-21-25

42-23-11 қабылдау бөлмесі

12

Павлодар облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Павлодар қаласы, Павлов көшесi, 48

33-47-54

33-47-35 қабылдау бөлмесі

13

Солтүстiк Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Петропавл қаласы, Əуезов көшесi, 157

33-31-03

33-12-57 қабылдау бөлмесі

14

Оңтүстiк Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Шымкент қаласы, Мəделi қожа көшесi, н/ж

21-48-96

30-06-79 қабылдау бөлмесі

(Жалғасы 18-бетте).


18

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 16-17-беттерде).

19 желтоқсан 2013 жыл

беру» мемлекеттік қызмет стандартына 6-қосымша

15

Алматы қаласы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Алматы қаласы, Жандосов көшесі, 51

247-14-33

247-16-25 қабылдау бөлмесі

16

Астана қаласы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А

57-07-71

57-07-71 қабылдау бөлмесі

«Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 2-қосымша Нысан Лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін жеке тұлғаның ӨТІНІШІ Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты (бар болса), жеке сəйкестендіру нөмірі) ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште ___беруді сұраймын. (лицензияны қағаз жеткізгіште алу қажет болған жағдайда, Х белгісін қою керек) Жеке тұлғаның тұратын жері______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың нөмірі) Электрондық поштасы ___________________________________________ Телефоны ________________________________________________ Факс ________________________________ Банктік шоты ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға тыйым салмағаны; қоса беріліп отырған құжаттардың бəрі шындыққа сəйкес келетіні əрі жарамды болып табылатыны куəландырылады. Жеке тұлға____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты (бар болса)) Мөрдің орны (бар болса) Толтырылған күні: 20 ___ жылғы «___» _________. «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 3-қосымша Нысан Лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін заңды тұлғаның ӨТІНІШІ Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, бизнес-сəйкестендіру нөмірі) ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште ___беруді сұраймын. (лицензияны қағаз жеткізгіште алу қажет болған жағдайда, Х белгісін қою керек) Заңды тұлғаның мекенжайы___________________________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Электрондық поштасы ___________________________________________ Телефоны ________________________________________________ Факс ________________________________ Банктік шоты ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға тыйым салмағаны; қоса беріліп отырған құжаттардың бəрі шындыққа сəйкес келетіні əрі жарамды болып табылатыны куəландырылады. Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты (бар болса)) Мөрдің орны Толтырылған күні: 20 ___ жылғы «___» _________. «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 4-қосымша Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензияға мəліметтер нысаны Жеке тұлға үшін өтініш берушінің біліктілігі жəне заңды тұлға үшін инженер-техник қызметкерлері туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде, сондай-ақ лицензияны І санатқа қайта ресімдеген кезде толтырылады) 1) ТАƏ __________________________________________________________ 2) Лауазымы______________________________________________________ 3) Осы ұйымда _____________________________________жұмыс істейді. (тұрақты немесе уақытша жұмыс істейтінін көрсету) 4) Жұмыс өтілі ____________________________________________________ (мамандығы бойынша жəне атқарып отырған жұмысындағы өтілін көрсету) 5) Оқу орнының атауы ____________________________________________ 6) Бітірген жылы _________________________________________________ 7) Дипломы бойынша біліктілігі ____________________________________ 8) Сейсмикалық қаупі жоғары аудандарда жұмыс істеуге рұқсатының болуы _____________________________________________________________ (құжаттың нөмірін, берілген күні мен орнын көрсету) Өндірістік база туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде, сондай-ақ санат бере отырып, лицензияны қайта ресімдеген кезде толтырылады) 9) Өндірістік базаның мекенжайы ___________________________________ ___________________________________________________________________ 10) Ауданы _______________________________________________________ 11) Жылжымайтын мүлікті тіркеу туралы куəліктің нөмірі _______________ ___________________________________________________________________ 12) Жалға алу туралы шарттың нөмірі ________________________________ 13) База мыналармен жарақталған: (болған жағдайда, «Х» белгісін қою қажет) Өтініш берілген жұмыс түрлерін, лицензияланатын қызмет түрінің кіші түрін орындау үшін қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен жəне үй-жайлармен ________________________________ _______________________ Еңбек шарттарына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен _______ _________________________________________________________________ 14) Жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау жүйесі бойынша бекітілген нұсқаулықтың деректемелері (норманы бақылау, жұмыс жүргізудің сапасын бақылау) _______ ____________________________________________________________________ 15) Еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша бекітілген қағидалар мен нұсқаулықтардың деректемелері __________________________ ___________________________________________________________________ Өзге талаптар (лицензия алған жəне лицензияны І жəне ІІ қайта ресімдеген кезде толтырылады) 16) Жұмыс тəжірибесі ____________________________________________ 17) Іске қосылған объектілер ______________________________________ ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ 18) Пайдалануға беру актілерінің жəне орындалған жұмыстар актілерінің деректемелері__ ___________________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ 19) Іске қосылған объектілер бойынша пікірлердің деректемелері _________ _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ Материалдық-техникалық жарақтандырылуы туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде толтырылады) 20) Атауы ________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 21) Өлшем бірлігі _________________________________________________ 22) Саны__________________________________________________________ ____________________________________________________________________ 23) Пайдалану мерзімі ______________________________________________ 24) Сипаттамасы (маркасы, қуаты), сапалық құрамы ____________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ 25) Ескертпе ______________________________________________________ _________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 5-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, ЖСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеуді сұраймын. Тұратын жері__________________________________________________ Жеке басын куəландыратын құжат: түрі ____________, сериясы _____________, №_______________, кім берді _______________ қашан берді ________________ Банктік шоты (бар болса) ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (лицензиардың жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын

Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, БСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеуді сұраймын. Мекенжайы ________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (индексі, қала, аудан, облыс, көше, үйдің нөмірі, телефон, факс, e-mail) Банктік шоты ________________________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Филиалдары (өкілдігі, объектілері, пункттері, учаскелері) ________ ____________________________________________________________________ (орналасқан жері жəне деректемелері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Мөрдің орны 20__ жылғы ___________________ Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 7-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, ЖСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияның жəне (немесе) лицензияға қосымшаның телнұсқасын беруді сұраймын. Тұратын жері__________________________________________________ Жеке басын куəландыратын құжат: түрі ____________, сериясы _____________, №_______________, кім берді _______________ қашан берді ________________ Банктік шоты (бар болса) ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (лицензиардың жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 8-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, БСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияның жəне (немесе) лицензияға қосымшаның телнұсқасын беруді сұраймын. Мекенжайы ________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (индексі, қала, аудан, облыс, көше, үйдің нөмірі, телефон, факс, e-mail) Банктік шоты ________________________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Филиалдары (өкілдігі, объектілері, пункттері, учаскелері) ________ ____________________________________________________________________ (орналасқан жері жəне деректемелері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Мөрдің орны 20__ жылғы ___________________ Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 22 қарашадағы №1254 қаулысына 3-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 31 тамыздағы №1128 қаулысымен бекітілген «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы: «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» (бұдан əрі – көрсетілетін мемлекеттік қызмет). 2. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлейтін орталық мемлекеттік органның атауы: Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі. 3. Қызмет берушінің атауы: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды бақылау жəне халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін үйлестіру комитетінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны (бұдан əрі – орталық) арқылы Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігінің Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті мен облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылау департаменттері (бұдан əрі – қызмет беруші), олардың мекенжайлары мен жұмыс кестелері осы стандартқа 1-қосымшада көрсетілген, сондай-ақ «электрондық үкіметтің» веб-порталы: www.e.gov.kz немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы: www.elicense.kz (бұдан əрі – портал). 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімдері: 1) қызмет алушы орталыққа немесе порталға жүгінген сəттен бастап мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі лицензияны беру жəне қайта ресімдеу үшін он бес жұмыс күнін, лицензияның телнұсқасын беру үшін екі жұмыс күнін құрайды (құжаттардың қабылданған күні мен берілген күні мемлекеттік қызмет көрсету мерзіміне кірмейді); 2) мемлекеттік көрсетілетін қызметті алғанға дейін ең көп рұқсат етілген күту уақыты – 20 минуттан аспайды; 3) өтініш берілген күні қызмет алушыға қызмет көрсетудің ең көп рұқсат етілген уақыты – 20 минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет нысаны: ішінара автоматтандырылған. 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі осы стандарттың 5-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мерзімде порталда қызмет берушінің уəкілетті адамының электрондық цифрлық қолтаңбасы (бұдан əрі – ЭЦҚ) қойылған электронды құжат нысанында іздестіру қызметіне лицензия беру, лицензияны қайта ресімдеу жəне лицензияның телнұсқасын беру немесе қызмет алушы лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште алу үшін өтініш берген жағдайда, лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымша басып шығарылып, қызмет беруші басш��сының қолымен жəне мөрімен куəландырылады не өтініш электронды түрде берілген жағдайда, электронды құжат нысанында не өтініш қағаз түрінде берілген жағдайда, қағаз жеткізгіште мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелді жауап беру болып табылады. 7. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет ақылы түрде көрсетіледі. «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 471-бабына сəйкес лицензияны беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру үшін лицензиялық алым алынады жəне ол лицензияны жəне лицензияның телнұсқасын беру үшін 10 айлық есептік көрсеткішті (бұдан əрі – АЕК), лицензияны қайта ресімдеу үшін 1 АЕК-ті құрайды. Іздестіру қызметіне лицензия алуға, қайта ресімдеуге, лицензияның телнұсқаларын беруге портал арқылы электрондық сұрау берілген жағдайда, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. 8. Жұмыс кестесі: 1) орталық – көрсетілетін мемлекеттік қызмет еңбек заңнамасына сəйкес демалыс жəне мереке күндерін қоспағанда, белгіленген жұмыс кестесі бойынша күн сайын, дүйсенбі мен сенбі аралығында сағат 9.00-ден 20-00-ге дейін үзіліссіз көрсетіледі. Қабылдау «электрондық кезек» тəртібімен жеделтетілген қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады. Қызмет алушының қалауы бойынша портал арқылы электрондық кезекті «брондауға» болады. Орталықтардың ұтқыр филиалдары құжаттарды қабылдауды көші-қон полициясының аумақтық басқармаларымен бірге жергілікті атқарушы органдар бекіткен кестеге сəйкес жүзеге асырады, бірақ бір елді мекенде алты жұмыс сағатынан кем емес; 2) порталда – тəулік бойы. 9. Мемлекеттік қызметті алу үшін қызмет алушы мынадай құжаттардың тізбесін ұсынады: 1) лицензия алған кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; заңды тұлға үшін – жарғының көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған) жəне өтініш беруші – заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені (қайта тіркелгені) туралы анықтама; жеке тұлға үшін – жеке басын куəландыратын құжатының көшірмесі; дара кəсіпкер үшін – өтініш берушінің дара кəсіпкер ретінде мемлекеттік тіркелгені туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); өтініш берушіні салық органында есепке қою туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны; 2) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжат – салыстырып тексеру үшін; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; 3) санат берілуіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке тұлға үшін – жеке басын куəландыратын құжатының көшірмесі; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; 4) лицензияның телнұсқасын берген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 7 жəне 8-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжат – салыстырып тексеру үшін; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алым төленгенін

растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы; дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерін; лицензия туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында орталықтың қызметкері өзі алады; 5) лицензия алған кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде қоса беріледі); төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі; 6) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі); төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; 7) санат берілуіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі); осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы, дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерді, лицензия туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында қызмет беруші өзі алады. 10. Егер: 1) Қазақстан Республикасының заңдарында субъектілердің осы санаты үшін қызметтің жекелеген түрімен айналысуға тыйым салынса; 2) қызмет түріне лицензия беруге өтініш берілген жағдайда, қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым енгізілмесе; 3) қызмет алушы біліктілік талаптарына сай келмесе; 4) өтініш берушіге қатысты оның қызметтің жекелеген түрімен айналысуына тыйым салатын заңды күшіне енген сот үкімі болса; 5) сот орындаушысының ұсынуы негізінде сот қызмет алушыға лицензия алуға тыйым салса, мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тартылады. Құжаттарды қабылдаудан бас тартылған жағдайда, орталық қызметкері қызмет алушыға жетіспейтін құжаттарды көрсете отырып, қолхат береді. 3. Шағымдану тəртібі 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, шағым қызмет алушының қалауы бойынша; 1) азаматтарды қабылдау кестесі қызмет берушінің интернет-ресурсында: www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша орналасқан қызмет берушінің басшысына; 2) қызмет берушінің 8 (7172) 74-22-43, 74-19-45 нөмірлері бойынша «сенім телефонына»; 3) www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсындағы «сұрақжауап» бөліміне; 4) қызмет беруші басшысының блогына (www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсының «Қызмет беруші төрағасының блогы» парағына); 5) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіде орналасқан шағымдар мен ұсыныстарға арналған жəшік арқылы; 6) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіге жазбаша шағым беру арқылы жіберіледі. 12. Мемлекеттік қызметті ұсыну кезінде дөрекі қызмет көрсету туралы шағымды қызмет алушы мынадай жолмен береді: 1) орталықта – орталық филиалының басшысына тікелей не Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А үй мекенжайы, 8 (7172) 94-99-95 телефоны, www.con.gov.kz. интернет-ресурсы бойынша орталық басшысына береді; 2) порталда – мемлекеттік қызметтерді көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының телефон нөмірі бойынша (1414) береді. 13. Шағым құзыретіне шағымда көтерілген мəселелерді шешу кіретін субъектінің немесе лауазымды адамның атына жіберілуге тиіс. Шағымда шағым берген адамның тегі, аты, əкесінің аты (жеке басын куəландыратын құжатта болса), пошталық мекенжайы, күні көрсетіледі. Шағымға қызмет алушы қол қоюға тиіс. Шағым берген кезде іс-əрекетіне шағым беріліп отырған субъектінің атауы немесе лауазымды адамдардың лауазымы, тегі жəне аты-жөні, шағым беру себебі мен талаптары көрсетіледі. 14. Қызмет беруші мен орталықтың атына түскен қызмет алушының шағымы ол тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Қабылданған шағым қызмет берушінің ақпаратты есепке алу журналында тіркеледі, бұл ретте қызмет алушыға күні мен уақыты, өтінішті (шағымды) қабылдаған адамның тегі мен аты-жөні көрсетілген талон беріледі. Орталықта қолма-қол жəне пошта арқылы түскен шағымның қабылданғанын растау оның орталықтың кеңсесiнде тіркелгені болып табылады (мөртабан, кiрiс нөмiрi жəне тiркелген күні шағымның екiншi данасына немесе шағымға iлеспе хатқа қойылады). Қызмет алушының шағымы қабылданғаны туралы растау үшін оған шағымды қабылдаған адам талон береді, онда шағымның нөмiрi, күнi, шағымды қабылдаған адамның тегi, байланыс деректерi көрсетiледі. Шағым тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Қызмет алушының уəкілетті органның атына түскен мемлекеттік қызметтерді көрсету сапасын бағалау жəне бақылау жөніндегі шағымы ол тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Шағым тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Портал арқылы электрондық өтініш жіберілгеннен кейін порталда қызмет алушы өзінің «жеке кабинетінен» өтініш туралы ақпаратқа қол жеткізе алады, ол мемлекеттік орган өтінішті өңдеген кезде жаңартылады (жеткізу, тіркеу, орындау туралы белгілер, қарау туралы немесе қараудан бас тарту туралы жауап). 15. Қызмет берушінің шағымды қарау нəтижелерімен келіспеген жағдайда, қызмет алушы заңнамада белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқылы. 4. Өзге талаптар 16. Халықтың əлеуметтік жағынан осал топтарына жататын адамдардың қызмет берушіге жəне (немесе) халыққа қызмет көрсету орталығына өздерінің келу мүмкіндігінің болмауына байланысты оларға мемлекеттік қызмет көрсету ерекшеліктері жоқ. 17. Мемлекеттік қызмет көрсетілетін жерлердің мекенжайлары қызмет берушінің kds.gov.kz жəне көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлеп шығарған мемлекеттік органның minregion. gov.kz интернет-ресурстарында орналастырылған. 18. Қызмет алушы «электронды үкімет» веб-порталы немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы арқылы өтініш берген кезде қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электронды құжат нысанында сұрау жіберіледі. 19. Қашықтан қол жеткізу режимінде мемлекеттік қызмет көрсету дəрежесі туралы ақпарат алу мүмкіндігі қызмет алушының «жеке кабинеті» арқылы жүзеге асырылады. 20. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының нөмірі – 1414. «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 1-қосымша

Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (немесе) кіші түріме