Page 1

АҚПАРАТТАР аєыны №247 (28470) 19 ЖЕЛТОҚСАН ЖҰМА 2014 ЖЫЛ

● Ел тынысы: мың бір мысал

Ќайта тїлеген кешен Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Жыл ќорытындысы баяндалєан ќабылдау Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысовты қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Кездесу барысында Е.Ыдырысов Мемлекет басшысына халықаралық істерге қатысты жыл қорытындысын баяндады. Қазақстан Президенті 2014 жылдың халықаралық шаралар кестесі тығыз болғанына тоқталды. – Кездесулер мен іс-шаралардың кө п б о л у ы н ы ң н ə т и ж ес ін де өзге елдердің Қазақстанға деген қызығушылықтары артып, олармен өзара тиімді ынтымақтастық дамып келеді. Біз қабылдап жатқан іс-қимылдарды əлемдік қоғамдастық қолдайды. Қазіргідей жағдайда халықаралық ахуалды Ресей мен Батыс елдері арасындағы қарым-қатынастардың өрбуі мен жаһандық экономикадағы трендтер аясында үнемі саралап отыру қажет, – деді Мемлекет басшысы.

Сыртқы істер министрі Қазақстан Президентінің бастамаларына шетелдер тарапынан қолдау көрсетіліп отырғанына тоқталды. – Сіз жариялаған «Нұрлы Жол» саясаты əлемде жоғары бағаланып отыр. Ол қазіргідей күрделі жағдайда Қазақстанның тұрақты əрі орнықты дамуын қамтамасыз ететін жақсы бағдарлама ретінде қабылдануда. Біздің міндетіміз соны елдің сыртқы саясатының өзге де басым бағыттарымен бірге нақтылы жүзеге асыру болып табылады, – деді Е.Ыдырысов. Кездесу қорытындысы бойынша Мемлекет басшысы бірқатар нақты тапсырмалар берді.

----------------------------------------Суретті түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

Еуразиялыќ экономикалыќ одаќ

ќўру шартына Армения Республикасыныѕ ќосылуы туралы шартты ратификациялауєа ќатысты заѕ жобасы маќўлданды Кеше Парламент Мəжілісінің Төрағасы Қабиболла Жақы повтың төрағалығымен жалпы отырыс өтті. Халық қалаулылары «2014 жылғы 29 мамырдағы Еура зия лық экономикалық одақ туралы шартқа Армения Республикасының қосылуы туралы шартты ратификациялау туралы» заң жобасын мақұлдады. Бұл шарт 2014 жылғы 10 қазанда Минскіде жасалған. Шарт күшіне енген күннен бастап Армения Республикасы Еуразиялық экономикалық одақ тың мүшесі болады, сондай-ақ, аталған Одақ құқығына кіретін Кеден одағының жəне Біртұтас экономикалық кеңістіктің шарттыққұқықтық базасын қалыптастыру шеңберінде жасалған басқа халықаралық шарттарда көзделген міндеттемелерді алады. Осы Шарт ЕАЭО-ға мүше мемлекеттерге өз халықтарының өмір сүру деңгейін арттыру, өткізу нарығын кеңейту, сондай-ақ, Еуразиялық интеграциялық бірлестіктің имиджін арттыру мүддесінде экономикалардың тұрақты дамуына жағдай жасауға мүмкіндік береді.

Сондай-ақ, осы күні мəжілісмендер тарапынан Еуразиялық экономикалық қоғамдастықтың қызметін тоқтату туралы заң жобасы да оң бағасын алды. Жалпы отырыста Қазақстан Республикасы Əкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекс пен арнайы экономикалық аймақтарды жетілдіру мəселелеріне қатысты заң жобалары жұмысқа қабылданды, деп хабарлады Мəжілістің баспасөз қызметі.

Кґѕіл айту жеделхатын жолдады

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Пəкістан Ислам Республикасының Президенті Мамнун Хусейнге Пешавар қаласында болған террорлық актіге байланысты көңіл айту жеделхатын жолдады, деп хабарлады Мемлекет басшысының баспасөз қызметі.

Жеделхатта басым көпшілігі мектеп жасындағы балалар болған, көптеген жазықсыз жандардың қаза тапқаны туралы суыт хабарды Мемлекет басшысы терең күйзеліспен қабылдағаны айтылған. «Қазақстан барша əлемдегі қауіпсіздік пен бейбітшілікке үлкен қауіп төндіріп отырған халықаралық экстремизм мен терроризмнің ісəрекеттерін үзілді-кесілді айыптайды. Пешавардағы жантүршігерлік оқиға радикалды топтарға өркениетті қоғамда орын жоқ екенін тағы да растады», – делінген жеделхатта. Қаза болғандардың отбасылары мен туған-туыстарына, сондайақ, бүкіл Пəкістан халқына Қазақстан халқының жəне жеке өзінің атынан көңіл айтқан Нұрсұлтан Назарбаев террорлық əрекеттен жапа шеккендердің тезірек сауығып кетуін тіледі.

Жосалыдан Байқоңырға қарай шыға бергенде алыстан мұнартып Қорқыт ата мемориалдық кешені алдымен көзге ілінеді. Тұтас түркіге баба атанған Қорқыттың атына мұндай кешенді орнатудың да өзіндік қиындықтары болған кезінде. «Біз сендерді адам қылдық» деп төбеңнен төніп тұрғандар өткеніңді белінен бір-ақ сызып тастады емес пе?! Сондықтан оларға елдің рухын көтеретін, ежелден ел екендерін білдіретін мұндай мұралар тіпті керек емес еді. Сол себепті, Қорқыт ата кешенін салғандарды бюроға салып, соңына шам алып түсіп, біраз қиыншылық та көрсеткен. Дегенмен, дүние бір орнында тұрмайды. Бүгінде бодандық қамытында жүріп сондай іске барған азаматтардың есімін ел жиі еске алады. Облысқа əкім болып келгеннен кейін Қырымбек Көшербаев Қорқыт ата мемориалдық кешенін қайта жаңғыртуды қолға алды. Ол үшін кешен авторы Бек Ыбыраевпен ақылдасып, кеңейткен жағдайда қандай тұрпатта болатынын ақылдасты. Сонымен қатар, 2017 жылы Астанада өтетін ЭКСПО-2017 көрмесін тамашалауға келетін туристер тоқтайтын бір нысанның қатарына енгізді. Əлемнің əр түкпірінен келетін қонақтар Қорқыт ата кешенінен қоңырайып қайтпауы керек қой. Осылайша, кешеннің басында қызу жұмыс басталып кетті. Қорқыт ата мемориалдық кешенін қайта жаңғырту

жұмыстарымен «СМП-Қызылорда» ЖШС айналысты. Жаңа мемориалдың бұрынғыдан өзгешелігі 2,5 метр биіктікте орналасқаны еді. Сондай-ақ стеласы 12 метрге ұзартылды. Ал құрылысқа соңғы үлгідегі материалдар пайдаланылды. Мұражайы кеңейтіліп, айналасы абаттандырылды. Қысқасы, кешен толықтай жаңартылды. Заман талабына сай жасақталды. Бұрнағы күні облыс əкімі

«ПАРЫЗ-2014» байќауы ќорытындыланады

Келесі аптаның ортасында Индустрияландыру күні аясында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен жалпыұлттық телекөпір өтеді. Іс-шара барысында бірінші бесжылдық нəтижелері таныстырылады, сондай-ақ, «Алтын сапа» жəне «ПАРЫЗ-2014» сыйлықтары мен Елбасының арнайы сыйлықтарының лауреаттарын марапаттау рəсімі өтеді. Эльмира МƏТІБАЕВА, «Егемен Қазақстан».

«Парыз» конкурсына қатысуға берілген өтінім саны бойынша Қостанай облысы көш бастап тұр, мұнда 69 кəсіпорын конкурсқа қатысу ниетін білдірген. Шығыс Қазақстан облысынан 56 қатысушы жəне Павлодар облысынан 50 үміткер бар. Бұл туралы Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифинг барысында белгілі болды. – Елбасының 2008 жылғы 23 қаңтардағы Жарлығымен «Парыз» бизнестің əлеуметтік жауапкершілігі конкурсы жарияланғандығын барлығымыз білеміз. Ағымдағы жылы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Ұлттық кəсіпкерлер палатасымен, сондай-ақ, Энергетика министрлігі жəне Кəсіподақтар федерациясымен бірлесіп байқауды жетінші рет өткізіп отыр. Биылғы жылы республикамыздың барлық өңірлерінен конкурсқа қатысуға 584 кəсіпорын өтінім берген. Конкурс өткізіле бастағаннан бері 2,5 мың шағын, орта жəне ірі бизнес кəсіпорындары қатысқан. Субъектілердің басым саны «Үздік əлеуметтік жауапты кəсіпорын» номинациясы бойынша болып отыр. Осы номинацияға 261 кəсіпорын өтінім берген. «Еңбекті қорғау саласындағы үздік кəсіпорын» жаңа номинациясына 98 кəсіпорын қатысуда. «Үздік ұжымдық шарт» номинациясына 114 кəсіпорын өтінім берсе, «Экологияға қосқан үлесі үшін» номинациясы бойынша 111 өтінім келіп түскен. Конкурстың Гран-при ең жоғары жүлдесі өз жұмысында жəне корпоративтік əлеуметтік жəне экологиялық жауапкершілік қағидаттарын іске асыруда анағұрлым жоғары нəтижелерге қол жеткізген үміткерге беріледі, – деді ЕХƏҚМ Бақылау жəне əлеуметтік қорғау жөніндегі комитет төрағасы Ахмади Сарбасов. Осы орайда, 2008-2014 жылдардан бері аталған байқауға қатысқан мекемелер саны 3304 болғандығын нақтылаған ҰКП Басқарма төрағасының орынбасары Нұржан Əлтаев биылғы жылғы көрсеткіштің жоғары екендігін атап өтті. «Салыстырып қарасақ, өткен жылы – 534; 2012 жылы – 525; 2011 жылы – 509; 2010 жылы – 434; 2009 жылы – 321; 2008 жылы 296 өтінім түскен еді. Биылғы жылғы көрсеткіштің жоғары екендігі көрініп-ақ тұр. Өткізіліп отырған байқауға қатысушылар санының өсуі қазақстандық компаниялардың бизнестің əлеуметтік жауапкершілік қағидаттарын ұстанатындарын дəлелдеп отыр», – деді ол өз сөзінде.

Қырымбек Көшербаев Қорқыт ата кешенін жаңғырту жұмыстарын жүргізуге қатысқан құры лысшылармен кездесті. Бүкіл түркі əлемінің абызы атанған Қорқыт ата мемориалдық кешені аз ғана уақыт ішінде қайта жаңғыртылып, бүгінде құрылыс жұмыстары аяқталды. Осы берекелі іске бел шеше араласып, істің басықа сында болған азаматтарға алғысын білдірді.

– Бұл – халқымыз қастер тұтатын қасиетті орын, көненің көзін кие тұтар туристердің атбасын тірер жəдігер болары сөзсіз, – деген аймақ басшысы Қорқыт ата мемориалдық кешені құрылысын жүргізу барысында ерекше еңбек сіңірген азаматтарды Құрмет грамотасымен жəне облыс əкімінің Алғыс хатымен марапаттады. ҚЫЗЫЛОРДА.

Достық дəнекері Қазақстанның Ресей Федерациясындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Марат Тəжин Қазақстанның Тəуелсіздік күні мерекесі мен 2015 жылдың 1 қаңтарынан ЕАЭО-ның күшіне енуіне байланысты қазақстандық жəне ресейлік журналистермен кездесті.

Интеграцияныѕ тереѕдеуінде БАЌ-тардыѕ ыќпалы зор Жақсыбай САМРАТ,

«Егемен Қазақстан» – Мəскеуден (Ресей).

Кездесу барысында елші екі елдің арасындағы қарым-қатынаста, өзара ықпалдастығында БАҚ-тың рөлі аса зор екенін атап өтті. Біз ақпараттық кеңістіктегі үдерістерді мұқият қарап отырамыз. Сондықтан, 2014 жылы екі елдің қарымқатынасындағы жарқын беттерді қалың жұртшылыққа жеткізуде екі елдің де БАҚтары жақсы қызмет етті деп айта аламыз. Əрине, өтіп бара жатқан жылдың басында кейбір, өз сөздеріне жауапсыздықпен қарайтын саясаткерлердің арандатушы мəлімдемелері де болды. Олар «жасыл телпекті» адамдар Қазақстанның солтүстік облыстарына ене бастады деген ешқандай шындыққа жанаспайтын қаңқу сөз таратып, Қазақстан халқының алаңдаушылығын туғызды. Əрине, мұндай қаңқуларға мəн бермеуге болушы еді, алайда, халықтың толқуына, көптің дүрлігуіне қайтіп назар аудармассың? Оның үстіне оны таратушылардың арасында Думада лауазымды қызмет атқаратын да адам болды. Сондықтан мен ресми түрде Ресей Федерациясының Сыртқы істер министрлігінен түсінік сұрауыма тура келді. Сыртқы істер министрлігінің жауабында Ресей Федерациясының сыртқы

саясатындағы ұстанымдарын тек қана Президент анықтайтындығы айтылып, жауапсыз мəлімдемелердің шындыққа жанаспайтындығы айтылды. Өкінішке қарай, халықтың дүрбелеңін тудырып, отқа май тамызғандай арандатушы мəлімдемелерге ешқашан жол бермеуіміз керек. Олар екі ел арасындағы өзара сенім мен достыққа сызат түсірері сөзсіз, деді Марат Тəжин. Көңіл аударатын екінші мəселе интеграциялық үдерістерге байланысты. ЕАЭОның экономикалық одақ екендігін бəріміз де білеміз. Басқа елдердің арасындағы эконо микалық интеграциялардың тарихы мен тəжірибесін көріп отырмыз. Олардың бəрінде де интеграциялық үдерістерге қатысқан елдер өздерінің саяси бостандығынан айырылған емес. Ал біздің экономикалық одаққа байланысты кейбіреулердің орынсыз интерпретациялары естіліп қалады. Онда, емеурінмен айтылса да, Қазақстанды біз қайтадан қатарымызға қосып алдық деген секілді ойлардың ұшығы шығып қалады. Мұндай сөздер де біздің елдеріміздің экономикалық тұрғыдан өзара тығыз ықпалдасып, еркін дамуына жасалатын кедергілер. Өйткені, мұндайды естіген соң қазақстандықтар экономикалық одаққа секеммен қарары сөзсіз. (Соңы 6-бетте).

● «Бəйтерек» акционерлік қоғамы 2015 жылы жалға берілетін тұрғын үй құрылысына 92 млрд. теңге бөледі. Мұны мəлімдеген қоғам басқарма төрағасы Қуандық Бишімбаев жалпы жалдамалы тұрғын үй бағдарламасын жүзеге асыру үшін қорға 180 млрд. теңге бөлініп отырғанын айтты. Енді қоғам бағдарлама аясында тек қана тұрғын үйлерді салып қана қоймай, нарықта сатылатын дайын тұрғын үйлерді сатып алу мүмкіндігіне де ие болады. ● «Даму» қоры осы кезге дейін 83 млрд. теңгенің 5 мыңнан аса жобасына субсидия таратты. «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы аясында жөнге келтірілген бұл жұмыстар кəсіпкерлердің екінші деңгейлі банктерден алған пайыздық мөлшерлемені төмендетулеріне жол ашты. Ал картаның 395 жобасы Астана қаласында жүзеге асырылған болып шықты. ● Мемлекеттік сыйлық – Оңтүстік Қазақстан облысын қолдаудың тағы бір айғағы. Таяуда Шымкент қаласындағы Тəуелсіздіктің 20 жылдығына арналып салынған тарихимонументалдық кешен үшін авторлар құрамында марапатқа ие болған облыс əкімі Асқар Мырзахметов кеше бұл шешім өркендеудің өскелең жолында келе жатқан өңірді қолдаудың бір шарасы болғанын тілге тиек етіп, осыған байланысты Елбасына алғыс сезімін жеткізді. Ол өз сөзінде, сондайақ, «Мəңгілік Ел» мұратындағы «Нұр лы Жолдан» туындап отырған мақсаттар мен міндеттерді орындауға облыс еңбеккерлерінің зор ынта-жігермен жұмылып отырғанын да атап өтті. ● Алматыда жаңа қосалқы электр стансасы пайдалануға берілді. Кеше оңтүстік мегаполисте қатарға қосылған «Алтай» стансасы қаланың солтүстік бөлігінде орналасқан нысандарды қосымша электр қуатымен үздіксіз қамтамасыз ететін болады. Оның ашылу салтанатына қатысқан шаһар бас шысы Ахметжан Есімов жаңа құрылымның Түркісіб ауданын дамытуға серпін беретінін жеткізді. «Соңғы 6 жылда осымен 31-ші қосалқы станса іске қосылып отыр. Бұл осыған қатысты бағдарламаның аяқталғанын білдіреді», – деді ол. ● Петропавлда жабық хоккей корты ашылды. Жобалық құны 15 млн. теңге тұратын жаңа спорт кешенін ашу рəсімінде сөйлеген облыс əкімі Ерік Сұлтанов шара барысында мектептер арасындағы хоккей лигасының 4 командасына спорттық киімдер табыс етті. Осы күні мұнда «Алтын шайба» облыстық турнирі басталды. ● Астана циркі мүмкіндігі шектеулі балаларға мерекелік бағдарлама сыйлады. Мерекелік бағдарламаның шымылдығын əуе гимнасшыла ры ашты, əртістер цирк күмбезінің астында акробаттық элементтерді орындады. Сондайақ, көрермендер көгершіндер мен үйретілген жануарлардың қатысуымен қойылған қойылымдарды тамашалады. ● Ақтөбе облысында 10 адам «Жыл адамы» атанды. Марапаттау рəсімі кезінде аймақ басшысы Архимед Мұхамбетов өңірдің ел экономикасының дамуына айтарлықтай үлес қосып жатқанын айтып өтті. Салтанат барысында бұдан бөлек тағы 20 азаматқа облыс əкімінің сыйақысы тапсырылды. Ал «Ақтөбе облысының құрметті азаматы» атағы жедел жəрдем ауруханасы бас дəрігерінің орынбасары Владимир Авраменко мен Ұлы Отан соғысының ардагері Мұса Алданиязовқа берілді. Хабарлар Үкімет, облыстық əкімдіктер сайттары мен «ҚазАқпарат» агенттігінің деректері бойынша дайындалды.


2

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2014 жыл

ТƏУЕЛСІЗДІК ТОЛЄАУЫ: Жетістікке толы жемісті жылдар Зухра САЯПОВА,

Парламент Мəжілісінің депутаты.

Қалың көпшілік сияқты, мен де Президентіміздің Тəуелсіздіктің 23 жылдығына арналған мерекелік жиында сөйлеген сөзін зор ықыласпен тыңдадым. Тəуелсіздік алғаннан бергі кезеңдерді ой елегінен өткізіп, зерделеп қарайтын болсақ, Елбасымыз Н.Ə.Назарбаев осы 23 жыл бедерінде Қазақстан халқын өзі салып берген нұрлы жолымен қажымай-талмай бастап келе жатқанын көре аламыз. Əрине, кейбіреулерге 23 жыл онша ұзақ көрінбеуі мүмкін. Ал Қазақстан халқы осынау жылдар ішінде алдарынан кездескен небір қиындықтармен бетпе-бет келгеніне, оларды асқан ұйымшылдықпен еңсере білгеніне куəміз. Бұл мəселелерде бірінші кезекте ел ішіндегі тұрақтылық пен қоғамдық келісім ерекше рөл атқарғанын айтуға тиіспін. Өйткені, сонау тоқсаныншы жылдардың басы мен орта шенінде көршілес жатқан бірқатар елдерде ұлтаралық кикілжіңге жол беріліп, оның соңы жанжалдарға ұласқан болатын. Бұл кез келген тəуелсіз мемлекет үшін өте қауіпті еді.

Бўл – Елбасы саясатыныѕ нəтижесі Айгүл СƏДУАҚАСОВА,

Қазақстан Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясындағы Этносаралық жəне конфессияаралық қарым-қатынастарды зерттеу жөніндегі орталықтың жетекшісі.

Тəуелсіздік – Қазақстанның тарихында орны ерекше айтулы күн. Мұның маңызы да мағынасы да тереңде жатыр. Шынымен де, Президент өзінің бір сөзінде айтқандай, біз əр жыл сайын Тəуелсіздік жариялаған күннен алшақтап бара жатқанымызбен, бұл күннің маңызын түбегейлі сезіне түсеміз. Қысқаша тарихи уақыт кезеңінде Қазақстан өз аяғынан нық тұрған мықты мемлекет ретінде қалыптасты. 1991 жылы егемендікті жарияламағанда, қазіргідей нəтижелерге жетпес едік. Ғасырлар бойы Қазақстан жерінде түрлі мемлекеттік құрылымдар болды. Яғни, басқа тарихи пішіндер мен басқа тарихи кезеңдерде де əртүрлі саяси, экономикалық, əлеуметтік құбылыстар болып жатты. Қазіргі таңда егемен Қазақстан өзінің сол тарихын сақтай біліп, жаңа дəуірдегі бүгінгі заманға сай, барлық халықаралық тетіктерді қалыптастырып, үлкен халықаралық үдерістердің бел ортасында жүрген мемлекетке айналып отыр. Мұны дəлелдей білген, мұны іске асыра білген, біріншіден, Елбасының үлкен саясаты. Екіншіден, Қазақстан халқының əрдайым Президентті қолдауы. Сол себепті де, елдің мүддесі жəне мемлекеттің қойған мақсаттары бір жерден шығып отыр. Бұл – мақсатқа жеткізетін бірден-бір жол. Сондықтан, бізге əрі қарай да еңбек ету керек. Қиын-қыстау заманда еліміз əрқашан тəуекелге бел буып, мемлекетті қалай сақтап қаламыз, еліміздің тыныштығын қалай күзетеміз дегенді есімізде ұстауымыз керек. Ол үшін Отанымыздың беделі мен рухын жоғалтпауды ойлаған ата-бабаларымыздың жолын қуып, біз де басқа елдермен тереземіз тең, керегеміз кең, ашық, интеллектуалды, бəсекеге қабілетті ел болып, қалыптасуымыз керек. Жəне соны əрі қарай дамытуымыз керек. Біз Қазақстан халқы Ассамблеясының Ғылымисарапшылық кеңесі аясында жұмыс істейміз. Президент өзінің сөзінде Қазақстанда тұрақтылықты, бірлікті сақтаудың негізгі бір факторы – ол ғылыми еңбек, ғылыми негіздеме екенін айтқан еді. Сондықтан, біздің мақсатымыз – біріншіден, мемлекеттік қызметшілердің кəсіби біліктіліктерін қазіргі заманға сай арттырып, полиэтносты, поликонфессиялы ортада жұмыс істеу мүмкіндіктерін қалыптастыру, сондай-ақ, екінші жағынан, өзіміз еңбек ететін саладағы ғылыми жобалардың негізінде осы саланы басқарудың тиімді жүйесін қалыптастырып, жетілдіріп, дау-жанжал туғызбау, ел бірлігін əрі қарай нығайту.

Бірлік тїбі – береке Шафхат ИСМАИЛОВ,

қырғыз этномəдени бірлестігінің төрағасы.

Қазақстан бүгінде өзінің салиқалы саясатының арқасында əлемдік қоғамдастықтан берік орын алды, бейбітшілікті жақтайтын ел ретінде əлемге танылды. Жасыратыны жоқ, еліміз өз тəуелсіздігін жариялаған алғашқы жылдарда əртүрлі пікірлер де айтылған болатын. Көпұлтты мемлекетте тұрақтылық болуы мүмкін емес деген сыңайда. Елбасымыздың жүргізген сарабдал саясатының нəтижесінде түрлі этностар өзара бас біріктіріп, бір шаңырақ астына жинала білді. Бұл жерде Мемлекет басшысының орны да, еңбегі де ерекше зор екенін баса атағым келеді.

Ел ішіндегі саяси тұрақтылық пен өзара келісімнің арқасында барлық саланы қамтыған реформалар ойдағыдай жүзеге асырылды. Халықтың əлеуметтік-экономикалық жағдайы жақсарды. Еліміз алысжақын шетелдермен терезесі тең дəрежеде ынтымақтастық ор натты. Қазақстанды əлем жұрт шылығы тани бастады. Бүгінгі күні қол жеткізген жетістіктер мен бағындырған белестеріміздің барлығы осы тəуелсіздіктің арқасы деп нық сеніммен айта аламыз. Тəуелсіздіктің қаншалықты құнды, қаншалықты қымбат екеніне Елбасымыз Н.Ə.Назарбаев Тəуел сіз дік күніне арналған мерекелік жиында сөйлеген сөзінде де жан-жақты тоқталып өтті. Ерекше бір атап өтетін тағы бір

Біз – бір халыќпыз Юлия ДЕНИСЕНКО,

Деструктивті діни ағымдардан зардап шеккендерге көмек көрсету орталықтары қауымдастығының директоры.

«Біз – Қазақстан халқы мыз». Ойлап қарасаңыз, Конституциямыз осылай басталған. Ал біз деп отырғанымыз – бұл Қазақстанда тұрып жатқан адамдар. Біз бəріміз ұлтымызға, дінімізге, ділімізге, тілімізге бөлінбестен, Қазақстанды өз туған Отанымыз деп санаймыз. Біз бұған мақтанамыз жəне еліміздің егемендігі мəңгілік, аспаны ашық, бірлігі берекелі, елдік тұғыры биік болса екен деп тілейміз. Біз Тəуелсіздікке 1991 жылы 16 желтоқсанда қол жеткіздік. Елбасы айтқандай, бұл күні біздің бақыт жұлдызымыз жанды. Осы еркіндікке жеткенше біздің ата-бабаларымыз қаншама қан мен тер төкті. Ал қазіргі Қазақстан халқы сол ата-баба арманын жүзеге асыруда, яғни бейбіт, тəуелсіз, бақытты елде өмір сүруде. Біз – Көшбасшыдан жолы болған елміз. Олай дейтінім, Нұрсұлтан Назарбаев елімізді 90-жылдардағы қиын кезеңдерден

ғана алып шыққан жоқ, өзінің көреген, сарабдал саясаткерлігінің арқасында елімізді бүгінде əлемге танытты. Қазақстанның қазіргі əлемдік саяси сахнадағы жоғары мəртебесі, асқақ абыройы біздің қазіргі қоғамның толыққанды мүшесі сезінуімізге үлкен əсерін тигізді деуге болады. «Қазақстан-2050» Стратегиясында алдына үлкен міндеттер белгіледі. Бұл бағдарлама – Қазақстанның өсіп-өркен деуінің, жарқын келешегінің кепілі. Қазақстан Тəуелсіздігінің басты жетістігі – елдің бірлігі мен тұрақтылығы. Біздің елімізде 130 этностың басын бір шаңырақтың астына біріктірген бірегей институт – Қазақстан халқы Ассамблеясы алғаш болып құрылды. Қазақ халқының өзге ұлттарға, олардың діни сенімдеріне деген құрметі, тағаттылығы мен түсіністігі елдің тұрақты дамуының негізгі факторы болып отыр. Келісім мен бірлікті қай этнос өкілі болмасын, əрбір қазақстандық көзінің қарашығындай сақтауы тиіс. «Отанымыздың амандығы, əрбір қазақстандықтың амандығы, жарқын болашағы осыған байланысты. Əр халық

мəселе, 1995 жылы Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылуы болды. Бірегей бұл институт елімізде тұрып жатқан түрлі этностардың ынтымағы мен бірлігін нығайтып, елішілік татулықты бекемдеуде аса зор рөл атқарды. Бүгінде ерекше үлес қосып келеді. Соның нəтижесінде еліміздің əлеуметтік-экономикалық өсімі еселеп артты, экономика жедел қарқынмен дамыды. Кейіндеп Ассамблея конституциялық мəртебеге ие болды. Парламент Мəжілісіне Ассамблеядан тоғыз депутаттың сайлануы соған дəлел болып табылады. Тəуелсіздіктің арқасында еліміз көптеген шетелдермен дипломатиялық қатынас орнатты. Бүгінде Қазақстан əлемнің 160қа жуық мемлекетімен дипломатиялық қатынас орнатып отыр. Мемлекет басшысының сыртқы саясатқа қатысты ұстанымы мен беделінің нəтижесінде еліміз өзінің мемлекеттік шекарасын айқындап жəне бекемдеп алды. Сондай-ақ, көптеген елдер Қазақстанды өздеріне сенімді серіктес ел деп санайды. Міне, осының барлығы Тəуелсіздіктің жемісі деп білемін. өз елінің тыныштығын сақтауға жауапты», деп атап айтқан болатын Н.Назарбаев бір сөзінде. Елбасының «Мəңгілік Ел» идеясы – «ұлттық бірлік, біздің қоғамдағы бейбітшілік пен келісім, биік рух» қағидаттарын бір сөзбен жеткізген идея. Азия мен Еуропаның түйіскен жерінде орналасқан Қазақстан дінаралық үнқатысулардың бекерден бастамашысы болып жүрген жоқ. Қаншама этностар мен діндер тоғысқан біздің республика бұл тұрғыда тəжірибеге бай. Елімізде бейбітшілік пен келісім сөзбен емес, іспен жүзеге асуда. Мəселен, Қостанай облысының Жітіқара қаласында маған діни сенімі зор екі адаммен тілдесудің сəті түсті. Олардың бірі – имам, екіншісі – православие дінінің қызметкері. Мен тілге тиек етіп отырған Максим əкей мен Сабыржан қажы – діни серіктес жəне жақын достар. Олар кездесулерге бірге барып, бірге дəріс оқиды, бос уақыттарында бір-біріне қонаққа барады. Достық – əртүрлі адамдар арасындағы саяси емес, адами құндылықтармен астасатын қатынас. Достық, бірлік, татулық – Тəуелсіздігіміздің темірқазығы. Біз əртүрліміз, бірақ – бір халықпыз. Біз бірлігі ажырамас берік қамал орнаттық. Достық рухы асқақ, мықты елге айналдық. Ал біздің ендігі міндетіміз – осы асыл қазынамызды болашақ ұрпақ санасына сіңіру. Барша қазақстандықтарға ашық аспан, амандық-саулық, барлық бастамаларымызға табыс тілеймін.

Шүкіршілік етуіміз керек, тəуелсіздікке қатер төндіретін мұндай жағдайларға бізде жол берілмеді. Бұл жолда Елбасымыздың саяси тұрақтылық пен қоғамдық келісімге қатысты ұстанған саясаты ерекше рөл атқарды. Қазақстанда тұратын халықты ынтымақ пен бірлікке шақырудан танбады. Соның нəтижесінде Президентіміздің бастамасымен бірегей институт – Қазақстан халқы Ассамблеясы құрылды. Əлемде баламасы жоқ осынау институттың халықтар достығын, этносаралық ынтымақ пен қоғамдық келісімді нығайтудағы алатын орнына, атқарып келе жатқан іс-шараларына бүгінде қазақстандықтар ғана емес, алыс-жақын шетелдер де, ірі халықаралық ұйымдар да тəнті болып отыр. Келесі жылы Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылғанына 20 жыл толады. Осы атаулы мерекені лайықты қарсы алу əрбір азаматтың парызы деп білемін. Мемлекет басшысы алдымызға əлемде ең дамыған 30 елдің қатарынан орын алу міндетін қойып отыр. Оған жететінімізге толық сенімдімін. Себебі, береке-бірлігі жарасым тапқан елдің болашағы жарқын.

Достыєымыз – ырысымыз Аскер ПИРИЕВ,

«Ахыска» түрік мəдени орталығы» қоғамдық бірлестігінің жетекшісі.

Тəуелсіздік күні – еліміз үшін аса маңызды мереке. Жылдан-жылға еліміздің еңсесі тіктеліп, əлем елдері алдында беделі биіктеген сайын бұл күннің де мерекелік рухы асқақтап, əрбір қазақстандық азамат үшін айрықша атаулы күнге айналып отыр. Мəселен, кешегі мереке күндері көшелердегі халықтың көтеріңкі-көңіл күйі, бұл күнге деген ерекше дайындығы айрықша сезілді. Ал мұның астарында халықтың Тəуелсіздікті қастерлеген, дəріптеген құрметі жатыр. Негізінен мұндай мерекелік күндер ел халқын патриоттыққа, елжандылыққа біріктіреді. Мысалы, алдағы жылы да бізді бірнеше маңызды, атаулы күндер күтіп тұр. Айталық, Қазақ хандығының 550 жылдығы, Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығы, Ата Заңымыздың 20 жылдығының аталып өтілуі – түп-тұғырында Тəуелсіздігімізбен үндескен айрықша оқиғалар болмақ. Біз тəуелсіз болған жағдайда ғана мұндай мемлекеттік мерекелер жайлы, ауызбіршілік туралы айта аламыз, тіпті, экономикалық өсім, саясат, мəдениет туралы да егемендіктің арқасында ғана əңгімелеп жүрміз. Еліміздің бүгінде алға қойған мақсаты, бағдары айқын. Ол – «Қазақстан-2050» Стратегиясы, Елбасы бекітіп берген – «Нұрлы Жол» бағдарламасы. Бұл Жолдаулардың түпкі астарында «Мəңгілік Ел» жалпыхалықтық өмір философиясы бар. Бұл – Қазақстанды дамыған, өркениетті қоғамға апарар дара даңғыл. Біздің ел алға қойған міндеттерді толығымен еңсеріп келеді. Көздеген биіктерді бағындырып, талай жетістіктерге жеттік. Ал мұның бəрі Елбасының мықты Көшбасшылық қасиетінің арқасында екенін атап өткеніміз жөн. Əрине, мемлекеттің өркендеуі үшін, оның Тəуелсіздігі берік болуы үшін қоғамдағы ауызбіршілік өте маңызды. Бірлік бар жерде тірлік бар. Оны қазіргі əлемдік жағдай дəлелдеуде. «Береке, қайда барасың?» дегенде «Бірлікке барамын» деген екен. Шынымен де, елдің ырысты болуы берекебірліктің арқасында. Ал осыны Елбасы ертеректен-ақ басымдыққа алып, сонау алмағайып 1995 жылдардың өзінде елдегі барлық этностардың басын қосқан Қазақстан халқы Ассамблеясын құрды. Ал бұл институттың қазіргі күні елімізде орнаған бейбітшілікке қосқан үлесі зор деп ойлаймын. Бұл тұрғыдан біздің елге қызығушылық танытып, үлгі алушылар көп. Тəуелсіздік мерекесіне орай əрбір азаматымызға денсаулық, əрбір үйге береке-бақыт тілеймін. Қазақстан деген үлкен отбасымыз аман болсын. Аспанымыз ашық болып, береке-бірлігіміз үнемі жарасым таба берсін. Сүйікті Отанымыз – Қазақстанымыз бұдан да əрі қарай көркейе берсін.


3

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2014 жыл

ЕЛДІЅ ТОЛЫЌ ЌОЛДАУЫ Бабалар аѕсаєан асыл мўрат Бейбіт МАМРАЕВ,

Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің ректоры, профессор.

Єылым – іштегі нўр Асқар АБДУАЛЫ,

Өмірбек БƏЙКЕНОВ,

еңбек ардагері, Көкшетау қаласының құрметті азаматы.

М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің бірінші проректоры, тарих ғылымдарының докторы, профессор.

Тəуелсіздік – ұлы мұрат, қастерлі ұғым. Себебі, қаншама халық бұл айтулы күнге жете алмастан тарихи сахнадан біржола жоғалды. Жер бетіндегі əрбір ұлт үшін тəуелсіз ел болу – ұлы арман. Дүниежүзінде 6 мыңға жуық ұлттар мен ұлыстар бар болса, солардың ішінде 200-дейі ғана тəуелсіз мемлекет болып табылады. Тəуелсіздік сияқты ұлттық мерекені бүгінгі таңда бүкіл қазақстандық өз жүрегімен сезінуі жəне жоғары дəрежеде құрметтеуі тиіс. Тəуелсіз елдің ең басты тұғыры, халықтың баға жетпес басты құндылығы – ұлттың рухы, жігері, қоғамдық санасы. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев кешегі «Тəуелсіздік толғауында» Тəуелсіздік еліміздің ұлттық байлығын еселей түсетін барша мамандық иелерінің еңбегі екендігін айтып, бəсекеге қабілетті дамыған мемлекет болу үшін сауаттылығы жоғары елге айналуымыз керек екенін тағы да еске салды. Ертеректе үлкендер «Біздің кезіміздің заманы да, адамы да басқашалау еді...» деп өткен-кеткенді еске алып, өз заманының адамдарына, солардың болмысына, жасаған қарекетіне тамсанып отырушы еді. Бұл, əрине, қариялардың жастық шағын, сол бір дəуренін аңсау, зымырап өтіп жатқан уақытты мойындау, сағынышын əңгіме арқылы сыртқа шығару екені сөзсіз. Меніңше, əр заманның, əр уақыттың өз адамы, өз тіршілігі, өз қызығы мен дəурені бар. Əйтсе де, біздің тəуелсіз Отанымызда елін, жерін сүйетін, халқына адал қызмет ететін жігерлі де жалынды жастардың шоғыры көбейіп, жаңа келбетті жас толқынның өсіп келе жатқанын көргенде көкірегіңде мақтаныш сезімі оянады. Осы жастарға қарап, ел болашағының баянды екеніне көзің анық жетеді. Жастар – үлкен күш. Жастар дегеніміз – жалын от. Жас жүрген жер – мереке. Шынында, «Ғылым – іштегі нұр, өнер сыртқа салынған түр» деп ақын айтқандай, еліміздің болашағы білімді жастардың қолында екенін уақыттың өзі дəлелдеп отыр. Жамбыл облысы.

Кґѕіл терезесін кеѕейткен толєам Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев еліміздің жарқын мерекесі – Тəуелсіздік күніне арналған салтанатты жиында халқымызға «Тəуелсіздік толғауын» жолдады. Елбасының: «Біз туған мемлекетіміздің тəуелсіздігін баянды етуге, қуатын арттыруға, оның игілігіне, халықаралық қоғамдастықтағы беделінің өсуіне қызмет етуге қарыздармыз», деген ерекше мəн мен мағынаға толы толғамы бүгінгі күннің өмір ұранына айналуға тиісті. Өйткені, біз бұл күндерге оңай жеткен жоқпыз. Ел тағдырында белең-бұралаң белестер көп болды. Əйткенмен, ұлттық рух, ұлттық идеология ешқашан бəсеңдеген емес. Алға басқандар ғана арманына жетеді. Осы ретте халқым деп туған Нұрсұлтан Əбішұлының сан қырлы

еңбегіне, көшбасшылық қабілетіне тəнті болуымыз керек. Бұл ізгі ұмтылыстардың қуаты халықтың Елбасын жаппай қолдауында еді. Осының арқасында жаймашуақ тіршілік кешіп, аталар аманатын, өзіміздің биік ойармандарымызды жүзеге асырып отырмыз. Бала-шағамызды тəрбиелеп, немере-шөберелеріміздің болашағына нық сеніммен күн кешудеміз.

Ақмола облысы.

Ертеѕіміздіѕ жарќын болатынына ќуанамыз Гүлшат ƏБДІҒАППАР,

Нұра ауданындағы №2 Киевка орта мектебінің мұғалімі.

Мен Тəуелсіздіктің алғашқы жылдарында дүниеге келген ұрпақ өкілі ретінде егемен еліміздің ұлы рухы жебеп, бойыма қуат беріп, болашағыма берік сенімімді нығайтып, алға ұмтылдырып отырғанын мақтаныш тұтамын. Тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаевтың Отанымыздың ең қастерлі мерекесі күніне орай сөйлеген сөзінде «Тəуелсіздік толғауы» ой орамдарын жалынды жастарға арнауын терең толғаныспен оқып шықтым. «Тəуелсіздік дегеніміз – Жалпыға ортақ еңбек. Ғылым қуып, білім іздеген оқушылар мен студенттердің еңбегі. Еліміздің ұлттық байлығын еселей түсетін барша мамандық иелерінің еңбегі. Əрбір жас буынның жүрегіне Отанға деген шексіз сүйіспеншілік дарытатын қазақстандықтардың еңбегі», деп Елбасы бəріміздің мерейлі міндетімізді айқындап бергеніндей, туған ел мүддесі үшін еңбек етуден артық парыз жоқ маған. Арнаулы білім алған соң туған ортама қайта оралып, өзім

қанат қаққан мектепте ұстаздарымның қатарына қосылып, сабақ бергеніме көп бола қойған жоқ. Мамандығыма деген сүйіспеншілігім күнненкүнге артып, ертеңіміздің келешегі –жас буын бойына сапалы білім, саналы тəрбие сіңіруге ықыласым ыстық. Ең бастысы, өмірден өз орнымды тапқаныма қуаныштымын. Бір сүйініштісі, соңғы жылдарда ауданымыздың білім беру, денсаулық сақтау, мəдениет саласында еңбек етуге, оның өсіп-өркендеуіне өз үлестерін қосуға тілек білдіре келуші замандастарым көп. Бұл ел алдында тұрған мақсат-міндеттерді іске асыруға үлкен құлшыныстың нақты көрінісі болып табылады. Өңір өмірін көркейту үшін өсудегі жастық шаққа тəн жалынды белсенділік пен күрескерлік қайдан да айрықша байқалады десем, асыра айтқандығым емес. Тəуелсіздік тұғырын биіктететін біздер екенімізді шəкірттерімнің көңілі мен көкірегіне құйып келемін. Бұл ретте жоғары сенімге лайық өрендер өсіп келе жатуын ұстаздық қызметім мен түйсігім арқылы сезінемін. Соған қуанамын. Қарағанды облысы.

Президенттіѕ парасатты пайымы Нұрлан ОМАРОВ,

«Семей машина жасау зауыты» АҚ бас директоры.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың елордамызда Тəуелсіздік туралы сөйлеген сөзін отандық телеарналардан тыңдадым. Жалпы, Тəуелсіз еліміздің бағына берген тұлға қандай мінберден сөйлесе де орамды ойымен, көкірек көзіңді ашатын көкжиегі кең көрегендігімен, шебер тілді шешендігімен кез келген аудиторияны ұйытатыны мəлім. Халықты дұрыс бағытқа бағ дарлай білетін бірегей басшы мемлекетіміздің белін бекем будырып, жаһанды шарпыған қар жылық дағдарыстарға тастүйін дайындықтың қамын жасауда. Мемлекет басшысы Ұлытау

Кеңес кезінде туып, отаршыл дықтың көрінбейтін қатыгездіктерін сезініп өскен аға буын үшін Тəуелсіздіктің мəні ерекше. Егемендік республикамыздың көпұлтты халқына еркіндік, бостандық əкелді. Біздің ұлы кемемізді халқымыздың ардақты перзенті Нұрсұлтан Əбішұлы дəуір сындарында шайқалтпай, түпкі бағытымыздан адастырмай алға бастап келеді. Табыс-жетістіктерімізді əлем көріп отыр. Бірақ, Елбасы «толдықболдық» демей, үнемі ілгерілеуіміз керектігіне үндеуде. Ауызбіршілігі, ынтымағы жарасқан, мақсаты ортақ халқымыз «Мəңгілік Елдің» есігін қаға бастады. Амандық болса, оған жететін күн де алыс емес. «Тəуелсіздік толғауын» тыңдағанда түйген ойлар көп. Жақсы ойлар жетегінде болайық. Азаттығымызды ардақтай білейік, ағайын!

төрінде берген сұхбаты мен «Астана Опера» театрының салтанатты сарайында сөйлеген сөзінде де Тəуелсіздіктің қадірі мен қасиеті жөнінде тағылымды һəм тартымды сөз қозғады. Кеше ғана жалпы халыққа жария болған «Тəуелсіздік толғауы» – дамудың негізгі діңгегі

саналатын егемендікті сақтаудан туған Президенттің парасатты пайымы деп білемін. Айталық, Елбасы тарихи таңдаудың сарқылмас құдіреті жөнінде сөз қозғады. Соның бір ғана тармағы – «туған жеріміздің қазынасы мен қазба байлығын дербес иеленіп, барша қоғамның игілігі үшін қалауымызбен жұмсауды таңдай алатындығымыз». Ғажап емес пе?! Президент айтқандай, «Тəуел сіздіктің Ұлы рухы – экономикалық өсімде, жаңа өндіріс орнында, ұлан-ғайыр Отанымызға төселген əр күре жолда, дала төсінде өнген əр тонна алтын дəнде». Бұл – шындық! Біздің Семей машина жасау зауытының құрылғанына 45 жыл дан астам уақыт болды. Біз еркін өндірістік жоспарлау мен

нарықтық қатынастарға бейімделуге Тəуелсіздіктің арқасында қол жеткіздік. Бүгінде «Семей маши на жасау зауыты» АҚ бастаған ірі өнді ріс орындары Семей қаласының ауыр өнеркəсіп саласын нығайтуға сүбелі үлес қосуда. Бұл – өз кезегінде жалпы мемлекетіміздің экономикасын нығайтуға қосылған қарымды үлес деп білеміз. Сондықтан аталған толғауда «Тəуелсіздік дегеніміз – Жалпыға ортақ еңбек» деген Елбасының сөзі көкейімізден нық орын алды. Тəуелсіздіктің төл ұрпақтары масылдық дегенді білмейді. Олар еңбек етуге құштар. Кəсіпорында жаңа технологиялар мен инновацияларды енгізуде жас мамандар толассыз еңбек етіп жатыр. Кемел келешегіміздің көкөрім жастары біліммен қаруланып, тəжірибемен

ысылуы тиіс. Бүгінгі қуатты ел – ертеңгі ұрпағымыз үшін. Мемлекет басшысы қазақстандық жастарға жан-жақты білім алуына жеткілікті деңгейде жағдай жасауының сыры осында. Жасампаздықты жалғасты ра тын жастардың ой-санасы Тəуел сіз діктің Ұлы рухымен тəрбиеленуі қажет. Халқымызда «Елдің артында жүрген – шаң жұтады, елдің алдында жүрген – май жұтады» деген керемет сөз бар. Президенттің парасатты пайымдарына зер сала қарасаңыз, Елбасының бүгінгі бағындырған бе лесті сақтау, ертеңгі күні еселеу, келер күнге кемел күйінде жеткізу тұрғанын аңдайсыз. «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Елбасы Жолдауының ерекшелігімен үндесетін Тəуелсіздіктің өмірлік пəлсапасын терең түсіну – уақыт талабы. Шығыс Қазақстан облысы.

Тəуелсіздік – ата-бабаларымыз армандаған, аңсаған асыл мұрат. Қазір, міне, Тəуелсіз ел атан ғанымызға ширек ғасырға таялды. Осынау қас-қағым жылдар ішінде əлемге танылдық. Əрине, бұрын ешбір мемлекет, ешбір халық білмеген Қазақстанның тəуелсіздігін, мемлекеттілігін мойындату оңай атқа рылып жатқан шаруа емес. Мұны барша жұрт біледі, жүрегімен сезінеді. Себебі, Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев сан буын бабалардың бүгінгі ұрпағына аманаттаған қасиетті жеріне ешкімнің сұқ көзін аларттырмай, басты байлығы – халқы мен табиғи шикізатына суық қаруын кезендірмей, шекарамызды бекітіп, батыл қорғауға алды. Саясатпен айналыспай, алдымен отандық экономиканы өркендетті. Ауылдар мен қалаларда ең сапалы, бəсекеге қабілетті тауар өндіретін сан алуан өндіріс орындарын ашуға, мектептер мен емдеу орындарының жаңаруына ұйытқы болды. Алыс, жақын елдердегідей емес, біздің тəуелсіз еліміздің басты құндылығы – ынтымақ пен бірліктің буыны бекіп келеді. Өйткені, біздің елімізде бəрі бар: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамы құрылды. Мемлекет білім іздеп, ғылыммен айналысамын деген талапты, талантты жастарды қолдайды. Соның бір дəлелі – «Болашақ» халықаралық стипендиясының тағайындалуы. Осы бағдарламамен мыңдаған жас буын шетелдердегі ең беделді университеттерде білім алып, отандық экономиканың əр буынында абыройлы еңбек етіп жүр. Ел тарихының жаңа беттері ашылып жатыр. Қазақтың тəуелсіздік шежіресіне көптеген елдер, соның ішінде көршілес Ресей ғалымдары қызығушылық танытып отыр. Нақтылай айтқанда, бұған Тұңғыш Президент күні мерекесіне орай Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті мен Астрахань техникалық университеті арасында өткен телекөпір барысында көз жеткіздік. Астрахань ғалымдары өз оқу орнында Қазақстанның тəуелсіздігін

зерттеуге арналған ғылым жəне мəдениет орталығын ашуды көздеп отыр. Тəуелсіздіктің елең-алаңында өмірге келген ұрпақ ержетті: бірі мұнайшы, енді бірі шахтер, араларында балықшы мен егінші де бар, экономист пен заңгер де бар. Білімді жастарды отандық кəсіпорындардың ғана емес, шетелдіктермен бірлескен компаниялар да жұмысқа тартып жатыр. Ал кəсіп ашамын, халыққа жұмыс тауып беремін дейтін кəсіпкерлер де еңсесін тіктеді, олардың сапалы өнімдеріне тек өзімізде ғана емес, сыртқы нарықта да сұраныс артып келеді. Ең бастысы –тəуелсіз елдің өскелең ұрпағы өз Отанын сүйеді. Отанымды қорғаймын, елімнің экономикасын өркендетуге, бəсекеге қабілетті болуына қызмет етемін дейтін патриоттық сезімі, тəуелсіз Қазақстанның қарыштап дамитын келешегіне шынайы сенімі қалыптасты. Мұның айна қатесіз шындық екенін Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Тəуелсіздік күні мерекесіне арналған салтанатта: «Баршамызды Тəуелсіздіктің Ұлы рухы жебейді, біріктіреді, бойымызға қуат беріп, сенімімізді нығайтады. Ол алтын күні жарқырап, алтын қыраны қалықтаған Қазақ елінің ашық аспаны астында дүниеге келген əрбір сəбидің жүрегіне орнайды. Ол əрбір азаматтың жүрегінде, əр шаңырақтың төрінде, елімізде бой көтерген əрбір үйде, əрбір қала мен ауылда салтанат құрады. Ол біздің экономикамыздың өсімімен, əрбір жаңа өндірістің орнымен, ұлан-ғайыр Отанымызға төселген əрбір күре жолмен, дала төсіне өнген əрбір тонна алтын дəнмен нығаяды» деп шынайы сипаттап берді. Иə, бабаларымыз аңсаған Тəуелсіздік –қасиетті құндылығымыз! Атырау облысы.

Мəѕгілік Ел – маќсатымыз Абзал МҰҚИМОВ,

Арал ауданының əкімі.

Елбасы Тəуелсіздік күніне арналған жиында «Халқымыздың қастерлі Тəуелсіздігі мен Мəңгілік Еліміздің болашағы мені үнемі толғандырады. «Тəуелсіздіктің өмірлік философиясы қандай болуы керек?» деген сауалды мен өзіме сəт сайын қойып отырамын. Осы жайындағы ой орамдарын қағазға түсіріп «Тəуелсіздік толғауы» деп атағым келді. Ол азат еліміздің күллі азаматтарына, жалынды жастарға бүгінгі буынның ерен істерін лайықты жалғастырып, ертеңгі ұрпаққа арналады», деді. Азаттыққа қол жеткізу болғанда, оны уыста ұстап қалу да бар. Сондықтан мынадай алмағайып заманда Алланың Алашқа сыйы Азаттықты сақтап қалу – басты міндет. Құндылықтар өзгеріп, əлемдік саясаттың өзі сан құбылып тұрғанда ғасырлар бойы арман болып, ақырында қолымыз жеткен Тəуелсіздіктің болашағын баянды ету – бүгінгі ұрпақтың мойнына жүктелген үлкен жауапкершілікті іс. Бұл жолда ешбір азамат енжарлық танытпауы керек. «Мемлекет маған не берді?» демей, «Мен еліме не бердім?» деген ойда жұмыс істеуі шарт. Осыдан 23 жыл бұрынғы жағдайды ешкім ұмыта қойған жоқ. Бір формациядан екіншісіне ауысып, даму бағытымызды толық айқындай алмай, жұмыс істеп тұрған зауыт-фабрикалар жабылып, дүкендердің сөресі қаңырап бос қалып, жұрт ала дорба арқалап жан баққан кезең болған. Алағай да бұлағай заманда алатайдай бүлінбей, əркім өз ісіне, отбасына ықтият болып, қанша қиыншылық көрсе де ың-шыңсыз, дабыра-даурықпасыз, Тəңірдің тартуы Тəуелсіздікке тəу етіп, бүгінгідей мерейі тасқан күнге жеттік. Мұның барлығы халықтың бірлігі мен елін өрге бастаған Ерге деген сенімнің арқасында іске асты. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев

өзінің «Тəуелсіздік толғауы» атты шығармасында елдік іске жегілген азаматтардың ерен еңбегін ертеңгі ұрпаққа үлгі етіп көрсетуді мұрат етіп отыр. Бұл – Елбасының өзінің туған халқына деген шынайы сезімі деп білеміз. «Тəуелсіздік – сан буын бабалардың қасиетті жеріміздің əрбір қадамын қорғау үшін төгілген өлшеусіз қаны мен терінің өтеуі. Тəуелсіздік – кешегі батыр бабалар өсиет еткендей Қазақстанды қасық қаны қалғанша қорғау жөніндегі əрбір азаматтың қайсар шешімі. Біз жүргізіп отырған сыртқы жəне ішкі саясат – халықтың даналығы. Қазақстанды өркендету жолындағы күллі жауапты шешімдердің даналығы. Халқымыздың асқақ абыройының, қонақжайлылығы мен кеңпейілінің даналығы. Тəуелсіздік дегеніміз – Жал пыға ортақ еңбек. Ғылым қуып, білім іздеген оқушылар мен студенттердің еңбегі. Еліміздің ұлттық байлығын еселей түсетін барша мамандық иелерінің еңбегі. Əрбір жас буынның жүрегіне Отанға деген шексіз сүйіспеншілік дарытатын қазақстандықтардың еңбегі», деді Елбасы. Мəңгілік Ел болу – мұратымыз. Ендеше, осы мұраттың жолында əрбір қазақстандық өзіне жүктелген міндетті абыроймен атқарар сəтке жеттік. Ел аманда, сол елді бастар Ер барда бұл мақсатқа да жетеміз! Қызылорда облысы.


4

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2014 жыл

КЕЛЕР КЇННІЅ КЕМЕЛ КЕЛБЕТІ

Елбасының əр Жолдауының өзіндік ерекшелігі бар. Жаңа бастамалар көтеріледі. Жаңа міндеттер алға қойылады. Осы орайда, Жолдауға байланысты көкейге түйген ойларымды ортаға салуды жөн көрдім. Біріншіден, Елбасының əр жылғы Жолдауының басты мақсаты – Қазақстан тəуелсіздігін одан əрі нығайту. Соған байланысты Жолдаудан экономикалық көрсеткіштерге жəне əлемдік дамуға жан-жақты сараптама жүргізіліп, болашаққа болжам жасалып, көрші елдермен қарым-қатынасты ой елегінен өткізіп, толыққанды тұжырым жасалғаны анық көрініп тұр. Ішкі экономикамыздың негізгі бағыттары қалыптастырылады.

Басты баєдар Серікбай НҰРҒИСАЕВ,

Парламент Мəжілісінің депутаты, «Нұр Отан» партиясы фракциясының мүшесі, экономика ғылымдарының докторы, профессор.

Биылғы Жолдаудың бір ерекшелігі – жария етілген уақытының ұтымдылығы. Бүкіл əлемдегі дамыған елдер басшыларының бірде-бірі əлі нақты шешімге келіп, өз мемлекетін келесі жылдары не күтіп тұрғаны, ықтимал кедергілерден өтудің жолдары қандай екені туралы өз халқын хабардар етіп, экономикалық дамудың негізгі бағыттарын айқындап беретіндей осындай Жолдау жасаған жоқ. Сондай-ақ, келесі жылдың республикалық бюджет жоспарының жобасы Парламентте қаралып жатқан кезде Жолдаудың жария етілгені де маңызды болды. Енді Елбасы белгілеп берген бағыттар бойынша Ұлттық қордан ерекше баптармен бірнеше салаға арнайы қомақты қаржы бөлінетіні анықталады. Ал бюджет жоспарын бекіткен заң келесі жылдың басынан бастап күшіне еніп, көзделген қаражат тиісті мақсаттарға жұмсалмақ. Ең бастысы, оған Үкімет те, жергілікті атқарушы билік органдары – əкімдер де дайын болады. Жəне бір ерекшелігі – биылғы Жолдау «Нұр Отан» партиясы Саяси кеңесінің кеңейтілген отырысында жария етілгені. Бұл елді дамытудағы барлық міндетті атқарудағы басты жауапкершілікті «Нұр Отан» партиясы өзіне алып отырғанын көрсетеді. Сол кеңейтілген отырыста Жолдаудың алдында үш лауазымды тұлғаның баяндамасы тыңдалды. Əуелі «Нұр Отан» партиясы парламенттік фракциясының жетекшісі Дариға Назарбаева депутаттардың атқарып жатқан қызметі, қандай заңдар қабылданып жатқаны, алдағы кезеңде қандай заң актілері қаралатыны туралы кеңінен айтып берді. «Нұр Отан» партиясының ХVII съезінде қабылданған тұғырнамасының қалай орындалып жатқанына тоқталды. Одан кейін Премьер-Министрдің бірінші орынбасары Бақытжан Сағынтаевтың баяндамасы тыңдалды. Ол атқарушы биліктің қызметі жайлы баяндай келіп, партия алға қойған міндеттердің 70 пайызы орындалды деген тұжырыммен жұмыстың əрі қарай жүріп жатқанын, ештеңе ұмыт қалмағанын, қандай қиындық кездескенін, қалай шешімін тапқанын, енді алда тұрған мəселелер қандай екенін жік-жікке бөліп, айтып өтті. Партия тұғырнамасында өңірлерді дамыту бағыты да арнайы қарастырылған болатын. Еліміздің аймақтарында көзделген мақсаттар қалай жү зе ге асып жатқаны жайлы бір өңірді мысалға алып қарау жөн саналғандықтан, Шығыс Қазақстан облысының сол кездегі əкімі Бердібек Сапарбаевтың баяндамасы тыңдалды. Ол жергілікті жерде Елбасының тапсырмалары, Үкімет жүктеген міндеттер, Парламент қабылдаған заңдар жəне партияның бағдарламасы қалай орындалып жатқаны жайлы жан-жақты мағлұмат берді. Елдің даму деңгейі туралы нақты көрініске көз жеткізген соң, Елбасы таяу жылдары атқарылуға тиісті жұмыстардың бағыт-бағдарын айқындап беру мақсатында жаңа Жолдауын жария етті. Екіншіден, жаһандық экономикада былтырғы жағдай мен қазіргі жағдайдың арасы жер мен көктей. Еуропаның өзі үлкен дағдарысқа ұшырап отыр. Жұртшылықты Украинадағы оқиғалар алаңдатуда. Одан кейін Шотландия, Каталония тұрғындарының «жеке бөлініп шығамыз» деген идеясының нəтижесінде қозғалыстар болып жатыр. G-20-ға мүше мемлекеттер басшылары бас қосып, «Əлемдік дағдарыстың

проблемаларын қалай шешеміз?» деп жатқан тұста, жаңа мəселелер де бой көрсетуде. Ол – алып мемлекеттердің бір-біріне санкция қолдануы. Бұл да экономикалық дағдарыстың өрши түсуіне өзінің əсерін тигізуде. Егер қаржы дағдарысы табиғи апаттардың салдарынан, экономикалық тығырыққа тірелуден, ірі компаниялардың жабылуынан, банктердің қарызға батуынан, кеден рəсімдері, тауарлар бағасы, мұнай бағасы қымбаттауынан не төмендеуінен орын алып жатса, ол ақылға сыйымды болар еді. Ал алпауыт мемлекеттердің саяси ұстанымдары сəйкес келмегендіктен, санкция қолдануы ешқандай оң нəтиже бермейтін əрекеттер деп есептеймін. Мұның ақыры неге алып барып соғатынын алдын ала ешкім де білмейді. Олар өздеріне де, өзгелерге де қолдан проблема жасап беріп отыр. Міне, осының бəрі Қазақстан экономикасына əсер етпейді деп айта алмаймыз. Біз əлемдік қоғамдастыққа кірген соң, ықпал етпеуі мүмкін емес. Бізге жанама түрде де, тікелей де əсерін тигізеді. Мұны Елбасы да айтып өтті. Осы орайда, Елбасы Жолдауын дағы алға қойылған үлкен мақсат көрші елдермен тығыз қарым-қатынаста болуымыз керек, жақын жəне алыс шетелдермен де байланысымызды жалғастыра береміз, бірақ өзіміз ішкі экономикамызға қиындық тудырмайтындай жағ дайды қалыптастыра алуымыз қажет. Нарық заманындағы басты ұстанымдардың бірі «Мен өз еңбегіме сай табыс табамын» деген халықтың сағын сындырып алмауымыз керек! Бұл – ең үлкен мəселе. Осындай күрделі мəселелерге жауап беретін жəне алда тосып тұрған таяу жылдары атқарылуға тиісті негізгі міндеттерді айқындап берген бағдарлама – Елбасының «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Жолдауы. Қазақстан тəуелсіздік алған соң, жол саласында көптеген өз герістер жасалды. Бұрынғы Кеңес өкіметі салған автокөлік жəне теміржол желілері жаңа заман талғамына сəйкес келмеді. Картаға назар салсақ, оңтүстіктен солтүстікке бағытталған жолдар тізбесін көрер едік. Ол кезде жолдар негізінен шикізатты тасу үшін қажет болғаны белгілі. Бір өңірді екіншісімен қосатын ішкі байланыстың артта қалғаны анық байқалды. Тіпті, пойызға міне қалса, кейбір өңірге көрші елдер арқылы ғана баруға болатын еді. Сондықтан жаңа теміржол желілері салынды. Барлық жол саласына экономикалық, геог рафиялық тұрғыда жаңа көзқарас қажет болды. Оған қоса, біз елордамызды ауыстырдық. Жаңа ғасырда барлық өңірге жолдар тоғыз жолдың торабында орналасқан Астанадан тарайтын болды. Күннің шуағы қалай таралатын болса, елордадан басталған жолдар да ең алыс елді мекендерге де жетуі тиіс. Жолдардың жаңаруы халықтың тұрмысына, шағын жəне орта кəсіпкерліктің дамуына, тауарлардың айналымын жеделдетуге, елішілік жəне халықаралық транзиттің арта түсуіне тікелей əсер ететіні жəне қаншама шығындардың азаюына алып келетіні сөзсіз.

Елбасының «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жолдауы елдің дамуына, өңірлердің өркендеуіне, аудандар мен ауылдардың жағдайы жақсаруына үлкен серпіліс беретіні қазірден-ақ байқалып тұр. Соның негізінде тəуелсіз елдің көзқарасымен əзірленген автокөлік жəне теміржол желісінің жаңа атласы қалыптасады деген сенімдемін. Бүгінгі таңда іске асырылып жатқан ғасыр жобасы болып есептелетін «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық транзиттік автомобиль дəлізі еліміздің дамуына елеулі үлес қосады. Ал енді оған қоса, «Нұрлы Жол» Жолдауы бойынша қазақстандық автомагистральдар болатыны халықты ерекше қуантып отыр. Сондықтан мен бұл Жолдауды əуелі əлемдік даму деңгейіне терең зерттеу жасалып, одан кейін қандай маңызды бағыттарға баса назар аударуымыз керек екені айқындалған бағдар деп білемін. Елбасы: «Жол – шын мəнінде өмірдің өзегі, бақуатты тірліктің кайнар көзі», деді. «Қазақстан – Түрікменстан – Иран» бағыты теміржолы да бірқатар маңызды нарық пен өңірді байланыстыратын болды. Қазір де қайнаған тіршілік күре жолдардың бойында. Барлық аймақтар теміржолмен, тасжолмен, əуе жолымен өзара тығыз байланысуы қажет. Елордамыздан жасампаздық рухымызды биіктететін тоғыз жолдың таралуы елімізге қатынайтын тəуелсіз жол болып табылады. Жергілікті жерлердің, аймақтардың жан-жақты өзара байланысын жақсарту елдің ішкі əлеуетін арттырады. Сонымен қатар, облыстардың бір-бірімен сауда-саттығын, экономикалық байланыстарын нығайтып, ел ішінен тың нарықтар ашады. Əрбір отбасы өз пəтері болға нын қалайды. Азаматтарды жұмыс пен жəне тұрғын үймен қамту жөніндегі жұмыстар да жоспарлы түрде үздіксіз атқарылып келеді. Жаңа бағдарламалар бойынша үй берілді. Дегенмен, бұл да үнемі тоқтамайтын үдеріс. Бір азаматтар үймен қамтамасыз етілсе, шаңырақ көтерген немесе өзге өңірден қоныс аударған адамдар үй алу кезегіне тұратыны сөзсіз. Бүгінгі таңда еліміз бойынша 300 мыңнан астам адам пəтер алу кезегінде тұр. Олардың сұранысын қалай қанағаттандыруға болады? Соған байланысты Елбасы өз Жолдауында «жалға берілетін тұрғын үй құрылысына көзқарасты қайта қараған жөн», дей келіп, тұрғын үй проблемасын шешудегі жаңа мүмкіндікті пайдалануды ұсынды. Осы кезге дейін қалай болып еді? Үй кезегіне тұрғандар банкте есепшот ашып, қаражат жинайды. Құрылыс компаниясы сол банктен несие алып, тұрғын үй кешенін салады. Сонда банк үйге мұқтаж азаматтардан жəне үлескерлердің ақшасын жинап беремін деп құрылыс компанияларынан да пайда тауып отырғаны байқалады. Ендігі жерде үй салып беруші мен сатып алушы арасында тікелей байланыс орнату жүйесі қарастырылуда. «Баспананы тікелей, делдалдарсыз жəне несиеге барынша төмен пайызбен ұсыну оның сатып алу құнын арзандатуға мүмкіндік береді. Бастапқы жарнаның болмауы мен ипотека үшін төмен пайыздар баспананы қазақстандықтардың көптеген жіктері үшін қолжетімді ете түседі», деді Мемлекет басшысы. Осы орайда, Елбасының 20152016 жылдар ішінде жалға берілетін тұрғын үй құрылысын қаржыландыруды қосымша 180 млрд. теңге сомасында ұлғайту жөнінде айтқан сөзі тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтардың көңілін бір серпілтіп тастады деген ойдамын. Жаңа Жолдаудың халықтың жүрегіне зор сенім ұялатып қана қоймай, бір мақсат жолына бетбұрыс жасайтыны күмəнсіз.

Кґпўлттылыќ – Отанымыздыѕ артыќшылыєы Юрий КИРЮХИН,

Оңтүстік Қазақстан облыстық славян этномəдени бірлестігінің төрағасы.

Бүкіл əлемді қамтыған дағдарыс мен мықтымын дейтін мемлекеттердің өзін теңселтіп жіберді. Экономикасы қуатты, жетекші болып отырған елдер ертеңі үшін алаңдамайды дегенге бүгінде ешкімді сендіре алмайсың. Елбасының Жолдауында бұл анық айтылды. Оған қоса, геосаяси дағдарыс пен жетекші державалардың санкциялық саясаты əлемдік экономиканы қалпына келтіруге қосымша кедергілер туындатып отырғанын да Нұрсұлтан Əбішұлы жұрттан жасырған жоқ. Яғни, бізде бəрі жақсы, дағдарысты сезінбейміз деп өзімізді өзіміз алдамауымыз керек. Ал осы орайда Мемлекет басшысы Үкімет алдына нақты жеті тапсырма қойды. Өз басым Елбасының көрегендігіне тəнтімін. Реформаларды уақытында жасаған Қазақстан орнынан тез тұрып, əлемде маңызы бар мемлекеттердің қатарына кірді. Экономикасын нығайтты, жаңа астанасын салды. Бір-бірімен керісіп, бет көрместей болып жүрген мемлекеттер ортақ келісім, бейбіт

шешімді Астанадан табатын болды. Бүгінде Қазақстан əлемде бəсекеге барынша қабілетті 30 елдің қатарына енуге талпынып жатыр. Біле білгенге, осының бəрі аз табыс емес. Бүгінде шекарасын айқындай алмаған, бір-бірінің дегеніне көне бермейтін елдер арасында қырғиқабақ жанжалдар болып жатыр. Біздің Елбасымыз осындай қателіктерге бой алдырған жоқ. Түрлі арандату шы лықтардың жолын кесті. «Көпұлттылық біздің артықшылығымыз» деп Қазақстандағы ұлттар мен ұлыс тар дың ауызбіршілігіне, достасуына жағ дай туғызды. Ешкімді бөлектеген жоқ. Біз бүгінгі биіктерге, Қазақстан алған асуларға осындай ынты мақ тастығымызбен жеттік.

«Толысқандықтың жаһандық сынынан өту үшін біздің топтаса білуіміз қажет. Біз барлық қазақстандықтар ара сындағы сенімді нығайтуға тиіспіз. Этносаралық келісім – өміршеңдік оттегі», деген Елбасының сөзі барша қазақстандықтар үшін бірге өмір сүруде басты қағида болуы керек. «Сенің түрің бөтен, отаның басқа» деген сөз бұрын да айтылмаған, қазір де айтылмауы қажет жəне солай болады деп сенеміз. Қысқасы, өмірін Қазақстанмен, досқа құшағы ашық қазақ жұртымен байланыстырған ұлттар мен ұлыстардың таңдауы – Қазақстан. Біздің əлемге мəшһүр даңқты спортшыларымыз əртүрлі ұлттан болса да оларды қазақ деп таниды, қазақ деп бағасын береді. Дүниежүзіндегі ең үздік боксшылардың ондығына кірген Геннадий Головкин өзін қазақпын дейді, шаршы алаңға қазақ байрағын көтеріп, қазақ шапанын киіп шығады. Жеңісін Қазақстанға арнайды. Біз осындай бірлікте болғанда ғана мықтымыз. Келер жылы Қазақстанды ұлы мерекелер күтіп тұр. Оларды атап өтуде де біздің ынтымақтастығымыз артып, бекемделе түсеміз. ШЫМКЕНТ.

Білек сыбанып, биіктерге талпынайыќ Мұхит ШЕРМҰХАНҰЛЫ, еңбек ардагері.

«Нұр Отан» партиясының Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевтың төрағалық етуімен өткен партия Саяси кеңесінің кеңейтілген отырысында Елбасы партияның алғашқы белестен үлкен табыспен өткенін, өз қызметінде таңдап алған бағытына адал болып келе жатқандығын айрықша атап өтті. Президентіміз Қазақстан халқына өзінің кезекті Жолдауын жариялады. Бұрын Парламентте жасалатын мəлімдеме бұл жолы «Нұр Отан» партиясы Саяси кеңесінің кеңейтілген отырысында халыққа жол тартты. Мұның ерекше болатындығы да сол – дəл қазір халықаралық ахуал саяси мағынаға кеңінен бой алдырған тұста, елдегі саяси партия мінберінен халыққа сөз бағыттау көп жағдайда мəселеге тереңірек назар аударта түседі. Мемлекет басшысы «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» аталатын Жолдауында көтерілген мəселелердің баршасына партия белсенділері сергек қарап, алға қойылған ортақ міндеттерді бұлжытпай орындауға күш салуы керектігін меңзеді. Елбасы Ұлттық қордан 2015 жылдан 2017 жылға дейінгі кезеңге жыл сайын қосымша 3 миллиард долларға дейін бөлу жөнінде шешім қабылдағанын айта келіп, сондай-ақ, Үкіметке

қажетті шаралар қолданып, осы қаржылардың тиімді əрі оңтайлы пайдаланылуын қамтамасыз етуді тапсырды. Əр теңге үшін қатаң сұрау болатынын ескертіп, барлық əкімдерге айрықша жауапкершілік жүктеді, ал «Нұр Отан» осы жұмысқа белсенді араласып, барлық деңгейлерде қатаң партиялық бақылау орнатуы тиіс екендігін айтты. Бұл партияның халық алдындағы беделін одан əрі биіктете түседі. Жолдаудың маңызы сол, қазақстандықтардың үміті қайта лаулап жана бастағандай. «Əркімнің туған жері – Мысыр шəрі» деген қанатты сөз бар. Елбасы өз Жолдауында: «Елдің өркенін білгің келсе, жолына қара» дегеніндей, барыс-келіс пен алыс-берісте жол қатынасы айрықша маңызға ие. Ендеше, Қорғалжынға апаратын жол күрделі жөндеуден өтетініне үміт бар. Себебі, алысты жақын ету бүгінгі Жолдаудың ең басты

түйіні болмақ. Осы орайда, нақты істердің нəтиже беріп жатқанын айтқанымыз жөн. Кезінде «болашағы жоқ аудан» деп сыртымыздан мысқылдап күлушілер де аз болған жоқ. Біз мойымадық, туған ауданымызға бір жақсылық оралып келеріне сенумен болдық. Аудан орталығындағы мешіт, мектеп-гимназия, бірнеше орта мектеп, мəдениет үйі күрделі жөндеулерден өткізілді, модульдік жылу қазандықтары қойылды, жоспарланған тұрғын үйлердің алғашқылары бой көтерді. Ауыл адамына кəсіп табылып жатыр. Бұл дегеніміз кешегі Жолдауда екпін берілгеніндей, барлық əкімдерге айрықша жауапкершілік жүктеліп, олар əлеуметтік мəселелерді шешу жəне халықтың тұрмыстық деңгейін арттыру жолындағы тапсырмалардың мінсіз орындалатынын көрсетеді. «Нұрлы Жол» – қоғам дамуының басты тарихи құжаты. Бүгінгі жетістіктеріміз Жолдау міндеттерінің тиянақтылығынан, оның жүзеге асырылуындағы рухани жəне қаржылық нақты негізділігінен көрініс береді. Елбасы айтқан Мəңгілік Ел ұғымын жас ұрпақтың тəрбие тірегі етіп алатынымыз анық. Енді тек білек сыбана жұмыс жүргізіп, жаңа биіктерге талпынуымыз керек. Ақмола облысы, Қорғалжын ауданы.


www.egemen.kz

19 желтоқсан 2014 жыл

Журналистер – сұхбат алушылар. Журналистердің сұхбат берушілерге айналатын кезі сирек. Дəл осы күндер – дəл сондай күндер. «Егемен Қазақстан» газетінің тұңғыш нөмірінің жарыққа шыққанына 95 жыл толып отыр. Ертең Астанада газет мерейтойына арналған іс-шара өтпекші. «Ел газеті «Егемен Қазақстанның» 90 жылдық торқалы тойына Елбасымыз Н.Ə.Назарбаев өзі келіп қатысып, тікелей қамқорлығымен тұрғызылған сегіз қабаттық сəулетті ғимаратты ашып берген болатын. Сол күні кеште К.Байсейітова атындағы опера жəне балет театрының ғимаратында салтанатты кеш ұйымдастырылған еді. Содан бері де зулап 5 жыл өте шықты. Газеттің 95 жылдық мерейтойын біз, əрине, əлдеқайда шағын ауқымда өткіземіз. Қазіргі жағдайда мұның өзі орынды деп ойлаймыз» – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Г.Н.Əбдіқалықованың атына газет мерейтойына шақыру хатымызды осылай бастаған едік. Ойымыз қолдау тапты. Дегенмен, мерейтойдың аты – мерейтой. «Егемен Қазақстанның» аты – «Егемен Қазақстан». Ел газетінің бұл белесі – елдіктің де бір белесі. Жұрт жапатармағай құттықтап жатыр. Жан-жақтан сұхбат сұраған өтініштер түсіп жатыр. Негізінен облыстық газеттердегі əріптестерімізден. Əуелгі бетте хабарласқандарға: «Жарайды, сұрақтарыңызды жолдаңыздар, жауап қайтарармыз» деп қалғанымызбен, кейіннен ойдағыны толық орындау өте қиын екеніне көзіміз жетті. Расында да, жеті редакцияның сұрақтарына жауап беру үшін кем қойғанда қырық шақты беттік мəтін жазып шығу керек екен. Оған бұл күндерде мүмкіндік бар ма? Қайткен жөн? Ойлана келіп, мынадай мəмілегерлік нұсқаға тоқтадық. Тақырып ортақ болғаннан кейін облыстағы əріптестеріміздің сұрақтарында да ұқсастық, кей тұста бір-бірін қайталау да кездесетіні күмəнсіз. Неге сол сұрақтардан бірнешеуін ғана іріктеп, ой қисыны бойынша қиыстырып, жүйелеп, ортақ жауап қайтармасқа? Солай етпекшіміз. Арнайы сұхбат бере алмағанымыз үшін əуелгі бетте уəде етілген əріптестерімізден де, тіпті уəде етілмеген, тым кеш, дəл кеше, 18 желтоқсанда сұрақ жолдаған, кеше түстен кейін жолығуға, əңгімелесуге ұмтылған қаламдастарымыздан да ғафу өтінеміз. Белгілі тақырып болғаннан кейін біздің жауаптарымызда да белгілі жайларды қайталай айту кездесетінін де ескерте кетуге тура келеді.

орындаумен шектелетін басылымдар оқырманнан оқшауланып кетті» деген пікір бар. Сіздің көзқарасыңыз... – Кез келген бұқаралық ақ парат құралының өзіндік өлшемдері бар. Газеттің өлшемі, басты көрсеткіші – таралымы. Біз басылым менеджментін жақсарту жөнінде нақты нəтижелерге қол жеткіздік деп айта аламыз. Оның даусыз дəлелі – газет таралымының 2000 жылғы 38 мың данадан 2014 жылы 201 мың данаға көтерілуі. Бұл оңай алынар шеп емес. Салыстырмалы түрде, əлемдік ауқымда қарастырғанның өзінде өте биік таралым. Мұндай таралымға «оқырманнан оқшауланып кеткен» басылым қайткен күнде де қол жеткізе алмайтыны анық. Ал біздің басылымға жазылымды жүйелі жүргізетініміз, жыл сайын күз айларында газет жетекшісінің барлық облыстарды аралап, өңір басшыларымен əңгімелесетіні, билік тізгіні қолда тұрған азаматтардың көмегіне де арқа сүйейтіні, газетті ашықтанашық насихаттайтыны жаңағы айтқан менеджменттің бір бөлігі.

Сауытбек АБДРАХМАНОВ. 1. Ел сүйіп оқитын «Егемен Қазақстан» газетінің өткен тарихын бір шолып өтсеңіз. – Жалпыұлттық газет деген ресми мəртебесіне сай ата басылым, аға газет аталғанымен, «Егемен Қазақстан» дəл қазірдің өзінде жарық көріп тұрған газеттердің арасында да ең жасы үлкені емес. Мысалы, Ақмола облыстық «Арқа ажары» газетінің бастауы болып саналатын «Тіршілік» газетінің алғашқы нөмірі 1918 жылы шыққан. Яғни, 96 жылдық тарихы бар. Əйтсе де, қазақ баспасөзінің қара шаңырағы деген абыройлы ат тек «Егемен Қазақстанға» тиесілі. Оның үстіне басқа біраз басылымдардың нақты жарық көрген жылдарын санап отырсаңыз, шежіресі бізбен қарайлас газеттердің де ара-арасында, əсіресе, кешегі соғыс жылдарында бір рет те жабылмай қалмағандары, аз уақытқа болса да сан түрлі себеппен үздік-создық шықпағандары сирек. Осы жылдардың ішінде дəйім жарық көріп келе жатқан жалғыз ұлттық басылым – «Егемен Қазақстан». Газеттің тұңғыш нөмірі 1919 жылғы 17 желтоқсанда Орынбор қаласында жарық көрген. Əуелде «Ұшқын» атанған. Ресми мəртебесі – «Қазақ жұртын билейтін өзгеріс һəм соғыс комитетінің атағынан жетісіне екі рет шығарылатын саяси, əдеби һəм шаруашылық газеті». Бірінші нөміріне Бернияз Күлеевтің «Ұшқынға» деген өлеңі басылған екен. Құтты болсын, жас «Ұшқыным», қадамың, Алға бассын ақ ниетті талабың. Тілеуіңде үлкен, кіші азамат, Еркі үшін еңіреген қазағың. Ақын осылай жазыпты. Азамат ретінде түсініп жазса да, ақын ретінде түйсініп жазса да соңғы жолда бар тілегін, зар тілегін айта алған. Бернияз ақын бұл арада қазақтың патша билігінен құтылғанымен большевиктер билігіне тұтылғанын астарлап жеткізіп отыр деп қисынды қолдан қиындатпай-ақ қойғанның өзінде қазақтың «еркі үшін еңіреген» ел екенін сезгенін, сездіргенін шамалауға болатындай. Бұл кезеңде газеттің аты сан рет өзгерді: «Ұшқын» да атанды, «Еңбек туы» да атанды, «Еңбекшіл қазақ» та болды, «Еңбекші қазақ» та болды, ондаған жылдар бойы «Социалистік Қазақстан» ретінде танылды, аз уақыт «Егеменді Қазақстан» күйінде жарық көріп келіп, 1993 жылдан бері «Егемен Қазақстан» деп орнықты. Алайда, газеттің аты өзгергенімен заты өзгерген жоқ. Қалай аталғанда да бұл басылым елдіктің биік мінбері міндетін абыроймен атқара алды. Елдің бас қаласы ауысқан сайын ұлттың бас басылымының шығатын орны да Орынбор, Қызылорда, Алматы, Астана болып ауысып жатты. Алайда, газеттің елдің өңіріндегі орны өзгергенімен елдің өміріндегі орны, халықтың көңіліндегі орны өзгерген жоқ. Қайдан шыққанда да ойдан шықты. Қып-қызыл насихаттың қолшоқпарына айналуға, сол саясаттың сойылын соғуға тиісті кезінің өзінде газет қалайда елдің сөзін сөйлеуге ұдайы ұмтылатын ұлағатты үрдісінен таймады, нені де болса түпкі мін деттер тұрғысынан қарастыратын мемлекетшіл мінезінен танбады. Нарық жетіп, талай нəрседен парық кетіп жатқан ана бір жылдарда да қайткенде оқылуды, қайткенде таралуды ғана күйттемеді, қазақтың қа сиетті сөзінің қадірін қашырмады, Алаш баласын арзан оймен алдарқатпады, қайта намысын қамшылап, жігерін жаныды, қиындыққа қарсы қайрап салды. Сөйтіп, тəуелсіздік жолына өзімізбен қатар түскен елдердің арасында еңсеміз биік, омырауымыз озық, жер-жаһанның алдында жүзіміз жарқын болуына үлкен үлесін қосты. Тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаев біздің атымызға жолдаған құттықтауында: «Еліміздің бас басылымы – «Егемен Қазақстан» қазір соны серпінмен, шығармашылық ізденіспен жарық көріп келеді. Аға басылымның сөзі салмақты, ойы орнықты, сондықтан да оқырман алдында беделі жоғары» дегенде бəрінен бұрын газеттің адалдықтан айнымайтын, абырой биігін аласартпайтын бекзат болмысына сүйсініс білдірген еді. Газет жасампаздық жылнамашысы міндетін қашанда абыроймен атқарған. 2. «Егемен Қазақстанда» қандай игі дəстүрлер сақталып келеді? – Ең басты дəстүр – елдік мұраттарға адал дық дəстүрі. Ол дəстүрді бізге осы газетті басқарған ұлы тұлғалар қалып тас тырып берген. Бас басылым басшыларының бірқатарын атап шығудың өзі жаныңды жарық нұрға бөлейді, көкірегіңе мақтаныш сезімін ұялатады. «Басылымның тізгінін əр жылдары Смағұл Сəдуақасов, Жүсіпбек Аймауытов, Мұхтар Əуезов, Бейімбет Майлин, Сəкен

ЖАСАМПАЗДЫЌ ЖЫЛНАМАШЫСЫ

Сейфуллин, Тұрар Рыс құлов, Ораз Жандосов, Ғабит Мүсі ре пов, Шерхан Мұртаза, Əбіш Кекілбаев сынды қазақтың небір жақсысы мен жайсаңы ұстағанын ойлағанда сол қасиетті жолды жалғастыру бақытын бұйырт қан тағдырыма тəубе деймін...» – Қазақстан Республикасының Пре зиденті Н.Ə.Назарбаевқа газеттің 90 жылдық тойына шақыру жолдап, əрі редакцияның 8 қабатты жаңа ғимаратын салып бітіруге тікелей көрсеткен көмегіне алғыс айта отырып кезінде дайындалған қызметтік жазбадағы бұл сөздерім – жүрегімді жарып шыққан жан сырым. Осы басылымның басшысы болу тұрмақ, қосшысы болған жылдарымда да өзім өмірімдегі баянды бір бақытым қазақтың бас газетінде қызмет етіп жүргенім деп санайтынмын. Күн сайын əріп түзеткен, түн сайын қаріп түзеткен журналистік жұмыс жаныңды жеп жіберетініне, айлар емес, жылдар бойы үйге кешкі сағат он бірден еш ерте жете алмайтыныңа, кейде редакция ғимаратынан түннің бір уағында, кейде тіпті шыққан күнмен бірге шығып бара жататы ны ңа қарамай, осы жасап жатқан жұмысымыз ертең мың-мыңдаған адамдардың алдына тартылады-ау, олар осы арқылы еліміздің тыныс-тіршілігі туралы ой түйеді-ау, осы жазылғандарға қарап ойланады-ау, толғанады-ау дегенді сезінудің өзі жігеріңді жанып, қажырыңды қайрап салады. 3. Газеттің республиканың ресми үні ретінде бүгінгі таңдағы басты міндеті не деп ойлайсыз? – «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» акционерлік қоғамының ұжымы өзіндік бет-бейнесі, өзіндік ерекшеліктері мен өзіндік ұстанымы бар табысты мемлекет болып табылатын Қазақстан Республикасының егемендік жылдары қол жеткізгеннің барлығын сақтай отырып, ХХІ ғасырда орнықты дамуды жалғастыруына, 2050 жылға қарай мықты мемлекеттің, дамыған экономиканың жəне жалпыға ортақ еңбектің негізінде берекелі қоғам құруына ақпараттық тұрғыдан барынша септесуді басты мақсат-міндеті санайды. Уақыт өткен сайын əлемдегі дамыған елдер арасында бəсекелестік қатал болатындығы жөніндегі қағидат өмірдің барлық саласына, соның ішінде ақпарат кеңістігіне де тікелей қатысты. Бəсекелестік – қазіргі заманғы ақпарат нарығының аса маңызды сипаты. Ақпарат өнімінің бəсекеге қабілеттілігі оның ішкі, сондай-ақ сыртқы нарықтағы табысы ретінде анықталатын тұтынушылық, бағалық жəне сапалық сипаттамаларының кешені. Акционерлік қоғамның таяу жылдардағы даму тұжырымдамасы Қазақстанның əлемдегі ең дамыған отыз елдің қатарына кіру стратегиясына негізделеді. Ақпарат саласындағы бəсекеге қабілеттілік – ұлттың бəсекеге қабілеттілігінің маңызды шарттарының бірі. Газет елдің бəсекеге қабілеттілігі əрбір адамның мына дүбірлі дүниедегі бəсекеге қабілеттілігімен айқындалады деген ұстанымды басшылыққа ала отырып, өз мақалалары арқылы оқырманды жаңа мыңжылдықтың, жаңа ғасырдың тың талаптарына сай болатындай етіп ширатуды мақсат тұтады. Бұл орайда біз Елбасымыздың күні кеше, Тəуелсіздіктің 23 жылдығында сөйлеген сөзінде айтқанындай, халықты «жағдай ширыққан сайын шынығуға» шақыруға тиіспіз. Президенттің сол сөзінде жария етілген «Тəуелсіздік толғауы» да ұдайы ұстанар ұлағатты бағдарлама іспетті. «Егемен Қазақстан» газетінің ұдайы ұстанар басты құндылықтары – азаматтық татулық пен ұлтаралық келісім, көпұлтты

жəне көпконфессиялы қоғам табысының негізі болып табылатын жаңа қазақстандық патриотизм. Басылым материалдары татулықты ту етіп ұстауға, елдегі достық дəстүрлерін орнықтыра түсуге тиіс. 4. Тарихы жəне дəстүрі бай басылым ретінде «Егемен Қазақстанның» ұлт оқырмандары алдындағы миссиясын қалай сипаттар едіңіз? – Қазақ баспасөзінің қара шаңырағы ретінде «Егемен Қазақстанның» халықтың рухын биіктету, елдің еңсесін көтеру жөнінде атқаратын миссиясы өте қастерлі. Жаманның жаман екенін айтудан-ақ жағдай жақсара қалатын болса өмір қазіргісінен гөрі тезірек өзгеріп шыға келер еді. Өмірдегі жақсылық атаулыны, ізгілік атаулыны, игілік атаулыны, жылт еткен өркенді өзгерісті қалт жібермей, жұртшылыққа жеткізу, озықтың бəрінен үлгі алуға шақырып отыру, елдің бас газеті ретінде осы істе өзгелерге өнеге көрсету шарт. Газет мемлекеттегі проблемаларды көлегейлеу арқылы емес, сол проблемалардың түптің түбінде шешуге болатын проблемалар екенін көрсету арқылы, солардың шешіле бастаған мысалдарын кеңінен келтіре, үмітті оята отырып, ертеңгі күнге сенімділікті арттыруға тиіс. «Алдымен – экономика, содан соң саясат» формуласы газет жұмысын жоспарлауда да басты қағидат ретінде ұстанылады. Басылым мақалалары, сұхбаттары ең алдымен елдегі экономикалық жағдайды саралауға, мемлекет қуатын арттыруға, халықтың əл-ауқатын жақсартуға септігін тигізіп отырған қадамдарды танытуға, эко но микалық реформалардың нақты нəтижелерін көрсетуге, осы жолда орын алып отырған олқылықтарды ашып айтып, олардың себептерін талдауға құрылуға тиіс. «Егемен» айтса əділін айтады» деп орнық қан қоғамдық пікірді қастерлей білу шарт. Проблемалар жайында ашық айтылуға тиіс, оған қоса мемлекет тарапынан сол проблемаларды шешу жөнінде атқарылып жатқан жұмыс та көрсетілуге тиіс. Оқырманның үмітін үзуге, сағын сындыруға жол берілмеуі керек. Ол үшін елдің бүкіл əлем танып-біліп отырған даусыз табыстарын тиісінше таныта отырып, оқырманның ертеңгі күнге сенімділігін күшейту, халықтың əлеуметтік оптимизмін орнықтыру бағытын ұдайы ұстану шарт. Қоғам өркениетті жолмен дами түскен сайын қоғам өмірінде мемлекеттің үлес салмағы азайған үстіне азая түсетінін оқырманға оңтайлы түсіндіру өте маңызды. Патерналистік санадан арылу – тоталитарлық қоғаммен түбегейлі қоштасудың басты шарттарының бірі. Қазіргі қазақ қауымындағы көптеген проблемалардың түп-тегі осы патерналистік санада, яғни мемлекеттің міндеттілігі жөніндегі біржақты ұғымның əлі күнге берік орнығып тұрғанында болып отыр. Басылым мақалалары мемлекет адамды асырауға тиісті емес деген қарапайым ойды күн сайын санаға сіңіре беруі керек, сіңіре беруі керек. 5. Газетте заман талаптарына сай қандай қадамдар жасалуда? – Тұжырымдамалық тұрғыдан қарағанда «Егемен Қазақстанның» елдегі бұқаралық ақпарат құралдарының арасында алар орнын бүгінгі уақыт ерекшелігін ескере отырып айқындау маңызды. Газеттің қазіргі кезде де ресми басылым сипатында қабылданатындығы табиғи жай. Онда жарияланған мақалалардың билік орындарының ұстанымын көрсетеді деп саналатындығы да белгілі. Мұның өзі негізінен алғанда теріс те емес. Халықтың билік беделіне құрметпен қарайтын менталитеті «Егемен Қазақстанды»

бас басылым бетінде бағалап, онда жарияланған дүниелерге сенім көрсетуі түптеп келгенде газеттің абыройын арттыратындығы сөзсіз. Өкінішке орай, газет материалдарының дəрежесін тек редакция журналистерінің іскерлік деңгейі ғана айқындай алмайды. Ел газетінің негізгі иесі – ел жұртшылығы. Ондағы жарияланымдардың кемінде үштен екідей бөлігін құрайтын авторлардың талайының таптаурын ұғымдардан толық арылып болмауы, жаттанды сөзге бейімдігі, проблемаларды көлегейлеп, өз жұмысын қалайда жақсы көрсетуге тырысуы, мемлекеттік қызметкерлердің мемлекеттік тілді еркін меңгермеуі газет мақалаларының сипатына, тілі мен стиліне əсер етпей қоймайды. Олардың барлығын бірдей қайта дайындау іс жүзінде толық мүмкін емес, авторлық құқықты сақтау тұрғысынан қарағанда онша дұрыс та емес. Мақалалардың біраз бөлігі əлі күнге орыс тілінде жазылатындығы, сұхбаттардың талайы орысша берілетіндігі, жиын-жиналыстардың негізінен орысша өтетіндігі, ресми материалдардың барлығы дерлік редакцияда орысшадан аударылатындығы, оған қоса ауылдық жердегі оқырмандардың, қазақ тілінде жазатын авторлардың біразы компьютер тілін еркін игермегендіктен материалдардың негізгі бөлігі қазірше электронды поштамен жолданбай, редакцияға қолжазба күйінде түсетіндігі, қайтадан терілетіндігі – ескермеуге болмайтын факторлар. Интернет материалдарының да барлығы дерлік орыс тілінде екендігі, журналистеріміздің шет тілдерді, ең алдымен ағылшын тілін меңгеруі сын көтермейтіндігі тағы белгілі. Сондықтан да басылым бетіндегі өзгерістердің бəрі бірдей тез жасала қалмайтынын, өзіндік беті қалыптасқан газетті заман талабына сай жаңғырту жөніндегі сөзсіз қажетті, өте маңызды жұмыстың эволюциялық сипатта жүруге тиіс екендігін айтуға тура келеді. Акционерлік қоғамның тың талаптар тұрғысынан жұмыс істеуге талпынысының нақтырақ көрінетін тұсы – интернетредакцияның қызметі. Осы тұста басын ашып айтатын басты жетістік – «Егемен Қазақстан» газеті сайтының үш жазумен – кириллицамен, латынмен жəне арабшаның төте жазуымен жарық көретіндігі. Бұл арқылы бүгінде əлемдегі барша қазақ, мейлі ол Үрімшіде тұрса да, мейлі ол Ыстамбұлда тұрса да, мейлі ол Нью-Йоркте тұрса да, қалаған уақытында газет сайтын ашып, өзі білетін жазуымен өз елінің басты газетін оқи алады. «Егемен Қазақстан» – қазірше бұған қол жеткізген жалғыз газет. Бүгінгі таңда газет сайты басылымда күнделікті жарияланып тұратын материалдардың компьютердегі көшірмесі, яғни газеттің электрондық нұсқасы деген түсінік біртіндеп жойылып барады. Оқырман қауым қазір газеттің шын мəнінде де нағыз сайты бола бастағанын түсінетіндей дəрежеге жетті. Бірақ сайт оқырманы мен газет оқырманының арасындағы алшақтық қазірше өте үлкен. Интернетпен тəрбиеленген жұрт шылықтың сайттан алдымен улы-шулы тақырыптарды іздейтіні анық көрініп отыр. Ең соңғы, 18 желтоқсандағы мəлімет бойынша сайт материалдарының ішінде ең көп оқылғандар қатарында екінші болып «Қызылорда облысында емші бала бір күнде бес мың науқасты емдейді» деген шағын хабар тұр. Ол кешеге дейін 49 171 рет оқылыпты. Демек, сайт оқырмандарының талғамын тəрбиелеу жөнінде алда көп жұмыс тұр. 6. Қоғамда «Мемлекеттік тапсырыс

Мемлекет газетінің мемлекеттік саясатты мемлекеттің көмегімен атқаратыны əбден табиғи жай. Айтқандай, соңғы айдағы аса қарбалас жұмыстар (оның ең үлкені – Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың «Таңдамалы сөздерінің» тоғыз кітаптан тұратын жеті томдығының арнаулы редакторы ретінде сол бірегей басылымның қорытынды кезеңдегі жұмыстарына көп уақытымның кеткендігі) жазылымды ұйымдастыру жайымен Павлодар мен Қостанай облыстарына бара алмағаныма өкініш білдіріп, өңір басшылары ондай арнаулы іссапардың болмауының себебін дұрыс түсінеді, осы іске назарын əлсіретпейді деп сенетінімді жеткізбекпін. Жалпы, осы мүмкіндікті пайдаланып, оқырман қауымды жаңа жылда да ел газетіне жазылуды жалғастыруға шақырмақпын. Бір аптадан кейін жазылым аяқталады. Асығыңыздар, ағайын. 7. Бүгінгі таңда өңірлік басылымдарды жекешелендіру шаралары қолға алына бастады. Меншік түрінің «акционерлік қоғам» формасындағы газеттің басшысы ретінде бұл мəселеде сіздің жеке көзқарасыңыз қандай? – Жеке көзқарасымды айтайын. Əрине, бір аяғыңмен социализмде, бір аяғыңмен капитализмде тұруға болмайтынын бəріміз де түсінеміз. Сонымен бірге, əр қоғамдық жүйенің өзіндік артықшылықтарын алып, жымдастыру да мүмкін екенін көрші Қытайдың тəжірибесінен көріп те отырмыз. Осы тұрғыдан қарағанда, негізгі міндеті мемлекеттік тапсырысты орындау болатын басылымдарды жекешелендірудің артық жəне кеміс тұстарын тағы да безбенге тартып, таразылай түскен, мұндай істе асықпаған дұрыс сияқты көрінеді. Жалпы, əрине, байқау, сынақ тұрғысынан бірер газетті жекешелендіру экспериментін жасаған да артық болмас. 8. Кадр іріктеуде қандай ұстанымдарға баса назар аударасыз? – Кадр іріктеуде қазір бұрынғыдай мүм кіндік жоқ. Жер түбіндегі Қатонқарағайдан Оралхандай талантты тану, табу, редакцияға шақыру, қызмет беру, əрине, баспасөз баһадүрі Шерхан Мұртазадай редактордың айрықша қасиеті екені анық. Сонымен бірге, Шерағаңа ол қадамды Оралхан Бөкеевтің түптің түбінде Алматыдан пəтер алмай қоймайтынына сенім де жасатып отырғаны тағы анық. Қазір жазғаны көңіліңнен шығып, көзің түсіп жүрген қаламгерді Астанаға шақырардың алдында он ойланып, жүз толғанасың. «Келіңіз, жазыңыз, өз күніңізді өзіңіз көріңіз» деу жараспайтын іс. Жалпы, кадр іріктеуде біз бəрінен бұрын журналистің азаматтық ұстанымына, алдымен елді ойлайтынына, елмен бірге тыныстай алатынына қарауға тырысамыз. Газет шығару жұмысының барлық буындарында талапшылдықты күшейтуге күш саламыз. Басылым материалдары арқылы оқырманды өзгерген уақыттың қатаң талаптарына сай болатындай етіп шығаруға септесудің басты бір жолы – акционерлік қоғам қызметкерлерінің өздерінің заманға, қоғамға сай ширауы, уақытқа сай сөз саптауы, бүгінгі күн алға тартқан, келер күн алдан тосатын проблемалар туралы жаңаша айтуы, тың тұрғыдан толғауы. Күн тəртібіндегі мəселелердің күрделілігі сондай, оларды ескі ұғымдармен түсінуге де, ескі тəсілдермен түсіндіруге де болмайды деген ойды ұдайы есте ұстау керек. 9. Қазақ журналистикасында «Шера ғаңның шекпенінен шыққандар» деген орнықты ұғым бар. Болашақта «Сауытбектің сарбаздары» деген тіркес

5 айналымға түсуі бек мүмкін. «Ақ мылтық» шəкірттеріңіздің қатарында кімдердің есімін атар едіңіз? – «Егемен Қазақстанда» сайдың тасындай дейтіндей қаламгерлер шоғыры қай кезде де болған, қазір де бар. Аппаратта да, Алматы бөлімшесінде де, меншікті тілшілеріміздің арасында да. Біздің редакциямызда соңғы жылдардың өзінде Президенттің бұқаралық ақпарат құралдары саласы бойынша сыйлығының 4 лауреаты, грантының 5 иегері жұмыс істеді. ЕҚЫҰ-ның Астана саммиті сияқты жаһандық жиындардың тұсында да, неше түрлі аса жауапты саяси науқандар кезінде де егемендіктер сыр беріп көрген емес. Таңертең кірісіп, түнге қарай арнаулы нөмірді тұтасымен дайындап кеткен күндеріміз де көп. Ешкімді де бөле атамайтынымның себебі – шығармашылық ұжымның басшысы олай етпеуі керек деп санайтынымнан. Редакциядағы журналистердің арасында аузымен құс тістей қоймайтын, бірақ азаматтық парызына адал, бойындағы білімі мен білігін газеттің қара жұмысына түгел жұмсауға дайын тұратын, сонысымен-ақ ортақ іске хал-қадерінше үлес қосатын қызметкерлер де болуға тиіс. Қаламгерлік қарымы менің тұсымда көрінген журналистер өздерін маған шəкірт санап жатса, айтарым тек разылық. Негізінде, өзімнің редакторлық қағидатым – қызметкерлердің ішкі əлеуетін ашуға, жұмысты қолда бар резервтердің есебінен жақсартуға тырысу екенін ескерткім келеді. Біз өз жұмысымызға сын көзімен қарай аламыз. Материалдардың оқылымдылығын арттыру жөнінде алда қыруар жұмыс тұрғанын жақсы түсінеміз. Уақыт талабының биігінен табылуға тырысатын боламыз. 10. 2015 жылы Керей мен Жəнібек негізін салған Қазақ хандығының қалыптасқанына 550 жыл, Ұлы Жеңіске 70 жыл толмақ. Осы орайда тарихи, патриоттық тақырыптарға назар аударуды қолға алу қажет екені сөзсіз. Бұл тақырып жас ұрпақ тəрбиелеуде де ауадай қажет. Осы тұрғыдан алғанда еліміздің бас газетінің ұстанымы қандай? – Екінші дүниежүзілік соғыстағы Жеңістің 70 жылдығын жазу арқылы оқырмандарымызды отаншылдыққа, ерлік дəстүрлерінде тəрбиелеуге мүмкіндік мол. Редакция ол мүмкіндікті барынша пайдаланатын болады. Біз үшін ерекше мəнді жай – Елбасымыздың кешегі салтанатты жиналыста «Қазақ хандығы құрылуының 550 жылдығын атап өтетін боламыз» деп жариялауы. Кейбіреулер осы шешімнен ұлттық тарихты шектеуді көргісі келетіндей. Тіпті де олай емес. Президент Ұлытаудағы тарихи сұхбатында «Біздің елдігіміз, қазақ жұртының арғы түбі ғұндардан басталады. Ғұндардан кейін көк түріктерге жалғасады. Одан кейін Алтын Орда орнығады. Сөйтіп, хандық дəуірге ұласып, кейін біртіндеп Тəуелсіздікке келіп тіреледі. Осындай үлкен тарихымыз бар» деп шегелеп тұрып айтты. Күні кеше «Астана Операның» төрінен «Ұлы Түркі елі – қазіргі заманауи мемлекеттер – Қазақстан, Əзербайжан, Қырғызстан, Өзбекстан, Түрікменстан жəне Түркия елдерінің ортақ тамыры. Біздің мыңжылдықтарға ұласатын шежіреміз бір» деп нақтылады. Демек, Қазақ хандығына дейінгі мемлекеттік құрылымдардың бəріне де ортақпыз. Ортақ қана емеспіз, «Көп түрік енші алысып тарасқанда, қазақта қара шаңырақ қалған жоқ па?» деп Мағжан жырлайтындай, сол ұлы тарих өткен кеңістіктің қара шаңырағымыз. Солай болғандықтан да Түркі академиясы басқа елде емес, дəл біздің мемлекетімізде орналасып отыр. Ол жайында жақында біз былай деп жазғанбыз: «Егемендіктің елең-алаңында, тəуелсіздіктің таңсəрі шағында Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың сыртқы саясат саласында алдымен бет бұрған бағыттарының бірі түркі əлемімен жанжақты байланыстарды жолға қою болды. Соның ішінде тарихы ортақ, діні ортақ, тілі ұқсас, ділі жа қын туыс қан дарымыздың өзара рухани қарым-қатынасына да қатты көңіл бөлді. Сол тұста Қазақстан делега ция сының құрамында Түркияға барған Қазақ станның халық жазушысы Қалтай Мұхамеджанов сапарда көрген-білгендерін «Сырдан суыртпақ» деген мақаласында жазған. Мақаланың бір жерінде Нұрсұлтан Назарбаевтың Сүлеймен Демирелге бүкіл түркі əлеміне ортақ академия құру жөнінде ұсыныс жасағаны айтылады. Əңгіменің ауанын Қалағаң қағазға былайша түсірген: « – Нұрсұлтан мырза, тамаша ой айттыңыз, мен дайын. Сонда, Сіздіңше, ортақ академия қай мемлекетте болуы керек? – деген Сүлейменнің ар жағында «Осыны бекер қозғадым ба?» деген ойдың төбесі көрініп қала жаздады. – Халықтың салмағына қарасақ, Сізде болуы керек, ал тарихтың сал ма ғына қарасақ, бізде болуы керек. Бас қаны айтпағанның өзінде, бүкіл түріктің рухани аталары Қорқыт пен Ясауи мазары қазақ жерінде ғой. Сүлеймен: – Мұны түркі тектес мемлекеттердің қайсысы болса да мойындайды, – деумен тоқтады. Екі жақ пəтуаға келді». Солай болған. Бірақ, қара шаңырақта біз қалдық дегенде де ол кезеңнің бəрін біз жекедара иемдене алмаймыз. Ал Жəнібек пен Керейдің Моғолстандағы билік дағдарысын пайдаланып, өздері иемденіп отырған Батыс Жетісуда жеке саяси бірлестік құруы, өздерінің қол астына қарасты ру-тайпалармен Қозыбасы тұсына тоқтап, Қазақ атымен дара ту тігуі – біз үшін ұлы оқиға, дербестігіміздің нағыз бастауы. Біз əлем тарихының сахнасына қазақ атымызбен сол тұста шыққанымыз даусыз.


6

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2014 жыл

Мəскеудегі салтанатты ќабылдау «Лотте» қонақүйінде Қазақстан Республикасының Тəуелсіздік күніне орай салтанатты қабылдау болып өтті. Қазақстанның Ресейдегі елшілігі əзірлеген ресми кешке Ресей Президенті Əкімшілігінің жəне Үкіметінің өкілдері, Мемлекеттік Дума жəне Федерация Кеңесінің депутаттары, Мəскеуде тіркелген шетелдік дипломатиялық өкілдіктер мен халықаралық ұйымдар басшылары, ғылым жəне мəдениет қайраткерлері, жергілікті БАҚ басшылары, атақты ресейлік тілшілер, қазақ диаспорасы қатысты. Сөз бастаған Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Марат Тəжин Қазақстан тəуелсіздігіне қол жеткізгеннен бері еліміз біраз қиындықтардан өткенімен, саяси тұрақтылығымен, белсенді экономикалық дамуымен жəне беделді сыртқы саясатымен заманауи мемлекет ретінде толығымен қалыптасып үлгіргенін атап көрсетті. «Келесі жылдан бастап, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өз Жолдауында жариялағандай, экономикалық жаңғыртудың жаңа кезеңі басталады, – деді елші. – «Нұрлы Жол» деп аталған Жаңа Экономикалық Саясаты орта мерзімде еліміздің қарқынды дамуына жаңа мүмкіндіктер береді». Марат Тəжиннің айтуынша, Ресеймен достық қарым-қатынаста болу еліміздің сыртқы саясатының басты басымдығы болып қалуда. Қазақстан дипломаты екі ел арасындағы ынтымақ тастық əрқашанда достық пен одақтастық бағытымен дами беретініне нық сенімін білдірді. «2014 жыл бірқатар олқылықты оқиғаларға толы болды, – деді елші. – 2015 жылғы 1 қаңтардан бастап экономикалық даму, праг матизм, еріктілік жəне тең құқықтық қағидаттарына сүйенген Еуразиялық экономикалық одағы жұмыс істей бастайды». Ресейдің Статс-хатшысы – Сыртқы істер министрінің орынбасары Григорий Карасин барлық

қазақстандықтарды Тəуелсіздік күнімен құттықтап, еліміздің дамуына жоғары баға берді жəне 2014 жылы Қазақстан-Ресей екіжақты қарым-қатынастары аса жемісті болғанын айтып өтті. «Өткен жылдар ішінде Қазақстан əлеуметтік-экономикалық дамуында маңызды табыстарға қол жеткізді, аймақтағы жəне əлемдегі беделін арттырды. Оның сыртқы саяси бағыты халықаралық қоғамдастық алдында үлкен құрметке ие болуда. Ресей-Қазақстан қатынастары стратегиялық серіктестік пен одақтастық бағытымен дамып келеді. Екіжақты қатынастарымыз өзара түсінушілікпен, тараптар мүдделеріне өзара құрметпен, ықпалдастықтың барлық бағыттары бойынша тығыз ынтымақтастықпен, с а я с и ү н қ ат ы с у д ы ң ж о ғ ар ы қарқынымен жəне нəтижелі болуымен ерекшеленуде», – деді Г.Карасин. Оның пікірінше, екі ел арасындағы қарым-қатынастарды нығайту Еуразия өңіріндегі қауіпсіздікті сақтаудың басым факторларының бірі болып табылады. Салтанатты іс-шара барысында «Қазақстанның жаңа көріністері» атты фотокөрме мен ЭТНОЭРАТО ұлттық киім көрсетілімі ұйымдастырылды. Қонақтар қазақ ұлттық дəстүрлерімен танысып, «А-Студио» тобының жəне «Голос» шоу бағдарламасының қатысушысы Диана Шарапованың белгілі əндерін тыңдады.

Ресейлік юморист, əнші жəне тележүргізуші Владимир Винокур: – Мен үшін Қазақстан – ерекше жақын ел. 1970-жылдардан бастап сіздердің республикаларыңызға гастрольмен жиі барып тұрамын. Аз уақытта қазіргі замаңға сай жаңа елордаларыңыз – Астана қаласы бой көтергеніне жəне елдеріңіздің қарқынды дамып келе жатқанына шынайы қуаныштымын. Қазақстан халқына бейбітшілік пен өркенділік тілеймін. Кеңес Одағының Батыры Руслан Аушев: – Қазақстан – менің екінші отаным, себебі, Көкшетау облысында дүниеге келдім. Жылдар бойы Қазақстан дамудың жоғары көрсеткіштеріне қол жеткізуде. Елдеріңіздің табыстарына өте ризамын жəне Қазақстан халқына барлық жақсылықтарды тілегім келеді. Кеңес Одағының халық əртісі Армен Джигарханян: – Барлық қазақстандықтарды осы тамаша мерекемен құттықтай мын. Өзім Қазақстанда жұмыс бабында жəне кино түсіру мен бірнеше рет болдым. Сіздер дің елдеріңізді шынайы сүйе мін. Құдай сақтасын, еш нəрсе арамыздағы достықты бұзба сын – бұл ең маңыздысы. Нұрсұлтан Назарбаевты аса құрметтеймін. Ресей Федерациясының халық əртісі Лев Прыгунов: – Мен Алматыда туып-өстім жəне Қазақстанмен мақтанамын! Сіздермен осы қуанышты мерекеде бірге болғаныма өзімді бақытты сезініп тұрмын. Отандарыңызды – Қазақстанды жақсы көріңіздер. Қазақстан халқына денсаулық, бақыт жəне өркендеуді тілеймін. Сəулебек БІРЖАН.

Интеграцияныѕ тереѕдеуінде БАЌ-тардыѕ ыќпалы зор

(Соңы. Басы 1-бетте). Интеграциялық үдерістер əр уақытта да оңайшылықпен жүрген емес, оның да толып жатқан қиыншылықтары, түсінбеушіліктері, тіпті, қайшылықтары да болды. Сондай қиындықтарды еңсере отырып, біз интеграцияның барынша тереңдетілген пішіні – экономикалық одаққа қол жеткізіп отырмыз. Ең бастысы, бұл үдерістерге əрбір ел өз еркімен, өз қалауымен келді. Рас, ұлтүстілік органдарға қатысушы елдер өзінің біршама құқықтарын беріп отыр. Алайда, оның шешімдері де консенсустық тəсілмен қабылданып, ешкімнің мүддесін аяқасты етпейді. Сондықтан да бұл Одақта ешкімнің қысым жасауына жол берілмейді, экономикалық үдерістер ғана жүзеге асады. Алайда, осыған қарамай, оның барлық істерін саясиландыруға ұмтылғысы келетін де күштер бар. Олар бұл – Кеңес Одағын қайтадан қалпына келтірудің алғашқы баспалдағы деген сəуегейлік те айтып жүргенін білеміз, деді елші. Келесі кезекте ол өзі дипломат ретінде, ғалым ретінде, сарапшы ретінде Кеңес өкіметі үш өте қарапайым, бірақ, барынша анық себеп термен ешқашан қалпына келтірілмейтінін айта алатынын көлденең тартты. Санамалап беретін болсақ, біріншіден, меншік құрылымдары өзгеріп кетті. Қазір ықпалды күштердің арасынан ешқандай құрылым да Кеңес Одағын қалпына келтіруді

қаламайды. Екіншіден, қоғамның əлеуметтік құрылымында КСРОның кезінде аты да естілмеген жаңа топтар пайда болды. Олар Кеңес өкіметін қалпына келтірмек түгіл, оны ауызға да алғысы келмейді. Оның үстіне бұл топтардың əрбір елде өз өзгешеліктері бар, өздерінің ерекше мүдделері бар.Үшіншіден, қандай ел қолы ғасырлар бойы аңсап, зорға жеткен саяси тəуелсіздігінен бас тартады? Оны əкеліп ортақ себетке лақтыра салу – ешқандай қисынға сыймайды емес пе? Сондықтан, КСРО-ны қайта қалпына келтіру деген сөздің ешқандай негізі жоқ, олай болуы мүмкін де емес, деді елші. Ал экономикалық одақ дегеніміз – барынша ашық, келісіммен, мөлдірлікпен жұмыс жүргізетін экономикалық ықпалдастық. Қазақстан ə дегеннен осындай ұсы ныстар жасады жəне біз Одақтың үнемі осындай болғанын қалай мыз. Біздің Президентіміз Нұр сұлтан Назарбаевтың берік ұстанымы осы. Біз осы жолдан таймаймыз. Ал енді интеграциялық құрылымның алдағы уақыттағы əрекеттерін уақыт көрсетеді. Əрине, кейбіреулердің ондағы үдерістерге ықпал еткісі, басқарғысы, асығыс істер жасағысы келетіні көрініп қалып жүргені жасырын емес. Біз ондайларға, кешіріңіздер, мұндағы үдерістер біреудің қалауынша емес, объективті экономикалық заңдардың негізінде іске асуы керек деп айтамыз. Сондықтан кейбір келіспеушіліктерді келісе отырып еңсеретінімізге сенімдіміз

жəне осы істерде БАҚ-тың игілікті ықпалына үміт артамыз. Одан əрі елші кейбір, алыс шетелдік күштердің де бұл Одаққа қарсылық білдіретіндіктерін айтты. Ондайлар бізге жанашырлық емес, керісінше, эконо мика лық да муымызға кедергі жаса ғы сы келе тіндер. Біздің сырт қы сая саттағы базалық тұжырымымыз – Ресеймен стратегиялық экономикалық əріптестікте болу. Біз осы жолдан таймаймыз, деді елші. Марат Тəжин сөзін аяқтаған соң оған журналистер біршама сұрақтар берді. Соның ішінде «Мəскеу радиосының» тілшісі С.Соко лов Ресей рублінің долларға қатыс ты бағамы күннен күнге құлдырауда болғанда Қазақстан теңгесінің тұрақты болу себебі не деген сұрақ қойды. Бұған елші Қазақстанның осындай мəселенің алдын алып, жылдың басында девальвация жасағандығын ескертті. Бəлкім, Ұлттық банк дер кезінде девальвация жасамаған болса, біз де доллардың бағамының күнде өзгеруіне байланысты алаңдаушылықта болар едік, деді дипломат. Айта кететін жайт, кездесуге Ресейдің барынша танымал, беделді БАҚ-тарының өкілдері қатысты. Соның ішінде «Комсомольская правда», «Коммерсант», «Радио Россия», «ВГТРК», «Новые Известия», «Ведомости», «Мир и политика», «АиФ», «Россия сегодня», «Независимая газета», «Огонек», «Говорит Москва», «РБК» сияқты барынша кең тарайтын радио-теле жəне басылымдардың белгілі өкілдері келді. Елшілік 2014 жылы Қазақстан мен Ресей арасындағы қарымқатынастарды барынша əділетті түрде жəне шеберлікпен жазып, көрсетіп отырған журналистерге жабық конкурс жариялаған екен. Кездесу барысында солардың жеңімпаздары аталып, оларға алғыс жарияланды жəне бағалы сыйлықтар тапсырылды. Жеңімпаздар қатарында Ресей жағынан «ВГТРК» телеарнасының саяси шолушысы Андрей Кондрашов, «Независимая газетаның» шолушысы Виктория Панфилова, «Огонек» журналы бас редакторының орынбасары Дмитрий Сабов, ал Қазақстан жағынан «Қазақстан» Ұлттық арнасының басшысы Нұржан Мұхамеджанова мен «Егемен Қазақстан» газетінен осы жолдардың авторы бар.

Куба мен АЌШ арасындаєы ќарым-ќатынастарды ќалыпќа келтіруді бастауєа ќатысты Ќазаќстан Республикасы Сыртќы істер министрлігініѕ мəлімдемесі Куба мен АҚШ Қазақстанның байырғы əріптесі болып табылады, олармен біздің Тəуелсіздік алған сəттен бастап толыққанды əріптестігіміз дамуда. Осыған байланысты, Қазақстан екі елдің дипломатиялық қарым-қатынастарды қайта жаңғырту жəне Куба мен АҚШ халықтары арасындағы байланысты жолға қою жөніндегі қадамдарын құптайды. Қазақстан аталған қадам тату көршілік жəне толыққанды ынтымақтастық рухында екіжақты қарымқатынастарды одан əрі қалыпқа келтіруге жəрдемдеседі деп үміт білдіреді.

Жақында Венада Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) Бас хатшысы Пан Ги Мунның төрағалығымен өткен теңізге шыға алмайтын дамушы елдер бойынша БҰҰ-ның ІІ Конференциясы аясында БҰҰ жаһандық бағдарламасына Қазақстан Президенті Н.Ə. Назарбаевтың бастамалары – Əлемдік дағдарысқа қарсы жоспар жəне ЭКСПО-2017 «Болашақтың энергиясы» тұжырымдамаларын кіріктіру жөнінде маңызды шешім қабылданды. Қазіргі кезеңде болып жатқан оқиғаларға орайлас бұл шараның маңыздылығы төңірегінде БҰҰ-ның Экономикалық жəне əлеуметтік комиссиясы президенті Мартин САЙДИК, АҒЕЭК президенті Мұрат КƏРІМСАҚОВ жəне «Астана ЭКСПО-2017» ҰК» басқарушы директоры Салтанат РАХЫМБЕКОВАМЕН əңгімелескен едік. Сонымен бірге, аталмыш конференцияның он бір жылда бір рет өткізілетіндігі де оның маңызын арттыра түссе керек.

G-GLOBAL аясындаєы жаћандыќ жобалар

– Сайдик мырза, егер Əлемдік Дағдарысқа қарсы Жоспар тұ жырымдамасының (ƏДЖ) «G-Global» жаһандық жобасына жəне БҰҰ Бас Ассамблеясының қолдауымен екі рет өткізілген Дүниежүзілік дағдарысқа қарсы конференциясына қатысу шылардың барлығының ортақ еңбегінің жемісі екенін ескерсек, құжаттың ЭКОСОС үйлестіру деңгейіне шығуы – əлемдік саясаттағы ерекше елеулі оқиға болып отыр. Бүгінде бұл ұсыныстар əлемдік экономика үшін қаншалықты маңызды жəне олар «БҰҰ-ның 2015 жылдан кейінгі күн тəртібін» қаншалықты дəрежеде толықтыра алады? – Шын мəнінде аталмыш оқиға бүгінгі замандағы көпполярлы əлем мен келісілген саясатқа жету жолындағы елеулі кезең ретінде айшықталады. Əлемдік ғылым мен тəжірибенің бірлескен күшімен атқарылған жұмыс қорытындылары бұл үрдіске жаһандық аудиторияның қатысу ауқымы мен қарқындылығына тəнті етеді. Сондықтан ƏДЖ-ның тұжырымдамалық ұсыныстары дамушы елдер бойынша БҰҰ конференциясына қатысушылардың тарапынан жоғары баға алды. Менің ойымша, олар біздің қолдауымыздың нəтижесінде алдағы жаңа жылдың сəуір жəне маусым айларында қаржы жəне экономикалық мəселелер, соны мен бірге, тұрақты даму бойын ша өтетін ЭКОСОС-тың пікірталастары аясында олардың өзектілігі одан сайын арта түседі. Бүгінде əлем тарихи дамудың объективті факторларынан туындаған көпполярлық жəне инклюзивтілік түйісуінде тұр. Дегенмен, мəселе болашақтың саяси үлгісі қандай болатындығына жəне ол уақыт сипатымен қаншалықты үйлесетіндігіне келіп тіреледі. Бұл ретте сындарлы келешекті қолдайтын Қазақстанның бастамашыл миссиясы өте маңызды жəне біз осы бағытта күшімізді біріктіре аламыз. Қазақстан əлемдік экономика мен қаржы саласының түрлі проблемалары, соның ішінде көпполярлы əлемнің жаңа əлеуметтік-экономикалық парадигмасын қалыптастыру бойынша халықаралық сұхбатты дамытуға өз үлесін қосуда жəне оны жан-жақты жария етіп келеді. Əлемде саяси беделі артып келе жатқан мемлекет ретінде тек Қазақстан ғана теңізге шыға алмайтын дамушы елдер бойынша БҰҰ ІІ Конференциясы аясында күрделі мəселелерді жəне бүгінгі күннің қатерлерін шешу жауапкершілігін өз мойнына алғандығы ерекше құптарлық. Мен ЭКОСОС-тағы өз құзыретімнің шеңберінде G-Global коммуникативтік тұғырнамасында жəне БДҚК-да атқарылған жұмыс қорытындыларын құрамына Қазақстан да кіретін біздің ұйымға мү ше мемлекеттерге жан-жақты таныстыру мақсатында ұсыныс жасауға бекініп отырмын. ƏДЖ Тұжырымдамасының тұрақ ты даму бойынша шілде айын да ғы конфе ренцияның негізгі күн тəртібіне айналатынына сенім дімін. Конференция қорытын дысы на сəйкес БҰҰ жаһандық күн тəртібіндегі оның орны айқындалады. Осы бағытта асқан жауапкершілікпен жұмыс істеуіміз қажет, себебі, бұл əлемдік қауымдастықтың бізге деген сенімділігін нығайта түседі. – Мұрат Ратұлы, ƏДЖ Тұжырымдамасының ЭКОСОС деңгейінде тапсырылуы бастаманы ілгерілетуге байланысты жұмыстың қандай бөлігінде көрініс таппақ? – G-Global онлайн тұғырнамасы арқылы қоғамның кең топтарын тарта отырып, əлемдік қар жылық жəне саяси элитаның, сарапшылық қауымдастықтың ортақ ұсыныстары көрініс тапқан ƏДЖ Тұжырымдамасын ЭКОСОС-тың айрықша құзырына тапсыру арқылы біз Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың БҰҰ-ға мүше мемлекеттер үшін Əлемдік дағ дарысқа қарсы жоспарды əзірлеуге байланысты бастамасын орындау мақсатындағы жұмыстың алғашқы кезеңін тəмамдадық. Еске сала кетейін, қазіргі күнге дейін Əлемдік дағдарысқа қарсы жос пардың (ƏДЖ) өзі емес, негіз гі құжатқа қажетті бас ты ба ғыттары мен басым ұсы ныстар топтастырылған оның Тұжырымдамасы əзірленді. Аталмыш Тұжы рымдама Əлемдік Дағдарыс қа қарсы Жоспардың өзін

əзірлеуге жəне түзуге қолдау көрсету өтінішімен БҰҰ-ға, БҰҰға мүше барлық мемлекеттердің басшыларына жəне халықаралық ұйым дарға жіберіліп, 147 мемлекеттен келген Дүниежүзілік дағдарысқа қарсы конференцияға қатысушылар оны бірауыздан құптағаны мəлім. Бүгінде ƏДЖ Тұжы рымдамасы Дүниежүзілік банк, Азия даму банкі, Ислам даму банкі, Еуропа Қайта құру жəне даму банкі, БҰҰ сауда жəне даму бойынша конференциясы, Дүниежүзілік сауда ұйымы, Халықаралық сауда орталығы, Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік жəне ауылшаруа шылық ұйымы, Бірік кен Ұлттар Ұйымының Өнеркəсіптік даму бойынша ұйымы, Азия жəне Ты нық мұхитқа арналған экономикалық жəне əлеуметтік комиссия, Көші-қон бойынша халықаралық ұйым, Дүниежүзілік ислам экономикалық форумы, БреттонВудсты жаңарту жөніндегі комитет сияқты беделді ұйымдардың, сонымен қатар, бірқатар ғылыми-зерттеу институттары мен танымал саясаткерлер мен сарапшылардың жанжақты қолдауына ие болғандығын атап көрсеткен жөн. II Дүниежүзілік дағдарысқа қарсы конференцияның барлық қатысушылары атынан БҰҰның Бас хатшысы Пан Ги Мунға, сонымен қатар, Əлемдік дағдарысқа қарсы жоспарды қолдаған жəне оны жасауға өз үлестерін қосу ға əзірлігін білдірген барлық халықаралық ұйымдар мен қар жылық мекемелердің жетекшілеріне алғысымызды білдіреміз. Биылғы жылдың мамыр айында Астанада өткен II Дүниежүзілік дағдарысқа қарсы конференцияның жұмысы барысында ЭКОСОС президенті Мартин Сайдикпен ƏДЖ-ны жасау жөнінде алдағы уақытта атқарылатын күрделі жəне тынымсыз жұмыс ЭКОСОСтың қамқорлығымен жүргізілетіні туралы ауызша келісімге қол жеткізілді. Осылайша G-Global ақпараттық-коммуникативтік тұғырнамасының ауқымды əлеуетін пайдалана отырып, ЭКОСОС-тың тікелей басшылығымен жəне үйлестіруімен алдағы уақытта ƏДЖ Тұжырымдамасын одан əрі ілгерілету жүзеге асырылмақ. Қорыта айтқанда, БҰҰ-ға мүше мемлекеттер барлық күш-жігерлерін біріктіре отырып, əлемдік экономиканы дағдарыстан шығаруға бағытталған іс-қимылдың ортақ жоспарын əзірлеуі тиіс. – Бүгінде əлемдік сарапшылық қауымдастықтар тарапы нан əлемдік қаржылықэкономикалық дағдарысқа жол бер меу жəне əлемдік валюта жүйесін қайта қарау мақсатында жаһандық кездесулерді ұйымдастыру қажеттігі туралы пікірлер жиі-жиі айтылуда. Оған G-Global бастамасының əсері қаншалықты деп ойлайсыз? – Еске сала кетейін, бұл бағыттағы алғашқы қадам 2008 жылдың қараша айында Вашингтонда өткен «үлкен жиырмалықтың» Мемлекет жəне үкімет басшылары деңгейіндегі кездесуінде қабылданды. Франция Президенті Николя Саркозидің жəне Ұлы британия Премьерминистрі Гор дон Браунның бастамасымен ұйым дастырылған аталмыш кездесуде əлемдік қаржылық дағдарысқа байланысты мəселелер талқыланған болатын. Дəл сол кезде əлем үшін бұл кездесудің маңыздылығы аса зор болды. Дағдарысқа қарсы шешімдер қабылданады-ау деген үміттің үлкендігі соншалықты,

тіпті бұл саммитті халықаралық БАҚ Bretton Woods II деп атады. G-20 саммиті ынтымақтастықты нығайтуға жəне жалпы сипаттағы декларацияларды қабылдауға ықпал еткен пікірталас алаңына айналды, бірақ оның «əлемдік қаржылықэкономикалық дағдарысқа қарсы күрес жөнінде стратегиялық шешім дер қабылдау» деген басты мис сиясы орындалмаған міндет күйін де қалды. G-20-ның сегіз саммитінің қорытындысында əлемдік қауымдастық дағдарыспен күрес жөніндегі сындарлы сұхбат қа халықаралық деңгейдегі экономикалық рөліне жəне əсеріне қарамастан БҰҰ-ға мүше барлық мемлекеттердің қатысуын қажет ететіндігі сезілді. Сөйтіп, қазіргі қаржылықэкономикалық, əлеуметтік жəне саяси дағдарыстар тек халықаралық ынтымақтастықтың жаңа үлгісін қалыптастыру арқылы еңсерілетіні туралы түсініктің қалыптасуы соңғы жылдардың негізгі сабағына айнал ды. Сондықтан Қазақстан Респуб ликасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен 2011 жылдың желтоқсанында жарияланған жəне G-20-ның Санкт-Петербургтағы саммитінде таныс тырылған, Ғалымдардың Еуразиялық экономикалық клубы қолға алған G-Global халықаралық жобасы осы игі мақсаттағы бастамалардың тұғыры болмақ. Негізінен G-Global форматы БҰҰ-ға мүше барлық мемлекеттердің тең құқылы жəне демократиялық қатысуымен халықаралық сұхбаттың жаңа үлгісін құруға бағытталған жəне оның ха лық аралық қауымдастыққа əсері де жыл санап еселене түсетіндігі даусыз... – Салтанат Темірқұлқызы, ЭКСПО-2017 жобасының «Барлығына арналған тұрақты энергетика» атты БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мунның бастамасымен интеграциялану келешегі туралы не айтар едіңіз? – Жалпы, ЭКСПО-2017-нің бола шағы туралы сөз еткенде, G-Global жобасы шеңберіндегі Ғалымдардың Еуразиялық экономикалық клу бының ауқымды жұмысы туралы айтпай кетуге болмайды. Оның ішінде ЭКСПО өткізу тарихында тұңғыш рет ЭКСПО-2017 көрмесін ілгерілету мақсатында G-Global тұғырнамасында «ЭКСПО-2017 виртуалды көрмесі» (www.g-globalexpo.org) порталы іске қосылды. Онда экологиялық тиімді технологиялардың барлық түрлері, инновациялар мен жаңалықтардың, сонымен қатар, Үшінші индустриялық революция үшін «Болашақтың энергиясы» атты тақырып жəне басқа да форсайтзерттеулер кеңінен қамтылған. «Экологиялық достық бизнесі – 2014» республикалық байқауы ұйымдастырылды. Ол қазақстандық кəсіпкерліктің энергия үнемдеу жəне энергиялық тиімділік технологияларын құру жəне оны өндіріске енгізу бойынша зор əлеуеті бар екендігін көрсетті. Қатысушылар 7 аталым бойынша өз жобаларын ортаға салды, олар: су қорлары, энергиялық қорлар, жасыл кеңсе, қалдықтарды кəдеге жарату/қайта өңдеу, ТКШ жəне «жасыл» құрылыс, органикалық ауыл шаруашылығы жəне көлік. Байқау нəтижесі бойынша «Қазақстанның жасыл компаниялары» деген алғашқы жинақ жарыққа шықты. G-Global тұғырнамасында жастарды тың экологиялық ойларға жəне экологиялық өмір салтына тарту үшін республикалық жастар байқаулары жəне оқушылар мен

студенттерге арналған олимпиадалар ұйымдастырылады. Мəселен, 2014 жылдың 17 ақпанынан 24 сəуірге дейін республикалық деңгейдегі «Жасыл» экономика жəне ЭКСПО-2017 – Қазақстанның жаһандық бастамалары» атты мектеп олимпиадасы, «Қазақстан үшін «жасыл» экономиканың артықшылықтары мен басымдықтары», «Қазақстанның дамуында ЭКСПО -2017 рөлі мен миссиясы» тақырыбындағы студенттік эссебайқаулары сəтті өтті. ЭКСПО-2017 көрмесін дəріптеу жəне оған инновациялар мен жобаларды алдын ала іріктеу мақсатында «жасыл» инновациялар мен «Online Expo2017» жобаларының халықаралық байқауы бастау алды. Ол биылғы жылы жəне көрменің басталуына дейін жыл сайын: 2015, 2016 жəне 2017 жылдары ұйымдастырылады, оның қорытындысы бойынша шағын-ЭКСПО көрмелері өткізіледі деп жоспарланып отыр. ЭКСПО-2017 көрмесін кеңінен насихаттау мақсатында түрлі форумдар, семинарлар, дөңгелек үстел дер жəне конференциялар өткізі ліп, онда «жасыл» технологияларды өндіріске енгізудің тəжірибесі насихатталады. Мұндай шаралардың бірі «Теңізге шыға алмайтын дамушы мемлекеттер үшін тұрақты энергетика жəне ЭКСПО-2017 «Болашақтың энергиясы» тақырыбында сайд-ивент болып табылады. Ол БҰҰ Теңізге шығу мүмкіндігі жоқ дамушы мемлекеттер бойынша II Конференциясының шеңберінде өткізілді. БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мунның «Барлығына арналған тұрақты энергетика» бастамасының кеңсесі аталмыш сайд-ивенттің қосымша ұйымдастырушысы атанды. Оның атқарушы директоры БҰҰ Бас хатшысының Арнайы өкілі К. Юмкелла болып табылады. БҰҰ тарапынан 2011 жылы жарияланған бұл жаһандық бастаманың мақсаты 2030 жылға қарай əлемде жаңғыртылған қуат көздерін 30%ға ұлғайту, энерготиімділікті 40%ға арттыру жəне жалпы адамзаттың таза энергияға қолжетімдігін барынша қамтамасыз ету екенін атап көрсеткен жөн. Бұл мақсаттар «Астана-ЭКСПО-2017» халықаралық көрмесінің «Болашақтың энергиясы» атты сындарлы мақсаттарымен, Жаһандық энергиялықэкологиялық стратегиямен, Қазақстанның «Жасыл көпір» əріптестік бағдарламасымен жəне 2050 жылға дейінгі болашақ энергиясы стратегиясымен сəйкес келеді. БҰҰ Конференциясына қатысу шылар 2014 жылғы қазан айы ның соңында Астанада өткен «Бо лашақтың энергиясы: СО2 ауаға таралуын азайту» халықаралық форумының қорытындысы, сонымен қатар, əлемдегі «жасыл» технология ларды дəріптеуде маңыздылығы жоғары ЭКСПО-2017 халықаралық көрме сі жайлы ақпаратты аса қызығу шылықпен қабылдады. Конференция шеңберінде біздің тарапымыздан «Энергия барлығы үшін» бастамасының жетекшісі К.Юмкелламен, БҰҰ Бас хатшысының орынбасары жəне БҰҰ ЭСКАТО-ның атқарушы хатшысы Шамшат Ахтармен екіжақты кездесулер өткізілді. К.Юмкелло мырзамен болған кездесудің нəтижесінде «Энергия барлығы үшін» жəне ЭКСПО-2017 «Болашақтың энергиясы» бастамаларын жүзеге асырудан барынша энергетикалық ынтымақтастыққа қол жеткізу қажет деген тоқтамға келдік. – Осы маңызды мəселелер бойынша сіздер БҰҰ ЭСКАТО өкілімен тағы бір айтулы кездесу өткіздіңіздер. Бұл кездесудің қандай қорытындыларын атап өтер едіңіз? – Венадағы келіссөздер шеңберінде БҰҰ ЭСКАТО-ның атқарушы хатшысы Шамшат Ахтармен жүздесіп, біз Астанада ЭКСПО-2017 көрмесі өткеннен соң, оның аумағында Азия-Тынық мұхиты аймағы елдері үшін халықаралық «Жаңғыртылатын энер гетика институтын» құру жөнін дегі БҰҰ ЭСКАТО-дан түскен ұсынысты талқыладық. Бұл ұсыныс 2014 жылдың қыркүйегіндегі БҰҰ ЭСКАТО Атқарушы хатшысы Шамшат Ахтардың Астанадағы сапары аясында қол жеткен келісімдерді орындау үшін еліміздің Үкіметіне тапсырылды. Сонымен қатар, БҰҰ ЭСКАТО тарапынан «Үздік тəжірибелік идеялар аумағы» павильонына арналған жаңа идеялар байқауын ұйымдастыруға жəне ЭКСПО-2017 халықаралық іріктеу комиссиясын қалыптастыруға көмек көрсету туралы келісімге қол жеткізілді. Халықаралық ұйымдар осы жаһан дық шараға байланысты туындайтын кешенді міндеттерді іске асыру мақсатында «Астана ЭКСПО-2017» ұлттық компаниясымен өзара іс-қимылға жəне ықпалдасуға үлкен қызығушылық білдіріп отырғанын атап өткім келеді. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».


ҮКІМЕТ

26 мыѕ тонна мыс! Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Екібастұзда аяқ басқан жерің тас-көмір, кенге толы. Айналасы өндіріске толы Əлкей Марғұлан ауылы, «Аяқ Қожан» кен орны... «Fonet Er-Tai AK Mining» ЖШСіне қарасты тағы да бір кен байыту фабрикасы ашылды. Өндіріс жылына 500 мың тонна кен мен 26 мың тонна мыс флотоконцентратын шығарады. Бұдан бір ай бұрын біз «Аяқ-Қожанда» жаңа зауыт бой көтергенін жаздық. Екібастұздың өндірістік қарқынына таңғалуға да болмайды. Түсті металлургияның тынысы кеңеюде. Жұмыс орындары көбейеді. Екі өндіріс орны да энергияны аз қажет ететін, яғни металлургиялық əдісті айналып өтетін жаңа технологиямен жұмыс жасайды. Кəсіпорындар еліміздің Үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасының Индустрияландыру картасына енген. Жалпы, индустрияландыру бағдарламасы аясында бұл күндері өңірде құны 1 триллион теңге тұратын 85 жоба іске асырылуда. Біз жазып отырған «Аяқ-Қожан» кен орнының қоры 6 жылға жететін көрінеді. Шикізатын «Eurasia Copper Operating» серіктестігі, «Fonet Er-Tai AK Mining» ЖШС кен-байыту фабрикасы пайдаланады. Талай жыл үнсіз жатқан «Аяқ-Қожан» кен орнында қазір тынымсыз гүріл. Өнімдер

ҮКІМЕТ

зауыттан Шідерті стансасына дейін көлікпен жеткізіледі. Екі арадағы 100 шақырымдай жолдың тозғаны, əрине, тасымалға бөгет. Сондықтан кəсіпорындар енді жолды жөндемекші. Алғашқы зауыт жылына 3 миллион тонна катодты мыс шығарады. Өндіріске 2,1 млрд. теңге инвестиция құйылды. Сөйтіп, «Eurasia

Copper Operating» серіктестігі жер қойнауында жатқан мысты өңдеп, таза катодты мыс шығаруда. Түтіндетіп, ауаны ластамай ды. Қалдықсыз өндіріс. Күкірт қышқылы төменге түседі. Нəтижесінде көлемі 1 шаршы метр, қалыңдығы 4,5 миллиметрлік мыс табақтар шығарылады. Бұл табақтар электр техника, телекоммуникация,

машина жасау салаларында, сондай-ақ, электр сымдарын жасауға қажет. Өнім өз еліміздің ішкі нарығына жіберіледі. Кəсіпорында 140 адам еңбек етеді. Кəсіпорын Екі бастұздың ауыл тұрғындарын «Жұмыспен қамтудың жол картасы-2020» бағдарламасы аясында мамандар даярламақшы. Ал, «Fonet Er-Tai AK MINING» ЖШС негізінде құрылған Тəуелсіздік күні қарсаңындағы екінші жаңа кəсіпорынның ашылуына облыс əкімі Қанат Бозымбаев қатысты. Жобаны жүзеге асыруға 2,7 млрд. теңге жұмсалыпты. Өндірілетін мыс бəсекеге қабілетті. Ішкі нарыққа жəне шетке экспортқа жіберіледі. Кəсіпорын директоры

Зияда Мұқатаеваның сөзінше, бүгінде 125 жұмысшы еңбек етуде. Орташа жалақы мөлшері 80 мың теңге. Облыс əкімі кəсіпорын басшылығына өндіріске жас мамандарды көп тартуға ұсыныс жасады. ЕКІБАСТҰЗ. Суреттерді түсірген Валерий БУГАЕВ.

Алысты жаќындатќан жаѕа жол Тəуелсіз елдің Түркісібіндей болған Жезқазған – Бейнеу, Ақалық – Шұбаркөл теміржолдарының іске қосылуы үстіміздегі ғасырдың ірі оқиғаларының бірі десек, қателеспейміз. Бұл екі болат жол тармағы жарқын болашаққа, өндірістік өмірге жол тартты.

Əлі есімізде 2012 жылдың 3 шілдесінде өткен жалпыұлттық телекөпірде Елбасы ғаламат құрылысты бастауға рұқсат еткен еді. Ал осыдан тура бір жыл бұрын негізгі жолдар түйісіп үлгерді. Рекордтық қысқа мерзімдегі ауқымды шаруалар тап-тұйнақтай атқарылып, «Қазақстан – Жаңа Жібек жолы» атты саладағы ең ірі жоба сəтті жүзеге асырылуда. Ендігі басты мақсаттар тиянақты орындалса, Қазақ елі Орталық Азия аймағында сауда, логистика жəне іскерлік хаб рөлін берік еншілемек. Сөйтіп, тұтас көлік тік-логистикалық жүйе жасақтамақ. Нақты айтқанда, 2012 жыл дың маусымы мен 2014 жылдың тамызы аралығы

Басшысы нəзік жанды болып келетін бизнес өкілдері алатын жеңілдікті несиелер дəстүрлі несиелерден 1,5 есеге арзан көрінеді. Тиімді сыйақы ставка көлемі 14 пайыз. Ал бұл ер адамдар басқаратын шағын жəне орта бизнес өкілдерінде 20,9 пайызды көрсетеді екен. Бұл туралы ranking.kz мониторинг жүргізу агенттігі хабарлады. Агенттік елдегі əйел кəсіпкерлерді қолдау бағдарламасы бойынша екінші деңгейлі банктер беретін несие ұсыныстарына зерттеу жүргізген.

Əйел кəсіпкерлерге ќолдау кґрсетілуде ас пайтын несиелерге беріледі. Дегенмен, əйел кəсіпкерлігіндегі субъектілердегі қайта қаржыландырылатын несиелерге берілетін займдар үлесі бағдарлама бойынша бөлінген қаржылық құралдардың 70 пайызынан аспауы тиіс. Екінші деңгейлі банктердің 5-еуі кепілдік қамтамасыз ету бойынша жылжымалы, жылжымайтын мүлік немесе депозит, өзге де өтімді мүлік түрінде кепілдеме керектігін атап көрсеткен. «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ жеңілдікті несиелерді əйелдер кəсіпкерлігін қолдау мақсатында шағын жəне орта бизнес субъектілеріне береді. Атап айтқанда, заңды тұлға ретінде білімі жоқ жеке кəсіпкерлік түрінде бизнес жүргізетін əйелдер мен заңды тұлғалар ішінде бірін ші жетекші – əйел адам болып табы латын, жарғылық капи талдың 50 пайызының үлесі əйел болса, қарамағындағы əйел қызмет керлердің көлемі штаттың 30 па йызынан төмен болмаса екінші деңгейлі банктерден əйел кəсіпкерлігін дамыту бағыты бойынша жеңілдікті несие алуға толық мүмкіндіктері бар. Венера ТҮГЕЛБАЙ, «Егемен Қазақстан».

жүр гі зілген құрылыс кезінде жол төсеушілер Елбасының алға қойған мақсатының үдесінен мүлтіксіз шығу үшін кез келген қиындықтарға қарамай, қолайсыз ауа райы ахуалында тынымсыз еңбек етті. Нəтижесінде, 1200 шақырымнан астам қашықтықта жолдар төселіп, өзара түйісті. Ең беккерлер мен қызмет көрсетуші персоналға баспана нысандары тұрғызылып, қажетті инфрақұрылым бой көтерді. Осы жолдарда 3,5 мың жаңа жұмыс орындары ашылды. 204 тұрғын үй, 2 мектеп жəне 3 балабақша салынды. Бұл жол Қарағанды, Қызылорда, Ақтөбе, Маңғыстау жəне Қостанай облыстарының əлеуметтік салаларын жақ сартатын болады. Бұл бағыттарда

2018 жылға қарай 24 млн. тонна жүк тасымалданатын болады. Бұл көрсеткіш 2023 жылға қарай 30 млн. тоннаға жеткізілмек. Мамандардың сөзіне ден қойсақ, жаңа жолдардың тиімді орналасу жүйесі еліміздің батысынан шығысына, солтүстігінен оңтүстігіне жүк тасымалдауда жол ұзақтығын əлдеқайда қысқартып, Қазақстанның транзиттік əлеуетінің көкжиегін кеңейтеді. Сөйтіп, «Солтүстік – Оңтүстік» жəне «Шығыс – Батыс» бағыттарындағы жүк ағымдары бағдарларын 1000 шақырымнан астамға оңтайландырады екен. Бұл теміржолдар тынысы Орталық жəне Батыс Қазақстан дамуына қуатты серпін сыйлап, экономикалық белсенділікті арттырады. Сондайақ, өнеркəсіптік əлеуетті игеруді жеделдетіп, аймақтардағы өндірісті өркендетуге жағдай жасайды. Оған қоса, жаңа теміржолдар Қытайдан Ресей жəне əрі қарай Еуропа бағыттарына өтетін,

«Теѕізшевройлдыѕ» Ќўлсарыєа тартуы Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Атыраудағы бірлескен кəсіпорындар дегенде, алдымен «Теңізшевройл» ойға оралады. Өйткені, тəуелсіздіктің елеңалаң шағында елімізге қомақты инвестиция құйған «Шеврон» корпорациясының қатысуымен құрылған бұл бірлескен кəсіпорын өңірдің əлеуметтік саласын жаңғыртуға ұдайы көмегін береді. Əсіресе, Жылыой ауданына бір бүйрегі бұрып тұрады. Себебі, «Теңізшевройл» игеріп жатқан əйгілі «Теңіз» кеніші де, əріден орағытып айтар болсақ, қазақ мұнайының тасқыны тасуына бастау болған «Қарашүңгіл» кеніші де дəл

Рынокта əйелдер кəсіпкерлігін қолдау бойынша «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ бағдарламасы арқылы 8 екінші деңгейлі банк қызмет көрсетуде. Банктердің ұсынатын несие өнімдері өтелетін уақыт мерзімі жəне несиелеудің шекті сомасы көлемі бойынша бір-біріне ұқсас болып келеді. Мысалы, несие мерзімі 36 айға дейін айналымдық қаржы құралын толықтыруға берілсе, инвестициялық мақсат тарға 60 айға дейін мерзім беріледі. Бірақ ол 2018 жылдың 10 айына дейін кешікпеуі тиіс. Шекті сома 30 млн. теңге. Екінші деңгейлі банктер тек ставка бойынша ғана бəсекелестік танытуда. Əріптестік шарттары бойынша тиімді ставка 14 пайыздан жоғары болмауы тиіс. Банктер ұсынған ең өтімді, белгілі ставка 14 пайызға дейін болып отыр (Сбербанк, Delta, Евразийский, Цеснабанк жəне БЦК). Ең төменгі ставка –13 пайыз. Оны AsiaCredit ұсынып отыр. Тиімді ставканы нақтылаған жалғыз ғана банк бар, ол – Темірбанк. Ал АТФ банкі бұл көрсеткішті көрсетпеген. Займдарды қайта қаржыландыру мүмкіндігі сол займның алғашқы ссудалық қарызының қалдығы 8 мың МРП-дан

7

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2014 жыл

осы Жылыой ауданы аумағында орналасқан. Сол себептен «Теңізшевройлдың» Жылыой ауданы тұрғындары үшін оқтыноқтын жаңа жобаларды іске асыруды қолға алуын ешкім теріс көрмейді. Соның дəлеліндей, таяуда аудан орталығы – Құлсары қаласының тұрғындарына «Жансая» мəдениет жəне демалыс саябағын тарту етті. Шетелдіктермен бірлескен кəсіпорын басшыларының мəлім етуінше, аталмыш жоба «Теңізшевройл» серіктестігінің бастамасымен жергілікті тұрғындардың игілігіне бағытталған «Жылыой ауданын көгалдандыру мүмкіндіктерін зерттеу» атты кең көлемді та биғатты қорғау жобасының бір бөлігі ретінде

қолға алынған. Жоба негізінде Құлсары қала сының 5-шағын ауданында «Жансая» мəдениет жəне демалыс саябағы салынды. Саябақтың ашылу салтанатында Жылыой ауданының əкімі Мақсым Ізбасов Құлсары қаласында маңызды жобаны жүзеге асырғаны үшін «Теңізшевройл» басшыларына алғысын білдірді. – Үстіміздегі жылдың маусым айында «Теңізшевройл» аудан орталығынан «Достық» саябағын ашқан болатын. Оған дейін біз алғашқы көшеттерді отырғызып үлгердік. Ал Құлсары қаласын көгалдандыру жобасы Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың елімізді көгалдандыру жөніндегі

«алтын көпір» орнататын трансқазақстандық көлік дəліздерінің транзиттік əлеуетін айтарлықтай арттырады. Аймақтағы өндіріске қатысты бір мысал. Əлемнің 70 елінде сауда-саттық жасайтын АрселорМиттал кəсіпорны енді дайын өнімді, яғни болаттың 180 түрін болат жол арқылы Ақтау портына бұрынғыдан əлдеқайда жылдам жеткізетін болды. Себебі, жаңа теміржол арақашықтықты 500 шақырымға қысқартып отыр. Осылай, Каспий теңізінен Таяу Шығыс, Парсы шығанағы, Əзербайжан, Түркия жəне Оңтүстік Еуропа тəрізді белді əріптес жақтар шекарасы жақындай түспек. Қос шойын жол торабы да қалың бұқара тұрмысына соны серпін сыйламақ. Қаншама жұмыс орындары ашылып, ауқымды көлік дəлізі кесіп өтетін қазақтың құлазыған иен даласына жан бітіп, еңбек көрігі қайнай бастады. Шындығында, Жезқазған – Сексеуіл – Шалқар – Бейнеу жобасы Арал теңізінің апатты аймағындағы болашағы жоқ есептеліп келген өңірде үміт отын маздатты. Қайсар ЖҮСІП.

ҚОСТАНАЙ. бастамасын қолдау негізінде жүзеге асуда. Қазір Жылыой ауданында біздің кəсіпорын отырғызған 4000 түп ағаш бар. Бүгінгі «Жансая» саябағы – елінің ертеңін ойлаған Қазақстанның Тұңғыш Президенті күніне арналған біздің тартуымыз, – деді «Теңізшевройл» ЖШС бас директоры Тим Миллер. «Жансая» мəдениет жəне демалыс саябағын жайғастыру «Теңізшевройлдың» «Игілік» ерікті əлеуметтік-инфрақұ рылым бағдарламасының бюджеті есебінен жүзеге асыпты. Саябақ құлсарылықтар мен шағын қала қонақтары үшін тамаша демалыс орны болады деген сенім бар. Саябақ əртүрлі жастағы балаларға арналған ойын кешендері мен кішігірім архитектуралық формалар, су бұрқақ пен күнқағары бар орындықтар, жасанды газон, жабық футбол алаңы мен түрлі спорт кешендерінен тұрады. Атырау облысы.

Ќайыѕдысайєа кґгілдір отын келді Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Бұл – осы аудандағы Ақтөбе қаласы агломерациясына енетін 16 елді мекеннің бірі ретінде болашағы үмітті ауыл болып табылады. Бұдан екі жыл бұрын 100 орындық сəулетті жаңа мектеп пайдалануға беріліп, ауылдықтардың секемшіл көңіліне сенім ұялатып еді. Енді міне, қайыңдысайлықтардың көгілдір отынның игілігін көруге де қолдары жетіп отыр. Жалпы, Қайыңдысай ауылын газбен қамтамасыз етуге облыстық бюджеттен 50,4 миллион теңге қаржы бөлінген. Ауылға газ құбырын тарту жұмыстарын «Бабек Құрылыс» құрылыс компаниясы уақтылы сапалы жүргізді. Қазір ауылдағы 75 үйдің 58-і «ҚазТарнсГазАймақ» ЖШСмен келісімшартқа отырып, 30 үйге газ құбыры кіргізілген. Солар дың бірі 84 жастағы Базар Қоспағамбетованың шаңырағы. Базар апаның келіні Ажар көгілдір отынның игілігін көріп жатқандары үшін Елбасына ризашылығын білдірді. Ауылға газ берудің салтанатты ашылу рəсіміне жиналғандар алдында сөз алған облыс əкімінің орынбасары Мұхтар Жұмағазиев елді мекендерді газдандырудың 2011-2015 жылдарға арналған аймақтық бағдарламасы аясында көп жұмыстар жасалғанын тілге тиек ете келе, соңғы үш жылда республикалық бюджеттен облысқа елді мекендерді газдандыруға 15 миллиард теңге қаржы бөлінгенін жеткізді. Оның айтуынша, қазірдің өзінде он екі ауданның тоғызының орта лықтарының тұрғындары

көгілдір отынның игілігін көріп отыр, қалған Əйтеке би, Ойыл жəне Ырғыз аудандарының орталықтарына келесі жылы газ барады. – Мемлекет басшысы өзінің жыл сайынғы Жолдауларында елді мекендерді газбен қамтамасыз етуді ұдайы назарда ұстап келеді. Бұл мəселе Елбасы Н.На зар баевтың «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты биылғы Жолдауында да жалғасын тауып, жеті басым бағыттардың бірі ретінде аталды. Қазір облыс халқының 80 пайызы газбен қамтамасыз етілді. Міне, Президенттің сара саясатының арқасында небəрі 350-ден астам тұрғыны бар Қайыңдысай ауылының тұрғындары да көгілдір отынның игілігін көруге қол жеткізді. Осының барлығы тəуелсіздігіміздің нəтижесі, Нұрсұлтан Əбішұлының көрегендік ұстанымдарының арқасы. Қуаныштарыңыз құтты болсын, – деді облыс əкімінің орынбасары. Салтанатты сəтте ауыл ақсақалы Қыстаубай Толыбаев осындай тұрмыстық жағдай туғызып, əлеуметтік мəселелерді оң шешуге ұйытқы болып отырған Елбасына, жергелікті билік басындағыларға жерлестері атынан алғыс сезімін білдірді, қайыңдысайлықтардың бойында ертеңгі күнге деген се німнің бұрынғыдан гөрі де нығая түскенін жеткізді. Шынында да, ауылға көгілдір отынның келуі көптеген игіліктің басы болғалы тұр. Осында екі жыл бұрын пайдалануға берілген мектепті қысқы кезеңде жылытуға

бұрындары 10 миллион 200 мың теңге бөлініп келсе, енді небəрі 600 мың теңгеге түседі екен. 10-12 тонналап көмір алатын ауылдықтар басы ар тық шығыннан құтылды деу орынды. Осы ауылдан бұрындары қоныс аударғандардың арасында қайта көшіп келуге талаптанып жатқандары да бар. Қазір осы

елді мекенде жер алып, тұрғын үй салуға кезекке тұрушылар саны 300-ден асып-жығылатын көрінеді. Осы ауыл қарайтын Маржан бұлақ селолық округінің əкімі Болатбек Қанғожиннің айтуынша, мұндағы жеті шаруа қожалығының бесеуі мал өсіруге бетбұрыс жасаған. Жиырмаға

жуық шағын кəсіпкерлік нысаны жұмыс істейді. Бұл ауылда 2016 жылы фельдшерлік пункт салу, су құбырын тарту көзделуде. Мұның өзі Қайыңдысайдың қарқынды дамитын кезі əлі алда екеніне сендіре түседі. Ақтөбе облысы, Алға ауданы.

1


8

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2014 жыл

ҮКІМЕТ

Бір кїнде – 1200 пəтер

Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

Тəуелсіздік мерекесінде Алматы облысы, Қарасай ауданының «Асыл арман» тұрғын үй кешенінде 1200 отбасына пəтер кілті тапсырылды. «Қолжетімді баспана-2020» мемлекеттік бағдарламасы аясында сəн-салтанаты асқан əрқайсысы тоғыз қабатты тұрғын үйлерді салуда Алматы облысы əкімдігі мен «Самұрық-Қазына» жылжымыйтын мүлік қоры жəне «Элитстрой Групп» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі бірлесе жұмыс жүргізді. Нəтижесінде жетісулықтар мен еліміздегі ең ірі мегополис Алматы қаласында еңбек ете тін бар ша қазақстандықтар қуанышқа бөленді. Жалпы, бұл бағдарламаға қатысушылар арасында мемлекеттік қызметшілер, көпбалалы отбасылар, бюджеттік мекеме қызметкерлері, халықтың əлеуметтік əлжуаз тобы жəне басқа да санаттағы азаматтар бар. Алматы облысының əкімі Аман дық Баталов қоныс тойға

арналған жиынды ашып, «Асыл арман» тұрғын үй кешенін тұрғызуға еңбек сіңірген бір топ азаматты Құрмет грамотасымен марапаттап, «Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев халыққа кезекті Жол дауында инфрақұрылымның, тұрғын үй құрылысының əрі қарай дамуына жаңа серпін берді. Ағымдағы жылғы 11 айда Жетісуда жалпы көлемі 670,3 мың шаршы метр тұрғын үй салынды. Алдағы уақытта да қоныс тойын тойлаушылар қатары көбейетін болады» деді. Қуаныш иелерінің алдында сөз алған «Самұрық-Қазына» жылжымайтын мүлік қоры» акционерлік қоғамының басқарма төрағасы Болат Палымбетов бүгін тұрғын үйлер сап түзеген жер осыдан екі жыл бұрын тегіс дала болғанын еске түсіріп, барлығы 9 қабатты 21 үйден тұратын кешенде 320 мың шаршы метрден астам тұрғын үй алаңы пайдалануға берілгенін айтты. «Элитстрой Групп» ЖШС-нің президенті Қайрат Оразбеков барша қуаныш иелерін Тəуелсіздік мерекесімен құттықтап, қысқа мерзімде ауқымды жұмысты

аяқтаған құрылысшыларға, заңнама шеңберінде қолдау көрсеткен облыс жəне аудан əкімдігіне шексіз ризашылығын білдірді. Тұтастай алғанда, осы жоба шеңберінде жалпы есебі бір, екі жəне үш бөлмелі 5088 пəтер құрылысын жүргізу жоспарланған, олардың алаңдары 32,7 шаршы метрден 71,3 мың шаршы метрге дейін. Пəтерлерді өткізу ісін ҚР Үкіметінің қаулысымен осы аймақ үшін белгіленген баға бойынша қор жүргізеді. Яғни əрлеу жұмыстары аяқталған үйдің əр шаршы метрі 180 мың теңгеден аспайды, ал жалға алу арқылы сатып алу кезінде ай сайынғы төлем шаршы метрі үшін 1 600 теңгеге жуық болады. Қордың шарттарымен тұрғын үйге қол жеткізе алмағандар құрылыс жүргізушіден қолайлы шарттармен тікелей сатып ала алады. Мұндағы Жылжымайтын мүлік қорының қатысу үлесі – 80%. Жобаға салынған инвестиция 40 млрд. теңгеден астам қаржыны құрады. Тұрғын үй кешенін салу кезінде 3 мыңға жуық адам жұмысқа тартылды. Магистральды инженерлік коммуникация құрылысын Қарасай аудандық əкімдігі мен «СамұрықҚазына» Жылжымайтын мүлік қоры» АҚ «Қолжетімді баспана-2020» мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде 3 млрд. теңгеден астам мемлекеттік инвестиция есебінен жүргізді. Осы қаржыға кешенге арналған қазандық, су бөгеті ғимараты, электрмен, сумен қамту, су жəне газ құбырлары желілері салынды. Аумағында балаларға арналған алаң жасалып, ағаштар отырғызылған, көлік қоятын орындар белгіленген, сөйтіп, 18 мыңға жуық тұрғын үшін барлық қолайлы жағдайлар жасалған. Амандық Баталов бастаған топ бірнеше пəтерге арнайы кіріп, жас отбасыларды қуаныштарымен құттықтады. Осы кешен құрылысы аяқталғанда мұнда əлеуметтік құрылымдары қалыптасқан, бес мың отбасы тұратын жастар қалашығы пайда болатынын жамиғат ес тіп, қуаныштарына қуаныш қосылатынына сенім артты. Алматы облысы.

Атыраудаєы 60 отбасы ќуанышы Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Тəуелсіздік күні қарсаңында Атырауда 60 отбасы жаңа қонысқа көшті. Жаңа тұрғын үйлер Атырау қаласының Бейбітшілік жəне Қожақаев көшелерінде бой көтерген. Əр тұрғын үйде 30 пəтерден бар. Жаңа пəтерлердің кілтін тұрғындарға Атырау қаласының əкімі Нұрлыбек Ожаев табыстады. Қоныс тойын тойлаушылар арасында 11 тұрмысы төмен отбасы, 28 бюджеттік мекеме қызметкері, апатты тұрғын үйде тұрған 9 отбасы бар. Сонымен бірге, интернатта тəрбиеленген 12 жас та жаңа пəтерге қоныстанды. Суретті түсірген Рахым ҚОЙЛЫБАЕВ.

Соңғы жылдары облыс орталығындағы №12 шағын ауданда əлеуметтік нысандар көптеп салынуда. Жақында осы ауданда №56 орта мектеп пайдалануға берілді. Жаңа мектептің салтанатты ашылуына Білім жəне ғылым министрі Аслан Сəрінжіпов пен облыс əкімі Архимед Мұхамбетов қатысты.

Білім ордасының ашылу салта натында сөз алған А.Сəрінжіпов жиналғандарды еліміздің Тəуелсіздік мерекесімен, жаңа мектептің пайдалануға берілуімен құттықтады. «Елбасының тапсырмасы бойынша біз білім беру нысандарын көптеп салудамыз. Биылдың өзінде 150 мектеп пайдалануға берілді. Алдағы үш жылда апаттық жағдайдағы жəне үш ауысымды мектеп мəселесін түбегейлі шешетін боламыз. Соның бір көрінісі бүгін ашылып отырған осы жаңа мектеп», деді Білім жəне ғылым министрі. Үш қабаттан тұратын орта мек тептің жалпы аумағы 9260 шар шы метрді құрайды. 600 орындық мектептің аумағындағы жы лыжайда, биологиялық, географиялық алаңдарда зертханалық тəжірибелік жұмыстар жүргізуге болады. Спорт алаңы да жақсы жабдықталған. Мектептің бірінші

«Жыл маманы» ўлттыќ сертификатын алды Тəуелсіздік мерекесі қарсаңында Алматы облысы, Панфилов ауданы, Алтыүй ауылдық округіндегі амбулатория меңгерушісі, «ҚР Денсаулық сақтау ісінің үздігі» медалінің иегері, жоғарғы сатылы дəрігер əрі ауылдың сыйлы азаматының бірі Таңжарық Омарбеков «Жыл маманы» Ұлттық сертификатын иеленді. Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Мұндай ұлттық сертификат – ұзақ уақыт бойы жəне басқарушы лауазымдарда экономикалық жəне əлеуметтік-мəдени қызметтің белгілі бір саласында жұмыс жасайтын, жоғары еңбек жетістіктері мен кəсіби шеберлікке ие тұлғаларға табысталады. Қазіргі таңда ел саясаты медициналық-санитарлық алғашқы көмекті дамыту, тұрақты профилактикалық тексерістерден өту сияқты саламатты өмір

салтын насихаттауға баса назар аударып отырғаны аян. Нəтижесінде елімізде халықтың өмір сапасы мен игілігін арттыруға ықпал ететін шаралар атқарылып, дəрігерлерге деген жауапкершілік күшейтілді. Осы ретте денсаулық сақтау саласындағы ортақ тапсырмаларды орындауда Алтыүй ауылдық амбулаториясының меңгерушісі де тысқары қалмапты. Ауылдық емхананы жөндеуден өткізу, медициналық көмекті күшейту, қажет болса күн-түн демей дəрігер ретінде ауылды аралап, халықтың

денсаулығын жақсартуда аянбай емдеумен айналысып, мамандардың білік тілігін арт тыру ар қылы ауыл тұрғындарының көңілінен шығуды басты назарда ұстаған Таңжарық Отарғалиұлының еңбегі еленіп, Ұлттық

Халыќаралыќ стандарт – сапа кепілі Соңғы жылдары елімізде өндірілген өнімдер алыс-жақын шетелдерге экспорттала бастады. Осыған орай, Қазақстанда жасалған əрбір тауар халықаралық стандарттаудан өткізілуі керек болып тұр. Бұл жөнінде салаға жауапты мемлекеттік мекемелер нендей жұмыс атқарып жатыр. Осыны білмекке Инвестициялар жəне даму министрлігінің Техникалық реттеу жəне метрология комитеті төрағасының орынбасары Ғалымжан ДҰҒАЛОВҚА хабарласып, мəн-жайға қаныққан едік. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Қазіргі уақытта стандарттау бойынша халықаралық ұйыммен (ИСО) күнделікті өміріміздің бар лық аспектілерін қамтитын 19 500-ден астам халықаралық стандарт дайындалды. Атап айтқанда, өнімдер мен қызметтер халықаралық стандарттарға сəйкес келгенде тұтынушылар олардың қауіпсіз əрі сапалы екендігіне сенімді бола алады. Жол қауіпсіздігіне, ойыншықтар қауіпсіздігіне жəне медициналық бұйымдар орауының сенімділігіне арналған ИСО стандарттары əлемді барынша қауіпсіз етуге көмектесетін нақты таңдау. Ауа, су мен топырақ сапасына, газдар шығындыларына, сəулеленуге арналған халықаралық стандарттар мен өнімнің экологиялық ас пектілері қоршаған орта мен азаматтар денсаулығын қорғауға көмектеседі.

ИСО стандарттары ерікті қолданыла алады, елдер стандарттарды қағидалар ретінде пайдалануға шешім қабылдайды немесе оларға заңнамада сілтеме жасай алады. Стандарттарды əзірлеу бағдарламасы ауыл шаруашылығы мен құрылыс, машина жасау, өндіріс пен тарату, көлік, медициналық жабдық, қоршаған орта, қауіпсіздік, ақпараттық жəне коммуникациялық технологиялар сияқты іс-əрекет салалары мен үздік тəжірибе мен қызметтер көрсетуге арналған стандарттарды қамтиды, дейді Ғ.Дұғалов. Ал халықаралық стандарттар те хнологиялық, эконо ми ка лық жəне əлеуметтік артықшылықтарға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Олар тауарлар мен қызметтердің техни калық сипаттамаларын үйлестіруге көмектеседі, саланы б арын ша тиімді қалыпқа түсіріп, халықаралық саудада кедергілердің жойылуына көмектеседі.

Шағын жəне орта кəсіпорындарға ИСО 14001:2004 қолданған тиімді. Осындай кəсіпорындарда экологиялық менеджмент жүйесін енгізудің берері көп. ИСО 14001 экологиялық менеджмент жүйесін жариялау – шағын бизнес үшін ИСО 14001 негізделген экологиялық менеджмент жүйесін енгізу кезінде шағын жəне орта кəсіпорындардың артықшылықтар алуына, іс-əрекет тізбесін пайдалануда жеңілдік береді. Тағам өнімдерінің қауіпсіздігін басқару саласында ИСО 22 000 «Тағам өнімдерінің қауіпсіздігін басқару» стандарттар сериясы бар. Қауіпті тағам өнімдерін қолдану салдарлары елеулі болуы мүмкін. ИСО стандарттары тағам өнімдерінің қауіпсіздігімен байланысты қауіптерді айқындап бақылауға жəрдемдеседі. Қазіргі тағам өнімдерінің көпшілігі халықаралық шекаралардан өтетіндіктен, жет кізудің жаһандық тізбектерінің қауіпсіздігіне кепілдік беру үшін халықаралық стандарттар қажет. ИСО 22000 стандарттар сериясы əрбірі тағам өнімдерінің қауіпсіздігін басқарудың түрлі аспектілеріне арналған бірқатар стандарттардан тұрады. ИСО 22000:2005 сертификаттаудан

жолаушыларды елордаєа жедел жеткізеді

Министр ашќан мектеп Сатыбалды СƏУІРБАЙ,

Ауылдыѕ сыйлы дəрігері

Жїйткіген «Ертіс» жїрдек пойызы

Атырау облысы.

«Егемен Қазақстан».

ҮКІМЕТ

қабатында 200 орындық асхана, екі технологиялық бөлме, медициналық пункт, психолог пен логопед бөлмелері орналасқан. Екінші қабатта əкімшілік блоктар, спорт залы, басқа да пəндік бөлмелер бар. Үшінші қабатта 150 орындық мəжіліс залы, информатика бөлмесі, 50 орындық оқырманға арналған кітапхана, лингафон бөлмесі, медиатека орналасқан. Жаңа мектепті салуға республикалық бюджеттен 785,434 мың теңге бөлінген. «СК «Контакт» ЖШС құрылысты уақытында

сапалы салып, пайдалануға берді. Бұл мектептің ашылуы №43 ор та мектептің жəне №51 гимназияның үш ауысымдық проблемасын шешуге мүмкіндік береді. Қазірдің өзінде осы мəселені шешу мақсатында Жаңа қоныс ауылында 600 орындық, «НұрАқтөбе» ауданында 1200 орындық, Өрлеу ауылында 270 орындық мектеп құрылыстары жүргізілуде. Жаңа мектеп құрылысын жүргізген «СК «Контакт» ЖШС директоры Олег Гончаренко мектептің символдық кілтін №56 орта мектептің директоры Гүлдария Əбдіғалиеваға салтанатты жағдайда тапсырды. А.Сəрінжіпов пен А.Мұхамбетов жаңа мектептің кіреберісіне керілген көк лентаны қиып, жиналғандарды мектеп ішін көріп-танысуға бастады. Салтанатты шараға жиналған атааналар кең де жарық, сəулеті келіскен білім ордасының қазіргі заман талабына сай екендігіне ризашылықтарын білдіріп жатты. Ақтөбе облысы.

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан».

Шығыс жұртшылығы Елбасының «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Жолдауында айтылған халықтық игіліктерге қол жеткізе бастады. Елорда мен Кенді Алтай арасын жалғаған «Тұлпар-Тальго» жүрдек пойызы алғашқы бағытын орындап, Өскеменге келіп жетті. Осылайша, Шығыс Қазақстан өңірінде аталған жүрдек пойыздың үшінші бағыты пайдалануға берілді. Осыған дейін «Семей – Астана» жəне «Алматы-2 – Защита» бағыттарында жүрдек пойыз шойын жолға шыққан еді. Үшінші бағыттың да шығысқазақстандықтар үшін маңызы ерекше. Енді облыс орталығынан жүрдек пойызға отырған жолаушы Астанаға бар-жоғы 16 сағат 50 минутта жетеді. Бұл – облыс халқы үшін Тəуелсіздік күніне арналған ерекше тарту болды. №68/67 жолаушы пойызы 19 «Турист», 1 вагон-мейрамхана, 1 вагон-бар жəне 2 техникалық вагоннан құралған 23 вагоннан тұрады. 15 желтоқсанда сағат 14.00-де Астанадан Өскеменге келіп жеткен пойызды қала жұртшылығы салтанатты түрде қарсы алды. «Ертіс» атауы берілген пойыз діттеген жеріне еш ақаусыз, белгіленген уақытында келді.

– Біз Тəуелсіздік күні аясында тұңғыш рет пайдалануға берілген «Астана – Өскемен» бағытындағы «Тұлпар-Тальго» жолаушы пойызын қарсы алып отырмыз. Қазіргі əлемде

биз нес рейтингі ұйымдастыру ко митетінің шешімімен «Жыл маманы» Ұлттық сертификатын иеленді. Мұндай марапаттау қағазы аудандық ауруханада Тəуелсіздік күні қарсаңында өткен арнайы жиында табыс етілді. Ал Ұлттық бизнес рейтингі – кəсіпорындар қызметінің тиімділігін бағалайтын жəне Қазақстан Республикасы экономикасының көшбасшыкəсіпорындарын анықтауға бағытталған жалпы мемлекеттік бағдарлама. Осылайша абыройға бөленген Таңжарық Омарбеков ең алғаш Алматы облысы, Панфилов ауданы, Алтыүй амбулаториясында күндізгі стационарлық емдеу бөлімін ашқан. Панфилов аудандық емханасының меңгерушісі қызметін он жылдай атқарып, 2009 жылдан бері ауылдық амбулаторияға қайта оралған екен. АЛМАТЫ. өтуге болатын тағам өнімдерінің қауіпсіздігін басқару жүйесіне қойылатын талаптарды белгілей ді. Онда ұйым тағамның қауіпсіздігіне кепілдік беру үшін өнімдеріне төнген қауіптерді бақылай алу қасиетін көрсетуі тиіс. Сонда ғана оны кез келген тұтынушы пайдалана алады. Облыстар, Астана мен Алматы əкімдіктерінің берген деректері бойынша, 2014 жылдың 1 қаңтарына арналған жағдай бойынша еліміздің 6346 кəсіпорны халықаралық жəне ұлттық стан дарттарына сəйкестікке менеджмент жүйелерін енгізіп, сертификаттаған. Олардың қатарында, 1439-ИСО 1400, 89-ИСО 22000 бар. Сондай-ақ, осы кезде «Арселор-МитталТемиртау», «Самұрық-Энерго» АҚ, «ҚТЖ» ҰК» АҚ, «KEGOC» АҚ сияқты көптеген компаниялар, зауыттар, ірі өндірістік кəсіпорындар экологиялық талаптарды қамтамасыз ету мақсатында ИСО 14001 бойынша жүйелерін енгізіп жатыр. Бұлармен бірге, ИСО 22000 тағам өнімдерін өндіретін кəсіпорындар да тиісті нормаларды енгізуде. Атап айтар болсақ, олардың қатарын да «Алтын нан» ЖШС, «Шымкентмай» АҚ, «Алекс» ЖШС, «Корона» макарон фабри касы» ЖШС жəне тағы басқа бірқатар өндіріс ошақтары бар. Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні, халықаралық стандарт – сапа кепілі. Ал сапалы тауар əлемнің қай нарығында болса да өтімді екені кəміл.

бірде-бір ел көлік инфрақұрылымын айналып өте алмайды. Бұл тек халықаралық кеңістіктегі интеграциялық үрдістер үшін ғана емес, халықтың еліміздің аумағында еш кедергісіз жол жүруін қамтамасыз етуі үшін де қажет, – деді Өскемен қаласының əкімі Темірбек Қасымжанов. Аталған жүрдек пойыз аптасына үш мəрте қатынайды. Жол-жөнекей Ерейментау, Екі бастұз-1, Павлодар, Ақсу-2, Дегелең, Семей, Шар қалалары мен стансаларына аялдайды. ӨСКЕМЕН.

Орталыќ мемлекеттік органдардыѕ интернет-сайттары:

2

Қазақстан Республикасының Үкіметі

www.government.kz

Денсаулық және әлеуметтік

Ауыл шаруашылығы министрлігі

minagri.gov.kz

Ішкі істер министрлігі

mvd.gov.kz

даму министрлігі

Қорғаныс министрлігі

www.mod.gov.kz

Қаржы министрлігі

www.mzsr.gov.kz

Статистика агенттігі

www.stat.gov.kz

www.minfin.kz

Ұлттық экономика министрлігі

www.minplan.gov.kz

Білім және ғылым министрлігі

www.edu.gov.kz

Сыртқы істер министрлігі

www.mfa.gov.kz

Әділет министрлігі

www.adilet.gov.kz

Инвестициялар және

Мәдениет және спорт министрлігі

www.mki.gov.kz

даму министрлігі

www.mid.gov.kz


Ерлік – елдіктің тұғыры. Кешегі есті де текті қазақ: «Болар бала бесігінде бұлқынар, Болар құлын желісінде жұлқынар» деп ұрпақтарына күні бұрын болжам жасай білген. Қазақ жылқы мінезді болғандықтан шығар, текті ұл бұлқынып та, жұлқынып та ширап өсетіндіктен намысы өрекпіген, батыл жүректілігі мен күш-қайраты тасыған күйде түлеп ержететіні сөзсіз. Мұның өмірлік нақты нəтижесін, əрине, жиырма екі жастағы жап-жас қазақ баласы Талғат ағамыз – Талғат Бигелдинов шүбəсіз күйде дəлелдеп берді де. Кеше ол өлім мен өмірдің арасындағы 500 сағат пен 305 шабуылдың өзі кез келген батыр үшін қаншалықты ұзақ əрі аса қауіпті болғанын біз бүгін бағамдай алмасақ та, туған жер топырағына қаскүнем дұшпанның аяғын тигізуге жол бермеген, болашақтың түн ұйқысы тыныш күйде өтіп, бейбіт таңы арайлы күйде ату үшін шыбын жанын шүберекке түйе білген нағыз ер деп мойындаймыз.

Аѕыз адам Жалпы, қазақ халқы əу баста жаратылысынан көзсіз батыр, нағыз қаһарман өжет халық екендігін кешегі өткен 19411945 жылдардағы Ұлы Отан соғы сының сын майданында əлемдік дəрежеде қапысыз дəлелдей отырып, айрықша күйде əйгілей білген, ұлттық абырой-мерейімізді ғарыштық шартарапқа асқақтатқан Ұлы Даласының сұңғыла қыраны, даңқты ұшқышы, авиация генерал-майоры, екі мəрте Кеңес Одағының Батыры, мемлекет жəне қоғам қайраткері Талғат Жақыпбекұлы Бигелдиновтің ұлттық шежірелі тарихымызда шоқтығы ерекше биік екені даусыз. Бұрынғы өткен ұлы ата-бабаларымыз «Батырды жауда, биді дауда сынайсың» десе, енді бірде «Нағыз достың қадірін басыңа сын сағаты туғанда білесің, ақсақалдың беделін ел басына күн туғанда көресің» деуі де осыдан болса керек. Шындығында да, Талғат аға есті де текті күйде туған Отанды сүйе білудің, еліне, ұл тына, хал қына адал да таза күй де өлшеусіз қызмет жасай білу дің символына айналған, ел ба сына ауыр күн туған тұста жиыр ма екі жасында қаһарман ерлік пен əскери шеберліктің таңғажайып үлгісін көрсете білді. Сол арқылы өзін ғана емес, қазақ халқын əлемге таны тып, өшпес даңққа бөледі. Талғат ағаны көптен білетінмін. Онымен етене жақын болған кезім 1970 жыл болатын. Содан бері талай рет сұхбаттасып, сырласып, дастарқандас болдым,

ішіктің ішкі бауындай сыйластық күймен кездесіп жүрдік. Мақтану дегенді білмейтін Батыр ағамен бірге тумасақ та туғандай болып кеттік. «Ұлық болсаң – кішік бол!» дейтұғын өмірлік ғибратты ұстанымы асыл Талғат ағамыз сабырлы да салмақты мінез-құлқымен, салиқалы ақылпарасатымен, көпшіл де қайырымды, жомарт та сезімтал жүрегімен кез келген жанды, əсіресе, өскелең жастарды өзінің бауырына магнитше тарта білетін ақжарқын да кеңпейіл, кішіпейіл де қарапайым, оларға қамқорлық жасауға деген құштарлығы ерекше жан болатын.

Халқымыз есті де текті Талғат ағамызды ерекше мақтан тұтты, дүние есігін ашқан мыңдаған сəбилерге есімін берді. Олардың көбі батыр ағасына еліктеп, білікті де кемел маман, патриот азамат болып өсті. Бір мысал. Сол мыңдаған Талғаттардың ішінен қазақтың 2-ші, ал əлемнің 309-шы ғарышкері, Қазақстанның Халық Қаһарманы жəне Ресей Батыры, генерал-лейтенант Талғат Мұсабаев ерекше мақтанышпен атап өтуге лайық. Бірде ол: «Мен Талғат Бигел диновті өмір бойына əке тұтумен, пір тұтумен келемін. Өйткені, ол мені өзінің бір ұлы ретінде тəрбиеледі, ақылын

айтып, ұтымды бағыт-бағдарлар көрсетіп, биікте самғай білуге көземелдеді. Соның арқасында айтулы даңққа бөлендім», деген жүрекжарды сөздерін айтқан еді. Бірде Талғат аға: «Қаһарман ерлік соғыс кезінде де, бейбіт кезеңде де ауадай қажет. Біз соғыс кезінде ғана қаһарман ерлік жасап, батыр атандық. Соғыс ардагеріміз, соғыс батырымыз деп көкірек кереміз. Ал туа біткен жанқияр халықшыл да мемлекетшіл, турашыл да шыншыл, көкбөрі де текті ұлттық тұлғалар өмір бойына басын бəйгеге тіге жүріп, ел, халық, ұлт, ұрпақтарымыздың қамы үшін бүгінгі жəне болашақ

тағдырына қатысты шырқыраған ащы шындықтардың бетін ашып, қайткен күнде де жарыққа шығару мақсатында үнемі көзсіз ерлік жасап келеді. Тəуелсіз де азаттыққа сай елдігіміз бен ұлттығымызды жаңаша кемелдендіре түсуі үшін үнемі өлшеусіз тер төгіп келеді. Сөздің шыны керек, шын мəнінде нағыз хас батыр да, қаһарман да, міне, солар. Біз солардың алдында əрдайым қарыздармыз» дейтін. Тағы бірде батыр ағамыз: «Мəрттік қасиет – ең асыл қасиет. Уəде еттің бе, бұлжытпай орында. Жиын-тойларға, тіпті, алқалы астың өзіне кешігіп келетіндерді мүлде түсінбеймін. Мен ең алдымен оларды өзін-өзі сыйлауды білмейтін тəрбиесіз, көргенсіз, тексіз деп ұғамын. Əйтпесе, бас қосу жайында əңгіме болды ма, уəделестің бе, уəде сөзсіз орындалуға тиіс» деп, қазақ қауымын мəдениет пен өркениетке лайық текті күйде жаңаша озық өмір сүре білуге шақырғаны да белгілі. Талғат ағамыз КСРО Жоғарғы Кеңесіне үш мəрте депутат болып сайланды. Соңғы кездесулеріміздің бірінде Талғат аға: «Аллаға шүкір, мен сексеннің сеңгірін артқа тастадым. Дəл қазір менің алаңсыз өмір сүруіме ешкім де кедергі емес. Өмір өле-өлгенше бəсекелі күрестен ғана тұрады. Өнегелі де үлгілі өмір сүргің келе ме, күресе біл, үнемі іздене де еңбектене біл. Өз өміріме ризамын. Өйткені, осы жасыма қарамай əлі ат үстінде келемін», деген есті де текті сөздері əлі есімде. Аты аңызға айналған Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов туралы айта берсек, ол таусылмайды. Əлі талай айтылар, əлі талай жазылар. Қазақтың текті де кемел қыраны, жеті қат көкте қаскүнем жаумен қисапсыз қайсарлықпен жағаласқан сəттерде жүрегі əсте шайлығып көрмеген Талғат ағамыздың 93 жыл бойына қазағым деп дамылсыз соққан жүрегі осыдан біраз күн бұрын мəңгілікке тоқтады. Ал батыр аға мыз дың есімі мен ерлігі ешқашан ұмытылмайды. Молдағали МАТҚАН, халықаралық Мұстафа Кемал Ататүрік атындағы алтын медальдің иегері, қоғам қайраткері. АЛМАТЫ.

 Біз – қазақстандықтармыз!

Этномəдениет – игерілмеген їлкен əлем Ақпараттар ағыны, түрлі мəдениеттер тоғысы бір сəтке де толастамайтын қазіргі уақытта қай халықтың да өз бейнесін, өзіне тəн мəдениетін, салтдəстүрін сақтап қалуы маңызды. Өйткені, ол – сол ұлттың ең басты рухани төлқұжаты. Міне, осы тұрғыда былтыр ғана көрерменімен қауышқан «Мəдениет жəне білім» арнасы біраз тер төгуде. Біздің тілшіміз арнаның директоры Бақыт ҚАЙЫРБЕКПЕН кездесіп, оған бірнеше сауал қойған болатын. – Бақыт Ғафуұлы, біріншіден, бұрын əрқайсысы жеке арна болған екі саланың, мəдениет пен білімнің бірге тоғысуы сіздердің жұмыстарыңызға қалай əсер етті? Тұжырымдамаларыңызға қандай өзгерістер енгіздіңіздер? – Бір жыл бұрын «Білім» жəне «Мəдениет» арналарын біріктіру міндеті қойылды. Бұл қоғамда түрлі талқылауға түсті. Біреулер бір аудиторияға арналған екі арна неге қажет десе, енді біреулер екеуінің де өздеріне тəн бағдарламалары бар еді деп өкініштерін білдірді. Бірігу бəрібір орын алды жəне бірбірін қайталаған бағдарламаларды қыс қартып, мықтыларын ғана қалдыруға мүмкіндік алдық. «Білімнен» бізге қалғаны – сапалы жəне əдемі берілген ғылыми-танымал контент. Бұл – білімді насихаттау, біздің елімізде жəне əлемдік ғылымда болып жатқан жаңалықтармен, білім беру саласындағы маңызды тақырыптарды талқылау. Ал «Мəде ниет» қазақтардың рухани мұрасын насихаттау, əлем мəдениетінің жəне заманауи мəдениет трендтерінің үздік үлгілерін паш етуге құрылған. Əрине, бұл жаңа арнаның тұжы рымдамасына өз əсерін тигізді. Қазір біз мəдени-ағарту арнасы ретінде жұмыс істейміз, ұлттық, əлемдік мəдениетпен жəне ғылыммен танысқысы келетін кез келген адам үшін жан-жақты білім беретін қолжетімді құралға айналуды мақсат тұтамыз. – Қазіргі күні телеарналармен қатар барлық баспасөз түрлеріне ғаламтор – Интернет

9

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2014 жыл

мықты бəсекелес болып тұр десек, артық айтқандық емес. Осы тұрғыда сіздің арна не істеуде, жалпы, бұл мəселедегі өз көзқарасыңыз қандай? – Жаңа медиа деп аталып жүрген Интернет пен əлеуметтік желілер – біз үшін əрі үлкен бəсекелес, əрі жұмысымызға демеу болуда. Бұқара қазір қандай бір ақпаратты дəл ұсынған күйінде қабылдайды. Алайда, түбінде медиатұтыну мəдениеті пайда болады, яғни көрермен, тұтынушы таңдау жасауды үйренетіні хақ. Интернеттің арқасында бізде көптеген функциялар пайда болды, БАҚ қазір өте бір нысаналы, анағұрлым кəсіби бола түсті. Бүгінгі кезеңде шынайы уақыт режімінде жаңалықтар хабарлауға болады, мұнымен ешкімді таңғалдыра алмаймыз, бірақ жоғары сапалы контентті беру, адамгершілік, рухани тəртіптің үлгілерін тарату бəрібір блогерлердің қолынан келмейді. Бұл тұрғыда БжМ теле арнасы бəрінен озық тұр. Біз аудиторияға барынша жақын болуға ұмтыламыз. Бағдарламаларда онлайн көреміз деген көрерменімізге жол ашық. Бізде bmtv.kz деген өз сайтымыз бар, онда бағдарламалардың барлық шығарылымдары салынған. Олар ды талқылағыңыз келсе, əлеуметтік желілер бар. Біз жедел болуға талпынбаймыз, біздің мақсатымыз – сапалы, көркем, барынша сауатты жасау, материалдың мəдениет, ғылым, этнография, тарих, əдебиет бойынша нағыз оқулық бола алатындай бағдарламаларды көрерменге ұсыну. Мысалы, «Мода Великой

степи» бағдарламасы отандық ТВ тарихында алғаш рет қазақ киімдерінің тарихы туралы мəселе көтерді жəне нəтижесінде тек сəн тарихы жайында ғана емес, Орталық Азия аумағындағы мəдениеттердің байланысы туралы қызықты зерттеу пайда болды. Айтылған пікірлерге сенсек, жоба Өнер академиясының өнертану жəне дизайн кафедрасы үшін пайдалы ақпарат көзіне айналған. Осындай жақсы мысалдардың арқасында біздің сайтта Қазақстанның этномəдениеті, ғылымы, білімі бойынша мультимедиалы энциклопедия жасау идеясы пайда болды. Ақпаратқа ие сарапшылардан, ғалымдардан тікелей алынған фото, бейне, мəтін түріндегі материалдар орын тебеді. Бізбен елдің барлық мəдениет, білім ұйымдары əріптестік орнатуының өзі біраз жайдан хабар берсе керек. – Сіздің өз шығарма шылығыңыздан орын алған халқымыздың этномəдениетіне қатысты дүниелер көрермендердің тарапынан ыстық ықыласқа ие болды. Телеарнада осы тəжірибеңізді қалай пайдаланып жүрсіз? Жалпы, телеарналардағы режиссура мен операторлық өнер өз биігінде деп ойлайсыз ба? Оларды дамыту үшін не қажет деп ойлайсыз, осы салаларда шебер кəсіби мамандар тапшылығы сезіле ме? – Елдің этномəдениеті əлі игерілмеген үлкен əлем. Мысалы, дəстүрлі музыканы алайық. Аңыз күй – əңгімелеуден жəне музы кадан құралған бірегей жанр. Бізде ұлттық музыканы

концерттік шығарма ретінде қабылдауға үйретеді ғой. Осының кесірінен біздің музыкамыздан мағына кетті. «Легенды и кюи» бағдарламасында өткен шақтың атмосферасын қалпына келтіруге тырыстық. Сонымен қатар, əн дəстүрінің аз зерттелген тағы бір тармағы бар – ол авторы болса да, уақыт өте ұмытылып, «халықтық» деп аталып кеткен əндер. Мысалы, Пшан секілді тұлғалар бар. Осы əрі ақын, əрі композитор 30-жылдары қуғынсүргінге ұшырап кетті де, оның шығармашылығына қысым көрсетілді. Сол себептен, халық ол дүниелерді Пшандыкі еді деп айта алмай, оның əндері ауызша, жасырын түрде авторы айтылмай таралып, «халықтық» аталып кеткен. Мойындалған авторлық əндер де бар, олардың бəрі зерттеуді, жарыққа шығаруды қажет етеді. Сондай-ақ, халқымыздағы салсері дəстүрі, шетелдегі қазақ диаспораларының мəдениетінде ғана сақталған əуендер, арна назарына түсіп, олар жайында «Песни любви» жобасында айтылды. Мен «Этимология образа» бағдарламасының авторы болдым, онда біз мəдениетіміздегі маңызды образдардың қай нар көздерін, салт-дəстүр мен жо ралғылардың ата-ба баларымыздың көзқарастарымен, түсініктерімен тығыз байланысы барлығын ашып көрсеттік. Бұл қазақ этномəдениетінің тек аз бөлігі ғана. Бұлардың бəрі аудиторияның қызығушылығына ие. Телевизия – кино емес, ол ойларды тез іске асыруды, апта сайын эфирге материал беруді талап етеді. Алайда, біздің жобаларымыз арқылы режиссураның жоғары деңгейін ұстап тұра аламыз ба, жоқ па, оған өздеріңіз баға бере аласыздар. Бізбен Қазақстанның ірі продюсерлік орталық тары əріптестік орнатқан, олардың ішінде озық режиссерлер мен операторлары бар. Бəрі керемет дей алмаймыз, мұны түсінеміз жəне жақсартуға тырысамыз. Сапаны жақсартудың үздік тəсілі – тəжірибе. Алға қойылған мақсат, міндет жоғарылаған сайын оны игеру қызық бола түседі. Режиссерлер мен операторлардың жетіспеушілігі туралы айтатын болсақ, олардан гөрі авторлар мен талантты сценарийшілер аз дер едім. Бұл жайт жалпы осы

саладағы индустрияға қатысты мəселе дер едім. – Сіздің арнаны тамашалаушылардың білім мен мəдениетке қатысты өзіне қажетті біраз дүние табатынына сенімдімін. Алайда, бұл ересектерге қатысты, ал балалар үшін ол аздау ма деп қалдым. Бұған не айтасыз? – Қазір біз контентті түзетумен айналысудамыз, жаңа маусымда балаларға, жасөспірімдерге арналған бағдарламалар көбейе түседі. Қазіргі балалардың мүмкіндіктері бұрынғыға қар аған да жақсырақ. Оларда қазір Интернет, түрлі гаджеттер бар, сондықтан теледидарды оқулық ретінде қарастырудың қаже ті жоқ. Теледидардан тынық тыратын, ойын-сауық бағытындағы дүниелерді күтеді. Біз мұны бере аламыз, сонымен қатар, білімге баули да аламыз. Бұлар – қазіргі кезде танымал болып кеткен edutainment (екі функцияның қосындысы – білім жəне ойын-сауық) жанрындағы бағдарламалар. Мұндай қолжетімді, əдемі, көркем бағдарламалар бізде пайда бола бастады, ал келесі жылы олардың эфирдегі үлесін арттыра түсеміз. – Арнаның алдағы жоспарларымен бөліссеңіз, көрермендер үшін қандай жақсы жаңалықтар айтар едіңіз. – Арнамыз əлі «сəби» екенін ұмытпау керек. Ол медианарықта бір жыл бұрын ғана пайда болды. Бұл рейтинг жаулап алуға аз уақыт, бірақ өз тұжырымдамасын, командасын, стилін қалыптастыруға жеткілікті. Көрермендердің пікіріне, сарапшылардың хаттарына сенсек, біз өз аудиториямызды жинап үлгердік. Алдағы уақытта көрермендерді мəдени, көркем, білім беру бағдарламалары күтіп тұр. Көптеген шоулармен, концерттермен, блокбастерлермен, айтулы юмористермен, шетелдік жəне отандық жұлдыздармен бəсекелесу, əрине, оңай емес, бірақ көрерменге рухани дүние іздесеңіз, эстетика, ғылым, мəдениет, тұрғысынан сусындағыңыз келсе, БжМ арнасына хош келдіңіз дейміз. Ал біз көрсетілімдерді барынша тартымды етуге тырысамыз. Əңгімелескен Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

ДҮБІРГЕ

ТОЛЫ ДЇНИЕ

Сайлауда Синдзо Абэ жеѕіске жетті Мамадияр ЖАҚЫП, «Егемен Қазақстан».

Парламент сайлауында партиялар бəсекеге түседі. Премьер-министрдің атын атап, оған ерекше мəн беріп отырғанымыз – Синдзо Абэ басшылық еткелі бері Либерал-демократиялық партияның беделі артып, халықтың олар жасақтаған үкіметті қолдауы да күшейді.

Қазір билік басында – коалиция. Оған Либерал-демократиялық партиямен қатар, буддистер құрған Комэйто партиясы кіреді. Коалицияның негізін либералдемократтар құрайтындықтан да үкіметті басқару солардың өкіліне жүктеледі. Сайлауға да коалиция негізінен Синдзо Абэ ұстанған бағдарламамен барды. Науқан барысында елді ең көп аралап, жұртшылықпен ең көп кездескен де премьер-министр болды. Халыққа ол не айтты дегенде, үкіметтің ең алдымен экономика мəселесіне көңіл аударатынын, бұл ретте біршама реформа да жүргізетінін мəлімдеді. Сонымен бірге, коалициялық үкіметтің назарында ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мəселесі болмақ. Мұның өзі сыртқы саясат, кіммен одақтасу, көрші елдермен қарымқатынас мəселелерін де қамтиды. Қалай дегенде де, сайлаушылардың басым көпшілігі Синдзо Абэнің тұжырымдарына иланды. Дауыс беруге жұрттың белсенділігі төмен болғанымен (52 пайыз ғана), олардың көпшілігі қазіргі үкіметті қолдауға барғаны анық. Парламенттің төменгі палатасына сайланатын 475 депутаттық мандаттың 325-і коалицияға тиетін болды. Ал бұлардың негізгі қарсыласы Демократиялық партия бары-жоғы 70 орынды ғана иеленді. Бұл мерзімінен бұрынғы

сайлаудың мақсаты да парламентте көп орын алып, өздері жүргізбек реформаларға заңдық негіз қалау еді. Бұған енді қол жетеді, коалициялық үкімет өздерінің кез келген ұсыныстарын парламенттен өткізе алады. С а й л ау қа р с аң ы н д а ел де дəстүрлі бір шара өтті. Жұрттың иероглифтік сауатын айқындау мақсатында осы 2014 жылғы ең бір мəнді ұғымды білдіретін иероглиф анықталды. Ол «салық» деген сөзді бейнелейтін иероглиф болды. Үкіметтің экономикалық реформасында да сол салық мəселесі шешуші орын алады. Парламенттегі көпшілік дауысын пайдаланып, үкімет алда тұтыну салығын 10 пайызға көтермек. Оған халықтың бір бөлігі қарсы екені де белгілі. Жапония үшін атом электр стансаларының орны бөлек. Онсыз бұл елдің экономикасы еңсесін көтере алмайды. Фукусима АЭС-індегі апаттан кейін халықтың қарсылығынан біраз стансалар тоқтатылған. Оларды қайтадан іске қосуға тура келеді. Мұнда да үкімет парламентке сүйенбек. Мұндай қадамға бару қажеттігін үкімет жан-жақты негіздеп отыр. Ел конституциясын қайта қарау мəселесі бүкіл жапон қауымында көптен бері сөз болып келеді. Кешегі екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жапония өзіне біршама шектеулік міндеттемелер қабылдап, ол ел конституциясында белгіленген. Бұл елдің қауіпсіздігіне де қатысты. Сол конституцияға өзгеріс енгізуге бастама жасауымен де қазіргі үкімет өзіне біраз ұпай жинағаны анық. Əсіресе ұлттық патриотизм рухындағы қауым мұны қолдап отыр.

Ґзіѕе ґзіѕ саќ бол, кґршіѕді жау тўтпа Жансыз дейміз, шпион дейміз, естігенде жүрегіңді зырқ еткізетін жағымсыз ұғым бар. Онымен бірге сатқындық, елдің қауіпсіздігіне қастандық деген ұғымдар қатар жүреді. Сондай-ақ, бұл екі елдің арасына от тастап, бірбіріне деген сенімге де нұқсан келтіреді.

Соңғы кезде қырғыз ағайындарда өз араларында басқа бір елдің мүддесі үшін əрекет жасаушылар бар екен деген сөз жиірек естілетін болып жүр. Осыдан бір жарым айдай бұрын ел үкіметі аппаратының халықаралық қарым-қатынас бөлімінің басшысы Алтынбек Мұралиев құпия құжаттарды шетелге бермек болған деген айыппен қамаққа алынса, соған қатысты сөз бірде өшіп, бірде өршіп тұр. Мұралиевке байланысты əңгіменің біраз жалғасы бар. Ол – елдің бұрынғы премьерминистрінің баласы. Біраздан бері бақылауда болыпты. Оның мағлұматтар жинап жүргені белгілі болғанымен, оны кімдерге бергісі келгені əлі айқындалмаған. Алғашында Қытайға бермек болды десе, кейінірек Өзбекстанға қызмет етті деген сөз айтыла бастаған. Оған бір себеп – ол кезінде Ташкентте болған уақытта өзінің тегі өзбек деп мəлімдегені бар көрінеді. Сөйтіп, тегіне бүйрегі бұрған делінеді. Мемлекеттік ұлттық қауіпсіздік комитеті оны қарашаның алғашқы күні бұлжытпайтын дəлелмен ұстаса керек. Аудандық сот оны қамауға алу жөнінде үкім шығарған. Алғашында айқайлап жариялағанмен, кейінірек бұл оқиғаның жай-жапсары онша ашыла қойған жоқ. Мұралиевтің өзі сыртқа кетпекке əрекет жаса ғанмен, оған мүмкіндік берілмепті. Бірақ оның сыбайластары кетіп үлгерсе керек. Сонан соң басқаларға қызмет

еткен жансыздың үкіметтің ішінде болғанын жарнамалау да абырой емес. Соңғы кезде МҰҚК де бұл жайында ақпарат таратуды шектеп отыр. Күні кеше бір дипломаттың қазақ-қырғыз шекарасында ұсталғаны да айқайлап басталып, аяғы сиырқұйымшақтанып бара ды. Қырғызстанның Өз бек с тан дағы елшілігінде істей тін Таир Матмұсаев деген құпия құжат тармен ұсталды десе, енді ол заңсыз кəсіпкерлікпен айналыспақ болған екен деп отыр. Əрине, мемлекеттік сатқындық пен кəсіпкерлік тəртібін бұзудың арасында үлкен айырмашылық бар. Кəсіпкерлік жолында жолсыздыққа бару екінің бірінде кездеседі, ол ешкімге таңсық емес. Сөйтсе де ондай адамның елшіліктен кездескені де жайсыз-ақ. Бұл мəселенің ең қиын жағы – ол екі елдің арасын бүлдіреді. Бір елде екінші елдің жансызы жүрсе, ол жаман ниеттің белгісі, сенімге нұқсан. Қырғыз ішінде өзбектердің жансызы болғаны бұл екі елде бір-біріне сенімі кеткендікті аңғартады. Онсыз да екі елдің арасында біраздан бері салқындық бар. Енді соған жансыздар қосылар болса, ара мықтап суи бастайды. Бүгінгі заманда басқаларды, əсіресе көршілерді, зерттеп отыру заңдылыққа айналғандай. Дос елдер де бірін бірі аңдыған заман. АҚШ сияқты алып ел өз одақтастарының да құпияларын зерттеп жатады. Тіпті олардың басшыларының сөздерін де тыңдауды артық көрмейді. Жəне онысын жасырғысы да келмейді. Кешірім сұрап та жатпайды. Мұндағы қисын – қазақ айтқандай, «өзіңе өзің сақ бол, көршіңді ұры тұтпа» дегенге саятындай. Басқаларға өкпелегеннен гөрі өзіңнің сақ болғаның тиімдірек.


10

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2014 жыл

Сапамен ўштасќан кəсіби біліктілік Шығыс Қазақстан облыстық ауруханасы тəуелсіз сарапшылар комиссиясының тексерісінен ойдағыдай өткен, халықаралық стандарттарға сай медициналық қызмет көрсететін өңірдегі санаулы емдеу мекемелерінің бірі болып саналады. Жақында ол ұзақ мерзімді – 4 жылға арналған аккредиттеу жөніндегі куəлік алды. Аурухананың бас дəрігері Жайық ЖҰМАХАНОВ осындай жоғары жетістіктерге қалайша қол жеткізілгені, соңғы кезеңде қандай өзгерістер болғандығы жəне науқастарды емдеу жағдайының қандай өзгеріске ұшырағандығы жөніндегі тəжірибемен бөлісті. – Жайық Амангелдіұлы, аккредиттеудің қалай өткендігі жөнінде қысқаша əңгімелеп берсеңіз. – Əрине, аккредиттеу ұжым үшін аса жауапты жəне толғандыратын үрдіс екендігі сөзсіз. Бұл медициналық көмек сапасының дəрежесін арттырудағы қол жеткізілген жетістіктерді бағалау, сипаттау ғана емес, сонымен бірге, бүгінгі таңда кəсіпорынның қаржылық тұрақтылығын қамтама сыз етуде ең ма ң ызды рөл ойнайтын ТМККК-ні (тегін ме дици налық көмектің кепілді көлемі) көрсету үшін мемлекеттік тапсырыс қабылдаудың үлкен мүмкіндігі. Сонымен бірге, аккредиттеу дəрежесін алу медициналық қызмет көрсету рыногында тиімді жағдайларға қол жеткізудің қолайлы тетігі болып табылады. Бүгінде аккредиттеу көп қағаз жазуға негізделген «уақытша науқан» емес, бұл сапаны бақылаудың тетіктерін өндіріске енгізу үрдісі, медицина мекемесіндегі медициналық көмекті ұйымдастыру деңгейін халықаралық дəрежеге шығару болып табылады. Басқаша айтқанда, бүгінде адамдардың көпшілігі қызметке «оларда қалай» жəне «бізде қалай» деген салыстырмалы түрде баға беретіндігі жасырын емес. Үкімет медициналық көмек көрсету сапасын халықаралық деңгейге дейін көтеру міндетін қойды. Сондықтан медициналық мекеменің

медицина қызметін көрсету, емдеу стандарттарын, менеджмент жүйесінің сапасын, науқастардың қауіпсіздігін сақтау жəне басқа көптеген өлшемдері халықаралық деңгейде бағаланады. Қалыптасқан жағдай бойынша, төрт жылдық аккредиттеу тек қана республикалық емдеу мекемелері ғана үміткер болып саналатын, алайда, аккредиттеу комиссиясы біздің қызметімізді жан-жақты зерттей келіп, нақ осындай мерзімге Шығыс Қазақстан облыстық ауруханасын аккредиттеу жөнінде шешім қабылдады. – Сіз 2013 жылы осы аурухананың бас дəрігері қызметіне тағайындалған едіңіз. Аккредиттеуді ойдағыдай өткізуге сіздің ұжымыңыз қалай қол жеткізді? – Бұл аурухана Шығыс Қазақстан облысының 700 мыңға жуық тұрғындарына қызмет көрсететін үлкен əлеуеті жəне қалыптасқан дəстүрі бар Шығыс Қазақстан өңірі денсаулық сақтау саласының көшбасшысы болып саналады. Мұнда жоғары кəсіби біліктілікке қол жеткізген ұжым қалыптасқан, 19 дəрігер – облыстық денсаулық сақтау саласының бас жəне жетекші мамандары, 7 кандидат жəне 1 медицина ғылымдарының докторы еңбек етеді. Осы уақыт ішінде аурухананың басқарушылары, менеджменттері ауыстырылды. Бұл ретте біз менеджмент үрдісі мəселелері бойынша

ішкі аудит қызметінің мамандарын даярлауға ерекше назар аудардық. Осы орайда, Денсаулық сақтауды дамыту республикалық орталығының Аккредиттеу орталығы тарапынан көрсетілген методикалық қолдауды ерекше атап өткен жөн. Осы қолдау аясында біздің мамандарымыз қатысқан жылжымалы семинарлар өткізілді, жергілікті жерде оқыту үшін методикалық материалдар жеткізілді, сонымен бірге, телефон жəне онлайн кеңестері өткізілді. Медициналық мекеменің барлық қызметін сараптай келіп, біз дамудың негізгі бағыттары белгіленген ұзақ мерзімді стратегия жасадық. Аурухананың жаңа миссиясын белгілей отырып, біздің қызметіміз емделушілерге қолайлы жағдай жасау, қолжетімді жəне қауіпсіз медицинаны жетілдіру мақсатында инновациялық технологияларды қолдана отырып қызметкерлердің жеке əлеуетін жəне кəсіби біліктілігін арттыруды ұштастыру болып табылады. – Жаңа миссия белгілеу маңызды ма? – Əрине, бұл орайда, біз емделушінің қауіпсіздігін, қызмет көрсету қолайлылығын, емдеу тиімділігін бірінші орынға шығарамыз. Стандарттарды сақтай отырып, біздің мамандарымыз əрбір сырқатқа жеке қызмет көрсету түрін таңдауға құқылы. Бұл жоғары кəсібилікке қол жеткізумен бірге, біздің ауруханамыздың көпсалалығын қамтамасыз етеді. Мұндай əдіс Шығыс Қазақстанда өлім-жітімнің негізгі себебіне айналған қан айналымы жүйесі (ҚАЖ) ауруларымен күресуде айрықша маңызға ие болды. 2013 жылы біз өзіміздің барлық қаржылық жəне интеллектуалдық ағымдарымызды кардиохирургияны дамытуға жəне инсульт орталығын

ашуға бағыттадық, бұл орталықты жоғары кəсіби кадрлармен жəне бүгінгі заманның құралдарымен жабдықтадық. Өңірде ұзақ жылдардан бері қалыптасқан медицина кадрларының тапшылығын аралас мамандықтар дəрігерлерін оқыту есебінен толықтырдық. Бір мезгілде жұмыс істейтін «Өткір коронарлық синдром» бөлімшесін, инсульт орталығын жəне кардиохирургия бөлімін ашу сияқты жаңалық Қазақстан бойынша тек біздің ауруханада ғана іс жүзіне асырылып, емдеу саласында жоғары жетістіктерге қол жеткізуге мүмкіндік берді. Біз ашқан тағы бір ноу-хау – «жүрек тобын», енді «ми тобын» құру болып табылады. Ауруханамызға күрделі кардиологиялық сырқат түскен жағдайда бірден кардиологтар, неврологтар, интервенциялық хирургтар, кардиохирургтар бригадалары жиналады. Қажет болған жағдайда аурухананың басқа бөлімшелерінен басқа да саланың мамандарын шақырып, сырқатқа қандай ем қолданатындығы жəне шұғыл интервенциялық əрекеттер жасаудың мерзімі келісіледі. ҚАЖ ауруларымен түскен сырқаттарға шұғыл көмек көрсетудің осындай озық əдістері негізінде ауруханамызда инсульт жəне миокард инсульті ауруынан болатын өлім-жітім деңгейі 30 пайызға азайды. Медициналық көмектің емде лушіге тікелей бағыт талуы жəне сапасы деген осы! Жалпы алғанда, стандарттарға сəйкес бізде медициналық көмек көрсету сапасы артуда. – Сіздің өзіңіздің кəсіби құпияңыз бар ма? – Бұл құпия емес. Біз бір мақсатқа жұмылған жəне кəсіби дəрежесі жоғары қалыптасқан тиімді ұжымбыз. Біз бақылаушы кеңестің алдында өзіміздің жоспарымызды

анықтаймыз, есеп береміз, стратегиялық мəселелерді келісеміз, бизнес-жоспарларымызды талқылаймыз, еңбекақы төлеу мəселелерімен келісеміз жəне осы кеңестің алдында есеп береміз. Осы ретте айта кететін бір мəселе, біздің ұйымдағы қызметкерлердің қызметтік еңбекақысы саладағы ең жоғарылардың бірі болып саналады. Менеджмент саясатының негізіне біз сапа қызметі жəне ауруханалық кеңес мəжілісінде талқыланатын аурухананың бар лық кызметіне берілетін күнделікті бағаның тұрақты мониторинг жүйесін жасадық. Оған біздің ауруханамыздың базасында қалыптасқан медициналық ақпараттық жүйе (МАЖ) ерекше жағдай жасайды. МАЖ негізіне барлық қызмет салаларының ақпараттары, аурудың электрондық тарихы алынады. Барлық деректер ішкі аудит қызметіне жəне дəрігердің жеке компьютеріне түсіп отырады. Сарапшылар онлайн-режімінде ауруханаға түскен жəне шыққан адамдардың санын, олардың диагноздарын стандарттарға сəйкес оларды тексеру жəне емдеу шараларының сапасын анықтайды. Қажет болған жағдайда емдеу процестеріне өзгерістер енгізеді, тіпті, ТМККК шеңберінде бұл сырқаттарды емдеудің қанша тұратындығына дейін анықтайды. Емдеу стандарттарын дұрыс қолдану нəтижесінде едəуір қаржы үнемделеді. Біз бұл қаржыны атқарған əрбір нақты істері үшін кəсіби деңгейіне жəне жұмыс өтіліне байланысты мамандарға қосымша, үйлестірілген жалақы төлеуге пайдаланамыз. – Сіз аурухана жұмысының маңызды көрсеткіші ретінде науқастарға жасалатын қолайлы жағдай жəне олардың қауіпсіздігі туралы айттыңыз. Осы

терминдердің астарында не бар? – Халықаралық стандарт дегеніміз, науқастың жеке жағдайларын анықтау, денсаулығының жағдайын бағалау, қауіп деңгейін анықтау жəне операция жасаған кездегі жекелеген учаскелерді анықтау мəселелері болып табылады. Егер емдеу үрдістері барысында емделуші жарақат алып қалса, сырқаты асқынса, ол ерекше назарға алынады.Тек қана дəрігерлер емес, сонымен бірге, орта жəне кіші медициналық қызметкерлер де науқастардың қауіпсіздік стандарттарын сақтауға тиіс. Еден жуған кезде санитар дымқыл жерлерді арнайы белгімен белгілейді. Бір қарағанда, бұл ұсақ-түйек сияқты. Ол науқас адамдардың жарақат алып қалмауы үшін жасалады. Инсульт орталығында біз қабырғаға жағалай адамдар ұстап жүретін сүйенгіш орнаттық, еденге кілем төседік. Инсульт алған сырқаттар үшін сауықтыру кезеңінде қимылдап жүрудің маңызы аса зор. Ал қабырғалардағы сүйенгіштерден ұстап, олар басқа адамның көмегінсіз жүре алады. Барлық бөлімшелердің палаталарында медицина қызметкерлерін шақыру белгілерін орнаттық, бұл қиын жағдайда медицина қызметкерлердің дереу көмек көрсетуіне мүмкіндік береді. Бұл да Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы белгілеген емделушілердің қауіпсіздігін сақтаудың 6 мақсатына енгізілген халықаралық талап болып табылады. – Шығыс Қазақстан облыстық ауруханасының құрамына Кеңестік-диагностикалық орталық кіреді. Оның қандай артықшылығы бар? – Бақылау кеңесінің қолдауымен біз аурухананың барлық зертханаларын бірыңғай орталық қызметке біріктіру жөнінде шешім қабылдадық. Оны экспорттық дəрежедегі, ең жоғары құралдармен жабдықтадық, мұнда кəсіби білікті мамандар жұмыс істейді. Ана лиздер сапасының жүйесі

құрылды. Оларды қайта тексеруден өткізудің қажеті жоқ, түгелдей стандарттарға сəйкес жəне дəлмедəл зертхана қызметінің өнімділігі – сағатына 6 мың анализ! МАЖ жүйесі дəрігерлерге зертханалық зерттеулердің қорытындысын жедел алуға, ал сарапшыларға емханалық медициналық көмек сапасын тұрақты түрде бақылауға мүмкіндік береді. – Алдағы уақытта аурухананы жəне емделушілерді қандай игілікті жаңалықтар күтіп тұр? – Біз бүкіл Өскеменді қамтитын бірыңғай орталықтандырылған зертхана ашуға ұсыныс жасап отырмыз. Бұл ауруларды анықтауды жəне емдеуді айтарлықтай жеңілдетеді, анализдердің жəне басқа да зерттеу нəтижелерінің бағасын арзандатады. Қазір инсульт жəне инфаркттардың алдын алуда бастапқы жəне қайталама сауықтыру бойынша барынша тиімді технологияларды енгізуді қолға алдық. Мұның қан ай налымы жүйелері ауыратын адамдардың стационардан емделіп шыққаннан кейін барынша сапалы амбулаториялық емдеу шараларын алуына, сонымен бірге, қан айналымы жүйелері ауыратын адамдарға дер кезінде мамандарға қаралып, тиісті ақыл-кеңес алуда маңызы зор. Қолда бар амбулаториялық хирургия жəне эндоскопия қызметтерін орталықтандыруды жəне дамытуды жоспарлап отырмыз. Біз Шығыс Қазақстан облыстық ауруханасын қайта құру жұмыстарын енді ғана қолға ала бастағанымызды толық түсінеміз. Медициналық қызмет көрсетуде логистикалық жүйені қалыптастырып, мамандарды оқытуға, кəсіби біліктілікті, инновацияны, сапаны арттыруға жəне одан əрі дамытуға ұмтылудамыз. Менің ойымша, бұл міндеттерді іс жүзіне асыруға біздің күш-жігеріміз толық жетеді. Əңгімелескен Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».


11

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2014 жыл

Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: C-1 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес; жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтіл үш жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда алты жылдан кем емес, оның ішінде ұйымдардың басшылары жəне олардың орынбасарлары лауазымдарында жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары оқу орнынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша мемлекеттік тапсырыс негізінде Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда үш жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; ғылыми дəрежесі болған жағдайда осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес. C-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. С-5 санаты үшін: жоғары білім. C-О-1 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес; жоғары оқу орнынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде ұйымдардың басшылары жəне олардың орынбасарлары лауазымдарында екі жылдан кем емес. C-О-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-5 санаты үшін: жоғары білім немесе ортадан кейінгі. C-O-6 санаты үшін: жоғары білім немесе ортадан кейінгі. C-R-4 санаты үшін: жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-R-5 санаты үшін: жоғары немесе ортадан кейінгі білім. «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасы бірінші орынбасарының 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 02-0102/5 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2008 жылы 10 қаңтарда № 5084 тіркелген). Мемлекеттік əкімшілік қызметшілердің лауазымдық жалақысы Санат C-1 C-3 C-4 С-5 С-О-1

Еңбек сіңірген жылдарына байланысты min max 175533 237033 118516 160157 106344 143501 80078 108266 140298 189626

Санат С-О-4 C-O-5 C-O-6 C-R-4 C-R-5

Еңбек сіңірген жылдарына байланысты min max 84563 114032 64063 86485 57656 78157 56375 76235 49969 67906

I. Қазақстан Республикасының Əділет министрлігі, 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 13-кіреберіс, анықтама үшін телефон: 8 (7172) 74-07-02, электронды мекенжай: Shalharbaev.a@minjust.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Заңнама департаментінің директоры (С-1 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: департаменттің жұмысын ұйымдастыру жəне өзіне жүктелген міндеттерді жəне функцияларды жүзеге асыру үшін дербес жауапты болады; министрлік бойынша үлкен, маңызды, қажетті іс-шараларда ұйымдастыру дайындыққа қатысу; Қазақстан Республикасы Президент Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі Кеңсесінің, Əділет министрлігі басшылығының бақылауындағы қиын тапсырмаларды орындау; уақтылы жəне сапалы жоғары тұрған органдардың тапсырмаларды орындауына бақылау (Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігі, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрдің Кеңсесі), министрдің, министрдің орынбасары-министрдің, жауапты хатшының тапсырмаларды қамтамасыз ету; департамент қызметкерлерінің атқарушылық жəне еңбек тəртібін сақтауын қамтамасыз ету; департамент құзыреті бойынша министрге ұсыныстар енгізу, департамент қызметкерлерін көтермелеу жəне оларға тəртіптік жаза қолдану туралы ұсыныстар енгізу; департамент құзыретіне сəйкес мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты қамтамасыз ету; министрдің жəне жауапты хатшыға кадр мəселесі бойынша ұсыныстар енгізу жəне басқа да тапсырмаларды министрлік басшылығымен орындау жүзеге асыру; заң жобалардың қызметін үйлестіру, заң жобалардың сараптама, заңнаманы жүйелеу, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне келісімге түскен заң актілерін жобаларын қарастыру жəне əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Заңнама департаменті кəсіпкерлік жəне агроөнеркəсіптік кешені саласындағы заңнама басқармасының басшысы, (С-3 санаты, 1 бірлік) 2017 жылғы 8 желтоқсанға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттер: басқарма қызметкерлерінің қызметіне бақылауды жүзеге асыру, ұйымдастыру жəне жұмыстарын жоспарлау, заң жобаларын саралау жəне келісу, жоғары тұрған мемлекеттік органдар тапсырмаларының сапалы жəне уақтылы орындалуын қадағалау. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі басшылығына сарапшының функционалды міндеттері бойынша ұсыныстар енгізу. Орындаушылық

жəне еңбек тəртібін қамтамасыз ету. Басшылықтың Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Президент Əкімшілігінің өте қиын тапсырмаларын қарастырады. Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 3. Заңнама департаменті заң жобалау қызметін талдау жəне мониторинг басқармасының басшысы, (С-3 санаты, 1 бірлік) 2016 жылғы 23 ақпанға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттер: басқарма қызметкерлерінің қызметіне бақылауды жүзеге асыру, ұйымдастыру жəне жұмыстарын жоспарлау, заң жобаларын саралау жəне келісу, жоғары тұрған мемлекеттік органдар тапсырмаларының сапалы жəне уақтылы орындалуын қадағалау. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі басшылығына сарапшының функционалды міндеттері бойынша ұсыныстар енгізу. Орындаушылық жəне еңбек тəртібін қамтамасыз ету. Басшылықтың Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Президент Əкімшілігінің өте қиын тапсырмаларын қарастырады. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің басшылығына заң шығармашылық қызметін жетілдіру бойынша, құқықтық қамтамасыз етудің сапалығын арттыру бойынша ұсыныс енгізу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заң дарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 4. Заңнама департаменті конституциялық заңнама, мемлекеттік басқару саласындағы заңнама басқармасының бас сарапшысы, (С-4 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: конституциялық заңнама, мемлекеттік басқару саласындағы заңнама бойынша мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты жүзеге асырады, Үкіметтің, Қазақстан Республикасы Президент Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің өте қиын тапсырмаларын қарастырады. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне басқа да Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 5. Заңнама департаменті қылмыстық, қылмыстық іс жүргізу жəне қылмыстық-атқару заңнамасы, қорғаныс саласындағы заңнама басқармасының бас сарапшысы, (С-4 санаты, 1 бірлік), 2015 жылғы 25 сəуірге дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттер: қылмыстық, қылмыстық іс жүргізу жəне қылмыстық-атқару, қорғаныс саласындағы заңнама бойынша мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты жүзеге асырады, Үкіметтің, Қазақстан Республикасы Президент Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің өте қиын тапсырмаларын қарастырады. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне басқа да Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан- 2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 6. Заңнама департаменті қаржы жəне бюджеттік заңнама басқармасының бас сарапшысы, (С-4 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: қаржы жəне бюджеттік саласындағы заңнама бойынша мемлекеттік органдармен қарымқатынасты жүзеге асырады, Үкіметтің, Қазақстан Республикасы Президент Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің өте қиын тапсырмаларын қарастырады. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне басқа да Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін,

«Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 7. Заңнама департаменті əлеуметтік-мəдени заңнама басқармасының бас сарапшысы, (С-4 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: əлеуметтік жəне мəдениет саласындағы заңнама бойынша мемлекеттік органдармен қарымқатынасты жүзеге асырады, Үкіметтің, Қазақстан Республикасы Президент Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің өте қиын тапсырмаларын қарастырады. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне басқа да Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 8. Заңнама департаменті қылмыстық, қылмыстық іс жүргізу жəне қылмыстық-атқару заңнамасы, қорғаныс саласындағы заңнама басқармасының сарапшысы (С-5 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: қылмыстық, қылмыстық іс жүргізу жəне қылмыстық-атқару, қорғаныс саласындағы заңнама бойынша мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты жүзеге асырады, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Президент Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің шараларын орындайды. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне басқа да Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 9. Заңнама департаменті азаматтық заңнама басқармасының сарапшысы, (С-5 санаты, 1 бірлік) 2015 жылғы 22 желтоқсанға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттер: азаматтық саласындағы заңнама бойынша мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты жүзеге асырады, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Президент Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің шараларын орындайды. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне басқа да Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 10. Заңнама департаменті экологиялық заңнама мен өнеркəсіп жəне көлік саласындағы заңнама басқармасының сарапшысы (С-5 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: экологиялық заңнама мен өнеркəсіп жəне көлік саласындағы заңнама бойынша мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты жүзеге асырады, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Президент Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің шараларын орындайды. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне басқа да Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 11. Заңнама департаменті экологиялық заңнама мен өнеркəсіп жəне көлік саласындағы заңнама басқармасының сарапшысы, (С-5 санаты, 1 бірлік) 2016 жылғы 30 маусымға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттер: экологиялық заңнама мен өнеркəсіп жəне көлік саласындағы заңнама бойынша мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты жүзеге асырады, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Президент Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің шараларын орындайды. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне басқа да Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан

Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 12. Заңға тəуелді актілер департаменті өнеркəсіп жəне агроөнеркəсіптік кешен мəселелері бойынша заңға тəуелді актілерді сараптау басқармасының басшысы (С-3 санаты, 1 бірлік) 2017 жылғы 12 тамызға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттер: өнеркəсіп жəне агроөнеркəсіптік кешен мəселелері бойынша жобаларға құқықтық сараптама жүргізу жəне келісу, Үкіметтің, Премьер-Министрдің, министрлік басшылығының тапсырмасымен нормативтікқұқықтық актілердің ресми түсініктемелерін əзірлеу; Министрліктің құзыреті шегінде Президенттің, Президент Əкімшілігінің, Премьер-Министрдің, Премьер-Министр орынбасарларының, Премьер-Министр Кеңсесінің тапсырмаларын орындау; өз құзыреті шегінде Үкіметтің, ПремьерМинистрдің тапсырмасы бойынша жəне өз бастамасы бойынша депутаттық сауалдарға, прокурорлық ден қою актілерін қарау, оларға өз құзыреті шегінде жауаптар əзірлеу; қарастырылатын мəселелерді шешуге құқықтық тəсілдері бойынша ұсыныстар енгізу мақсатында Үкіметтің отырыстарына, министрдің жəне жетекші министрдің орынбасары қатысуымен өтетін кеңестерге материалдар əзірлеу; заңнаманы жетілдіруге ұсыныстар əзірлеуге қатысу; «Құпиялылық» таңбалары бар құжаттармен жұмыс істеу; нормативтік-құқықтық актілерді сараптау жəне талдау; министрліктің жəне департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындау; басқарманың жұмысын басшылық ету; заңнаманы жетілдіруге бағытталған нормативтікқұқықтық актілерді сараптау; басқарманың жұмысшыларының міндеттері мен өкілеттерін анықтау. Басқармадағы құжаттардың орындалуын басқару. Нормативтік-құқықтық актілердің əзірлеу мемлекеттік органдардың жұмысын талдау бойынша департаменттің құрылымдық бөлімшелерінің қызметін үйлестіру жəне талдаудың нəтижесі бойынша барлық статистикалық деректері бар толық ақпаратты департамент директорына ұсыну; басқарманың жұмысшыларының орындаушылық жəне еңбек тəртібін ұстануын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңда рын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 10 желтоқсандағы № 1300 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң Регламентiн білу. Функционалды міндеттеріне сəйкес келетін салалардағы заңнаманы білгені жөн. 13. Заңға тəуелді актілер департаменті өнеркəсіп жəне агроөнеркəсіптік кешен мəселелері бойынша заңға тəуелді актілерді сараптау басқармасының бас сарапшысы (С-4 санаты, 1 бірлік) 2015 жылғы 20 тамызға дейін негізгі қызметкердің оқу демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттер: мемлекеттік органдар əзірлеген нормативтік-құқықтық актілердің жобаларына құқықтық сараптама жүргізу жəне келісу; Үкіметтің, Премьер-Министрдің, министрліктің басшылығының тапсырмасымен нормативтікқұқықтық актілердің ресми түсініктемелерін əзірлеу; министрліктің құзыреті шегінде Президенттің, Президент Əкімшілігінің, Премьер-Министрдің, Премьер-Министр орынбасарларының, Премьер-Министр Кеңсесінің тапсырмаларын орындау; өз құзыреті шегінде Үкіметтің, ПремьерМинистрдің тапсырмасы бойынша жəне өз бастамасы бойынша депутаттық сауалдарға, прокурорлық ден қою актілерін қарау, оларға өз құзыреті шегінде жауаптар əзірлеу; қарастырылатын мəселелерді шешуге құқықтық тəсілдері бойынша ұсыныстар енгізу мақсатында Үкіметтің отырыстарына, министрдің жəне жетекші министрдің орынбасары қатысуымен өтетін кеңестерге материалдар əзірлеу; министрліктің жəне департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 10 желтоқсандағы № 1300 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң Регламентiн білу. Функционалды міндеттеріне сəйкес келетін салалардағы заңнаманы білгені жөн. 14. Заңға тəуелді актілер департаменті көлік, инфрақұрылым жəне телекоммуникация сұрақтары бойынша заңға тəуелді актілерді сараптау басқармасының сарапшысы, (С-5 санаты, 1 бірлік) 2016 жылғы 20 маусымға дейін негізгі қызметкердің оқу демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттер: мемлекеттік органдар əзірлеген нормативтік-құқықтық актілердің жобаларына құқықтық сараптама жүргізу жəне келісу; Үкіметтің, Премьер-Министрдің, министрлік басшылығының тапсырмасымен нормативтікқұқықтық актілердің ресми түсініктемелерін əзірлеу; министрліктің құзыреті шегінде Президенттің, Президент Əкімшілігінің, Премьер-Министрдің, Премьер-Министр орынбасарларының, Премьер-Министр Кеңсесінің тапсырмаларын орындау; өз құзыреті шегінде Үкіметтің, ПремьерМинистрдің тапсырмасы бойынша жəне өз бастамасы бойынша депутаттық сауалдарға, прокурорлық ден қою актілерін қарау, оларға өз құзыреті шегінде жауаптар əзірлеу; қарастырылатын мəселелерді шешуге құқықтық тəсілдері бойынша ұсыныстар енгізу мақсатында Үкіметтің отырыстарына, министрдің жəне жетекші министрдің орынбасары қатысуымен өтетін кеңестерге материалдар əзірлеу; министрліктің жəне департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 10 желтоқсандағы № 1300 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң Регламентiн білу. Функционалды міндеттеріне сəйкес келетін салалардағы заңнаманы білгені жөн. 15. Кадр қызметі департаменті кадр жұмысы басқармасының сарапшысы (С-5 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: министрлік жəне комитеттер қызметкерлерінің мемлекеттік өтілдерін бекіту жөніндегі комиссиясының жұмысын ұйымдастыру. Əкімшілік мемлекеттік қызметшілердің бос лауазымына конкурс өткізу, тестілеу жүргізуді ұйымдастыру. Əкімшілік мемлекеттік

қызметшілердің аттестаттаудан өтуін, тестілеуін ұйымдастыру жəне өткізу. Əкімшілік мемлекеттік қызметшілердің антын қабылдауын ұйымдастыру. Материалдық көмек көрсету, сыйақы беру, жалақысына үстемақы төлеу мəселелерін қарастыру жөніндегі комиссияның жұмысын ұйымдастыру. Жеке істерді, еңбек кітапшаларын толтыру, қызметтік куəліктерді əзірлеу жəне жүргізу. Қазақстан Республикасы Президент Іс басқармасының Медициналық орталығымен жұмыс жүргізу. Басқарманың іс жүргізу жұмысын ұйымдастырады. Кадр мəселесі бойынша құрылымдық бөлімшелермен хат алмасады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану немесе аударма ісі немесе қаржы немесе экономика,немесе мемлекеттік басқару. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 16. Кадр қызметі департаменті мемлекеттік қызметшілерді бағалау жəне мониторингі басқармасының сарапшысы (С-5 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: министрлік жəне комитеттер қызметкерлерінің мемлекеттік өтілдерін бекіту жөніндегі комиссиясының жұмысын ұйымдастыру. Əкімшілік мемлекеттік қызметшілердің аттестаттаудан өтуін, тестілеуін ұйымдастыру жəне өткізу. Мемлекеттік қызметшілердің жеке деректерін, бағалау, аттестаттау қорытындылары туралы мəліметтердің есебін жүргізеді. Материалдық көмек көрсету, сыйақы беру, жалақысына үстемақы төлеу мəселелерін қарастыру жөніндегі комиссияның жұмысын ұйымдастыру. Жеке істерді, еңбек кітапшаларын толтыру, қызметтік куəліктерді əзірлеу жəне жүргізу. Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасының Медициналық орталығымен жұмыс жүргізу. Басқарманың іс жүргізу жұмысын ұйымдастырады. Кадр мəселесі бойынша құрылымдық бөлімшелермен хат алмасады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану немесе аударма ісі немесе қаржы немесе экономика немесе мемлекеттік басқару немесе халықаралық құқық. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. II. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) «Солтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ, 150008, Петропавл қ., Горький көшесі 209 үй, анықтама үшін телефондар (факсы): 8 (715-2) 55-11-94, 8 (715-2) 55-1193, 8 (715-2) 55-11-92, электронды поштаның мекенжайы: t-2-2@ta.sud.kz бос «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Бас маман – сот мəжілісінің хатшысы (С-R-4, 18 бірлік: Ғ. Мүсірепов атындағы аудандық соты – 2 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыста болған уақытта); Петропавл қаласының № 2 соты – 7 бірлік; Петропавл қалалық соты – 3 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыста болған уақытта – 2 бірлік); Айыртау ауданының № 2 аудандық соты – 1 бірлік; Солтүстік Қазақстан облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыста болған уақытта – 1 бірлік ); Тайынша ауданының № 3 аудандық соты – 1 бірлік; Ғ. Мүсірепов атындағы ауданның № 2 аудандық соты – 1 бірлік; Жамбыл аудандық соты – 1 бірлік; Солтүстік Қазақстан облысы қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты - 1 бірлік). Функционалды міндеттер: сот отырысын дайындау, сот отырысына қатысу, хаттама жазу, қаралғаннан кейін істерді кеңсеге тапсыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «құқық» немесе «білім» немесе «əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) бейіндері бойынша. Ортадан кейінгі «құқық» немесе «білім» немесе «қызмет көрсету, экономика жəне басқару» (экономика (салалар бойынша) немесе менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе статистика) бейіндері бойынша рұқсат етіледі. 2. Бас маман (С-R-4, 4 бірлік: Айыртау аудандық соты – 2 бірлік; М.Жұмабаев аудандық соты – 2 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыста болған уақытта). Функционалды міндеттер: заңнаманы жүйелеу жəне іріктеу, соттық тəжірибелердің қорытуларына қатысу, жеке қаулыларды, ұйғарымдарды есепке алу жəне олардың орындалуын бақылау.Бақылаулық қызметі – соттың кеңсе мамандарымен бақылау тапсырмаларын уақытында орындау.Үйлестіру қызметі – ҚР Үкіметімен қабылданған нормативтік-құқықтық актілерді, қолданыстағы НҚА енгізілетін өзгертулері мен толықтыруларды сот кеңсесінің мамандарымен уақытында зерделеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «құқық» немесе «білім» немесе «əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) бейіндері бойынша. Ортадан кейінгі «құқық» немесе «білім» немесе «қызмет көрсету, экономика жəне басқару» (экономика (салалар бойынша) немесе менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе статистика) бейіндері бойынша рұқсат етіледі. 3. Жетекші маман (С-R-5, 1 бірлік: Ақжар аудандық соты – 1 бірлік). Функционалды міндеттер: қылмыстық, азаматтық, əкімшілік істер бойынша іс жүргізу, тіркеу, карточкаларды, журналдарды, істерді есепке алу жəне сақтау, стат. есептерді құру, заттай айғақтарды қабылдау жəне сақтау, сот мұрағатына істерді тапсыруға дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «құқық» немесе «білім» немесе «əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (мұрағат жүргізу, құжат жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету немесе экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) бейіндері бойынша немесе ортадан кейінгі «құқық» немесе «білім» немесе «қызмет көрсету, экономика жəне басқару» (іс жүргізу жəне мұрағат жүргізу (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе экономика (салалар бойынша) немесе менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе статистика) бейіндері бойынша. 4. Жетекші маман (С-R-5, 1 бірлік): Солтүстік Қазақстан облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты. Функционалды міндеттер: хат-хабарды жеткізу, құжаттарды жолдау. Шығыс хат-хабарын өңдеу: іріктеу, мекенжайға жеткізу, тапсырыс бандерольдерінің тізімін жасау, қаптау, хат, шақыру қағаздарын бөлімдерге жеткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «құқық» немесе «білім» немесе «техникалық ғылымдар жəне технологиялар» (машина жасау немесе көлік, көлік техникасы жəне технологиялар) немесе «əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) бейіндері бойынша немесе ортадан кейінгі «құқық» немесе «білім» немесе «қызмет көрсету, экономика жəне басқару» (экономика (салалар бойынша) немесе менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе статистика) немесе «көлік» (салалар бойынша) немесе «металлургия жəне машина жасау» (машина жасау технологиясы (түрлері бойынша)). (Жалғасы 12-бетте).


12

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 11-бетте). 5. Аға сот приставы (С-R-4, 2 бірлік: Уəлиханов аудандық соты – 1 бірлік; Шал ақын аудандық соты – 1 бірлік (негізгі қызметкердің болмаған уақытта). Функционалды міндеттер: сот отырысы кезінде қоғамдық тəртіпті сақтауға, процессуалдық əрекеттерді орындауға, ғимаратты, судьяларды, сот процесіне қатысушыларды қорғауға көмектесу, бас бостандығынан айырумен байланысты емес жазалалардың орындалуын бақылау, сот отырысы залында жəне сот ғимаратында құқық бұзушылық жолдарының алдын алу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «құқық» немесе «білім» немесе «гуманитарлық ғылымдар» немесе «техникалық ғылымдар жəне технологиялар (машина жасау немесе көлік, көлік техникасы жəне технологиялар) жəне «əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) бейіндері бойынша. Ортадан кейінгі «құқық» немесе «білім» немесе «қызмет көрсету, экономика жəне басқару» (экономика (салалар бойынша) немесе менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе аударма ісі (түрлері бойынша) немесе статистика), «көлік» (салалар бойынша) немесе «металлургия жəне машина жасау» (машина жасау технологиясы (түрлері бойынша)) рұқсат етіледі. 6. Сот приставы (С-R-5, 1 бірлік): Петропавл қаласының мамандандырылған əкімшілік соты. Функционалды міндеттер: сот отырысы кезінде қоғамдық тəртіпті сақтауға, процессуалдық əрекеттерді орындауға, ғимаратты, судьяларды, сот процесіне қатысушыларды қорғауға көмектесу, бас бостандығынан айырумен байланысты емес жазалалардың орындалуын бақылау, сот отырысы залында жəне сот ғимаратында құқық бұзушылық жолдарының алдын алу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «құқық» немесе «білім» немесе «гуманитарлық ғылымдар» немесе «техникалық ғылымдар жəне технологиялар (машина жасау немесе көлік, көлік техникасы жəне технологиялар) жəне «əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) бейіндері бойынша немесе ортадан кейінгі «құқық» немесе «білім» немесе «қызмет көрсету, экономика жəне басқару» (экономика (салалар бойынша) немесе менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе статистика, аударма ісі (түрлері бойынша)) немесе «көлік» (салалар бойынша) немесе «металлургия жəне машина жасау» (машина жасау технологиясы (түрлері бойынша)) бейіндері бойынша. III. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Қылмыстық-атқару жүйесі комитеті Астана қаласы бойынша қылмыстық-атқару жүйесі департаменті, 010000, Астана қаласы, Шынтас тұйық көшесі, 14 «а», анықтама телефоны: (факс) 8 (7172) 27-33-92, əкімшілік мемлекеттік бос орынға байқау жариялайды: Қаржымен қамтамасыз ету бөлімшесінің жетекші маманы – 1 бірлік, С-О-6 санаты бойынша. Функционалды міндеттер: материалдық жауапты тұлғалармен есептесу бойынша есепті жүргізеді, ф.386-нысаны бойынша 160-шоттың № 8т мемориалдық ордерін жасайды. Департамент жəне мекемелер жұмыскерлеріне жалақы төлеу үшін қаражаттарға қажеттілік есебін дайындайды. Жалақы бойынша № 5 мемориалдық ордерді жүргізеді. Ақшалай ұстау бойынша есептерді жасайды, ақпаратты жеке шоттарға енгізеді. № 198, 187, 159, 193, 180 қосымша шоттары бойынша талдау есебінің айналымдық тізімдемесін жүргізеді. Байқауға қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі – əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, есеп жəне аудит, қаржы) саласындағы жоғары білім немесе осы саладағы ортадан кейінгі білім. IV. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің Білім жəне ғылым саласындағы бақылау комитеті Атырау облысының Білім саласындағы бақылау департаменті, 060011, Атырау облысы, Атырау қаласы, Студенттер даңғылы, 205 а, анықтама үшін телефон: 8 (7122) 27-63-32, 30-73-10, факс: 8 (7122) 27-63-32, электронды мекенжай: dkso_atyrau@mail.ru, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Білім сапасын сырттай бағалау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, (№ 1-3-2) Функционалды міндеттер: əдістемелік құжаттарды жəне нормативтік-құқықтық актілерді жетілдіру бойынша ұсыныстарды дайындауға қатысу; талдамалық материалдарды жəне есептерді дайындау; білім беру саласындағы заңнаманың жəне нормативтік-құқықтық актілердің орындалуы бойынша мемлекеттік бақылауды іске асыруға қатысу; білім беру ұйымдарын мемлекеттік аттестаттауға жəне қызметін лицензиялауға қатысу; білім беру ұйымдарын мемлекеттік аттестаттау жəне тексеру қорытындысы бойынша қаулылардың, актілердің жəне бұйрықтардың жобасын дайындауға қатысу; ҰБТ жəне оқушылардың оқу жетістіктерін сырттай бағалау бойынша басқа да шараларды өткізуге қатысу; білім беру қызметінің сапасына мониторинг жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік немесе педагогикалық; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. V. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің «Қостанай облысы бойынша департаменті» РММ, 110000, Қостанай облысы, Қостанай қаласы, Толстой көшесі, 74, анықтама үшін телефоны: 8(7142) 54-85-27, электронды мекенжайы: kostanay.dkomu@ gmail.com, «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Жетекші маман-заңгер консультант (С-О-6 санаты), 1 бірлік, уақытша 2015 жылдың 21 тамызына дейін негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы мерзіміне. Функционалдық міндеттері: денсаулық сақтау саласында нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге, денсаулық сақтау саласында бағдарламаларды іске асыруға қатысу. Департаменттің нормативтік-құқықтық актілерін талдау жəне заң тұрғысынан сараптау. Сот жəне мемлекет органдарында департамент мүддесінің өкілі болу. Департаменттің құқықтық ісəрекетін үйлестіру. Өз құзыретіне жататын мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара əрекеттесу. «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін бірыңғай есепке алу» бағдарламасымен жұмыс істеу жəне «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау туралы» № 1-ОЛ нысанды есепті құру. Департамент қызметкерлерін құқықтық ақпараттандыру жəне құқықтық сауаттылықтарын арттыру бойынша жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөнінде үйрету семинарларын жүргізу. Тауарларды, жұмыстарды жəне қызмет көрсетулерді мемлекеттік сатып алу бойынша конкурстарды дайындау (конкурстық құжаттамаларды дайындау, баға ұсыныстарын жинау, шарттарға қол қою) жəне өткізуге қатысу. Тауарларды, жұмыстарды жəне қызмет көрсетулерді мемлекеттік сатып алу бойынша шарттардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру (орындалған жұмыстардың актісіне қол қою). Республикалық бюджет қаражатының есебінен ТМККК көрсету жөніндегі қызметтер берушіні таңдау рəсіміне қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану) немесе ортадан кейінгі білім, құқық (құқықтану). VI. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің Атырау облысы бойынша департаменті» РММ-сі, 110000, Атырау облысы, Атырау қаласы, Ондасынов көшесі, 17 б үйі, анықтама үшін телефоны: 8(7122) 46-51-54, электрондық мекен-жайы: komitet_kontrol@mail.ru, «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлеміне ақы төлеу бөлімінің басшысы (С-О-4 санаты), 1 бірлік, уақытша 2016 жылдың 1 сəуіріне дейін негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы мерзіміне. Функционалдық міндеттері: осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес Қазақстан Реубликасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Бөлімнің жұмысын ұйымдастыру, жоспарлау жəне талдау, бөлімнің қызметіне үнемі бақылау жасау, берілген тапсырмалардың, бөлімнің есебін уақытында тапсыру. Департамент басшысының тапсырмаларын уақытында орындау. Бөлімнің іс-əрекетін жалпы басқару. Тегін медициналық көмектің кепілді көлемінде медициналық көмек көрсету үшін медициналық қызметті сатып алу конкурстарын ұйымдастыру жəне өткізу. Медициналық қызметті жеткізушілермен келісім жасау үшін іс-шараларды жүзеге асыру. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі бойынша бюджетті уақтылы меңгеруді болжау арасында қаржыландыру көлемін қайта бөлуге қатысу.Медициналық ұйымдарға эканомикалық шара қолдану.Тегін медициналық көмектің кепілді көлемін қаржыландыру нəтижелері бойынша медициналық-эканомикалық талдау жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын біліктілік талаптар: жоғары білім: экономикалық. 2. Бас маман – заңгер консультант (санаты С-О-5), 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: денсаулық сақтау саласында

нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге, денсаулық сақтау саласында бағдарламаларды іске асыру. Департаменттің нормативтік-құқықты актілерін талдау жəне заң тұрғысынан сараптау. Сот жəне мемлекет органдарында департамент мүддесінің өкілі болу. Департаменттің құқықтық іс-əрекетін үйлестіру, өз құзыретіне жататын мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара əрекеттесу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын біліктілік талаптар: жоғары білім: заңгер. 3. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін бақылау бөлімінің бас маманы (санаты С-О-5), 1 бірлік. Функционалды міндеттер: осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес Қазақстан Реубликасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Бөлімнің жұмысын ұйымдастыру, жоспарлау жəне талдау, бөлімнің қызметіне үнемі бақылау жасау, берілген тапсырмалардың, бөлімнің есебін уақытында тапсыру. Департамент директорының тапсырмаларын уақытында орындау. Қолданыстағы заңдылықтарға сəйкес есепке алу-есептеу құжаттарын сапалы жүргізу. Мемлекеттік қызметшінің этикасын сақтау. Баспасөз басылымдарында мақалалар жариялау, конференция, семинарларға белсенді қатысу, үнемі өзінің біліктілігін арттырып отыру. Қазақ тілін білу, іс жүргізуді мемлекеттік тілде жүргізу. Тегін медициналық көмектің кепілді көлемін сараптауға қатысу. Емделген аурулардың мəліметтері базасының сарапталуын үйлестіру. Тегін медициналық көмектің кепілді көлемінің ақаулары құрылымын талдау, тегін медициналық көмектің кепілді көлемін сараптау методологиясын əзірлеу. Медициналық ұйымдардың іс-əрекеті бойынша қорытынды нəтижелерінің статистикалық көрсеткіштері мен медициналық қызметтің сапасын бағалау индикаторларына мониторинг жүргізу арқылы бағалау. Өз құзыреті шегінде денсаулық сақтау субьектісін сараптау нəтижелері бойынша актілерді құрастыру. Нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «емдеу ісі», «педиатрия» немесе «стоматология» мамандығы бойынша медициналық білімі. 4. Тегін медициналық қызметтің кепілдік берілген көлеміне ақы төлеу бөлімінің жетекші маманы (санаты C-O-6), 1 бірлік. Функционалды міндеттер: осы санаттағы нақ ты лауазымның мамандануына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Комитеттің бұйрықтарын уақытында орындау, бөлімнің есебін, берілген тапсырмаларын уақытында жəне сапалы тапсыру. Департамент басшысының тапсырмаларын уақытында орындау. Қолданыстағы заңдылықтарға сəйкес есепке алу-есептеу құжаттарын сапалы жургізу. Мемлекеттік қызметшінің этикасын сақтау. Медициналық қызметті жеткізуші медициналық ұйымдармен келісім жасау. Медициналық қызмет үшін нақты нəтижелері бойынша төлемақы жүргізу. Тегін медициналық көмектің кепілді көлемін жоспарлау тиімділігін талдау жəне бағалау. Тегін медициналық көмектің кепілді көлемі бойынша бюджетті уақытылы меңгеруді болжау. Медициналық қызметті жеткізушілер арасында медициналық ұйымды еркін таңдау нəтижелері бойынша қаржыландыру көлемін қайта бөлу жөнінде ұсыныстар жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе орта білімнен кейінгі білім, экономикалық. VII. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің «Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ, 070004, Шығыс Қазақстан облысы, Өскемен қаласы, Крылов көшесі, 80, анықтама үшін телефондары: 8(7232) 57-01-92, 28-50-49, электронды мекенжайы: vko_komu@mz.gov.kz, «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік (соның ішінде 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша жалақысы сақталмайтын демалысы кезеңіне) Функционалды міндеттер: тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемдеріне сараптама жүргізуге қатысу; емделген науқастардың деректер базасына сараптама жүргізу; тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемінің ақаулары құрылымын талдау; тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін сараптау методологиясын əзірлеу; медициналық қызмет сапасын бағалаудың статистикалық көрсеткіштері мен индикаторларына мониторинг жасау арқылы медициналық ұйымдар қызметінің соңғы нəтижелерін бағалау; өз құзыреті шегінде денсаулық сақтау субъектісіне сараптау нəтижелері туралы актілерді жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «емдеу ісі», «педиатрия» мамандығы бойынша жоғары медициналық білім. Ортадан кейінгі медициналық білімі барларға рұқсат етіледі. Мүмкіндігінше жоғары немесе бірінші біліктілік санатының болуы. 2. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттер: тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемдеріне сараптама жүргізуге қатысу; емделген науқастардың деректер базасына сараптама жүргізу; тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемінің ақаулары құрылымын талдау; тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін сараптау методологиясын əзірлеу; медициналық қызмет сапасын бағалаудың статистикалық көрсеткіштері мен индикаторларына мониторинг жасау арқылы медициналық ұйымдар қызметінің соңғы нəтижелерін бағалау; өз құзыреті шегінде денсаулық сақтау субъектісіне сараптау нəтижелері туралы актілерді жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі медициналық білім. 3. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлеміне ақы төлеу бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша жалақысы сақталмайтын демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттер: медициналық қызметтер берушілермен келісім жасасуға, медициналық қызметтер берушілердің көрсетілген қызметтерді өтелуін жүзеге асыруға қатысу; бюджеттік қаражаттың жоспарлануы мен жұмсалуын талдау жəне бағалауды жүзеге асыру; тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі бойынша бюджеттік қаражаттың уақытында игерілуін болжау; тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін қаржыландыру нəтижелері бойынша медициналық-экономикалық талдау жасауға қатысу; медициналық қызметтер берушілер арасында қаржыландыру көлемін қайта бөлуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім. Ортадан кейінгі экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі. 4. Бас маман-заңгер-консультант, С-О-5 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша жалақысы сақталмайтын демалысы кезеңіне) Функционалдық міндеттері: денсаулық сақтау саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге, денсаулық сақтау саласындағы бағдарламаларды іске асыруға қатысу; департаменттің нормативтік-құқықтық актілерін талдау жəне заң тұрғысынан сараптау; сот жəне мемлекет органдарында департамент мүддесін ұсыну; департаменттің құқықтық іс-əрекетін үйлестіру; тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін көрсету бойынша қызметтер берушілерді таңдау жөніндегі рəсімді дайындауға жəне өткізуге қатысу (конкурстық құжаттамаларды, хаттамаларды дайындау, ТМККК орындалуы бойынша заңды құжаттардың жобаларын əзірлеу); мемлекеттік сатып алу бойынша жоспар жасау (оны түзету), конкурстар өткізу жəне электронды сатып алу қорытындысын жасау; өз құзыретіне жататын мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара əрекет ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім. Ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етіледі. VIII. Қазақстан Республикасы ІІМ, 010000, Астана қаласы, Тəуелсіздік даңғылы, 1, анықтамалар үшін телефондар 72-20-42, 72,-20-47, 72-20-46 бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тыл департаменті мемлекеттік сатып алу жəне мониторинг басқармасы мемлекеттік сатып алу тобының сарапшысы, С-5 санаты (3 бірлік), № 14-8, 14-9, 14-10. Функционалды міндеттер: мемлекеттік сатып алу туралы Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес заттарды, жұмыстарды жəне қызмет көрсетуді сатып алуға бөлінген республикалық бюджеттің қаржысын тиімді жұмсауды қамтамасыз етуге тікелей қатысады. Республиккалық бюджет қаржысы есебінен қажетті қызмет көрсетулерді жəне жұмыстарды, заттарды сатып алуға бағытталған, реттілігімен өзара байланысқан іс-шаралары бар, Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырып жүргізу процедурасын жүзеге асырады. Электронды мемлекеттік сатып алудың электронды қызметіне бірыңғай жүйе жолын ұсынатын, мемлекеттік ақпарат жүйесі болып табылатын, мемлекеттік сатып алу веб-порталында мемлекеттік сатып алу туралы қолданыстағы заңнамаға сəйкес жұмыстарды жүзеге асырады. Мемлекеттік сатып алу веб-порталы арқылы заттарды, жұмыстарды жəне қызмет көрсетуді электронды мемлекеттік сатып алуды жүргізеді; Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес заттарды, жұмыстарды жəне қызмет көрсетуді мемлекеттік сатып алу туралы келісімшарттарды құрып дайындайды (заңнама нормаларын қолданбай, бір бастаудан ғана, баға ұсыныстарын сұратуды пайдалана отырып

19 желтоқсан 2014 жыл

жабдықтаушыларды таңдау əдісі, аукциондар, конкурстар). Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, заңгерлік, Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білу. Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын, Қазақстан Республикасының осы санаттағы нақты лауазымдардың тиісті мамандықтарының салаларындағы қатынастарын реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық реттейтін актілерін білу. 2. Тыл департаменті мемлекеттік сатып алу жəне мониторинг басқармасы мониторинг тобының сарапшысы, С-5 санаты (1 бірлік), № 14-13. Функционалды міндеттер: топқа келіп түскен іс жүргізулерді, кіріс жəне шығыс құжаттарды қарайды. Мемлекетік сатып алуды жүзеге асырудың анықталған ережесімен, нысанымен жəне тəртібімен сəйкес бюджет негізінде Қазақстан Республикасы ІІМ-нің Орталық аппаратының заттарды, жұмыстарды жəне қызмет көрсетуді мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарын бекітіп дайындауға қатысады. Электронды мемлекеттік сатып алудың электронды қызметіне бірыңғай жүйе жолын ұсынатын, мемлекеттік ақпарат жүйесі болып табылатын, мемлекеттік сатып алу веб-порталында мемлекеттік сатып алу туралы қолданыстағы заңнамаға сəйкес жұмыстарды жүзеге асырады. Құрылымдық бөліністердегі мемлекеттік сатып алуды жүзеге асырудың заңдылығын бақылайды. Мемлекеттік сатып алу вебпорталында келісімшарттардың тізілімін жүргізуге бақылау жасайды. Жабдықтаушылармен талап-арыздар жұмысын, қолданыстағы заңнамаға сəйкес мемлекеттік сатып алу туралы келісімшарттардың орындалуын бақылауды тапсырыс беруші қызметтермен бірге жүзеге асырады. Заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерін қарайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, заңгерлік, Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білу. Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын, Қазақстан Республикасының осы санаттағы нақты лауазымдардың тиісті мамандықтарының салаларындағы қатынастарын реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық реттейтін актілерін білу. 3. Тыл департаменті күрделі құрылыс басқармасы ғимараттар мен құрылыстарды пайдалану тобының сарапшысы (балау күтуні демалысы кезеңінде), С-5 санаты (1 бірлік), № 14-24. Функционалды міндеттер: ІІМ-нің балансы есебіндегі əкімшілік ғимараттарды қабылдау-тарату актілерін жасайды жəне керісінше. Орталық аппарат үшін кеңсе жəне шаруашылық материалдарды сатып алу есебін дайындайды. Ішкі істер органдары ғимараттары жəне құрылған ғимараттарын қабылдаутарату туралы бұйрықтардың жобасын дайындайды. Кеңсе жəне шаруашылық тауарын шығынға жатқызу бойынша комиссиясының жұмысына қатысады. Ішкі істер органдарының барлық бөліністері бойынша қысқа дайындық есебін жасайды. Ғимараттың техникалық жағдайын жақсарту бойынша күнделікті жұмысты жүзеге асырады. ІІМ-нің ғимараттарында еңбек күзеті, техникалық жəне өртке қарсы қауіпсіздік бойынша жұмыстар жүргізеді. Техникалық персонал жұмыскерлерін орналастырып күнделікті міндеттерін қоюды жүргізеді жəне жұмыс өндірісі кезінде техникалық қауіпсіздік ережелерін үйретеді. Жөндеу-пайдалануға қажетті шығын материалдарын жəне шаруашылық инвентарларды шығынға жатқызуға құжаттар дайындайды. Əкімшілік ғимараттар бойынша ІІО бөліністерінің техникалық құжаттарын жүргізеді. Қызмет көрсететін персоналдарды ІІМ-нің нысандары бойынша орналастыру есебін жүргізеді. Келісімшарттар ресімдейді, еркін жалданушы құрам бойынша бұйрықтар шығарады, Т-2 нысанындағы карточкалық есепке алуды жүргізеді, жеке істерді құрастырады жəне арнайы тексеріс, сондай-ақ техникалық персонал жұмыскерлеріне демалыстар кестелерін жүргізеді, техникалық персоналға кадрлық бұйрықтар əзірлейді, Тыл департаменті техникалық жұмыскерлерінің жұмыс уақытын есепке алу табелін жүргізеді, кадрлық өзгерістерге сəйкес штаттық орналастыруға түзетулерді уақтылы енгізуге жауап береді. Коммуналдық қызметтер бойынша келісімшарттар жасау үшін ақпарат дайындайды. Энергиямен жабдықтау, жылумен жабдықтау, кəріз, желдетпе жəне сумен жабдықтау жүйелерінің жұмысына күн сайын бақылауды жүзеге асырады, ақауларды анықтайды жəне оларды жою бойынша жұмысты ұйымдастырады. Электр энергиясын, жылу энергиясы мен су өлшегіштерді есепке алу құралдарының көрсеткіштерін ай сайын алады жəне оларды жеткізушілерге ұсынады. Ғимараттар мен имараттарды ұстау бойынша тоқсан сайын жəне маусымдық жоспарлар əзірлейді, жылу, сумен жабдықтау, энергиямен жабдықтау құралдарын жоспарлы жəне ағымдағы ауыстыруды жүргізеді. Пайдаланылуға берілетін объектілердің электр энергиясына, жылу энергиясына, сумен жабдықтау жəне кəрізге қажеттілік есептерін құрастырады, оларды пайдалануға алады. Департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білу. Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын, Қазақстан Республикасының осы санаттағы нақты лауазымдардың тиісті мамандықтарының салаларындағы қатынастарын реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық реттейтін актілерін білу. 4. Қаржымен қамтамасыз ету департаменті жоспарлау жəне қаржыландыру басқармасының сарапшысы, С-5 санаты (2 бірлік), № 12-3, 12-4. Функционалды міндеттер: ІІМ мемлекеттік жəне салалық (секторалдық) бағдарламаларын дайындауға жəне əзірлеуге қатысады. Қазақстан Республикасы ІІМ əзірлейтін нормативтікқұқықтық актілердің жобасына қаржы есептерді дайындауды жүзеге асырады. Қаржы қызметі мəселелері бойынша мүдделі мемлекеттік органдармен, ведомстволық бағынысты мемлекеттік мекемелермен жəне ұйымдармен хат алысуды жүзеге асырады. Ведомстволық бағынысты бөліністердің қызметі мəселелері бойынша шолулар, анықтамалар, бұйрықтар, хаттамалар мен жедел кеңестің шешімдерін дайындауды жүзеге асырады. Республикалық бюджетті жоспарлауды жəне қаржыландыруды жүзеге асырады. «Алдағы қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы» Заңға сəйкес бекітілген бюджеттік бағдарламалардың лимиттерін бөлуді жүзеге асырады жəне ведомстволық бағынысты бөліністерге жеткізеді. Ведомстволық бағынысты бөліністердің міндеттемелер мен төлемдер бойынша жылдық қаржыландыру жоспарын, есептік деректер мен көрсеткіштерді жинайды жəне тексереді, бекітілген бюджеттік бағдарламалар бойынша лимиттерді əзірлейді жəне жасайды. Бекітілген бюджеттік бағдарламалардың тиімділігін бағалауды талдайды.Есептер дайындайды, ағымдағы қаржы жылына арналған республикалық бюджетті нақтылау бойынша бюджеттік өтінімді жинақтайды жəне əзірлейді. Мемлекеттік жоспарлаудың ақпараттық жүйесіне бюджеттік өтінімдерді енгізуді жүзеге асырады. Республикалық жəне жергілікті бюджеттер қаражатынан кредиторлық берешек бойынша ай сайынғы жиынтық есепті жəне Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетіне ұсыну үшін бухгалтерлік баланстың аналитикалық деректерімен бірге тексереді; жергілікті бюджет қаражатының игерілуі туралы ай сайынғы жиынтық есепті, жергілікті бюджеттер қаражатынан материалдық-техникалық жарақтау бойынша тоқсан сайынғы жиынтық есепті дайындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білу. Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын, Қазақстан Республикасының осы санаттағы нақты лауазымдардың тиісті мамандықтарының салаларындағы қатынастарын реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық реттейтін актілерін білу. 5. Қаржымен қамтамасыз ету департаменті Кеңсе сарапшысы, С-5 санаты (1 бірлік), № 12-26. Функционалды міндеттер: қаржымен қамтамасыз ету департаментінің құпия емес істерін, оның ішінде электрондық құжаттарды жүргізеді, департамент қызметкерлерімен электрондық құжат айналымның бірыңғай жүйесіндегі құжаттарды орындауды бақылайды. Құпия емес хат алмасуды қабылдайды, жібереді жəне тіркейді жəне оны басшылықпен орындаушыларға қарау жəне орындау үшін ұсынады. Құжат айналымы бойынша есепті ІІМ-нің тиісті құрылымдық бөліністеріне ай сайын, тоқсан сайын дайындайды. Құпия емес нормативтік актілерді, ІІМ нұсқауларын, өкімдерін есепке алуды жəне сақтуды жүзеге асырады. Құпия емес номенклатуралық істерді əзірлеу жəне жабу. Құжаттардың өтуін бақылайды, азаматтардың шағымдары мен өтініштерінің уақтылы орындалуын бақылайды. Бақылау құжаттарын орындауды бақылауы, есепке алуды жəне тіркеуді жүзеге асырады, Штабқа бақылау тапсырмаларын орындау бойынша апта сайын ақпарат дайындайды. Мұрағаттағы құпия емес номенклатуралық істерді есепке алуды жəне сақтауды жүзеге асырады. Қызметті жетілдіру мəселелері бойынша басшылыққа ұсыныстар енгізеді. Департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білу. Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму

стратегиясын, Қазақстан Республикасының осы санаттағы нақты лауазымдардың тиісті мамандықтарының салаларындағы қатынастарын реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық реттейтін актілерін білу. 6. Құжаттамалық қамтамасыз ету басқармасы электрондық құжат айналымының бірыңғай жүйесі тобының сарапшысы (балау күтуні демалысы кезеңінде), С-5 санаты (1 бірлік), № 18-14. Функционалды міндеттер: ҚР ІІМ-ге келіп түскен барлық құпия емес хат-хабарларды қабылдайды жəне тіркейді. Қабылданған құпия емес хат-хабарларды өңдейді, электрондық құжат айналымының бірыңғай жүйесінде тіркейді жəне басқарма бастығы арқылы министрліктің басшылығына баяндау үшін жəне тиістілігі бойынша қызметтерге жолдайды. Оның ресімделуінің дұрыстығын тексереді жəне министрліктің ішінде шығыс құпия емес хат-хабарларды жөнелтілімге қабылдайды. Электрондық құжат айналымының бірыңғай жүйесін енгізу жəне дамыту бойынша ұйымдастырушылық жұмыстарын жүргізеді. Басқарма басшылығының тапсырмасы бойынша өзге де өкілеттіліктерін жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары, Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білу. Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын, Қазақстан Республикасының осы санаттағы нақты лауазымдардың тиісті мамандықтарының салаларындағы қатынастарын реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық реттейтін актілерін білу. IX. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің «Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ, Өскемен қаласы, 070004, Қазақстан көшесі, 5-үй, тел/факс: 8 /7232/ 26-73-58, 25-45-23, электронды мекенжайы: vknadzor@mail.ru, əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаментінің бас маманы С-О-5 санаты (2 бірлік). Функционалды міндеттер: өнімді өткізу сатысында оған қатысты техникалық реттеу жəне өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы техникалық регламенттермен белгіленген талаптардың сақталуына мемлекеттік бақылауды белгіленген тəртіппен жүзеге асыру. Департаменттің есептік деректерін жинақтауды жəне талдауды жүзеге асыру (апталық, ай сайын, тоқсан сайын, бір жылға). Жоспарлы жəне жоспардан тыс мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Аталған санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе құқық немесе білім беру (қазақ тілі жəне əдебиеті) немесе техникалық ғылымдар жəне технология. Ортадан кейінгі білімге рұқсат етіледі: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технология. «Қазақстан-2050»: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. «Техникалық реттеу туралы», «Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы», «Сəйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы», «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын білу. Мемлекеттік тілді білу. X. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің «Ақмола облысы бойынша департаменті» РММ, Көкшетау қаласы, 020000, Абай көшесі, 107-үй, 6-бөлме, тел/факс 8 (7162) 255789, электронды мекенжайы: akmola_ uktrm@mail.ru, əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің Ақмола облысы бойынша департаментінің бас маманы С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттер: өнімді өткізу сатысында оған қатысты техникалық реттеу жəне өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы техникалық регламенттермен белгіленген талаптардың сақталуына мемлекеттік бақылауды белгіленген тəртіппен жүзеге асыру. Департаменттің есептік деректерін жинақтауды жəне талдауды жүзеге асыру (апталық, ай сайын, тоқсан сайын, бір жылға). Жоспарлы жəне жоспардан тыс мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Аталған санаттағы лауазымдар бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе құқық немесе білім беру (қазақ тілі жəне əдебиеті) немесе техникалық ғылымдар жəне технология. Ортадан кейінгі білімге рұқсат етіледі: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технология. «Қазақстан-2050»: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. «Техникалық реттеу туралы», «Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы», «Сəйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы», «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын білу. Мемлекеттік тілді білу. XI. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Алматы қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті, 050010, Алматы қаласы, Достық даңғылы, 134-үй, № 201 бөлме (2-қабат), анықтамалар үшін телефон 8 (727) 313-07-84, 313-07-78, электронды мекенжай – a.pirogova@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасу үшін конкурс жариялайды: 1. Алматы қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің заңды тұлғалармен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңінде, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: «Мүлікті жалға беру шарттарының тізілімі» мамандандырылған бағдарламалық кешенін жүргізу, мүліктік жалдау шарттарын жасасу үшін құжаттардың пакетін дайындау, жалдау шарттары бойынша міндеттемелердің толық жəне уақтылы орындалуына бақылау, кінəрат-талап жұмыстарын жəне жалға беруден республикалық бюджетке қаражаттардың түсуі бойынша есептілікті жүргізу, республикалық мемлекеттік мүліктің мақсатты жəне тиімді пайдаланылуын тексерулерге қатысу. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика) саласындағы, құқық саласындағы жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем болмағанда немесе аталған санат лауазымының функционалды бағыттарына сай келетін салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем болмағанда, əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика) саласындағы, құқық саласындағы ортадан кейінгі білімге рұқсат етіледі. Үлгілік біліктілік талаптары мен тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде (Word, Excel, E-mail, Internet) жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. XII. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Солтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті, 150000, Солтүстік Қазақстан облысы, Петропавл қаласы, Совет көшесі, 34, анықтамалар үшін телефон 8 (7152) 46-48-88, факс 8 (7152) 46-51-08, электронды мекенжай: G.Plyassunova@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасу үшін конкурс жариялайды: 1. Солтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің заңды тұлғалармен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттер: мемлекет қатысатын АҚ-мен жəне ЖШС-мен жұмыс жүргізу, оның ішінде мемлекеттік мүлікті пайдаланудың тиімділігі мəселелері бойынша РМК-мен жəне ЖШС-мен (АӨК ауыл шаруашылығы субъектілерімен) жұмыс жүргізу. Республикалық мемлекеттік кəсіпорындарға жəне республикалық мемлекеттік мекемелерге бекітіліп берілген мүліктің мақсатты жəне тиімді пайдаланылуына тексерулер жүргізу. Тексерулер нəтижелерін талдау, мемлекеттік меншікті пайдалану бойынша ақпарат пен есептерді жəне олардың мақсатты жəне тиімді пайдаланылуының жиынтық есепке алуын дайындау. Шаруашылық серіктестіктердің акцияларының мемлекеттік пакетіне жəне таза табысының үлесіне дивидендтердің республикалық бюджетке уақытылы есептелуіне жəне аударылуына бақылауды қамтамасыз ету. Республикалық мемлекеттік заңды тұлғалардың негізгі жабдықтарын қабылдап алу-беру жəне шығару мəселелерін келісу, республикалық меншік объектілерін сенімгерлік басқаруға, өтеусіз пайдалануға, жеке меншіктен мемлекеттік меншікке беру бойынша құжаттарды дайындау. Мүлікті теңгерімнен теңгерімге беру туралы бұйрықтардың тізілімін жүргізу. Бөлім қызметінің бағыттары бойынша есептілікті дайындау. РМК, РМҚК, ЕМК жəне олардың филиалдарының тізілімін жүргізу, жүргізілген тексерулердің жəне анықталған бұзушылықтардың тізілімін жүргізу. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштеріне жауаптар дайындау. Іс қағаздарын мемлекеттік тілде жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар:

əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе маркетинг немесе аймақтану) саласындағы немесе құқық (юриспруденция) саласындағы жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем болмағанда немесе аталған санат лауазымының функционалды бағыттарына сай келетін салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем болмағанда, сервис, экономика жəне басқару (экономика (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе құқық (құқықтану) саласындағы ортадан кейінгі білімге рұқсат етіледі. XIII. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемле кеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті, 060002, Атырау қаласы, Абай көшесі, 10а үй, анықтамалар үшін телефон 8 (7122) 35-43-08, факс 35-43-17 электронды мекенжай – s.sarbalina@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасу үшін конкурс жариялайды: 1. Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің қызметін қамтамасыз ету бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттер: департаменттің қызметін қаржылық қамтамасыз ету бойынша бөлімнің жұмысын ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету; мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу бойынша бақылауды жүзеге асыру; бухгалтерлік есепті жүргізу жəне бухгалтерлік есептілікті уақтылы ұсынуды ұйымдастыру; бекітілген қаржыландыру жоспарларына сəйкес қаражаттың дұрыс, тиімді жəне мақсатты пайдаланылуына бақылауды қамтамасыз ету; департаментті материалдық-техникалық камтамасыз ету; департаменттің кадр мəселелері бойынша жұмыстарын ұйымдастыру; жұмыс кеңестерін өткізуді ұйымдастыру; ведомстволық мұрағат, ағымдағы іс қағаздарын жүргізу, келісімшарттарды, шарттарды, келісімдерді, департаменттің істер номенклатурасын мемлекеттік тілге аудару, «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін бірыңғай есепке алу» автоматтандырылған ақпараттық жүйесі бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін есепке алу жəне жүргізу бойынша жұмыстарды жүргізу; Қазақстан Республикасының заңнамасымен көзделген өзге де функцияларды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, заңгерлік білім. Жұмыс тəжірибесі мынадай талаптардың біріне сəйкес келуі тиіс: мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; аталған санаттың нақты лауазымының функционалды бағыттарына сай келетін салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыстың негізінде жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламалары бойынша немесе Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша шетелдік жоғары оқу орындарында оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. 2. Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің заңды тұлғалармен жұмыс бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттер: республикалық заңды тұлғаларға бекітіліп берілген негізгі жабдықтарды қабылдап алу-беру жəне шығару мəселелерін келісу бойынша бөлімнің жұмысын ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету; республикалық мүлік мəселелері бойынша мемлекеттің мүдделерін білдіру, Қазақстан Республикасына тиесілі мүліктік құқықтарды қорғауды жүзеге асыру; экономиканың стратегиялық маңызы бар салаларында меншіктің мемлекеттік мониторингін ұйымдастыруға жəне жүргізуге жəне субъектілер мен мониторингке қатысушылардың іс-əрекеттерін үйлестіруге қатысу; мемлекеттік мүліктің нысаналы пайдаланылуына бақылауды жəне республикалық мүлікке қатысты артық, пайдаланылмайтын не мақсатқа сай пайдаланылмаған мүлікті алып қоюды үш жылда кемінде бір рет жүзеге асыру; тиісті саланың уəкілетті органының келісімі бойынша аумақтық мемлекеттік органға жəне мекемеге берілген мүлікті алып қоюды немесе қайта бөлуді жүзеге асыру; мемлекеттік мүлік тізілімінде мемлекеттік мүлікті бірыңғай есепке алуды үйлестіру мен қамтамасыз етуді жүзеге асыру; республикалық мүлікті пайдалануға беру жөніндегі өкілеттіктерді жүзеге асыру; департаменттің негізгі қызметін ақпараттық қамтамасыз етуді жүзеге асыру; бөлімнің жұмысын жоспарлау жəне есептерді дайындау; бөлім өкілеттіктері шегінде бөлімнің негізгі қызметінің мəселелері бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау; Қазақстан Республикасының заңнамасымен көзделген өзге де функцияларды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, заңгерлік, техникалық білім. Жұмыс тəжірибесі мынадай талаптардың біріне сəйкес келуі тиіс: мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; аталған санаттың нақты лауазымының функционалды бағыттарына сай келетін салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыстың негізінде жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламалары бойынша немесе Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша шетелдік жоғары оқу орындарында оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. 3. Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекеше лендіру департаментінің мүлікті иелену бөлімінің бас маманы, С-О5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттер: республикалық мүлікті жеке тұлғаларға жəне мемлекеттік емес заңды тұлғаларға мүліктік жалдауға (жалға беру), сенімгерлік басқаруға беру бойынша бөлімнің жұмысын қамтамасыз ету; жекешелендіру жүргізудің шарттарын, нысаны мен түрін айқындау, оны жүргізуге дайындық; республикалық мүлікті жекешелендіруді жүзеге асыру; жекешелендіру объектісін бағалауды қамтамасыз ету; жекешелендіру объектісін сатып алу-сату шарттарын дайындау мен жасасу жəне сатып алу-сату шарттары талаптарының сақталуына бақылау; сенімгерлік басқарушылардың тыңдауларын жүргізу; «Мүлікті жалға беру (мүліктік жалдау) шарттарының тізілімі» мамандандырылған бағдарламалық кешенін жүргізу жəне Комитетке тоқсан сайын есептілікті ұсыну; департаменттің негізгі қызметін ақпараттық қамтамасыз етуді жүзеге асыру; Қазақстан Республикасының заңнамасымен көзделген өзге де функцияларды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, заңгерлік, гуманитарлық білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем болмағанда немесе аталған санаттың нақты лауазымының функционалды бағыттарына сай келетін салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем болмағанда ортадан кейінгі білімге рұқсат етіледі. 4. Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің заңды тұлғалармен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңінде, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: республикалық заңды тұлғаларға бекітіліп берілген негізгі жабдықтарды қабылдап алу-беру жəне шығару мəселелерін келісу бойынша жұмысты қамтамасыз ету; республикалық мүлік мəселелері бойынша мемлекеттің мүдделерін білдіру, Қазақстан Республикасына тиесілі мүліктік құқықтарды қорғауды жүзеге асыру; экономиканың стратегиялық маңызы бар салаларында меншіктің мемлекеттік мониторингін ұйымдастыруға жəне жүргізуге жəне субъектілер мен мониторингке қатысушылардың іс-əрекеттерін үйлестіруге қатысу; мемлекеттік мүліктің нысаналы пайдаланылуына бақылауды жəне республикалық мүлікке қатысты артық, пайдаланылмайтын не мақсатқа сай пайдаланылмаған мүлікті алып қоюды үш жылда кемінде бір рет жүзеге асыру; мемлекеттік мүлік тізілімінде мемлекеттік мүлікті бірыңғай есепке алуды үйлестіру мен қамтамасыз етуді жүзеге асыру; республикалық мүлікті пайдалануға беру жөніндегі өкілеттіктерді жүзеге асыру; департаменттің негізгі қызметін ақпараттық қамтамасыз етуді жүзеге асыру; бөлімнің жұмысын жоспарлау жəне есептерді дайындау; бөлім өкілеттіктері шегінде бөлімнің негізгі қызметінің мəселелері бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау; Қазақстан Республикасының заңнамасымен көзделген өзге де функцияларды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, заңгерлік, гуманитарлық білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем болмағанда немесе аталған санаттың нақты лауазымының функционалды бағыттарына сай келетін салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем болмағанда ортадан кейінгі білімге рұқсат етіледі. XIV. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің Білім жəне ғылым саласындағы бақылау комитеті Қостанай облысының білім саласындағы бақылау департаменті, 110000, Қостанай облысы, Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 177 А, анықтама үшін телефон: 8 (7142) 5471-14, электронды мекенжай: departament@educontrol-kost. kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Əкімшілік жəне қаржы жұмыстары бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, (№ 02-2). Функционалды міндеттер: кадрларды іріктеуді ұйымдастыру, мемлекеттік қызметшілердің мемлекеттік қызметті өткеруіне байланысты құжаттарды рəсімдеу; жеке құрам, қызметкерлердің еңбек демалыстары, іссапарлары жөніндегі бұйрықтардың жобасын дайындау; аттестаттау, конкурстық жəне кадр мəселелері жөніндегі өзге де комиссиялардың қызметін ұйымдастыру; персоналды басқару, (Соңы 13-бетте).


(Соңы. Басы 11-12-беттерде). саны мен конкурс жөнінде есептерді жəне статистикалық есептерді дайындау; білім беру ұйымдарын мемлекеттік аттестаттау жəне білім беру қызметін лицензиялау департаменті материалдарына сараптама жасау; əкімшілік құқықбұзушылықтар туралы хаттамалар жобасын құруға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары педагогикалық немесе экономикалық білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. XV. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігінің «Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитеті» мемлекеттік мекемесі, мекенжайы: 010000, Астана қаласы, Есілдің сол жақ жағалауы, Орынбор көшесі, 8, анықтама үшін телефондары 8 (7172) 74-34-50, 74-36-86, электронды пошта мекенжайы: b.almatova@mz.gov.kz «Б» корпусының бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Сарапшы-заңгер консультант (С-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда комитет қызметiнiң құқықтық мəсе лелерiн қарау кезiнде белгiленген тəртiппен комитеттің мүдделерiн бiлдiру. Комитетте Қазақстан Республикасының нормативтiк-құқықтық актілерiне мониторинг жүргiзудi тұрақты негiзде үйлестiру. Комитет əзірлейтін құқықтық жəне нормативтік-құқықтық актілердің, шарттардың, іс жүргізу құжаттарының, сондай-ақ өзге де құқықтық сипаттағы құжаттардың жобаларын əзірлеуге қатысу. Əзірлеушісі комитет болып табылатын заң жобаларының Қазақстан Республикасының Парламентінде өтуіне қатысу. Комитетте Қазақстан Республикасының заңнамасын насихаттау, жалпыға бiрдей құқықтық оқытуды ұйымдастыру жөнiндегi жыл сайынғы iс-шараларды əзiрлеу жəне iске асыру. Комитетке келiп түсетiн Қазақстан Республикасының нормативтiк-құқықтық актілерiнiң жүйелендiрiлген есебiн жəне олардың сақталуын ұйымдастыру. Тиісті сот талқылауына əкеп соқтырған негізгі себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында комитеттің қатысуымен даулар бойынша талап арыз жұмысының, сот тəжірибесінің жай-күйін талдау жəне оларды жою мен кінəлі лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тарту жөнінде ұсыныстар енгізу. Комитеттің пайдасына қабылданбаған сот актісіне шағымдану жөніндегі шараларды уақтылы қабылдайды, сондай-ақ заңнамада белгіленген тəртіппен прокуратура органдарына қадағалау тəртібінде наразылық білдіру туралы өтініштермен жүгіну. Заңды күшіне енген сот актілерін орындау жөніндегі шараларды қабылдауды қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім; құқық (құқықтану). 2. Фармацевтикалық инспекторат басқармасының бас сарапшысы – мемлекеттік фармацевтика инспекторы (С-4, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: дəрі лік заттардың, медициналық мақсаттағы бұйымдардың жəне медициналық техниканың айналысы саласында мемлекеттік саясатты іске асыру. Дəрілік заттардың, медицинаға арналған бұйымдардың жəне медициналық техниканың айналысын, денсаулық сақтау саласындағы есірткі құралдары, психотроптық заттар, мен прекурсорлардың айналымын, сондай-ақ құрамында этил спирті бар дəрілік заттардың айналысын, соның ішінде біліктілік талаптарының жəне фармацевтикалық қызметті лицензиялау құқығының сақталуына мемлекеттік бақылау жүргіз у. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес əкімшілік құқықбұзушылықтар жəне əкімшілік жазалау туралы істерді қарау. Тиісті фармацевтикалық практика стандарттарына сəйкес инспекция жүргізу. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Құзыреті шегінде комитеттің аумақтық бөлімшелерінің жұмысын талдау. Жалған дəрілік заттардың, медициналық мақсаттағы бұйымдардың жəне медициналық техника бойынша жұмыстарды ұйымдастыру. Фармацевтикалық саланы дамыту стратегиясын, заңнамалық жəне Қазақстан Республикасында дəрілік заттардың, медициналық мақсаттағы бұйымдардың жəне медициналық техниканың айналысы мəселелерін регламенттейтін өзге де нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім; денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (фармация). 3. Аттестаттау, аккредиттеу жəне лицензиялау басқармасының сарапшысы - медициналық қызметтер көрсету саласындағы бақылау жөніндегі мемлекеттік инспекторы (С-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: медициналық қызмет саласында мемлекеттік, соның ішінде электрондық қызмет көрсету мəселелері бойынша аумақтық бөлімшелердің қызметін ұйымдастыру. Денсаулық сақтау саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік бағдарламаларды əзірлеуге жəне іске асыруға қатысу. Ұйымдастыру жұмыстарын жəне ақпараттықтехникалық қамтамасыз етудің орындалуын бақылау. Денсаулық сақтау саласындағы аттестаттау, аккредиттеу жəне лицензиялау мəселелері бойынша функцияларды жүзеге асыру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес басқа да міндеттемелерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім; денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина, стоматология). 4. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің Астана қаласы бойынша департаментінің басшысы – Астана қаласы бойынша медициналық қызметтер көрсету саласындағы бақылау жөніндегі мемлекеттік инспектор (С-О-1, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: жалпы басшылық, департаменттің барлық құрылымдық бөлімшелерінің жұмысын жəне тиімді өзара іс-қимылын үйлестіру,

13

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2014 жыл

жоспарлау. Сəйкес облыстағы медициналық қызмет көрсету, дəрілік заттардың, медициналық мақсаттағы бұйымдардың жəне медициналық техниканың айналысы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру. Медициналық жəне фармацевтикалық қызмет саласында, соның ішінде электрондық мемлекеттік қызмет көрсету жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру.Департаменттің қызметі мəселелері бойынша қызметкерлерге əдістемелік көмек көрсету, көтермелеу жəне оларға тəртiптiк жаза қолдану, сондай-ақ оларды жылжыту туралы шешім қабылдау. Департаментті білікті кадрлармен қамтамасыз ету. Олардың кəсіптік білімдері мен тəжірибелерін ұтымды пайдалану жəне дамыту. Еңбек жəне атқарушылық тəртіптің сақталуын, құжаттаманы басқару жөніндегі жұмыстарды сапалы ұйымдастыруды қамтамасыз ету. Департамент қызметкерлерінің Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет туралы заңнамасын, соның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың орындауын қамтамасыз ету. Тəртіптік, аттестаттау, конкурстық жəне кадр мəселелері жөніндегі өзге де комиссиялардың қызметін ұйымдастыру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау жəне олар бойынша тиісті шаралар қабылдау. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес əкімшілік құқық жəне əкімшілік жаза қолдану бұзушылықтар туралы істерді қарау. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес басқа да міндеттемелерді орындау. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру мамандығы бойынша жоғары білім (медицина, стоматология, қоғамдық денсаулық сақтау, фармация). XVI. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау əлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің Батыс Қазақстан бойынша департаменті» РММ: 090000, Орал қаласы, Достық-Дружба даңғылы, 191/4, 6-бөлме, анықтама үшін телефоны: 8 (7112) 50-33-78, факс: 50-46-13, электронды мекенжайы: zko_dkomy@mail.ru, «Б» корпусының бос əкімшілік лауазымдарына конкурс жариялайды: 1. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлеміне ақы төлеу бөлімінің бас маманы, санаты С-О-5 (есепші), 1 бірлік. Функционалды міндеттер: тауарларды, жұмыстарды жəне көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу бойынша конкурстарды дайындап, өткізуге қатысу; департаменттің жеке қаржыландыру жоспарын орындау; департаменттің қаржылық қызметін жүзеге асыру; кассалық құжаттарды жүргізу; кіріс жəне шығыс ордерлерін тіркеу, қаржылық есепті дайындау, қызметерлерге жалақыны уақытында аудару жəне төлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын біліктілік талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім, əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес ( қаржы, есеп жəне аудит). XVII. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің «Павлодар облысы бойынша департаменті» РММ, 140000, Павлодар қаласы, Жеңіс алаңы, 17, электронды мекенжайы: pavlodardkomu@mail.ru, анықтама үшін телефоны: 8 (7182) 32-68-51, 32-04-48, «Б» корпусының бос əкімшілік лауазымдарына конкурс жариялайды: 1. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалыс мерзіміне). Функционалды міндеттер: тегін медициналық көмектің кепілді көлемін сараптауға қатысу; емделген аурулардың мəліметтері базасына сараптау жүргізу, тегін медициналық көмектің кепілді көлемінің ақаулары құрылымын талдау; тегін медициналық көмектің кепілді көлемінде сараптау методологиясын əзірлеу; медициналық қызметтің сапасын бағалау индикаторлары жəне статистикалық көрсеткіштерді мониторингілеу жолымен медициналық ұйымдар қызметінің соңғы нəтижесін бағалау; өз құзыреті шегінде денсаулық сақтау субъектісіне сараптау жүргізу нəтижесі туралы актілерді құрастыру; Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғарғы кəсіптік (медициналық) білімі «емдеу ісі» немесе «педиатрия» немесе «стоматология» мамандығы бойынша мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымға бағытталған функцияға сəйкес, салада жұмыс өтілі екі жылдан кем емес ортадан жоғары кəсіби білім (медициналық) жіберіледі. XVIII. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Статистика комитеті Оңтүстік Қазақстан облысының статистика департаменті, 160012, Шымкент қаласы, Желтоқсан көшесі, 30 А, анықтама үшін телефон: (8-725-2) 39-01-62, электронды мекенжай: Zh.Taizhanova@stat.kz, «Б» корпусының бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Статистикалық тіркелімдер басқармасының жетекші маманы (C-О-6, 1 бірлік) уақытша, негізгі қызмет кердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне, 07.05.2017 жылға дейін). Функционалды міндеттер: статистикалық есептерді уақтылы жинау жəне статистикалық деректерді өңдеу жұмысын ұйымдастыру. Заңды тұлғаларды, филиалдарды, өкілдіктерді жəне құрылымдық бөлімшелерді есепке алу. Статистикалық бизнес тіркелімін өзектендіру, əділет, салық органдарымен жұмыс жүргізу. Тұрғын үй қорының статистикалық тіркелімін өзектендіру. Электрондық құжат айналымының бірыңғай жүйесінде жұмыс істей білу. Сапа менеджменті жүйесі (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «статистика», «экономика», «қаржы», «бухгалтер», «есеп жəне аудит», «мемлекеттік жəне жергілікті басқару мамандықтары бойынша», «автоматтандыру жəне басқару», «ақпараттық жүйе», «есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету», математикалық жəне компьютерлік модельдеу» техникалық мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 2. Əкімшілік жұмыс басқармасының жетекші маманы (С-О-6, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: Қазақстан Республикасының мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарында құжаттама жасаудың жəне құжаттаманы басқарудың үлгілік қағидалары талаптарының орындалуын қамтамасыз ету. Департаментте істер номенклатурасын жасау. Департаменттің мұрағат жағдайын бақылау. Кіріс, шығыс хат-хабарды тіркеу жəне бақылау. Қағаз

Астана қ. Сарыарқа ауданы, Жеңіс даңғылы, 119/1, 308-бөлме мекенжайы бойынша орналасқан «Отау-К» ЖШС осы арқылы бағалы қағаздардың қайталама нарығында «Экотон+» АҚ-тың 30 жəне одан да көп пайыз жай акцияларын сатып алғандығын жəне қазіргі уақытта «Экотон+» АҚ-тың 101 750 жай акцияларына ие болып табылатындығын хабарлайды. «Акционерлік қоғамдар туралы» ҚР Заңына сəйкес «Отау-К» ЖШС «Экотон+» АҚ-тың акционерлеріне бір данаға 7 154,79 теңге бағасы бойынша «Экотон+» АҚ-тың қолда бар жай акцияларын сатып алу ұсынысын білдіреді.

тасымалдағышта жəне Электрондық құжат айналымы бірыңғай жүйесі (ЭҚАБЖ) бойынша кіріс жəне шығыс құжаттарымен жұмыс жүргізу. Шығыс хат-хабарды редакциялау жұмыстарын жүргізу, мемлекеттік тілдегі іс-қағаздарын қолдану жəне дұрыс жүргізу бойынша жұмыстарды жандандыру. Департаментке келіп түскен арыз-шағымдарды тіркеу, орындалуын бақылау жəне есеп дайындау. Сапа менеджменті жүйесі (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «статистика», «экономика», «қаржы», «бухгалтер», «есеп жəне аудит», «мұрағаттану», «құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету», «қоғаммен байланыс», «ақпараттық жүйелер», «ақпараттық қауіпсіздік жүйелері», «мемлекеттік жəне жергілікті басқару», «есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету» мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 3. Түркістан қалалық статистика басқармасының жетекші маманы (C-О-6, 1 бірлік) (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне, 04.01.2016 жылға дейін). Функционалды міндеттер: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Статистикалық есептілік нысандарын толтыру жөніндегі əдістемелік нұсқауларды орындау. Шаруашылық жəне шаруа (фермер) қожалықтарын есепке алу кітаптарындағы жазбалардың дəйектілігіне тексеру жүргізу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «статистика», «экономика», «қаржы», «бухгалтер», «есеп жəне аудит», «мемлекеттік жəне жергілікті басқару» мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 4. Бəйдібек аудандық статистика басқармасының жетекші маманы (C-О-6, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Басқарманың ақпараттық жүйедегі жұмыстарын жүргізу, жаңа ақпараттық технологиялармен жұмыс істей білу, Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «статистика», «экономика», «қаржы», «бухгалтер», «есеп жəне аудит», «мемлекеттік жəне жергілікті басқару», «есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету», ақпараттық жүйелер мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 5. Мақтаарал аудандық статистика басқармасының жетекші маманы (C-О-6, 2 бірлік). Функционалды міндеттер: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Статистикалық есептілік нысандарын толтыру жөніндегі əдістемелік нұсқауларды орындау. Шаруашылық жəне шаруа (фермер) қожалықтарын есепке алу кітаптарындағы жазбалардың дəйектілігіне тексеру жүргізу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «статистика», «экономика», «қаржы», «бухгалтер, есеп жəне аудит», «мемлекеттік жəне жергілікті басқару» мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 6. Созақ аудандық статистика басқармасының жетекші маманы (C-О-6, 1 бірлік) (уақытша, негізгі қызмет кердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне, 01.07.2015 жылға дейін). Функционалды міндеттер: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Статистикалық есептілік нысандарын толтыру жөніндегі əдістемелік нұсқауларды орындау. Шаруашылық жəне шаруа (фермер) қожалықтарын есепке алу кітаптарындағы жазбалардың дəйектілігіне тексеру жүргізу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «статистика», «экономика», «қаржы», «бухгалтер», «есеп жəне аудит», «мемлекеттік жəне жергілікті басқару» мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 7. Түлкібас аудандық статистика басқармасының жетекші маманы (C-О-6, 1 бірлік) (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне, 06.04.2015 жылға дейін). Функционалды міндеттер: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Статистикалық есептілік нысандарын толтыру жөніндегі əдістемелік нұсқауларды орындау. Шаруашылық жəне шаруа (фермер) қожалықтарын есепке алу кітаптарындағы жазбалардың дəйектілігіне тексеру жүргізу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «статистика», «экономика», «қаржы», «бухгалтер», «есеп жəне аудит», «мемлекеттік жəне жергілікті басқару» мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 8. Төле би аудандық статистика басқармасының жетекші маманы (C-О-6, 1 бірлік). Функционалды міндеттер: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Статистикалық есептілік нысандарын толтыру жөніндегі əдістемелік нұсқауларды орындау. Шаруашылық жəне шаруа (фермер) қожалықтарын есепке алу кітаптарындағы жазбалардың дəйектілігіне тексеру жүргізу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: «статистика», «экономика», «қаржы», «бухгалтер», «есеп жəне аудит», «мемлекеттік жəне жергілікті басқару мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен нысанға сəйкес толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік-құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен

тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат (немесе куəландырылған нотариалды көшiрмесi). Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда 4) тармақшада көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе почта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электронды почта мекенжайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін жоғарыда көрсетілген құжаттарды электронды почта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталғанға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірілмей береді. Жоғарыда аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. Құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде, көрсетілген мекенжай бойынша тиісті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Астана, Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Мемлекеттiк органның басшысының (жауапты хатшысының) келісімі бойынша конкурс комиссиясының отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондайақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасының Парламент жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: С-1, С-3, С-О-1 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. C-4, С-5, С-О-4, С-О-5, С-О-6, C-R-4 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңы, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi; C-R-5 cанаты үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің сайты: www.anticorruption.gov.kz.

Настоящим ТОО «Отау-К», находящееся по адресу: г. Астана, район Сарыарка, пр. Победы, 119/1, каб. 308 сообщает, что приобрело на вторичном рынке ценных бумаг 30 и более процентов простых акций АО «Экотон+» и в настоящий момент является владельцем 101 750 простых акций АО «Экотон+». В соответствии с Законом РК «Об акционерных обществах» ТОО «Отау-К» обращается к акционерам АО «Экотон+» с предложением выкупить имеющиеся у них простые акции АО «Экотон+» по цене 7 154,79 тенге за одну штуку.

«Жетісу» АҚ Директорлар кеңесі 2014 жылдың 22 желтоқсанында «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-пен ірі келісім жасау туралы шешім қабылдады. В связи с открытием наследства на имя Кайназаровой Гульмиры Туребековны умершей 28.10.2014 года просим наследников обратиться по адресу: г.Актобе, пр.А.Молдагуловой, 46, БЦ «Капитал Плаза», 1-этаж, каб.111, нотариус Нурмагамбетова А.А.

Клара Жантөреқызы ҚОЖАХМЕТОВА 2014 жылғы 14 желтоқсанда педагогика ғылымдарының докторы, профессор Клара Жантөреқызы Қожахметова кенеттен дүниеден өтті. Клара Жантөреқызы Қожахметова 1951 жылғы 11 наурызда Батыс Қазақстан облысындағы Шыңғырлау ауданының Ащысай ауылында дүниеге келді. Ол 1974 жылы А.С.Пушкин атындағ ы О р ал п едаг о г и кал ы қ инс титутының (қазіргі Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті) жаратылыстану-география факультетін химия жəне биология мамандығы бойынша бітірді. Еңбек жолын ауыл мектебі мұғалімінен бастап Ы.Алтынсарин атындағы Қазақ білім академиясы Тəрбие беру ғылыми-зерттеу институтының директорлығына дейін көтерілді. Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетінде проректор болып істеді. 2011 жылдан бастап 2014 жылға дейін Т.Тəжібаев атындағы Этнопедагогика жəне этнопсихология орталығының директоры жəне жалпы жəне этникалық педагогика кафедрасының профессоры қызметін атқарды. Профессор К.Қожахметова этникалық педагогика саласында Қазақстандағы ғылыми ортада ғана емес, сонымен қатар көптеген шетелдерге де танымал ғалым еді. Алматы қаласының № 123 жəне 153 мектеп-гимназияларында сынып жетекшілеріне ғылыми-əдістемелік көмек

көрсетіп, ғылыми жетекшілік жасады. «Этнопедагогика» атты республикалық ғылымиəдістемелік журнал ашты. Клара Жантөреқызы өзінің ғылыми мектебін қалып тастырды. Оның жетекшілігімен 4 докторлық, 21 кандидаттық жəне 5 магистрлік диссертация қор ғалды. Ол 200-ден астам ғылыми ең бектің авторы. «Қазақ этнопедагогикасы» атты іргелі моногра фиясы үшін Ы.Алтынсарин атындағы сыйлықтың лауреаты атанды. Халықаралық «Болашақ» бағдар ламасының стипендиаты болды. Факультет ұжымы Клара Жантөреқызының отбасына жəне туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Оның жарқын бейнесі əріптестерінің, достары мен шəкірттерінің жадында əрдайым сақталады. Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті философия жəне саясаттану факультетінің ұжымы.

Орал қаласындағы «КазИИТУ» ғылыми-білім кешенінің ректораты, профессорлықоқытушылар жəне ғылыми кеңес құрамы жəне Ұлттық инженерлік академиясы Батыс Қазақстан филиалының ұжымы Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты, ҰҒА академигі, техника ғылымдарының докторы, профессор Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа əкесі, Ұлы Отан соғысының жəне мемлекеттік кауіпсіздік органдарының ардагері Қозыке БИШІМБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Орал қаласындағы «КазИИТУ» ғылыми-білім кешенінің ректораты, профессорлықоқытушылар жəне ғылыми кеңес құрамы жəне Ұлттық инженерлік академиясы Батыс Қазақстан филиалының ұжымы физика-математика ғылымдарының докторы, əлФараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Математика жəне механика ғылымизерттеу институтының директоры, математикалық үлгілеу кафедрасының профессоры Нарғозы Тұрсынбайұлы ДАНАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туыстары мен жақындарына орны толмас ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті Шымкент медицина институтының ұжымы профилактикалық медицина жəне стоматологиялық пəндер кафедрасының меңгерушісі, медицина ғылымдарының кандидаты, доцент Берік Көмекбайұлы ТОРҒАУЫТОВТЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының ұжымы мен кəсіподақ ұйымы педагогика ғылымдарының докторы, профессор Клара Жантөреқызы ҚОЖАХМЕТОВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туған-туыстары мен жақындарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетінің ұжымы қазақ этнопедагогикасының негізін салушы ғалым, Қазақ педагогикалық ғылымдар академиясының академигі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор Клара Жантөреқызы ҚОЖАХМЕТОВАНЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына, туысқандары мен шəкірттеріне қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Өрлеу» біліктілікті арттыру ұлттық орталығы» АҚ филиалы Ақтөбе облысы бойынша педагогикалық қызметкерлердің біліктілігін арттыру институтының ұжымы педагогика ғылымдарының докторы, профессор Клара Жантөреқызы ҚОЖАХМЕТОВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің ұжымы комитеттің жауапты қызметкері Сапар Боранқұлұлы Əбеуовке зайыбы Бибіғайша Нұртазақызы САМУРАТОВАНЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «Қазақавтожол» РМК ұжымы бас директордың орынбасары Қанат Шауалиұлы Микишевке ағасы Марат ШАУАЛИҰЛЫНЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.


14

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2014 жыл

Бакудегі бас жїлде

 Бəрекелді!

Бўлбўл əнші баќыты Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»,

Қазақ халқының бұлбұл əншісі, опера жұлдызы Бибігүл Төлегенова Тəуелсіздік мерекесін жерлестерімен бірге қарсы алды. Өскемендегі Орталық мəдениет үйінде Тəуелсіздік күніне орай өткен салтанатты жиында сахнаға көтерілген əншіге шығысқазақстандықтар зор қошемет көрсетті. Əйгілі əнші биыл 85 жасқа толып отыр. Тəуелсіздік

мерекесімен тұспа-тұс келген туған күнімен əншіні облыс əкімі Даниал Ахметов өңір жұртшылығы атынан құттықтап, жеңіл автокөлік сыйлады. Семей өңірінде туып, ет комбинатында алғашқы еңбек жолын бастаған Бибігүл Ахметқызы өз өмірінде Ертіс өзені қақ жарып өтетін өңірлердің жанына жақын екенін ерекше атап өтіп, «Дедім-ай, ау» атты халық əнін шырқады. ӨСКЕМЕН.

«Алаш кїні» аталып ґтті Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

Қазақ жұртының елдігі мен азаттығы үшін күрескен Алаш арыстарын еске алу мақсатында елордадағы Еуразия гума ни тарлық институтында «Алаш күні» аталып өтті. Онда осында 97 жыл бұрын Орынбор қаласында І жəне ІІ жалпықазақ құрылтайы өткені тарихта мəлім.

ІІ құрылтайда Алаш Орда үкіметі құрылып, Алаш автономиясы жарияланып, оның төрағалығына Əлихан Бөкейханов сайланған екен. Сол айтулы күнге орай, өткізілген іс-шарада алдымен Алаш арыстары туралы бейнебаян көрсетілді. Ғалымдар əдеби-танымдық кеште ұлттың ұлы тұлғалары туралы, олардың халықты қадір тұтқан сөздері мен құнды еңбектері

жайлы ойларын ортаға салса, жас ақындар Е.Алшынбай, С.Есжан, Қ.Жұмағұл, тағы басқалар Əлихан Бөкейхановқа, Міржақып Дулатовқа, Сұлтанмахмұт Торайғыровқа, тағы да басқа айтулыларға арнаған өлеңдерін оқыды. Кеш соңында, Астана қаласы Тілдерді дамыту басқармасына қарасты «Руханият» орталығы шығарған жыл нама кітапшаның тұсаукесері болды.

Таяуда Əзербайжан мемлекетінің астанасы Баку қаласында Халықаралық Махмұт Қашқари атындағы əдеби сыйлықтың жүл де герлері анықталды. Бұл сыйлықтың шарты бо йынша оннан астам түркі республикаларында өткізілген бəйгеде бірінші орынды иеленген қаламгерлердің хикаялары халықаралық қазылар алқ асында сарапқа түсті. Бас жүлдені – белгілі қазақ жазушысы, Халықаралық «Алаш» сыйлығының лауреаты Нұрғали Ораздың «Менің де өмірім бір қызық кітап» атты хикаясы жеңіп алды. Ал екінші орынға татар жазу шысы Айгүл Ахме далиеваның, үшінші орынға Əзербайжан жазушысы Азер Алпайдың, ынталандыру сыйлығына чуваш жазушысы Илья Ивановтың хикаялары лайық деп табылды. Халықаралық дəрежедегі əдеби сыйлықты жеңімпаздарға Əзербайжан Республикасы Мəдениет жəне туризм министрі Е.Караев, Халықаралық ТҮРКСОЙ ұйымының бас хатшысы Д.Қасейінов, Əзербайжан Жазушылар ода ғы ның төрағасы Анар жəне Түркиядағы Ескішехир қала сының əкімі Ж.А.Туна мырзалар табыс етті. Жеңісіңіз құтты болсын, қазақ жазушысы! «Егемен-ақпарат».

 Айбын 19132 əскери бөлімінде қызмет атқаратын жас ұшқыш, аға лейтенант Мақсат Едігеевтің əскердегі қызметі үш жыл болса, жалпы ұшу сағаты 310 сағатты құрайды. Бұл сан, бəлкім, азаматтық адамдарды таң қалдыруы мүмкін. Алайда, М.Едігеевтің айтуынша, еңбек сіңірген уақыты 3 жылды құрайтын ұшқыш үшін бұл – қалыпты жағдай.

Əуедегі 310 саєат Екі мəрте Кеңес Одағының Батыры Талғат Бигелдинов атындағы Əуе қорғанысы күштері Əскери институтының түлегі үшін мұны қызметін жаңа бастаушы деп айту ға болмайтын сияқты. «Мен өз деңгейімді арттырдым деп ой лаймын. Əскери бөлімге қыз метке келген сəттен бастап менің тəжірибем айтарлықтай байыды. Оң өзгерістер институтта алған білімімді белсенді түрде қолдануға ұмтылып жүрген мен үшін тұрақты түрдегі тəжірибелік сабақтардың, оқу ұшуларының нəти жесі болды», – дейді жас ұшқыш. Атап айтқанда, осы білімі ұшқышқа күрделі жағдайда көмектесіпті. «Біз кезекті ұшуларды орындадық. Күтпеген жерден ауа райы бұзыла бастады. Күрделі метеорологиялық жағдайда ұшақты қондыру өте қиындық тудырады. Əуе айлағына жақындаған сайын көріну қиындай түсті. Алайда, біз аспай-саспай, бəрін дұрыс орындадық. Соның арқасында сəтті қондық», – дейді ол. «Əскери іске қалай келдің, авиация сенің өміріңде қандай маңыз алады?» деген сауалымызға М.Едігеев: «Көп балалар сияқты мені де əскери тақырып қызықтырды.

Сонымен қатар, əскери болу – бұл құрмет, мен өз əскери киімімді мақтанышпен киемін», – дейді. Қазір ол Ми-17 жəне Ми-8 тік ұшақтарымен ұшады. «Мен үшін аспан өте айрықша. Ұшуға мүмкіндігім болғанына

Жасанды тері ойлап тапты

Қазақ хирургі Қабылбек Əбуғалиев əлемдік деңгейдегі жаңалық ашты. Ол мал терісін пайдалану арқылы тəн жарақатын қалпына келтіретін биопластикалық материал ойлап тапты. Бұл отандық медицинада сенсация ретінде бағаланып отыр. «Егемен Қазақстан».

Адам денесіне түскен жарақатты жазу үшін қолданылатын бұл өнім кəдімгі сиырдың терісінен жасалынған. Ұлттық онкология жəне трансплантология орталығының мамандары мал терісін арнайы биологиялық өңдеуден өткізген соң, оны үсік, күйік шалған немесе жарақат алған тұсқа жапсырса, сол жерден адам терісі өздігінен өсіп шығатынын айтады. Құрамында ірі қара малдың тері қабыршағы мен күміс қоспалары бар препаратты жасауға ғалым Қ.Əбуғалиев 3 жылдай уақытын арнапты. Нəтижесі жаман емес. Мəселен, қазірге дейін осы амалды қолдана отырып, тəжірибе ретінде 30-дан астам адамға ота жасалып, оның барлығы сəтті аяқталыпты. Тіпті, денедегі жарасы көп жылдардан бері жазылмай жүрген науқастар да құлан-таза айығып кеткен.

Бұл дəрілік өнімге «Ксенографт» деп ат қойылыпты. Қазақстандық онкологтар егер жоба мемлекет тарапынан қаржыландырылып жатса, дененің сыртқы жарақатынан зардап шегіп жүрген талайлардың дертіне дауа болар еді деп есептейді. «Зертханалық өңдеу арқылы терінің құрамындағы мал жасушалары түгел жойылады. Сөйтіп, адам терісінің өсуін жылдамдататын заттар енгізіледі. Бұл өнім дене жарақатын сыртқы микробтардан қорғап, асқынуын тоқтатып, жазылып кетуін жылдамдатады. Ендігі мақсатымыз – бұл препаратты практикаға шығару. Ол үшін қазір біраз жұмыс істеп жатырмыз. Бəрі сəтті болса, өзіміздің алғашқы қазақстандық ксеногендік байламды шығарамыз», – дейді Ұлттық онкология жəне трансплантология орталығының хирургі Қабылбек Əбуғалиев.

Фотоэтюд

 Қылмыс

Алаяќтыќ азаймай тўр Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Алдап-арбап, əлдекімнің дүниесін меншіктеп, алаяқтық жасайтындар саны азаймай отыр. Оның үстіне мұның тағы бір масқарасы бар. Зерттеу жұмыстарына зер салсақ, алаяқтық қылмыстарды жасаушылардың көпшілігі əйелдер екен. Сонымен қатар, алаяқтықтан зардап шегетін адамдардың да көпшілігі нəзік жандылар. Алаяқтықпен айналысатындардың көбі

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

əлеуметтік жағдайын түзеп беруге, атап айтқанда, жұмысқа орналастыруға, мемлекеттік жəрдемақыларды тағайындауға, жеңілдетілген пайызбен несие алып беруге, жер немесе пəтер алу жұмыстарына көмектесуге уəде ететін көрінеді. Өткен жылдың 11 айында Қызылорда қаласында 885 алаяқтық қылмысы тіркелсе, биыл 806 қылмыс орын алыпты. Əрине, бұдан қылмыстың 8,9 пайызға төмендегенін байқаймыз. Алайда, осы санаттағы

қылмыстар əлі де толастар емес. Мəселен, Қызылорда облы сында 1989 жылы туған азаматша өзін облыстық оқу орталығында əдіскер қызметін атқаратындығы туралы жалған айтып, тағы бір əйелмен танысып, онымен жақсы араласып кетеді. Əңгіме барысында барлық жерде таныстары бар екенін, кез келген оқу орнына жəне кез келген жұмысқа орналастыра алатындығы туралы өтірік айтып, сеніміне кіреді. Осыдан кейін жəбірленушіні қаладағы

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-94-72; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

«Егемен-ақпарат».

 Жағымды жаңалық

Жолдыбай БАЗАР,

Меншік иесі:

қуа ныш тымын. Ұшу саны мен қону саны тең болу үшін өз машығың мен білігіңді тұрақты түрде жетілдіріп, дамытып отыру керек», – дейді жас əскери ұшқыш.

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 68-59-85; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Ермеков к-сі, 33, «Қарағанды полиграфия» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Смағұлов к-сі, 9 К, «Хабар-Сервис» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

бір университетке бастауыш мамандығы бойынша сырттай оқу орнына түсіріп беремін деп 420 мың теңге ақшасын қолма-қол алып, өз пайдасына жаратқаны анықталды. Аталған дерек бойынша тергеу барысында сезікті осындай тəсілмен тағы да 3 азаматшаны алдап, олардан ірі мөлшерде ақша алғандығы анықталды. «Қылмыстың соңы жаза» дегендей, сезікті құрықталып, оның үстінен ҚР ҚК 177-бабының 2-бөлігімен қылмыстық іс қозғалып, тергеу жұмыстары жүргізілуде. ҚЫЗЫЛОРДА.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 201 715 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Жолдыбай БАЗАРОВ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 7 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №463 ek

Profile for Egemen

19122014  

1912201419122014

19122014  

1912201419122014

Profile for daulet
Advertisement