Page 1

Бїгінгі нґмірде: Табысы тасыєан Тобыл-Торєай ґѕірі 4-5-беттер Ўлттыѕ ўлы ќазынасы 6-бет Дін жəне ўлттыќ мїдде 9-бет Алашорда арыстарына арналды 12-бет

№277 (28216) 19 ЖЕЛТОҚСАН БЕЙСЕНБІ 2013 ЖЫЛ

 Мемлекет мерейі

Кґреген саясат кґкжиегі

Стратегиялық басқару, бағалау жəне есеп халықаралық лигасының президенті Робин МЭТЬЮЗ (Ұлы британия) – əлемдегі 100 ел Интегралды қуатының жаһандық рейтингін құруға тартылған сарапшылардың бірі. Ғалым Астанаға алғаш рет рейтинг аясында Қазақстан бойынша зерттеу деректері негіз болған «К новым высотам» кітабын ұсыну үшін келген болатын. – Мэтьюз мырза, рейтинг нəтижелері бойынша Қазақстан өте жоғары 34-орында тұр. Бұл сарапшылар үшін күтпеген жағдай болды ма? – Іс жүзінде олай емес жəне бұл күтпеген жағдай да болған жоқ. Сарапшылар Қазақстанды жəне оның даму үдерістерін соңғы ондаған жылдар бойы бақылап келеді. Сондықтан мен осы кезеңдер ішінде Қазақстан іс жүзінде барлық салаларда адам таңғаларлық табыстарға жетіп, сенімді түрде дамыды деп айта аламын. Осы себепті біз аталған нəтиже өте заңды деп есептейміз жəне Қазақстанда аса таяу уақытта рейтингте тағы жоғары көтерілуге айтарлықтай əлеует бар екеніне сенімдіміз. – Бұл орайда «Қазақстан-2050» Стратегиясы қандай рөл атқарды жəне атқарады? – Стратегияның мəні сол, ол болашақты айқын көре білуімен ерекшеленеді, онда Қазақстанның қандай ел болуға ұмтылатыны, осы бағытта қандай жұмыстар атқаруы қажеттігі нақты мазмұндалған. Бұдан бөлек, «Қазақстан-2050»

Стратегиясы – жақын онжылдықтарға арналған нақты бағдарламалық іс-қимыл жоспары. Аталған құжатта, сондай-ақ, қуатты жұмылдырушы күш бар, яғни онда мазмұндалған идеялар қазақстандықтарды қойылған міндеттерді шешу жолында топтастыруға қабілетті. Бұл біздің Қазақстанның қазіргі рейтингтегі жоғары орнын айқындауда айтарлықтай фактор болды. Ал бұл жайт болашақ табыстардың негізі ретінде аса маңызды. Қазақстан – болашаққа ұмтылған мемлекет. Мұны ел мен оның Президенті тек мəлімдеп қана қоймай, ісімен де дəлелдеп келеді. Осыдан екі онжылдық бұрын Қазақстан əлемдік экономика көшінің соңында жүрсе, бүгінде əлемдік аренада лайықты орынға ие жəне əлемде жүріп жатқан үдерістердің толыққанды қатысушысы, жаһандық дамуға бағытталған көптеген көкейкесті идеялардың бастамашысы. Қазақстан үшін мұндай сценарий көп жағдайда болашақты айнақатесіз көре білудің арқасында мүмкін болды. Бірінші кезекте бұл мерзімінен бұрын орындалған

«Егемен Қазақстан».

«Қазақстан-2030» Стратегиясы болса, енді «Қазақстан-2050» Стратегиясы болып отыр. Елдің осындай экономикалық жəне саяси табыстарында оның Лидері Нұрсұлтан Назарбаевтың рөлі орасан екені сөзсіз. – 2050 жылға дейінгі кезеңге арналған даму стратегиясының шешуші міндеті – елдің əлемдегі аса дамыған 30 мемлекеттің қатарына енуі. Біздің еліміздің осы бағыттағы перспективалары қаншалықты? – Бұл рейтингте елдің алдына осындай жоғары мақсат қоюы мықтап ескерілген. Өйткені,

--------------------------------------------------Мақалалар дестесінің алғашқысын – көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері, публицист Қуаныш СҰЛТАНОВТЫҢ біздің бірінші қазынамыз – Мəңгілік Ел туралы толғанысын газеттің 3-бетінен оқисыздар.

Бүгінде өңір мекемелері мен ұйымдарының басшылары бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерімен баспасөз мəслихатын өткізуді жиілетіп жүр. Бұл кездесулерде əдеттегідей жетістіктер жайлы баса айтылып, əңгіме содан аспай жатуы баяғы қалпы. Ондайда қанша айтқанмен, кəсіптік тұрғыдағы пайымтүсінігіміз, ой-топшылауымыз бар, болған жерлерде естіпкөруіміз бар, біраз кемшіліктер жайын да білуге оқталмай қала алмайсың. Амал не, мəселе мəнісі мəймөңкеленіп белгісіз күйде қалады. Тағы тақақтай түссең, ресми түрде хат жазылу керектігі ескертіліп сытылу жағы жəне қолма-қол. Хат жолданған күннің өзінде жауаптың ұзақ жолдан, онымен қоса күзеліп-түзеліп өтетінін білетіндіктен, құлқың қалай соқсың бұған. Сондықтан академик Əлкей Марғұлан бір ғалым өзінің докторлық еңбегін қорғап жатқанда екі-үш рет шығып сөйлегенде «Əлеке, бүгін көп сөйлеп кеттіңіз ғой» деген

біреуге «Кісі не нəрсе туралы бірдеңе білген соң сөйлейді ғой, білмесе несін сөйлесін» дегендей білетіндеріміз кейбіріне айналып соқпасқа болмай отырғаны рас. «Ертеңі көбейген істе береке болмайды» дейді халық. Бұл сөз ойға неге оралып отыр десеңіз, мəселен, аймақта бұдан екі-үш жыл бұрын дүбірлетіліп, ірі жобалардың қатарына жатқызылған Жезқазған қаласының іргесіндегі Кеңгір кентінде пайда болуға тиісті құс етін өндіретін фабрика туралы бүгінде ешқандай хабар-ошар естілмеуге айналды. Əлі салынып жатыр ма, əлде құрылысы мүлдем тоқырады ма беймəлім болып қалған-ды. Жалпы құны 2 млрд. 866 миллион теңгеге жобаланып, жылына 9,4 мың тонна жеңіл етті тұтынушыларға жөнелтпек жаңа кəсіпорын іске кірісуінің межеленген мерзімі де өткендей еді. Мəссаған, демегенде не дерсіз, енді ғана білініп отырғандай мұндағы жұмыстар əлі күнге дейін қолға алынбапты. Мыс өндіру көлемі төмендеп, жұмысшылар қысқартылған қала өміріне жаңа тыныс береді деген кəсіпорынның ашылуын

Астана. Парламент Мәжілісі

Ќазаќстан Республикасы Парламенті палаталарыныѕ бірлескен отырысын шаќыру туралы

Қазақстан Республикасы Конституциясының 58-бабы 4-тармағының 2) тармақшасына сəйкес Қазақстан Республикасы Парламенті палаталарының бірлескен отырысы 2013 жылғы 20 желтоқсанда сағат 10-да Астана қаласында шақырылсын.

Мəжіліс Төрағасы Нұрлан Нығматулиннің жетекшілігімен өткен палатаның кешегі жалпы отырысында балаларды қорғау, астық нарығы, халықаралық шарттар, мектеп, мемлекеттік сатып алуға қатысты құжаттар қаралды.

 Толғандырар тақырып

Айқын НЕСІПБАЙ,

№105

Балаларды ќорєау заѕдыќ негізде жїргізіледі

қанды ауыз қақпанды, майланғыш ауды, өткір кездікті жеті қазынаға балаған қазақтың дəстүрлі дүниетанымын одан əрі кеңейтіп, бұл ұғымды байыта түсті, оған жаңаша, биік сипаттар қосты. Ел газеті «Егемен Қазақстан» мереке күндерінде халқымызға танымал бір топ тұлғаларға Елбасы айтқан, бізге Тəуелсіздік сыйлаған жеті қазынаның қадір-қасиетін айшықты ашып беру жөнінде ұсыныс жасаған еді. Ол мақалалардың алды кеше қолымызға да тиді. Бас басылым жаңа жылға дейін Тəуелсіз Қазақстанның Жеті қазынасы жөнінде жеті мақала жарияламақ ойда.

Бастайды да тастайды, кен ќазудан аспайды

2013 жылғы 18 желтоқсан.

Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің Төрағасы Н.НЫҒМАТУЛИН.

ТƏУЕЛСІЗ ЌАЗАЌСТАННЫЅ ЖЕТІ ЌАЗЫНАСЫ «Халқымыз үшін қа шанда жеті санының орны бөлек. Жеті ырыс, жеті қабат көк, жеті қазына: айта берсек жеті санына байланысты қасиетті ұғымдар өте көп. Еліміздің жаңа ғасырдағы басты бағдары – «Қазақстан – 2050» Стратегиясы да жеті басымдықтан тұрады. Тəуелсіздіктің тартуы ретінде халқымыз құн жетпес Жеті қазынаға ие болды». Тəуелсіздігіміздің 22 жылдығына арналған салтанатты жиында сөйлеген сөзінде Қазақстан Республикасының Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев осылай деді. Сөйтті де, сол жеті қазынаны санамалап өтті, олардың əрқайсысын шымыр сөзбен, жұмыр оймен түйіндеп берді – бір заманда жүйрік атты, қыран бүркітті, құмай тазыны, берен мылтықты,

Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісі Төрағасының Өкімі

күткен жергілікті тұрғындардың үміті қашан орындаларын ешкім тап басып айта алмайтын күйге күрмеліпті қазір. Сол секілді осыдан біраз уақыт бұрын ғана Жаңаарқа ауданында да құс еті мен жұмыртқа өндіретін тағы бір фабрика салу белгіленген болатын. Белгіленуі не керек, Кеңгірдегі сияқты мұның да аты бүгінде ауызға алынудан қалып барады. Сөйтсек, құрылысы кейінге шегерілген екен. Неге бұлай? Аяқ астынан өзгертіле салынуы қалай? Мұның себептерін жасырмай айту орнына, жақ ашпай қалуымызда қандай гəптар бар? Жаңаарқа демекші, осы жақта, дəлірек айтқанда Ералиев ауылдық округі аумағында ашық əдіспен көмірді қотарып, артып жан-жаққа жөнелтуші «Жалын» кенішінің жұмысы да тоқырауға айналуға шақ тұр. Себебін білсек, отынға сұраныс азайған деседі. Екіншіден, өндірілген өнімді сақтайтын қойма салынбаған. Ашық далада үйілген тау-тау көмір тозаңы бұрын малға жайлы жайылымға бұрқырап-шөгіп , айналасындағы табиғаттың көркін кетірген. Осылай боларын білген жергілікті жұрттың қарсылығына қарамастан, ашылған кеніш ақыры Арқаның ең бір шүйгін жерін шаруаға жарамсыз етіп тастады. (Соңы 10-бетте).

жаһандық рейтингті беделді халықаралық ұйымдар түзгені белгілі. Онда объективті экономикалық мəліметтермен қатар, оған қатысатын мемлекеттердің əлемдік мəртебесі де қаперге алынған. Бұл жерде «Қазақстан-2050» Стратегиясы аса зор рөл атқарады. Ал 2050 жылға қарай əлемдегі аса дамыған 30 елдің қатарына ену туралы ауқымды міндетке қатысты айтатын болсам, оған қол жеткізуге мүмкіндік мол. Тіпті, бұл мақсатқа белгіленген мерзімнен де тезірек жетуге болады. Осы арада мен

Қазақстанның болашақ табыстарын айқындайтын үш шешуші факторды атай алар едім. Біріншіден, бұл – мемлекеттің экономикалық саясаты. Оның ішінде табиғи ресурстарды сатудан түсетін кірістерді бөлуде өте салиқалы саясат жүргізіліп келе жатқанын атап көрсеткен жөн. Атап айтқанда, мен Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың елдің инновациялық дамуында өзіндік рөл атқаратын Венчурлық инновациялық қор құру туралы тамаша бастамасын меңзеп тұрмын. (Соңы 2-бетте).

Ќатаѕ жаза тəртіпті кїшейтеді

Соңғы үш жыл бойы кем-кетігі бүтінделіп, артық тұсы алынып, қоғамда қызу талқыға салынып жүрген заң жобаларының бірі – Қазақстан Республикасының Қылмыстық жəне Қылмыстық іс жүргізу кодекстері. 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап заңды күшіне енеді деп жоспарланған жаңа редакциядағы кодекс жобаларында неге басымдық беріліп отыр? Қандай қылмыстарға жаза қатаңдамақ? Алдын ала тергеу, тергеу процестеріне енгізілген басты ерекшеліктер қандай? «Тергеу судьясы» дегеніміз кім? Түзеу мекемелеріндегі сотталғандардың санын азайту үшін жаңа редакциядағы заңдарда не көзделген? Тек БАҚ өкілдерінің ғана емес, көптің көкейінде жүрген осы сұрақтарға Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мəс лихатында Қазақ стан Республи ка сы Бас прокурорының бірінші орынбасары Иоган Меркель жауап берді. Еске сала кетейік, «Қазақстан-2050 Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауында Елбасы құзырлы органдардың алдына құқық қорғау жүйесіне реформа жүргізу, сондай-ақ, Қылмыстық

кодекстің жаңа редакциясының, Қыл мыстық іс жүргізу кодексі мен Қылмыстық-атқару кодекстерінің жаңа редакциясының жобаларын əзірлеу туралы тапсырма берген болатын. Осыған дейін сан мəрте талқыға түсіп, сүзгіден өткен қос кодексті жетілдіру мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтыруларға кеңінен тоқталған И.Меркель заң жобаларын дайындауда ведомствоаралық жұмыс тобы белсенді жұмыс атқарғанын атап өтті. (Соңы 2-бетте).

Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Күн тəртібінде қызу талқыға түскен «Балалардың денсаулығы мен дамуына зардабын тигізетін ақпараттан қорғау мəселелері туралы» заң жобасы бірінші оқылымда мақұлданды. Мəжіліс депутаты Алдан Смайылдың жетекшілігімен жұмыс тобында əзірленген заң жобасында балалардың психофизиологиялық ерекшеліктерін ескере отырып, əртүрлі жас топтарындағы балаларға арналған ақпараттық өнімнің (баспа, аудио-бейне өнімдердің, БАҚ жəне тағы басқалар) мазмұнына қойылатын арнайы талаптарды бекіту көзделеді. Ақпараттық өнімнің «6–», «6+», «12+», «16+» жəне «18+» секілді жас санаты белгісі беріліп, əрбір жас санаты бойынша соларға тəн критерийлер айқындалады. Əкімшілік құқық бұзушылық кодексіне ақпараттық өнімді дайындауға жəне таратуға тартқаны, кино жəне бейнетуындыларды көпшілікке көрсету қағидаларын бұзғаны, бұқаралық ақпарат құралдарында балалардың денсаулығына жəне дамуына зардабын тигізетін материалдарды жариялауға рұқсат бергені үшін жауаптылық көзделген.

 Жеделхат

Орталық жəне жергілікті атқарушы органдарды балалардың денсаулығына жəне дамуына зардабын тигізетін ақпараттан қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды қамтамасыз ету жөніндегі құзыретпен қамтамасыз ету жайы да назардан тыс қалмапты. Сондай-ақ, балалардың денсаулығына жəне дамуына зардабын тигізетін, олардың өміріне ықтимал қауіп төндіретін ақпараттық өнімді насихаттау үшін жарнаманы пайдалануға, кəмелетке толмағандар пайдаланатын білім беру жəне тəрбиелеу, оқу-əдістемелік пəндер мен керекжарақтарында, оқулықтарда, дəптерлер мен күнделіктерде жарнама орналастыруға тыйым салуды белгілеу қарастырылады. А.Смайылдың сөзіне қарағанда, балалардың денсаулығы мен дамуына зардабын тигізетін ақпараттан қорғау жөніндегі заңдық актілер алғаш рет Ұлыбритания мен АҚШ-та қабылданыпты. Мəселен, Англияда 1990 жылы бейнежазу туралы арнайы заң қабылданып, балаларды эротикалық жəне өзге де жағымсыз ақпараттардан қорғау қолға алынған. (Соңы 2-бетте).

 Жазылым – 2014

«Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ президенті С.Абдрахмановқа Айыртау – Үкілі Ыбырай, Ақан сері секілді дүлдүл əншілер, Кəкімбек Салықов сияқты көрнекті қаламгер туған киелі мекен. Биылғы жылды айыртаулықтар табысты қорытындылады. Елбасы тапсырмалары ойдағыдай орындалды. Астықты аймақ елімізді мол астықпен қуантты. Біздің ауданның тұрғындары үшін Отанымыздың бас газеті – «Егемен Қазақстанның» орны бөлек. Жыл өткен сайын оның жазылушылары көбейіп келеді. Келер жыл үшін қатарымыз 700-ге тарта тұрақты оқырманмен толықты.

Солтүстік Қазақстан облысы.

Ағзам ТАСТЕМІРОВ, Айыртау ауданының əкімі.


2

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

Кґреген саясат кґкжиегі (Соңы. Басы 1-бетте).

Екіншіден, мұнайдың айтарлықтай мол қоры бар Қазақстан сияқты ел үшін соңғы 10 жыл бойы осы ресурсқа əлемдік бағаның жоғары болуы жақсы жағдай туғызып келеді. Жəне үшінші маңызды фактор – бізге республиканың экономикасы əрі қарай да жоғары қарқынмен дами береді деп үлкен сеніммен сөз саптауға құқық беретін елдегі саяси тұрақтылық. Демек, Қазақстанның сəйкесінше

түрлі əлемдік рейтингтерде дəйектілікпен жоғарылай беретіні күмəнсіз. – Əлемнің Қазақстанға көзқарасы туралы айтқанда, ел мен оның Президентінің бастамаларына халықаралық қоғамдастықтың ықпалын қалай бағалаған болар едіңіз? – Қазақстан тарапынан шығып жатқан маңызды жаһандық экономикалық, бітімгершілік жəне басқа идеялардың көпқырлылығын кезекті мəрте санамаламай-ақ мынаны айтайын:

олар Қазақстанға жемісін түрлі деңгейлерде көре алатын тамаша абырой, ғаламат бедел əперді. Осы орайда айтарлықтай орынды бір əңгіме айтқым келіп отыр. Қазақстандық бизнесмен, аграрлы ірі кəсіпорынның басшысы Лондонға ағылшындық банктердің бірінен өзінің бизнесін инвестициялауға қарызға қаржы алу үшін келеді. Қаржы құрылымы оған аса жеңілдікпен заем ұсынғаны аздай, бұл шараға банктің барлық дерлік жоғары басшылары жиналады!

Аталған жағдай консервативті қаржы институттарының нақты бір бизнесмен арқылы тұрақты, болашағы зор, дамушы экономикасы бар ел ретінде жалпы Қазақстанға сенімінің қандайлық жоғары екенін айқын айғақтап тұр емес пе?! Мұндай жоғары беделдің Қазақстан жаһандық деңгейде ілгерілетіп келе жатқан көкейкесті бастамалардың, ел ішінде оның сенімді өсімін қамтамасыз ету үшін жасалып жатқан жұмыстардың нəтижесінде қалыптасқаны тағы анық. Əңгімелескен Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

 Сарапшы сөзі

Алар асулар ауќымы кеѕ

Ќазаќстан 2025 жылєа ќарай əлемдегі аса дамыєан 30 елдіѕ ќатарына ену їшін їлкен мїмкіндікке ие

Əлемдегі 100 ел Интегралды қуатының жаһандық рейтингін қалыптастырған сарапшылардың халықаралық тобы (Ұлыбритания, Германия, АҚШ, Швейцария жəне басқа елдер) Қазақстанның стратегиялық жоспарлау мемлекеттік басымдықтың шешуші санатына көтерілген ел екенін атап көрсетті. Бұл республикаға соңғы 10 жыл бедерінде экономикалық жəне гуманитарлық салаларда дамудың жоғары қарқынын сақтап қалуға мүмкіндік берді. Сарапшылардың бағалауы көрсетіп – Түрлі рейтингтік жүйелер бар, – дейді ол. – Олардың ішіндегі аса маңыздысы – Давос, Бү кілəлемдік банктің «Дуинг бизнесі», сондай-ақ, Интегралды қуаттың жаһандық рейтингі. Интегралдық қуаты бойынша Қазақстан 2012 жылы əлемде 34ші орында тұрды. 2013 жыл елдің шебін күшейтпесе, əлсіреткен жоқ. 34-ші орын елдің экономикалық мəртебесі (оның ішінде энер гия ресурстары, экономиканы əртараптандыру), халқы, мəдениеті мен діни мəртебесі, ғылымы мен білімінің дамуы, сыртқы саяси ұстанымы, Қарулы Күштері, мемлекетті басқару жүйесі, корпоративтері, азаматтық қоғамы сияқты факторлар орнының комбинацияларынан тұрады. Біз əлемдік дамудың бес сценарийін нақты қарастырамыз. Бірақ аса ықтимал жəне шынайы деп санайтындарымызды жариялаймыз. Осылайша, сарапшылар Қазақстан əлемдегі аса дамыған 30 елдің қатарына 2050 жылдан əлдеқайда ерте кіре алады деген қорытынды жасап отыр. Бұлай деп ой қорытуға Қазақстанның қазіргі таңдағы даму үрдістері, экономикалық даму қарқыны мүмкіндік береді. Бұған елдің күш-қуаты, білім-білігі де жеткілікті. Бұл қоғам үшін нені білдіреді? Бұл – мүлдем басқа сапа, деңгей, өмірді сезіну, сəйкес біртектілік, əлемдегі

отырғанындай, біздің еліміз Мемлекет басшысы «Қазақстан-2050» Стратегиясында алға қойған əлемдегі аса дамыған 30 ел дің қатарына 2025 жылы-ақ сенімді түрде жететіндей мүмкіндікке ие. Мұндай қорытынды қандай факторларға негізделетінін «Егемен Қазақстан» газетіне берген сұхбатында Ресей Ғылым академиясы Экономикалық стратегиялар институтының бас директоры, экономика ғылымдарының докторы, профессор Александр АГЕЕВ əңгімелейді.

орын, қарым-қатынастар үйлесімі. – Александр Иванович, сарапшылар тобының жалпы ұстанымдары қандай, олардың бағамдары ұқсас па? – Біз Қазақстанның стратегиялық келбеті ұстараның жүзі сияқты өткір екенін көреміз. Қазақстан аумақтық факторы, табиғи ресурстары бойынша өте қуатты шепке ие. Оның таяу онжылдықтағы даму кескіні де қылаң береді. Біз осы бағамды зерттей жəне Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың былтырғы «Қа зақстан-2050» Стратегиясын саралай келіп, барлық қағидаттардың өте жоғары үйлесімін көрдік. Осыған орай, сарапшылар берген баға да өте оптимистік жəне оң. Біз елдерді 4 категорияға бөлдік. Абсолютті жəне салыстырмалы түрде өсіп, абсолютті жəне салыстырмалы түрде құлдырайтын мемлекеттер бар. Салыстырмалы түрде өсіп, абсолютті құлдырайтын елдер де бар... Оларға қарағанда, Қазақстан БРИКС елдерімен қатар алғашқы шептерде тұр жəне болашақ өсімнің сегменттерін айқын байқатады. Біз басқару жүйесі, сыртқы саясат сияқты параметрлер елдің интегралды қуатының өсіміне қуатты серпін беретінін аңдадық. Бұл жерде елдің əлемде өзін қай жағынан көрсететіні маңызды. Кейін бұл жайт адамдар өмірі

деңгейінің жоғарылауына мүмкіндік туғызады. Бұл байланыстарға тақтайдай түзу жол тəн емес, əрине, бірақ өте қуатты тиімділік береді. Бір жыл бұрын ел Президентінің стратегиясымен танысқан кезде, мен үлкен футурологиялық қуанышқа кенелдім. Бұл – ел басшылығы мен қоғам, бизнес ортақ ауқымды жетістіктерге ұмтылатын əлемде өте сирек кездесетін құбылыс. Сондықтан, болашақты нақты болжаған жоспар болған кезде іс-əрекет те нақты соған қарап бой түзейді. – Сіз Қазақстанның халықаралық аренадағы бастамаларын қалай бағалайсыз? – Мен Астанада өткен көптеген түрлі халықаралық ірі іс-шараларға қатыстым. Бұлар Астана экономикалық форумы, Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының съездері, G-Global, өңірдегі қауіпсіздік сала сына қатысты басқосулар. Бұл – сыртқы саясат үшін айтарлықтай актив. Мен БҰҰ-да, Нью-Йоркте елдердің қазақстандық идеялар мен ұсыныстарды риясыз қабылдағанына талай мəрте куə болдым. Сіздердің елдеріңіздің беделі шын мəнінде жоғары. Халықаралық аренадағы бедел – жалпылама сөз емес, өте нақты материя екенін атап өткен абзал. Сондықтан біз осындай кең көлемді саясат, республиканың бастамалары туралы айтқанда,

бұл қандай да бір елес-идеялар емес, нақты тəжірибе екенін көреміз. ...Ақырған ақпан айы болатын. Əуежай жабылып қалған, сондықтан маған Астанада үш күн кешеуілдеуге тура келді. Мен Нұрсұлтан Назарбаевтың 1991 жылы Алматыдағы ахуалды қалай сезінгені, астананы көшіру туралы шешімнің қалай қабылданғаны, валюта жағдайының қандай болғаны, пост-кеңестік кеңістіктегі əріптестерінің өздерін қалай ұстағаны, сыртқы саясаттың қалай қалыптастырылғаны, «2030» Стратегиясы қалай пайда болғаны, т.б. туралы əңгімелейтін кітабын басынан аяғына дейін оқып шықтым. Жəне бар-жоғы осыдан бір жыл ғана бұрын біз елдің 2050 жылға дейінгі Даму стратегиясы туралы білдік. Футуролог ретінде мен эйфорияны сезіндім: шын мəніндегі футурологиялық сөздер нақты ресми құжатқа айналған! Осы мағынада бастамаларды қалай бағалауға болады? Оларды күшейтуді жалғастыра беру қажет. Қазақстанның саяси мəдениеті үшін маңызды мəселе, меніңше, стратегиялық Жолдауды орындаудың жалпыға ортақ жүйелі жоспарын қабылдау болып табылады. Кестемен көркемдегендей əдемі сөздер айтып, маңызды мақсаттар қоюға жəне олар туралы ұмытып кетуге болады. Ал бұл жерде біз барлық міндеттердің дəйектілікпен жүзеге асырылып жатқанын көреміз. Орындадық екен, жаңа шешімдер туралы ойлаймыз. Іс жүзінде ешқандай бастама аяқсыз қалдырылмаған. Саясаттың, стратегияның бірізділігі маңызды. Идея бар кезде, оны орындау жалғасады. Əңгімелескен Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Биік межелер бастауы

Кеше Астанада Ресей Ғылым академиясы Экономикалық стратегиялар институтының халықаралық сарапшылар тобының «К новым высотам» – жаңа биіктерге» атты ұжымдық монографиясының тұсаукесері өтті. Тұсаукесерге қатысқан халықаралық сарапшылар тобының өкілдері – Александр Агеев (Ресей) пен Робин Мэтьюз (Ұлыбритания) монографияны жарыққа шығаруға негіз болған қағидаттар жөнінде айтып берді. Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Құрамында Ұлыбритания, Германия, АҚШ, Швейцария жəне басқа да елдердің өкілдері бар халықаралық сарапшылар тобы жыл сайын Ресей Ғылым академиясы Экономикалық стратегиялар институтының аясында əлемнің 100 мемлекетінің арасында Интегралды қуат жөнінде рейтинг жасайды. Бұл рейтинг орыс, ағылшын жəне қытай тілдерінде жарық көреді. Жиында сөз алған профессор Александр Агеевтің айтуынша, негізінен əлемдік рейтингтердің басым көпшілігі белгілі бір экономикалық көрсеткіштер қағидаларына арқа сүйейді екен. Ал Интегралды қуат жөніндегі жаһандық рейтинг алдыңғы қатарлы математикалық модельдерге сүйене отырып, экономикалық көрсеткіштерден басқа ішкі саяси тұрақтылық, сыртқы саясат, ұлттық қауіпсіздік, мемлекет басшыларының абырой-беделі мен ықпалы, олардың халықаралық қатынастар саласындағы бастамалары сияқты көптеген факторды ескеру негізінде жасалатын көрінеді. А.Агеевтің атап өтуінше, 2013 жылға арналған зерттеулер бойынша Қазақстан Интегралды қуат жөніндегі жаһандық рейтингте 34-ші орынға тұрақтапты. «Қазақстан экономикалық даму саласында айтарлықтай табыстарға қол

жеткізіп, тұрақты, егеменді мемлекет ретінде аяғынан нық тұрды. Стратегиялық жоспарлау – мемлекеттің біртіндеп, сатылы түрде жəне табысты дамуының ең маңызды алғышарттарының бірі. Бүгінде Қазақстанда əлемнің ең дамыған 30 мемлекетінің қатарына қосылу мақсат етілген «Қазақстан-2050» ұзақ мерзімді стратегиясы қабылданып, жүзеге асырылуда. Біздің зерттеулеріміз бойынша, Қазақстан 2015 жылға қарай Интегралды қуат жөніндегі жаһандық рейтингте бірден 10 сатыға көтеріліп, 24 орынды иеленеді», деді өз сөзінде А.Агеев. Ал профессор Р.Мэтьюздің пікірінше, Қазақстан бүгінде жоғары экономикалық табыстарға қол жеткізіп, медицина, ғылым мен білім беру салаларында халықаралық деңгейге жеткен. «Əлеуметтік саясат нəтижелі жүргізілуде, сонымен қатар, халықаралық

бітімгершілік жобаларының тұтас легі жүзеге асырылуда. Соңғы жылдары Қазақстан түрлі əлемдік рейтингтердің басты көрсеткіштері бойын ша қарқынмен алға жыл жуда. Осы жетістіктердің барлығы Қазақстанның зор əлеуетін көрсетеді. Бұрын «Қазақстан-2030» Стратегиясы қабылданып, ол мерзімінен бұрын жүзеге асырылды. Зерт теулердің қорытындысына жүгінсек, əлемнің ең белді 30 мемлекетінің қатарына қосылып, «Қазақстан-2050» Стратегиясын да мерзімінен бұрын орындауға Қазақстанның толық мүмкіндігі бар. Біздің болжамдарымыз бен бағалауларымыз бойынша, қазіргі қарқынынан айырылмаса, бұл межеге 2025 жылы да жетуі мүмкін», деді Р.Мэтьюз. ------------------------------Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Балаларды ќорєау заѕдыќ негізде жїргізіледі (Соңы. Басы 1-бетте).

Ал АҚШ-та 1998 жылы кəмелетке толмағандардың жеке өмірін қорғау заңдық актісі қабылданып, алғаш рет балалар веб-сайтын класификациялау нормасы енгізіліпті. Яғни, бұл балаларға көруге болмайтын ақпараттық ресурстарға кіруге жол бермейді. Сөз орайы келгенде айта кетер жайт, Жапония 2009 жылы ақпараттық өнімдерді таңбалау заңын қабылдаған. Заң жобасы туралы өз ойын ортаға салған Мəжіліс Төрағасы Н.Нығматулин мүдделі министрліктер мен құрылымдар тарапынан кешенді іс-қимылдың қажет екенін де ерекше атады. Спикер бұл ретте ашықтық пен қол жетімділік баланың дамуы мен денсаулығына зиян келтіретін ақпараттардың шығуына жол бермеуі тиіс. Біздің барлығымыз да ақпараттың ашықтығын, жария лылығын, қолжетімділігін қолдаймыз. Алайда, біз осылардың көлеңкесінде басқа Батыс мем лекеттерінде заңмен қатаң қадағаланатын, пайдасыз жаққа жол ашып алмауымыз керектігін түсінуіміз қажет, деді Н.Нығма тулин. Сондай-ақ, депутаттар Ə.Тойбаев, Н.Сабильянов, А.Пепенин, Т.Ибраев жəне өзгелері балаларды қатыгездікке, зорлық-зомбылыққа жəне өзге де жағымсыз əрекеттерге итермелейтін ақпараттарға қарсы заң жобасы туралы оң көзқарастарын білдіре отырып, бірқатар сауалдар

қойып тиісті ақпараттар алды. Осылайша, талқылаудан өткен «Балалардың денсаулығы мен дамуына зардабын тигізетін ақпараттан қорғау мəселелері туралы» заң жобасы ілеспе түзетулерімен бірінші оқылымда қолдау тапты. Бұдан басқа кешегі отырыста «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне астық нарығын реттеу мəсе лелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы да бірінші оқылым да мақұлданды. Бұл құжат электрондық астық қолхаттары жүйесін жəне астық қабылдау кəсіпорнын немесе мақта өңдеу ұйымдарын уақытша басқаруды жетілдіруге бағытталған. Мысалы, астық қабылдау кəсiпорнының техникалық сыйымдылығы көлемі шегінде астық қолхаттарын жəне оның бөліктерін беруді жүзеге асыру ұсынылған. Ауыл шаруашылығы министрі Асылжан Мамытбековтің мəлімдеуінше, енгізілген өзгерістер министрлікке астық туралы толық ақпараттар алуына мүмкіндік береді. Жалпы отырыста, сонымен қатар, «Қазақстан Республи ка сының кейбір заңнамалық актілеріне Қазақстан Республикасы ның халықаралық шарттар мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы ма құлдан ды. Мəжіліс депутаттары М.Əшімбаев, З.Балиева жəне

Қ.Сұлтанов бастамашы болған заң жобасында шет мемлекеттермен екіжақты халықаралық шарттарды Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілінде жəне тараптардың келісуі бойынша өзге де тілдерде жасасу көзделетін өзгерістер бар. Қырғызстанда мектеп салу туралы Қазақстан-Қырғызстан үкіметаралық келісіміне түзетулер енгізуге байланысты хаттаманы ратификациялау туралы заң жобасы да депутаттардың қолдауына ие болды. Келісімге сəйкес қырғыз тарабы екі нысанды тұрғызу үшін Бішкек пен Ош қалаларынан жер телімдерін берсе, ол жерлерге «Самұрық-Қазына» ұлттық əлауқат қоры» акционерлік қоғамы қаржысына екі мектеп салынады. Ал мемлекеттік сатып алу мəселелері бойынша заң жобасы бірқатар өзгертулерімен екінші оқылымда мақұлданды. Президенттің мемлекеттік сатып алу жүйесін одан əрі жетілдіруге бағытталған тапсырмасын орындау мақсатында əзірленген заң жобасы мемлекеттің қатысуы бар заңды тұлғалардан тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу кезінде олардың жасырын монополиясын болғызбауды, тауарларға, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерге бағалардың бірыңғай ақпараттық жүйесін құруды, сондай-ақ, мемлекеттік сатып алуды бірыңғай ұйымдастырушының жұмыс істеуін қарастырады.

Ќатаѕ жаза тəртіпті кїшейтеді (Соңы. Басы 1-бетте).

Сонымен, 467 баптан тұратын Қылмыстық кодекстегі басты өзгерістер қандай? Жобаны əзірлеген арнайы топтың əлемнің дамыған елдерінің озық тəжірибеле рін зерделеп, бас ты назарға алғанын тілге тиек еткен Иоган Меркель Германия, Украина, Ресей, Испания, Голландия, Норвегия секілді мемлекеттердің құқықтық заңдарының үздік үлгілері сарапталғанын да айтып өтті. Еуропа елдері заңдарының тиімді тұстарын алған жаңа жобада 171 қылмыстық теріс қылық қарастырылса, оның 58-і Əкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің құрамынан алынған. Ал, 9 қылмыстық теріс қылық жаңа, 104-і онша ауыр емес қылмыс санатындағылар. Адам, оның өмірі, құқықтары мен бос тандықтарын қорғауды мақсат тұтқан жаңа редакциядағы Қылмыстық кодекс жобасында бас бостандығынан айырудың орнына балама шараларды кең қолдануға басымдық берілген. Мəселен, бұрынғыдай бас салып соттап, түрмеге тоғытудың орнына ірі ақшалай айыппұлдар салу, қоғамдық жұмыстарға тарту түріндегі жаза түрлеріне басты назар аударылып отыр. Ел Бас прокурорының бірінші орынбасары, сондай-ақ, кодекс жобаларында қылмыстың барлық жаңа түріне қарсы тиімді күрес жүргізу үшін негіз қаланғанын, атап айтқанда, балалар мен жеткіншектердің құқықтары мен бостандықтарын шектеген кез келген озбырлықтың қатаң жазаланатынын атап өтті. «Соңғы кездері жыныстық қатынас түрінде айуандыққа баратын азғындардың құрығына жеткіншектердің жиі ілініп жүргені жасырын емес. Сол себепті буыны қатпаған балалардың тағдырына балта шапқандар тиісті жаза – ауыр жазасын арқалауы керек», деді ол. Жазаның қатаңдауы темірдей тəртіпті түзетініне сенім білдірген ҚР Бас про курорының бірінші орынбасары Иоган Меркель сөз арасында жол-көлік апатына ғана емес, соның салдарынан адам өліміне себепкер болған мас жүргізушінің де қатаң жазаға тартылатынын айтты. Күні кеше ғана, дəлірек айтқанда, 17 желтоқсанда Павлодар-Семей күре жолында болған ауыр апатты мысалға келтіре кеткен ол: «Бір отбасын түгел бір сəтте жалмайтын мұндай апаттар елімізде көбейіп кетті. Солардың дені көлік рөліне ішімдік ішіп алып отыратын жүгенсіз жүргізушілердің кесірінен болып отыр. Кеше болған жол апатынан бір үйден алты бірдей адамның ажал құшқанын естіген боларсыздар. Бұл сұмдық жағдай ғой», деді. Бұдан былай егер жол апаты салдарынан адам қаза тапса əрі жүргізушінің рөлде мас күйінде болғаны анықталса, онда бұл ауыр қылмыс санатына жатқызылады.

Ащы суға тойып алып, темір тұлпарын тақымдаймын деп қара жол үстінде адам өмірін қиғандар 7 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы əбден мүмкін. Тоқтала кететін тағы бір жайт, кодекс жобасында жазасы қатаңдатылған қылмыстың бірі ретінде кибер қылмыс аталады. «Елдің құлағына енді-енді ғана естіліп жүрген бұл қылмыс түрі біздің қоғам үшін жаңа

əрекетті жасаған деп көрсе тілген адам), Украинаның Қылмыс тық іс жүргізу кодексіндегі ұқсастық бойынша барлық аудандық жəне оларға те ңестірілген прокуратураларға «іс жүргізетін прокурор», сотқа дейінгі іс жүргізуде соттың бақылауын кеңейтетін «тергеу судьясы» дейтін жаңа құқықтық фигураларға анықтама берілді. Жаңа редакциядағы жобалар-

болғанымен, тигізер зияны шаш етектен. Шындап келген де, хакерлердің ізіне түсіп, алаяқтығын анықтау жоғарғы деңгейдегі дайындықты, кəсіби біліктілікті талап етеді», деді И.Меркель. Баспасөз мəслихаты барысында алдын ала тергеу, тергеу барысында жіберілетін басты кемшіліктер де ашық айтылды. Сиырқұйымшақтанып созбалаңға салынып кететін тергеудегі бұл олқылықты қылмыстық процестің бастапқы сатысы – тергеуге дейінгі тексеру мен қылмыстық іс қозғауды алып тастаумен түзету көзделген. «Бұл өзгерту аза маттардың құқықтарын сақтау ға оң əсерін тигізеді деген сенімдеміз. Мəселен, АҚШ-та істі болған күдікті ары кеткенде 20 сағат қана тергеу изоляторында отырады. Ал біздің елде кей істер апталап емес айлап, жылдап созылып кетеді. Күдікті деп танылған адам осы уақыт бойы қамауда ұсталады. Түптеп келгенде бұл да адам құқын қорлау ғой. Сол себепті қылмыстық процестің бастапқы екі сатысын алып тастау қылмыстық іс қозғауға дейінгі іс-шаралардың ұзаққа созылуына жол бермейді», деп атап өтті И.Меркель. Сондай-ақ, брифинг барысында Франция жəне Литваның тəжірибесі бойынша енгізілген «қорғалуға құқығы бар куə» (яғни, күдікті деп танылмаған, бірақ арыз-хабарламада қылмыс тық

дың тағы бір жаңалығы бар. Ол – «Миранда ережесі». Егер шетелдік шытырман оқиғалы киноларды көрсеңіз, құқық қорғаушылардың күдіктілерді құрықтау кезінде «Сіздің үнсіздік сақтауға құқыңыз бар...» деп келетін жаттанды сөздерін жиі естіген боларсыз. Америкалық «Миранда ережесі» дегеніміз осы. Демек, алдағы уақытта полиция қызметкерлері күдіктіні ұстау кезінде оның құқықтары мен міндеттерін, атап айтқанда, адвокат жалдау, үнсіздік сақтап қалу құқықтары барын тізбелеп айтып, барлық айтқандары күдіктінің өзіне қарсы қолданылуы мүмкін екенін ескертуі міндеттеледі. «Бұл заңсыз ұстау фактілерін болдырмау мақсатында қолға алынып отырған іс. Өйткені, бұл ережелер ұстау тəртібін бұзған кезде ұсталған адамның қатысуымен жүргізілген тергеу амалдары нəтижесінде алынған дəлелдемелерге жол бермейді», деді Иоган Давидович. Жолдауда жүктелген тапсырманы, сонымен қатар, Елбасы Жарлығымен бекітілген 2020 жылға дейінгі құқықтық саясат тұжырымдамасының ережелерін іске асыруға бағытталған кодекстер жобасы əлі де уақыт пен тəжірибенің қатал тексерісінен өтпек. Бану РАХЫМБАЙҚЫЗЫ, журналист.


19 желтоқсан 2013 жыл

www.egemen.kz

3

Елдік мінбері

ТƏУЕЛСІЗ ЌАЗАЌСТАННЫЅ ЖЕТІ ЌАЗЫНАСЫ:

МƏҢГІЛІК ЕЛ Бірінші қазынамыз: Алтай мен Атыраудың, Арқа мен Алатаудың арасын ен жайлап, еркін көсілген Мəңгілік Еліміз. Біз шекарамызды шегендеп, іргемізді бекітіп, көршімен тату, алыспен сыйлас ісі ілгері басқан жасампаз Ел болдық. Н.Ə.НАЗАРБАЕВ, Тəуелсіздік күніне арналған салтанатты жиында сөйлеген сөзден.

Адамда арман көп. Арман – адам өміріне, санасына тəн ерекше құбылыс. Ол адамның алғашқы балалық сезімімен бірге оянып, қиялын шарықтатып, бүкіл өмір бойы на жетелеп жүретін бір керемет сезім. Ғажабы – баланың ішкі сыры да, құпиясы да өзінің Арманы. Сол армандарына жетсем деп өмір сүреді. Арман адам санасының көрі нісі. Өмір бойы қаншама арма нына қол жеткізе алған адамның тағы арманы болары да табиғи шындық. Солай. Арман – адамды үне мі ер теңге, болашаққа, жарық күннің жақсылығына жетелейді. Адам санасымен, түйсік, сезімімен бірге туатын пенденің басты арманы – бостандық, еркіндік болса керек. Кез келген ұлттың, ел дің, қоғамның қалтқысыз ұмтылатын басты арманы – еркін ел, тəуелсіз ұлт, мемлекет дəрежесіне жету екендігі де заңды құбылыс. Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) мəліметіне қарағанда – жер бетінде бес мыңнан астам ұлттар мен этностар, алты мыңға жуық тілдер бар екен. Осылардың тек 197-і ғана мемлекет деген статусқа ие. Сірə, бұл кез келген сауатты адамдарды ойландыратын-ақ жағдай. Қаншама этностар үшін теңдік пен еркіндік, мемлекеттік қол жеткізбес арман болып жүргенін біз бүгінгі халықаралық жағдайлардан білеміз. Мəселен, дүние жүзінде 40 миллионнан астам күрдтер, əлі таборлық жүйемен елден елге көшіп жүретін сығандар, тағы басқа этностардың тəуелсіз мемлекеттілікті көксейтіндіктері бəрімізге аян. Ұлттық тəуелсіздік, тəуелсіз мемлекеттілік – біздің де ғасырларға созылған асыл арманымыз. Жүздеген жылдар, қиын асулар, бостандық жолында көтерілістер мен жорықтарда, саясат майданында құрбан болған есіл ерлер, тұтас ұрпақтар – шежірелі тарихымыз – түгелдей ұлттық арманымыз. Біздің ұлттық, мемлекеттік тəуелсіздігіміз – теңдесі жоқ жетістігіміз. Тəуелсіздігіміз – бүгінгі бүкіл өміріміздің қайнар бұлағы, бастауы, барлық жақсылығымыздың арқауы. Мемлекеттік тəуелсіздік – қазақтың қолы жеткен Арманы! Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев өзінің тəуелсіздігіміздің 22 жылдығында сөйлеген сөзін: «Барша арманымыздың асқары, бақытымыздың бастауы болған ұлық мереке – Тəуелсіздік күні – елімізге, əрбір азаматымызға құтты болсын! – деп бастап, «Бұл – ата-бабаларымыздың арманы ақиқатқа айналып, азаттыққа қолы мыз жеткен аса қасиетті күн. Бұл – ұрпақтарымыз ұлы елдің ұланы, азат елдің ақиығы атануына жол ашылған қастерлі күн. Бұл – тілімізді жаңғыртып, дінімізді қайтарған, тарихымызды түгендеп, тағдырымызды таңдаған ұлы күн. Тəуелсіздік – тəуекелі жеткендердің ғана пешенесіне бұйыратын бақыт. Бүгін Мəңгілік Еліміздің жаңа ғасырдағы жаңғыру жолы – «Қазақстан 2050» Стратегиясы дүниеге келген күн», – деп болашақтың қақпасын айқара ашып, алғашқы Арманнан ұлтын келесі ұлы Арманға шақырды. Тəуелсіздікке қол жеткізумен мемлекет ісі өз өзінен өрби бермейтіндігіне жаңа тарихымыздың

Қуаныш СҰЛТАНОВ,

Парламент Мəжілісінің депутаты, «Нұр Отан» партиясы Саяси Кеңесі бюросының мүшесі.

осы 22 жылында көзіміз əбден жетті. Мемлекет болып, елдің ішкі тұрмысы мен сыртқы саясатын қалыптастыру, дүниежүзілік қоғамдастыққа кіру, барлық бағыттарда бəсекелестікке лайық болу сияқты мемлекет міндеттерін жүзеге асыру арқылы, өсу-өркендеу үдерістерінің күрделілігімен күнде бетпе-бет кездесіп жүрміз. Тəуелсіздік, оның кешегісі мен бүгіні, ертеңі мен болашағы туралы үнемі, үздіксіз, əсіресе, келер ұрпақ үшін айтып жүруіміз міндет. Ол – тек тарихқа көрсетілер ілтипат емес, қоғам, əрбір саналы азамат үшін, тəуелсіздіктің құнын, бүкіл өміріміздің ең қасиетті құндылығы екенін естен шығармай, көздің қарашығындай сақтау үшін қажет. Тəуелсіздіктің игіліктері ең алдымен халық тіршілігінің деңгейінің көтерілуін көздейді. Оның осы жылдардағы көрсеткіші көз тоярлық. Мысалдарды тізбелеу бұл мақаланың мақсаты емес, тек кейбір көріністерін ғана тəуелсіздік жемісі ретінде тілге тиек етпекпіз. 22 жылдың алғашқы он жылы бұрынғы одақтық экономика мен саяси жүйенің зардаптары мен ыдырауынан болған кең ауқымды дағдарысты еңсеруге кетті. Саясаттағы басты бағыт ешқандай идеологияның үстемдігіне жол бермеу арқылы рухани еркіндік ауанын, дін еркіндігін сақтау, заңдық, құқықтық база мен кеңістігін, көппартиялықты қалыптастырып, халықаралық дəрежеде тең терезелік өзара түсіністік, сый ластық, достық, əріптестік қаты нас тарға қол жеткізе отырып, өркениет жолына бет түзеу еді. Бұл бағыттарда тарихымызда бұрын-соңды көрмеген жаңа құбылыстарға куə болдық. Елдің, қоғамның ашықтығы мен еркіндігі жағдайында өмірге жаңа институттар орнықты, жаңа дүниетаным, жаңа ойлау жүйесі жаңа ұрпақпен бірге келді. Тəуелсіздікті армандаған халықтың ең зор құндылығы, əрине, рухани бостандық. Осының нəтижесінде халықтың еңсесі көтерілді. Мемлекет еліміздің ұлттық рухын ынталандыратын көптеген шаралардың жүзеге асырылуына бастамашы болып, қамқорлық жасап, қаржыландыру жолдарын ашты. Ұмыт болған тарихымыз, өткен замандардың

ұлттық, тарихи түлғалары олардың еңбектері, тағдырлы оқиғалар, ұлт мүддесіндегі беріспес талас, күрес, бітіспес шайқастар туралы жəдігерлер жанданып, қоғам назарына ұсынылды. Қауіпсіздік – қай мемлекет үшін де маңызды құндылықтардың бірі. Əрине, оның мазмұны да əр мемлекет үшін əр алуан. Мəселен, Ресей, Қытай, АҚШ, Англия, Германия сияқты ежелгі мемлекеттердің жалпы əлемдік, өңірлік, өзіндік қауіпсіздікке ықпалы да əртүрлі дəрежеде болуы мүмкін. Əлемде, халықаралық қатынаста тəуелсіздік ұғымы ортақ мазмұнға сыйғанымен əр мемлекеттің ішкі, сыртқы геосаяси жағдайларына байланысты оның талаптары, мүмкіндіктері мен əсерлері, сипаты мен себептері өзгеріп тұруы да заңды құбылыс. Мемлекеттік қауіпсіздікті қамтамасыз ету міндеті біздің де еліміздің тəуелсіздікке қол жеткізген алғашқы сəтінен бастау алады. Бұл орайда, ең алдымен көршілес елдермен дипломатиялық қарымқатынас орнату барысындағы ең маңызды мəселе болған олардың біздің ортақ шекарамызды мойындап, біздің жеріміздің тұтастығына ешқандай қолсұғушылық əрекет терге жол берілмейтіндігіне кепілдік етілуін қамтамасыз ету мақсатында жүргізіліп, қол жеткізген келісімдердің маңызына тоқталудың да жөні келіп тұр. Елбасымыздың күні кеше ғана салтанатты жиында біздің шекарамызды шегендеп, іргемізді бекіткенімізге ерекше екпін түсіре айтқаны сондықтан. Тəуелсіздігіміздің жария болған күнінен көрші елдермен, əсіресе, Шығыстағы Қытай елімен шекараны заңдастыруға айрықша мəн берілді. Сонымен қатар, бұрын Одақта болған көршілес Ресей, Өзбекстан, Түркіменстанмен де шекараларымызды өзара мемлекетаралық дəрежесінде айшықтап, заңдастырып алу қажеттігі де күн тəртібінде тұрды. «Біткен істің қиындығы жоқ» дегендей, бүгін шекаралық келісімдер туралы бірақ сөзбен өз-өзінен орындалғандай көріп, айтамыз. Ал, сəл зейін қойып айтар болсақ, əр елмен жүргізілген келіссөздердің əрқайсысы бірнеше мақалаға жүк болар еді. Əдетте, шекаралардың терең тарихы бар, əрі сол тарихының қойнауында əлі де толық ашыла қоймаған, жария болмаған қатпар-қатпар сырлары бар. Тек ежелгі көрші Қытай елімен шекарамыздың ғасырлар тереңінің тарихына үңіле қалсаңыз – қаншама қайшылықтар мен

қақтығыстарды, текетірестерді, тіпті, қайғылы оқиғаларды, қаншама келіспеушілік пен түсініс пеу шілікті басымыздан өткіз дік. Əсі ресе, ХІХ ғасырда Кене сары хан өлтіріліп, Қазақ хандығы, яғни мемлекеті құлап, Қазақ жері түгелімен Ресей бодан ды ғына кіргеннен кейін қазақтың қатынасуынсыз Ресей мен Қытай империяларының арасында 1880-1882 жылдары өткізілген шекаралық келісімдердің нəти жесі бойынша 1884 жылы шекара сызығы жүргізіліп, талай қазақтың атақонысы мен ұрпағы екі бөлінгені де тарих сандығында жатты емес пе? Ол кезде қазақтан ешкім пікірін сұраған жоқ. Себебі біреу-ақ – қазақтың мемлекеті болмады. Қазақ бодан ел болды. Қазақта ешқандай құқық болмады. Міне, мемлекет болудың басты маңыздылығы. Ғасырдың тереңіне кеткен ол кездердің келісіміне оралудың бүгін ешқандай мағынасы да, қажеті де, пайдасы да, ұтысы да жоқ. Ол тек нəтижесіз дау туғызып, бүгін мен ертеңгі болашаққа зиянын тигізуі мүмкін. Сондықтан да, Нұрсұлтан Назарбаев Қытаймен дипломатиялық қарым-қатынас орнатқан алғашқы келіссөздерден бастап, ешқандай даусыз, кертартпалықсыз, бүгінгі күннің талабынан жаңа ғасыр даму тұрғысынан тату көршілік саясатын ұстанып, территориялық тұтастығымызды танып, мойындап, жасампаздық қозғалысымен болашақтың даму жолымен жүруді ұсынды, сол бағытты ұстанып келеді. Біздің Елбасының сындарлы əрі орынды ұсыныстарына 90-жылдардағы Қытай Төрағасы Цзян Цзямин де түсіністікпен қарап, қолдау көрсетті. Соның нəтижесінде дипло матиялық жұмыс бабындағы келіссөздер кезіндегі пікірталас, өзара дəлелдесулерді есептемегенде өте терең əрі тиянақты екіжақты жұмыс жүргізіліп, 1994 жылы негізгі шекаралық келісімге (ұзындығы 1748 шақырым болатын шекараның 90 пайызына) қол жеткізілді. Қалған он пайызы ол кезде «даулы, талас туғы затын учаскелер (бөліктер)» деп аталды. Алғашқы келісімге сол жылы Алматыда ҚР Президенті Н.Назарбаев пен ҚХР Премьері Ли Пен қол қойды. Осыдан кейін Қазақстан жəне Қытай дипломаттары екі ел басшы ларының келісімі бойынша стра тегиялық бағытты ұстана отырып, «даулы учаскелер» бойынша келіссөздер жүргізді. Бұл

келіс сөздерге дипломаттармен қатар екі жақтан маман шекарашылар, геодезистер, картографтар, тағы басқа білікті мамандар қатынасып, «даулы» деген жерлерді егжей-тегжейлі зерттеді. «Даулы жерлер» ар жағы Шыңжаң, біз жағы Шығыс Қазақстан жəне Алматы облыстарында, негізінен биік таулы, жазғы жайылым, яғни жайлау өңірлерінде болды. Кезінде, жаз айларында ол жайлауларға ар жағынан қытай (қазақ) малшылары, бер жағынан біздің малшылар мал жайып, шығып отырған. Қыс айларында ол тауларға шығу қиын, тіпті мүмкін емес, қалың қар басып жатады. Жан-жақты зерт теулерден кейін, негізінен ұзақ жылдардан қалыптасып қалған соқпақтар негізінде шекара сызығын жүргізуге келісіліп, «даулы» деген жерлер бөлініп, 57 пайызы Қазақстан жағында, 43 пайызы Қытай жағында қалатын болып келісілді. Ол жерлерде ешқандай тұрақты елді мекен, ауылдар немесе зираттар жоқ, ешқандай кен орындары жоқ. Міне, осы бағытта шекаралық бірінші қосымша келісімге 1997 жылдың жазында Нұрсұлтан Назарбаев пен Цзян Цзямин қол қойды. Тек осы қосымша келісімнің көлемі 1 мың 300 бет болғанын айтсақ та мұның қандай күрделі жұмыс болғанын əркім-ақ көз алдына елестете алар. Осылайша жұмыс жалғасып, екінші қосымша шекаралық келісімге 1998 жылы қол қойылып, 1999 жылдың қараша айында Пекин қаласында Нұрсұлтан Назарбаев пен Цзян Цзямин Қазақстан мен Қытай арасындағы шекара мəселелерінің толық реттелуі жөнінде арнайы коммюнике қабылдап, ғасырлар бойы жалғасып, күр деленіп, шиеленісіп келген шекара мəселесіне нүкте қойылды. Осыдан кейін ҚХР Үкіметі мен Қытай Коммунистік партиясы Орталық Комитеті барлық мемлекеттік орындарға Қазақ стан мен Қытай арасында жаңа шекаралық келісімге сəйкес барлық оқулықтарға, ескі (Цинь династиясы тұсында шығарылған карта) географиялық карталарға өзгеріс енгізуді тапсырды. Бұл шекаралық келісім Қазақстан мен Қытай арасында жаңа, бейбіт ниеттегі, тату көршілік, іскер жасампаздыққа бағытталған санасы мен мазмұны өркениетті дамуды ұстанған жаңа дəуірдің бастамасы болды. Қазақстан мен Қытай арасындағы шекаралық келісім Қытайдың өзімен шекаралас 14 мемлекеттің

ішінде келісімге келіп, қол қойған тұңғыш мемлекет болды. Сондай-ақ, бұл келісім Нұр сұл тан Назарбаевтың қазақ-қытай қатынасындағы, кезінде бабалар ұрпағы армандап, қол жеткізе алмай кеткен ұлы əрі тарихи жеңісі болды. Күні кешегі салтанатты жиналыста Елбасы Жеті қазынаның бірінші кезегінде қасиетті жерді, шекараны айтты. Тектен текке айтқан жоқ. Жер – қазақтың қаны, ұлттың жаны, бүгінге міндет, ұрпаққа аманат. Жасалып жатқан барлық тірлік, барлық жаңғыруымыз, барлық жаңалығымыз, жаңа, тіпті күні кеше болжай алмаған жарқын, жасампаз жетістіктеріміз – тек қана тікелей мем лекеттік Тəуелсіздігіміздің жемісі. Сол жемістің ең бетке ұстар көрінісі өте қысқа мерзімде айналасы он жылда салынып шыққан əсем Астана. Шындығын айту керек, Астананың осындай қыс қа мерзімде жарқырап, əлем жауһарларының қатарынан орын алатынын Нұрсұлтан Əбішұлының өзінен басқа ешкім де, тіпті жобалаушылар мен қолдаушылардың ешқайсысы да болжай алмағаны ақиқат. Астананы Алматыдан көшірудің саяси маңыздылығын бірден қолдаған Премьердің орынбасары болған мен де оның дəл осындай қарқынмен əрі тіпті көз алдымызға, қиялымызға келтіре алмаған сəн-салтанатпен салынатынын болжай алмағаным шындық. Астана – Президент кеше атаған Жеті қазынаның біріншісі – ұлы жерге ие болып, оны гүлдендірудің тамаша үлгісі болды. Астананың құрылысы еліміздің бүкіл экономикасына, қалалардың жандануына оң ықпалын тигізді, барлық облыс орталықтарын рухани сілкініске əкелді. Өкшелеп Шымкент келеді. Барлық облыс орталықтары жаңарып, жаңа құрылыс нысандары көзтартарлық келбет көрсетуде. Нұрсұлтан Əбішұлы Қытайға сапарының бірінде (ол кезде – елшімін) екіжақты қарым-қатынас туралы əңгімелесіп отырып: – Елді сағындың ба? – деп тосыннан сұрап қалды. – Елді сағынбайтын қазақ болушы ма еді? Əрине, сағындым, – деп шынымды айттым. – Білем. Бес жыл болып қалды ма, сенің осында жүргеніңе? Саспа. Уайымдама. Уақыт келеді, айтам, қазірше осы арада жүре тұр, өзің білетін маңызды шаруалар бар, – деп түйді. Өз Отанын, туған ауылын, қаласын, кіндік қаны тамған жерін

сағыну жалпы адам баласының санасына, сезіміне тəн. Алайда, қазақ баласының туған жердің топырағын қастерлеуі ерекше екендігі де белгілі. Отанды, туған жерді, елді сүю бар, сағынышпен сезіну бар, қастерлеу, сыйлау, қасиеттеу бар. Сонымен бірге, оны игілікпен игеру, адам тұрмысына икемдеп, гүлдендіру де елдің, бəріміздің еңбегімізді талап ететінін де естен шығармауымыз қажет. Елбасының жерді Жеті қазынаның басы ретінде айтуында қастерлеумен қатар үлкен міндет де тұр. Ол міндет жерді қорғаумен бірге тиімді пайдаланумен, оны көркейтумен тікелей байланысты. Елімізде, өңірлерде əртүрлі дəнді дақылдар, көкөніс өнімдерін өндіру саласын, мал шаруашылығын дамыту, жалпы егістік жайылымдық жерлерді жаңа, озық технология негізінде игеруге айрықша мəн беріліп, жаңа сапаға көшуіміз қажет. Тəуелсіздік мерекесінің қарсаңында Елбасы өзінің Жарлығымен Қызылорда облысы, Сырдария ауданындағы «Абзал жəне К» ауыл шаруашылығы серіктестігінің жетекшісі Абзал Ерəлиевке жоғары дəрежелі ерекшелік белгісі «Қазақстанның Еңбек Ері» атағын тапсырып тұрып: «Бүгінде серіктестік күріштің түсімі бойынша Қызылорда облысында көш бастап келеді. Компанияда күріш өсіруден бастап, дайын өнімді дүкен сөрелеріне жеткізуге дейінгі толық өндірістік цикл енгізілген. Кəсіпорын, сондайақ, күрішті шетелге басты экспорттаушы да болып табылады. Ол адамдарды жұмыспен қамтып қана қоймай, əлеуметтік салаға тұрақты түрде инвестиция салады. Мен бұл шаруашылықта бірнеше рет болдым жəне ол тұрған жерде саябақтары, əлеуметтік нысандары мен жақсы өмір сүру үшін қажетті нəрсенің бəрі бар, гүлдей жайнаған нағыз қалашықты көріп таңғалдым», – деп ақжарылқап ризашылығын білдірді («Егемен Қазақстан», 15 желтоқсан, 2013 ж. ). Бұл – шын мəнінде үлгі-өнеге. Ауыл шаруашылығында еңбекті ұйымдастыру мен ауыл тұрмысының шынайы көркем көрінісі. Жерді күту мен сүюдің, игеру мен игілікке айналдырудың үлгісі десек артық емес. Əрине, мұндай ауылдарда жастар жұмыс істейді, əрі тұрақтайды, сол арқылы өздерінің де, жердің де, елдің де əлеуетін көтерері хақ. Жердің тиімді пайдаланылуы туралы Нұрсұлтан Əбішұлы үнемі тапсырма беріп, ескертумен келеді. Шын мəнінде кейбір аудандарда, облыстарда, əсіресе, суармалы егістік жерлер жүздеген, мыңдаған гектар көлемінде игерілмей, қамыс пен арам шөп өсіп жатуы мүлдем төзгісіз жағдай. Меншік иесі иемденіп алып, не өзі игере алмайды, не ешкімге бермейді. Мұндай жағдайды өзгерту үшін заңға да өзгеріс енгізу қажет болар. Жер төсінде жүрер адаммен, адам жасаған тұрмыспен көрікті болмақ. Елбасы тəуелсіздік мерекесі күні өз сөзінде халық санасына Жер қасиетінің осынау қажеттерін меңзегені болашаққа орасан ауқымды жұмыс болар. Жерімізге ие болып, шашпайтөкпей игеріп, халық тұрмысын жақсарту, ұлттық руханиятымызды сақтап, жаңғырту арқылы өркениет өріне жететінімізді айшықтап, өркені өскен сауатты, қабілетті, ұйымшыл, бірлігі мол ұлт болғанда ғана Мəңгілік Ел боларымызға екпін беріп, елді болашаққа бастаған Елбасын қолдау да елдің игілігі болса керек.

Қолымыз жеткен мемлекеттік Тəуелсіздіктен кейінгі келесі Ұлы Арманымыз – Мəңгілік Ел. Елбасының Ұлы Арманы Қазақ Елінің Мəңгі Ел болып жасай беруі екендігі де ай дай анық. Нұрсұлтан Əбішұлының Мəңгілік Елді Жеті қазынаның біріншісі атағаны да сондықтан. Өйткені, Президент сонау 1992 жылдың өзінде-ақ: «Орнында бар оңалар» дейтін еді халқымыз. Шүкір, ел орнында, жер орнында. Жерге жетер ештеңе жоқ, жерден өтер байлық жоқ. Жер болса – ел болады, ел болса – ер болады. Осындай жеріміз барда, еліміз барда, өздеріңіздей еріміз барда біз ешкімнен кем болмаймыз!» деп еді. Айтқаны айдай келді. Қазақтың қазынасы түгенделіп келеді. Тəубе.


4

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

ТАБЫСЫ ТАСЫҒАН

Дерек пен дəйек

● Қостанай облысындағы автомобиль жолдары желісінің ұзындығы 9514 шақырымды құрайды. Бұл республикадағы жолдардың ең ұзыны болып табылады, оның 1408 шақырымы республикалық маңызға ие. ● 2012 жылы басталған «Арқалық–Шұбаркөл» теміржол желісінің ұзындығы 214 шақырым, оның 49,3 шақырымы Қостанай облысы аумағынан өтеді. Қазір бұл учаскеде жұмыс аяқталды. ● Қостанай облысында Рудный, Лисаков, Жітіқара жəне Арқалық – төрт моноқала бар. Рудныйдың даму мүмкіндігі жоғары, Лисаков пен Жітіқараның дамуы орташа, Арқалықтың даму əлеуеті төмен. ● Шағын несиелерді облыста 303 адам алған, оның ішінде 295 адам ауылдық жерде тұрады. ● Жыл басынан бері орташа айлық жалақы 8,3 пайызға өскен, ол 83000 теңгені құрайды. ● Облыста 2005 жылдан бері 5320 орындық 15 жаңа мектеп салынды. Биыл мемлекеттік жалпы білім беретін мектептерге жөндеу жұмыстарын жүргізуге барлық қаржы көздерінен 4 миллиард теңге жұмсалған. ● Соңғы төрт жылда балабақшалар мен шағын орталықтардың ашылу есебінен 7400-ден аса бүлдіршін мектепке дейінгі тəрбиеге тартылған. Облыста əлі 19 000 бүлдіршін балабақша кезегін күтіп отыр. ● Соңғы жылдары облыста заманауи құралдармен жабдықталған 6 ірі медициналық нысан пайдалануға берілді. Оған 17,5 миллиард теңге жұмсалған. ● 2012-2013 оқу жылында облыста 4953 түлек мектеп бітірді. 2013 жылы Ұлттық бірыңғай тестілеуден түлектер жинаған орташа балл – 75,44 болды. ● Облыста қазір 18 тіл үйрету орталықтары жұмыс істейді. Онда мемлекеттік тілді оқып үйренуге 11964 адам тартылған, ағылшын тілін 593 адам үйренуде. ● Облыста 120-дан аса мүгедек студент оқуына төлеу үшін əлеуметтік көмек алады. Осы мақсатқа биыл 16 миллион теңге қаржы жұмсалды. ● 2011-2013 жылдары «Сыбаға» бағдарламасы арқылы облыста 11572 ірі қара малы алынған. ● Жыл ішінде облыс өңірінде жасалған қылмыс саны 12,6 пайызға өскен. Ауыр жəне аса ауыр қылмыстардың 53 пайызы ашылған. ● «Тобыл» əлеуметтік-кəсіпкерлік корпорациясы облыс аумағында 46 инвестициялық жобаны іске асыруда. Олардың жалпы құны 300 миллиард теңгені құрайды. ● Облыстағы алтын өндіретін үш компания үстіміздегі жылдың 10 айында «Доре» қорытпасының 3,9 тоннасын өндірген. ● Облыс аудандары мен қалаларында 7 мыңнан астам сауда жəне 1 мыңнан аса қоғамдық тамақтандыру орындары бар. ● Инфрақұрылымды жəне коммуналдық шаруашылықты дамыту есебінен жұмыспен қамту бағыты бойынша 1081 жұмыс орны құрылған. Жұмыспен қамту мекемелерінің жолдамасымен 428 адам жұмысқа орналастырылған.

Уаќытпен їндескен аймаќ Нұралы СƏДУАҚАСОВ,

Қостанай облысының əкімі.

Қостанай облысы – еліміздегі қасиетті өңірлердің бірі. Қазақстанның, қазақ халқының тарихы Қостанай өңірінсіз кемшін түсер еді. Ел қорғаған Шақшақ Жəнібек тархан, ғылым мен білім жарығын шашқан Шоқан, Ыбырай, Алаш ардақтылары Ахмет, Міржақып, Амангелді, Кейкі батыр, Мəриям апа бастаған ақындар легі, қазақ театр өнерінің пайғамбарлары Серке, Елубай, Қапан секілді халқымызға осынау құнарлы топырақ берген бірегейлердің есімін жалғастырып тізе беруге болады. Бай тарихы бар өңірдің бүгінгі тірлігі бірлігімен мазмұнданып, уақытпен бірге тыныстайды. Торғай-Тобыл бойындағы ел астығын жинап, малын бағып, кенін қазып, еліміздің дамуына хал-қадерінше үлес қосып келеді. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың алға қойған міндеттері мен мемлекеттік бағдарламаларды жүзеге асырудың арқасында облыстың макро эко номикалық көрсеткіштері көңілдегідей деңгейге көтеріліп келеді. Соның ішінде өнеркəсіп өнімі көлемінің индексі 100,1 пайызды құрады. Ауыл шаруашылығындағы жалпы өнім 266 миллиард теңгеге жетіп, өткен жылмен салыстырғанда 144 пайызды құрады. Негізгі капиталдағы инвестиция 8 пайызға артып, 177 миллиард теңге болды. Өңірде қолға алынған он бір инвестициялық жобаның барлығы да бүгінде пайдалануға беріліп, облысымыздың табысын тасытқан кəсіпорындарға айналды. Облыс бюджетінің 99,6 пайызы игерілді. Əлеуметтік салада алдымен ауызға ілінетін баспана мəселесі болса, өңірде жалпы ауданы 212 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді, бұл өткен жылдарға қарағанда 4 пайызға көп. Қостанай облысының экономикасы көпсалалығымен ерекшеленеді. 2007 жылға дейін жалпы өңірлік өнімнің құрылымында ауыл шаруашылығы басымдық танытатын, ол барлық жалпы өнімнің 24 пайызын құрайтын. Ал соңғы бес жылда өнеркəсіптің үлесі басым болып отырғаны анық байқалады. Ол бүгінде шамамен 25 пайызды құрайды. Əрине, біз мұны қанағат тұтып отырғанымыз жоқ. Еліміздегі облыстардың үздік жетілігіне кіру үшін ілкімді жұмыстар күтіп тұр. Бұл межеден алдағы 3-4 жылда көрініп қаламыз деген сеніміміз де бар. Əдетте, ауыл шаруашылығы өндірі сі табиғи-климаттық жағдайға, кен өндіру өнеркəсібі əлемдік нарық жағдайы на тəуелді болып тұрғанда, бұл біз дің облыс экономикасына да əсерін тигізеді. Сондықтан ауыл шаруашы лығын əртараптандыру, баламалы өндірістерді дамыту, оның ішінде шикізат секторының ықпалын азайтып, жоғары баға қосылатын өнімдер өндіретін өнеркəсіп кəсіпорындарын дамытуды негізгі міндеттердің бірі санаймыз. Дегенмен, Қостанай қашаннан ауыл шаруашылығымен даңқы шыққан өңір. Қазір жалпы өңірлік өнімнің 21 пайызын экономиканың осы саласы береді, сонымен қатар, бұл еліміздегі жалпы ішкі өнімнің 14 пайызын құрайды. Қостанай облысы республикадағы барлық өндірілген астық пен ұнның 25 пайызын, еттің 10 пайызын, сүттің 7, жұмыртқаның 12 пайызын береді. Қазақстан бойынша ұн өндіруден əзір Қостанайдың алдына еш облыс түскен жоқ, біз бірінші орында келеміз. Биыл көктемде қостанайлық диқандар 5,2 миллион гектарға егін ексе, соның 4,4 милион гектары тек дəнді дақылдарға тиесілі болды. Жаз-күз айларында жаңбырдың көп жаууына байланысты астық жи нау науқанында қиындықтар болмай қалмады. Соған қарамастан облыс диқандары орташа гектар айналымын 11,4 центнерге жеткізіп, қамбаға 5 миллион тонна астық құйып алды. Бұл

республикада жиналған барлық астықтың төрттен бірі деген сөз. Елбасының тапсырмасына сəйкес, біздің облыста егін шаруашылығын əртараптандыру соңғы үш жылда белсенді жүргізіліп келеді. Биыл майлы дақылдар алқабын 36 мың гектарға тағы да кеңейттік. Бұл май сығатын кəсіпорындарды шикізатпен толық қамтамасыз етуге мүмкіндік берді жəне осының арқасында облысқа келетін өсім дік майының импорты 11 пайызға қысқарды. Жемдік дақылдардың көлемін 2016 жылға дейін 675 мың гектарға дейін жеткізетін боламыз. Бұл облыста мал шаруашылығын дамытуға тікелей байланысты. Осы салада шағын, орта, ірі тауарлы сүт жəне ет өндіретін фермаларды құруымыз олардағы мал басын екі есе көбейтуге мүмкіндік берді. Егер 2010 жылы облыстағы 398 ауыл шаруашылығы кəсіпорнында 85 мың бас ірі қара болса, қазір шаруашылықтың саны 838 болды, ал ондағы мал саны 155 мың басқа жетті. Бұл барлық мал санының 39 пайызы. Өңірде 10 сүт өндіру заманауи кешенін, 17 бордақылау алаңын құрдық. Оның сыртында 15 шаруашылық асыл тұқымды мал өсіреді. 5 құс фабрикасында жаңғырту жұмыстарын жүргіздік. Осы шаруашылықтардың барлығында жұмыс озық инновациялық технологиямен жүргізіледі, əрине, ондағы малдың да өнімділігі жоғары. Мысалы, жеке сектордағы бір сиыр жылына 2500 килограмм сүт берсе, ал мамандандырылған шаруашылықтардағы сиырлардың көрсеткіші 5 мың килограмнан 6400 килограмға дейін жетеді. Жалпы алғанда, Елбасының азық-түлік молшылығын жасау жөніндегі тапсырмасына сəйкес қойылған міндеттерді шешу жолында облыс ауыл шаруашылығы саласы мемлекеттің қолдауын да сезініп отыр. Соңғы үш жылда аграрлық сектордың маңызды салаларына бөлінетін субсидияның көлемі

3,3 есе өсті. 2003 жылдан бері осы саланы дамытуға 334 миллиард теңге жұмсалса, соның 149 миллиард теңгесі, яғни 45 пайызы қайтарымсыз қаржы болатын. Қостанай облысы кен өндірісімен де даңқы шыққан өңір. Кен өндіру бүгін де облыс экономикасының жетекші саласы болып отыр. Өнеркəсіп өндірісінде оның үлесі 52 пайызға тең. Қостанай облысында еліміздегі барлық темір кенінің 90 пайызы өндіріледі. Ал темір жентектері мен бокситтің жəне асбестің 100 пайызын Отанға біз береміз. Бұл саладағы негізгі ірі кəсіпорындар «Соколов-Сарыбай кен өндіру бірлестігі», «Қостанай минералдары» акционерлік қоғамдары, «Өркен» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің филиалы, Краснооктябрь жəне Торғай боксит кен өндіру басқармалары осы байлықты шалқытып отыр. Соңғы жылдары өңір экономикасы ның дамуына машина жасау өндірі сі айтарлықтай ықпал ете бастады. Мемлекеттің қолдауының арқа сын да «АгромашХолдинг» жəне «СарыАркаАвтоПром» кəсіпорындары дүниежүзіне белгілі «Ssang Yong», «Пежо», Chance, «Ивеко» маркалы автомобильдерді құрастыру өндірісін бастады. Осы жылы 6700 автомобиль сапқа қойылды, бұл өткен жылғыдан 2,5 есе көп көрсеткіш. Елімізде шағын автобустар тек Қостанайдан ғана шығады, биыл 581 қолайлы көлік тұтынушыларға жол тартты. Машина жасау ісінде қазақстандық үлесті көбейту – алдағы уақыттағы жұмыстардың негізгі мазмұнының бірі. Сол үшін қазір қораптарды дəнекерлеу мен бояу жұмыстарын атқаратын ірі цех ашылды. Осы цехта шағын жүйелі əдіспен бірінші отандық «Nomad» автомобилін шығару басталды, ал алдағы көктемде «Тoyota Фортунер» автомобилін де осы цехтан сапқа қоюды бастайтын боламыз. Бұрын кенімен, астығымен белгілі Қостанайды машина жасау орталығының біріне айналдырған үдемелі индустриялықинновациялық даму бағдарламасы екені жұртқа аян. Индустрияландыру картасы жүзеге асқан кезеңде облыста 101,2 миллиард теңге тұратын 69 жоба өмірге жолдама алды. Оларда 4,3 мың жаңа жұмыс орны ашылды. Осы бағдарлама шеңберінде ашылған ұқсату кəсіпорындарында еңбек өнімділігі 1,3 есе артты. Қостанай облысы жүзеге асырған жəне инвестиция əкелген жобалар жөнінен республика өңірлері арасында екінші орында келеді. Қостанайда индустриялық-инновациялық бағдарлама шеңберінде майда сортты прокат өндіретін «ЕвразКаспиансталь» зауыты жыл аяғына дейін пайдалануға беріледі. Ол толық қуатында жұмыс істегенде жылына 450 мың тонна металл шығаратын болады. Келесі жылдың өзінде зауыт 230 мың тонна шығарғалы отыр. Алдағы уақыттағы мақсат

Индустрияландыру картасына жаңа технологияларды, заманауи құралдарды енгізе отырып, өнімнің жаңа түрлерін шығаруды игеруге мүмкіндік беретін инвестициялық жобаларды жүзеге асыру болмақ. Облыста тек «Бизнестің жол картасы-2020» бойынша үш жылдың ішінде бизнесті дамыту үшін 250 адамға жəне кəсіпорынға қаржылай көмек көрсетілді. Облыс экономикасын дамытуда кəсіпорындардың сыртқы экономикалық байланысы жəне олардың халықаралық саудада ықпалдасуы маңызды орын алады. Өтіп бара жатқан жыл əлемдік бағаның жəне сыртқы нарыққа шығаратын темір кені, темір жентегі, астық, ұн жəне асыл металл сияқты отандық өндіріс тауарларына сұраныстың төмендеуімен ерекшеленді. Мысалы, астықты бұрын 25 елге шығарсақ, биыл 13 мемлекетке ғана арттық. Сондықтан жыл бойы сыртқы сауда айналымы былтырғыға қарағанда 20 пайызға төмендегені байқалды. Алайда, оның ішінде экспорттың үлесі импорттан 1,6 есе басым болды. Облыстағы сыртқы сауда айналымының 43 пайызын Кеден одағы елдерімен алыс-берісіміз құрайды. Мұның ішінде негізінен іргелес Ресеймен саудамыз үзілген емес. Шетелдерде сұранысқа ие, бəсекеге қабілетті өнімдер өндірудің үздік, жаңа технологияларын меңгеру үшін өндіріс кəсіпорындарына жаңғырту жұмыстары қажет. Ал ол ірі инвестицияларды қажет етеді. Осы орайда, 2013 жылы өңір экономикасына 177 миллиард теңге инвестиция құйылды. Оның 70 пайызы – кəсіпорындардың өз қаражаты. Облыстағы «Тобыл» əлеуметтік-кəсіпкерлік корпорациясы инвестицияның өсуіне көптеген жұмыс жүргізіп отыр. Оның базасында «Инвестиция тарту жəне инновацияны қолдау орталығы» құрылды. Облыс делегациясы Ресейдің Орынбор, Свердлов облыстарына, Беларусь республикасына барып келді. Сəуір айында Қостанайда «KOSTANAY INVENT – 2013» халықаралық инновациялық форумы өтті. Оған Ресейдің көрші облыстары мен Беларусь республикасының жəне Қазақстанның он облысынан кəсіпкерлер мен экономистер, ғалымдар қатысты. Экономикалық даму көршілерге ортақ мақсат. Сондықтан осы форумда көптеген жетістіктер көрмеге қойылды, сонымен қатар, өзекті мəселелер де ортаға салынды. Облыс өңірінің экономикасы дамыса халықтың əлеуметтік жағдайы да жақсара түседі. Соңғы алты жылда облыстың ауылдық жерлерін газдандыру қарқынды жүргізіліп келеді, оған 7,5 миллиард теңге қаржы жұмсалды. Шалғайда жатқан Қамысты, Денисов аудандарының орталығына газ құбыры тартылды. «Рудный–Качар кенті – Федоров ауылы магистральді газ құбырының құрылысы» жобасы жүзеге асуда. Алайда, ауылдар мен селоларды газдандыруда бұл жұмысты қанағат тұтпаймыз. Себебі, облыс өңіріндегі 618 елді мекеннің тек алпысы ғана көгілдір отынның рахатын көріп отыр. Облыстағы елді мекендерде ауызсудың өткірлігі білінеді. Соңғы алты жылда халықты ауызсумен қамтамасыз ету жүйесін дамытуға 18,5 миллиард теңге бөлінді, тек үстіміздегі жылы «Ақбұлақ» бағдарламасына 5,6 миллиард теңге жұмсалды. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев еліміз мықты болуы үшін өңірлердің мықты дамуы керектігін айтқан болатын. Қостанай өңірінің байлығы тек астық пен кен емес, маңдайын күн сүйіп, жүзін жел қағып егін еккен, мал өсірген, кен қазған адамдар, бүгінгіні ертеңге жалғар жас ұрпақ. Облыста түрлі ұлттың өкілдері бір атаның балаларындай тату-тəтті өмір сүріп, еңбек етіп отыр. Елбасымыз ылғи айтып келетін достық, бірлік, береке – еліміз дамуының басты кепілі. Қостанайлықтардың мақсатмұраты да осы – Қазақстанның табысын тасыту, мерейін асыру.


19 желтоқсан 2013 жыл

ТОБЫЛ-ТОРҒАЙ ӨҢІРІ

Жастар болашаќ іргесін ґздері ќалауы тиіс Тимур ШӨКЕНОВ,

Жастар бастамалары орталығының директоры.

Қазір жастарға қатысты өзекті мəселелер көп. Білім алу, тəрбие, мамандық таңдау, жұмысқа орналасу, бос уақытты мағыналы өткізу секілді толып жатқан өзекті мəселелердің шешімін табуына жастардың өздері де атсалысуы тиіс. Ол үшін жастар тарапынан бастау алатын қызықты істер мен бастамаларды қолдап отыру өте маңызды. Осы мақсатта облыс əкімі Нұралы Сəдуақасовтың бастамашылдығымен облыста жастар орталығы ашылған болатын. Бұл орталық жұмысқа орналастыру, шығармашылық əлеуетті дамыту, білім беру қызметі, халықаралық ынтымақтастыққа үлес қосу істермен шұғылданады. Орталық құрылғалы бері жастар үшін жұмысқа орналастыру бюросы жұмыс жасай бастады. Онда кəсіпорын, мекеме басшылары мен жұмыс іздеушілердің диалогы ашық онлайн базасы арқылы жүзеге асады. Орталық мектеп оқушылары, колледждер студенттері, балалар үйлерінің тəрбиеленушілері үшін облыстың кəсіпорындары мен ұйымдарында кəсіптік бейімдеу экскурсияларын өткізіп тұрады. Жастар Варваринск алтын-мыс кен орнын аралады, «СарыАрқаАвтопром», «АгромашХолдинг» машина жасау кəсіпорындарындағы трактор құрастыру жұмыстарына қатысты. Қостанайдағы ірі ауыл шаруашылығы өнімдерін ұқсату кəсіпорнының бірі Қостанай ұн комбинатында болып, озық технологиялық диірмен жұмысымен, жоғары сапалы ұн, макарон өнімдерімен танысуға мүмкіндік алды. Мұның өзі жас буынға мамандық туралы көптеген түсінік берері сөзсіз. Жастар бастамалары орталығының педагогикалық жасағы Əулиекөл ауданындағы «Достық» лагерінде «Зажги лето» атты жазғы ауысымды ұйымдастырды. Жетім, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар үшін лагерьде шығармашылық десанты өткізілді. Қостанай облысы республика бойынша бірінші болып Жастар күнін кеңінен мерекеледі. Оған арналған қызықты шаралар Жастар бастамалары орталығының ұйымдастыруымен өткізіліп келеді. Биылғы жылы ол ерекше нысанда ұйымдастырылды. Жастар желек жолында спорттық жарыстар өтсе, облыс орталығында дəстүрлі емес жастар мəдениетінің шығармашылық фестивалін – хип-хоп батл, брейк-дансты, тағы басқаларын тамашалады. Жастар қалашығы құрылды, онда хэнд-мэйд шығармашылығымен айналысатындар мен фотографтар сайысына қатысушылар да, оны қызықтаушылар да көп болды. Ашық аспан астында жұмыспен қамту жəне əлеуметтік бағдарламаларды үйлестіру басқармасы жəрмеңке ұйымдастырды. Мұның барлығы да ең бастысы жастардың, студенттердің белсенділігін арттырады. Жастар үшін селқостық – ең жаман əдет. Белсенділік бар жерде жастардың болашаққа деген сенімі де күшті болады.

5

www.egemen.kz

Ґндіріс сипатын ґзгерткен сала Мейрам СӨКІТБАЕВ,

облыстық кəсіпкерлік жəне өнеркəсіп басқармасының басшысы.

Майлы даќылдыѕ келешегі зор Мұхамеджан АКУЛОВ,

«Қаржау» шаруа қожалығының жетекшісі.

Мен сонау 90-жылдардың аяғынан бастап, диқаншылықпен айналысып келемін. Біздің «Қаржау» шаруа қожалығы соңғы жылдарға дейін тек бидай егумен айналысып келді. Осыдан үш жыл бұрын Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев егін шаруашылығын əртараптандыру жөнінде айтты. Өзімнің негізгі мамандығым экономист болғандықтан Нұрсұлтан Əбішұлының бұл тапсырмасының өте өзекті екеніне басымды иген едім. Нарық сұранымын ылғи тамыршыдай тап басып отырғанда ғана кəсіпкердің еңбегі жанарына көзім жетіп келеді. Мен 2011 жылғы көктемгі дала жұмыстарында шаруашылық қожалығына тиесілі 7,5 мың гектар жердің шетінен шамалап, күнбағыс, зығыр секілді

майлы дақылдар ектім. «Қазагрофинанс» акционерлік қоғамына майлы дақылдарды өсіру, өңдеу үшін техника мен құрал-жабдықтар алуға өзімнің жобамды ұсынып, несие қаржы алдым. Майлы дақылдар өсіруге жерінің құнары жақсы Федоров ауданының Копыченка ауылынан май сығатын зауыт салдым. Оған осы саладағы неміс жабдығын алып, орнаттым. Қазір неміс технологиясы бойынша құрамында барлық дəрумендері, адам ағзасына қажетті Омега-3, Омега-6 қышқылдары, табиғи дəмі сақталған «Лавра» майын өндіреміз. Өткен жылы 2 мың гектарға күнбағыс, зығыр еккен едік, биыл оны 3 мың гектарға жеткіздік. Май зауытында жылына 3900 тонна май шығаратын мүмкіндік бар. Біз екі жылға жуық уақытта осы қуаттылықтың жартысын игердік. Жыл өткен сайын өнімнің бəсекеге қабілетті болу қажеттігі білініп отыр. Оны өзіміз де сезінеміз. Өйткені, ішкі нарықта

өсімдік майының бəсекесі қатты болып тұр. Азық-түліктің бұл түрі облысқа Ресейден де көп келеді. Біз өнімнің сапасына аса мəн беріп отырмыз. Салқын күйінде сығылған күнбағыс майының бүкіл дəрумендері өзінде қалады. Қазір осыны түсінген тұтынушы өзгелерден сəл қымбаттау бағасына қарамай біздің цехта өндірілген «Лавра» майын алып жатады. «Қаржау» шаруа қожалығының май зауыты шығарған өнімді Астана, Қарағанды, Көкшетау қалаларына, көрші Ресейдің іргелес Челябі қаласына артамыз. Тіпті алыстағы Ауғанстан, Тəжікстан да «Лавра» майының дəмін татты. Май сығу цехында бүгінде жыл бойы он екі адам үзіліссіз жұмыс істейді. Ауыл адамдарына жұмыс беру де көздеген мақсаттың бірі еді. Оған да көңіл тоқ. Федоров ауданы, Копыченка ауылы.

Шаруаєа арналєан «сыбаєа» Сəруарбек ШОЛАНОВ,

"Шоланов" шаруа қожалығының жетекшісі.

Ауылда тұрған соң мал ұстамай болмайды. Құрық ұстаған аталарымыздың қазанынан майы, босағасынан берекесі кетпеген. Мен бұрын ауыл тұрғындарына арналған 400 мың теңге шағын несиеден алып жүрдім. Оның көмегі тимей қалмады, бірақ көлемі тым аз болды, сондықтан айналымға келе бермейді. «Сыбаға» бағдарламасы ауылда тұрып, мал шаруашылығымен айналысамын дегендерге жақсы көмек. Мен «Сыбағаны» екі жылдың ішінде үш рет бөліп алдым. Оған банкке қоятын

кепіліміздің болмауы себеп болды. Балалардың, туған-туыстың қаладағы үйлерін қойып, 11 миллион 800 мың теңге қаржы алдық. Жеті жылдың ішінде аман-есен малымызды көбейтіп алсақ, несиені төлеп шығамыз деген үмітіміз бар. «Сыбаға» бойынша бізге бірінші рет 2012 жылдың маусым айында 6 миллион 300 мың теңге берілді. Оған 30 ірі қара жəне 2 асыл тұқымды бұқа сатып алдық. Сол жылдың желтоқсан айында қолымызға тағы да 2 миллион 440 мың теңге, үшінші рет биыл сəуір айында 3 миллион теңге тиді. Олардың барлығына да сиыр мен тағы бір асыл тұқымды бұқа сатып алдық. Қазір

барлығы 74 сиыр, 3 бұқамен қысқа түстік. Бұрын «Сұлукөл асыл тұқымды қой зауыты» шаруашылығы елімізге тегіс белгілі болған еді. Жайылымы жақсы. Ауылдың айналасында егін жоқ. Біз тұрған Федосеев ауылы осы шаруашылықтың бөлімшесі саналатын. Ауылдың айналасында қазір де ешқандай егін егілмейді, малға жайылым мол. Жемшөпті биыл жеткілікті дайындап алдық. Шаруа қожалығында қазір бір малшыға, бір күзетшіге, бір механизаторға жұмыс ұсындық. Ептеп техниканы да жинап жатырмыз, онсыз жұмыс жүрмейді. «Сыбағаны» алғаннан кейін бір жылда оның үстемесін төлей бастау керек. Біздің шаруашылық оны да

Қостанай өңірінде өнер кəсіптік өнім өндірумен 600-ге жуық кəсіпорын айналысады. Соколов-Сарыбай кен өндіру бірлестігі еліміздегі ғана емес, одан сырт жерлердегі ең ірі кен орындарының бірі. Облыстың экономикалық-əлеуметтік дамуына оның ықпалының зор екені де рас. Соңғы жылдары өңірде табысы да, даңқы да мұнан кем соқпайтын өндірістің түрі пайда болды. Бұл еліміз Тəуелсіздігінің тікелей жемісі деп білсек артық емес. Өйткені, сыртқы экономикалық байланыстың дамуы, еліміздегі инвестициялық-инновациялық бағдарламалардың өріс алуы Қостанайда машина жасау ісінің басталуына мүмкіндік берді. Осыдан 20 жыл бұрын Қостанай облысы Қазақстандағы машина жасау орталықтарының біріне айналады дегенге кім сенер еді? Ол көпшілік үшін ертегідей қиял болып көрінетін. Ал қазір қостанайлық машина жасаушылар құрастырған комбайндар мен тракторларға, тағы басқа да ауыл шаруашылығына қажетті озық үлгідегі техникаларға еліміз диқандары тарапынан сұраныс көп. Биылғы жылдың он айының өзінде машина жасау кəсіпорындары 351 миллиард теңгенің өнімін өндірді. Қазақстан Республикасында Үдемелі индустриялық-инновациялық дамудың 2010-2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы бастау алған 2010 жылмен салыстырғанда, бұл саланың өндіріс көлемі 2,3 есеге өсті. Облыста машина жасау саласының «АгромашХолдинг» ак ционерлік қоғамы, «СарыарқаАвтоПром», «Агротехмаш», «Дормаш», «Дон Мар», «Болашак А» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктері секілді ірі кəсіпорындары бар. Осы кəсіпорындардың басым көпшілігі ауыл шаруашылығы техникаларын құрастырады. Ал 2010 жылдан бастап «АгромашХолдинг» акционерлік қоғамы өндірістік алаңдарында оңтүстіккореялық Ssang Yong автомобильдерінің құрастырылуы басталған еді. Оның бүгінге дейін Ssang Yong Kyron, Ssang Yong Actyon, SsangYong Rexton, Ssang Yong Actyon Sport, Ssang New Actyon сияқты модельдері, сондай-ақ премиум класты жеңіл автомобиль – SsangYong Chairman шы ғарылды. Үш жылдан бері кəсіп орын осы модельдердегі 3400 Ssang Yong жеңіл жүрдек маши насын сапқа қойды, бұл 2012 жылмен салыстырғанда 90 пайызға көп. 2012 жылдан бастап «АгромашХолдинг» украиналық əріптестерімен бірлесіп, Chance автомобилін құрастыруда. Жоба

төлеп қойды, жақында комиссия келіп, малды, қораны, санитарлық тазалықты, жемшөптің сапасын, барлығын тексеріп кетті. Мал қораның біреуін өткен жылы, екіншісін биыл салып алдық. Қыс айларында жылы қорада тұрған мал көктемге күйлі шығады. Біз несиенің ақшасына малды алыстан тасымай, ауылдағы жекелердің қолындағы сиырлардан таңдадық. Ал бұқаны Əулиекөл асыл тұқымын ұстап отырған ауылдағы бір шаруашылықтан сатып алдық. Сиырлар да, бұқалар да жергілікті мал болғандықтан, оларды тұтыну, бағу, көбейту сыры бізге де мəлім. «Сыбаға» – шаруашылықты дамытуға қолайлы бағдарлама. Осы бағдарлама бойынша мемлекеттің субсидиясын да алып отырмыз. Бұл да шаруаның еңбегін бағалау, оған үлкен көмек деп білемін. Өткен жылы

толық қуатында жұмыс істегенде жылына осы көліктің 25 мың данасын тұтынушыға ұсынатын болады. Үстіміздегі жылдың он айында «АгромашХолдинг» кəсіпорнының өндіріс алаңында 4354 Ssang Yong, Chance жəне Peugeot автомобильдері құрастырылды. Сонымен қатар, кəсіпорынның өндіріс алаңында 2012 жылдан бастап, «СарыАрқаАвтопром» серіктестігімен бірлесіп, УАЗ жəне IVECO маркалы автомобильдері құрастырылып жатыр. Осы кезге дейін жолаушылар жəне жүк машиналарының 671 данасы дайын болды. Жақында «Allurgroup» компаниясының құрамына кіретін «СарыАрқаАвтопром» зауыты IVECO-682 ауыр жүк машинасының құрастыру желісінің тұсаукесерін жасады. Осы салтанатты шараға қатысқан Индустрия жəне жаңа технология министрінің бірінші орынбасары Альберт Рау мен IVECO компаниясы операциялық директоры Франко Фузиняни жаңа жүк машинасының лентасын қиған болатын. Альберт Рау «Бұрын «Жигули» мінетін едік. Міне, енді жүрдек машинаның түртүрі өзімізде құрастырылып жатыр. Дүниежүзіне белгілі моделі «IVECO-682» ауыр жүк машинасын құрастыру желісінің ашылған күні біз үшін тарихи күн болады əлі!» деген еді. 20 тоннаны бір-ақ артатын өзі жүрдек, өзі мықты, іші қолайлы машина біздің алысқа жүк тасушылар тарапынан үлкен сұранысқа ие болары сөзсіз. «СарыарқаАвтоПром» кəсіпорны қолға алған «Қостанай қаласында шанақтардың бояуы мен пісіруін қоса отырып, NOMAD модельді Ssang Yong автомобильдерін CКD əдісімен құрастыру» деп аталатын жобаның құны 14,859 миллиард теңге тұрады. Бұл жоба шеңберінде алғашқы қазақстандық машина шығады, оны өзіміздің нарықта басқа алыс жəне жақын шетелдерге ұсыну да жоспарда бар. Бұл алғашқы құрастырылған отандық автомобиль Қазақстан үшін бірегей жоба, ол шанақтардың ұсақ түйінді құрастыруын, бояуы мен пісіруін қамтиды. Сондай-ақ, Toyota Fortuner маркалы автомобильдерді құрастыру да 2014 жылы көктемде басталады. Осы жоба толық қуатына енгенде Қостанайдан жылына 3000 Toyota Fortuner тұтынушыларға жол тартатын болады. Индустрияландыру картасы бағдарламасы бойынша машина жасау саласында 29,8 миллиард теңгенің 8 жобасы жүзеге асырылып жатыр. Соның ішінде құны 28,7 миллиард теңге болатын 6 жоба толық қуаттылық деңгейіне жетуге жақын. Барлық 8 жоба бойынша 1250 қостанайлық жұмыс орнын машина жасау саласынан табады. Міне, Қостанай өңірінің өндірістік сипатын машина жасау ісі осылай өзгертті.

33 бұзау алдық, əрине, бірінші жыл болған соң шамалап қиындықтар болды. Сиырларымыздың үшеуі ақ бұзау туды, бұл əулиекөл асыл тұқымын алып үлгердік деген сөз. Келер көктемде сиырлар тағы бұзаулайды, мал саны көбейе, сонымен қатар, асылдана түседі. Егер «Сыбаға» болмағанда мен ешқашан малымды бұлай көбейте алмас едім. Өйткені, ауылдағы адамда мол қаржы қайдан болсын. Осы бағдарламаны маған арналған сыбағадай көремін. Мұның тағы бір жақсысы, субсидия алу үшін малды ылғи тексертіп, күтіміне жете мəн бересің. Менің қорамдағы тұқымы азған сиырлар алдағы жеті жылда етті төңкеретін əулиекөл тұқымы болып іріктеледі, шаруамыз аяғынан тұрады. Əулиекөл ауданы, Федосеев ауылы.

Айқарма беттің материалдарын дайындаған «Егемен Қазақстанның» Қостанай облысындағы меншікті тілшісі Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА.


6

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

ЎЛТТЫЅ ЎЛЫ ЌАЗЫНАСЫ «Қазақ тілі – ұлтымыздың ұлы қазынасы. Тіл – ұлттың жаны ғана емес, онымен бірге өсіп, өркендеп отыратын сарқылмас байлығы. Сондықтан қазақтардың əр буыны ана тілімізді жаңа заманда дүниеге келген жаңаша атаулармен толықтырып, сөздік қорды еселеп отырған. Осыдан отыз жылға жуық уақыт бұрын жарық көрген онтомдық «Қазақ тілінің түсіндірме сөздігіне» 66,9 мың атау сөз бен 24 мың сөз тіркесі енгізілсе, сіздердің назарларыңызға ұсынылып отырған біртомдық бірегей басылым – «Қазақ сөздігінде» 106 мың атау сөз бен 48,3 мың сөз тіркесі, барлығы 154,3 мыңнан астам лексикалық бірлік қамтылған.

Бұл тəуелсіздік жағдайында еліміздің экономикасы, əл-ауқаты ғана емес, барша қазақстандықтарды біріктірудің басты факторы – мемлекеттік тілдің де мейлінше өскендігінің айқын дəлелі». Қазақстан Республикасының Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың кеше елордадағы Ұлттық академиялық кітапханада тұсаукесері өткізілген кенен де кемел еңбек – «Қазақ сөздігіне» алғысөзінде осылай айтылған. Иə, 155 мыңға жуық лексикалық бірлікті қалың бір томға сыйғызған бұл сөздік – асыл мұра. Газеттің бүгінгі беті ел руханиятындағы осы зор табысты оқиғаның мəн-мағынасын ашуға арналып отыр.

Бірегей басылым Айгүл СЕЙІЛОВА,

«Егемен Қазақстан».

Махмұд Қашқаридың «Диуани лұғат-ат-түрік» еңбегі түркі тілдерінің тарихи салыстырма сөздігінің ең алғашқы жарқын үлгісі саналады. Осы сөздіктен бас тау алған, бүгінгі таңда ғылымға белгілі ортағасырлық парсы түсіндірме сөздіктерінің ұзын-ырғасы 200-дің маңайында. Ал өз елімізде өткен ғасырда екі томдық «Қазақ тілінің түсіндірмелі сөздігі», он томдық «Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі» еңбектері жарыққа шыққаны аян. Уақыт өте келе жұртшылықтың қолдануына ыңғайлы ықшам сөздіктер – «Қазақ тілінің сөздігі», «Қазақ əдеби тілінің сөздігі» кітаптары шыққан еді. «Тəуелсіздік жылдарында қоғамдық өмір мен ғылымның үздіксіз дамуындағы өзгерістер қазақ тілінің бір томдық бас сөздігін түзу қажеттілігін туындатты», деді тұсаукесер рəсімінде Мəдениет жəне ақпарат министрі Мұхтар Құл-Мұхаммед. Министр 2002 жылы қазақ тілі түсіндірме сөздігінің 15 томын шығару қолға алынып, ол 2011 жылы мəресіне жеткенін атап өтті. Яғни, 2011 жылы 15 томдық қазақ тілінің түсіндірме сөздігі жарыққа

шыққан. Онда 150 мың сөз бен сөз тіркесі қамтылған. «Түркі тілдерінің ішінде қазақ тілі ең бай тіл саналады. Осы уақытқа дейін түркі əлемінде 80 мың сөз бен сөз тіркесін қамтыған «Өзбек тілінің түсіндірме сөздігі», қырғыздардың 50 мың сөз бен сөз айқышын қамтыған екі томдық «Қырғыз тілінің сөздігі», 92 292 сөз бен 122423 сөз мағынасы келтірілген түріктердің «Түркше сөздіктері» шығарылды. Ал «Қазақ сөздігі» 106 мың атау сөз бен 48 300 сөз тіркесін қамтып отыр. Түрік тілінің сөздігі 2011 жылы əбден толықтырылып, 11-ші басылымда жарық көріп отыр. Біздің сөздік небəрі үшінші рет басылды. Алда əлі де толықтырылатыны күмəнсіз. Сондықтан бұл сөздік 30дан аса түркі тілдерінің ішінде ең байы қазақ тілі екенін дəлелдейтін еңбек. Сөздіктің жарыққа шығуы ұлт руханиятындағы айтулы оқиға. М.Қашқариден жеткен сөз байлығын алтынмен аптап, күміспен күптеп қазақ халқының төріне шығарамыз», деді министр. Шараға қатысқан зиялы қауым өкілдері де сөздіктің жарыққа шығуына ризашылықтарын білдірісті. «Жоқтан бар болмайды, бар нəрсе жоғалмайды» – деген белгілі жазушы Əбіш Кекілбайұлы

жарыққа шыққан сөздік халықтың тілдік қорының даму жолының көрсеткіші екенін айтты. «Қазақ тілі – жасампаз тіл. Бізде араб, парсы, моңғол, шағатай тілдерінен, басқа да тілдерден енген сөздер бар. Қазақ тілінің грамматикалық аппаратының мықтылығының арқасында олардың бəрі тілімізге кіріп кетті. Мысалы, «құдай» деген қазақтың сөзі емес деп ешуақытта айта алмайсыз», деді жазушы. Ал белгілі ғалым Мырзатай Жолдасбеков ғылымның инемен құдық қазғандай шаруа екенін, айтулы еңбектерді дайындау барысында ғалымдар он жыл, жиырма жыл уақытын сарп ететінін айта келіп, қазақ тілінің мəртебесін көтеру үшін қазақ тіл білімі ғылымында орны бар тұлғаларды ұлықтау қажеттігіне, оның ішінде 90 жылдық мерейтойлары жақындаған Əбдуəлі Хайдар мен Рабиға Сыздықтың мерейтойларын кең көлемде, лайықты деңгейде атап өту керектігіне тоқталды. Сондай-ақ, басқа да зиялы қауым өкілдері шара барысында өз ойпікірлерін ортаға салып, «сөздік тез арада ғылыми айналымға еніп, тəжірибеде қолданылуы тиіс», «дүкендерде де тұруы керек», «бұл еңбекпен ұрпақты тəрбиелеуіміз қажет», десті. Айта кетейік, «Қазақ сөздігін» ұзақ жыл уақытын сөздік құрастыруға арнаған белгілі ғалым Нұргелді Уəли бастаған топ дайындаған.

Ќажет те ќўнды еѕбек Мекемтас МЫРЗАХМЕТҰЛЫ,

филология ғылымдарының докторы, профессор, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты.

Қазақ тілінің бір томдық үлкен түсіндірме сөздігі зиялы қауымның күнделікті жұмыс тірлігіне тікелей қолғабыс ете тін, қазақ қауымының тіл мəдениетін сапасы жағынан жетілдіре түсетін рухани құралға айналарына талас жоқ. Өйткені, қазақ тілінің түсіндірме сөздігін жасау жолындағы зерттеу жұмыстарының тəжірибесі еске алынғаны көрініп тұр. Бұл құбылыстың бір жақсысы, бұрынғы 10 томдық түсіндірме сөздік көбіне қазақ кеңес ақынжазушыларының таптық сарындағы туындыларынан алынса, қазіргі «Қазақ сөздігі» ақтаңдаққа айналған шешендік сөздер мен алаш арыстары шығармаларының қаймағы мен тыйым салынған Шортанбай, Дулат сияқты ақындарды толық қамтыпты. Қазақ тілінің табиғи байлығы көрініс тапқан, əсіресе, жаңа заманда пайда болған сан түрлі ғы лым саласындағы жаңа термин сөздердің молынан

Елдіктіѕ бір биігі

Əділ АХМЕТОВ,

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.

Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлігі ұлтымыздың ұлы мейрамы – Тəуелсіздік күні қарсаңында жəне бір сүйінші хабармен қазақ қауымын қуантып отыр. Бұлай деудің жөні бар. Өйткені, осыдан екі жыл бұрын ел тəуелсіздігінің 20 жылдық мерекесіне орай, аталмыш мемлекеттік орган 150 мыңнан астам атау сөздер мен сөз тіркестерін қамтитын 15 томдық «Қазақ əдеби тілінің сөздігін» жарыққа шығарса, енді міне, мемлекеттік ті лі міздің абыройын бұрынғыдан бетер асқақтататын көлемі 156 баспа табақтық лексикографиялық туындыны тарту еткелі отыр. Бұл туынды – сиясы əлі кебе қоймаған, «Қазақ сөздігі» деген айдармен жуырда ғана «Дəуір» баспасынан шыққан қазақ тілінің бір томдық үлкен түсіндірме сөздігі. Сөздіктің редакциясын басқарған тұлғалар мен құрастырушылар – республикаға аты кеңінен танымал Ахмет Байтұрсынов атындағы беделі биік Тіл білімі институтында ұзақ жылдар бойы еңбек еткен атақты академиктер мен лексикография саласында бай тəжірибе жинақтаған ғылым докторлары мен білікті лингвист ғалымдар. Олар сөздік түзу ісіндегі əлемдік жəне отандық дəстүрлер мен теориялық зерттеулерге кеңінен сүйене отырып, аталмыш институтта сан жылдар бойы жинақталған картотека қорын кеңінен пайдаланған. Бүгінгі таңда түсіндірме сөздіктерге деген сұраныс бүкіл əлем секілді біздің елімізде де заман талабына сай туындап отыр. Өйткені, уақыт адам айтқысыз жылдамдықпен алға жылжуда. Бұл құбылыс, əсіресе, ақпарат-коммуникация технологияларының өте тез əрі үздіксіз жаңаруынан өте айқын сезіледі жəне оның салдары мен ықпалы бүкіл планета болмысына, оның ішінде əлемнің басқа тілдері секілді қазақ тілі мен сөздік қорының да толассыз жаңарып, неологизмдер тасқынымен

толығып отыруына серпін беруде. Бұл пікір негізсіз емес, себебі оған дəлел болатын факторлар жетіпартылады. Біріншіден, бүгінгі əлем бірбірімен кіндігі жабысқан күллі

қолымен істелетін қара жұмысты ғана емес, интеллектуалдық жұмыстардың да басым көпшілігін роботтардың мойнына артып қойған. Бұл үдеріс енді дамыған мемлекеттер ғана емес, дамушы елдерге де келіп

экономикалардың басын қосатын жаһандық корпорацияға айналып кеткен секілді. Қазір адамдар ғана емес, тұтыныс тауарлары да, капитал да, жұмыс та, табиғи ресурстар да, заманауи технологиялар да, ақпарат ағыны да еркін айналуда. Оларға ешбір тосқауыл жоқ. Ал бұл құбылыс өз кезегінде əлемнің өзге тілдері секілді қазақ тіліне де заманауи халықаралық терминдер мен жаңа ұғымдардың еркін енуіне кең жол ашып отыр. Екіншіден, электрондық ақпарат технологиялары мен ақпараттық базалардың қарқынды дамып келе жатқандығы соншама, миллиондаған адамдар ғана емес, трансұлттық корпорациялар мен компаниялар да интернетті еркін пайдалана отырып, қас-қағым сəтте бизнеспен байланысты сан-қилы мəселелерді оп-оңай шеше алады. Үшіншіден, қазіргі кезде тұтыныс өнімдерін шығаратын заманауи өндіріс орындары бұрын адам

жетті. Роботтардың қабілеті, тіпті, адам қабілетін қуып жетіп, жақын болашақта оны басып озуға да жақын тұр. Төртіншіден, жоғарыда аталған мүмкіндіктер мүлде жаңа тұрпаттағы саяси-экономикалық қарым-қатынастар мен əлгі қарымқатынастарды қамтамасыз ететін тіл мен оның сөздік қорының жарыса қалыптасуына да үлкен ықпалын тигізіп отырғаны жасырын емес. Бесіншіден, ғылымдардың, əсіресе, биология, биохимия, генетика жəне кванттық физика секілді салаларының қарыштап дамығаны соншама, бүгінгі таңда нанотехнологиялық əдістермен атом немесе молекула құрылымдарын өзгертіп, мүлде жаңа өнімдер мен құрылыс материалдарын алуға да шексіз мүмкіндіктер ашылып отыр. Демек, ғылымның жаңа салаларымен қатар жаңа ұғымдар мен жаңа атаулардың да жарыса қалыптасуы заңдылыққа

қамтылуы оқырман санасын тың ұғымдармен байыта түсері сөзсіз. Сөздікте «əттеген-ай» дегізерлік тұстар да жоқ емес. Мəселен, кітаптың 865-бетіндегі «қынаменде» сөзі Абайдың 1888

кеткен тəрізді. Мұның өзі біздің, кейбір Абай сөзінің мағынасын ұмытып, жадымыздан шығарып алғанымызды көрсетеді. Абайтанушы ғалым болсам да осы сөздің мағынасына түсіне алмай арнаулы түрде іздестірген

жылы жазылған «Біреудің кісісі өлсе қаралы ол» өлеңінде «қынаменде, жар-жар мен беташар бар» деген өлең жолында берілген «қынаменде» сөзінің мəн-мағынасынан ауытқып

едім. Сонда «қынаменде» сөзі қызға құда түсіп, келіндікке алып кетуге келген құдалар тобына арнайы түрде қолданылатын ойын-сауықтың бір түрі екен. Құдалардың бетіне балшық

айналып, түсіндірме сөздіктер де зымыраған заман ағымы мен қоғам сұранысына сай оқтын-оқтын жаңарып тұруға тиіс. Міне, дəл осы тұрғыдан келгенде, жаңа сөздікке енген ғылыми терминдер мен жаңа ұғымдардың басым көпшілігі халықаралық сипатқа ие. Алайда, бұған таңдануға болмайды. Өйткені, бұл – тек қазақ тіліне ғана емес, əлемнің өзге тілдеріне де тəн құбылыс. Мысалы, дəл бүгінгі таңда сөз байлығы бір миллионнан асып жығылатын ағылшын тілінің өзінде де ең жиі қолданылатын əлгі тілдің төл сөздерінің еншісі 33 пайыздан аспайды. Қалғандары – латын, роман, грек немесе өзге тілдерден енген кірме сөздер. Сосын ең бай тілдердің бірі саналатын орыс тіліне де аталмыш құбылыс ортақ сипат. Ендеше, жаңа туындыға ақ жол тілей отырып, онымен жете танысуды оқырманның өзіне қалдырайық. Алайда, кез келген маманның сұранысын қанағаттандыруға бағытталған бұл құнды басылымның қалың жұртқа қолжетімдігі қалай болады деген сұрақтың кесе көлденең тұрғаны да жасырын емес. Себебі, жаңа сөздіктің тиражы өте шектеулі, төрт-ақ мың дана. Тіпті, өткен жылы он мыңдық таралыммен жарық көрген «Қазақ əдеби тілінің сөздігі» де миллиондаған халықтың сұранысын толық өтей алды деп кесіп айту қиын. Бірақ бұл түйінді мəселенің шешуі интернетпен тікелей байланысты. Бұл орайда, ғаламтордағы айына 41 миллиардтан астам сұранысты тіркеп, қас-қағым сəтте өңдеп, дəл жауабын лезде беретін Google іздеу жүйесі еріксіз ойға оралады. Бұл жүйенің қазақстандық Google.kz тармағымен қатар өзге де іздеу жүйелері қазір елімізге қызмет көрсетіп тұр. Егер жоғарыда аталған құнды басылымдардың электрондық нұсқалары аталмыш іздеу жүйелерінің қорларына орналастырылатын болса, кез келген тұтынушы өзіне қажет ақпаратты жеке компьютерінің көмегімен лезде іздеп тауып, қажетіне еркін пайдаланар еді. Демек, осы бағыттағы жұмыстарды тиісті мемлекеттік органдар неғұрлым қолға тез алып, іске асырса, бүкіл қоғам бұдан тек ұтпаса, ұтылмайтыны еш күмəн тудырмайды.

(бүгінде ұн жағады) жағу, бас құданы өгізге теріс мінгізіп басына жаулық жауып ауылды айналдыра қуу немесе құдаларды төрден есікке, есіктен төрге сүйреу, шаңыраққа асып қою, т.б. елді күлдіретін, қызыққа батыру тəрізді ойын екен. Мұны Ы.Алтынсариннің «Орынбор қазақтарының құда түсу, қыз ұзатуы» деген мақаласынан да ұшыратамыз. «Қынаменде» сөзі бұл сөздікте күйеу жігіттің қыз үйіне келгенде қолданатын ойын-сауық еместігі көрініп тұр. Немесе 200-бетте берілген «баспақ» сөзі «ірі қараның бас терісінен жасалған тұз салатын ыдыс (?)» деп жаңылыс берілген. Бұл сөз Абайдың 1893 жылы жазылған «Бойы бұлғаң» өлеңінде: Байы – баспақ, Биі – саспақ, Əулекі аспақ сыпыра қу, – деп берілген «баспақ» сөзінің мағынасы түйенің мойны ұзын болғандықтан, оны екі жерден бауыздайды, соның ортасындағы жерін баспақ дейді. Сол баспақ аталған жердің түбін тігіп, дорба жасап байлар қымбат бұйымдарын сонда сақтайтын болған. Бұл жерде Абай байды баспаққа балап образды ұғым беріп отыр. Нақтырақ айтқанда, қазақтар баспақ сөзін тек түйеге ғана байланысты айтатынын еске алу керек еді.

Асыл мўра

Шəкір ЫБРАЕВ, Түркі академиясының президенті.

Сапалы сөздіктер түзу қоғамның тұрақты дамуына ықпал етіп, ұлттық руханимəдениетті бойына сіңірген, жаһандану үдерісіне өзіндік болмыс-бітімімен араласа алатын ұрпақ тəрбиелеуге қызмет етеді. 1999 жылы шыққан біртомдық «Қазақ тілі сөздігі», 2006-2011 жылдары дайындалған он бес томдық «Қазақ əдеби тілінің сөздігі», соңғы жылдары шыққан басқа да этномəдени мазмұндағы сөздік түрлері қазақ лексикографиясының жаңғыру жолындағы жаңа ізденістерінің нəтижелері десек, Тіл комитеті мен А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты дайындаған Қазақ тілінің біртомдық үлкен түсіндірме сөздігі қазақ тіл біліміндегі лексикографиялық дəстүр сабақтастығын жалғай отырып, құрылымдықмазмұндық сипатымен ерекшеленетін, ақпараттық тұрғыдан байытылған, этномəдени мазмұны жағынан маңызды тілдік бірліктерді мүмкіндігінше молырақ қамтуға бағытталған лексикографиялық еңбек болып табылады. Сөздікті дайындауға еліміздегі тəжірибелі лексиколог, лексикограф ғалымдар (Н.Уəли, М.Малбақов, Ш.Құрманбайұлы, Р.Шойбеков т.б.) жəне білікті жас мамандар тартылған. Жаңа сөздікті түзу барысында тілдің теориялық негізі мен жалпы тіл мəдениетінің заңдылықтары, тілдің функционалдықолданбалы қызметі басшылыққа алынған, лексикографияның тіл мəдениетін көтеруге бағытталған міндеттері тілдік нормаларға сай түзілген, «тілдің өзінде қалыптасқан нормалар жəне ереже бойынша ұсынылған нормалар» толық қамтылған. Сонд ай-ақ , қ олд анылған амалд ар жүйесінің тəжірибелік лексикография мен теориялық лексикографияның міндеттерін тұтас бір мақсатқа ұйыстыруға бағытталғаны, тілдің сөздік байлығын жиып, ретке келтіру, нормаға түсіру, қоғамның тіл мəдениетін арттыру мəселелері тілдің сөз байлығын ғылыми тұрғыдан зерттеу мəселелерімен ұштастырылғаны аңғарылады. Сөздікте грамматикалық, лексикологиялық, семасиологиялық, орфоэпиялық жəне орфографиялық мəліметтердің синтезделіп, қорытылуы тілдік бірліктерді оңтайлы сипаттауға мүмкіндік тудырғанын, сөздік бірліктерге берілетін анықтамалар

мағынасының айқындылығы мен нақтылығы қамтамасыз етілгенін айтуымыз керек. Түркі мемлекеттерінде жалпытүркілік ортақ құндылықтарды сақтап, дамытуға, мəдени-рухани байланысты, түркі елдері арасындағы өзара ықпалдастықты нығайтуға, түркі тілдерінің қолданыс аясын кеңейтуге басымдық берілуі түркі лексикографиясының кемелдене дамуына мүмкіндік жасап отыр. Түркі лексикографиясын дамыту – түркі тілдері лексикалық қорын жинақтаудың, түркі тілдерінің экологиялық ахуалын жақсартудың; жаңа ұғымдарды атауда төл лексиканы мейлінше сарқа пайдаланудың, кірме элементтерді қабылдауды біріздендірудің, түркі тілдеріне ортақ терминологиялық жүйе қалыптастырудың, түркі халықтары тілдері арасындағы алшақтықты өсірмеудің материалдық базасы; түркі тілдерінің функционалдық əлеуетін арттырудың, түркі халықтары арасындағы рухани-мəдени байланысты нығайтудың, жалпытүркілік тілдік сананы жаңғыртудың басты тетігі. Сондықтан қазіргі түркі тілдері аралық екітілді, көптілді аударма сөздіктерді, екітілді салыстырмалы түсіндірме сөздіктерді, т.б. сөздік түрлерін құрастырудың ғылымиəдістемелік ұстанымдарын жетілдіріп, жаңа сипаттағы сөздіктер дайындау ісін қолға алу түркітанудың кезек күттірмейтін маңызды мəселелерінің бірі. Бұл орайда қазақ тілін «тірек тіл» ретінде алып, басқа түркі тілдерімен салыстырмалы-түсіндірме, салыстырмалы-аударма сөздіктерін түзу қазақ лексикографиясының үлесіндегі келелі мəселе екені сөзсіз. Түркі тілдерінің салыстырмалы сөздіктерін түзу барысында қазақ тілін «тірек тіл» деңгейінде қолдану үшін ең алдымен қазақ тілінің оптималды, яғни, сөздік қорды мүмкіндігінше мол қамтитын, этно-мəдени лексемалардың ерекшеліктері ескерілетін, ғылымитеориялық, прагматикалық-функционалдық əлеуеті жоғары, əдіснамалық негізі жүйелі, көлемі ықшам (мүмкіндігінше бір томнан аспайтын) түсіндірме сөздігінің дайындалуы қажет. Тіл комитеті мен А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты ұсынып отырған «Қазақ сөздігі» осы талаптың үдесінен шыққан жұмыс болып табылады. -------------------------------Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ.


Елші оќыєан дəріс

 Еркін елдің ертеңі Кең-байтақ еліміздің кез келген өңіріндегі сияқты, табиғаты тамылжыған Бурабайда да Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың есімімен тікелей байланысты əлеуметтік нысандар жеткілікті. Солардың қатарында «Балдəурен» оқу-сауықтыру орталығын риза көңілмен айтуға болады. Нұрсұлтан Əбішұлының тікелей бастамасымен бой көтерген шаттық мекені тəуелсіз мемлекетіміздің бүлдіршіндерге жасаған баға жетпес базарлығы десек жарасады.

Кеше Мемлекеттік басқару академиясында Қытай Халық Республикасының еліміздегі Төтенше жəне өкілетті елшісі Лэ Юйчэн «Елші сағатына» қатысып, академияның магистранттары, докторанттары мен профессороқытушылар құрамы алдында «Қытай Коммунистік партиясының Орталық комитеті 18-ші шақырылымының үшінші пленумы жəне Қытайдағы реформа мен ашықтықтың жаңа кезеңі» тақырыбында дəріс оқыды. Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Елші мырзаны жиналғандармен таныстырған Академия ректоры Б.Əбдірəсілов шекаралас жатқан елде соңғы өткен партия пленумында мемлекеттік басқаруды реформалау қажеттігі айтылғанына жəне оның біздің ел үшін де өте қызғылықты болып отырғанына тоқталып, Лэ Юйчэннен қытайлық тəжірибе жайында кеңірек əңгімелеуді өтінді. – Даланың аяздығы сіздердің достық қабылдауларыңыздан еш сезілмейді, алдымен сіздерді күні кеше аталып өткен Тəуелсіздік мерекесімен құттықтауға рұқсат етіңіздер. Менің Қазақстанға елші болып келгеніме 4 айдың ғана жүзі болды. Осы уақыт ішінде сіздердің табыстарыңызға көңілім толғанын жеткізгім келеді. Көреген басшыларыңыздың арқасында тамаша жетістіктерге жеттіңіздер, мемлекеттеріңіздің іргесін ны ғайтып, озық 50 елдің қатарына ендіңіздер. Жақын көршілеріңіз – ханзу жұрты сіздердің осы табыстарыңызға риясыз қуанады, – деп сөзін бастаған елші əрі қарай өз елінің тынысын сөз етті. Қытай Коммунистік партиясының 18-ші шақырылымы үшінші пленумының бүгінгі уақытта аса зор мəнге ие болып отырғанын айтқан елші онда көтерілген мəселелердің

елді реформалау барысындағы маңызына тоқталды. Пленум шешімін осыдан 35 жыл бұрын Дэн Сяопин бастаған реформалармен салыстыруға болады. Өйткені, сол жылдары Қытай экономикасы өте бір тоқырауға ұшыраған кезең еді, ал сəтімен жүргізілген реформа елді қазіргі деңгейге көтерілді, енді алдымызда жаңа міндеттер тізбегі тұр, деген Лэ Юйчэн оларды еңсермесек елдің қол жеткізген жетістіктерін ұстап тұруына қиындық келеді, сондықтан да партия көтерген реформалау бағыты алға дамуға жол ашады, деді. Осы ретте нарықты өрістетуде кəсіпкерлікті қолдауға, олардың тынысын кеңейтуге мейлінше жеңілдіктер қарастырылғанын, соның нəтижесінде аз уақыттың ішінде елдегі кəсіпкерлердің саны кəдімгідей артқанын атап айтты. Бұрын кəсіпкерлікпен айналысуға рұқсат алу үшін ғана 33 ведомствоның есігін қағып, 140 құжат дайындайтын болса, енді «бір терезеден» қызмет көрсетудің арқасында қазір ол бір күн ішінде ғана атқарылатын болыпты. Əрине, мұндай қадамдардың онсыз да əлемдік экономикада көшбасшылыққа ұмтылған елдің тынысын одан əрі аша түсетіні айқын. Осы іс-шара шеңберінде Мемлекеттік басқару академиясының басшысы Б.Əбдірəсіловтің ҚХР-дың Қазақстандағы

«БАЛДƏУРЕН» болашаќќа ќызмет етеді

Еламан ƏЙПІШЕВ, журналист,

Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Көкірекке мұң, санаға ауыр ой салатын осы соғысты еске алу біздің кейіпкеріміз – ауған соғысының ардагері Сағынғалиға да оңайға түспейді. Бұл азаматпен танысуымыздың өзі қызық болды. Көптен таныс, сырлас болып кеткен, біраз жыл Ауған соғысы ардагерлері қоғамының төрағасы болған Беркінғали Ғабделовке ауған соғысына қатысқан жерлестеріміз туралы жазғымыз келетінін айтқан едік. Араға көп уақыт салмай «Орал қаласында Сəкен Сүлейменов деген ардагер бар, сол кісімен сөйлесіңіз» деп, оның қалта телефонының нөмірін берді. Онымен телефон арқылы тілдесіп, жұмыс аяғында кездесуге уəделестік. Келіскен уақытта бөлмеге ұзын бойлы, алып денелі қара торы жігіт ағасы кіріп келді. – Сіз Сəкен боларсыз, қош келдіңіз, – деп орындық ұсындық. – Жоқ, мен Сəкен емеспін, Сангалий Иванович Сулейманов деген боламын, – деп орысша сайрап өзін таныстырып, алдымызға қызыл мұқабалы қызметтік куəлігін қойды. Біз біресе куəлікке, біресе иесіне кезеккезек қарап, аң-таң болдық. – Мені көбі Сəкен дейді, шын атым Сағынғали, əкем аты Неғмет болған, – дегенде барып біз сабамызға түстік. Сөйтсек, Сағынғали Ресейдің Орынбор облысы, Первомай ауданының Щапошниково ауылында қарапайым жұмысшылар отбасында дүниеге келген екен. Ауылдастары Неғметтің атын айтуға қиынсынып Иван дейтін көрінеді. Содан төлқұжатында аты, тегі орыс тілінде Сангалий Иванович Сулейманов деп жазылып кеткен. Кейін оны түзетудің реті шықпаған. Сағынғалимен таныстығымыз осылай басталды. Жастайынан орыс балаларымен ойнап өскен қазақ ұланның ата-анасы ана тілін ұмытпауға, шаруа күйттеуге, үлкендерді сыйлауға, инабатты болуға тəрбиелепті. Ресейде қазақ мектебі жоқ болғандықтан,

амалсыздан орыс мектебінде оқыды. Оның Қазақстанға барып білім алуына əкесі қарсы болмаған. Сегізінші сыныпты бітіргесін Орал қаласындағы №32 училищеге оқуға түседі. Осындағы кəсіпорында слесарь болып жұмыс істеп жүріп, əскер қатарына шақырылады. Азаматтық борышын Карелиядағы шекара қызметінде абыроймен өтеп елге оралған соң Куйбышев машина жасау техникумын бітіреді де өз қалауымен қайтадан əскерде қызмет жасауды ұйғарады. Аға прапорщик лауазымында 15 жылдай бірнеше əскери бөлімдерде қызмет атқарады. Саратов қаласындағы заң институтында сырттай оқып, заңгер мамандығын алған. – Сіз бір сөзіңізде Саратов облысының Энгельс қаласындағы əскери бөлімде қызмет істедім дедіңіз. Сонда Ауған жеріне қалай табаныңыз тиді? – Арманым ата-бабамыздың туған жеріне оралу еді. Бірақ оның реті келмеді. 1982 жылы мені ойламаған жерден арнаулы мақсаттағы əскер құрамында (спецназ) Ауғанстанға жіберді. Мұнда взвод командирі, рота старшинасы, рота командирі болып, біз үшін түсініксіз соғыстың біраз тауқыметін көрдік қой. Сол бір жылдарды есіме түсіргім де келмейді, – деп үнсіз, ойланып қалды... Сағынғалидың ауған соғысында екі рет ауыр жараланып о дүниелік бола жаздағанын білдік. Сағынғалидың бұл соғыста көрсеткен ерлігі де ескерусіз қалмаған. Оның өңіріндегі Қызыл Жұлдыз ордені, «Ерлігі үшін», «Əскери қызметтегі жетістігі үшін», І,ІІ,ІІІ дəрежелі «Үздік қызметі үшін» медальдары – соның айғағы. 1988 жылы ол КСРО Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. Сағынғали оны Кремльде Михаил Горбачевтің өз қолынан алыпты. С. Сүлейменовке Қазақстанға 1992 жылы еліміз егемендік алғаннан кейін ғана оралудың сəті түсті. Бұл жаңадан құрылған мемлекет талаптарына сəйкес кеден қызметі жаңадан ашылып жатқан кез еді. Дəл осы шақта ол Батыс Қазақстан облысы бойынша кеден

Төтенше жəне өкілетті елшісі Лэ Юйчэнмен кездесуі барысында мейман Академия қызметінің негізгі бағыттары мен оның даму келешегі туралы хабардар болумен қатар, қос тарап мемлекеттік қызметшілерді, сондайақ, дипломатиялық кадрларды даярлаудағы ынтымақтастықты дамыту бойынша пікір алмасты.

басқармасына қызметке орналасты. Міне, содан бері осы салада еселі еңбек етуде. Қазір кəнігі кеденші «Əуежай – Орал» кеден бекетінде бас маман болып өз міндетін мінсіз атқарып жүр. – Бір елден бір қиырға есірткі тасымалдап дəніккендер сытылып кету үшін небір қитұрқы əрекеттерге барады. Бірқатар жағдайларда пойызда, əуе, су көліктерінде басқа да қоғамдық орындарда табылып тəркіленген есірткілік заттардың иелерін анықтау қиынға түседі. Мұндай кезде оны заңсыз айналымнан шығарып тастауға тура келеді. Солай істеп те жүрміз, – дейді кеден қызметінің кəсіби тарланы Сағынғали Неғметұлы. Жаңадан тəй-тəй басқан егемен еліміздің кеден қызметіне қабылданған күннен бері заңсыз есірткі тасымалдаушылардың жолдарын кесуді мақсат тұтқан біліктілігі мен кəсіби деңгейі жоғары сала сақшысы жиырма жыл ішінде 260 келі 47 грамм есірткі заттарын тəркілеген екен. Есірткінің героин, марихуана жəне гашиш секілді күшті түрлерінің бір миллиграмының өзі қоғамға əжептəуір кесел келтіретінін, саналарды улайтынын ескерсек тек бір ғана С.Сүлейменов тəркілеген есірткі заттары мөлшері қоғамды осындай індеттен арашалап қалуға үлкен септігін тигізгенін көреміз. Ауған соғысының ардагері, кеден қызметінің майталманы Сағынғали Сүлейменов – бүгінде əріптестері арасында да, отбасында да үлкен беделге ие. Қызмет бабында өз міндетін абыроймен атқарып, кеден бекетінен заңсыз өткізілген тауарларды анықтау жəне есірткі саудасының жолын кесуде қырағылық танытып жүр. Сағынғали кəсіби маман иесі ғана емес, сонымен бірге парасат-пайымы зор, адамгершілік бітімболмысы жоғары, адамдарға қайырымдылық жасауға əзір тұратын жүрегінің жылуы мол азамат. Ол зайыбы Ырыстының сіңлісі кенеттен өмірден озған кезде оның артында қалған шиеттей бес баласын өздерінің қамқорлығына алып өсірді. Олардың алды бүгінде жоғары білім алып, өмірден өз орындарын тапты. С.Сүлейменов бүгінгі күні де кеден органдарының қырағы күзетінде көз ілмей келеді. Батыс Қазақстан облысы.

 Өнер

Дəмештіѕ əн кеші Жезтаңдай əнші Дəмеш Құрманкинаның есімі облыс жұртшылығына жақсы таныс. Бүгінде ол Петропавл қаласындағы қазақ мектеп-гимназиясы жанынан ашылған «Өнер» орталығына жетекшілік етеді. Мұнда 22 ұстаз өнерге ынтық 200-ден астам оқушыға домбыра, қобыз, гитара, баян, скрипка секілді музыкалық аспаптардың, дəстүрлі əндердің, бейнелеу өнерінің, ұлттық билердің қыр-сырына үйретеді. «Егемен Қазақстан».

Жуырда Дəмеш тағы бір игі бастаманың ұйытқысы болды. Оның ұсынысы қалалық мəдениет жəне тілдерді дамыту бөлімінен қолдау тауып,

«Сайра, домбыра!» атты халық əндері кешінің тұсаукесері өтті. Сегіз сері, Біржан сал, Ақан сері, Үкілі Ыбырай секілді жер гілікті əн жауһарларының шығармашылығын насихаттауды діттеген шара шымылдығын С. Мұқанов атындағы қазақ

дəстүрлі мектептердегіден өзгеше. Ал, кітапхананың 20 мыңнан астам қоры білім көкжиегін кеңіте түсетіні белгілі. «Балдəуренді» заманауи ғылыми орда қатарына қосатын шаралар тізбегі де сан алуан. Мəселен, осы жылдар аралығында ұйымдастырылған 150 тақырыптық ауысымда 80 мыңнан астам бала, оның ішінде 46 ұлт пен ұлыстың өкілдері білім алып, еліміздің таңдаулы оқу орындарының студенттері атанды. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 2005 жылғы 25 шілдеде «Балдəуренге» арнайы келіп, «Достықтың алтын көпірі» атты тақырыптық ауысымға қатысушы балалармен кездесуі айтулы оқиға саналады. Мемлекет басшысының сапа ры ертеңгі болашағымызға, орталықтың қызметіне ерекше көңіл бөлетінінің айғағы жəне бұл жұмыс тың айрықша маңыздылығын көрсетеді. Нұрсұлтан Əбішұлы «Балдəуренге» ізгі тілекті қолтаңба жазып, «Еуразия кіндігінде» атты кітабы мен электронды оқулықтарды тапсырса, балалар символикалық «Тілек ағашын» сыйға тартты. Болашаққа қызмет ететін орталық тың ұжымы Елбасы Жолдау ындағы мына бір толғанысты сөз дерді басты мұрат санайды: «...Біз дің жас мемлекетіміз өсіпжетіліп, кемелденеді, біздің балаларымыз бен немерелеріміз онымен бірге ержетеді. Олар өз ұрпағының

əлемнің 7 мемлекетінен дарынды балалар қатысқан «Қазақстан – ата жұртым, қасиетім – ана тілім» тақырыбындағы халықаралық олимпиададан, «Жылдың ең үздік ұйымдастырушы-ұста зы» байқауынан, «2030 жылғы құрдастарға жолдау» естелік белгісінің орнатылуынан, Халықаралық əлеуметтікпедаго гикалық жəрмеңкесінен, «Жеңіс жалауының» көшірмесін тапсыру салтанатынан, VІІ қысқы Азиада ойындары алауы эстафетасынан, 98 мемлекеттен 526 оқушы қатысқан 51-ші халықаралық олимпиададан, ғылыми-практикалық конференциялардан, слеттерден, симпозиумдардан жазған мақала, хабарлар кездеседі. Əрине, хронологиялық тізбе мұнымен шектелмейтіні белгілі. Бурабайдағы орталық «Балалар демалысын ұйымдастырушылар қауымдастығы» халықаралық ұйымының құрылтайшысы, «European Quality» (Оксфорд қаласы, Ұлыбритания) Еуропалық сапа халықаралық белгісінің иегері, Халықаралық педагогикалық ойын бағдарламалары байқауының («Зубренок» лагері, Беларусь) үш дүркін бас жүлдегері болып табылады. Ұжым мүшелері ТМД мұғалімдері мен білім қызметкерлерінің І съезіне, Болгариядағы халықаралық форумға делегат болып қатысты. «Балдəуреннің» халықаралық байланыстары да нығайып келеді.

«Егемен Қазақстан».

Саќшы Саєынєали Сїлейменов 20 жылда 260 келі есірткі тəркіледі Кеңес өкіметі кезінде болған Ауған соғысының сан қырлы құпиясын көпшілік біле бермейді. Қаншама қыршын жас осы қанды қырғында опат болып, қаншама ата-ана қайғы жамылды?..

Бүгінгі күні «Балдəурен» ТМД елдері мен Орталық Азия аймағындағы балалардың демалысын ұйымдастыру, сауықтыру жəне жасөспірімдердің шығармашылық қабілетін дамытуға қажетті барлық жағдайды қамтамасыз ететін бірденбір мекеме саналады. Жыл бойы үздіксіз қызмет атқаратын орталық əр ауысымда 300 баланы қабылдайды. Жалпы, он алты тақырыптық ауысымда еліміздің 4608 жасөспірімі мемлекеттік тапсырыс шеңберіндегі кластерлік тəрбие жүйесінен өтеді екен. Балалар арманы алаулаған орталықта оқу озаттарын, олимпиада жеңімпаздарын, спорт пен шығармашылық байқаулардың үздіктерін кездестіресіз. Таңдаулылар қатарында балалар үйлерінің тəрбиеленушілері, мүмкіндігі шектеулі бүлдіршіндер де көптеп саналады. Мұнда балалардың толыққанды демалысын қамтамасыз ету, олардың бойында білім мен креативті ойлау қабілеттерімен қоса əлеуметтік жауапкершілік, патриоттық сезім, азаматтық жəне адамгершілік принциптерін қалыптастыруға бағытталған жағдайлардың барлығы қарастырылған. Оқу-тəрбие ісімен 82 педагог айналысады. Соңғы жылдары орталықта 14 оқу-əдістемелік құрал дайындалғаны мұғалімдер біліктілігінің жоғары екендігін айғақтайды. «Балдəурен» мектебіндегі мұғалім – ақпараттық-коммуникативтік, пəндік-модульдік оқыту технологияларын жетік меңгерген, уақытпен санаспайтын тəрбиеші, əмбебап ұйымдастырушы-ұстаз. Сондықтан, мұндағы оқу сабақтары

жауапты да жігерлі, білім өресі биік, денсаулығы мықты өкілдері болады. Олар бабаларының игі дəстүрлерін сақтай отырып, қазіргі заманғы нарықтық экономика жағдайында жұмыс істеуге даяр болады. Олар бейбіт, гүлденген, жылдам өркендеу үстіндегі, күллі əлемге əйгілі əрі сыйлы өз елінің патриоттары болады». Былтыр өзінің 10 жылдығын атап өткен «Балдəурен» Елбасы талаптарына сай еңбек етіп, абырой жинап отыр деуімізге əбден болатындай. – «Балдəурен» осынау қысқа мерзімде Қазақстан Республикасының білім кеңістігінде лайықты орынға көтерілді, – дейді бізбен əңгімесінде орталықтың бас директоры Мұхитдин Төлепбай. – Орталықтың əлеуметтік маңызы зор. Біздегі əрбір күн жеңіске жету, жігерді жану, кездесіп қалатын үлкенді-кішілі қиыншылықтарды еңсеру. Себебі, əрбір жеңіс, не кезекті жеңіліс көп нəрсеге үйретеді. Үнемі алға жылжуымыздың сыры да осында деп білемін. Құрылған алғашқы жылдың өзінде балалардың республикалық экологиялық форумы, өнер майталмандары Бибігүл Төлегенованың, Болат Аюхановтың қатысуымен республикалық балалар шығармашылық ұжымдарының «Бозторғай» байқауының өткізілуі мақсатқа жетудегі табандылықты айқындайды. Мұндай шаралар дəстүрлі сипат алып, жетілдіріле түсуде. Яғни, біздің балаларымыз осында өткізген əрбір сағаты мен күнін өзін үнемі іс үстінде көрсетуге, бойындағы қарым-қуатын аша білуге, игілік атаулыға дайын екендігін дəлелдеуге тырысады. Біздің бүкіл табыстарымыздың өзегі осында. «Балдəуреннің» жұлдызды шақтары үлгі аларлық өнегелерге толы. Біздің журналистік архивімізде

Бақберген АМАЛБЕК,

Кеден кїзетінде

Өмір ЕСҚАЛИ,

7

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

сазды-драма театрының əншісі, республикалық термешілер байқауының жүлдегері Кенжекей Ақжолова ашты. Ол Сыр сүлейлері Нартайдың, Тұр мағамбеттің термелерін өзгеше мақаммен жырлап, теріскей жаққа талмай та ратумен келеді. Бұл жолы да жұрт шылық қошеметіне бөленді. Сол сияқты, Дəстен Бай мұқанов, Амангелді Рамазанов, Таңат Бейсенбаев сынды белгілі термешілер де сахна төріне көтеріліп, халық əндері мен термелерді нақышына келтіре орындап берді. Мектеп оқушылары Диас Серікбай,

Гүлжан Сəдуақасова, Алтынбек Əнуарбек, Мəдинə Ғабдуллина, Ақмерей Əділбаева, Қайсар Кеңесов, Жандос Ахметов, Алмас Тұтқышев «Ой жайлау», «Бурылтай», «Ақсиса», «Ер кем-ай», «Əйкен-ай», «Ақ ерке», «Қазақ осы», «Еңбек тура лы» халық əндері мен термелерді əуелете шырқап, болашақтарынан үлкен үміт күттіретіндерін байқатты. Дəмеш Сапарқызының айтуынша, алдағы Наурыз мерекесі қарсаңында үзіліңкіреп қалған халық əндері мен термешілер байқауы қайтадан жанданып, өнерсүйер қауыммен қауышатын болады. Солтүстік Қазақстан облысы.

Бурабайдағы орталықта Ресейдің, Қытайдың, Қырғызстанның, Моңғолияның, Ұлыбританияның, Германияның, Өзбекстан мен Вен грияның балалары қызықты демалыс тарын өткізді. Биылғы 11 нау рызда «Балдəурен» Белоруссиядағы «Зубренок» ұлттық балаларды сауықтыру орталығымен тұңғыш онлайн-байланыс мəжілісін өткізді. Онда «Үздік болу оңай ма?» тақырыбында пікір алысу өрбіді. Ал, 14 маусымдағы тікелей телекөпір байланысында Омбы жəне Бішкек қалаларындағы қазақ диаспорасымен «Сөйле, тілім!» атауындағы сұхбат жүргізілді. Сондай-ақ, республикалық орталық базасында елі міздің педагогикалық ЖОО сту денттері тəжірибе жинақтаса, Польша, Ресей, Финляндия, Чехия студенттері мамандыққа машықтану курстарынан өтті. «Балдəуреннің» қонақжай шаңырағында ғарышкер Талғат Мұсабаев, Қазақстанның халық жазушысы Фариза Оңғарсынова, шахматтан əлем чемпионы Дəрмен Сəдуақасов, бокстан Олимпиада жеңімпазы Бақыт Сəрсекбаев, интернационалист-жауынгер, қоғам қайраткері Бақытбек Смағұлов, əнші Нұрғали Нүсіпжанов, сазгер Марат Омаров, Ресей Мемлекеттік Думасының əлеуметтік саясат жөніндегі комиссия төрайымы З.Драгункина, Ресей Ұлттық музыка академиясының президенті В.Круглов шеберлік-сыныптарын ұйымдастырды. Мұның өзі балалардың танымал тұлғалармен еркін сұхбаттасуына, олардың баға жетпес тəжірибелерін қабылдауға, өздерінің интеллектуалдық жəне мəдени деңгейін көтеруіне жасалған құнды мүмкіндік болып табылады. Осы жағдайлардың өзі «Балдəуреннің» республикадағы балалар демалысын ұйымдастырудағы көшбасшы əрі ел мақтанышына айналғандығын, еңбекқор ұжымның Қырымдағы «Артек», Краснодар өлкесіндегі «Орленок», Белоруссиядағы «Зубренок» халықаралық лагерлерімен терезесі тең екендігін дəлелдейді. Өзге мемлекеттердегі балалардың оқусауықтыру орталығының бірде-бірі Мемлекет басшысының тікелей бастамашылдығымен құрылған емес. Ендеше, оның қызметіне ерекше көңіл бөлу қажет деп санаймыз. Мəселен, «Балдəуренге» халықаралық мəртебе беретін уақыт жетті емес пе? Бүгінгі «Балдəурен» небəрі 8,6 гектар аумақта қысылып тұр. Қазірше мұнда қосымша спорт алаңдары, мұз айдыны, ат манежі, аквапарк, лазерлік шоу, кəсіби дыбыс жазу студиясы, кеңейтілген мұражай сияқты қажеттіліктер қамтамасыз етілмеуде. Ал, жоғарыда аталған «Зубренок» 76 гектарды, «Артек» 286 гектарды, «Орленок» 162 гектарды еркін жайлап отыр. Біздегі жалғыз орталық жылына əрі барғанда 3 мыңға жетер-жетпес баланы қабылдайды, яғни еліміздегі 672 оқушының біреуі ғана «Балдəуренге» бару мүмкіндігін алады. Оны кеңейту Бурабайда мүмкін болмағанның өзінде республикамыздың басқа аймақтарында осы үлгідегі бөлімшелер ашу туралы ұсыныс қолдауға лайықты деп санаймыз. Сонда республикамыздағы балалар мен жасөспірімдер демалысын ұйымдастырудың тиімді құрылымы – орталық альянсты құруға мүмкіндік туар еді. Бұған қосымша, республикалық деректер бойынша, жазғы маусымда шамамен 785 балаларды сауықтыру орталықтары ұйымдастырылады. Оның жұмысына жүз мыңның маңайында педагогтер, студенттер, волонтерлер тартылады. Жыл санап кəсіби мамандарға деген сұраныс арта түсетіні белгілі. Сондықтан, ҚР Білім жəне ғылым министрлігіне жолданған «Балдəуреннің» жанынан ЖОО немесе колледж ашу жөніндегі ұсыныс оң шешімін тапса, нұр үстіне нұр болмақ. Ақмола облысы.


8

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

 Ұлттық мектептің ұлы мұраты

 Білім. Бағдарлама. Білік

Тəрбие мен оќытудыѕ їйлесімі

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстан-2050» Стратегиясында: «Бəсекеге қабілетті дамыған мемлекет болу үшін біз сауаттылығы жоғары елге айналуымыз керек. Қазіргі əлемде жай ғана жаппай сауаттылық жеткіліксіз болып қалғалы қашан. Біздің азаматтарымыз үнемі ең озық жабдықтармен жəне ең заманауи өндірістерде жұмыс жасау машығын меңгеруге дайын болуға тиіс», деп бүгін мен келешекте атқарар істердің нақты бағыт-бағдарын айқындап берді. Осы үдеден қазірдің өзінде шыға бастаған іргелі білім ордаларының бірі емес, берегейі деп «Нұрсұлтан Назарбаевтың Білім беру қоры» қоғамдық қорына қарасты оқу мекемелері десек, артық айтқандық емес. Ендігі жерде біз осы білім орындары туралы оқырмандарға мəлімет бере кетсек дейміз. «Нұрсұлтан Назарбаевтың Білім беру қоры» қоғамдық қоры Қазақстан Республикасы Президентінің бастамасымен 1998 жылдың 15 желтоқсанында құрылды. Қордың мақсаты – Қазақ елінің оқу жүйесін халықаралық стандарттарға сəйкес дамытуға қолдау көрсету, əлемдік білім кеңістігіне біртіндеп ену. Бірегей Қор басшылығымен Алматы жəне Астана қалаларында халықаралық «Мирас» мектептері, Алматы халықаралық мектебі, Астана қаласында «Мирас»

Елордадағы дарынды ер балаларға арналған қазақ-түрік лицей-интернатында «Сапалы білімнің негізі – тəрбие мен оқытудың тұтастығы» деген тақырыпта ғылыми-əдістемелік семинар өтті.

мектебі 1999 жылдың қыркүйегінде ашылды. Мектептің білім беру бағдарламасының басты ерекшелігі оқушылардың зерттеу жəне пəнаралық жобалау іс-əрекетін ұйымдастыру болып табылады жəне заманауи білім беру тұжырымдамасының негізгі үш қағидасын: біртұтас оқыту, коммуникативтік құзыреттілік пен мəдениетаралық хабардарлығын қалыптастыру ұстанымдарын басшылыққа алады. Мектеп түлектері жыл сайын

Айгүл СЕЙІЛОВА,

«Егемен Қазақстан».

Ќабілеттілерге ќамќоршы ќоєамдыќ ќор Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

балалар бақшасы, мамандандырылған «Арыстан» лицейі белсенді қызмет етуде. Қор мектептері барлық үш деңгей бойынша Халықаралық бакалавриаттың білім беру бағдарламалары авторизациясынан ойдағыдай өткен. Сонымен қатар, халықаралық ұйымдардың аккредитациясынан да жоғары баға алған. Қор мектептеріне 2012 жылдың ақпан айында Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен халықаралық мектеп мəртебесі беріліпті. Мамандандырылған «Арыстан» лицейі – қордың əлеуметтік жобасы, ол қайырымдылық негізде жүзеге асырылады. Лицейге қабылдау кезінде басымдылық нашар жəне көпбалалы отбасыларынан шыққан балаларға берілетінін айта кетуді парыз санаймыз. 2007 жылы Ақтау қаласында Маңғыстау облысы əкімдігімен, Kvaerner Caspian Fabrication норвег өндірістік компаниясымен жəне RKK-мен бірлестікте Ақтау тренинг орталығы (АТО) құрылды. Оның қызметі мұнай-газ саласы үшін халықаралық стандарттарға сəйкес жұмысшы мамандарын дайындау жəне сертификаттауға бағытталған. Қазіргі таңда Алматы жəне Атырау қалаларында екі инновациялық «Мирас» балабақшаларын салу жұмысы жүріп жатыр. Қоғамдық қор филиалы – Астана қаласындағы «Мирас» халықаралық

Бірыңғай ұлттық тестілеу қорытындысы бойынша тұрақты түрде жоғары нəтиже көрсетіп келеді. Бітірушілер Алматы жəне Астана қалаларындағы жоғары оқу орындарында, Ресей, Ұлыбритания, Франция, Швейцария, БАƏ, ҚХР, АҚШ, Чехия елдеріндегі жоғары оқу орындарында білім алуда. Ал Алматы қаласындағы «Мирас» халықаралық мектебі де 1999 жылы отандық жəне халықаралық білім беру тəжірибелерін кіріктіретін инновациялық білім беру моделін құру мақсатында ашылды. Қазіргі уақытта мектеп Қазақстандағы екі халықаралық мектептің бірі жəне Халықаралық бакалавриаттың (IB) барлық үш деңгейі: бастауыш (РУР), негізгі (МУР) жəне жоғары (DP) мектеп бағдарламалары бойынша авторизациядан өткен əлемдегі 3462 білім ұяларының арасында 203-ші орында тұр. Осының өзінен-ақ бұл білім ордасының қарым-қабілетінің қандай екенін көру қиын болмаса керек. Алматы қаласындағы Халықаралық мектеп (АХМ) 2000 жылдан бастап «Нұрсұлтан Назарбаевтың Білім беру Қоры» қоғамдық қорының филиалы болып табылады. Мектеп тұлғаның өзін өзі дамытуына жəне өзін өзі көрсете алуына жағдай жасап отырады. Мектеп ерекше əдістемелік орталық деуге болды. Оның базасында республика жəне қала мұғалімдері үшін оқыту семинарлары, конференциялар өткізу дəстүрге айналған. Ендігі əңгіме желісін жоғарыда айтқан «Арыстан» лицейіне қатысты

өрбітер болсақ, бұл мектеп əскери тəртіпке құрылған, физика, математика, информатика, ағылшын жəне қазақ тілдерін тереңдетіп оқытатын интернат типті мемлекеттік емес орта білім беретін оқу орны. Лицей 2011 жылдан бері жұмыс жасап келеді. Лицейде Қазақстанның барлық өңірінен келген 9-11 сыныптардың ер балалары оқиды. Мектепке қабылдау конкурстық негізде жүзеге асырылады. Оқушылардың білім алуы жəне жатып оқуы үшін Алматы қаласының төңірегіндегі Іле Алатауының бөктерінде заманауи талапқа сай кешен салынған. Əскери тəртіп, əскери іс негіздерін тереңірек меңгеруді қамтамасыз ететін мамандандырылған оқыту бағдарламасы темірдей тəртіптілікте, ұйымшылдықта жəне өзіне деген сенімділікті бойларына дарытып, ойларына қондыруға негізделген. Ағымдағы жылдың сəуір айында Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев «Арыстан» лицейінде болған еді. Мемлекет басшысы лицейліктердің ант қабылдауына байланысты салтанатты іс-шараға қатысып, оқу орнының жұмысына жоғары баға берді. Астана қаласындағы «Мирас» балабақшасы туралы əңгіме қозғасақ, 2004 жылдан бері жұмыс істеп келе ді. Балаларды тəрбиелеу жəне оқыту қазақ жəне орыс тілдерінде жүреді. Білім беру қызметінің басты ерекшеліктері: баламен жеке жұ мыс жүзеге асырылады; білім бе ру процесін ұйымдастырудың

инновациялық формалары қолданылады; негізгі сабақтар зерттеу жəне үйірме жұмыстарымен үйлестіріледі; əрекеттің əр түрі кіріктіріле қолданылады; т.б. Халықаралық бизнес университеті (UIB) 1992 жылы құрылған, бакалавриат, магистратура, докторантура (PhD), сондай-ақ, MBA жəне DBA бағдарламаларының көмегімен бизнес-білім бойынша экономикалық, техникалық жəне гуманитарлық салалардың мамандарын дайындайды. Халықаралық Бизнес университеті (UIB) ҚР Білім жəне ғылым министрлігінің аттестациясынан жəне ғылыми ұйым ретінде ғылыми жəне ғылымитехникалық əрекетке қатысу үшін аккредитациядан өткен. UIB Білім беру сапасын қамтамасыз етудегі қазақстандық тəуелсіз агенттіктен (БСҚА), «Қаржы жəне экономика» білім беру бағдарламалары бойынша Австриялық сапа жөніндегі агенттіктен (AustrianQualityAgencyAQA) аккредитацияланған. UIB студенттер мен оқыту шылардың академиялық мобильділігіне, сондай-ақ екі дипломдық білім беру бағдарламалары бойынша халықаралық ынтымақтастықты дамыту мəселесіне байланысты серіктес жоғары оқу орындарымен меморандум жасаған. Университет серіктестері арасында: Ақпараттық жүйе жəне менеджмент институты (Латвия, Рига), Ян Амос Коменский университеті (Чех Республикасы, Прага), Шығыс-Қытай Политология жəне құқық университеті

(Шанхай), Халықаралық жоғары бизнес мектебі (Мəскеу) бар. Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті – Қазақстандағы алғашқы IT университет. 2009 жылдың сəуірінде Елбасы тапсырмасына сəйкес ашылған. Төрт жыл ішінде оқу орны ның студенттері олимпиадаларға, жарыстарға, инновациялық көрмелерге белсенді қатысып, жүлделі орындардан көрі ніп отырғанынан хабардармыз. Халықаралық IT университеті сала лық технологиялардан ғана емес, озық менеджменттен, экономикадан білімі бар, коммуникативті дағдылармен жəне ағылшын тілінен терең біліммен қаруланған жаңа буын мамандарын дайындайды. Білім қоры халықаралық ұйымдармен, Қазақстан Республикасындағы шетел өкілдіктерімен, мектептермен жəне университеттермен ынтымақтастықта жұмыс жасайды. Қордың даму перспективаларына келетін болсақ бірінші – инновациялық білім беру ұйымдарының желісін кеңейту; екінші – филиалдарының оқыту инфрақұрылымдарын дамыту; үшінші – Отанымыздағы жоғары білім саласында инновациялық білім беру жобаларын дамытуға қолдау көрсету; төртінші – таяу жəне алыс шетелдердегі халықаралық мектептермен жəне университеттермен, білім беру ұйымдарымен ынтымақтастық аясын кеңейту; бесінші – еліміздегі жəне ТМД мемлекеттерінің білім беру жүйесінде Қордың халықаралық мектептерінің іс-тəжірибесін тарату. Бір сөзбен айтқанда, қор заман талабына сай жас ұрпаққа білім беріп отырған бірден-бір мекемелер желісі деп айта аламыз.

Астана қалалық білім басқармасы мен қазақтүрік лицей-интернаты бірігіп ұйымдастырған шараға елорда мектептері директорларының оқу ісі жөніндегі орынбасарлары қатысты. Семинардың ашылуы барысында «Оқушыларды шығармашылыққа тəрбиелеудегі ұлттық құндылықтардың маңызы» деген тақырыпта Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ практикалық қазақ тіл білімі кафедрасының доценті Айнұр Найманбай, «Оқушылардың функционалды сауаттылығын дамытудың нəтижелілігі» деген тақырыпта қазақ-түрік лицей-интернат директорының бейіндік оқыту жөніндегі орынбасары Гүлназ Мұсабекова жəне «Ақпараттарды көпдеңгейлі қорғаумен қамтамасыз ету» деген тақырыпта «KATEV» ХҚҚ əдіскері, информатика пəнінің мұғалімі Исмаил Гесен баяндама жасады. Былтыр орта білім беру жүйесін түбегейлі өзгерту мақсатында Елбасының тапсырмасымен 2012-2016 жылдарға арналған ұлттық жоспар жасалғаны белгілі. Онда оқушылардың білімін шынайы өмірмен ұштастыру көзделген. Олардың функционалдық сауаттылығын дамыту мен оқу үдерісінің мазмұндық, оқу-əдістемелік, материалдық-техникалық мəселелеріне басымдық берілген еді. Соған байланысты оқудың мазмұнын жаңартуды, методикасын өзгертуді қолға алған білім ордаларының бірі – Дарынды ер балаларға арналған қазақ-түрік лицей-интернаты. «Біз қазір дамудың екінші сатысындамыз. Интерактивті оқыту бойынша үш түрлі бағдарламамыз бар. Оның бірі – мұғалім мен оқушының арасындағы қашықтықты жоятын, яғни, оқушы қай жерде тұрса да мұғалімінен сабақ ала алатын бағдарлама болса, екінші бағдарлама шағын жобалау деп аталады. Мұнда оқушы алған білімін өмірдегі оқиғалармен сəйкестендіріп өздері жобалап отырады. Мысалы, оқушы күнделікті сабақ барысында мұғалімнің айтқанының 10-15 пайызын ғана есте сақтайды. Егер соны шағын жобалау арқылы оқитын болса 80-90 пайызға дейін білім игереді. Үшінші бағдарлама жеке тұлғаны бағдарлау деп аталады. Бұл, əсіресе, химия, физика пəндерінде көбірек қолданылады. Сонымен бірге, сыни тұрғыдан ойлану, қосымша білім беруді дамыту бойынша да жұмыстар жүргізіп жатырмыз», – деді лицей-интернат директорының бейіндік оқыту жөніндегі орынбасары Гүлназ Мұсабекова өз баяндамасында. Семинардың ресми ашылуы аяқталған соң ұстаздар қазақ-түрік лицей-интернатының пəн мұғалімдері өткізген практикалық, семинар сабақтары мен түрлі тренингтерге қатысты. Естеріңізге сала кетейік, дарынды ер балаларға арналған қазақ-түрік лицей-интернатының құрылғанына биыл жиырма жыл. Лицейинтернатқа балалар жетінші сыныптан бастап білім ордасының талабына сай тестілеуден кейін қабылданады.

● Өзгеріс өлшемі – өндіріс

«Атасу – Алашаѕќай» мўнай ќўбыры толыќ ќуатына шыєады Тəуелсіздік мерекесі қарсаңында атап айтқанда, үстіміздегі жылдың 13 желтоқсанында «ҚазТрансОйл» АҚ жəне «Қазақстан-Қытай мұнай құбыры» ЖШС Қарағанды облысындағы Шет ауданының Ақадыр кентіндегі №8 жəне Алматы облысындағы №10 мұнай айдау стансаларын пайдалануға қабылдады. Бұл екі станса «Атасу – Алашаңқай» экспорттық мұнай құбыры бойында орналасқан жəне жылына 20 миллион тонна өнімді тасымалдауға арналған. Айқын НЕСІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Аталған құбыр желісі Қазақстан – Қытай магистральды мұнай құбырлары жалпы жүйесінің бөлігі болып табылады, оның құрылысы екі кезеңде салынуда. Бірінші кезең шеңберінде 2003 жылы «Кеңқияқ – Атырау» мұнай құбыры жəне 2006 жылы «Атасу –Алашаңқай» мұнай құбыры салынған болатын. Ал екінші кезең ді жүзеге асыру өзіне жүйенің қолданыстағы өткізу қабілетін екі есеге арттыруды кіргізеді жə не Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы үкі меттері арасындағы мұнай жəне газ саласындағы ынтымақтастықты жан-жақты дамыту туралы 2004 жылғы 17 мамырдағы Аралық келісіміне сəйкес жүргізілуде.

Салтанатты ашылу рəсімінде «Қаз ТрансОйл» АҚ жобаларды басқару департаментінің директоры Дулат Сембин атап өткендей, «Атасу – Ала шаңқай» мұнай құбыры тартылған кезден бастап, яғни 2006 жылдан 2012 жылдың соңына дейін оның бойымен 52,1 миллион тонна мұнай тасымалданды. Ал биылғы 11 айда мұнай қотару көлемі 10,9 миллион тоннаны құрады. «Қазақстан-Қытай мұнай құбыры» ЖШС бас директоры Го И мырза өз сөзінде атап көрсеткендей, осынау ірі жоба екі мемлекет арасындағы экономикалық байланысты ғана емес, сонымен бір ге тату көршілік, өзара достық қа рымқатынасты қалыптастырып, нығайтып отыр. Қос нысанды тапсырысқа сəйкес салып, межелі

мерзімінде пайдалануға ұсынған «КазСтройСервис» АҚ өнеркəсіптік құрылыс жөніндегі жетекшісі Шайсмайл Гасанов құрылысшылардың өз міндеттерін халықаралық стандарттарға сай орындауға күш жұмылдырып, жоғары деңгейден қөрінгендерін атады. – Ауданымыздың аумағында іргелі өндіріс ошағының орын теуіп, қуатын арттыруы жұртшылықтың əлеуметтік-экономикалық жағдайының жақсара түсуіне үлкен ықпалын тигізіп отыр. Бұл ретте жергілікті тұрғындарды жұмыспен қамтуға қолайлы жағдайдың жасалуы қуантады. Жасыратыны жоқ, бұрын жеке аудан болған өңірде жұмыссыздық күрделі мəселе кү йінде қалып келген еді. Ақадыр кенті өзінің екінші тынысы ашылуымен қатар, осы стансаның пайда болуы

тұрғындардың тұрмысына жаңа леп əкелгендей болды, – деді Шет ауданы əкімінің орынбасары Бəкен Тілеуқұлов. – Жұмысшылар құрамының бір бөлігін аудан жастары құрап отыр. Оларды оқытып, дайындықтан өткізуге де күш салдық. Сондай-ақ, мұндай өндірістің болуы аудан бюджетін толықтыруға да көп үлес қосатыны сөзсіз. Біз өзіміз де танысып, білгеніміздей шынында да станса еңбеккерлері негізінен жас буын өкілдерінен тұрады екен. Солардың бірі – Зейдін Ермек Қарағанды мем ле кеттік техникалық универ си те тінің технологиялық колледжін бітір ген соң мұнда бірден жұмысқа қабылданыпты. Ал Атырау мұнай жəне газ институтының түлегі Сан дығали Сасаев та еңбек жолын ақадырлық замандастарымен бірге

бастапты. Аталған оқу орындарын тəмамдаған олар «ҚазТрансОйлда» қосымша маман дан дырылған дайындықтан да өтіпті. – Ақадыр кентіндегі жолдастарымның біразы қазір осында еңбек етуде. Бұған дейін көбі Қарағанды, Жезқазған қалаларында жұмыс істеп жүрген болатын. Енді туып-өскен орталарында еңбек жолын жалғастырып жүр. Өз мамандығыма байланысты жоғары оқу орнында сырттай білімімді тереңдету де ойымда бар. Бұған компания тарапынан қолдау таптым, – дейді Зейдін. Елді мекендерден оқшау, жапан далада орын тепкен жаңа өндіріс шағын қалашықтай ықшам үй-ғимараттарымен көз тартады. Айналасы тап-таза əрі жинақы. Əлеуметтік-тұрмыс жағдайы да жақсы екені бірден сезіледі.

Қалашықты аралап көргенімізде іске қосылған мұнай айдау стансасы нысандарының бəрі, соның ішінде диспетчерлік бақылау мен басқарудың автоматтандырылған заманауи жүйелері, электр қуатын коммерциялық жағынан есептеу желілері, өрт пен газ тұтану қаупі төнген кезде дабыл қағу жəне жедел сөндіру буыны соңғы үлгідегі қондырғылармен жабдықталған. Мұнай қабылдау мен айдау үдерістері де осындай құраласпаптармен атқарылады. Жалпы «ҚазТрансОйл» АҚ мұнай тасымалдаушылар қажетті ліктеріне сай келетін магистральды құбырлар жүйесін жанжақты дамытуға бағытталған инвестициялық жобаларды жүзеге асыру жұмыстарын белсенді жүргізу үстінде. Ал Ақадырда іске қосылған осы станса соның нақты

бір дəлелі. Компания барлық тұтынушыларға сұйық отынды үздіксіз жəне мерзімді тасымалдаушы сенімді серіктес ретінде беделін жылдан-жылға биіктетіп отырғанымен белгілі. Оны осы саладағы ынтымақтастықты терең детудің, транзиттік тасымалды ұлғайтудың жаңа арналарын қалыптастырушы тұтқа, екіжақты өзара іс-қимылды үйлестірудің ұйытқысы десе де болады. Транзиттік тасымал демекші, Ресейдің Сібір мұнайы да Қытайға Ақадыр арқылы өтпек. Осы орайда жоғарыда атап айтқа нымыздай, «Кеңқияқ – Атырау», «Атасу – Алашаңқай» жəне «Кеңқияқ – Құмкөл» мұнай құбырлары тартылған болатын. Кезекте «Кеңқияқ – Атырау» тармағында жəне «Кеңқияқ – Құмкөл» бөлігінде қосымша сорғы стансасын салу жобаланып отыр. Бірақ жұмыс мұнымен бітпейді. «Құмкөл – Қарақойын» жəне «Қарақойын – Атасу» мұнай құбырларының өткізу қабілеттігін арттыру да жалғастырылады. Еліміз экономикасы əлеуетінің күшеюіне, стратегиялық серіктестікті нығайтуға өзіндік үлесі үлкен компания жылдан-жылға ауқымды жобаларды жүзеге асыруда. Олардың ішінде жыл сайын жүк айналымы көрсеткіштері мен таза кірісті ұлғайту, магистральдық мұ най құбыры ұлттық оператор мəртебесіне қол жеткізуі, халықтық IPO бағдарламасына сəтті қатысу мен жаңа инвесторларды тартуы «ҚазТрансОйлдың» шын мəніндегі компания екендігінде шүбə жоқ. Қарағанды облысы, Шет ауданы.


9

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

 Жағымды жаңалық

 Дінің тұрсын дін аман

Газ дайындау ќондырєысы – халыќ игілігіне! Қазіргі уақытта елімізде экономиканы дамытудың маңызды факторы ретінде ресурс үнемдейтін озық технологияларды өндіріске енгізу айрықша мəнге ие болып отыр. Мұндай тың технологияларды тиімді қолдану əдісі еліміздің мұнай-газ саласында да жүзеге асырылуда. Осы бағытта жуырда «Ембімұнайгаз» АҚ-қа қарасты «Доссормұнайгаз» мұнай-газ өндіру басқармасының Шығыс Мақат кен орнында ілеспе газды дайындау жəне тасымалдау қондырғысы салтанатты жағдайда ресми пайдалануға берілді.

Дін жəне ўлттыќ мїдде Асан ОМАРОВ,

«Дін мəселелерін зерттеу жəне талдау орталығының» жетекші ғылыми қызметкері.

«Білімділік пен отан сүйгіш тік ұлтты, ал надандық пен өзімшілдік тоғышар қалың бұқараны жасайды». Пьер Буаст (1765-1824), француз ойшылы.

Діннің қоғамдағы орны, оның сана-сезімге əсері күрделі, көп аспектілі мəселе. Соның бірі – дін мен ұлттық мүдденің арақатынасы. Біріміз халқымыз дың басын біріктіретін ең негізгі күш дін десек, енді біріміз ұлттық мүддені алдыға қоямыз. Сондықтан да «діннің орны жоғары ма, əлде төр ұлттық мүддеге тиесілі ме?» дегенді талқыға салу маңызды көрінеді. Тіл, дін, тарих, фольклор, көркем əдебиет, музыкалық мұра, отбасы тəрбиесі, əдет-ғұрып, т.б. халықтың сан ғасырлар бойы тірнектеп жинаған руханимəдени қазынасы жиынын «ұлттық құндылықтар» атаймыз. Ал ұлттық құндылықтарды қайткен күнде де жоғалтпай сақтап қалу жəне əрі қарай дамыту шаралары мен іс-əрекеттерін жинақтап айтқанда, «ұлттық мүдде» дейміз. Жаратушы-құдірет барына шын сенім барлық ұлт, ұлыстардың жүрегін жауласа, мұны оларды таза ниетке, ізгі істер мен жарқын үмітке бастаушы феномен деуге болады. Сол себепті дінсіздік жəне дін мен ұлтты бөлу жақсылыққа апармайтыны кеңестік дəуір тəжірибесінен жақсы мəлім жəйт. Əйтсе де, дін – жоғарғы рух, Құдаймен байланыс қана. Ал, жер бетіндегі күллі қарым-қатынастың құралы қайсы десеңіз, ұлттық мəдениет пен құндылықтар алдыңыздан шығады. Сенсеңіз, сонау ескі дəуірдегі ақын-жыраулардан бүгінгі қазақ зиялыларына дейін тек ұлттық мүддені діттеумен келді. Айталық, Абай дін насихатшысы емес, адам жанының, қазақ мінезінің білгірі болды. Оның мұрасынан нəр алған алаш арыстарының «таза ислам» мəселесін көтергені кəне. Əрбір адам алдымен қоғам алдындағы міндеттерін орындауы керек. Алаш арысы Смағұл Сəдуақасовтың: «Қазақ елі... мақсатына жету үшін ең əуелі өзінің ұлт екенін біліп, ұлттығын танып алуы керек», деп жазғаны сол. Зиялы қауым өкілдері діннің емес, ұлттың дамуы мен жетілуі жолдарын қарастырды жəне мұсылманшылықты емес, «ұлттықты тану» деген мəселені алдыға қойды. Неге? Мұны ұғындыратын Құран аяты бар: «Əй, адамзат! Бір-бірің ді тануларың үшін сендерді ұлттар, ұлыстар қылдық» деген («Хұжрат» сүресі, 13-аят). Бұл арада «Сендерді сынау үшін түрліше ұлт, ұлыс етіп жараттым. Қаласам, бір-ақ ұлт етер едім» деген астар бары анық. Демек, əрбір ұлт, ұлыстардың өзіндік кейпі, бет-бейнесі, келбеті болуы – Тəңірінің қалауы. Ұлттың таңдауы, қабылдаған ісі Құдай тағала тарапынан да қабылданбақ. Діни сана мен ұлттық сана жарысында соңғының орны əрқашанда қадірлі, төрде болатыны осы

жайтпен өз түсінігін табады. Түйіп айтқанда, ұлттық мүдде басты айқындаушы күш болған жəне бола да бермек. Демек, діни құндылықтар ұлттық мүддеге қызмет етуі тиіс. Осы пайым дəлеліне мысал. Баршаға аян, еврей халқы 2 мың жыл бойы тарыдай шашырап, тоз-тозы шықты. Оларды ұлт ретінде сақтап қалған құдірет – дəстүрлі діні, иудаизм. Яғни, халықтың төл діні ұлттың мүддесіне қызмет етті. Бұл жалғыз ғана мысал емес. Араб-ислам мəдениетінің шариғат іліміне негізделгені мəлім. Айталық, тек Құран мен Сүннəға сүйенген Мысыр, Палестина, Сирия тұрғындары бар болмысымен арабтанып кетті. Ислам мəдениеті мен араб мəдениеті қабыса табысты, өзара бірегей ұғымға айналды. Міне, қазіргі «таза ислам» доктринасының араб елдерінде нық орнығуы нақ осы жайтпен өз түсінігін табады. Ал, парсы, түркі этностары араб-ислам мəдениетіне бас иіп, оны сол қалпында қабылдауға даяр емес-ті. Олардың араб болғысы келмеді. Дін ислам тарихында талас-тартыс осыдан бастау алады. Нақты айтқанда, парсытілді əлемде шииттік, түркітілді əлемде сопылық қозғалыс үстемдік құрды. Бір ғажабы, бұл бөлініс əлі күнге жалғасып келеді. Исламда ағым дар мен мазхабтардың пайда болуы да ұлттық мүдденің жемісі. Бір сөзбен айтқанда, ұлттық мүдде мен мəдениетке дінді қарама-қарсы қою жақсылыққа бастамайды. Осы заманғы бір мысал. Жаңа діни қозғалыстардың бəрі дерлік жер жаһанға Еуропа немесе Азия мемлекеттерінен емес, тек мұхиттың арғы жағынан ағылатыны несі? Өйткені, оларға құнарлы топырақ болып отырған АҚШ – ұлттық емес, азаматтық сипаттағы мемлекет. Осыдан-ақ көп жайды аңғара аласыз. Арамызда қазақы дəстүрлер діннен тыс деуімен араб ұлтының дəстүрін шариғатпен шатастырып жүргендер баршылық. Олар ұлттық деген дүниелерге мұрнын шүйіре қарап, онан мұсылмандық дəрежеміз кеміп қалатындай көреді. Шындығында, ұлттық (кең мағынада этностық) мəдениет дəстүрлі дінге емес, керісінше, дəстүрлі дін (мұсылмандық мəдениет) ұлттық мүддеге қызмет етеді. Дінді ұстану жолындағы ерекшеліктер ұлттық мүддеден туады. Оған мысал-дəйектер мол. Қарап отырсақ, радикалды діни ағымдардың (мейлі христиандық, мейлі исламдық болсын) ұстанымдары ұлттық мүддеге қиғаш келіп, дін мен жергілікті салт-дəстүрді соғыстырып қояды. Жат ағымдар мен секталар нақ осы мəселеге алақанын ысқылай кірісіп, өзара тез тіл табыса қалады. Яғни, ұлт тық құндылықтарды тəрк ету олардың ортақ сипаты болып табылады. Адасқан ағымдар (салафшы, уаххабшы, такфирші, хибуттахрирші) əлем жұртшылығын алаңдатып отыр. Исламдық теріс ағымдардың өкілдері дінде жоқ нəрсенің бəрі «бидғат» (жаңашылдық) деп тақылдайды. «Ширк» (Құдайға серік қосу) деп елді шатастырушылар өз алдына бір төбе. «Мадақ, құрмет бір Аллаға ғана лайықты» деп

əулиелерді құрметтеуге, өткенге құран бағыштауға қарсы. О, тоба, тіпті зират қиратушы радикалдар да төбе көрсетті. Оларға салсаң, дінге елшіл азамат болу, ұлт мүддесі жат, ол – «мүшрік» (діннен безгендік). Би, музыка тыңдау, театрға бару, сурет салу, туған күнді тойлау – күнə, харам. Өздерін түсінгісі келмегендер – «жахилилер» (надан адамдар). Осылайша ислам атын жамылған теріс ағымдар таяз суды əдейі лайлап, терең етіп көрсетуге тырысады. Бір сөзбен айтқанда, дəстүрлі өмір сүру формасы күпірлік, яғни діннен безу болады да шығады. Олай болса, шатақ діндердің сүйеніп жүргені немене? Екі нəрсе. Əуелгі доктрина – өздерінен басқаларды дінсіз, мұсылман емес деп білу, яғни тəкфир мəселесі. Құранға сүйенген ұлы Абай: «Адамзаттың бəрін сүй, бауырым деп», десе, тəкфірші шіркіндер өз қандасын да «кəпір» санап, жауға балайды. Шындығында, арабтың «кəпір» сөзі түпкі мағынасында, қатыгез, мейірімсіз ұғымдарын береді. Бидғат, ширк терминдері де «Құранды молда теріс оқыр» дегеннің кері. Шатақ дін жетекшілері туралыққа деп, сан ғасырлар бойы қалыптасқан мəдени құндылықтарды мойындамауға, салтдəстүр атаулыны сылып тастауға шақырады. Ата-баба жолы на адалдық танытпау (мəселен, өлген адамның жетісін, қырқын жəне жылын бермеу, дұға қылып, құран оқытпау, сол сияқты ата-ананы сыйламау, бүгінгі аға буынға құрметпен қарамау) əділдік пе? Екінші – ислам дінінің заңдары қатал орындалуын талап ету, яғни жиһад мəселесі. Шариғат заңдарын қатал орындау соңы ұрпақтар сабақтастығының үзілуіне, яғни не араб, не қазақ емес дүбəрə халыққа айналуға əкеліп соғады. Онан кім ұтпақ? Ұлы Дала төсіне ислам таза қазақи дəстүрлермен ұласып, жергілікті салт-сана, əдет-ғұрыпты сіңіре білген ханафи мазхабы бойынша таралды емес пе. Бүгінде Ислам əлеміндегі өзінің бағытын «тура жол» деп ұғып, «шахидтік» идеяның шырмауына арбалып, құрбан болуға дейін барғандар туралы күнде дерлік естиміз. Құран аяты: «Кім ақылын пайдаланбаса, Алла соларға азапты үйіп-төгіп береді» (Юныс сүресі, 100-аят) демекші, жиһад мəселесі білместіктен, яғни аят, хадисті ақылға салмаудан, ақиқатты бұрмалаудан туады. Біреудің қанын төгу – күнəнің үлкені. «Қиянат – əділеттің дұшпаны», дейді Абай. Психолог мамандардың сөзінше, өзін өзі жарып жіберуге итермелейтін террорлық идеологияның тамыры – мейірім, махаббат сезімдерінің жетіспеушілігінен. Бұл сезімдер жоқ жерде əділдік те жоқ. Мінеки, қай қырынан қарасақ та ұлттық мүддені тəрк етіп, тек «таза ислам» ұранын көтерген «турашыл» ағымдардың зардабы мол. Ақиқатында, ұлттық жəне діни құндылықтар қарама-қарсы бола алмайды. Олардың мақсаты ортақ, айналып келгенде, адамдық тəрбиеге саяды. Екеуі де қоғамның рухани саулығы, адамгершілік, имандылық деген асыл мұраттар бойынша бір сағаға құяды.

Шығыс Мақат кен орнынан шығатын газды мемлекеттік стандарт бойынша коммуналдықтұрмыстық жəне өндірістік қажеттілікке пайдалануға болады. Қондырғыда жылына 40 млн. текше метр газ өндіріліп, ол тасымалдаушы кəсіпорын – «ҚазТрансГазАймақ» АҚ құбырларына беріледі. Сол арқылы Шығыс Мақаттың көгілдір отынымен Мақат жəне Қызылқоға аудандарының елді мекендері қамтамасыз етілетін болады. Ең бастысы, осы қондырғыны орнату арқасында тұрғындарға газ жеткізумен айналысатын «ҚазТрансГазАймақ» АҚ-ға бір текше метрі үшін 1,9 теңгемен көгілдір отын беріліп отыр. Бұл нарық бағасынан əлдеқайда арзан. Газ қондырғысын орнату жұмысы 2012 жылы басталып, 2013 жылдың жазында толықтай аяқталды. Қондырғы құрамында негізінен компрессор, газ өңдеуші техникалық жабдық, компрессорды басқару машинасы, сеператорлар, тағы басқа техникалық жабдықтар бар. Өндірістік үрдіс бойынша алынған газ сеператорларға жіберіліп, сонда өңделеді де, одан əрі компрессорға айдалады. Мамандардың айтуынша, мұндағы газдың қысымы жоғары. Ол Мақат, Жамансор, Сағыз жəне тағы басқа елді мекендерді көгілдір отынмен қамтамасыз етеді. Мұндағы мақсат Шығыс Мақаттан алынатын газды далаға жақпай, өндіріске, көпшіліктің тұтынуына пайдалану. Сонда ауаға лас заттар шығарылмай, газ халық игілігіне жаратылады. «Бұл газдың 2-3 млн. текше метрін біз өзіміздің өндірістік мақсатта пайдаланамыз, ол осындағы қазандарға пайдалануға, басқа да өндірістік қажеттілікке жұмсалады», – дейді

«Доссормұнайгаз» басқармасының бастығы Талғат Тасқынбаев. Сонымен қатар, жаңа қондырғыда жұмыс істейтін мамандар əзірлеу мəселесіне де ерекше көңіл бөлінді. «Ембімұнайгаз» АҚ-тың 23 маманы «Татнефтегазпереработка» АҚқа арнайы жіберіліп, оқу-дайындық курсында тəжірибе жинақтап, жаңа газ жабдығында жұмыс істеуге машықтанып келді. Ілеспе газды дайындау жəне тасымалдау қондырғысы əлемдік стандарттарға сай жабдықталып, жұмыс істейтін болады. Мұнда газдың алыну сəтінен бастап барлық технологиялық үрдістер қатаң қадағаланып отырады. Жұмыс барысын бақылау автоматтандырылған жəне компьютерлендірілген. Мамандар компьютер арқылы газдың қысымын, оның мөлшерін, сепараторлардағы газ құрамын бақылайды. Шара барысында жаңа нысанның символикалық кілті «Доссормұнайгаз» басқармасының бастығы Талғат Тасқынбаевқа табыс етілді. – Біздің компания өндірістің тиімділігін арттыру мақсатында озық технологияларды енгізуге жете көңіл бөліп келеді. Бүгін, міне, Шығыс Мақат кен орнындағы ілеспе газды дайындау жəне тасымалдау қондырғысы біздің

үш жылдық өндірісті технологиялық жаңғырту бағдарламасы аясында іске асып отыр. Біздің мақсатымыз – Шығыс Мақат кен орнынан өндірілетін газды өндірістік қажеттілікке жəне тұрғындардың тұтынуына пайдалану. Осы қондырғыны орнату арқылы біз ілеспе газды өндірістік қажетіне пайдаға асырып, екіншіден тұрғындарды табиғи отынмен қамтамасыз етіп отырмыз, – дейді «Ембімұнайгаз» АҚ бас директорының бірінші орынбасары Айболат Ғабдуллин. Осы күні тағы бір қуанышты жағдай орын алды. Жалпы ұзындығы 11 шақырым болатын С.Балғымбаев кен алаңына дейінгі жолға асфальт төселіп, құрылыс жұмыстарының аяқталуына орай бұл жол да пайдалануға тапсырылды. Шыны керек, өндіріске апарар осы жолдың сапасыздығы қатынауға көптеген қиындықтар тигізген еді. Енді кенішке барар жол тақтайдай сайрап жатыр. Мұнайшылар бұған да қуануда. Міне, Шығыс Мақатта бір күнде осындай екі маңызды нысан қолданысқа тапсырылып, халыққа да, өндіріске де пайдалы іс атқарылды. Атырау облысы.

Жаѕа ґндірістік база іске ќосылды Тəуелсіздік күні қарсаңында «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ Қаражанбас кен орнында жаңа өндірістік базаны пайдалануға тапсырды. Нысан 250 автокөлік пен арнаулы техникаға заманауи қызмет көрсетуге арналған. Су жаңа база «Технологиялық көлік жəне ұңғымаларға қызмет көрсету (ТКжҰҚК)» ЖШС-нің жұмысшыларына қызмет көрсететін болады. Оның ашылу салтанатына Маңғыстау облысының əкімі Алик Айдарбаев пен ардагер мұнайшылар жəне базаның жұмысшылары қатысты. «Наурыз айында басталған құрылыс ұлы мереке – Тəуелсіздік күні қарсаңын да аяқталып, пайдалануға беріліп отыр. Бұл өндірістік база соңғы үлгімен жабдықталған, мамандардың барлығы өзге қалалардан білімдерін жетілдіріп,

оқып келді. Толыққанды жұмыс істеуге мұнда жан-жақты жағдай бар. Бұл нысан «Қаражанбасқа» ғана емес, басқа да мұнай компанияларына қызмет көрсететін болады. Болашақта осындай үлкен базаны Жаңаөзен қаласындағы «Өзенмұнайгаз» АҚ жанынан ашуды да жоспарлап отырмыз», – дейді облыс басшысы Алик Айдарбаев. Өндірістік база қазіргі заманғы технологияларды пайдалану арқылы автокөлік құралдары мен арнаулы техникаларға орта лықтандырылған сапалы сервистік қызмет көрсетуге, сондай-ақ, жұмысшылардың еңбек ету жағдайын жақсартуға арналған. Оның құрылымына жеңіл, ауыр автокөліктер жəне автобустар цехы, бастырма қалқандар, қоймалар, жанармай сақтайтын қойма, автокөлік жанар-жағармай құю стансалары

кіреді. Сонымен бірге, мұнда су дайындау жəне өрт сөндіру жүйелерімен де толық қамтылған екен. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ өндірісті жаңғырту бағдарламасын іске асыруды жалғастыруда. Мұнда қызмет көрсету деңгейі еуропалық стандарттарға сай келеді. Осындай жаңалық жұмысшыларды қуанышқа бөлеп отыр. – Міне, бүгін көптен күткен база мыз ашылды, бұл біз үшін үлкен қуаныш. Нысан мұнай өндіру саласындағы техникаларға қызмет көрсетеді. Мұнда 160-қа жуық техника бар, 500-ге тарта жұмысшы екі ауысымда қызмет етеді. Барлық техника соңғы үлгімен жабдықталған. Ал бұл құрыл ғылармен жұмыс істейтін жұмысшылар Алматы қаласына барып оқып келді, – дейді технологиялық көлік цехының басшысы Бердіхан Əрешов.

Ғазиз САТЫПАЛДЫ.

Диагностикалау цехында автомобильдердің, олардың агрегаттары мен тораптарының тех ни калық жағдайына бағалау жүргізіледі. Тұтастай алғанда, автокөліктің де, оның бөліктерінің де ақаусыздығы мен жұмысқа қабілеттілігін тексеру, ақау ларды іздеу, жекелеген бөліктер мен жалпы алғанда автокөліктің қалдық ресурстарын анықтау үшін бастапқы деректер айқындалады. Мұнда жоғарғы қондырғылардың жөндеушісі болып қызмет ететін Сəндіғали Қосыбаев бұл құрылғылармен жұмыс істеу бұрынғыға қарағанда əлдеқайда жеңіл екенін айтады. Осы салада 32 жылдан бері еңбек етіп келе жатқан Сəндіғали да Алматы қаласынан білімін жетілдіріп келген екен. – Жаңа құрал-жабдықтармен жұмыс істеп жатырмыз. Ескі мен жаңаның арасында біраз айырмашылық бар. Бұрын бəрін қолмен жасайтынбыз, қазір құралдардың арқасында жұмыс біраз жеңілдеді, – дейді Сəндіғали Қосыбаев. Сағындық РЗАХМЕТОВ.

Маңғыстау облысы.


10

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

 Көзқарас

Ортаѕнан озыќ болу орыс тілінде оќудан єана емес Осы əңгімені маған көп жылдардан бергі танысым, құқық қорғау саласында əжептəуір кəделі қызметтер істеп, қазір зейнетке шыққан бір ағамыз айтып берген еді. Енді сол əңгімені қаз-қалпында сізге де жеткізейін, ардақты оқырман. Қорытындыны өзіңіз жасарсыз. Біз ешкімге де пікір таңбаймыз. Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан».

Кезінде ата-анам мені «орысша оқысаң, адам боласың» қағидасымен орыс мектебіне оқуға беріпті, деп бастады əңгімесін кейіпкеріміз. Тұратын жеріміз Белағаш аталатын таза қазақтың ауылы болса да, əкем мені 30 шақырым жердегі орыс ауылына сүйреп, өзінің ескі танысы Сергей Портниковтің үйіне тұрғызып, орысша оқытты. Əкем өзі кілтші болып істейтін, еті тірі, ауылдың пысық кісісі еді. Алысжақын ауылдардан оған күні түспейтін адам жоқ, сондықтан таныстары мен тамырлары да көп, жүріп-тұрған адам. Орыс тіліне сəл шорқақтау болды-ау деймін, əйтеуір бір нəрсені түсінбей қалып, қысылып қалатынын сезіп жүретінмін. Бірақ ауызекі тілде долбарлап, ойын жеткізіп жататын. Соның ызасы да бар шығар, əйтеуір мені ауылдағы өзге балалардан жырып, жылағаныма қарамай, орыс балаларының ортасына апарып топ еткізді. Мен əкемнің жасы ұлғайған шағында көрген жалғыз ұлы едім. Сондықтан қатты үміт еткен болуы керек, орысша оқыса адам болар деп жүргені де сол ғой деп ойлаймын. Ал орыс ауылында оқығаннан, орыс балаларынан, тіл білмегеннен көрген талай қорлығымды айтпай-ақ қояйын. Оның бəрі балалық қой. Кейде солармен жалғыз төбелесіп, үнемі астарына түсіп қалып, тырбаңдап тұра алмай жатқандарым, бет-аузым көгеріп, ұялып жүретіндерім түсіме кіреді. Жə, оны қойшы, балалық шақта не болмайды дейсің... Əкемнің тілегі қабыл болып, мен Свердловскінің заң институтына еш қиналмай түстім. Орыстың тілін орыс балала рынан артық сөйлемесем, кем білмейтініме мақтанып та қоятынмын. Бірақ менімен сол жылдары қазақ, грузин, армян, татар мектептерін бітірген балалар да оқыды. Алғашқы бірнеше айда қиналыңқырап жүрсе де, соның бəрі де артынан оқуды жақсы оқып кетті. Қазір солардың кейбірі үлкен ғалым, беделді қайраткер дəрежесіне жетті. Осылайша, ортаңнан озық болу орыс тілінде оқудан ғана емес екеніне сол кезде-ақ көз жеткізген едім. Мен ұзақ жылдар құқық

қорғау, бақылау, сот саласында қызмет етіп, жуырда зейнетке шықтым. Ал енді орысша оқығаннан көрген қорлығымды айтайын. Ауызекі тілде қазақшаны біршама тəуір сөйлегеніммен, əдеби терминдерді, ежелден қалыптасқан тіркестерді, көркем əдебиет түгіл, көркемсөзде қолданылатын көп сөздің мағынасын, ішкі астарын түсінбей иттей боламын. Ондай тіркестер

орысшада да бар. Мəселен, «В ступе воду не толочь» деген көпсөзділікті, мылжыңдылықты келістіріп айтатын тіркес бар. Жиі қолданбағандықтан, оның мағынасын орысша жетік білетіндер болмаса, ұға қоймайды. Дəл сондай қазақтың «үзеңгі қағысып келеді» деген сияқты тіркестері де тілді терең ұқпасаң ішін алдырмайды. Өмір бойы бірде-бір қазақ тіліндегі кітапты ашпа ған дығым нан шығар, тіпті қазақ шаны жүгіртіп оқи да алмаймын. Орысша шыққан ақпараттардың қазақшасы қалай екен деп қолыма

алсам, түгін түсінбей қалатын кездерім жиі кездеседі. Əсіресе, халықаралық терминдердің қазақ шасын ұға алмай қатты қиналамын. Мəселен, «кешен» деген сөзді көп уақыт түсінбедім. Сөйтсем, ол «комплекс» деген оп-оңай сөз екен-ау. Осы, халықаралық сөздерді қазақшала ғаннан да көп қиындық туады. Бірде қолыма қалам алып, осындай терминдердің

қазақшасын теріп алып, алдыма жазып қойдым. Соның арқасында ғана газеттердегі көптеген мақалаларды түсінуге біршама қол жеткіздім. Мен туралы талай журналист əдемі, ойлы мақалалар жазды. Өз кəсібіме адалдығым, кəсіби шеберлігім туралы оң пікірлер білдірілді. Түрлі мерейтойлық жастарымда да басшылар мен бағыныстылар, əріптестер тарапынан түрлі жақсы пікірлер айтылып немесе құттықтаулар келіп жатты. Солардағы көп сөздерді де түсінбей, қатты қиналатынмын. Оралымды тіркестерді сөзбе-сөз

Бастайды да тастайды, кен ќазудан аспайды (Соңы. Басы 1-бетте). Жасыратыны жоқ, қанша ойлансаң да кейде осындай жөнжо сықсыз істердің қалайша жолы бола кетерін, «бүк түссе де менікілігін, шік түссе де менікілігін» түсінбейсің. Таяқ тастам жерде бір өзі жылына 8 миллион тонна көмір өндіруге қолы жеткен «Шұбаркөл» кеніші тұрғанда, екіншісін ашудың не қажеттігі болғанын, түсініп көріңіз. Кең төскейі мыңғырған малға

толы Түгіскен өңірін қазір тани алмайсыз. Күннен-күнге жүдеген кейпіне ішіңіз ашиды. «Жаңаарқа жылқысының қымызы мен еті-ай» деп тамсану бұдан былай түске айналатындай сыңайлы. Бірінен соң бірі ашылып жатқан қаптаған кеніш түліктер өрісін тарылтып барады. Кенді бетінен ғана алып, шала-шарпы пайдаланғаннан соң, тайып беретін əдет пайда болған. Осындай жағдайларға байла нысты тілші қосынына реніштерін жеткізушілер көбейіп

Əріптестер еѕбегі еленді Тəуелсіздік мерекесі күніне орай баспасөз саласындағы ерен еңбектері еленген əріптестеріміз де мемлекеттік наградаға ие болып, өңір басшылығының алғысын алды. Олардың қатарында Шығыс Қазақстан облысындағы меншікті тілші Оңдасын Елубай Елбасы Жарлығымен «Құрмет» орденін омырауына тақса, Солтүстік Қазақстан облысындағы газет тілшісі Өмір Есқали өңір əкімінің арнайы дипломы мен ақшалай сыйлығына ие болды. Еңбегі еленген əріптестерімізді құттықтаймыз. Егемендіктер.

тұр. Олардың мəлімдеуінше облыстағы «Сарыарқа» ƏКК ҰК» АҚ қолпаш тауымен кен көздерін таласа-тармасып пайдасына жаратушылардың қаперіне жер тағдыры, жұрт келешегі кіріп шығар емес. Ой мен қырда кен қопарған техника, кен тасыған көлік күндіз-түні жосып жүр. Ал мал өрісі тарылып, жер бүліну үстінде. Осындайда қалайша еске түсірмессіз, кезінде Түгіскен ауылында қымыз, ет қалбырлау цехы, мал бордақылау орны,

ұғамын деп теріс кеткен кездерім де болды. Зайыбым да орысша оқыған, оның қазақшасы менікінен де төмен. Екеуміз қарапайым ғана «жұптарың жазылмасын» деген тіркестің өзін ұзақ уақыт бойы ұға алмадық қой. «Жазылмасын» дегенді ауруға ғана қатысты екен деп ойлап, ол неге жазылмауы керек, неге олай айтады екен деп іштей қарсылық білдіретінмін. Тек артынан бір жақсы жолдасымның қосағы қайтыс болғанда ғана оның аузынан «жұбымыз жазылмаса екен деп тілеуші едім» деп қиналғанын естігенде ғана бұл сөздің астарын түсіндім. Бір сөзбен айтқанда, бүгінгі күні орысша оқығанның қорлық екеніне көзім жетіп жүр. Қазақша оқымағандықтан, оның терең сырларына қанығып, салт-дəстүрмен бірге кірігетін күрделі иірімдеріне бойлай алмаймын. Керісінше, жасыңнан орысша оқи, сөйлей бергендіктен, солардың барлық ұнасы мен мінезін қабылдай беретін көрінесің. Оның үстіне бізді «орыс халқы бəрінен артық, бəрінен озық» деген ұлы орыстық шовинистік саясатпен оқытып, тəрбиеледі ғой. Сондықтан маған орысшаның бəрі дұрыс, қазақтікінің бəрі қате көрініп тұратын. Жуырда Парламент палаталары спикерлерінің бірі қазақтың «Мəке, Сəке» деп сөйлеуі дастарқан үстіндегі қатынаста ғана айтылатын дүние, «бұл жерде ресми түрде имя-отчествомен сөйлеу керек» деген ескертпе жасап, біраз қазақтың түсінбестігін тудырды. Ал орыстікі ғана дұрыс деп өскен мен сияқтылар үшін осылай айтқан дұрыс көрінеді... Осының өзі бізді өмірге кең өлшеммен қарауға емес, біржақты ғана қарауға үйреткен тəрбиенің кесірі ме деймін. Қазіргі қазақ тілінде оқытуға барлық мүмкіншілік туып тұрған заманда өзінің ана тілі сұранысқа ие болып, қоғамдағы ең маңызды тіл деп саналып отырғанда өз балаларын орысша оқытуға беретін ата-аналарды мен еш түсінбеймін. Өз тіліңді жақсы білмеу, əсіресе, жасың ұлғайғанда қатты батады екен. Жасың жетпіске таянғанда өзге тілде шүлдірлеп, жақын-жұрағаттарың, құда-жегжаттарыңның алдында сақалды басыңмен, əжептəуір атағыңмен өз тіліңде ойыңды жеткізе алмай тұрғаннан асқан қорлық жоқ па деп қалдым. Ендігі ұрпақты Алла өз ана тілінде таза сөйлей алмай қапаланатын біздейлерден сақтасын. АСТАНА.

басқа да шағын өндірістер құрылмақтығы жөнінде жар салынып айтылған еді. Алайда, аудан орталықтарында, ірі елді мекендерде жүн-тері өткізетін орындар салу ісі қағаз бетінде ғана қалды. Облыста өткен 10 айда қойдан алынған жүн шаруашылықтың барлық санаттары бойынша 1943,7 тоннаны құрапты. Алынған ірі тері 161 мың 190 дана. Осы күнге шейін осынша затты өңдеп, кəдеге жарататын орын құрылып көрмепті. Ауылға қажетті осындай істерге қолдау көрсету орнына табиғат байлығын талан-таражға салып, ел ішінің берекесін кетірген əрекеттер бел алып бара жатқандай. ҚАРАҒАНДЫ.

Ақпараттық хабарлама

«Қаражанбасмұнай» АҚ (Қоғам) «Акционерлік қоғамдар» туралы ҚР Заңының 23-тармағын орындау мақсатында, Қоғамның 100% жай акциясының бірден-бір иесі CITIC Canada Petroleum Limited компаниясының, 2011 жəне 2012 жж. кезеңі қызметінің қорытындысы ретінде үлестірілмеген таза кіріс шетінен Қоғамның жай акциялары бойынша дивиденд төлеуге 2013 жылдың 12 желтоқсанында шешім қабылдағандығын хабарлайды. • «Қаражанбасмұнай» акционерлiк қоғамы Мекенжайы: Қазақстан Республикасы , индекс 130000, Ақтау қаласы,15-ш\а, №8-үй Қоғамның банк деректемелері: РНН 430600000980; БИН 950 540 000 524 АО «Банк Китая в Казахстане» Алматы қаласы BIC: BKCHKZKA, IBAN: KZ 499130012462211USD, • дивиденд төленетін кезең –2011-2012 ж. кезеңі; • бір артықшылықты акцияға шаққандағы дивиденд өлшемі – бір артықшылықты акция үшін 7 822 (жеті мың сегіз жүз жиырма екі) теңге (оның ішінде Қазақстан Республикасының белгіленген заңнамаларына сай тəртіпте төленуге тиісті салық сомасы да бар). • бір жай акцияға шаққандағы дивиденд өлшемі – бір жай акция үшін 7 822 (жеті мың сегіз жүз жиырма екі) теңге (оның ішінде Қазақстан Республикасының белгіленген заңнамаларына сай тəртіпте төленуге тиісті салық сомасы да бар). • дивидендті төлеуді бастау күні – 2013 ж. 26 желтоқсаннан басталады. • дивидендті төлеу тəртібі мен үлгісі Дивиденд алуға құқылы акционерлер тізімі тіркелетін күн – 2013 жылғы 20 желтоқсанда 00 сағат 00 минут. Дивидендті төлеу тəсілі – Дивиденд алуға құқылы акционерлер тізімі бойынша акционерлердің банк шоттарына аударымдар жасау арқылы жүргізіледі. Барлық акционерлер дивидендтерді аудару барысында қандай да бір мəселе туындамас үшін, өздерінің банк деректемелерінің «Единый регистратор ценных бумаг» АҚ толық берілгендігі туралы көздерін жеткізулері керек. «Единый регистратор ценных бумаг» АҚ мекенжайы: 050000, Алматы қаласы, Абылай хан даңғылы, 141-үй (Құрманғазы көшесінің қиылысы), тел./факс: 8 (727) 272-47-60

Қайрат ЖҰМАҒАЛИЕВ Қазақ əдебиеті ауыр қазаға ұшырады. 77 жасқа қараған шағында жаны жайсаң азамат, көрнекті қаламгер Қайрат Жұмағалиев дүние салды. Қ.Жұмағалиев 1937 жылы 16 қыркүйекте Батыс Қазақстан облысының Орда (қазіргі Бөкей ордасы) ауданында Жиекқұм ауылдық кеңесінің (қазіргі Бейсен ауылы) Бесқұдық деген жерінде туған. 1959 жылы ҚазМУ-дің филология факультетін бітірген соң еңбек жолын «Жазушы» баспасында кіші редакторлықтан бастап, осы ұжымда ұзақ жыл қызмет істеп, бас редактордың орынбасарлығына дейін өсті. 1985–1992 жылдары Қазақ теледидарында аға редактор, бас редактор болып еңбек етті. 1993–1996 жылдары Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының аударма-редакциялық бөлімінде сектор меңгерушісі, кеңесші болды. Ол жастайынан жақсы жырлар жазып, жарқырап көрінді, Оның «Тұңғыш» кітабы 1964 жылы «Жазушы» баспасынан жарық көрді. Мұнан соң «Жанар», «Перзент үні», «Жеңісбай», «Айнамкөз», «Сахара», «Шапағат», «Ататау», «Парасат», «Құбажон», «Ақмарал», «Кім көріпті мұндайды» өлеңдер жинақтары жəне «Сəске» атты таңдамалысы оқырман қолына тиді. Оның төрт кітабы орыс тіліне аударылып, «Степная дорога», «Целомудрие» атты жинақтары Мəскеудің «Советский писатель» баспасынан жарық көрді. Жекелеген шығармалары ағылшын, француз, араб, неміс, қытай, хинди, испан, поляк, болгар, тілдеріне аударылған. Қ.Жұмағалиев шебер аудармашы да болды. Гомердің «Илиадасын», Еврипидтің «Медея», «Троя арулары», «Елена» трагедияларын, əлем əдебиеті классиктерінің шығармаларын ана тілімізге аударған. А.Дюманың «Граф Монте-Кристо» романын (Ə.Жұмабаевпен бірге), моңғол жазушысы Л.Тудэвтің «Тау тасқыны» романын, француз ақыны Беранженің шығармаларын, қырғыз эпосы «Манастың» тарауларын қазақ тіліне тəржімалаған. Ақын өлеңдеріне жазылған көптеген əндер бар.

Қ.Жұмағалиев үздік шығармалары үшін «Молодая гвардия» журналының, «Қазақ əдебиеті» газетінің лауреаты атанды. Оның жарқын бейнесі жадымызда ұзақ сақталады. Өзінің биязы мінезімен үлкенге іні, кішіге аға бола білген ақынның жырлары халқымен бірге жасай бермек. Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі Қазақстан Жазушылар одағының басқармасы

Аѕќылдаєан аќын ґтті дїниеден

Қайран Қайрат та дүниеден озды. Жарық күннен дəйім жақсы лық күтетін оптимист еді. Қаршадайынан жетім қалып, талайды көрген құм Нарынға атом сынақтарының қаупі төнгенде, қызыл вагондарға тиеліп, жер түбіндегі Мырзашөлге ауғанды. Жетім бала, жесір əйелдің басына түскен елпі-селпі қиын күндерді кеше жүріп ер жеткен-ді. Шыныққанды, ширыққан-ды. «Талапты ерге нұр жауар» деп, қызыл сөздің түбін күйттеп, өлең өрісінен бір-ақ шыққанды. Содан бері талмай ізденген таудай талап, сезімтал жүректі тас қияға өрлетіп, ақындықтың ауылына ат байлатқан-ды. Аузын ашса көмейі көрінетін

ақкөңіл ақын тек өзі көрген қиындықтарды ғана көзінен тізіп қоймай, албырт сезім, асау арман дарға берілетін. Өмірге соншама ғашық еді. Кейінгі жылдары туған жер төсіне көшіп барып, дүниеге қайта туғандай аунап-қунап, мəз-мəйрам болып жүруші еді. Оны көріп біз де мəз болатынбыз. Жетпісінде туған топырағына жеті жасар баладай арсалаңдаған ақын азаматтың ақпейіл, адал жүрек лүпілін сезіп, еріксіз елжірейтінбіз. Ол жазған өлеңдерді қосыла жаттап, ол айтқан əндерді қосыла шырқайтынбыз. «Анасы бар адамдар ешқашан қартаймайды» – оның бұл сөзімен келіспейтін қазақ бар ма

екен?! О дүниеге де қайран Қайрат марқұм Жаңыл апайдың аңырата салатын назды əнімен өн бойыңды елжіретер тебіреніс көйгейін аңсап, сарғая сағынып аттанып кеткендей. Бақұл бол, бауырым, артыңда қара ормандай халқың мен адал жар, ақ некелі қосағың Софьяң қалды. Үй толы балаларың мен немерелерің қалды. Жан тебірентер өлеңдерің бар. Айтқан сайын аңсата, тамсанта түсетін қызғылықты мінездерің бар. Сен өлмейсің. Сезім бесігінде тербеліп, тебіренесің. Жыр болып, сыр болып төгілесің. Жасай бер, жайдары ақын, жайсаң жыр! Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫ.

Ґміршеѕ ґлеѕдері ґнегелі Халқымыздың көрнекті ақыны Қайрат Жұмағалиев «Анасы бар адамдар, ешқашан қартаймайды» деген екі ауыз сөзімен-ақ əдебиетте ана бейнесін айрықша сомдаған жаны жайсаң жыр жампозы еді. Оның шынайы поэзиясы оқырман жүрегінен жол тауып, күллі қазақ елінің рухани байлығына айналды. «Тұңғыштан» басталған жыр жинақтарының саны отыздан асты, шығармалары бірнеше шетел тілдеріне аударылды. Əдебиетте жарты ғасырға жуық уақыт өнімді еңбек еткен Қайрат Жұмағалиевтың өнегеге толы өміршең өлеңдері мəңгіліктің көшінде болады деп білемін. «Ер – туған жеріне» деген бабалар аманатына адал болған Қайрат ағамыз соңғы жылдары туған мекеніне,

Оралына оралып, жасы егде тартса да, еңбектен қол үзбеді. Өмірлік тəжірибесін жастарға үйретті, үлгіөнеге көрсетті. Амал қанша, «Жазмыштан озмыш жоқ». Халқына қадірлі, ағайынға абыройлы қалыпта ортамызды ойсыратып, о дүниеге аттанды. Қайраттай ақжүрек, адамдықтың биік шыңынан аласармаған азаматтың ошағы – оты сөнбегей! Ақын ағамыздың өнегелі өмірі мен жарқын бейнесі біздің жадымызда сақталады. Пейіште нұры шалқысын деп тілек етеміз. Бақтықожа ІЗМҰХАМБЕТОВ, Атырау облысының əкімі.

Жаны жайсаѕ жаќсы аєа еді Қайрат аға өмірден өтіпті деген суық хабар жанымызды қатты жабырқатты. Жүрегі ел, туған жер деп соғып өткен қазақтың бір қабырғалы қаламгері, өлең-сөз зер гері өзіңіздей-ақ болар. Сондықтан да Сіздің шығармашылық жолыңызда туған жер мен ана тақырыбы басты сипатқа ие болып келді. Қанаттыға қақтырмай, тұмсықтыға шоқыттырмай аялап өсірген асыл анаңызға арнап шығарған туындыңыз бүгінде барша аналарға сөзбен соғылған ескерткіш іспетті. Туған жеріңізге елу жеті жыл

өткен соң қайта оралып тұра бастағаныңызда Сіздің балаша қуанғаныңыз көз алдымызда. Ақжайық Сіздің өлең өлкесіндегі екінші тынысыңызды ашқандай, жа ныңыздың жалауын қайта бір желбіреткендей күй кешіп едік. Елге оралуыңыз арқылы Сіз Ақжайықтың рухани кеңістігі мен өңірдегі ақыл-ой, парасат əлемін тағы бір биікке көтеріп тастап едіңіз-ау, қайран Қайрат аға! Олқы тұсымыз кемелденіп, ортамыз толып, бəріміз де бір жасап қалғандай едік. Осындай жаны жайсаң жақсы

ағаның ортамыздан кетуі орны толмас ауыр қаза. Арқа аруы Софья жеңгеміз екеуіңіз – екі жақсы қосылғанының таптырмас көрінісіндей едіңіздер. Қош, қазақ поэзиясында қайталан бас өз қолтаңбасын қалды ра білген сұңғыла суреткер, көзі тірісінде үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсете білген асыл аға, туған жерінің жоқтаушысы мен жанашыры! Нұрлан НОҒАЕВ, Батыс Қазақстан облысының əкімі. ОРАЛ.

Артына баєалы мўра ќалдырды

Мен Қайрекеңді бұрыннан, жасырақ кезінен танитын, білетін болсам да, екеуміздің өмір жолымыз 1996 жылы қос палаталы Парламент Сенатының қабырғасында шындап түйісті. Соның алдында мемлекетаралық «Заман Қазақстан» газетінде бас редактор болып бірер жыл қызмет атқарған соң, Парламент Сенатының аппаратына редакциялық-баспа бөлімі меңгерушісінің орынбасары болып келген едім. Қайрекең осы бөлімдегі консультанттардың бірі екен. Мені іш тартып, жайраңдап қарсы алды. Кешікпей бөлім меңгерушіміз Зейнолла Серікқалиев зейнет демалысына шықты да, орнына мен меңгеруші болдым. Мен келерден аз уақыт бұрын Қайрекеңді жасы келді деп зейнетке шығарып, қызметті ол келісімшарт бойынша жалғастырып жүр екен. «Сіздің

зейнетақыңыздың күшін жойып, бөлімге қайтадан қызметкер етіп алайық», дедім. «Ондай күн қайда», деп ол көңілсіз жымиды. Ақыры мұны іске асырудың сəті түсті. Сөйтіп, Қайрекең қайтадан бөлімнің толыққанды қызметкері болып, қатарға оралды. Алты жылдан кейін ғана, 2003 жылдың жазында зейнет демалысына шықты. Бір ғажап жері, Қайрекең осылайша күнделікті қызметін істеп жүріп те көпшіліктің көңілінен шығатын жақсы өлеңдер жазуын тоқтатқан емес. Артында мейлінше бай, ұлтымыздың, халқымыздың керегіне жарайтын бағалы мұра қалдырды. Бақұл бол, Қайреке! Топырағың торқа, жатқан жерің жайлы болсын! Болат БОДАУБАЙ, жазушы.

Ендігі орны – поэзия əлемінде Қайрат бұл дүниеден өтті деген хабарды естідім. Қайрат Жұмағалиев. Талай жылдар емен-жарқын көңіліміздің қосын бөлісуші едік. Соншалық бір сырымыз бен мұңымызды арнайы ақтармасақ та, жаны мыздың жан-сарайын қасқабағымыздан ұғысып, себеп-салдарын сұраспай қалған емеспіз. Ақ жарқын еді. Ақындық мінезбен аңқылдап жай-жапсарыңды сұрап, өзінің де қалтарыс-бұлтарысын бүкпесіз жайып салып жүретін. Аңқылдап бір шалқая керіліп күлуші еді. Өзіңді қолдап, қолпаштап, ақ

жарылып жүретін. Шығармашылық жұмыстың қат-қабат қарбаласында жүрген баршамызды сол риясыз мінезі қанаттандырып жіберетін. Дос-жарға қаншалықты адал болса да, өлең əлеміне соншалық кірпияз еді. Жан сырын ағынан ақтарып, сезім күйлерін төгілтіп-ақ жарқырата білуші еді. Қайраттың «Анасы бар адамдар ешқашан қартаймайды» деген өлең жолдарының өміршең де өнегелі афоризмге айналып кетуі де сондықтан шығар. Жазушы баспасында көп жылдар бойы редактор, бөлім бастығы, бас

редактордың орынбасары қызметтерін атқарды. Сол ақжарқын күйінен тайған да, танған да емес. Қабақ шытып, жұмыс жағдайын көлденең салмайтын. Орнымен, ретімен ғана істің барысын саралай, ақылдас қылатын. Қазақ өлеңінде өзіндік орны бар еді. Соншалықты өкінішпен соңғы «қош-қошымызды» айтамыз. Жақсы дос, абзал азамат, белгілі ақын Қайрат Жұмағалиевтың ендігі орны – поэзия əлемінде. Төлек ТІЛЕУХАН, жазушы. АЛМАТЫ.


Обыр ошаєын дəлдеу

немесе ќатерлі ісікті жаѕаша диагностикалау

Кеше мен бїгінге кґз жїгіртсек

Көкшетау əуежайының тари хы 1945 жылдың маусым айынан өзек тартады. Шағын əуежай қаланың солтүстігінде, Қопа көлінің іргесінде орналасты. Сол жылғы шілденің орта шенінде əуежайға алғашқы ПО-2 ұшағы келіп қонды. Оны басқарған 4-сыныпты ұшқыш Николай Бондарьды қалалықтар нағыз батыр ретінде құрметпен қарсы алды. Облыстың Еңбекшілдер, Уəлиханов, Рузаев, Куйбышев секілді шалғай аудандарында қарапайым ұшу-қону алаңдары жабдықталды. Осының нəтижесінде, 1946 жылы 400

аяқталды. Асфальтты-армобетондық жамылғылы ұшу-қону алаңы шетелдік құрылғыларды орнатумен қатар, 2850 метрге ұзартылды. Сағатына 200 жолаушыны қабылдай алатын аэровокзал екі телескопиялық трап, лифт жəне эскалаторлармен жабдықталды. Танымастай жаңғыртылған əуежайда жолаушыларға барлық қолайлы жағдайлар жасалумен бірге, тіркеу, шекаралық жəне кедендік ресімдеу орындары қарастырылған. Əу еком па ния «АИП» əлемдік жи нағына əуе жайдың ұшып-қону алаңы, апаттан құтқару шаралары, терминалдар, жолаушы жəне жүк тасымалдау жөніндегі анықтамаларын толық жария лайды. Ақпараттық

«Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ еншілес кəсіпорны «ҚТЖ Экспресс» акционерлік қоғамы мемлекеттік əуе компаниялардың басқарушысы міндетін атқарады. Осы орайда, «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ еншілес кəсіпорны «ҚТЖ Экспресс» АҚ бас менеджері Галей Сыртлановты сөзге тартқан едік. – Көкшетау əуежайы халықаралық мəртебе алды. Қазақстан Тəуелсіздігінің 22 жылдық мерекесі қарсаңында Мəскеуден алғашқы халықаралық рейсті күтіп отырмыз, – деді Галей Валеевич. Ендігі жерде Ақтау, Атырау, Ақтөбе бағытында дербес рейстер ашылатын болады. Жуырда ресейлік бірқатар əуекомпаниялардың,

орындайтын күміс қанат «Boeing-тің» келіп қонуына əлі біршама уақыт бар. Дəл осы кезде мəскеулік компанияның Қазақстандағы бас өкілі Владимир Кушниренконың баспасөз мəслихатын өткізетіндігі хабарланып, қуана жүгірістік. Владимир Иванович əлемге əйгілі «Трансаэро» жайында кеңінен тарқатып əңгімеледі. – Біздің ұжымымыз бауырлас Қазақстан Тəуелсіздігінің 22 жылдығы қарсаңында халықаралық маңыздағы ерекше миссияны орындағалы тұр. «Трансаэро» Көкшетауға бірінші болып сапар бастаған ресейлік əуе компаниясы. Көп кешікпей осынау көркем қалаға келіп қонатын ұшақ көпұлтты Ресей халқының

Кґкшетау əуежайыныѕ əлеуеті кїшейді Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Бүгінде дүниенің төрт бұрышы онкологиялық дерттермен бірігіп күресуге мəжбүр. Қатерлі ісіктің неден пайда болатынын, асқындырмау мен алдын алу мəселелерін анықтауға əлемнің əр шалғайындағы ғалымдар мүдделі. Медицина обыр ауруын толықтай ауыздықтап, түбегейлі жеңу үшін жасалынып жатқан жұмыстарды дəйектемес бұрын, жыл сайын елімізде 17 мың адам қатерлі ісіктердің əртүрінен көз жұматындығын айтуымыз керек. Соңғы деректерге көз салсақ, жыл сайын Қазақстанда 30 мыңнан астам адам осы дертке шалдыққаны, демек, күн сайын 80 адамда қатерлі ісік бары анықталады. Қазіргі таңда елімізде онкологиялық аурулардың электрондық регистрінде 140 мың адам есепте тұр. Сондықтан өндірістің дамуымен, экологияның нашарлап, өмір сүру салтымыздың өзгеруімен дендеп кеткен дерт жеке бір елдің мəселесі бола алмайды. Осыған орай, Қазақ онкология жəне радиология ғылы мизерттеу институты «Рош» фармацевтикалық компаниясының қолдауымен, Cobas z480 диагностикалық кешені арқылы елімізде молекулярлық-генетикалық зерттеулерді жүргізу мүмкіндігін кеңейтіп отыр. Жаңа жабдық институт зертханасының базасында ісік ұлпаларының мутацияларына ПЦРдиагностика (полимеразная цепная реакция) жасауға мүмкіндік береді. Ал бұл қатерлі ісіктің ошақтарын гендік деңгейде анықтауды стандарттауды қамтамасыз етіп, науқастарға ем жүргізудің сапасын жақсартады. Дүниежүзінде қолданылып жүрген осы тəжірибе енді Қазақстанға да келді. Бірден айта кету керек, ПЦРдиагностика жедел əрі дəл зерттейтін заманауи əдіс болып табылады. Бұл əдіс қатерлі ісіктермен қатар басқа да ауру түрлерін дер кезінде анықтап жəне оны жаңаша емдеуге мүмкіндік бермек. Диагностикалаудың бұл əдісі басқа да əдістермен қатар таргеттік терапияны жүргізуге жол ашады. Қазіргі медицина мамандары оны «адамзатты рактан құрқарудағы сенімдісі» деп те атап жүр. Басқа сөзбен айтқанда, бүгінде жаңа таргеттік дəрі-дəрмектер пайда болған, ол қатерлі ісік жасушаларының ішіндегі нақты нысанаға əсер етеді. Тarget – сөздің өзін ағылшын тілінен аударғанда «нысана» деген мағына береді. Қалай десек те, ракты емдеудің мұндай заманауи əдісі бұрын қолданылып келген классикалық əдістерден – хирургия, сəулелі терапия мен химиялық терапияға қарағанда қағидатты түрде ерекшеленеді. Өйткені, таргеттік препараттардың нақты бір қатерлі ісіктердің өзіне тікелей əсер ету тетігі бар, бұл нəтижесінде емнің тиімділігін арттырып, оның ағзаға тигізетін кері əсерлерін азайтады. Таргеттік терапия жеке жүргізетін медицинаға негіз бола алады. Өйткені, əрбір науқас адамның ерекшелігіне қарай оған өзіндік емдеу əдісі тағайындалуы тиіс. Адамдар əртүрлі болатыны сияқты, ауру түрлері де əртүрлі болып келеді. Сондықтан қазіргі онкологияның міндеті – барлық науқасқа көмектесу керек, бірақ əр адамға жекеше ем жүргізу қажет. Ал Қазақ онология жəне радиология ғылыми-зерттеу институтында қазірдің өзінде таргеттік терапия өкпенің майда емес жасуша рагын, колоректальдық ракты, сүт безі ісігін, созылмалы

11

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

миелолейкоз бен бүйрек рагын емдеуде қолданылады. Таргеттік дəрі-дəрмектерді жасауды онкологиялық дерттерді емдеудегі сілкініс деп те атауға болар еді. Себебі, бұл ісіктердің ұлғаюындағы көптеген шешуші тетіктерді тереңірек түсінуге ғана емес, осы ауыр дертпен күресуде арнаулы əдістерді жасауға да мүмкіндік берді. ПЦР – гендік деңгейде таргеттік препараттар жоя алатын қатерлі ісіктердегі нысандарды тауып бере алады. Себебі, рак аурулары ағзада мутацияға ұшыраған гендер пайда болғанда адамның генотипінің бұзылу салдарынан туындайды. Қазақ онкология жəне радиология ғылыми-зерттеу институты директорының ғылым жөніндегі орынбасары Сүрия Есентаеваның айтуынша, жаңа диагностикалау жүйесі мутацияланған гендерді анықтап, ол өз кезегінде əрбір онкологиялық науқасқа жеке емдеу курсын таңдап, емнің əсерін айтарлықтай жақсартуға қол жеткізіп отыр. Мəселен, бұрын көптеген дəрі-дəрмектер дерттің туындау себебіне емес, оның белгілеріне, ауру адамның жеке өзіне емес, ауруға ғана бағытталып келген. Сондықтан да қазіргі персоналды медицина – əлемдік фармацевтиканың жетекші трендтеріне қосылып отырғаны кездейсоқтық емес. Оған қоса ХХІ ғасыр – онкология ғана емес, медицинаның кез келген саласында болсын, жекелеген медицина ғасыры болып есептеледі. Айналып келгенде дəрігерлер ендігі жерде əр адамның генотипін қаперге ала отырып, ем жүргізетін болады. – Біздің компания үшін қазақстандық медицина мамандарымен іс жүзінде əріптестікке бару, əр адамға қолжетімді болу үшін денсаулық сақтау жүйесіне инновацияларды тез əрі тиімді түрде енгізу маңызды, – дейді Қазақ стандағы «Рош» өкілдігінің жетекшісі Георгий Рамишвили. – «Рош» өзінің бай тəжірибесімен жəне озық жаңалықтарын медицина мамандарымен белсенді түрде бөлісіп келеді. Біз 20 жыл бойы Қазақстандағы науқастар үшін «Роштың» инновациялық диагностикалық технологиялары дəрі-дəрмектері қолжетімді болып, адамдардың ғұмырын ұзартудың келешегін кеңейтуге үлесімізді қосып келеміз. Сонымен, жаңа зерттеу əдісі ПЦР зертханалардың пайда болуымен іске асып отыр. Дəл осы диагностикаға иек арта отырып, əр науқастың керекті дəрісін тағайындап, оған қоса емдеу кестесін ықшамдап, дерт ошағында аурудың көзі қалай жойылып жатқанын тікелей бақылап отыруға болады. Зертханалардың мүмкіндігі өте жоғары – бір мезетте зерттеуге 90 сынаманы қоюға болады. Қазір қолда бар Cobas аспабы мутацияның 41 түрін анықтай алады. Оған қоса онкологиялық проблемалары бар науқастарға ем жүргізу қадамдары да түбегейлі өзгеріске ұшырауда – мұндай ауруға шалдыққан жандардың өмір сапасын жақсартуды қамтамасыз ету алдыңғы кезекке шықты. Себебі, бұрынғы емдеу əдістерінен кейін науқастар сəулелі жəне химиялық терапияның кері салдарынан қиналысқа түсіп қалатын. Ең бастысы, ПЦР зертханалардың ашылуы науқас үшін де, дəрігер мен ем жүргізудің келешегі үшін де ісік ауруларын диагностикалаудың жаңа көкжиегін ашып отыр. АЛМАТЫ.

«НГСК КазСтройСервис» АҚ

осы арқылы «Каспий мұнай құбыры консорциум-К» АҚпен ірі мəмілеге өзгерістер енгізу туралы шешімдерді қоғамның Директорлар кеңесі қабылдағаны жөнінде барлық мүдделі тұлғалардың назарына жеткізеді.

Мереке ќарсаѕында алєашќы халыќаралыќ рейс ашылды Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

авиажолаушыға қызмет көрсетілді. Ал ұшақ саны 3 бірлікке көбейтілген 1947 жылдан бастап Көкшетау əуежайы жолаушылар тасымалдаумен бірге, санитарлық авиация міндетін атқарып, халық шаруашылығы жүктерін жеткізумен, егістік алқаптар мен орман алаптарын өңдеу жұмыстарымен айналыса бастады. Көкшетау тарихындағы ерекше оқиға ретінде, 1972 жылы қаланың шығыс беткейінде жаңа əуежайдың ашылуын айтуға болады. Бұл іске сол кездегі обкомның бірінші хатшысы, белгілі қоғам қайраткері Еркін Əуелбековтің айрықша үлес қосқанын құрметпен еске алғанымыз жөн. Салтанат шараларына екі мəрте Кеңес Одағының Батыры Талғат Бигелдинов қатысып, жергілікті ұшқыштардың бойына жігер қосты. Одан кейінгі біршама жылдардың табыстарын айтпағанда, тоқсаныншы жылдардың қоғамды түбегейлі өзгерістерге түсірген қиындықтары əуежайдың да қалыпты тіршілігін бұзып, жұмысын тоқтатқаны уақыт шындығы екендігі белгілі. Еңсесін тіктеген еліміздің алға ұмтылыстары бұл тығырықтан да оңтайлы алып шықты. Мемлекет басшысы Н.Ə.Назарбаевтың тікелей тапсырмасымен Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен Щучье-Бурабай курортты аймағын дамытудың 2012-2013 жылдарға арналған жоспары бекітілді. Əртүрлі жиындарда айтылып жүрген деректер бойынша, жазғы маусымда Ресейден ғана 150-200 мыңдай адам өз көліктерімен ресми жəне жабайы түрде демалысқа келеді екен. Биыл оның қатары біршама сиреген. Əңгімені жол қатынасына, яғни Бурабайға жету мəселесіне бұрсақ, Көкшетау əуежайының маңыздылығы арта түседі. Өйткені, Бурабай курортты аймағын дамыту бағдарламасында бұл нысанға айрықша назар аударылған. Жоба жүзеге асырыла бастаған жылдардан бері оны қаржыландыруға республикалық бюджеттен 8,3 миллиард теңге жұмсалды. Маңызды істің барысымен танысу мақсатында Республика Премьер-Министрі Серік Ахметов, салалық министрлік басшылары құрылыс алаңында бірнеше рет болды. Мемлекеттік комиссия 30 нысаннан тұратын қайта құру құры лыстарын жоғары талаптар тұрғысында қабылдап алды. – Заманауи əуежайды арнайы техникалық жабдықтармен қамтамасыз ету, ұшақтар мен қосалқы буындарға қызмет көрсету мəселесіне ғана 600 миллион теңге бөлініп, толық игерілді, – дейді Көкшетау əуежайының директоры Дастан Малиев. Мұндағы түбегейлі қайта құру жұмыстары мерзімінен бұрын əрі жоғары сапада

блок іске қосуға дайын. Сондайақ, жылу қазандығы мен тарату жүйелерінің, зертхана ғимаратының, жанар-жағармай ор та лығы мен трансформатордың қосалқы стансасы сияқты нысандардың жұмыстары аяқталды. Компания күшімен мамандардың біліктілігі көтеріліп, қосымша даярланды. Былайша айтқанда, əуежай азаматтық авиацияның Халықаралық ұйымы (ИКАО) стандарттары талаптарының 1-санатына жауап бере алады. Яғни, ұшып-қону алаңы жалпы салмағы 171 тонналық лайнерлерді, тікұшақтардың барлық түрін қабылдай алады. Республика Премьер-Министрі С.Ахметовтің облысқа жұмыс сапары барысында Қазақстанның батыс өңірлері мен Ресейге жаңа авиарейстер ашу жөнінде тиісті органдарға тапсырма берілген болатын. Бұл бағыттағы жұмыстар да табысты болды. Қазірдің өзінде ұшақтар «Алматы – Көкшетау – Алматы» бағытында аптасына 4 рет ұшса, «Көкшетау – Шымкент – Көкшетау» рейсі 5 тамыздан бастап жұмасына екі рет қатынауда. «Көкшетау – Өскемен» бағыты бойынша авиатасымалдау бұрыннан бар. Қыруар істің қайтарымынан бір мысал келтірсек, өткен жартыжылдықта «Алматы – Көкшетау – Алматы» бағытында ғана 72 рейс орындалып, 2500 жолаушыға қызмет көрсетілді. Билеттің құны 22 мың теңге. Мұның өзін мемлекет тарапынан қосымша қаржыландыру шараларымен байланыстыру керек. «Көкшетау авиакомпаниясы» АҚ Көкшетау қаласының негізгі əуе операторы болып табылады. Сонымен қатар, қосымша құрылымдық жүйе де енгізіліп отыр. Атап айтқанда,

Омбы, Барнаул, Тюмень, Новосібір қаласының əуежайлары басшыларымен кездестік. Онда жаз айларында Ресей мен Қазақстан жағынан əуе қатынастарының ұйымдастырылуы жөнінде сөз қозғалды. Мəселен, əлемге танымал «Трансаэро» компаниясы «Мəскеу–Көкшетау» бағытымен аптасына екі рейс жасайтын болады. Сондай-ақ, Қазақстанның туристік фирмаларымен бірге Ресей, Германия жəне Беларусьтен чартерлік рейстер ұйымдастыру жұмыстарын қолға алдық. Алдағы кезде Германия, Түркия, Қытай бағытында əуе қатынастарын ашу ниетіндеміз. Бұл ұмтылыстарымыз Бурабайдың ғана емес, Зеренді, Сандықтау аудандарындағы туристік индустрияны дамытуға септік жасайтыны белгілі. Сондықтан, жаңа əуежайдың болашағы зор.

«Трансаэроныѕ» Тəуелсіздік тойына тартуы

Əуежайға 14 желтоқсандағы таңғы бестен аса келген біз таблоға қараймыз. Мəскеуден UN 223/224 рейсін

Құрметті акционерлер! «Банк ЦентрКредит» акционерлік қоғамы, орналасқан мекенжайы: Алматы қ., Əл-Фараби д-лы, 38, «Банк ЦентрКредит» АҚ-тың жай акцияларына өтімді артықшылықты акциялар бойынша дивидендтер төлеу туралы хабардар етеді.

Уважаемые акционеры! Акционерное общество «Банк ЦентрКредит» находящееся по адресу: г. Алматы, пр. АльФараби, 38, уведомляет о выплате дивидендов по привилегированным акциям, конвертируемым в простые акции АО «Банк ЦентрКредит».

«Банк ЦентрКредит» АҚ-тың банктік деректемелері: Банктік БИК: KCJBKZKX ИИК: KZ898560000000109747 БИН: 980640000093 Корр. шот: KZ65125KZT1001300224 ҚР Ұлттық Банкі Монетарлық операцияларды есепке алу басқармасында, БИК NBRKKZKX Дивидендтер төленетін кезең: 2012 ж. желтоқсан – 2013 ж. желтоқсан. «Банк ЦентрКредит» АҚ-тың жай акциясына өтімді бір артықшылықты акцияға дивиденд мөлшері: 0,01 (нөл бүтін жүзден бір) теңге. Дивидендтер төлеудің басталатын күні: 2013 ж. 20 желтоқсанда. Дивидендтер төлеудің тəсілі: қолма-қолсыз. «Банк ЦентрКредит» АҚ-тың жай акцияларына өтімді артықшылықты акциялар бойынша дивидендтер алуға құқығы бар акционерлердің тізімі 2013 ж. 1 желтоқсандағы жағдай бойынша, «Бірыңғай тіркеуші» АҚ тіркеушісі ұсынған «Банк ЦентрКредит» АҚ акцияларын ұстаушыларының мəліметтер тізілімі негізінде жасалды. «Банк ЦентрКредит» АҚ-тың жай акцияларына өтімді артықшылықты акциялар ойынша дивидендтер төлеудің мерзімі: 2013 ж. 20 желтоқсаннан 2014 ж. 31 қаңтар аралығы бойынша. «Банк ЦентрКредит» АҚ-тың акционерлеріне дивидендтер «Банк ЦентрКредит» АҚ-тың жай акцияларына өтімді артықшылықты акциялар бойынша дивидендтер алуға құқығы бар акционерлердің тізімінде көрсетілген банктік деректемелер бойынша төленетін болады. «Банк ЦентрКредит» АҚ-тың артықшылықты акцияларын иеленуші акционерлер «Бірыңғай тіркеуші» АҚ тіркеушісі берген «Банк ЦентрКредит» АҚ акционерлерінің тізіміндегі акционерлердің банктік деректемелері болмауы жағдайында, белгіленген нысанға сəйкес жеке куəлігінің жəне ИИН көшірмелерін қосымшасымен бірге банктік деректемелерін көрсетіп, дивидендтер төлеу туралы өтінішті мына мекенжайға тапсыру қажет: 050059, Алматы қ., Əл-Фараби д-лы, 38. Сіздерге барлық қызықтыратын сұрақтар бойынша мына телефондарға хабарласуларыңыз сұралады: (727) 2 598 550; (727) 2 598 598, ішкі 12326.

Банковские реквизиты АО «Банк ЦентрКредит»: БИК Банка: KCJBKZKX ИИК: KZ898560000000109747 БИН: 980640000093 Корр. счет: KZ65125KZT1001300224 в Управлении Учета монетарных операций Национального Банка РК, БИК NBRKKZKX Период, за который выплачиваются дивиденды: декабрь 2012 г. – декабрь 2013 г. Размер дивиденда на одну привилегированную акцию, конвертируемую в простую акцию АО «Банк ЦентрКредит»: 0,01 (ноль целых одна сотая) тенге. Дата начала выплаты дивидендов: 20 декабря 2013 г. Способ выплаты дивидендов: безналичный. Список акционеров, имеющих право получения дивидендов по привилегированным акциям, конвертируемым в простые акции АО «Банк ЦентрКредит» составлен на основании данных реестра держателей акций АО «Банк ЦентрКредит», предоставленных регистратором АО «Единый регистратор», по состоянию на 1 декабря 2013 г. Срок выплаты дивидендов по привилегированным акциям, конвертируемым в простые акции АО «Банк ЦентрКредит»: с 20 декабря 2013 г. по 31 января 2014 г. Дивиденды акционерам АО «Банк ЦентрКредит» будут выплачиваться по банковским реквизитам, указанным в списке акционеров, имеющих право получения дивидендов по привилегированным акциям, конвертируемым в простые акции АО «Банк ЦентрКредит». В случае отсутствия банковских реквизитов акционеров в списке акционеров АО «Банк ЦентрКредит», предоставленном регистратором АО «Единый регистратор», акционерам, владеющим привилегированными акциям АО «Банк ЦентрКредит» необходимо предоставить заявление о выплате дивидендов, с указанием банковских реквизитов согласно установленной форме с приложением копии удостоверения личности, содержащего ИИН по адресу: 050059, г. Алматы, пр. Аль-Фараби, 38. По всем интересующим Вас вопросам просьба обращаться по телефонам: (727) 2 598 550; (727) 2 598 598, вн. 12326;

құттықтауын да ала келмек, – деді ол. – Жаңа əуежай қазіргі заманғы барлық талаптарға сай келеді. Осының өзі Қазақстанның үдемелі даму кезеңінде екендігін көрсетумен қатар, сыртқы достық саясатының беріктігін дəлелдейді. Қазақстан жəне Ресей Президенттерінің келісімі бойынша біз 1995 жылы алғашқы «Мəскеу– Астана» (ол кезде Ақмола) рейсін орындағанымызды мақтан етеміз. Бұл Қазақстан астанасына жасалған тұңғыш халықаралық əуе байланысы болатын. Енді ынтымақ өрісі кеңейіп, соңғы 20 жылда Астана, Алматы, Ақтау, Атырау, Қарағанды, Қостанай, Шымкент, міне, бүгін Көкшетау қалаларын Ресей астанасымен тікелей байланыстырып отырмыз. Осы мерзім аралығында компания қызметін төрт миллионнан астам адам пайдаланды. Курортты Көкшетауға ерекше назар аударылып отырғанын айтқым келеді. Мұнда қатынайтын ұшақтарымыз «бизнес-класс» жəне «эконом-класс» жүйесін қамтамасыз етеді. Жолаушылар билеттерді кəдуілгі кассалармен қоса интернет желісі арқылы да сатып алады, 20

килограмдық қол жүктерін тегін алып жүреді. Сондай-ақ, Көкшетау жолаушыларына Внуково əуежайында транзиттік желілер бойынша қолайлы жағдайлар қарастырылған. Бас өкіл сонымен бірге, «Трансаэро» компаниясы 2013 жылдың қорытындысымен «Қазақстандағы жыл таңдауы №1» байқауының жеңімпазы атанғанын ризалықпен атап өтті. Жалпы, компания əлемдік қауіпсіздік рейтінгі бойынша 16-шы, Еуропада 6-шы орынды иеленеді. Сондай-ақ, ұжым 2013 жылы Skytrax агенттігінің «Əлемнің прогресшіл əуе компаниясы» алтын жүлдесін, америкалық порталдың «Еуропа, Таяу Шығыс жəне Африкадағы үздік əуе компаниясы» жүлдесін жеңіп алған ресейлік тұңғыш əуе компаниясы атанып отыр. «Трансаэро» алыс магистральды, кең фюзеляжды, қуатты 102 ұшақтан тұратын əуе флотына ие бірден-бір компания. Ол қысыжазы əлемнің төрт құбыласын түгел қамтитын 200 бағыт бойынша сенімді сапарларды жүзеге асырады.

Жолаушылардыѕ жылы лебізі

Əуежайдың күту залындағы жиырмадан астам жолаушы мен қонақтарын күтушілердің көңіл күйі көтеріңкі. Ұшу құжаттары мен қол жүктерін тез арада ресімдеп үлгерген. Сəлемімізді жылы қабылдап, алғашқы сапар алдындағы пікірлерімен бөлісіп жатыр. Еділ Алан – көршілес Петропавл қаласындағы ағылшын тіліне бағытталған классикалық мектеп гимназиясын биыл бітіріп, Торонто университетінің информатикалық технология факультетіне қабылданыпты. Ол елдегі тəртіп бойынша сабақ қыркүйек жəне қаңтар айларында басталады екен. Оны шығарып салуға əкешешесі мен 6 жасар қарындасы Дария бірге келіпті. Ағылшын тілінде оқыған Еділ қазақшаға ағып тұр. Алғырлығы да сүйсінтеді. Торонтоға бірінші рет бара жатқанына қарамастан ол елдің таным-талғамдық ұстанымы, табиғаты, Қазақстанмен байланыстары туралы жетік білетіндігін аңғартты. Көкшетау əуежайының халықаралық мəртебе алғанына, Мəскеуге тура рейс ашылғанына қуанатынын айтады. Біз де талантты жасқа табыстар тіледік. Валентина Лях – Көкшетау қаласының 73 жастағы тұрғыны. Бұл кісі Мəскеудегі госпитальда емделу үшін жолға шыққан екен. Көкшетау əуежайынан соңғы рет 23 жыл бұрын ұшыпты. Одан кейін денсаулығын түзеу, туысқандарын көру мақсатымен теміржол арқылы талай рет жүрген. Туған қаласы арқылы тура əуе жолы ашылып, шаршамай жетіп баратынына қуанышты. Вера Харченко біздің отбасымыз осы рейстің ашылуын асыға күтті, дейді ардагер ұстаз. Тіпті, Көлік жəне коммуникация вице-министрі А.Бектұровтың қатысуымен өткізілген жаңа əуежайды ашу салтанатының ішінде болыпты. Мəскеуде екі баласы, апа-сіңлілері тұратын Вера Васильевна 4 жасар немересі Марк екеуі ұшаққа отырғанша асығулы. Əуежайда ыстық шай ұйымдастырылып, немерелеріне сыйлықтар үлестірілгеніне риза. Баршамызды еліміздің ең қымбат мерекесі – Тəуелсіздік күнімен құттықтады. Міне, алып лайнер экипажының командирі Игорь Мантров басқарған ұшақ та келіп қонды. Жолаушыларды қазақ жəне орыс ұлттық киімдерін киген қыздар, ресми адамдар гүлшоқтарымен қарсы алды. – Көкшетау – менің ата-бабаларымның қонысы, – деді жолаушылар атынан сөз алған Санкт-Петербург тұрғыны Наталья Нүркеева. – Қызым екеуміз туысқандарымызбен қауышу үшін, Жаңа жылды бірге қарсы алу үшін келіп тұрмыз. Қазақстанымыздың қарышты қадамдарына қуанамыз. Жолда небəрі 2 сағат қана болдық. Өте жайлы. Бұрын Омбы, Астана арқылы көп уақыт жоғалтатынбыз. КӨКШЕТАУ.

«Каспий Меруерті Оперейтинг Компани Б.В.» Ақтау қаласындағы филиалы, «Егемен Қазақстан» газетінің 2013 жылғы 13 қарашада жарияланған № С02020 – парақорлық пен сыбайлас жемқорлықтың алдын алу жөніндегі компания басшылығының тиісті құқықтық талаптарға сəйкестігі жөніндегі мəртебесін тексеру жөніндегі ашық конкурсы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 14 ақпандағы № 133 қаулысымен бекітілген тауарлар, қызмет көрсету жəне жұмыстарды сатып алу Ережелерінің, 245-тармағының 1, 3, 5-тармақшаларына сəйкес орындалмағанын жариялайды. Филиал «Каспий Меруерты Оперейтинг Компани Б.В.» в г.Актау, уведомляет о признании открытого конкурса № С02020 – на оказание услуг по проверке надлежащего правового статуса на соответствие требованиям руководства компании по предотвращению взяточничества и коррупции, объявленного в газете «Егемен Казахстан» от 13 ноября 2013 года несостоявшимся, в соответствии с подпунктами 1, 3, 5, пункта 245, Правил приобретения товаров, работ и услуг при проведении операций по недропользованию, утвержденными постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 февраля 2013 года № 133. Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 273-73-97. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

Қазақстан халқы Ассамблеясы көрнекті ақын, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Қайрат ЖҰМАҒАЛИЕВТІҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ұжымы редакция зейнеткері Алтын Бекмағамбетоваға қызы САНДУҒАШТЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.


12

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

д ю т отоэ

 Тағзым

Алашорда арыстарына арналды

Ф

Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

Тəуелсіздік күнінің қарсаңында белгілі журналист Берік Уəли жетекшілік ететін «Аманат» пікірсайыс интеллектуалдық клубының ұйымдастыруымен Алашорда мемлекетінің 96 жылдығына жəне сол мемлекеттің ізашары Əлихан Бөкейхановтың туғанына 147 жыл толуына орай Астанада дөңгелек үстел өтті. Алғашқы сөзді сенатор Мұрат Бақтиярұлы алып, Əлихан Бөкейхановтың 150 жылдығын биік дəрежеде өткізу жөнінде өзінің келелі ойларын ортаға салып, бұл іске байланысты тиісті орындарға сұрау салып жатқанын жеткізді. Айтулы күн ЮНЕСКО деңгейінде мерекеленсе артық болмас еді деген байламын ұсынды. Ал «Алашорда» қоғамдық қорының директоры Сұлтанхан Жүсіп: «Алаш көсемдері Алаш автономиясын неге кеш жариялады немесе отаршыл Ресейден бөлінуге неге ұмтылмады» деген тақырыпта баяндама жасап, тарихшылардың əлі де болса тісі бата қоймаған мəселені жан-жақты қозғап, Əлихан Бөкейханның жарық көріп жатқан таңдамалы шығармалары жайлы баян етті. Профессорлар З.Қабылдинов, Д.Махат, К.Ілиясова, т.б. Алашорда автономиясы туралы əлі де жұртқа белгісіз деректерді сөз етіп, ұлт көсемі саналатын Əлихан Бөкейхановтың туған күнін халықтық мерекеге айналдыру керек деген ойын еске салды. Өзге де пікір білдірушілер Алашорда қозғалысының асқақ арманы «Жас тұлпарға», уақыт өте келе Желтоқсан көтерілісіне ұштасқанын, ендігі жерде қазақтың ел болуына іргетас болып қаланған осы үш кезеңді кешенді түрде зерттеп, зерделеу керек екенін ортаға салды.

 Бəрекелді!

 Бокс Желтоқсанның 15-і күні Астанада Қазақстан Бокс федерациясының кубогы үшін Астана қаласы мен Маңғыстау облысы құрамалары арасында финалдық кездесу болып өтті. Онда елорда жасағы 6:4 есебімен жеңіске жетті.

Федерация кубогы – Астана боксшыларында

Жансая – таєы да жеѕімпаз! Чехияда BRNO OPEN-2013 халықаралық турнирінде Қазақстанның жас талантты шахматшы қызы Жансая Əбдімəлік жеңімпаз атанды. 20 жасқа дейінгі қыздар арасынан əлемнің вице-чемпионы деген атағы бар қызымыз турнирде 7,5 ұпай жинады. Ол осының нəтижесінде əлемнің 14 елінен 70-ке жуық спортшының арасынан үздік шықты. Бұлардың арасында 6 халықаралық дəрежедегі жəне 5 ФИДЕ шебері болды. Жарыста мүмкін болған 9 ұпайдың 7,5-ін иеленген Жансая, сонымен бірге, тағы бір нормативті де

орындады. Осы көрсеткіші арқылы ол енді ересек əйелдер арасында гроссмейстер атануға мүмкіндік алды. – Менің əйелдер арасында əлем чемпионы атанғым келеді. Қазіргі уақытта мен өзімді жеңіске дайындап жүрмін. Жасым 15ке толғанша оны бағындырсам деймін, – дейді ол.

Кездесу бастан-аяқ тартысқа толы болды. Ол соңғы екі ұрыс қалғанға дейін есептің 4:4 болып тұрғанынан да көрінеді. Ал рингке бірінші болып шыққан 49 килодағы Азат Қамзин (Астана) мен Қуанышбай Сəрсенбаев (Маңғыстау) арасындағы айқаста бұлардың біріншісі 3:0 (29:28, 29:28, 30:27) етіп ұтты. Келесі кезекте оның жеңісін Ілияс Сүлейменов (52 кг) жалғастырды. Ол Нұржан Қошановты 3:0 (30:27, 30:27, 30:27) есебімен тізе бүктірді. Ал 56 килоға дейінгі Мейірболат Тойытов бұл есепті 3:0-ге дейін өсірді. Оның Қанат Көптілеуовпен шайқасы да жоғарыдағы есепті айнақатесіз қайталады. Осыдан кейін ғана мұнайлы түбектің жампоздары өз сөздерін айта білді. Атап айтқанда, алдымен 60 килодағы Берік Əбдірахманов қарсыласы Дархан Жұмсақбаевты 3:0 (30:27, 30:27, 30:27) есебімен ұтса, сосын 64 килодағы Жəнібек Əжібай визавиі Дəулет Дəукеновті дəл осындай есеппен тізе бүктірді. Ал 69 килоға дейінгі салмақта астаналық Мейірім Нұрсұлтанов маңғыстаулық Сулейман Бердукаевты екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді. Келесі салмақта (75 кг) маңғыстаулық Ерік Əлжанов осы

нокауттың есесін қайтарды. Ол Асланбек Дəрбекті екінші раундта қайтып өзіне беттетпей қойды. Осылайша есеп 4:3-ке тоқтады. Ал 81 килодағы Əділбек Ниязымбетов астаналық Дəурен Елеусіновті 3:0 (29:28, 29:28, 30:27) етіп қапы қалдырып, командалық есепті 4:4-ке жеткізді. Енді бəрін соңғы екі жекпежек шешетін болды. Мұнда Астана былғары қолғап шеберлерінің абыройлары асып кетті. Əуелі 91 килоға дейінгі салмақтағы Василий Левит өз əріптесі Азамат Əбілевті бірінші раундта техникалық нокаутпен алаңнан шығарып тастады. Соңынан 91 килодан ауыр салмақта Ермек Үсенов қарсыласы Мағжан Базарбайдан басым түсті. Сөйтіп, Астана құрамасы екінші мəрте Кубокқа қол жеткізді. Ал өткен жылы ғана Кубокты арқалап қайтқан Маңғыстау марқасқалары осымен 4 маусымның 3-уінде финалда шайқасып отыр. Тағы бір дерек, Астана командасы жартылай финалда Оңтүстік Қазақстан құрамасынан 6:5 есебімен асып түссе, Маңғыстау облысы Қарағанды жасағын 7:3 етіп еңсерген еді.

Шайқас АҚШ-тың Сан-Диего қаласында шаршы алаңды шайқады. Үшінші раундта Бейбіт қарсыласын жойқын соққымен ұрып құлатты. Рефери сол бойда ұрысты тоқтатып, жеңісті Шүменовке берді. Себебі, ол мұның алдындағы екі раундтың əрбірінде бір реттен нокдаунға жетіп еді. Айта кететін бір жайт, Америкаға Шымкенттен аттанған Бейбіттің мұның алдындағы соңғы жекпе-жегін өткізгеніне бір жарым жыл болып қалған еді. Бұдан бұрын оның IBF нұсқасындағы əлем чемпионы, 48 жастағы америкалық Бернард Хопкинспен шайқасатыны айтылған болатын.

«Мен барлық ти тул дардың басын қос қым келетінін бұрын айт қанмын. Қазір менімен Бернард Хопкинстің шай қасқысы келіп жүр, – деді Шүменов матчтан кейінгі сұхбатында. – Бұл мен үшін құрмет болып саналады, сондықтан ұсынысты қуана қа былдаймын. Енді бəрі промоутерлік Golden Boy компаниясы мен Showtime телекомпаниясының өзара келісімдеріне байланысты. Матчтың қай уақытта өтетінін солар бел гілейді». Руслан ИГІЛІК.

Дамир ҚОЖАМҚҰЛ.

күйлерін орындадық. Университет ұстаздары да өздерінің тараптарынан біздерді Қазақстан Тəуелсіздігінің 22 жылдығымен шын жүректен құттықтап, ізгі тілектерін білдірді. Мерекелік жиын соңында барлығымыз ұлттық тағамдарға толы дастарқанға отырдық. Қазақтың еті мен қуырдағы дастарқанға ерекше сəн беріп тұрды. Қазақстандық студенттер қай елде болса да, қастерлі Тəуелсіздік мерекесін ұмытпайды. Назар ТҰРЫҚБАЙҰЛЫ, студент.

Түрік Республикасы.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Қазақстандық кəсіпқой боксшы Бейбіт Шүменов WBA супер-чемпионы атағын қорғап қалу жолында словак Тамаш Ковачпен кездесті. Ауыр салмақтағы былғары қолғап шеберлерінің бұл ұрысы 3-раундта біздің жерлесіміздің техникалық нокаутқа жетуімен аяқталды.

Дамир ҚОЖАМҚҰЛ.

Мəссаған!

Ўлыќ мереке ешќашан ўмыт ќалмайды Мен Түркияда оқып жүрген қазақ студентімін. Жалпы, осы елдің Сакария қаласында елімізден 40-тан астам ұл-қыз оқиды. 16 желтоқсан – Қазақстан Республикасының Тəуелсіздік күні мерекесінде бəріміз бас қосып, осы ұлық мейрамды атап өттік. Оған өзімізге дəріс беретін ұстаздарымызды жəне студент достарымызды шақырдық. Өзіміз оқитын универ си тет тің мəслихат залында Тə уел сіз Қазақстан жайында бейнетүсірілімдер, слайдтар көрсеттік. Отанымыз туралы өлеңдер оқып, əн айттық, домбырамен қазақ компо зиторларының

Шымкенттік Шүменов шыдатпады

Шенеуніктердіѕ шектен тыс «тапќырлыєы» Бүгін «Егемен Қазақстанның» интернет-басылымынан (www.egemen.kz) мына хабарлармен таныса аласыздар: Шығыс Қазақстанда бір ғасыр жасаған 66 қария бар. «Қайсар» қарызынан қалай құтылды? Обама олимпиялық делегация құрамын бекітті. Янукович Путинге не берді, нені уəде етті? Филиппиннің «Хайян» тайфунынан шеккен зардабы 8 млрд. доллар болды. Еуропа Одағы темекі өнімдеріне қатысты заң жобасын күшейтті. Америкада бір ит иесін пойыздың қағуынан аман алып қалды.

Күні кеше өткен мереке күн дері Қарағанды қаласының көшелері аяқ астынан күрт өзгерді, оны бойлай өсіп тұрған талдарға дейін бүршік жарып, гүлдеп сала берді. Алғашында мұның байыбына бармаған жергілікті жұрт шынымен табиғат тосын мінез көрсетіп, «көктем келе қалған екен» деп ойлап қалысыпты. Бірақ тап солай екен дей қояйын десе, ауа райының жылып кеткені шамалы. Керісінше ақтүтек боран көтерілгелі кейіптегі табиғат «түлен түртіп» тұрды. Ал мына көрініске таң қалмаған жан жоқ. Енді ше, кеншілер астанасының орталық даңғылдарының

бірінде ала жаздай жапырақ жаймаған қарағаштардың өзі қыстың көзі қырауда жайқалып шыға келген. «Бақсам, бақа екен» дегендей, кейін белгілі болды, мұның бəрі табиғаттың тосын мінезінің көрінісі емес, шенеуніктердің кезекті тапқырлығы ғана болып шықты. Сонда қала басшылығы не істеген дейсіздер ғой?! Олар қарағаштың əр түбіне жіпке тізілген жасанды жапырақтарды орап тастаған. Жұрт мұны «құрметті қонақтар жүретін жерге жасалған кезекті көзбояушылық» деп қабылдап отыр. Өйткені, сақырлаған сары аязы бар Арқа төсінде қысты жаз ету

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 68-59-85; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

шенеу ніктердің ғана қолынан келетін шаруа екеніне ешқайсысы шүбəланбаған. – Мұндай жағдай, бəлки, оңтүстікте болып жатса, орынды да шығар. Ол жақта пəлендей қатал қыс та бола қоймайды ғой. Ал бізде көзге осының бəрі тым қораш, жасанды көрінеді. Тіпті де көңілге қонбайды, – деді бір оқырман. – Қысты күні мынандай жапжасыл болып тұрғаны біртүрлі екен. Қыста керісінше айналаның түгел аппақ болып тұрғаны жарасымды емес пе? – деді екіншісі. Қалай дегенде де, «Мен де аңтаң, апам да аң-таң» дейтін гəп болып шыққан. Мұндай метаморфозаның не мағына беретінін, оның нені меңзейтінін əлі ешкім түбегейлі түсіне алмай отыр. Құрыш НҰРЫМБЕТ.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 14 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №208 ek


13

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 21 қазан

№ 1122

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін жүргізу ережесін бекіту туралы» 2010 жылғы 4 маусымдағы № 514 жəне «Қазақстан Республикасының сот сараптамасы зерттеулері əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін жүргізу ережесін бекіту туралы» 2010 жылғы 4 маусымдағы № 515 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін жүргізу ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 4 маусымдағы № 514 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 36, 299-құжат): тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидаларын бекіту туралы»; кіріспе мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасындағы сот-сараптама қызметі туралы» 2010 жылғы 20 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңы 17-бабының 1-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді:»; 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидалары бекітілсін.»; көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін жүргізу ережесінде: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидалары»; 1, 2-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «1. Осы Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидалары «Қазақстан Республикасындағы сот-сараптама қызметі туралы» 2010 жылғы 20 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 17-бабына сəйкес əзірленді жəне Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін (бұдан əрі – Мемлекеттік тізілім) қалыптастыру жəне пайдалану мақсатын, тəртібін айқындайды. 2. Мемлекеттік тізілім сот сараптамасы органдарының қызметкерлері болып табылатын сот сарапшылары туралы, сондай-ақ сот-сараптама қызметімен айналысуға арналған лицензиялары бар жеке тұлғалар (бұдан əрі – сот сарапшылары) туралы мəліметтерді қамтиды.»; көрсетілген Ережеге қосымшаның тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы сот сарапшыларының мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидаларына қосымша»; 2) «Қазақстан Республикасы сот сараптамасы зерттеулері əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін жүргізу ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 4 маусымдағы № 515 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 36, 300-құжат): тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы сот-сараптамалық зерттеулер əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидаларын бекіту туралы»; кіріспе мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасындағы сот-сараптама қызметі туралы» 2010 жылғы 20 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 43-бабына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді:»; 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы сот-сараптамалық зерттеулер əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидалары бекітілсін.»; көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы сот сараптамасы зерттеулері əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін жүргізу ережесінде: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы сот-сараптамалық зерттеулер əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидалары»; 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Осы Қазақстан Республикасының сот-сараптамалық зерттеулер əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидалары «Қазақстан Республикасындағы сот-сараптама қызметі туралы» 2010 жылғы 20 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан əрі – Заң) 43-бабына сəйкес əзірленді жəне Қазақстан Республикасының сот-сараптамалық зерттеулер əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін (бұдан əрі – Мемлекеттік тізілім) қалыптастыру жəне пайдалану мақсатын, тəртібін айқындайды.»; көрсетілген Ережеге қосымшаның тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы сот-сараптамалық зерттеулер əдістемелерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жəне пайдалану қағидаларына қосымша». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

№ 1123

Астана, Үкімет Үйі

«Инвестициялық жобаларды инвестициялық стратегиялық жобалар тізбесіне енгізу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 22 тамыздағы № 1066 қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Инвестициялық жобаларды инвестициялық стратегиялық жобалар тізбесіне енгізу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 22 тамыздағы № 1066 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 66, 948-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Инвестициялық жобаларды инвестициялық стратегиялық жобалар тізбесіне енгізу қағидаларында: 3-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «2) инвестициялық жоба бойынша инвестициялардың көлемі республикалық бюджет туралы заңмен тиісті қаржы жылына белгіленген айлық есептік көрсеткіштің кеміңде бес миллион еселенген мөлшерін құрауы тиіс». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізілелі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 21 қазан

№1124

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы министрлерінің жəне орталық мемлекеттік органдардың өзге де басшыларының нормативтік құқықтық бұйрықтарын, орталық мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық қаулыларын, Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулыларын, мəслихаттардың нормативтік құқықтық шешімдерін, сондай-ақ əкімдіктердің нормативтік құқықтық қаулылары мен əкімдердің нормативтік құқықтық шешімдерін ресми жариялау жүзеге асырылатын интернет-ресурсты айқындау жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қазақстан Республикасы министрлерінің жəне орталық мемлекеттік органдардың өзге де басшыларының нормативтік құқықтық бұйрықтарын, орталық мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық қаулыларын, Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулыларын, мəслихаттардың нормативтік құқықтық шешімдерін, сондай-ақ əкімдіктердің нормативтік құқықтық қаулылары мен əкімдердің нормативтік құқықтық шешімдерін ресми жариялау жүзеге асырылатын интернет-ресурс ретінде «Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорнының (бұдан əрі – Республикалық құқықтық ақпарат орталығы) «Əділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі айқындалсын. 2. Мемлекеттік органдар: 1) «Əділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялау үшін жіберілетін графикалық форматтағы қазақ жəне орыс тілдеріндегі нормативтік құқықтық актілер көшірмелерінің қол қойылған түпнұсқаларға толық сəйкестігін; 2) Қазақстан Республикасының əділет органдарында мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде тіркелген: Қазақстан Республикасы министрлерінің жəне орталық мемлекеттік органдардың өзге де басшыларының нормативтік құқықтық бұйрықтарының, орталық мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық қаулыларының,Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулыларының көшірмелерін Республикалық құқықтық ақпарат орталығына; мəслихаттардың нормативтік құқықтық шешімдерінің, сондай-ақ əкімдіктердің нормативтік құқықтық қаулыларының мен əкімдердің нормативтік құқықтық шешімдерінің көшірмелерін Республикалық құқықтық ақпарат орталығының тиісті аумақтық бөлімшелеріне «Əділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялау үшін жіберуді; 3) нормативтік құқықтық актінің бір тілдегі электрондық көшірмелерінің бір электрондық файлда қалыптастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Республикалық құқықтық ақпарат орталығы: 1) жариялану күні мен ақпараттық-құқықтық жүйенің атауын көрсете отырып, графикалық форматта қазақ жəне орыс тілдерінде түсетін, «Нормативтік құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 36-бабы 2-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерін ресми жариялауды; 2) есепті айдан кейінгі айдың 10-ы күніне дейінгі мерзімде өткен айда ресми жарияланған: Қазақстан Республикасы министрлерінің жəне орталық мемлекеттік органдардың өзге де басшыларының нормативтік құқықтық бұйрықтарының, орталық мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық қаулыларының, Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулыларының тізбесін Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне; мəслихаттардың нормативтік құқықтық шешімдерінің, сондай-ақ əкімдіктердің нормативтік құқықтық қаулылары мен əкімдердің нормативтік құқықтық шешімдерінің тізбесін Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің тиісті аумақтық органдарына беруді; 3) жарияланған негізгі нормативтік құқықтық актіге ақпаратта оған өзгерістер жəне (немесе) толықтырулар енгізілген нормативтік құқықтық актілер, сондай-ақ осы нормативтік құқықтық актінің қолданысын тоқтата тұру, күші жойылды деп тану туралы мəліметтердің көрсетілуін; 4) графикалық форматта орналастырылатын нормативтік құқықтық актілердің мəтіндерін жəне «Əділет» ақпараттық-құқықтық жүйесін рұқсатсыз араласудан қорғауды қамтамасыз етсін. 4. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Нормативтік құқықтық актілерді ресімдеу жəне келісу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 16 тамыздағы №773 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., №30, 326-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Нормативтік құқықтық актілерді ресімдеу жəне келісу қағидаларында: 24-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «24. Нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер жəне (немесе) толықтырулар енгізуді, сондайақ олардың күші жойылды деп тануды көздейтін нормативтік құқықтық актілерді дайындаған кезде осындай нормативтік құқықтық актілердің қабылданған күнінен, тіркелген нөмірінен, тақырыбынан кейін жақшаның ішінде сол нормативтік құқықтық актінің мəтінінде оның Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде тіркелген нөмірі, алғашқы ресми жарияланған күні мен ресми жариялау көзінің атауы көрсетіледі (көрсетілген кезектілікпен).»; 2) «Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 17 тамыздағы №778 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., №30, 330-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу қағидаларында: 14-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «14. Тізілімде мемлекеттік тіркеу күні, берілген мемлекеттік тіркеу нөмірі, нормативтік құқықтық актіні мемлекеттік тіркеуге ұсынған органның атауы, нормативтік құқықтық актінің күні, нөмірі жəне атауы, нормативтік құқықтық актіні ресми жариялау, нормативтік құқықтық актіге енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар, нормативтік құқықтық актінің қолданысын тоқтата тұру, тоқтату туралы мəліметтер көрсетіледі.»; 22-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «22. Нормативтік құқықтық актіні күші жойылды деп таныған не оның қолданысын белгілі бір мерзімге тоқтата тұрған кезде осы актіні қабылдаған орган немесе осыған уəкілетті орган бір апта мерзімде растайтын актінің көшірмесін қоса бере отырып, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне немесе оның аумақтық органдарына жəне ресми жариялау көздеріне хабарлайды.». 5. Осы қаулы алғашқы ресми жарйяланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 22 қазан

№1126

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Озон қабатын бұзатын және құрамында солардың өнімдері бар заттарды импорттауға, экспорттауға, озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру ережесін бекіту туралы» 2007 жылғы 18 маусымдағы № 508 және «Мемлекеттік экологиялық сараптамаға жататын және қоршаған ортаға эмиссияға рұқсат беру үшін I санаттағы объектілерді қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган мен оның аумақтық бөлімшелері арасында бөлу өлшемдерін бекіту туралы» 2009 жылғы 31 наурыздағы №449 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді:

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ .

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 22 қазандағы №1126 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 18 маусымдағы №508 қаулысымен бекітілген Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидалары 1. Осы Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) 2007 жылғы 9 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексіне сəйкес əзірленді жəне озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру тəртібін айқындайды. 2. Жеке жəне заңды тұлғалар озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат (бұдан əрі – рұқсат) алу үшін қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті органға (бұдан əрі – уəкілетті орган) мына құжаттарды ұсынады: 1) осы Қағидаларға 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша рұқсат алуға арналған өтінім; 2) заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* көшірмесі немесе анықтама немесе заңды тұлға құрмай жұмыс істейтін дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəлік; 3) осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны. Ескертпе: *«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады. 3. Рұқсатты осы Қағидаларға 3-қосымшаға сəйкес нысан бойынша уəкілетті орган береді. 4. Рұқсатты уəкілетті орган тиісті құжаттармен бірге өтінім берілген күннен бастап он жұмыс күнінен кешіктірмей, ал шағын кəсіпкерлік субъектілері үшін бес жұмыс күнінен кешіктірмей береді. 5. Өтінім берушіге рұқсат беруден бас тарту туралы дəлелді жауап мынадай: 1) осы Қағидалардың 2-тармағында көрсетілген құжаттар толық ұсынылмаған; 2) рұқсат алуға өтінім жəне мəліметтер нысаны осы Қағидалардың 1 жəне 2-қосымшаларына сəйкес келмеген жағдайларда жіберіледі. 6. Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат бір күнтізбелік жыл мерзімге беріледі. Рұқсат иеліктен шығарылмайтын жəне біреуге берілмейтін болып табылады. 7. Рұқсаттар беруге арналған өтінімдерді қарау үшін ұсынылатын мəліметтердің дұрыстығы үшін өтінім берушілер жауапты болады. 8. Уəкілетті орган берілген рұқсаттардың есебін жүргізеді. Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидаларына 1-қосымша

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 21 қазан

1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Озон қабатын бұзатын жəне құрамында солардың өнімдері бар заттарды импорттауға, экспорттауға, озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 18 маусымдағы №508 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2007 ж., №19, 225-құжат): тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидаларын бекіту туралы»; 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Қоса беріліп отырған Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидалары бекітілсін.»; көрсетілген қаулымен бекітілген Озон қабатын бұзатын жəне құрамында солардың өнімдері бар заттарды импорттауға, экспорттауға, озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру ережесі осы қаулыға қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2) «Мемлекеттік экологиялық сараптамаға жататын жəне қоршаған ортаға эмиссияға рұқсат беру үшін I санаттағы объектілерді қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті орган мен оның аумақтық бөлімшелері арасында бөлу өлшемдерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 31 наурыздағы № 449 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2009 ж., № 17, 151-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Мемлекеттік экологиялық сараптамаға жататын I санаттағы объектілерді қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті орган мен оның аумақтық бөлімшелері арасында бөлу өлшемдерінде: 1-тармақтың 2) тармақшасының бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «2) iске асырылуы қоршаған ортаға терiс əсерлерге əкеп соғуы мүмкiн Қазақстан Республикасының нормативтiк құқықтық актiлерiнiң, нормативтiк-техникалық жəне нұсқаулықəдiстемелiк құжаттардың жобалары;». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беруге арналған ӨТІНІМ ___________________________________________________________________ (өтінім беруші ұйымның атауы немесе жеке тұлғаның Т.А.Ə.) ___________________________________________________________________ (өтінім беруші ұйымның мекенжайы немесе жеке тұлғаның тұрғылықты мекенжайы) байланыс телефондары, факс _____________________________________ Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізу, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеу, монтаждау, оларға қызмет көрсету туралы мəлімдей ді____________________________ Техникалық қызмет көрсетуге тартылған мамандар саны:_______________ Озон қабатын бұзатын заттармен жұмыс жүргізу бойынша кəсіптік даярлықтан өткен мамандар саны: ____________________________________________ Қызметі Компанияға тəн қызметтің түрін көрсетіңіз: Тоңазытқыш жабдықты шығару Тоңазытқыш жабдықты жинақтау/орнату Сату Тоңазытқыш жабдықты жөндеу жəне оған техникалық қызмет көрсету Басқалар ____________________________________________________ Өтінім берушілер мəліметтердің дұрыстығы үшін толық жауапты болады Өтінімге мынадай құжаттар қоса беріледі __________________________________________________________________ __________________________________________________________________

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Қоса беріліп отырған Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу қағидалары бекітілсін.»; көрсетілген қаулымен бекітілген Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды мемлекеттік есепке алу қағидалары осы қаулыға қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 22 қазандағы №1127 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 8 ақпандағы №124 қаулысымен бекітілген Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Осы Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексінің 16-бабына сəйкес əзірленді. 2. Қағидалар озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу тəртібін айқындайды. 3. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу жүйелі, мерзімді толықтырылатын жəне нақтыланатын мəліметтер жиынтығын білдіреді, ол озон қабатын бұзатын заттарды тұтынудың мемлекеттік кадастрында қалыптастырылады. 4. Қағидалар озон қабатын бұзатын заттарды мынадай қызмет түрлерінде тұтынуды жүзеге асыратын заңды тұлғалар мен жеке кəсіпкерлерге қолданылады: 1) озон қабатын бұзатын заттарды өндіру; 2) озон қабатын бұзатын заттарды əкелу жəне əкету; 3) озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстарды өндіру, құрамында озон қабатын бұзатын заттары бар жабдықтарды жөндеу, монтаждау жəне оларға қызмет көрсету. 2. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу тəртібі 5. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алуға осы Қағидаларға 1-қосымшада көрсетілген озон қабатын бұзатын заттар тізбесіне сəйкес озон қабатын бұзатын заттар жатады. 6. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды жүзеге асыратын заңды тұлғалар мен жеке кəсіпкерлер жыл сайын, есепті жылдан кейінгі жылдың бірінші тоқсанынан кешіктірмей қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті органға осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес нысан бойынша қолдану салалары бойынша əкелінген, əкетілген жəне іске асырылған озон қабатын бұзатын заттардың мөлшері туралы нақты мəлімет ұсынады. 7. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынудың мемлекеттік кадастрын дайындау үшін озон қабатын бұзатын заттарды əкелуді жəне əкетуді жүзеге асыратын заңды тұлғалар мен жеке кəсіпкерлер сатып алушы ұйымның атауын жəне орналасқан жері мен болжанған қолданылу саласын көрсете отырып, əкелінген, əкетілген жəне іске асырылған озон қабатын бұзатын заттардың мөлшерінің есебін жүргізеді. 8. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті орган озон қабатын бұзатын заттарды тұтынудың мемлекеттік кадастрына озон қабатын бұзатын заттарды жылдық тұтыну туралы деректерді енгізеді. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу қағидаларына 1-қосымша Озон қабатын бұзатын заттар тізбесі А** тізімі Р/с №

Топ

Зат

Атауы

1

2

3

4

КО СЭҚ ТН коды

I топ 1

CFCl 3

(ХФУ-11)

Фтортрихлорметан

2903 77 1000

2

CF 2 Cl 2

(ХФУ-12)

Дифтордихлорметан

2903 77 2000

3

C 2 F 3 Cl 3

(ХФУ-113)

1,1,2-трифтортрихлорэтан

2903 77 3000

4

C 2 F 4 Cl 2

(ХФУ-114)

1,1,2,2-тетрафтордихлорэтан

2903 77 4000

5

C 2 F 5 Cl

(ХФУ-115)

Пентафторхлорэтан

2903 77 5000

II топ 6

CF 2 BrCl

(Галон 1211)

Дифторхлорбромметан

2903 76 1000

7

CF 3 Br

(Галон 1301)

Трифторбромметан

2903 76 2000

8

C 2 F 4 Br 2

(Галон 2402)

1,1,2,2-тетрафтордибромэтан

2903 76 9000

В** тізімі

КО СЭҚ ТН коды

I топ 1

CF 3 Cl

(ХФУ-13)

Трифторхлорметан

2903 77 9000

2

C 2 FCl 5

(ХФУ-111)

Фторпентахлорэтан

2903 77 900 0

3

C 2 F 2 Cl 4

(ХФУ-112)

Дифтортетрахлорэтан

2903 77 900 0

4

C 3 FCl 7

(ХФУ-211)

Фторгептахлорпропан

2903 77 900 0

5

C 3 F 2 Cl 6

(ХФУ-212)

Дифторгексахлорпропан

2903 77 900 0

6

C 3 F 3 Cl 5

(ХФУ-213)

Трифторпентахлорпропан

2903 77 900 0

7

C 3 F 4 Cl 4

(ХФУ-214)

Тетрафтортетрахлорпропан

2903 77 900 0

8

C 3 F 5 Cl 3

(ХФУ-215)

Пентафтортрихлорпропан

2903 77 900 0

9

C 3 F 6 Cl 2

(ХФУ-216)

Гексафтордихлорпропан

2903 77 900 0

10

C 3 F 7 Cl

(ХФУ-217)

Гептафторхлорпропан

2903 77 900 0

Төртхлорлы көміртек (ТХК) немесе тетрахлорметан

2903 14 000 0

11

СCl 4

12

С 2 Н 3 Сl 3 *

III топ

С** тізімі

КО СЭҚ ТН коды

I топ 1

CHFCl 2

(ГХФУ-21)

Фтордихлорметан

2903 79 110 0-ден

2

CHF 2 Cl

(ГХФУ-22)

Дифторхлорметан

2903 71 000 0-ден

3

CH 2 FCl

(ГХФУ-31)

Фторхлорметан

2903 79 110 0-ден

4

C 2 HFCl 4

(ГХФУ-121)

Фтортетрахлорэтан

2903 79 110 0-ден

5

C 2 HF 2 Cl 3

(ГХФУ-122)

Дифтортрихлорэтан

2903 79 110 0-ден

6

C 2 HF 3 Cl 2

(ГХФУ-123а)

Трифтордихлорэтан

2903 79 110 0-ден

7

CHCl 2 CF 3

(ГХФУ-123)

Трифтордихлорэтан

2903 79 110 0-ден

8

C 2 HF 4 Cl

(ГХФУ-124а)

Тетрафторхлорэтан

2903 79 110 0-ден

9

CHFClCF 3

(ГХФУ-124)

Тетрафторхлорэтан

2903 79 110 0-ден

10

C 2 H 2 FCl 3

(ГХФУ-131)

Фтортрихлорэтан

2903 79 110 0-ден

11

C 2 H 2 F 2 Cl 2

(ГХФУ-132)

Дифтордихлорэтан

2903 79 110 0-ден

12

C 2 H 2 F 3 Cl

(ГХФУ-133)

Трифторхлорэтан

2903 79 110 0-ден

13

C 2 H 3 FCl 2

(ГХФУ-141)

1-фтор-2,2-дихлорэтан

2903 73 000 0-ден 2903 73 000 0-ден

(ГХФУ-141b)

1,1,1-фтордихлорэтан

C 2 H 3 F 2 Cl

(ГХФУ-142)

1-хлор, 2,2-дихлорэтан

2903 74 000 0-ден

16

CH 3 CF 2 Cl

(ГХФУ-142b)

1,1,1-дифторхлорэтан

2903 74 000 0-ден

17

C 2 H 4 FCl

(ГХФУ-151)

Фторхлорэтан

2903 79 110 0-ден

Өтінім тіркелген күн 20 ___ жылғы « ___» __________

18

C 3 HFCl 6

(ГХФУ-221)

Фторгексахлорпропан

2903 79 110 0-ден

19

C 3 HF 2 Cl 5

(ГХФУ-222)

Дифторпентахлорпропан

2903 79 110 0-ден

20

C 3 HF 3 Cl 4

(ГХФУ-223)

Трифтортетрахлорпропан

2903 79 110 0-ден

21

C 3 HF 4 Cl 3

(ГХФУ-224)

Тетрафтортрихлорпропан

2903 79 110 0-ден

22

C 3 HF 5 Cl 2

(ГХФУ-225)

Пентафтордихлорпропан

2903 75 000 0-ден

23

CF 3 CF 2 CHCl 2

(ГХФУ-225са)

1-трифтор, 2-дифтор, 3-дихлорпропан

2903 75 000 0-ден

24

CF 2 ClCF 2 CHClF

(ГХФУ-225tb)

1,1-дифторхлор, 2-дифтор, 3-дихлорпропан

2903 75 000 0-ден

25

C 3 HF 6 Cl

(ГХФУ-226)

Гексафторхлорпропан

2903 79 110 0-ден

26

C 3 H 2 FCl 5

(ГХФУ-231)

Фторпентахлорпропан

2903 79 110 0-ден

27

C 3 H 2 F 2 Cl 4

(ГХФУ-232)

Дифтортетрахлорпропан

2903 79 110 0-ден

28

C 3 H 2 F 3 Cl 3

(ГХФУ-233)

Трифтортрихлорпропан

2903 79 110 0-ден

29

C 3 H 2 F 4 Cl 2

(ГХФУ-234)

Тетрафтордихлорпропан

2903 79 110 0-ден

30

C 3 H 2 F 5 Cl

(ГХФУ-235)

Пентафторхлорпропан

2903 79 110 0-ден

31

C 3 H 3 FCl 4

(ГХФУ-241)

Фтортетрахлорпропан

2903 79 110 0-ден

32

C 3 H 3 F 2 Cl 3

(ГХФУ-242)

Дифтортрихлорпропан

2903 79 110 0-ден

33

C 3 H 3 F 3 Cl 2

(ГХФУ-243)

Трифтордихлорпропан

2903 79 110 0-ден

34

C 3 H 3 F 4 Cl

(ГХФУ-244)

Тетрафторхлорпропан

2903 79 110 0-ден

35

C 3 H 4 FCl 3

(ГХФУ-251)

Фтортрихлорпропан

2903 79 110 0-ден

36

C 3 H 4 F 2 Cl 2

(ГХФУ-252)

Дифтордихлорпропан

2903 79 110 0-ден

37

C 3 H 4 F 3 Cl

(ГХФУ-253)

Трифторхлорпропан

2903 79 110 0-ден

38

C 3 H 5 FCl 2

(ГХФУ-262)

Фтордихлорпропан

2903 79 110 0-ден

39

C 3 H 5 F 2 Cl

(ГХФУ-262)

Дифторхлорпропан

2903 79 110 0-ден

40

C 3 H 6 FCl

(ГХФУ-271)

Фторхлорпропан

2903 79 110 0-ден

41

CHFBr 2

(ГБФУ-21В2)

Фтордибромметан

2903 79 210 0-ден

42

CHF 2 Br

(ГБФУ-22В1)

Дифторбромметан

2903 79 210 0-ден

43

CH 2 FBr

(ГБФУ-31В1)

Фторбромметан

2903 79 210 0-ден

44

C 2 HFBr 4

(ГБФУ-21В4)

Фтортетрабромэтан

2903 79 210 0-ден

45

C 2 HF 2 Br 3

(ГБФУ-123В3)

Дифтортрибромэтан

2903 79 210 0-ден

46

C 2 HF 3 Br 2

(ГБФУ-23В2)

Трифтордибромэтан

2903 79 210 0-ден

47

C 2 HF 4 Br

(ГБФУ-24В1)

Тетрафторбромэтан

2903 79 210 0-ден

48

C 2 H 2 FBr 3

(ГБФУ-31В3)

Фтортрибромэтан

2903 79 210 0-ден

49

C 2 H 2 F 2 Br 2

(ГБФУ-32В2)

Дифтордибромэтан

2903 79 210 0-ден

50

C 2 H 2 F 3 Br

(ГБФУ-33В1)

Трифторбромэтан

2903 79 210 0-ден

51

C 2 H 3 FBr 2

(ГБФУ-41В2)

Фтордибромэтан

2903 79 210 0-ден

52

C 2 H 3 F 2 Br

(ГБФУ-42В1)

Дифторбромэтан

2903 79 210 0-ден

53

C 2 Н 4 FBr

(ГБФУ-51В1)

Фторбромэтан

2903 79 210 0-ден

54

C 3 HFBr 6

(ГБФУ-21В6)

Фторгексабромпропан

2903 79 210 0-ден

55

C 3 HF 2 Br 5

(ГБФУ-22В5)

Дифторпентабромпропан

2903 79 210 0-ден

56

C 3 HF 3 Br 4

(ГБФУ-23В4)

Трифтортетрабромпропан

2903 79 210 0-ден

57

C 3 HF 4 Br 3

(ГБФУ-24В3)

Тетрафтортрибромпропан

2903 79 210 0-ден

58

C 3 HF 5 Br 2

(ГБФУ-25В2)

Пентафтордибромпропан

2903 79 210 0-ден

59

C 3 HF 6 Br

(ГБФУ-26В1)

Гексафторбромпропан

2903 79 210 0-ден

60

C 3 H 2 FBr 5

(ГБФУ-31В5)

Фторпентабромпропан

2903 79 210 0-ден

61

C 3 H 2 F 2 Br 4

(ГБФУ-32В4)

Дифтортетрабромпропан

2903 79 210 0-ден

62

C 3 Н 2 F 3 Br 3

(ГБФУ-33В3)

Трифтортрибромпропан

2903 79 210 0-ден

63

C 3 H 2 F 4 Br 2

(ГБФУ-34В2)

Тетрафтордибромпропан

2903 79 210 0-ден

64

C 3 H 2 F 5 Br

(ГБФУ-35В1)

Пентафторбромпропан

2903 79 210 0-ден

65

C 3 H 3 FBr 4

(ГБФУ-41В4)

Фтортетрабромпропан

2903 79 210 0-ден

II топ

КО СЭҚ ТН коды

66

C 3 H 3 F 2 Br 3

(ГБФУ-42В3)

Дифтортрибромпропан

2903 79 210 0-ден

Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге арналған рұқсат

67

C 3 H 3 F 3 Br 2

(ГБФУ-43В2)

Трифтордибромпропан

2903 79 210 0-ден

68

C 3 H 3 F 4 Br

(ГБФУ-44В1)

Тетрафторбромпропан

2903 79 210 0-ден

69

C 3 H 4 FBr 3

(ГБФУ-51В3)

Фтортрибромпропан

2903 79 210 0-ден

Осы рұқсат ________________________________ мекенжайы бойынша орналасқан (тұратын) _______________________________________________________________ (ұйымның атауы немесе жеке тұлғаның Т.А.Ə.) _______________________________________________________________ мына жұмыстарға берілді: озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізу, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеу, монтаждау, оларға қызмет көрсету Осы рұқсаттың қолданылу мерзімі: _________________________ бастап _____________________ қоса алғанда Өтінім беруші: сатушы фирмалардың жəне сатып алушылар мен қолданатын облыстардың атаулары мен мекенжайларын көрсете отырып, озон қабатын бұзатын заттарды тұтынудың есебін жүргізуге; жыл сайын қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті органға Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен озон қабатын бұзатын заттармен жұмыс істеу жөніндегі есептілікті ұсынуға міндетті.

70

С 3 Н 4 F 2 Br 2

(ГБФУ-52В2)

Дифтордибромпропан

2903 79 210 0-ден

71

C 3 H 4 F 3 Br

(ГБФУ-53В1)

Трифторбромпропан

2903 79 210 0-ден

72

C 3 H 5 FBr 2

(ГБФУ-61В2)

Фтордибромпропан

2903 79 210 0-ден

73

C 3 H 5 F 2 Br

(ГБФУ-62В1)

Дифторбромпропан

2903 79 210 0-ден

74

C 3 H 6 FBr

(ГБФУ-71В1)

Фторбромпропан

2903 79 210 0-ден

75

CH 2 BrCl

Лауазымы, Т.А.Ə., қолы

М.О.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 22 қазан

№1127

Астана, Үкімет Үйі

III топ

КО СЭҚ ТН коды Бромхлорметан

2903 79 900 0-ден

Е** тізімі

КО СЭҚ ТН коды

I топ СН3 Br

1

Бромды метил

2903 39 110 0

Ескертпелер: * Осы формула 1, 1, 2-трихлорэтанға қолданылмайды. ** А, В, С, Е тізімдеріне енгізілген озон қабатын бұзатын заттарды əкелу/əкету: оларды басқа химиялық заттарды өндіру үшін шикізат ретінде ғана қолдану; оларды 1987 жылғы 16 қыркүйектегі Озон қабатын бұзатын заттар бойынша Монреаль хаттамасында көзделген ерекше жағдайларда қолдану; оларды 1987 жылғы 16 қыркүйектегі озон қабатын бұзатын заттар бойынша Монреаль хаттамасының қатысушылары болып табылатын бір мемлекеттен басқа мемлекетке Кеден одағының кеден аумағы арқылы транзиттік тасымалдау жағдайларында ғана мүмкін болады. Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу қағидаларына 2-қосымша

«Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды мемлекеттік есепке алу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 8 ақпандағы №124 қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды мемлекеттік есепке алу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 8 ақпандағы № 124 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., №7, 71-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Озон қабатын бұзатын заттарды тұтынуды есепке алу қағидаларын бекіту туралы»;

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 22 қазан

Озон қабатын бұзатын заттарды жылдық тұтыну есептілігінің нысаны Р/с №

Заңды Күні ОҚБЗ ОҚБЗ тұлғаның, шыға- атауы мен дара ратын химиялық кəсіпкердің ел формуласы атауы

Алып келінген ОҚБЗ мөлшері, кг

Шығарылған ОҚБЗ мөлшері, кг

Сатып алушы ұйымдардың атауы мен орналасқан жері

Болжанатын қолданылу салалары

Іске асырылған ОҚБЗ мөлшері, кг 10 бағ. = 6 бағ. - 7-бағ.

1

2

6

7

8

9

10

3

4

5

№ 1129

Астана, Үкімет Үйі

«Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстыру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 17 ақпандағы № 172 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстыру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 17 ақпандағы № 172 қаулысына мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстыру ережесінде: 1-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Мемлекеттік экологиялық сараптаманың оң қорытындысы болған кезде, шаруашылық қызметтің шектеулі режимі белгіленген учаскелерді ғана, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің кұжаттарында көзделген туризм объектілерін, ерекше стратегиялық маңызы бар су шаруашылығы құрылыстарын салу жəне олардың жұмыс істеуі үшін, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Мемлекеттік шекарасының объектілерін ықтимал орналастырудың басқа жолдары болмаған кезде, оларды салу, жайғастыру жəне күтіп-ұстау үшін Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тəртіппен босалқы жерге ауыстыру жағдайларын қоспағанда, ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін ауыстыруға жол берілмейді.»; 2-тармақтың 3) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «3) туризм объектісі (бұдан əрі – туризм объектісі) – туризм индустриясының объектісі, оның ішінде туристерді, көлікті, қоғамдық тамақтандыру объектілерін, ойын-сауық объектілері мен құралдарын, танымдық, сауықтыру, спорттық жəне басқа да мақсаттағы объектілерді орналастыру үшін қажет, құрылысы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарында көзделген ғимараттар мен құрылыстар жиынтығы.»; 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына енгізгенге дейін айқындалған ерекше қорғалатын табиғи аумақта туризм объектісін, су шаруашылығы құрылысын, Мемлекеттік шекара объектісін ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда орналастыру орындары ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы уəкілетті органмен ықтимал орналастырудың. басқа нұсқаларының (орындарының) болмауы тұрғысында келісіледі.»; 5-тармақ мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын: «Комиссия ұсынған туризм объектілерін, су шаруашылығы құрылысын, Мемлекеттік шекара объектісін ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың шекараларынан тыс ықтимал орналастырудың басқа нұсқалары болған жағдайда уəкілетті орган ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстырудан дəлелді бас тартуды ұсынады»; 8-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «8. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстырудың бастамашылары техникалық-экономикалық негіздеме əзірленгеннен кейін қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті орган белгілеген тəртіппен қоғамдық тыңдаулар өткізеді.»; мынадай мазмұндағы 9, 10, 11-тармақтармен толықтырылсын; «9. Техникалық-экономикалық негіздемені ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстырудың бастамашысы бекітеді жəне ол уəкілетті органға келісу үшін жіберіледі. 10. Уəкілетті органмен келісілген техникалық-экономикалық негіздеме қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті орган белгілеген тəртіппен мемлекеттік экологиялық сараптамаға жіберіледі. 11. Мемлекеттік экологиялық сараптаманың оң қорытындысын алған техникалық-экономикалық негіздеме ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін босалқы жерге ауыстыру туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулысының жобасын əзірлеуге негіз болып табылады.». 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 22 қазан

2903 19 100 0

CH 3 CFCl 2

Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидаларына 3-қосымша

Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерін айқындау ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 1 маусымдағы № 448 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2007 ж., № 18, 200-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерін айқындау ережесінде: 6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «6. Нысаналы көрсеткіштер оларды əзірлеу процесінде айқындалған, бірақ Қазақстан Республикасының Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің тиісті құжаттарында көзделген мерзімдерден аспайтын мерзімге белгіленеді.»; 11-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «11. Қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштері Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарында белгіленеді.». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

КО СЭҚ ТН коды Метилхлороформ (МХФ), яғни 1, 1, 1-трихлорэтан

15

1. Озон қабатын бұзатын заттарды қайта өңдеу жəне алу жөніндегі жабдықтың техникалық паспорты: 1) жабдықтың атауы ________________________________________________________________; 2) жабдықтың моделі (маркасы) ________________________________________________________________; 3) функциялардың қысқаша сипаттамасы ________________________________________________________________. 2. Өндірістік-техникалық база: 1) өндірістік үй-жайларды сатып алу/сату, жалға алу шартының нөмірі ________________________________________________________________; 2) жасасу күні ________________________________________________________________; 3) кіммен шарт жасасқан (заңды/жеке тұлғаның атауы) ________________________________________________________________; 4) орналасқан жері (мекенжайы) ________________________________________________________________. 3. Жабдықтарды пайдалануды, оларға техникалық қызмет көрсетуді, озон қабатын бұзатын заттарды есепке алуды жəне тасымалдауды қамтамасыз ететін қызмет: 1) құжаттың атауы _______________________________________________________________; 2) құжаттың берілген күні _______________________________________________________________. 4. Міндетті экологиялық сақтандыру жөніндегі сақтандыру полисі: 1) сақтандыру полисінің нөмірі жəне берілген күні _______________________________________________________________; 2) сақтанушының атауы _______________________________________________________________; 3) сақтандырушының атауы _______________________________________________________________; 4) сақтандыру полисінің қолданылу мерзімі _______________________________________________________________. 5. Персонал: 1) мамандануы мен біліктілігінің атауы _______________________________________________________________; 2) диплом/аттестат нөмірі _______________________________________________________________; 3) дипломның/аттестаттың берілген күні _______________________________________________________________; 4) диплом/аттестат берген оқу орнының атауы _______________________________________________________________; 5) мамандығы бойынша жұмыс өтілі _______________________________________________________________; 6) сертификат/куəлік нөмірі _______________________________________________________________; 7) сертификаттың/куəліктің берілген күні _______________________________________________________________; 8) сертификат/куəлік берген ұйымның атауы _______________________________________________________________.

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

14

Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат алу үшін талаптарға өтініш берушінің сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны

№ 1128

«Қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерін айқындау ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 1 маусымдағы № 448 қаулысына өзгерістер енгізу туралы

II топ

Кəсіпорынның басшысы ________________ __________________ (жеке қолы) М.О. (Т.А.Ə.)

Озон қабатын бұзатын заттарды пайдалана отырып жұмыстар жүргізуге, құрамында озон қабатын бұзатын заттар бар жабдықтарды жөндеуге, монтаждауға, оларға қызмет көрсетуге рұқсат беру қағидаларына 2-қосымша

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 22 қазан

№1131

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 19 ақпандағы №160 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 19 ақпандағы № 160 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 20, 254-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарында: «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, міндеттер, нысаналы индикаторлар, іс-шаралар жəне нəтижелер көрсеткіштері» деген 3-бөлімде: «Сапалы білімге қол жеткізуді қамтамасыз ету» деген 1-стратегиялық бағытта: «Мектепке дейінгі тəрбие мен оқытуға қол жеткізуді қамтамасыз ету» деген 1.1-мақсатта: «Нысаналы индикаторларда (қол жеткізудің түпкілікті мерзімін (кезеңін) көрсете отырып)»: «1. 3-6 жастағы балаларды мектепке дейiнгi тəрбиемен жəне оқытумен қамту (2015 жылға қарай – 70 %)» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «65» деген сандар «72,5» деген сандармен ауыстырылсын; «Мектепке дейінгі ұйымдардың желісін кеңейту жəне мектепке дейінгі тəрбие мен оқытудың сапасын арттыру» деген 1.1.1-міндетте: «Тікелей нəтижелер көрсеткіштерінде:»: «2. Мектепке дейінгі ұйымдарда мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыру есебінен енгізілетін қосымша орындар саны» деген жолдың «2013 жыл» деген бағаны «21,3» деген сандармен толықтырылсын; «Мектептегі білім берудің сапалы қызметтерін ұсыну» деген 1.2.1-міндетте: «Тікелей нəтижелер көрсеткіштерінде:»: «2. Жаңа жүйе бойынша біліктілікті арттыру курстарынан өткен мұғалімдердің үлесі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «10,72» деген сандар «7,8» деген сандармен ауыстырылсын; «2020 жылға қарай əлемдік білім беру кеңістігіне біріктірілген техникалық жəне кəсіптік білім берудің тиімді жүйесінің жұмыс істеуі» деген 1.3-мақсатта: «Техникалық жəне кəсіптік білімнің қолжетімділігін қамтамасыз ету» деген 1.3.1-міндетте: «Тікелей нəтижелердің көрсеткіштеріне қол жеткізуге арналған іс-шараларда»: мына: « 2. Кадрларды даярлау жəне қайта даярлау жөніндегі өңіраралық орталықтарды пайдалануға енгізу

-

х

-

х

-

»

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « 2. Кадрларды даярлау жəне қайта даярлау жөніндегі өңіраралық орталықтарды пайдалануға енгізу

-

х

х

х

-

»; «Бюджеттік бағдарламалар» деген 7-бөлімде: «Бюджеттік бағдарламалар» деген 7.1-кіші бөлімде: 001 «Білім беру жəне ғылым саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру жəне іске асыру» деген бюджеттік бағдарламада: «1. Министрліктің жұмыс істеуін, халықаралық ынтымақтастығын жəне стратегиялық жаспарлауын қамтамасыз етуде (CЖжАТД, ƏД)»: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Біліктілігін арттырған БҒМ қызметкерлерінің шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «182» деген сандар «116» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «4 022 178» деген сандар «3 733 194» деген сандармен ауыстырылсын; 005 «Білім жəне ғылым объектілерін салу жəне реконструкциялау» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Жоғары оқу орындары үшін жатақханалар салу» деген жолдағы «9» деген сан «8» деген санмен ауыстырылсын; «Мұнай-газ, өңдеу, отын-энергетика жəне машина жасау салалары үшін техникалық жəне қызмет көрсету еңбегі кадрларын даярлау жəне қайта даярлау жөніндегі өңіраралық кəсіптік орталықтар салу» деген жолдағы «3» деген сан «2» деген санмен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «7 783 445» деген сандар «9 656 076» деген сандармен ауыстырылсын; 008 «Білім беру жүйесінің əдіснамалық қамтамасыз ету» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Республикалық ұйымдар оқушылары жəне шетелдегі қазақ диаспорасы үшін, оның ішінде Байқоңыр қаласының мектептері үшін басып шығарылған, қайта басылған жəне жеткізілген оқулықтар мен оқу-əдістемелік кешендер атауларының жоспарлы саны» деген жолдағы «331» деген сандар «333» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «3 061 973» деген сандар «3 083 757» деген сандармен ауыстырылсын; 009 «Дарынды балаларды оқыту жəне тəрбиелеу» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Назарбаев Зияткерлік мектептердегі, интернаттардағы, мектепалдындағы, балабақшалардағы, оқу-сауықтыру орталықтарындағы оқушылардың орташа жылдық болжамды саны» деген жолдағы «11 991,6» деген сандар «8 011,3» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «22 512 374» деген сандар «15 603 168» деген сандармен ауыстырылсын; 011 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында мемлекеттік білім беру тапсырысын іске асыруға берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыру барлығы, оның ішінде:» деген жолдағы «232 745» деген сандар «252 102» деген сандармен ауыстырылсын; «Мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыру есебінен қосымша орындарды енгізу» деген жолдағы «-» деген белгі «21 327» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «40 971 009» деген сандар «42 863 078» деген сандармен ауыстырылсын; 012 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне білім беру объектілерін салуға жəне реконструкциялауға, Алматы облысының облыстық бюджетіне жəне Алматы қаласының бюджетіне білім беру объектілерінің сейсмотұрақтылығын күшейту үшiн берілетін нысаналы даму трансферттерi» деген бюджеттік бағдарлама жаңа редакцияда жазылсын: « Бюджеттік бағдарлама

өлшем бірлігі

012 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне білім беру объектілерін салуға жəне реконструкциялауға жəне Алматы облысының облыстық бюджетіне, Алматы қаласының бюджетіне білім беру объектілерінің сейсмотұрақтылығын күшейту үшiн берілетін нысаналы даму трансферттерi» Балабақшаларды, 3 ауысымды жəне апатты жағдайдағы мектептерді жою мақсатында жалпы білім беретін мектептерді салу мазмұнына қарай трансферттер мен бюджеттік субсидияларды беру іске асыру тəсіліне қарай жеке ағымдағы/даму даму Есепті кезең Жоспарлы кезең 2014 жыл 2015 жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл

2

3

Сипаттамасы Бюджеттік бағдарлама түрі

Бюджеттік бағдарлама іс-шаралары мен көрсеткіштерінің атауы 1 Тікелей нəтиже көрсеткіштері Пайдалануға берілетін мектептердің шамамен алғандағы саны:

4

5

(Соңы 14-бетте).

6

7

8

9


14

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 13-бетте). 3 ауысымды оқытуды жою үшін апатты жағдайдағы ғимараттарды ауыстыру үшін Пайдалануға берілетін мектепке дейінгі объектілердің шамамен алғандағы саны: түпкілікті нəтиже көрсеткіштері 3 ауысымды мектептерді жою үшін пайдалануға берілген мектептердің болжамды үлесі Апатты жағдайдағы мектептерді ауыстыру үшін пайдалануға берілген мектептердің болжамды үлесі Пайдалануға берілген мектепке дейінгі ұйымдардың болжамды үлесі Типтік мектептердің балабақшалардың инфрақұрылымын құру сапа көрсеткіштері тиімділік көрсеткіштері Мыналарды салу кезіндегі 1 оқушы орнының шамамен алғандағы орташа құны: балабақшалар

Бюджеттік бағдарлама

30

25

5

21

19

8

10

26

13

12

32

13

6

8

12

19

65

32

29

40

27

Сипаттамасы

Бюджеттік бағдарламаның түрі

%

42,8

35,7

7,3

29,6

20,6

8,7

10,9

%

12,9

6,4

5,3

16,5

6,9

3,2

4,2

%

мың теңге мың теңге 600 орындық мектептер мың теңге 900 орындық мектептер мың теңге 1200 орындық мектептер мың теңге бюджет шығыстарының көлемі мың теңге 300 орындық мектептер

36

2,1

4,5

2,6

1,8

2,8

1,9

56 12

44 19

25 65

73 32

56 29

40 40

67 27

1 745,0

1 745,0

1 745,0

1 745,0

1 745,0

1 745,0

1 745,0

1 873,0

1 873,0

1 873,0

1 873,0

1 873,0

1 873,0

1 873,0

Бюджеттік бағдарлама іс-шаралары мен көрсеткіштерінің атауы

-

-

-

1570,0

1570,0

1570,0

1185

1185

1185

1530,0

1530,0

1530,0

1530,0

1530,0

1530,0

1530,0

Бюджеттік бағдарлама

090 «Жан басына қаржыландыру бойынша оператордың қызметтеріне ақы төлеу»

53 682 651,8

42 309 138

49 843 048

68 122 115

54 595 171

50 511 155

46 572 146

Бюджеттік бағдарламаның мазмұны

Жан басына қаржыландыру бойынша оператордың қызметтеріне ақы төлеу

Бюджеттік бағдарламаның түрі

мазмұнына қарай

адам

100

»

адам

300

»; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «1 260 069» деген сандар «1 813 339» деген сандармен ауыстырылсын; 060 «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДБҰ-на нысаналы салым» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Əзірленген жобалау-сметалық құжаттаманың шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «4» деген сан «2» деген санмен ауыстырылсын; «Əзірленген жобалау-сметалық құжаттаманың шамамен алғандағы саны. Түзету» деген жолдағы «-» деген белгі «4» деген санмен ауыстырылсын; «Салынып жатқан объектілердің шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «13» деген сандар «18» деген сандармен ауыстырылсын; «Пайдалануға енгізіліп жатқан объектілердің шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «13» деген сандар «10» деген сандармен ауыстырылсын; «Оқу жəне басқа да жабдықпен жəне оқу-əдістемелік əдебиетпен қамтамасыз етілген объектілердің шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «13» деген сандар «24» деген сандармен ауыстырылсын; «Түпкілікті нəтиже көрсеткіштерінде»: «Олимпиадаларға, мектептен тыс іс-шараларға қатысатын оқушылардың болжамды саны» деген жолдағы «44 968» деген сандар «32 349» деген сандармен ауыстырылсын; «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДБҰ-да тағылымдамадан өткен Қазақстан Республикасы білім беру ұйымдарының басшы қызметкерлерінің болжамды саны» деген жолдағы «233» деген сандар «103» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «44 970 064» деген сандар «41 985 846» деген сандармен ауыстырылсын; 062 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне үш деңгейлі жүйе бойынша біліктілігін арттырудан өткен мұғалімдерге еңбекақыны көтеруге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Біліктілікті арттыру курстарын аяқтағаннан кейін біліктілік емтиханынан өткен мұғалімдерге еңбекақыны көтеру: 1-деңгей – 100%-ға, 2-деңгей – 70%-ға, 3-деңгей – 30%» деген жолдағы «12 606,0» деген сандар «12 289,0» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «2 790 874» деген сандар «2 685 026» деген сандармен ауыстырылсын; 080 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарындағы білім алушыларға əлеуметтік қолдау көрсетуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Стипендиаттардың жылдық орташа контингенті» деген жолдағы «60 549» деген сандар «48 137» деген сандармен ауыстырылсын; «Жеңілдікпен жол жүрумен қамтамасыз етілген білім алушылардың орташа саны» деген жолдағы «105 014» деген сандар «103 632» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «9 255 247» деген сандар «7 336 460» деген сандармен ауыстырылсын; 083 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарының оқытушыларына (мұғалімдеріне) жалақыларындағы айырманы төлеуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарының оқытушыларына (мұғалімдеріне) жалақыларындағы айырманы төлеу» деген жолдағы «7 641» деген сандар «7 575,1» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «957 649» деген сандар «919 939» деген сандармен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы жаңа 088, 089 жəне 090-бюджеттік бағдарламалармен толықтырылсын: « 088 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне жаңадан енгізілетін білім беру ұйымдарын ұстауға берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне жаңадан енгізілетін білім беру ұйымдарын ұстауға берілетін ағымдағы нысаналы трансферттерді аудару мазмұнына қарай трансферттер мен бюджеттік субсидиялар беру іске асыру тəсіліне қарай ағымдағы/даму өлшем Есепті кезең бірлігі 2009 2010 жыл жыл 2 3 4

1 Тікелей нəтиже көрсеткіштері Сандық көрсеткіштер облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының əкімдерімен жасалған нəтижелер туралы келісімдермен айқындалған Ақмола облысындағы жаңадан енгізілетін білім беру бірлік объектілерін (мектептерді) ұстау түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Республикалық бюджеттен облыстық бюджеттерге, % Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне ағымдағы нысаналы трансферттерді толық жəне уақтылы аудару сапа көрсеткіштері тиімділік көрсеткіштері бюджет шығыстарының көлемі мың теңге

жеке ағымдағы Жоспарлы кезең 2011 жыл 5

2012 жыл 6

2013 жыл 7

6 100

-

-

-

-

452 335

2014 жыл

2015 жыл

8

9

іске асыру тəсіліне қарай ағымдағы/даму

ағымдағы

Бюджеттік бағдарлама іс-шаралары мен көрсеткіштерінің атауы

өлшем бірлігі

Есепті кезең

Жоспарлы кезең

1 Тікелей нəтиже көрсеткіштері Білім беру ұйымдарында жан басына қаржыландыруды енгізуді мониторингілеу жəне талдау түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Оқу жылының басындағы жан басына қаржыландырыла-тын орта білім беру ұйымдарының үлесі Оқу жылының басындағы жан басына қаржыландырылатын орта білім беру ұйымдарындағы есептеу жүйесімен қамтылған оқушылар үлесі сапа көрсеткіштері тиімділік көрсеткіштері бюджет шығыстарының көлемі

2

2009 жыл 3

2011 жыл 5

2010 жыл 4

2012 жыл 6

2013 жыл 7

2014 жыл

2015 жыл

8

9

%

3,1

5,2

4,4

4,2

8

9,3

2. Жеке сектор субъектілері (оның iшiнде үкiметтiк емес ұйымдар) көрсететін арнаулы əлеуметтік қызметтермен қамтылған адамдардың үлесі

ресми деректер

%

3,1

5,2

4,4

4,2

4,9

9,3

10,5

»;

«Ведомствоаралық іс-қимыл» деген 5-бөлімде: мына: « Облыстардың, Астана, Алматы қалаларының əкімдері, БҒМ, ЭДСМ, «Даму» КДҚ» АҚ, Қаржымині, ИЖТМ, АШМ

Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасында көзделген «Өз бетінше жұмыспен айналысушылар, жұмыссыз жəне табысы аз халықты оқыту жəне жұмысқа орналастыруға жəрдемдесу» бірінші бағыты шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру.

Қаржымині, ЭДСМ, АШМ, «Даму» ҚДҚ» АҚ

Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасында көзделген «Кəсіпкерлікті дамытуға жəрдемдесу» екінші бағытының шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру. Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасында көзделген «Еңбек ресурстарының ұтқырлығын арттыру» үшінші бағыты шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру. Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасында «Ауылдық елді мекендерді дамыту» төртінші бағыты шеңберінде көзделген іс-шараларды іске асыру

»

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « 2.1.2-міндет. Жұмыссыз, өз бетінше жұмыспен айналысу-шы жəне табысы аз адамдар-дың белсенділі-гін арттыру

ӨДМ, Қаржымині, ЭБЖМ, БҒМ, АШМ, ИЖТМ, «Даму» КДҚ», облыстардың, Астана, Алматы қалаларының əкімдері Қаржымині, ЭБЖМ, АШМ, «АШҚҚҚ» АҚ, «Даму» ҚДҚ» АҚ Қаржымині, ЭБЖМ, АШМ, «АШҚҚҚ» АҚ, «Даму» ҚДҚ» АҚ БҒМ, ӨДМ, Қаржымині, ЭБЖМ, облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының əкімдері

Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасында көзделген оның бағыттары шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру

ЖЖК 2020 көзделген «Инфрақұрылымды жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты дамыту есебінен жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету» бірінші бағыты шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру ЖЖК 2020 көзделген «Ауылда кəсіпкерлікті дамыту арқылы жұмыс орындарын құру жəне тірек ауылдарды дамыту» екінші бағыты шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру ЖЖК 2020 көзделген «Жұмыс берушінің қажеттілігі шеңберінде оқыту жəне қоныс аудару арқылы жұмысқа орналасуға жəрдемдесу» үшінші бағыты шеңберінде бірлескен іс-шараларды іске асыру

1

қызмет

1. Экономиканың құлдырауы салдарынан жұмыс күшіне сұраныстың төмендеуі жəне жұмыспен қамту құрылымының өзгеруi

1,7 %

-

-

-

-

17 100

»; 130 «Ғылыми жəне (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін базалық қаржыландыру» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдағы «9 693 506» деген сандар «6 893 506» деген сандармен ауыстырылсын. «Бюджеттік шығыстардың жиынтығы» деген 7.2-кіші бөлімде: «2013 жыл» деген бағанда: «Бюджет шығыстарының БАРЛЫҒЫ» деген жолдағы «419 979 745,0» деген сандар «417 841 214,0» деген сандармен ауыстырылсын; «Ағымдағы бюджеттік бағдарламалар» деген жолдағы «355 524 453,0» деген сандар «348 089 227,0» деген сандармен ауыстырылсын; «Бюджеттік даму бағдарламалары» деген жолдағы «64 455 292,0» деген сандар «69 751 987,0» деген сандармен ауыстырылсын. 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы №1134

»;

«Қатерлерді басқару» деген 6-бөлімде: «Жұмыспен нəтижелі қамтуға жəрдемдесу» деген 2-стратегиялық бағытта: мына: «

1,5

%

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 31 желтоқсандағы № 1507 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 31 желтоқсандағы № 1507 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 1011, 143-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарында: «Ағымдағы ахуалды талдау жəне қызметтің тиiстi салаларының (аяларының) даму үрдiстерi» деген 2-бөлімде: «Жұмыспен нəтижелі қамтуға жəрдемдесу» деген 2-стратегиялық бағытта: «Саланы дамытудың негiзгi параметрлері» мынадай мазмұндағы бөліктермен толықтырылсын: «Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 19 маусымдағы № 636 қаулысымен 2009 жəне 2010 жылдардағы жол карталарын жəне Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасын іске асырудың логикалық жалғасы болып табылатын Жұмыспен қамту 2020 жол картасы бекітілді. Жаңадан қабылданған бағдарлама дағдарысқа қарсы ден қою, еңбек нарығын реттеудің тиімділігін арттыру, оның ішінде еңбек нарығын болжау жəне мониторингілеу, табысы аз, жұмыссыз жəне өзін-өзі жұмыспен қамтыған халықты жұмыспен қамтудың белсенді шараларына тарту тетіктерін қамтиды»; «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, міндеттер, нысаналы индикаторлар, іс-шаралар мен нəтиже көрсеткiштерi» деген 3-бөлімде: «Жұмыспен нəтижелі қамтуға жəрдемдесу» деген 2-стратегиялық бағыт мынадай редакцияда жазылсын: « 2-стратегиялық бағыт. «Жұмыспен нəтижелі қамтуға жəрдемдесу» 2.1-мақсат. Халықтың жұмыспен қамтылу деңгейін арттыру Аталған мақсатқа қол жеткізуге бағытталған бюджеттік бағдарламалардың кодтары 001, 008, 012, 014, 015, 019, 028, 121, 128,145 Нысаналы индикатор Ақпа-рат өл- шем есепті кезең жоспарлы кезең көзi бiрлiгi 2009 ж. 2010 ж. 2011 ж. 2012 ж. 2013ж. 2014 ж. 2015 ж. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1. Жұмыссыздық деңгейі стат% 6,6 5,8 5,8 5,8 5,7 5,6 5,5 деректер 2.Əйелдер арасындағы стат% 7,5 6,7 6,7 6,7 6,6 6,3 6,2 жұмыссыздық деңгейі деректер 3.Жастар арасындағы жұмыссыздық стат% 6,7 5,2 5,2 5,2 5,1 5,1 5,0 деңгейі деректер 4. «Əйелдердiң жұмыс күшiнде статпози19 22 19 19 24 23 22 алатын орны» көрсеткiшi бойынша дерекция Бəсекеге қабiлеттiлiктiң жаhандық тер индексiнiң (БЖИ) позициясы: 2.1.1-міндет. Еңбек ресурстарының сапасын арттыру Тiкелей нəтижелер көрсеткiштерi Ақпа- өлшем есептi кезең жоспарлы кезең рат көзi бiрлiгi 2009 2010 ж. 2011 ж. 2012 ж. 2013ж. 2014 ж. 2015 ж. ж. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1. Кəсіптік оқуға жіберілген ресми % 11 11,5 20,0 25,0 адамдардың үлес салмағы (халықты дерекжұмыспен қамту органдарына өтініш тер білдірген адамдар қатарынан) ресми % 21,2 21,7 22,2 2. Жұмыспен қамту 2020 жол картасына (ЖЖК 2020) қатысушылар деректер қатарынан қайта даярлаумен жəне біліктілікті арттырумен, кəсіпкерлік негіздерін оқытумен қамтылған адамдардың үлес салмағы Тiкелей нəтиже көрсеткiштерiне қол жеткiзуге арналған жоспарлы кезеңде iске асыру мерзiмi iс-шаралар 2011 ж. 2012 ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 1 2 3 4 5 6 1.Ағымдағы бос жұмыс орындары мен болжамды жұмыс Х X X X X орындарының жалпыұлттық дерекқорын қалыптастыру 2. Кəсіби стандарттарды əзірлеуге қатысу Х Х X X X 3. ЖЖК 2020 жəне өңірлік бағдарламалар шеңберінде кəсіби X X X оқытудан өтетін адамдарға мемлекеттік қолдау көрсету 2.1.2-міндет. Жұмыссыз, өз бетінше жұмыспен айналысушылар мен табысы аз адамдардың белсенділігін арттыру Тiкелей нəтижелер көрсеткiштерi Ақпаөлшем есептi кезең жоспарлы кезең рат көзi бiрлiгi 2009 ж. 2010 ж. 2011 ж. 2012 ж. 2013ж. 2014 ж. 2015 ж. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1. Жұмыспен қамту 2020 ресми % 75 76 бағдарламасына қатысу мəселесі дерекбойынша өтініш білдіргендер тер қатарынан бағдарламаның іс-шараларымен қамтылған азаматтардың үлесі 2. ЖЖК 2020 қатысу мəселелері ресми % 92 92,2 92,4 бойынша өтініш білдіргендер дерекқатарынан бағдарламаның тер іс-шараларымен қамтылған азаматтардың үлесі 3..ЖЖК 2020 қатысу мəселелері ресми % 46 46,5 47 бойынша өтініш білдіргендер дерекқатарынан бағдарламаның тер іс-шараларымен қамтылған əйелдердің үлесі ресми % 55 55,5 56 4..ЖЖК 2020 қатысу мəселері дерекбойынша өтініш білдіргендер тер қатарынан бағдарламаның іс-шараларымен қамтылған 29 жасқа дейінгі жастардың үлесі Тiкелей нəтиже көрсеткiштерiне қол жеткiзуге арналған iс-шаралар жоспарлы кезеңде iске асыру мерзiмi 2011 ж. 2012ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 1 2 3 4 5 6 1. ЖЖК 2020 негізгі бағыттарын іске асыру: X X X 1).Инфрақұрылымды жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты дамыту есебінен жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету; 2) Кəсіпкерлікті дамыту жəне тірек ауылдарды дамыту арқылы жұмыс орындарын құру; .3) Жұмыс берушінің қажеттілігі шеңберінде оқыту жəне қоныс аудару арқылы жұмысқа орналасуға жəрдемдесу 2. Экономикалық əлеуеті төмен ауылдық елді мекендерден экономикалық X X X X X əлеуеті жоғары ауылдық елді мекендерге жəне экономикалық өсу орталықтарына көшіруге жəрдемдесу арқылы еңбек ресурстарының ұтқырлығын арттыру 3. Халықтың жұмыспен қамту мəселелері жөніндегі хабардарлығын X X X X X арттыру 2.1.3-міндет. Жұмыспен қамтудың өсуіне ықпал ету Тiкелей нəтижелер көрсеткiштерi Ақпарат өлшем есептi кезең жоспарлы кезең көзi бiрлiгi 2009 ж. 2010 ж. 2011 ж. 2012 ж. 2013ж. 2014 ж. 2015 ж. ЖЖК 2020 жəне аумақтарды ресми % 57,9 67,5 57 58,5 64,9 60,5 61 дамыту бағдарламалары деректер шеңберінде жəрдемдесу үшін өтініш білдіргендердің жалпы санынан тұрақты жұмысқа орналастырылғандар-дың үлес салмағы Тiкелей нəтиже көрсеткiштерiне қол жеткiзуге арналған жоспарлы кезеңде iске асыру мерзiмi iс-шаралар 2011 ж. 2012ж. 2013 ж. 2014 ж. 2015 ж. 1 2 3 4 5 6 1. Жұмыспен қамту картасын қалыптастыру Х Х Х жəне өзекті ету 2. Еңбек нарығын дамытудың бес жылдық болжамдарын əзірлеуді Х қамтамасыз ету 3. Халықты жұмыспен қамтуға бағытталған заңнаманы жəне Х Х Х бағдарламалық құжаттарды жетілдіру 4.ЖЖК 2020 жəне өңірлерді дамыту бағдарламалары шеңберінде Х Х Х əлеуметтік жұмыс орындарына, қоғамдық жұмыстарға, жастар практикасына жіберілген адамдарға мемлекеттік қолдау көрсету 5.Халықтың жұмыспен қамту мəселелері жөніндегі Х Х Х Х Х хабардарлығын арттыру

» «Халықтың əлеуметтік тұрғыдан осал топтарын əлеуметтік қолдаудың тиімді жүйесін қалыптастыру» деген 5-стратегиялық бағытта: «Əлеуметтік қолдаудың тиімділігін арттыру» деген 5.1-мақсатта:

Жұмыссыздықтың өсуi. Кəсiпорындарды қайта құрылымдау, банкроттық жəне тоқтата тұру салдарынан жұмыс күшiнiң босатылуы. Өңiрлiк еңбек нарықтарындағы сұраныс пен ұсыныстың теңгерiмсiздiгi. Жұмыссыз жəне өз бетінше жұмыспен айналысатын азаматтардың Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасының іс-шараларымен аз қамтылуы.

Жұмыс орындарын сақтау жəне жұмыспен қамтуға жəрдемдесу жөнiндегi шаралар. Еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсынысты реттеу үшін ЖАО-мен бірлесіп өңірлердің жұмыспен қамту карталарын əзірлеу жəне іске асыру

»;

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « 1. Экономиканың құлдырауы салдарынан жұмыс күшіне сұраныстың төмендеуі жəне жұмыспен қамту құрылымының өзгеруi

1 тікелей нəтиже көрсеткіштері Берілген микрокредиттердің саны

10,5

»

ЭДСМ, Қаржымині, облыс əкімдері

мемлекеттік функцияларды, өкілеттіктерді жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттік қызметтерді көрсету жеке

2013 жылғы 22 қазан

ресми деректер

бюджеттік бағдарлама көрсеткішінің өлшем атауы бірлігі

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: «

2 512 075

1570,0 1185

Оқуға қабылданатын студенттердің жоспарлы саны

Бюджеттік бағдарлама іс-шаралары мен көрсеткіштерінің атауы

-

1570,0 1185

3

2. Жеке сектор субъектiлері (оның iшiнде үкiметтiк емес ұйымдар) көрсететiн арнаулы əлеуметтiк қызметтермен қамтылған адамдардың үлесi

ҚТКШІА, Қаржымині, ЭДСМ, облыстардың, Астана, Алматы қалаларының əкімдері

1570,0

деген жол алынып тасталсын; мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: «

Бюджеттік бағдарламаның түрі

100

1185

»; «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «1 463 362»деген сандар «1 684 162» деген сандармен ауыстырылсын; 035 «Білім беру ұйымдарының күрделі шығыстары» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тиімділік көрсеткіштерінде»: «Негізгі құралдарды 1 мекемеге орта есеппен сатып алу» деген жолдағы «70,209» деген сандар «72,221» деген сандармен ауыстырылсын; « бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «2 576 551» деген сандар «2 688 218» деген сандармен ауыстырылсын; 044 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне қорғаншыларға (қамқоршыларға) жетім баланы (жетім балаларды) жəне ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланы (балаларды) күтіп-бағу үшін ай сайын ақша қаражатын төлеуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «4 339 163» деген сандар «4 249 349» деген сандармен ауыстырылсын; 053 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне мектеп мұғалімдеріне жəне мектепке дейінгі білім беру ұйымдарының тəрбиешілеріне біліктілік санаты үшін қосымшаақы мөлшерін ұлғайтуға берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Мектеп мұғалімдеріне жəне мектепке дейінгі білім беру ұйымдарының тəрбиешілеріне біліктілік санаты үшін қосымшаақы мөлшерін ұлғайту» деген жолдағы «264 136» деген сандар «255 295» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «11 575 142»деген сандар «10 934 758» деген сандармен ауыстырылсын; 054 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне өндірістік оқытуды ұйымдастыру үшін техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарының өндірістік оқыту шеберлеріне қосымшаақы белгілеуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарының өндірістік оқыту шеберлеріне өндірістік оқытуды ұйымдастырғаны үшін қосымшаақыны ұлғайту» деген жолдағы «6 559» деген сандар «6 393» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «1 530 792» деген сандар «1 485 346» деген сандармен ауыстырылсын; 055 «Ғылыми жəне (немесе) ғылыми-техникалық қызмет» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Бағдарламалық-нысаналық қаржыландыру шеңберіндегі ғылыми-техникалық жобалардың шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «152» деген сандар «172» деген сандармен ауыстырылсын; «Гранттық қаржыландыру шеңберіндегі ғылыми-техникалық жобалардың шамамен алғандағы саны» деген жолдағы «1 680» деген сандар «2 025» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «29 173 753» деген сандар «32 173 753» деген сандармен ауыстырылсын; 057 «Кəсіпқор» Холдингі» АҚ қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: мына: «

Сипаттамасы

50

1570,0

мың теңге

«Арнаулы əлеуметтік қызмет көрсету жүйесін дамыту» деген 5.1.1-міндетте: мына: «

2.1.2-міндет. Жұмыссыз, өз бетінше жұмыспен айналысушы жəне табысы аз адамдардың белсенділігін арттыру

1185

ЭЫДҰ шеңберінде зерттеулер жүргізу бойынша жобалардың саны бірлік

Бюджеттік бағдарлама

089 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімді жан басына қаржыландыруды байқаудан өткізуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімді жан басына қаржыландыруды байқаудан өткізуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттерді аудару мазмұнына қарай трансферттер мен бюджеттік субсидиялар беру іске асыру тəсіліне қарай жеке ағымдағы/даму ағымдағы өлшем Есепті кезең Жоспарлы кезең 2014 2015 бірлігі жыл жыл 2009 2010 2011 2012 2013 жыл жыл жыл жыл жыл 2 3 4 5 6 7 8 9

1 Тікелей нəтиже көрсеткіштері Сандық көрсеткіштер облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының əкімдерімен жасалған нəтижелер туралы келісімдермен айқындалған Бірлік Бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімді жан басына қаржыландыру жүйесі байқаудан өткізілетін мектептердің саны түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Республикалық бюджеттен облыстық % бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне ағымдағы нысаналы трансферттерді толық жəне уақтылы аудару сапа көрсеткіштері тиімділік көрсеткіштері бюджет шығыстарының көлемі мың теңге

»; 020 «Жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар мамандар даярлау жəне білім алушыларға əлеуметтік қолдау көрсету» деген бюджеттік бағдарламада: «бюджет шығыстарының көлемі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «89 518 474» деген сандар «89 435 974» деген сандармен ауыстырылсын; 023 «Мемлекеттік білім беру ұйымдары кадрларының біліктілігін арттыру жəне қайта даярлау» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Жаңа формацияның əртүрлі бейіні, 12 жылдық білімнің технологиялары бойынша кадрлардың біліктілігін арттыру жəне қайта даярлау курстарынан өтуші, сондай-ақ шетелде тағылымдамадан жəне біліктілігін арттырудан өтуші тыңдаушылардың болжамды саны» деген жолдағы «72 915» деген сандар «73 054» деген сандармен ауыстырылсын; «тиімділік көрсеткіштерінде»: «Кадрлардың біліктілігін арттыру жəне қайта даярлау курстарынан өтуші 1 тыңдаушыны жылына оқытудың болжамды орташа құны» деген жолдағы «172 045» деген сандар «173 039» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «12 901 392» деген сандар «12 641 182» деген сандармен ауыстырылсын; 031 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асыруға берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «тікелей нəтиже көрсеткіштерінде»: «Үйде оқытылатын мүгедек балаларды жабдықпен, бағдарламалық қамтыммен қамтамасыз ету» деген жолдағы «1 406» деген сандар «1 378» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «3 304 316» деген сандар «3 251 097» деген сандармен ауыстырылсын; 033 «Қазақстан Республикасы азаматтарының қазақ тілін білу деңгейін бағалау жəне білім сапасына сырттай бағалау жүргізу» деген бюджеттік бағдарламада: «тікелей нəтиже көрсеткіштері»: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: «

Foundation даярлық бағдарламасы бойынша оқуға қабылданатын білім алушылардың болжамды саны

19 желтоқсан 2013 жыл

Жұмыссыздықтың өсуi. Кəсiпорындарды қайта құрылымдау, банкроттық жəне тоқтата тұру салдарынан жұмыс күшiнiң босатылуы. Өңiрлiк еңбек нарықтарындағы сұраныс пен ұсыныстың теңгерiмсiздiгi. Жұмыссыз жəне өз бетінше жұмыспен айналысатын азаматтардың ЖЖК 2020 іс-шараларымен аз қамтылуы

Жұмыс орындарын сақтау жəне жұмыспен қамтуға жəрдемдесу жөнiндегi шаралар. Еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсынысты реттеу үшін ЖАО-мен бірлесіп өңірлердің жұмыспен қамту карталарын əзірлеу жəне іске асыру

»; «7. Бюджеттік бағдарламалар» деген бөлімде: 001 «Еңбек, халықты жұмыспен қамту, əлеуметтік қорғау жəне көші-қон саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Еңбек, халықты жұмыспен қамту, əлеуметтік қорғау саласында жүргізілген зерттеулердің жəне мемлекеттiк əлеуметтiк тапсырыс шеңберiнде қызметтердің саны» деген жолдағы «9» деген сандар «12» деген сандармен ауыстырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «Штат санының бір бірлігін ұстауға арналған орташа шығындар» деген жолдағы «2 358» деген сандар «3 377» деген сандармен ауыстырылсын; «Мемлекеттiк əлеуметтiк тапсырыс шеңберiнде зерттеудің жəне қызметтердің бір бірлігіне арналған орташа шығындардың көлемі» деген жолдағы «11776» деген сандар «14226» деген сандармен ауыстырылсын; «Бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «3 415 814» деген сандар «3 507 582» деген сандармен ауыстырылсын; 008 «Жұмыспен қамту жəне кедейшілік базасы бойынша ақпараттық-талдамалық қамтамасыз ету жөнiндегi қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Өңделетiн ақпараттың саны, оның iшiнде» деген жолдағы «7 549» деген сандар «12608» деген сандармен ауыстырылсын; «Жұмыспен қамту базасы бойынша» деген жолдағы «4000» деген сандар «6860» деген сандармен ауыстырылсын; «Кедейлік базасы бойынша» деген жолдағы «1 600» деген сандар «1 800» деген сандармен ауыстырылсын; «Өзге ақпарат» деген жолдағы «1 949» деген сандар «3 948» деген сандармен ауыстырылсын; тиiмдiлiк көрсеткiштерiнде: «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «147209» деген сандар «245855» деген сандармен ауыстырылсын; 010 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне арнаулы əлеуметтiк қызметтер көрсетуге берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер»деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Арнайы əлеуметтік қызмет көрсетумен қамтылған азаматтардың саны:» деген жолдағы «38547» деген сандар «38597» деген сандармен ауыстырылсын; «жалпы үлгідегі медициналық-əлеуметтік мекемелер» деген жолдағы «7 199» деген сандар «7 249» деген сандармен ауыстырылсын; тиiмдiлiк көрсеткiштерiнде: «жалпы үлгідегі медициналық-əлеуметтік мекемелер» деген жолдағы «306» деген сандар «206» деген сандармен ауыстырылсын; «қарттарға, мүгедектерге оның ішінде мүгедек балаларға арналған үйде əлеуметтік қызмет көрсету бөлімшелері» деген жолдағы «29» деген сандар «56» деген сандармен ауыстырылсын; «Үкіметтік емес секторда нысаналы трансферттер есебінен күніне бір адамға көрсетілетін қызметтердің орташа бағасы» деген жолдағы «1 779» деген сандар «1 776» деген сандармен ауыстырылсын; «Медициналық-əлеуметтік мекемелердің күндізгі бөлімшелерінде күніне бір адамға көрсетілетін қызметтердің орташа құны» деген жолдағы «1 523,2» деген сандар «1 507» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстардың көлемі» деген жолдағы «2 387737» деген сандар «2 383187» деген сандармен ауыстырылсын; 011 «Зейнетақылар мен жəрдемақылар төлеудi қамтамасыз ету жөнiндегi қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «бюджеттік шығындардың көлемі» деген жолдағы «19 705832» деген сандар «19 020324» деген сандармен ауыстырылсын; 014 «Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің күрделі шығыстары» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Сатып алынған есептеуіш жəне ақпараттық, тұрмыстық, ұйымдастыру техникасының, медициналық жабдықтардың жəне өзге жабдықтардың саны» деген жолдағы «257» деген сандар «404» деген сандармен ауыстырылсын; «Сатып алынған кеңсе жиһазының саны» деген жолдағы «23» деген сандар «182» деген сандармен ауыстырылсын; «Сатып алынған материалдық емес активтердің саны» деген жолдағы «387» деген сандар «359» деген сандармен ауыстырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «бюджеттік шығындардың көлемі» деген жолдағы «366 802» деген сандар «386 831» деген сандармен ауыстырылсын; тиiмдiлiк көрсеткiштерiнде: 015 «Республикалық деңгейде əлеуметтік қорғау ұйымдарының күрделі шығыстары» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Сатып алынған есептеуіш, ақпараттық техникасының жəне өзге жабдықтардың саны» деген жолдағы «915» деген сандар «1 065» деген сандармен ауыстырылсын; «Сатып алынған кеңсе жиһазының саны» деген жолдағы «37» деген сандар «23» деген сандармен ауыстырылсын; «Сатып алынған материалдық емес активтердің саны» деген жолдағы«826» деген сандар «840» деген сандармен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Ғимараттарды, үй-жайларды жəне құрылыстарды күрделі жөндеуге арналған жобалық-сметалық құжаттамалардың саны

дана

1

»;

түпкілікті нəтиже көрсеткіштерінде: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Ғимараттарды, үй-жайларды жəне құрылыстарды күрделі жөндеу бойынша жобалық-сметалық құжаттаманы жасау жөніндегі жұмысты уақтылы аяқтау

дана

1

»;

тиімділік көрсеткіштерінде: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Құрылыс нормалары мен қағидаларына сəйкес жүргізілген жұмыстың үлес салмағы

7 911

1

»;

тиімділік көрсеткіштерінде: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « 100

»; «2013 жыл» деген бағанда«бюджеттік шығындардың көлемі» деген жолдағы «48035» деген сандар «87314» деген сандармен ауыстырылсын; 019 «Облыстық бюджеттерге Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасы шеңберінде ауылда кəсіпкерліктің дамуына ықпал етуге кредит беру»деген бюджеттік бағдарлама мынадай редакцияда жазылсын: « Бюджеттік бағдарлама сипаттамасы бюджеттік бағдарламаның түрі

9

-

-

1,4 дейін 6,1 дейін 8 кем емес

10 кем емес

11 кем емес

-

-

100

100

100

100

100

-

-

100

100

100

100

100

-

-

1 862

2 160

2 103

2 062

2 114

-

-

3 569 003

12 368 305

23 939 403

20 634 238

23 926 357

Бюджеттік бағдарлама

128 «Жұмыспен қамту 2020 жол картасы шеңберінде іс-шараларды іске асыру» 1) инфрақұрылымды жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты дамыту есебінен жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету; 2) ауылда кəсіпкерлікті дамыту арқылы жұмыс орындарын құру жəне тірек ауылдарды дамыту; 3) жұмыс берушінің қажеттілігі шеңберінде оқыту жəне қоныс аудару арқылы жұмысқа орналасуға жəрдемдесу бюджеттік бағдарламаның түрі мазмұнына байланысты трансферттерді жəне бюджеттік субсидиялар беру іске асыру тəсіліне бөлінетін байланысты ағымдағы/даму ағымдағы бюджеттік бағдарлама көрсеткіштерінің атауы өлшем есепті кезең жоспарлы кезең 2015 бірлігі 2009 жыл 2010 2011 2012 2013 2014 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 тікелей нəтиже көрсеткіштері 1. Бағыттар бойынша қатысушылар саны: Оқыту жəне жұмысқа орналасуға жəрдемдесу адам 85 484 95 832 88 294 89 688 80 529 Ауылда кəсіпкерлікті дамыту арқылы жұмыс адам 4 680 6 769 11 384 10 007 11 318 орындарын құру жəне тірек ауылдарды дамыту Жұмыс берушінің қажеттігі шеңберінде еңбек адам 14 210 11 807 1 839 1 981 2 423 ресурстарының ұтқырлығын арттыру Инфрақұрылымды жəне тұрғын адам 4 000 20 414 11 353 10 206 үй-коммуналдық шаруашылықты дамыту кем есебінен жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету емес 2. Жұмыспен қамту орталықтарының бірлік 1 980 1980 1980 1980 1980 азаматтық қызметшілер саны түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Жұмыспен қамту 2020 жол картасы бойынша % 100 100 100 100 100 өтініш берген қатысушыларды қамту Жұмыспен қамту орталықтарына өтініш берген % 100 100 100 100 100 Жұмыспен қамту 2020 жол картасына қатысушыларға уақтылы қызмет көрсету сапа көрсеткіштері х тиімділік көрсеткіштері х бюджеттік шығыстардың көлемі мың 0 0 22 768 45 278 80 958 79 954 79 теңге 340 878 033 495 744 315 сипаттамасы

»; «Бюджет шығыстарының жинағы» деген кіші бөлімде: «2013 жыл» деген бағанда: «Бюджеттік шығыстардың барлығы» деген жолдағы «1 341 181842»деген сандар«1 370 809476» деген сандармен ауыстырылсын; «1. Ағымдағы бюджеттік бағдарламалар» деген жолдағы «1 322 178727» деген сандар «1 344 818285» деген сандармен ауыстырылсын; 001 «Еңбек, халықты жұмыспен қамту, əлеуметтік қорғау жəне көші-қон саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру» деген жолдағы «3 415814» деген сандар «3 507582» деген сандармен ауыстырылсын; 008 «Жұмыспен қамту жəне кедейлік базасы бойынша ақпараттық-талдамалық қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» деген жолдағы «147 209» деген сандар «245855» деген сандармен ауыстырылсын; 010 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне арнаулы əлеуметтік қызметтерді көрсетуге берілетін ағымдағы нысаналы трансферттер» деген жолдағы «2 387737» деген сандар «2 383187» деген сандармен ауыстырылсын; 011 «Зейнетақылар мен жəрдемақылар төлеуді қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» деген жолдағы «19 705832» деген сандар «19 020324» деген сандармен ауыстырылсын; 014 «Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтiк қорғау министрлігінің күрделі шығыстары» деген жолдағы «366802» деген сандар «386831» деген сандармен ауыстырылсын; 015 «Республикалық деңгейде əлеуметтік қорғау ұйымдарының күрделі шығыстары» деген жолдағы «811199» деген сандар «787068» деген сандармен ауыстырылсын; 016 «Мүгедектерге протездік-ортопедиялық көмек көрсетуді əдістемелік қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» деген жолдағы «48035» деген сандар «87314» деген сандармен ауыстырылсын; 027 «Оралмандарды тарихи отанына қоныстандыру жəне əлеуметтік қорғау» деген жолдағы «108 584» деген сандар «40 621»; 028 «Əлеуметтік-еңбек саласы кадрларының біліктілігін арттыру жөніндегі қызметтер» деген жолдағы «16 422» деген сандар «19 687» деген сандармен ауыстырылсын; мына: « 128

Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасы шеңберінде іс-шараларды іске асыру

мың теңге

0 0 22 768 340 45 278 878 57 789 310 79 954 495 74 744 315

»

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын: « 128

Жұмыспен қамту 2020 жол картасы шеңберінде іс-шараларды іске асыру

мың 0 0 22 768 340 45 278 878 80 958 033 79 954 495 74 744 315 теңге

»; «2. Бюджеттік даму бағдарламалары» деген жолдағы «19 003115» деген сандар «25 991191» деген сандармен ауыстырылсын; мына: « 019 Облыстық бюджеттерге Жұмыспен қамту мың 0 0 3 569 003 2020 бағдарламасы шеңберінде ауылда теңге кəсіпкерліктің дамуына ықпал етуге кредит беру

12 368 305 16 951 327 20 634 238 23 926 357

»

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын; « 019 Облыстық бюджеттерге Жұмыспен қамту 2020 жол картасы шеңберінде ауылда кəсіпкерліктің дамуына ықпал етуге кредит беру

мың 0 теңге

0

3 569 003

12 368 305 23 939 403 20 634 238 23 926 357

»; 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 23 қазан

№ 1140

Астана, Үкімет Үйі

«Ұлттық холдингтердің жəне (немесе) ұлттық компаниялардың не олардың аффилиирленген тұлғаларының, сондай-ақ мемлекет қатысатын өзге де заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына берілген жəне (немесе) олардың меншігінде тұрған стратегиялық объектілердің жəне мемлекетпен аффилиирленбеген заңды тұлғалардың, сондай-ақ жеке тұлғалардың меншігінде тұрған стратегиялық объектілердің тізбелерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 30 маусымдағы № 651 қаулысына толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Ұлттық холдингтердің жəне (немесе) ұлттық компаниялардың не олардың аффилиирленген тұлғаларының, сондай-ақ мемлекет қатысатын өзге де заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына берілген жəне (немесе) олардың меншігінде тұрған стратегиялық объектілердің жəне мемлекетпен аффилиирленбеген заңды тұлғалардың, сондай-ақ жеке тұлғалардың меншігінде тұрған стратегиялық объектілердің тізбелерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 30 маусымдағы № 651 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., № 31, 330-құжат) мынадай толықтыру енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген ұлттық холдингтердің жəне (немесе) ұлттық компаниялардың не олардың аффилирленген тұлғаларының, сондай-ақ мемлекет қатысатын өзге де заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына берілген жəне (немесе) олардың меншігінде тұрған стратегиялық объектілердің тізбесінде: «Меншігінде стратегиялық объектілер бар заңды тұлғалар акцияларының пакеттері (қатысу үлестері, пайлары)» деген бөлімде: мынадай мазмұндағы реттік нөмірлері 72, 73-жолдармен толықтырылсын: « «Астана-Энергия» АҚ-ның акциялар пакетінің 100 % «Астанаэнергосервис» АҚ-ның акциялар пакетінің 99,5 %

Электр энергетикасы саласының объектісі 1 Астана қаласының ЖЭО-2 мүліктік кешені

тиіс.

». 2. Осы қаулы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

2013 жылғы 24 қазан

»;

%

2015 жыл

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 3

тiкелей нəтиженiң көрсеткiштерiнде: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: «

Қазақстан Республикасының есту протездік жəне есту-сөйлеуді оңалту саласында өңірлердің əдіснамалық қамсыздандырылуы

2014 жыл 8

мынадай мазмұндағы бөліммен толықтырылсын: «

9. Нашар еститін балаларға, құлағының мүкісі бар жəне нашар

Астана, Алматы қалаларында жəне Оңтүстік Қазақстан облысында дана құлағының мүкісі бар адамдардың тізілімін жасау

жоспарлы кезең 2012 2013 жыл жыл 6 7

2011 жыл 5

» 027 «Оралмандарды тарихи отанына қоныстандыру жəне бастапқы кіріктіру» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Бастапқы бейімделу қызметтерімен қамтылған оралмандардың болжамды саны» деген жолдағы «1 200» деген сандар «449» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығындардың көлемі» деген жолдағы «108584» деген сандар «40621» деген сандармен ауыстырылсын; 028 «Əлеуметік-еңбек саласы кадрларының біліктілігін арттыру жөніндегі қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тiкелей нəтиженің көрсеткiштерiнде: «Біліктілігін арттырған қызметкерлер саны» деген жолдағы «300» деген сандар «330» деген сандармен ауыстырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «Бір қызметкерді оқытудың орташа құны» деген жолдағы «54 740» деген сандар «59 658» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығындардың көлемі» деген жолдағы «16 422» деген сандар «19 687» деген сандармен ауыстырылсын; 128 «Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасы шеңберінде іс-шараларды іске асыру»деген бюджеттік бағдарлама мынадай редакцияда жазылсын: «

100

»; «бюджеттік шығындардың көлемі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы«811 199» деген сандар «787068» деген сандармен ауыстырылсын; 016 «Мүгедектерге протездік-ортопедиялық көмек көрсетуді əдістемелік қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: тікелей нəтиженің көрсеткіштерінде: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « еститін мүгедектерді сауықтыру, кохлеарлық операцияға дейін жəне дана операциядан кейінгі мүгедектерге көмек көрсету жəне Қазақстан Республикасының сурдологиялық жəне есту протездік көмегін ұйымдастыру бойынша əдістемелік ұсынымдар əзірлеу 10. Астана, Алматы қалаларында жəне Оңтүстік Қазақстан адам облысында құлағының мүкісі бар жəне нашар еститін адамдарды анықтау, тұрғындарына консультациялық көмек көрсету

мың бірлік

түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Микрокредит алуға өтініш берген % Жұмыспен қамту 2020 жол картасы қатысушыларын қамту сапа көрсеткіштері % Тиісті жылға арналған республикалық бюджетте көзделген қаражат шегінде микрокредит желісі қаражатын барынша бөлу тиімділік көрсеткіштері Микрокредиттің орташа мөлшері мың теңге бюджеттік шығыстардың көлемі мың теңге

72 73 %

2

есепті кезең 2009 2010 жыл жыл 3 4

019 «Облыстық бюджеттерге Жұмыспен қамту 2020 жол картасы шеңберінде ауылда кəсіпкерліктің дамуына ықпал етуге кредит беру» Облыстық бюджеттерге Жұмыспен қамту 2020 жол картасы шеңберінде ауылда кəсіпкерліктің дамуына ықпал етуге бюджеттік кредиттер беру мазмұнына байланысты бюджеттік кредиттер беру іске асыру тəсіліне байланысты жеке ағымдағы/даму даму

№1142

Астана, Үкімет Үйі

«Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 10 ақпандағы № 120 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 10 ақпандағы № 120 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 19, 231-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасында: мынадай мазмұндағы 6-1, 7-1-тармақтармен толықтырылсын: «6-1. Геологиялық зерделену картограммасында: келісімшарттық аумақтың пішіні жəне бұрыштық нүктелерінің географиялық координаттары; келісімшарттық аумақта бұрын орындалған барлық геологиялық зерттеулердің пішіні көрсетілуге тиіс. Келісімшарттық аумақта орындалған барлық геологиялық-барлау жұмыстары осы Қағидаға 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша объектіде жүргізілген геологиялық-барлау жұмыстарының түгендеу ведомосына (бұдан əрі – түгендеу ведомосы) енгізіледі. Түгендеу ведомосынан объекті(лер)де жүргізілген нақты жұмыстар алынып тасталады жəне осы Қағидаға 2-қосымшаға сəйкес нысан бойынша олар нақты шығындары тарихи шығындардың есебінен толық алынып тасталатын геологиялық-барлау жұмыстарын алып тастау туралы анықтамаға (бұдан əрі – алып тастау туралы анықтама) енгізіледі. Түгендеу ведомосындағы қалған объекті(лер) бойынша жұмыстар осы Қағидаға 3-қосымшаға сəйкес нысан бойынша келісімшарттық аумақ бойынша тарихи шығындарға жатқызылған геологиялық-барлау жұмыстарының шығындарының бір бөлігін есептеу туралы анықтамаға (бұдан əрі – есептеу туралы анықтама) енгізіледі. Есептеу туралы анықтама тарихи шығындардың есебі үшін бастапқы құжат болып табылады. Келісімшарттық аумаққа жатқызылған тарихи шығындар жұмыстардың жүргiзiлген жылдары бойынша жинақталады (1961 жылға дейін орындалған жұмыстар, 1961 – 1990 жылдар кезеңінде орындалған жұмыстар жəне одан əрі əрбір келесі жыл шегінде). Уəкілетті органның аумақтық

(Соңы 15-бетте).


(Соңы. Басы 14-бетте).

5

орган(дар)ы объект бойынша геологиялық-барлау жұмыстары бойынша тарихи шығындар есебін (бұдан əрі – тарихи шығындар есебі) осы Қағидаға 4-қосымшаға сəйкес нысан бойынша ресімдейді.»; «7-1. Мүдделі тұлғаның сұратуы негізінде Қазақстан Республикасының жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы жəне мемлекеттік құпиялар туралы заңнамасының талаптары сақталған жағдайда жəне геологиялық немесе тау-кендiк бөлуге сəйкес уəкілетті органның тапсырмасы бойынша əрбір объект бойынша тарихи шығындар есебін тиісті аумақтық орган(дар) жеті жұмыс күні ішінде жүргізеді.»; 9, 11, 13 жəне 14-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «9. Барлауды немесе бірлескен барлауды жəне өндiрудi жүргiзуге арналған жер қойнауы учаскесi, сондай-ақ барлауға арналған келісімшарт негізінде кен орнын айқындаған жəне бағалаған жəне тікелей келіссөздер негізінде, конкурс өткізбей, өндіруге арналған келісімшартты жасауға айрықша құқығы бар жер қойнауын пайдаланушы бойынша тарихи шығындар геологиялық бөлу шегінде есептеледі жəне геологиялық бөлудің алаңына барабар көлемдегі, өңiрлiк геологиялықгеофизикалық (iздеу-бағалау жұмыстары алаңының шегiнде орындалған), iздеу жəне iздеу-бағалау жұмыстарын, барлауды, қапталдар мен терең горизонттарды жете барлауды, технологиялық зерттеулердi, өнеркəсiптiк алаңдардың кенсiздiгiн зерттеудi, болашақ өндiрушi кəсiпорынды сумен жабдықтауға арналған гидрогеологиялық зерттеулердi, ғылыми-зерттеу, тəжiрибелiк-əдiстемелiк, тəжiрибелiк-конструкторлық жəне жер қойнауы учаскесiн зерделеуге байланысты басқа да зерттеулердi қамтиды. Конкурс жеңімпазына немесе тікелей келіссөздер негізінде өндіруге арналған жер қойнауын пайдалану құқығын алған тұлғаға тарихи шығындар тау-кендiк бөлу шегiнде есептеледi жəне өңiрлiк геологиялық-геофизикалық (iздеу-бағалау жұмыстары алаңының шегiнде орындалған), iздеу жəне iздеу-бағалау жұмыстарын, барлауды, қапталдар мен терең горизонттарды жете барлауды, технологиялық зерттеулердi, өнеркəсiптiк алаңдардың кенсiздiгiн зерттеудi, болашақ өндiрушi кəсiпорынды сумен жабдықтауға арналған гидрогеологиялық зерттеулердi, ғылыми-зерттеу, тəжiрибелiкəдiстемелiк, тəжiрибелiк-конструкторлық жəне жер қойнауы учаскесiн зерделеуге байланысты басқа да зерттеулердi қамтиды. Егер өндіру жүргізу үшiн жер қойнауын пайдалануға кен орындары қорларының бір бөлігі берілген болса, онда тарихи шығындар кен орындарының жалпы қорларынан осы қорлардың осы бөлігіне барабар есептеледі.»; «11. Тарихи шығындар жұмыстардың жүргiзiлген жылдары бойынша (1961 жылға дейiн орындалған жұмыстар, 1961 – 1990 жылдар кезеңiнде орындалған жұмыстар жəне одан əрi əрбiр келесi жыл шегiнде) жұмыс түрлерi бойынша жинақталады. Осы Қағидаға 5-қосымшаға сəйкес нысан бойынша геологиялық барлау жұмыстарының тиiсiнше мұнай мен газға, қатты пайдалы қазбалар мен суға, геофизикалық жəне ғылыми-зерттеу жұмыстарына арналған құнының салаiшiлiк индекстерінің өзгеруi өткен жылдардың шығындарын 1996 жылғы бағаға қайта есептеуге негiз болады. 1961 жылға дейiнгi шығындарды 1961 – 1990 жылдардағы бағаға қайта есептеу үшiн шығындар он есе азайтылады. Шығындарды теңгеге қайта есептеу үшiн 1961 – 1990 жылдардағы рубль шығындары 0,002 коэффициентiне көбейтiледi. 1961 жылға дейiн жүргiзiлген геологиялық барлау жəне басқа да жұмыстардың шығынын 1996 жылғы бағаға (теңге) қайта есептеу мынадай формула бойынша жүзеге асырылады: Тш96 = Өжш х И 91 х 0,002 х И96, мұнда: 10 Тш96 - 1996 жылғы бағамен тарихи шығындар; Өжш - өткен жылдардың шығындары; И 91 - 1991 жылғы геологиялық барлау жұмыстары құнының 1990 жылғы бағаға өзгеру индексi; 0,002 - теңгеге аудару коэффициентi; И 96 - 1996 жылғы геологиялық барлау жұмыстары құнының 1991 жылғы бағаға өзгеру индексi. 1961 жылдан 1990 жылға дейiнгi шығындарды 1996 жылғы бағаға қайта есептеу мынадай формула бойынша жүзеге асырылады: Тш 96 = Өжш х И91 х 0,002 х И96 1991 жылдан бергi шығындарды 1996 жылғы бағаға қайта есептеу мынадай формула бойынша жүзеге асырылады: Тш 96 = Өжш х 0,002 х И96 1992 жылдан бергi шығындарды 1996 жылғы бағаға қайта есептеу қайта есептеу мынадай формула бойынша жүзеге асырылады: Тш 96 = Өжш х 0,002: И(92 - 95) х И96, мұнда: И(92-95) – жылдар бойынша геологиялық барлау жұмыстары құнының өзгеру индекстерi (0,002 коэффициентi ұлттық валюта енгiзiлгеннен кейiн қолданылмайды). 1996 жылғы бағамен тарихи шығындар 1997 жылғы 1 қаңтардағы бағам бойынша АҚШ долларына аударылады. 1996 жылдан кейiн мемлекет шеккен тарихи шығындар атқарылған жұмыстар бойынша шығындарды есептен шығару күнгi бағам бойынша АҚШ долларына аударылады. Тарихи шығындардың есебiн дайындау кезiнде АҚШ долларымен алынған шығынның құны ағымдағы бағам бойынша ұлттық валютаға аударылады.»; «13. Мемлекет қаражатынан алынбаған, бiрақ мемлекеттiң меншiгiндегi геологиялық ақпараттың құнын айқындау үшiн нəтижесiнде геологиялық ақпарат алынған геологиялық барлау жұмыстарына арналған шығындардың сомасынан барлауға арналған пайыздық ставкалар осы Қағиданың 12-тармағында белгіленген тəртіппен қолданылады. 14. Құпиялылық туралы келiсiмдерде геологиялық ақпараттың құны Қазақстан Республикасының ұлттық валютасында көрсетiледi.»; осы қаулыға 1, 2, 3, 4, 5-қосымшаларға сəйкес 1, 2, 3, 4, 5-қосымшалармен толықтырылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министр

С. АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 24 қазандағы № 1142 қаулысына 1-қосымша Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасына 1-қосымша Бекітемін _______________________ (Аумақтық бөлімше) басшысы______________ (Т.А.Ə. қолы, мөр) 2013 ж. « » № Объектіде жүргізілген геологиялық-барлау жұмыстарын түгендеу ведомосы Келісімшарттық аумақтың координаттары Келісімшарттық аумақтың ауданы _______________шаршы км Жер қойнауын пайдаланушы/ жеке немесе заңды тұлға

Р/с №

Пішінінің №№, Түгендеу нөмірі

Жұмыстардың атауы, көлемі, геологиялық-барлау жұмыстары жүргізілген жыл, орындаушы мекеме, есептің авторлары

Алаңның координаттары шаршы км

1

2

3

4

Аумақтық органның орындаушысы

Келісімшарт № (құзырлы органда тіркелген күні) Геологиялықбарлау жұмыстарының негізгі нəтижелері 5

Орындалған жұмыстар көлемі жəне олар бойынша шығындар Физикалық Қаржылық көлем шығындар 6 7

Т.А. Ə. __________________ (қолы)

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 24 қазандағы № 1142 қаулысына 2-қосымша Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасына 2-қосымша Келісімшарттық аумақ бойынша тарихи шығындар есебінен геологиялық-барлау жұмыстарын алып тастау туралы анықтама Жер қойнауын пайдаланушы/ жеке немесе заңды тұлға

Келісімшарт № (құзырлы органда тіркелген күні)

Р/с №

Пішіннің № №, түгендеу нөмірі

Қаржылық шығындар

Алып тастау себептері

1

2

3

4

Келісімшарттық аумақ бойынша тарихи шығындарға жатқызылған, геологиялық-барлау жұмыстарына арналған шығындар бөлігін есептеу туралы анықтама Жер қойнауын пайдаланушы/ жеке немесе заңды тұлға

1

2

3

Келісімшарт № (құзырлы органда тіркелген күні)

Жалпы ауданынан Жалпы % немесе шығындар геологиялық-барлау жұмыстарының физикалық көлемінен % 5 6

Келісімшарттық аумаққа жатқызылатын шығындар

Геологиялықбарлау жұмыстары ның жүргізілген жылы

7

8

Аумақтық органның орындаушысы Т.А. Ə. ______________________ (қолы) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 24 қазандағы № 1142 қаулысына 4-қосымша Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасына 4-қосымша Бекітемін _______________________ (Аумақтық бөлімше) басшысы ______________ (Т.А.Ə. қолы, мөр) 2013 ж. « » № Объект бойынша геологиялық-барлау жұмыстары бойынша тарихи шығындардың есебі Келісімшарттық аумақтың координаттары Келісімшарттық аумақтың ауданы _______________шаршы км Жер қойнауын пайдаланушы/ жеке немесе заңды тұлға Келісімшарт № (құзырлы органда тіркелген күні) Тарихи шығындардың есебі _______________________________________ (аумақтық бөлімшенің атауы) ______________________________________________________________________________ (тау-кендік/геологиялық бөлудің нөмірі, тіркеу күні, уəкілетті органның хаты) тау-кендік/геологиялық бөлудің жəне уəкілетті органның рұқсаты негізінде жүргізілді. Түгендеу ведомосында (Қағидаға 1-қосымша) көрсетілген геологиялық-барлау жұмыстарынан тарихи шығындарды есептеу кезінде жұмыстар алынып тасталды (Қағидаға 2-қосымша). Қалған жұмыстар бойынша шығындар лицензияланатын объектіге лицензияланатын ауданға барабар түрде жатқызылды (3-қосымша). Келісімшарттық аумаққа жатқызылған геологиялық-барлау жұмыстарының тарихи шығындары төмендегіні құрайды. Р/с №

Геологиялық-барлау жұмыстары жүргізілген жыл

Өткен жылдардың шығындары

Есептеу формуласы

1 2 3 4 Қатты пайдалы қазбалар мен суға арналған геологиялық-барлау жұмыстары 1. 1961 жылға дейін Өжш х1,45х0,002,И96/10= 2. 1961-1990 Өжш х1,45х0,002,И96= 3. 1991-1996 Өжш х0,002,И96= 4. 1992-1996 Өжш х 0,002 : И (92-95) х И96 = 5. 1996 Өжш х 1,0= Мұнай мен газға арналған геологиялық-барлау жұмыстары (терең бұрғылау) ұқсас 1 2 3 4

Геологиялық-барлау жұмыстарының шығындары, мың теңге 5

1 11 12 13 14 15 16

1994 жылғы орташа өлшемделген индексі

17 18 19 20

1995 жылғы орташа өлшемделген индексі

21 22 23

1996 жылғы орташа өлшемделген индексі

14,31

7,53

13,8

95,68 109,31 165,15 417,7 206,3

98,26 113,48 191,25 793,4 312,1

54,33 75,5 87,73 290,46 129

251,5

3 593,7 1418,5 3887,6 6251,9 7261,5 4430,4

4 721,2 1624,9 4506,6 6936,9 9806,7 5403,3

5 363,1 848,5 1858,6 2634,2 4554 2349,2

6 396,5 1111,5 2956,3 4333 6062,3 3402,45

8782 9118 11156

15935 16312 20392

7946 8419 11448

6961 7313 9044

10081

18289,2

9854,7

8119,8

13575,6

11856 13415 12460,5

21350 26301 23586

13063 14540 13397,75

11731 13427 11907,25

17496

7

4628,6

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 24 қазан

№ 1144

«Пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсат беру қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 27 маусымдағы № 720 қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсат беру қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 27 маусымдағы № 720 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 44, 578-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Пайдалы қазбалар жатқан аландарда кұрылыс салуға рұқсат беру қағидасы осы қаулыға қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 24 қазандағы №1144 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 27 маусымдағы № 720 қаулысымен бекітілген

5

Геофизикалық жұмыстар ұқсас 1 2

3

4

5

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 24 қазандағы № 1142 қаулысына 5-қосымша Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасына 5-қосымша Мұнай мен газға, қатты пайдалы қазбалар мен суға, геофизикалық жəне ғылыми-зерттеу жұмыстарына арналған геологиялық-барлау жұмыстарының құны өзгеруiнің салаiшiлiк индекстері Орташа Қатты пайдалы өлшемделген қазбалар мен суға индексінің жылы арналған геологиялықбарлау жұмыстары 2 3 1,45 4,53 11,4 30,12

Мұнай мен газға арналған геологиялықбарлау жұмыстары (терең бұрғылау) 4 1,45 5,22 11,4 29,023

Ғылыми-зерттеу жұмыстары

Геофизикалық жұмыстар

Жылдар бойынша орташа өлшемделген индексі

5 1,45 2,24 6,7 14,48

6 1,45

7 1,45

Жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін жалдауға (қосымша жалдауға) берудің үлгі шартын бекіту туралы «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» 2002 жылғы 8 тамыздағы Қазақстан Республикасының Заңы 14-1-бабының 2-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін жалдауға (қосымша жалдауға) берудің үлгі шарты бекітілсін. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С. АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 8 қарашадағы №1172 қаулысымен бекітілген

№ ___ шарт Бұдан əрі бірлесіп «Тараптар» деп аталатын____________________________ ____________________________________________________________________ (жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың Т.А.Ə.) атынан ______________________________________________________________ (жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды орналастыру туралы ЖАО шешімі) негізінде əрекет ететін жалға беруші ____________________________________, (баланың заңды өкілінің Т.А.Ə.) жеке куəлігі/ паспорты ________________________________________________, (нөмірі, кім жəне қашан берілген, ЖСН) жəне азамат(ша) ______________________________________________________ (жалға алушының (қосымша жалға алушының) Т.А.Ə.) тұлғасындағы жалға алушы жеке куəлігі/ паспорты ________________________________________________, (нөмірі, кім жəне қашан берілген, ЖСН) төмендегілер туралы осы Жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін жалдауға (қосымша жалдауға) берудің шартын (бұдан əрі - шарт) жасасты:

№ 1146

Астана, Үкімет Үйі

«Нормативтік құқықтық актілер туралы» 1998 жылғы 24 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңы 46-бабының 2-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі қағидалары бекітілсін. 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 25 қазандағы № 1146 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі қағидалары 1. Осы Мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) «Нормативтік құқықтық актілер туралы» 1998 жылғы 24 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңы 46-бабының 2-тармағына сəйкес əзірленді. 2. Қағидалар Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдары қабылдаған нормативтік құқықтық актілер бойынша олардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі тəртібін айқындайды. 3. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі жөніндегі əдістемелік ұсынымдар əзірлейді жəне бекітеді. 4. Нормативтік құқықтық актілерді есепке алу жəне жүйелендіру заңнаманың қолжетімділігін, оны пайдалану ыңғайлылығын қамтамасыз ету мақсатында жүргізіледі. 5. Мемлекеттік органдарда нормативтік құқықтық актілерді есепке алу жəне жүйелендіру жөніндегі функцияларды мемлекеттік орган басшысының шешімімен айқындалған мемлекеттік органның тиісті бөлімшесі немесе қызметкері (қызметкерлері) жүзеге асырады. 6. Нормативтік құқықтық актілерді есепке алу жəне жүйелендіру мемлекеттік жəне орыс тілдерінде жүргізіледі. 7. Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне электрондық түрде жүргізіледі жəне қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерді жинақтау мен сақтауды, мемлекеттік органдардың қызмет бағыттарына сəйкес хронологиялық тəртіппен орналастыруды, сондай-ақ нормативтік құқықтық актілерді бақылау жағдайында ұстауды қамтиды. 8. Мемлекеттік орган Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 29 сəуірдегі № 343 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің мемлекеттік тізілімін, нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкін жүргізу қағидаларының 7-тармағына сəйкес Республикалық құқықтық ақпарат орталығы тиісті мемлекеттік органдарға жолдайтын нормативтік құқықтық актінің баспа мəтінінің көшірмесін, оған берілген тіркеу нөмірімен бірге мемлекеттік жəне орыс тілдерінде алады. Нормативтік құқықтық актінің көшірмесін алғаннан кейін мемлекеттік органның жауапты адамы келіп түскен нормативтік құқықтық актілерді тіркеу журналына осы Қағидаларға қосымшаға сəйкес атауын, күнін, мемлекеттік тізілімдегі нөмірін көрсете отырып тиісті жазу енгізеді. Мемлекеттік органның жауапты адамы журналда тіркегеннен кейін үш жұмыс күн ішінде Нормативтік құқықтық актілердің тізіліміне тиісті мəліметтер енгізеді. Нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізілген, нормативтік құқықтық актілердің жекелеген бөліктерінің күші жойылды деп танылған не олардың қолданылуы тоқтатыла тұрған кезде оның мəтініне енгізілетін нормалардың тұжырымын, сондай-ақ актінің нысаны, қабылданған күні жəне нөмірі туралы ақпаратты нақты көрсететін белгі енгізіледі. Мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі қағидаларына қосымша

Келіп түскен күні

Кіріс нөмірі

Мемлекеттік тізілімдегі нөмірі

Нормативтік құқықтық актінің атауы

2

3

4

5

№ 1168

Астана, Үкімет Үйі

«Мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттама жасаудың жəне құжаттаманы басқарудың үлгілік қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 21 желтоқсандағы №1570 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттама жасаудың жəне құжаттаманы басқарудың үлгілік қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 21 желтоқсандағы №1570 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., №8, 170-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттама жасаудың жəне құжаттаманы басқарудың үлгілік қағидаларында: 2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «2. Үлгілік қағидалар басқарушылық қызметтегі құжаттама жасауды ұйымдастыру мен қағаз тасығыштағы құпия емес сипаттағы құжаттармен жұмысты ұйымдастыру, мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарда (бұдан əрі – ұйымдар) құжаттаманы басқару тəртібін белгілейді жəне ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттамаға қолданылады.»; 9-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Мемлекеттік тілдегі құжаттың жəне орыс тілінде немесе өзге тілде жасалатын теңтүпнұсқалы құжаттың əрқайсысы жеке бланкілерде (жеке парақтарда) басылып шығарылады жəне бірыңғай деректемелермен ресімделеді.»; мынадай мазмұндағы 84-1, 84-2 жəне 84-3-тармақтармен толықтырылсын: «84-1. Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің актілері мен тапсырмалары бақылаудың мынадай түрлеріне қойылады: 1) шұғыл – «аса шұғыл» белгілері бар – үш жұмыс күні ішінде, «шұғыл», «жеделдетілсін» – он жұмыс күніне дейін; 2) қысқа мерзімді – он жұмыс күнінен бір айға дейін; 3) орта мерзімді – бір айдан алты айға дейін; 4) ұзақ мерзімді – алты айдан жоғары. Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің актілері мен тапсырмаларында берілген тапсырмалардың орындалу мерзімі олар ұйымға келіп түскен күнінен бастап жұмыс күнімен есептеледі.

8. Дауларды қарау тəртібі 19. Осы шарттан немесе оған байланысты туындауы мүмкін Тараптардың арасындағы даулар келіссөздер арқылы, ал келісімге қол жеткізілмеген жағдайда сот тəртібімен шешіледі. 9. Қорытынды ережелер 20. Осы шарт бірдей заңдық күші бар мемлекеттік жəне орыс тілдерінде үш данада жасалды. Осы шарттың бір данасы баланың заңды өкілінде сақталады, екіншісі қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын органға беріліп, қатаң есептілік құжаты ретінде сақталады, ал үшіншісі жалға алушыға беріледі жəне тұрғын үйге қоныстануға құқық беретін бірден-бір құжат болып табылады. 21. Осы шартқа барлық өзгерістер мен толықтырулар жазбаша нысанда жазылса жəне оларға Тараптар қол қойса, жарамды болады. 22. Осы шарт 20 __ жылғы «___» _________ бастап күшіне енеді жəне 20 __ жылғы «___» _________ дейін қолданылады. 10. Тараптардың мекенжайлары жəне деректемелері Жалға беруші __________________ __________________ __________________

Жалға алушы __________________ __________________ __________________ Тараптардың қолдары

Жалға беруші _____________ (Т.А.Ə., қолы)

Жалға алушы ___________________ (Т.А.Ə., қолы)

Ескерту: Жалға алушының онымен бірге тұратын кəмелетке толған отбасы мүшелері болған жағдайда олардың осы шарттың талаптарымен танысқандығы жөнінде белгі қойылады.

2013 жылғы 8 қараша

Астана, Үкімет Үйі

2. Пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсат беру тəртібі 2. Пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға, сондай-ақ олар жатқан орындарда жерасты ғимараттарын орналастыруға жер қойнауын зерттеу мен пайдалану жөніндегі уəкілетті органның (бұдан əрі – уəкілетті орган) жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті органның рұқсатымен пайдалы қазбаларды алу мүмкіндігі қамтамасыз етілген немесе құрылыс салудың экономикалық орындылығы дəлелденген жағдайларға рұқсат етіледі. 3. Пайдалы қазбалар жатқан алаңда кұрылыс салуға, сондай-ақ олар жатқан орындарда жерасты ғимараттарын орналастыруға рұқсат алу үшін жеке немесе заңды тұлға жер қойнауын зерттеу мен пайдалану жөніндегі уəкілетті органның аумақтық бөлімшесіне (бұдан əрі – аумақтық бөлімше) ерікті нысандағы өтінімді жібереді, онда заңды тұлғаның атауы немесе жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, оның ведомстволық қатыстылығы, мекенжайы, географиялық координаттардағы құрылыс объектісінің орналасатын жері көрсетіледі. 4. Жеке немесе заңды тұлғалардың өтінімін аумақтық бөлімшелер оны тіркеген сəттен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде қарайды. Жеке немесе заңды тұлға мəлімдеген алдағы құрылыс салу алаңының астында пайдалы қазбалар болмаған (маңыздылығының аздығы) жағдайда, аумақтық бөлімше мəлімделген алаңда құрылыс салуға рұқсат беретін құжат болып табылатын, жатқан пайдалы қазбалардың жоқ екені (маңыздылығының аздығы) туралы қорытынды береді. Бұл ретте көрсетілген құжатты өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындагы уəкілетті органмен келісу талап етілмейді. Аумақтық бөлімше оған заңды немесе жеке тұлға берген пайдалы қазбалардың жоқ екені (маңыздылығының аздығы) туралы қорытындыларды есепке алуды жəне тіркеуді жүргізеді. Жеке немесе заңды тұлға мəлімдеген алдағы құрылыс салу алаңының астында пайдалы қазбалар бар болған жағдайда, аумақтық бөлімше 2 (екі) жұмыс күні ішінде уəкілетті органға пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсат беру туралы мəселені қарау үшін өтінімді қоса бере отырып, алдағы құрылыс салу алаңының астында пайдалы қазбалардың болуы туралы қорытындыны жəне жеке немесе заңды тұлғаға жазбаша хабарламаны жібереді. 5. Уəкілетті орган осындай қорытынды келіп түскеннен кейін 2 (екі) жұмыс күні ішінде өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті органға көрсетілген қорытындының көшірмелерін жəне заңды немесе жеке тұлғаның өтінімдерін пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға, сондай-ақ олар жатқан орындарда жерасты ғимараттарын орналастыруға рұқсат беру туралы мəселені қарау үшін жібереді. 6. Өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті орган уəкілетті органнан аумақтық бөлімше қорытындысының көшірмелері мен заңды немесе жеке тұлғаның өтінімдері келіп түскен сəттен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде аталған құжаттарды қарайды жəне уəкілетті органға пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсатты не осы Қағиданың 8-тармағында көзделген жағдайларда жазбаша түрде дəлелді бас тартуды жібереді. 7. Уəкілетті орган өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті органның рұқсаты келіп түскен сəттен бастап 2 (екі) жұмыс күні ішінде заңды немесе жеке тұлғаға уəкілетті органның жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті органның пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға арналған рұқсатты не осы Қағиданың 8-тармағында көзделген жағдайларда жазбаша түрде дəлелді бас тартуды береді. 8. Егер құрылыс салу барысында жер қойнауынан пайдалы қазбаларды алу мүмкін болмаса немесе құрылыс салудың экономикалық орындылығы дəлелденбесе, пайдалы қазбалар жатқан алаңда құрылыс салуға, сондай-ақ олар жатқан орындарда жерасты ғимараттарын орналастыруға уəкілетті органның рұқсатын жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті органның рұқсатын беруден бас тартылады. 9. Уəкілетті орган өзіне заңды немесе жеке тұлғалар берген пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға, олар жатқан жерлерде жерасты ғимараттарын орналастыруға рұқсаттарды, сондай-ақ өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы уəкілетті орган берген рұқсаттарды есепке алуды жəне тіркеуді жүргізеді.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

1997 жылғы 1 қаңтардағы бағам бойынша 1 АҚШ доллары 73,95 теңгені құрағанда, геологиялық-барлау жұмыстарының тарихи шығындары АҚШ долларымен ___________________________________________________________құрайды. (теңгені АҚШ долларына аудару) __________________________________________________________ (атауы) (кен орнының, аймағының, өңірінің, ауданының) алаңындағы геологиялық-барлау жұмыстары бойынша тарихи шығындар _________________________________ мың АҚШ долларын құрайды. Келісімшарттық аумаққа жатқызылған геологиялық-барлау жұмыстарының тарихи шығындары ағымдағы бағам бойынша 1 АҚШ доллары ______ теңгені құрағанда, ___________________ мың теңгені құрайды. Аумақтық органның орындаушысы Т.А. Ə. _________________ (қолы)

№1172

Жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін жалдауға (қосымша жалдауға) берудің үлгі шарты

2013 жылғы 7 қараша

1997 жылғы 1 қаңтардағы бағамен жиыны:

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 8 қараша

1. Жалпы ережелер 1. Осы Қағида «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» 2010 жылғы 24 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан əрі – Заң) 16-бабының 18) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсат беру тəртібін айқындайды.

Мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерді есепке алуы жəне жүйелендіруі қағидаларын бекіту туралы

7. Тұрғын үйді қабылдау-тапсыру мерзімі жəне тəртібі 17. Жалға беруші осы шартқа қол қойылғаннан кейін күнтізбелік бес күн ішінде Жалға алушыға тұрғын үйді қабылдау-беру актісі бойынша тапсырады. 18. Жалға алушы тұрғын үйді осы шартты тоқтату, бұзу мерзімдері аяқталған кезден бастап бір күнтізбелік күн ішінде жалға берушіге Тараптар қол қойған тұрғын үйді тапсыру актісі бойынша тапсырады.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

Пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыс салуға рұқсат беру қағидасы

5

4

Егер тапсырмаларда орындалу мерзімі көрсетілмесе, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің атына ақпарат енгізіліп, бір ай мерзімде орындалады. 84-2. Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің немесе оның орынбасарларының жəне Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесі Басшысының актілері мен тапсырмалары бақылаудың мынадай түрлеріне: 1) «өте шұғыл» деген белгісі бар шұғыл бақылауға – тапсырма түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде, «шұғыл», «жеделдетілсін» деген белгілерімен – егер тиісті тапсырмада өзгеше белгіленбесе, үш жұмыс күнінен кешіктірмей; 2) қысқа мерзімді бақылауға – егер тиісті тапсырмада өзгеше белгіленбесе, белгіленген орындалу мерзіміне дейін бес жұмыс күнінен кешіктірмей; 3) орта мерзімді бақылауға – егер тиісті тапсырмада өзгеше белгіленбесе, белгіленген орындалу мерзіміне дейін он жұмыс күнінен кешіктірмей; 4) ұзақ мерзімді бақылауға – егер тиісті тапсырмада өзгеше белгіленбесе, белгіленген орындалу мерзіміне дейін жиырма жұмыс күнінен кешіктірмей қойылады. Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің немесе оның орынбасарларының жəне Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесі Басшысының актілері мен тапсырмаларында белгіленген тапсырмалардың орындалу мерзімі олар ұйымға келіп түскен күнінен бастап жұмыс күнімен есептеледі. Егер тапсырмаларда орындалу мерзімі көрсетілмеген жағдайда, онда олар Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің немесе оның орынбасарларының жəне Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесі Басшысының атына ақпарат енгізіле отырып, бір ай мерзімде орындалады. Қазақстан Республикасы Президентінің жəне Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігі Басшылығының бақылаудағы тапсырмаларын оларға Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің, оның орынбасарларының жəне Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесі Басшысының қарарларымен бірге егер тапсырмаларда өзгеше мерзімдер белгіленбесе ұйымдар тапсырманың күнінен бастап 20 күн мерзімнен кешіктірмей орындайды. Бірлесіп орындаушы-ұйым өз ақпаратын жауапты орындаушы-ұйымға белгіленген мерзім өткенге дейін бес күннен кешіктірмей жібереді. 84-3. Мемлекет басшысында өткен кеңестердің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің басшылығы мен Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Кеңсесінің Басшысы мəжілістерінің хаттамаларында қамтылған хаттамалық тапсырмалардың орындалу мерзімі мəжіліс (кеңес) өткізілген күнінен бастап есептеледі. Егер мəжілісте (кеңесте) нақты тапсырманың орындалу мерзімі аталған жағдайда, оның атына тапсырма берілген жəне өкілдері мəжіліске (кеңеске) қатысқан тиісті ұйымдар мəжілістен (кеңестен) кейін бірден, оларға мəжіліс (кеңес) хаттамасының түсуін күтпестен, тапсырмаларды орындауға кірісуге міндетті.». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Астана, Үкімет Үйі

Нормативтік құқықтық актілерді есепке алу журналы

3

1 1 2 3 4

1993 жылғы орташа өлшемделген индексі 2

Р/С № 1

Ғылыми-зерттеу жұмыстары ұқсас 1 2

Р/с №

6 7 8 9 10

14,36

2013 жылғы 25 қазан

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 24 қазандағы № 1142 қаулысына 3-қосымша Тарихи шығындарды жəне геологиялық ақпарат құнын айқындау қағидасына 3-қосымша

Келісімшарттық аумаққа жатқызылатын алаң, шаршы км немесе геологиялық-барлау жұмыстарының физикалық көлемінің %-ы 4

1992 жылғы орташа өлшемделген индексі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

Аумақтық органның орындаушысы Т.А. Ə. _______________________________ (қолы)

Р/с Пішіннің № Жалпы № №, түгендеу ауданы, нөмірі шаршы км

15

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

____________ облысы, қаласы

20 __ жылғы «__» ________________

1. Шарттың мəнi 1. Жалға беруші жалға алушыға (жалға алушының онымен бірге тұратын кəмелетке толған отбасы мүшелері болған жағдайда олардың Т.А.Ə. жəне туыстық дəрежесі көрсетіледі) ___________ _____________________________________________________________________________ (жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың Т.А.Ə.) ______________________________________________________________ тиесілі _____________________________________________ мекенжайында орналасқан сипаттамасы осы шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын тұрғын үйді қабылдау-тапсыру актісінде көрсетілген _______ бөлмеден тұратын, пайдалы алаңы _______ шаршы метр, оның ішінде тұрғын алаңы ________ шаршы метр, тұрғын емес алаңы ________ шаршы метр тұрғын үйді жалға (қосымша жалға) береді. Тұрғын үйді қабылдау-тапсыру актісі еркін нысанда жасалады, онда тиісті актіге қол қою сəтіндегі тұрғын үйдің санитарлық, техникалық жай-күйі жəне басқа да сипаттамалары көрсетіледі. 2. Шарт жасасудың негіздері 2. _____________________________________________________________ (қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын органның атауы) қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын органының жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін жалға (қосымша жалға) беру мүмкіндігі туралы 20__ жылғы «___» _____________ № ___ келісімі осы шартты жасасу үшін негіз болып табылады. 3. Есеп айырысуды жүргізу тəртібі 3. Тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлем айына ____ теңгені құрайды (төлем мөлшері өңірдегі нарықтық құн бойынша тұрғын үйді жалдаудың (қосымша жалдаудың) бағасы ескеріле отырып белгіленеді). Жалға беруші тұрғын үйді жалдау (жалға алу) шарты бойынша алған төлем жалға берушімен жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың банктегі есепшотына аударуға жатады. 4. Кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға жұмсалатын шығыстар үшін төлемді жалға алушы кондоминиум объектісін басқару органының шоттары бойынша жүргізеді. Жалға алушы қызмет көрсетушіге жеке шарттар бойынша көрсетілетін коммуналдық жəне басқа да қызметтерге ақы төлеуді тікелей жүзеге асырады. 5. Осы шарт бойынша бүкіл есеп айырысулар мынадай тəртіппен жүргізіледі: 1) жалға алушы (қосымша жалға алушы) осы шартты жасасқан сəттен бастап күнтізбелік бес күн ішінде тұратын алғашқы айға толық көлемде алдын ала төлем жасайды; 2) одан кейінгі төлемді жалға алушы айдың бесінші күнінен кешіктірмей жүргізеді. Төлем мерзімдері сақталмаған жағдайда мерзімі өткен əрбір күнге төлем сомасының 0,1 %-ы мөлшерінде өсімпұл есептеледі. 6. Осы шарт бойынша бір айдан артық ақы төленбеген жағдайда жалға беруші тұрғын үйді босатуды талап етуге немесе сот шығындарының орнын толтыра отырып, жалға алушыдан төлемді мəжбүрлеп өндіріп алу туралы сотқа жүгінуге құқылы. 7. Жалға алушы тұрғын үйді, инженерлік желілерді жəне ортақ пайдаланылатын орындарды тұрғын үй элементтерінің техникалық сипаттамасының нашарлауына, ақауына, бүлінуіне, қирауына алып келетіндей тиісінше күтіп пайдаланбаған кезде жалға беруші жалға алушы өтеуге тиіс келтірілген зиян мөлшерін көрсете отырып, акт жасайды. Келтірілген зиянның көрсетілген мөлшерінің құнына жалға алушы келісім берген кезде Тараптар актіге қол қояды. Жалға алушы өтеуге жататын келтірілген зиянның құнымен келіспеген жағдайда өндіріп алу сот тəртібімен жүргізіледі. 4. Тараптардың құқықтары 8. Жалға беруші: 1) жалға алушының немесе жалға алушы отбасының кəмелетке толған мүшесінің (бар болған жағдайда) келісімі бойынша жəне қатысуымен берілген тұрғын үйдің тұрғын жəне қосалқы үйжайларының техникалық қондырғылары конструкцияларының жай-күйіне тексеру жүргізуге; 2) осы шартты 1994 жылғы 27 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 401, 402, 403-баптарының негізінде бұзуға жəне (немесе) өзгертуге; 3) тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлемақының уақытында жəне толық аударылуын, тұрғын үйдің мақсатты пайдаланылуын бақылауды жүзеге асыруға; 4) жүргізілген ағымдағы жөндеу жұмысының нəтижесін тараптар қол қойған қабылдау-тапсыру актісі бойынша қабылдауға құқылы. 9. Жалға алушы: 1) өзі жəне (немесе) өзінің отбасы мүшелері (бар болған жағдайда) алты айдан артық мерзімде болмаған кезде жалға берушіні бұл туралы жазбаша хабардар еткен жəне болмаған бүкіл кезеңі үшін тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлемақыны енгізген жəне осы шарт бойынша міндеттемелерін орындаған жағдайда тұрғын үйді пайдалану құқығын өзіне қалдыруға; 2) жалға алушы уақытша болмайтын тұрғын үйде тұрып жатқан жалға алушының отбасы мүшелері (бар болған жағдайда) осы шартта белгіленген талаптар бойынша тұрғын үйді пайдалануға құқылы. Бұл ретте олар осы шарт бойынша құқықтарды жүзеге асырады жəне міндеттерді атқарады; 3) қажет болған жағдайда, жалға берушіден тексеру актісін жасай отырып, берілген тұрғын үйдің, оның ішінде конструкциялар мен техникалық құрылғылардың жай-күйіне жоспардан тыс тексеру жүргізуді талап етуге; 4) жалға беруші жалға алушыны жалға берілген мүлікке үшінші тараптың барлық құқықтары туралы (сервитут, кепіл құқығы жəне т.б.) ескертуге байланысты міндеттерін орындамаған жағдайда мүлікті пайдаланғаны үшін төлемді азайтуды немесе шартты бұзуды талап етуге құқылы. 5. Тараптардың міндеттері

10. Жалға беруші: 1) осы шартқа Тараптар қол қойғаннан кейін күнтізбелік бес күн ішінде қабылдау-тапсыру актісі бойынша жалға алушыға белгіленген техникалық, санитарлық жəне басқа да міндетті талаптарға жауап беретін жай-күйдегі тұрғын үй беруге; 2) жалға алушыны жалға берілген мүлікке үшінші тараптың барлық құқықтары туралы (сервитут, кепіл құқығы жəне т.б.) ескертуге; 3) жалға алушыны (оның талабы бойынша) тұрғын үйді күтіп-ұстауға жəне коммуналдық қызметтерге арналған тарифтермен жəне есептемелермен таныстыруға; 4) егер тұрғын үй-жай не тұрғын үй (тұрғын ғимарат) Тараптарға байланысы жоқ мəнжайлардың əсерінен мақсаты бойынша пайдалануға жарамсыз жай-күйге, авариялық жай-күйге түссе немесе бұзылуға тиіс болса, жалға беруші аталған жағдай анықталғаннан бастап үш ай мерзім ішінде осы шартты бұзуға; 5) авариялар болған жəне форс-мажорлық ахуалдар туындаған жағдайда, оларды жою бойынша дереу барлық қажетті шараларды қабылдауға; 6) жалға алушыға осы шартта белгіленген тəртіпте тұрғын үйге иелік етуге жəне пайдалануға кедергі келтірмеуге; 7) осы шарттың талаптары немесе тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлем мөлшері өзгерген жағдайда тұрғын үйді пайдаланғаны үшін кезекті төлем енгізуден күнтізбелік отыз күн бұрын жалға алушыға осы жағдайды хабарлауға; 8) тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлем енгізудің кезекті мерзіміне дейін күнтізбелік он күннен кешіктірмей мерзімі өтіп кеткен төлемдер үшін өсімпұл жəне айыппұл есептелгені туралы жалға алушыға жазбаша хабарлауға міндетті. 11. Жалға алушы: 1) тұрғын үйді тікелей мақсатына сай пайдалануға; 2) тұрғын үйді техникалық жарамды жəне тиісті санитарлық жағдайда күтіп-ұстауға; 3) тұрғын үйді, ортақ пайдаланылатын орындарды пайдаланудың қағидаларын, кондоминиум объектілерінің ортақ мүлкін жəне үй маңындағы аумақты күтіп-ұстау қағидаларын, өртке қарсы жəне техникалық қауіпсіздік қағидаларын сақтауға; 4) жалға (қосымша жалға) берілген тұрғын үйдің суды, электр энергиясын есептеу аспаптарының, электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау, сумен жабдықтау, суды бұру жүйелерінің, басқа элементтерінің ақаулары анықталғаны туралы жалға берушіге уақтылы хабарлауға; 5) тұрғын үйді қайта жаңартуды, қайта жоспарлауды жəне қайта жабдықтауды жүргізбеуге; 6) тұрып жатқан тұрғын үйді (пəтерді, бөлмені) басқа жалға алушылармен ауыстыруды жүргізбеуге; 7) осы шарттың талаптарына сəйкес белгіленген мөлшерде тұрғын үйді пайдаланғаны жəне коммуналдық қызметтер үшін уақытында төлем енгізуге; 8) күндізгі уақытта, ал төтенше жағдайлар кезінде түнгі уақытта да тұрғын үйдің элементтерін қарауды жəне жөндеуді жүргізу үшін авариялық қызметтер өкілдерін кіргізуге; 9) жалға берушіге жалға алушының немесе оның отбасы мүшелерінің (бар болған жағдайда) кінəсінен болған тұрғын үй мен оның жабдықтарының бүлінуіне байланысты залалдарды өтеуге; 10) осы шартты мерзімінен бұрын бұзған немесе оның мерзімі өтіп кеткен кезде он күнтізбелік күн ішінде Тараптар қол қойған тұрғын үйді беру актісі бойынша жалға берушіге тұрғын үйді қайтаруды қамтамасыз етуге; 11) тұрғын үйді пайдаланғаны үшін аванспен төлемдер жасауға; 12) тұрғын үйге жылына бір реттен сиретпей ағымдағы жөндеу жүргізуге; 13) шартты мерзiмiнен бұрын бұзған жағдайда бұл туралы жалға берушiге кемiнде бiр ай бұрын ескертуге не сол ай үшiн шартта белгiленген ақыны төлеуге мiндеттi. 6. Жалдау шартын тоқтатудың негіздері, салдарлары жəне тəртібі 12. Осы шарт Тараптардың бірінің бастамасы бойынша кемінде күнтізбелік отыз күн бұрын басқа Тарапқа жазбаша ескерте отырып, кез-келген уақытта бұзылуы, тоқтатылуы мүмкін. 13. Осы шарт мынадай: 1) осы шарт мерзімі аяқталған; 2) тұрғын үй иесі жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұруы қажет болған (жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған ұйымдарда болу мерзімінің аяқталуы); 3) жалға алушы осы шарт талаптарын орындамаған жағдайларда өзінің қолданысын тоқтатады. 14. Осы шарт тоқтатылған не бұзылған жағдайда жалға алушы мен онымен бірге тұратын отбасы мүшелері (бар болған жағдайда) шығарылуға жатады. 15. Жалға алушының жеке қаражаты есебінен жүргізілген жөндеу жəне үйдің конструкцияларына зиян келтірмей бөліп алынбайтын тұрғын үйді жақсарту жалға берушіге тұрғын үймен бірге тапсырылады жəне жалға берушінің тарапынан өтеуге жатпайды. 16. Осы шартты тоқтату, бұзу кезінде Тараптардың қатысуымен тұрғын үйді жалға алушыдан жалға берушіге тапсыру актісі жасалады.

№ 1184

Астана, Үкімет Үйі

«Мемлекеттік мəдениет ұйымдарын аттестаттауды жүргізу қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 11 ақпандағы №127 қаулысына өзгеріс пен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Мемлекеттік мəдениет ұйымдарын аттестаттауды жүргізу қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 11 ақпандағы №127 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., №20, 238-құжат) мынадай өзгеріс пен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Мемлекеттік мəдениет ұйымдарын аттестаттауды жүргізу қағидасында: мынадай мазмұндағы 4-1, 19-1, 19-2-тармақтармен толықтырылсын: «4-1. Комиссия өз қызметін мемлекеттік орган шешімінің негізінде тоқтатады. 19-1. Мемлекеттік орган аттестаттамаған ұйымдар Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен аттестатталмағаны туралы шешімге шағым беруге құқылы. 19-2. Аттестатталған жəне аттестатталмаған ұйымдар туралы ақпарат тиісті мемлекеттік органның интернет-ресурсында орналастырылады.»; «Қорытынды ережелер» деген 3-бөлім алынып тасталсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 8 қараша

№1188

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Халықты жүмыспен қамту туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» 2001 жылғы 19 маусымдағы №836 жəне «Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған квотаны белгілеу қағидаларын жəне Шетелдік қызметкерге жұмысқа орналасуға жəне жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат берудің қағидалары мен шарттарын бекіту жəне «Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 19 маусымдағы №836 қаулысына өзгеріс енгізу туралы» 2012 жылғы 13 қаңтардағы №45 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 19 маусымдағы №836 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2001 ж., №23, 288-құжат): 1-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «Кəсіби даярлау, қайта даярлау жəне біліктілікті арттыру ережесі;»; көрсетілген қаулымен бекітілген Табысы аз адамдар қатарындағы жұмыспен қамтылғандарды жəне жеті жасқа дейінгі балаларды бағып-күтумен айналысатын адамдарды, сондай-ақ жұмыссыздарды кəсіби даярлауды, қайта даярлауды жəне олардың біліктілігін арттыруды ұйымдастыру мен қаржыландырудың ережесінде: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Кəсіби даярлау, қайта даярлау жəне біліктілікті арттыру ережесі;»; 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Жұмыспен қамту мəселелері жөніндегі уəкілетті орган (бұдан əрі – уəкілетті орган) табысы аз адамдар қатарындағы жұмыспен қамтылғандарға жəне жеті жасқа дейінгі балаларды бағыпкүтумен айналысатын адамдарға, сондай-ақ жұмыссыздарға кəсіби бағдар беруде ақысыз қызметтер көрсетеді жəне табысы аз адамдар қатарындағы жұмыспен қамтылғандарды жəне жеті жасқа дейінгі балаларды бағып-күтумен айналысатын адамдарды, сондай-ақ жұмыссыздарды кəсіби даярлауға, қайта даярлауға жəне олардың біліктілігін арттыруға жіберуді жүзеге асырады.»; 15-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Табысы аз адамдар қатарындағы жұмыспен қамтылғандарды жəне жеті жасқа дейінгі балаларды бағып-күтумен айналысатын адамдарды, сондай-ақ жұмыссыздарды кəсіби даярлауға, қайта даярлауға жəне олардың біліктілігін арттыруға жергілікті бюджет қаражатынан қаражат бөлу аумақтарды дамыту бағдарламаларының жəне салалық бағдарламалардың негізінде жүзеге асырылады.»; көрсетілген қаулымен бекітілген Қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру мен қаржыландырудың ережесінде: 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Жергілікті атқарушы органдар ұйымдастыратын, қызметкердің алдын ала кəсіби даярлығын талап етпейтін, əлеуметтік пайдалы бағыты бар жəне Қазақстан Республикасының азаматтарын уақытша жұмыспен қамтамасыз ету үшін жұмыспен қамту мəселелері жөніндегі уəкілетті органның жолдамасы бойынша олар орындайтын еңбек қызметінің түрлері қоғамдық жұмыстар деп түсініледі.»; 5. 6, 7-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «5. Жұмыспен қамту мəселелері жөніндегі уəкілетті орган жұмыссыздарды қоғамдық жұмыстарға олардың келісімімен жібереді. 6. Қоғамдық жұмыстарды ұйымдарда жергілікті атқарушы органдар ұйымдастырады жəне олар жергілікті бюджеттердің жəне жұмыс берушілердің қаражатынан олардың өтінімдері бойынша қаржыландырылады. 7. Аумақтарды дамыту бағдарламаларына сəйкес жергілікті атқарушы органдар қоғамдық жұмыстарды жергілікті бюджет қаражаты есебінен ұйымдастыру жəне оның көлемі туралы шешімдер қабылдайды.»; 11-тармақтың бірінші бөлігі алынып тасталсын. 2) «Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған квотаны белгілеу қағидаларын жəне Шетелдік қызметкерге жұмысқа орналасуға жəне жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат берудің қағидалары мен шарттарын бекіту жəне «Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 19 маусымдағы №836 қаулысына өзгеріс енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 13 қаңтардағы №45 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 23, 323-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Шетелдік қызметкерге жұмысқа орналасуға жəне жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат берудің қағидалары мен шарттарында: 5-тармақтың 13) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «13) дамуы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің индустриялықинновациялық даму саласындағы құжаттарында көзделген жоғары оқу орындарында Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен расталған құжаттары бар басшылар жəне жоғары білімді оқытушылар лауазымдарында жұмыс істейтін;». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 8 қараша

№ 1190

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің кейбір мəселелері» туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 26 қарашадағы № 1237 қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің кейбір мəселелері» туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 26 қарашадағы №1237 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2004 ж., №47, 586-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігі туралы ережеде: 16-тармақта: 6), 77) жəне 237) тармақшалар алынып тасталсын; 243) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «243) мүдделі министрліктермен жəне басқа да атқарушы органдармен бірлесіп туристерді қорғау мен олардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуді ұйымдастырады;»; 17-тармақтың 52), 170), 172) тармақшалары мынадай редакцияда жазылсын: «52) энергия үнемдеудің нормативтік-əдістемелік актілерін, құқықтық жəне экономикалық тетіктерін əзірлеуді ұйымдастырады;»; «170) туристік қызмет, туризм жəне туристік индустрия саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырады;»; «172) туристік қызмет саласындағы салааралық жəне өңіраралық үйлестіруді, туристік қызметті жүзеге асыратын отандық, шетелдік жəне халықаралық туристік, қоғамдық жəне басқа да ұйымдармен жəне тұлғалармен өзара іс-қимыл жасауды жүзеге асырады;». 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 8 қараша

№1191

Астана, Үкімет Үйі

«Ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидаларды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 9 тамыздағы № 814 қаулысына толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидаларды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 9 тамыздағы № 814 қаулысына мынадай толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидалар: мынадай мазмұндағы 1-1), 9-1), 10-1), 10-2), 10-3) жəне 12-1) тармақшалармен толықтырылсын: «1-1) алдын ала мiндеттi медициналық тексерiп-қарау – жұмысқа тұрған немесе оқуға түскен кезде кəсібі немесе оқуы бойынша мiндеттерiн орындауға жарамдылығын анықтау, сондай-ақ жалпы, кəсiптiк аурулардың алдын алу əрі инфекциялық жəне паразиттік ауруларды таратпау мақсатында жүргiзiлетін тексерiп-қарау;»; «9-1) жеке медициналық кітапша – халықтың декреттелген тобының өкіліне берілетін, жұмысқа жіберу туралы белгі қойылып, міндетті медициналық тексеріп-қараулардың нəтижелері енгізілетін жеке құжат;»; «10-1) мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау – халықтың денсаулығын, мекендеу ортасын жəне өнiмдердiң, процестердің, көрсетiлетiн қызметтердің қауiпсiздiгiн қорғау мақсатында санитариялық-эпидемиологиялық қызмет органдарының Қазақстан Республикасының халықтың санитариялық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы заңнамасын бұзудың алдын алу, оларды анықтау, олардың жолын кесу жөнiндегi қызметі, сондай-ақ халықтың санитариялықэпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы нормативтік құқықтық актiлердiң жəне гигиеналық нормативтердің сақталуын бақылау; 10-2) мерзiмдiк мiндеттi медициналық тексерiп-қарау – жұмыс iстеушiлердiң денсаулық жағдайын динамикалық байқауды қамтамасыз ету, аурулардың бастапқы белгiлерiн уақтылы анықтау, жалпы, кəсiптiк аурулардың алдын алу мен инфекциялық жəне паразиттік ауруларды тараптау мақсатында жүргiзiлетін іс шаралар; 10-3) санитариялық-эпидемияға қарсы (профилактикалық) іс-шаралар – мекендеу ортасы факторларының адамға зиянды əсерін жоюға немесе азайтуға, инфекциялық жəне паразиттік аурулардың пайда болуы мен таралуының, жаппай уланудың алдын алуға жəне оларды жоюға бағытталған шаралар;»; «12-1) эпидемия – инфекциялық аурулардың əдетте тіркелетін ауыру деңгейінен айтарлықтай жоғары деңгейде жаппай таралуы;»;

(Соңы 16-бетте).


16

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 15-бетте). көрсетілген қаулымен бекітілген Ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидаларға 1-қосымша мынадай мазмұндағы 91-бөлікпен толықтырылсын: «91. Бруцеллез Жануарлар бруцеллезінің диагностикасы 1045. Бруцеллез диагнозын қою үшін эпизоотологиялық, клиникалық, серологиялық, бактериологиялық əдістер (биосынама қоя отырып) жəне полимеразды-тізбектеу реакциясы (бұдан əрі – ПТР) қолданылды. Жануарларға бруцеллезге жаппай диагностикалық зерттеулер жүргізген кезде Жануарлардың саулығы жөніндегі дүниежүзілік ұйым (бұдан əрі – ХЭБ) ресми түрде ұсынған серологиялық тестілер қолданылады: комплементті байланыстыру реакциясы CF (КБР/КҰБР), Бруцелланың буферден тыс антигенімен тест – ВВАТ (ПРА/РБС), иммундық ферментті талдау – Elisa (ИФТ) жəне флюоресцентті поляризация – FPA (ФПА). Бруцеллез бойынша табынның (отардың) мəртебесін анықтау үшін бактериологиялық (биосынама қоя отырып) əдіс немесе ПТР қолданылады. 1046. Жануарлардың жеке түрлерін зерттеу үшін Қазақстан Республикасының аумағында бруцеллез диагностикасының мынадай əдістері қолданылады: 1) ірі қара мал, марал (бұғы), ала құлан жəне басқалары – серологиялық: агглютинация реакциясы (бұдан əрі – АР), комплиментті байланыстыру реакциясы (бұдан əрі – КБР) немесе комплиментті ұзақ байланыстыру реакциясы (КҰБР), Роз-бенгал сынамасы (бұдан əрі – РБС), сүтпен шығыршық реакциясы (бұдан əрі – ШР), О–ПС антигенімен иммунды диффузиялық реакциясы (бұдан əрі – ИДР), иммунды ферментті талдау (бұдан əрі – ИФТ). Табынның (отардың) мəртебесін растау үшін биологиялық материалды, іш тастаған жағдайда – іш тасталған төлдерді биологиялық сынама (бұдан əрі – биосынама) қоя отырып бактериологиялық немесе ПТР зерттейді; 2) қой, ешкі – серологиялық: АР, КБР (КҰБР), РБС, ИФТ, аллергиялық жəне бактериологиялық (биосынама қоя отырып) немесе ПТР; 3) шошқа – серологиялық: КБР, РБС, ИФТ, бактериологиялық (биосынама қоя отырып) немесе ПТР; 4) жылқы – серологиялық: АР, КБР, РБС, бактериологиялық (биосынама қоя отырып) немесе ПТР; 5) түйе – серологиялық: АР, КБР, РБС, бактериологиялық (биосынама қоя отырып) немесе ПТР; 6) ит жəне жануарлардың басқа түрлері – серологиялық: пробиркалардағы АР, бактериологиялық (биосынама қоя отырып) немесе ПТР; 7) терісі бағалы аңдар – іш тасталған төлдерді бактериологиялық (биосынама қоя отырып) зерттеу жолымен немесе ПТР. Бруцеллез диагнозын растау (нақтылау) үшін жоғарыда көрсетілген диагностикалық зерттеулердің əдістерінен басқа ХЭБ ұсынған əдістер қолданылады. 1047. Ұсақ малды овис Бруцелласы тудыратын ауруға күдіктенген кезде овистік антигенмен КҰБР немесе ИФТ зерттейді. Тасталған төлдер болған кезде биосынама қоя отырып, бактериологиялық зерттеулер немесе ПТР жүргізеді. 1048. Бактериологиялық зерттеулерге (биосынаманы қоюды қоса) немесе ПТР бруцеллез ауруына күдік тудыратын клиникалық белгілері бар жануарлардан алынған патологиялық материалдар ұшырайды. Ветеринариялық зертханаға трихомонозға, кампилобактериозға, сальмонеллезге, лептоспирозға, хламидиоздық іш тастауға, листериозға, иерсиниозға зерттелуге келіп түскен тасталған төлдер міндетті түрде бруцеллезге зерттеледі. Бруцеллез бойынша қолайлы шаруашылықтардағы іс-шаралар 1049. Қолайлы шаруашылық жүргізуші субъектілердегі ветеринариялық іс-шаралар тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің бас мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторының келісімі бойынша ветеринария саласындағы қызметті жүзеге асыратын жергілікті атқарушы орган бөлімшесінің (бұдан əрі – ЖАО бөлімшесі) басшысы бекітетін іс-шаралар жоспарының негізінде жүзеге асырылады. 1050. Қолайлы шаруашылық жүргізуші субъектілерде инфекцияланған жануарларды уақтылы анықтау үшін жəне кейіннен ауру табылған жағдайда оның таралуын болдырмау үшін ветеринариялық-санитариялық іс-шаралардың жалпы кешенінде жоспарлы серологиялық зерттеулер жүргізіледі. 1051. Қолайлы шаруашылық жүргізуші субъектілерде бруцеллезді уақтылы айқындау мақсатында жоспарлы түрде диагностикалық тексеріске: 1) ірі қара мал: физиологиялық жағдайына қарамастан аналық бас – жылына екі рет РБС, КБР; 4-6 айлық төлдер – жылына бір рет ИФТ; аталық бұқалар – тоқсан сайын РБС, КҰБР; қалған ересек бас – жылына бір рет РБС, КБР; іш тастау орын алған жағдайда, тасталған төлдерді биосынаманы қою арқылы бактериологиялық немесе ПТР, ал іш тастаған малдарды – РБС, КБР-ға зерттейді; 2) қой мен ешкі: аналық қойлар (ешкілер) – (ұрықтандырылар алдында жəне төлдеу науқанынан кейін) жылына екі рет РБС, КБР; одан əрі өсімін молайту үшін пайдаланылатын 4-6 айлық жастан бастап төлдер – жылына бір рет КБР, РБС; аталық қошқарларды бруцеллез бен инфекциялық эпидидимитке – жылына екі рет (шағылыстыру науқанына дейін жəне кейін) КҰБР; іш тастау болған жағдайда, тасталған төлдерді биосынама қою арқылы бактериологиялық немесе ПТР, ал іш тастаған малдарды – РБС, КБР-ға зерттейді; 3) шошқа: негізгі аналық мегежіндер жəне аталық қабандар – жылына бір рет РБС, КБР; одан əрі өсімін молайту үшін пайдаланылатын ағымдағы жылы туылған мал басын толықтыратын төл – жылына бір рет РБС, КБР; тасталған төлдер – биосынама қоя отырып, бактериологиялық немесе ПТР, іш тастаған аналық мегежіндер – РБС, КБР; 4) жылқы: бруцеллезге (бурсит) күдіктенуге негіз болатын белгілері анықталған кезде – РБС, КБР; спорттық жəне цирктік жылқылар – ел шегінен тыс алып өткен (тасымалдаған) жағдайда, жөнелтілерден бұрын – РБС, КБР; сондай-ақ жалпы басының 1 % – жылына бір рет РБС, КБР; 5) марал (бұғы): жылына бір рет аталықтардың панттарын кесу кезінде – РБС; 6) түйе, оның ішінде 4-6 айлық жастағы төлді – жылына бір рет бруцеллезге зерттейді – РБС, КБР; 7) ит: шаруашылық жүргізуші субъектілердің аумағында (отардың жанында) мекендейтін үлкен иттерді зерттейді – КБР, РБС. Республикадағы эпизоотиялық жағдайға байланысты жануарларды (жануарлардың түрі, зерттеулердің жиілігі мен əдістері) жоспарлы диагностикалық зерттеулердің стратегиясы мен тактикасы, оның ішінде мал басының жалпы санының кемінде 10%-ын қамти отырып, скринингтік (іріктеп) зерттеулерді қолдану түзетіледі. 1052. Бруцеллезге қарсы иммунизацияланған жануарларды вакциналарды қолдану жөніндегі нұсқауларда көзделген тəртіпте жəне мерзімде зерттейді. 1053. Бұрын қолайлы пункттерде (табындарда) жануарларға қолданылған əдістермен жануарлардың арасында зерттеудің күдікті нəтижесі анықталған жағдайда диагностикалық зерттеулер кешенімен аталған жануарларды қайта зерттеу жолымен 15-20 күннен кейін АР, КБР немесе ПТР əдістерінің ретімен диагнозды нақтылауды жүргізеді. 1054. АР немесе КБР бойынша теріс нəтиже алған жағдайда жануарларды бірдейлендіру жөніндегі деректер қорына диагностикалық тестілердің нəтижелері туралы белгі енгізіледі, жануарды 3 айдан кейін қайта тексереді. 1055. АР немесе КБР бойынша оң нəтиже алған жағдайда осы жануар бруцеллезбен ауыратын болып саналады. 1056. Тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторының нұсқамасы бойынша ЖАО басшысы ауру жануарларды қалған жануарлардан оқшаулауды ұйымдастырады жəне кемінде 15 күн ішінде оларды тиісті аумақта орналасқан мал союды жүзеге асыратын өндіріс объектілеріне (ет комбинаты, сою пункті) (бұдан əрі – сою объектісі) санитариялық сою үшін жібереді. Ауру жануарларға жақ немесе сауыр тұсына «Б» əрпін басу жолымен ыстық немесе суық таңбалау əдістерімен белгі салады. 1057. Санитариялық союды жүзеге асыру үшін ЖАО бөлімшесі сою объектілерінің басшыларымен бірлесе отырып, бруцеллезбен ауыратын жануарларды сою үшін аптасына бір санитарлық күнді белгілейді. 1058. Жануарларды санитариялық союды жүзеге асыру сою объектісінде ЖАО бөлімшесі сойылған жануарлардан биологиялық материалдың үлгілерін күнтізбелік іс-шаралар жоспарына сəйкес алуды ұйымдастырады жəне пункттің (табынның) мəртебесін анықтау үшін оны мемлекеттік ветеринариялық зертханаға ПЦР немесе бактериологиялық зерттеу (биосынама) əдісімен зерттеулер жүргізу үшін жібереді. 1059. Ветеринариялық зертханадан осы Қағидалардың 1058-тармағында көрсетілген əдістер бойынша оң нəтиже алған жағдайда, тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің бас мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторы ЖАО бөлімшесімен бірлесе отырып, шаруашылық жүргізуші субъекті өкілінің қатысуымен эпизоотиялық ошақ пен эпизоотиялық үдерістің сипатын, ауру қоздырғышының көзін жəне берілу факторларын анықтау мақсатында шаруашылық жүргізуші субъектіге эпизоотологиялық зерттеу жүргізеді, эпизоотиялық ошақ пен қолайсыз пункттің шекараларын белгілеуді жүргізеді. 1060. Эпизоотологиялық зерттеу аяқталғаннан кейін нəтижелер еркін нысандағы акт түрінде бір жұмыс күн ішінде ресімделеді. Акт үш данада жасалады жəне зерттеудің барлық қатысушыларының қолдары қойылады. Түпнұсқасы тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің бас мемлекеттік ветеринариялықсанитариялық инспекторында қалады, көшірмелері ЖАО бөлімшесінің жəне шаруашылық жүргізуші субъектінің өкілдеріне беріледі. 1061. Эпизоотологиялық зерттеу актісінің негізінде зерттеу аяқталған күні бас мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспектор тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органына ұсыныс жолдайды. Тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органы ұсынысты алған сəттен бастап кемінде 3 жұмыс күнінің ішінде аумағында эпизоотиялық ошағы бар оған іргелес аумақта жаңа эпизоотиялық ошақтардың туындау қатері бар елді мекенге (село, кент), елді мекеннің бір бөлігіне немесе меншік нысанына қарамастан оқшаулана орналасқан шаруашылық жүргізуші субъектіге (ферма, табын, отар) шектеу іс-шараларын енгізе отырып, ветеринариялық режим белгілеу туралы шешім қабылдайды. Ұйымдастырылған мал бағу жолға қойылған екі не одан көп табынды, отарды қалыптастыратын елді мекендерде шектеулерді енгізе отырып, жануарлардың осы топтарын орналастыру қағидаты бойынша оның бір бөлігіне ветеринариялық режимнің қолайсыз пункті деп жарияланады. 1062. Қолайлы аймаққа жаңадан келіп түскен жануарларды (оның ішінде асыл тұқымды) Кеден одағының талаптарына сəйкес кемінде күнтізбелік 21 күн ішінде қалған жануарлардан оқшау ұстау қажет (профилактикалық бақылау) жəне бруцеллезге, аталық қошқарларды, сондай-ақ инфекциялық эпидидимитке диагностикалық зерттеулерден өткізу қажет. Бруцеллезге оң нəтиже алынған жағдайда, жануарларды кейіннен сою жəне пісірілген шұжықтар мен консервілік бұйымдарға өнеркəсіптік өңдеу үшін жеткізушіге қайтарып береді. 1063. Алдын алу мақсатында Қазақстан Республикасында ветеринария саласындағы уəкілетті органның ведомствосы тіркеген, сондай-ақ Кеден одағына мүше мемлекеттерде тіркелген вакциналармен жануарларды бруцеллезге қарсы иммунизациялауға жол беріледі. Вакцинаны таңдау жəне оны қолдану тəртібін уəкілетті орган ведомствосының келісімі бойынша облыстық аумақтық бөлімшелер жүзеге асырады. Жануарларды иммунизациялау стратегиясы мен тактикасы республикадағы эпизоотиялық жағдайға байланысты (жануарлардың түрлері, вакциналардың жиілігі мен түрлері) түзетіледі. 1064. Вакцина егілген жануарларды жапсырмалау, чиптау немесе ен салу жолымен арнайы таңбалармен таңбалайды жəне вакцинаны қолдану жөніндегі нұсқауда көзделген мерзімде жəне əдістермен бруцеллезге зерттейді. 1065. Алдын алу іс-шараларын жүргізу кезінде үй-жайларды, мал жайылатын аулаларды механикалық тазарту, сондай-ақ профилактикалық дезинфекциялау мен дератизациялау мал иелерінің есебінен жүзеге асырылады. Эпизоотиялық ошақтарда жəне бруцеллез бойынша қолайсыз пункттерде жүргізілетін ісшаралар 1066. Шектеу іс-шараларын жариялау туралы шешім қабылданғаннан кейін қызмет көрсету аумағына бруцеллез бойынша қолайсыз пункт кіретін ЖАО бөлімшесінің ветеринариялық дəрігері ұйымдастырушылық-шаруашылық, ветеринариялық-санитариялық жəне арнайы ветеринариялық шаралар кешені кіретін сауықтыру іс-шараларының жоспарын əзірлейді. 1067. Жоспарды тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің бас мемлекеттік ветеринариялықсанитариялық инспекторының келісімі бойынша ЖАО бөлімшесі бекітеді. 1068. Эпизоотиялық ошақтарда жəне бруцеллез бойынша қолайсыз пункттерде осы жоспарды іске асыру жөніндегі ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) іс-шаралар мемлекеттік ветеринариялық ұйымның күшімен республикалық бюджет қаражатының есебінен жүргізіледі. 1069. Эпизоотиялық ошақты табу жəне қолайсыз пункттің шекарасын анықтау кезінде шектеу орнатылады. 1070. Шектеу шарттары бойынша: 1) шектеу қойылған аумақ арқылы жануарларды алып өтуге (айдап өтуге), осы аумаққа сау жануарларды əкелуге (алып келуге), осы аумақтан оларды союға жіберген жағдайдан басқа əкетуге (алып кетуге); 2) эпизоотиялық ошақтар белгіленген қолайсыз аумақта шөп, сабан жəне басқа да ірі сабақты жемшөптерді басқа аумаққа əкету үшін оларды дайындауға, сондай-ақ жануарлар немесе адамдардың жиналуымен байланысты іс-шаралар жүргізуге жол берілмейді. Бруцеллезбен ауырған жануарларды жəне олардан алынған төлдерді басқа мал басынан тез арада оқшаулау жəне бордақыламай жəне жайып семіртпей, олардың асыл тұқымдылығына жəне өндірістік құндылығына, салмақ кондициясына, жасына, физиологиялық жағдайына қарамастан 15 күннен аспайтын мерзімде союға өткізуге тыйым салынады. 1071. Бруцеллез бойынша қолайсыз табынның жануарларын қолайлы топтардың мал басынан оқшау ұстайды. Бұзаулауды (төлдеуді) басқалардан үй-жайдың іргелі қабырғасымен оқшауланған мал төлдету бөлімшесінде жүргізеді. 1072. Бұрын ауру мал (қолайсыз мал басы) тұрған үй-жайларға сау малды мал жайылатын аулалар мен басқа объектілерді мұқият дезинфекциялағаннан, санациялағаннан кейін, сондай-ақ дезинсекциялау мен дератизациялаудан кейін ғана енгізуге жол беріледі. 1073. Бруцеллез бойынша жануарлардың қолайсыз тобы жайылған жайылымдық учаскелерден шабылған шөп 3 ай бойы сақтауға жатады. Бұдан кейін онымен осы аумақта ұсталатын малдарды қоректендіреді. 1074. Бруцеллез бойынша қолайсыз пункттерде ұсталып отырған қойлар мен ешкілердің сүтін саууға, дезинфекцияланбаған елтірі терілерін өңдеуге (кептіруге, тазалауға), сондай-ақ қозылардың ұлтабарлары мен ұшасын дайындауға, қойлар мен ешкілердің сүтінен сүзбе ірімшік пен ірімшіктер əзірлеуге тыйым салынады. Елтірі терілерін оларды малдан сыпырып ала салысымен бірден дезинфекциялайды жəне консервациялайды, ал ұшаны кəдеге жаратады немесе жояды. 1075. Бруцеллез бойынша қолайсыз шаруашылық жүргізуші субъектілердегі қойлар мен ешкілердің жүнін ең соңынан қырқады. Үй-жайларды, алаңдар мен қырқу аспаптарын, персоналдың арнайы киімін қырқу аяқталғаннан кейін тазартады жəне дезинфекциялайды. Жұмысшылар (қырқушылар жəне басқалар) жұмыстан кейін санитариялық өңдеуден өтеді. Бруцеллез бойынша қолайсыз отардың (табынның) қойларынан (ешкілерінен) алынған жүн шаруашылықта зарарсыздандырылады, одан кейін оны шектеусіз өнеркəсіптік қайта өңдеуге апарады.

1076. Бруцеллезбен ауыратын (əсер беретін) жануарларды ветеринариялық-санитариялық қағидаларды сақтай отырып союға əкететін жағдайларды қоспағанда, мұндай жануарларды тасымалдауға жəне айдап əкетуге жол берілмейді. Бруцеллезбен ауыратын жануарларды сою үшін ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидаларды қатаң түрде сақтай отырып жəне тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің ветеринариялық-санитариялық инспекторының бақылауымен, жануарларды ерекше жағдайларда тасымалдау кезінде ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) талаптарды басшылыққа ала отырып, теміржолмен, су көлігімен жəне шанағы қымтап жабылған автомашиналарда тасымалдауға рұқсат етіледі. 1077. Бруцеллезбен ауыратын жануарларды сою мал союды жүзеге асыратын өндіріс объектісінде ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидаларды сақтай отырып, арнайы белгіленген күндері жүргізіледі. 1078. Бруцеллезге оң əсер беретін ірі қара мал мен шошқалардың, түйелердің, жылқылардың еті ұша мен ағзаларында патологиялық-анатомиялық өзгерістер болмаған кезде еттің 12 сағаттық жетілуі өткеннен кейін шектеусіз шығарыла береді. Ұша мен ағзаларында патологиялық өзгерістер анықталған жағдайда шұжық жəне консерві бұйымдарына арнап шығарылады. 1079. Бруцеллезге оң əсер беретін қойлар мен ешкілер Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тəртіппен міндетті алып қоюға жəне жоюға жатады. 1080. Бруцеллезбен ауырған жануарларды сою кезінде алынған етті, ет жəне басқа өнімдерді зарарсыздандырылмаған түрінде аңдарға беру үшін қолдануға тыйым салынады. 1081. Жануарлардың өлекселері мен тасталған төлдері дереу жоюға жатады. 1082. Бруцеллезбен ауырған сиырларды саууға тыйым салынады. 1083. Қолайсыз пункттегі сиырлардан алынған зарарсыздандырылмаған сүтті сүт өңдеу кəсіпорындарына, базарларда сату үшін, қоғамдық тамақтандыру желілерінде пайдалану үшін шығаруға тыйым салынады. 1084. Қолайсыз пункттегі əсер бермейтін сиырлардан алынған сүтті (кілегейді) 700 С температура кезінде 30 минут бойы немесе 85-900 С температура кезінде 20 секунд бойы, сондай-ақ қайнату немесе өңдеу жолымен қорытылған майға зарарсыздандырады. Дəл осындай тəртіппен ішкі шаруашылық қажеттіліктеріне қажетті (оның ішінде қаймағы алынбаған сүтті алмастырғышты əзірлеу үшін) сүтті зарарсыздандырады. 1085. Қорытылған майды əзірлеу кезінде алынған шайқалған май мен көк сүтті тек осы шаруашылық жүргізуші субъектідегі жануарларға беру үшін пайдаланады. 1086. Объектілерді дезинфекциялау үшін Қазақстан Республикасында жəне Кеден одағына мүше елдерде тіркелген дезинфекциялау құралдарын қолданады. Жұмыс ерітінділерін əзірлеу мен дезинфекциялау режимдері оларды қолдану жөніндегі нұсқауларда көрсетілген талаптарға сəйкес келеді. 1087. Бруцеллезбен ауырған немесе күдікті жануарлардың қиын, төсеніштерін жəне жемшөп қалдықтарын жояды немесе зарарсыздандырады. Осы жануарлардың қиын алдын ала зарарсыздандырудан кейін ғана оны шаруашылықта қолдануға жол беріледі. Қиды биологиялық, химиялық немесе физикалық тəсілдермен зарарсыздандырады. Эпизоотиялық ошақтарда жəне ірі қара малдың бруцеллезі бойынша қолайсыз пункттерде жүргізілетін іс-шаралар (сауықтыру) 1088. Бруцеллез бойынша қолайсыз пункттерді сауықтыру эпизоотиялық ошақта жоюға жəне қолайсыз пунктте ұйымдастырушылық-шаруашылық, ветеринариялық-санитариялық жəне арнайы ветеринариялық іс-шаралардың кешенін жүргізуге сайып келеді. 1089. Іш тастаумен байланысты малдың бруцеллезбен бірінші ауырғаны анықталған кезде, осы табындағы барлық жануарлардың диагнозы расталған жағдайда 15 күн ішінде союға тапсырады. 1090. Қолайсыз пунктті сауықтыруды: 1) кейіннен ауру жануарларды оқшаулай жəне соя отырып жүйелі диагностикалық зерттеу жолымен; 2) бруцеллезге қарсы вакциналарды қолдану жолымен; 3) жануарлардың барлық қолайсыз мал бастарын жою жолымен өткізеді. 1091. Қолайсыз пункттерді кейіннен ауру жануарларды оқшаулай жəне соя отырып жүйелі диагностикалық зерттеу арқылы сауықтыру əрбір 15-30 күн сайын екі рет қатарынан теріс нəтижені алғанға дейін РБС, КБР серологиялық зерттеу жолымен жүзеге асырылады. 1092. Оң əсер беретін жануарларды осы Қағидалардың 1055-тармағында көрсетілген əдістермен таңбалайды, тез арада табыннан оқшаулайды жəне оларды ауру табылған уақыттан бастап 15 күннен кешіктірмей сояды. Ауру жануарлар тұрған үй-жайға мұқият дезинфекция жүргізеді (ауру жануар анықталған əрбір оқиғадан кейін). 1093. Екі рет қатарынан теріс нəтиже алғаннан кейін ірі қара мал басы 3 айлық бақылауға қойылады, сол уақыт ішінде 1,5 ай аралығымен жалпы қабылданған серологиялық əдістермен РБС, КБР бақылаулық диагностикалық зерттеулер жүргізіледі. 1094. Ірі қара малдың бруцеллезі бойынша қолайсыз пункттен шектеуді алып тастар алдында осы Қағидада көзделген əдістермен бруцеллезге қатысты зерттеулер қолайсыз пункттің аумағында орналасқан бруцеллезге сезімтал басқа түрдегі жануарларға жүргізіледі. Жануарлардың сауығып келе жатқан мал басын жəне солармен бірге тұрған басқа да сезімтал жануарларды бақылау мақсатындағы зерттеуде теріс нəтижелер алған кезде жəне бекіту іс-шараларын жүргізген кезде (үй-жайлар мен аумақты санациялау) қолайсыз пункттен шектеу алынып тасталады. 1095. Қолайсыз пунктті бруцеллезге қарсы вакциналарды қолдану жолымен сауықтыру мынадай түрде жүзеге асырылады: 1) қолайсыз пункттегі сезімтал жануарлардың мал басын, 4-6 айлық төлді кемінде екі рет бруцеллез жұқтырған жануарларды барынша анықтау мақсатында серологиялық əдістермен (РБП, РСК) зерттейді жəне осы Қағидалардың 1093-тармағына сəйкес іс-шаралар жүргізеді; 2) қалған мал басы Қазақстан Республикасында жəне Кеден одағына мүше мемлекеттерде тіркелген бруцеллезге қарсы вакциналармен иммундалады. 1096. Вакцина егілген жануарларды вакциналарды қолдану жөніндегі нұсқауда көзделген мерзімдерде жəне əдістермен бруцеллезге зерттейді. 1097. Егер жүйелі серологиялық зерттеулер жолымен жəне вакциналарды қолданумен бір жыл ішінде табынды сауықтыруға қол жеткізілмесе, тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің бас ветеринариялық-санитариялық инспекторы эпизоотологиялық зерттеудің нəтижелері бойынша шаруашылық жүргізуші субъектінің басшысымен бірлесе отырып, толық ауыстыру əдісімен шаруашылық жүргізуші субъектіні сауықтырудың орындылығы туралы шешім қабылдайды. Эпизоотиялық ошақтарда жəне ұсақ малдың бруцеллез бойынша қолайсыз пункттерде жүргізілетін іс-шаралар (сауықтыру) 1098. Мал шаруашылығы субъектілерінде (соның ішінде аулаларда) қойдың (ешкінің) бруцеллезбен ауырғаны анықталған жағдайда, эпизоотиялық ошақта тұрған оң əсер беретін жануарларды физиологиялық жай-күйіне, асыл тұқымды жəне шаруашылық құндылығына қарамастан солардан алынған төлімен қоса дереу союға ұшыратады. Қолайсыз пункттің жəне қауіп төндіретін аймақтың сезімтал жануарларының қалған мал басын 15-20 күн аралықпен екі рет бір мезгілде аллергиялық жəне серологиялық (КБР, РБС) əдістермен бруцеллезге зерттейді. 1099. Егер осы шаруашылық жүргізуші субъектіде араларында ауру мал болған қойлар (ешкілер) қалмаса жəне қолайсыз пунктте ұсталған барлық жануарлардың сезімтал мал басын зерттеуде теріс нəтижелер алынса жəне барлық ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар орындалған болса шектеулерді алып тастайды. 1100. Сау жануарларға ауру жұқтыру жəне эпизоотиялық қауіпті аймақта инфекцияны тарату қаупі кезінде шаруашылық жүргізуші субъектілердің барлық мал басын алдын ала зерттеуден (аллергиялық немесе РБС, КБР) кейін қолдану жөніндегі нұсқауға сəйкес кейіннен жыл сайын зерттеу арқылы Қазақстан Республикасында жəне Кеден одағына мүше мемлекеттерде қолдануға рұқсат берілген вакциналармен иммундайды. 1101. Вакцина егілген жəне қайта вакцина егілген қойдың (ешкінің) саулығын бақылауды тасталған төлдер мен өлі туылған қозыларды (лақтарды) бактериологиялық зерттеудің, аталық қошқарлар мен күйек қошқарларды шағылыстыру науқанына дейін жəне кейін, осы отардан алынған ұрғашы тоқтыларды, отар жанындағы иттерді серологиялық зерттеудің нəтижелері бойынша жүзеге асырады, сондай-ақ қызмет көрсетуші персоналдың бруцеллезбен ауырған жағдайлары ескеріледі. 1102. Зерттеудің топтық теріс нəтижелері алынғаннан жəне бекіту іс-шараларын (үй-жайлар мен аумақты санациялау) жүргізгеннен кейін қолайсыз пункттен шектеулерді алып тастайды. 1103. Бруцеллез бойынша қолайсыз пункттен шектеулерді алып тастар алдында эпизоотиялық ошақта (осы аумақта) тұрған басқа түрдегі жануарларды осы Қағидаларда көзделген серологиялық əдістермен бруцеллезге зерттейді. 1104. Қойларды (ешкілерді) ұрықтандыру үшін бруцеллез бен инфекциялық эпидидимитке қатысты сау қошқарлардың (текелердің) ұрығын пайдаланады. Қойлардың «Бруцелла овис» (қошқарлардың инфекциялық эпидидимиті) қоздыратын ауруы бойынша қолайсыз пункттерде (сауықтыру) жүргізілетін іс-шаралар 1105. Қошқарлардың инфекциялық эпидидимитпен ауырғаны анықталған жағдайда ауру малдарды союға өткізеді, ал шаруашылық жүргізуші субъектіге шектеу қояды. 1106. Ауру қошқарлармен байланыста болған қой басын (қошқарлар мен қойлар) серологиялық əдіспен КҰБР 20-30 күн сайын үш рет (қатарынан) теріс нəтиже алғанға дейін зерттейді. Ауру малдар анықталған жағдайда оларды (саулық қойларды олардан алынған төлдерімен бірге) союға тапсырады. Іш тасталған төлдер бар болған жағдайда оларды зертханаға биосынама қоя отырып, бактериологиялық зерттеуге немесе ПТР жібереді. 1107. Барлық ауырған мал басын союға тапсырғаннан жəне санитариялық жұмыстар жүргізгеннен кейін зерттеулердің теріс нəтижелері алынған жағдайда пунктті қолайлы деп таниды жəне жануарларды мақсаты бойынша пайдаланады. 1108. Одан əрі осы Қағидалардың 1050-тармағында көзделген əдістермен жəне мерзімдерде аталық қошқарларға міндетті жоспарлы диагностикалық зерттеулер жүргізіледі. Эпизоотиялық ошақтарда жəне түйелердің, шошқалардың, терісі бағалы аңдардың, маралдар мен бұғылардың бруцеллез бойынша қолайсыз пункттерінде жүргізілетін іс-шаралар (сауықтыру) 1109. Түйелердің бруцеллез бойынша қолайсыз мал басын кейіннен ауру жануарларды бөлумен жəне бекіту іс-шараларын жүргізумен жүйелі диагностикалық зерттеулер жолымен сауықтырады. 1110. Шошқаларда бруцеллез анықталған жағдайда барлық мал басын, оның ішінде төлдерін қоса союға өткізеді жəне ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар кешенін жүргізеді. Үй-жайларды жəне аумақтарды санациялағаннан кейін шектеуді алып тастайды жəне фермаға сау шошқаларды əкеледі. 1111. Барлық санаттағы аң өсіру шаруашылықтарында жəне ит питомниктерінде бруцеллез анықталған жағдайда қолайсыз топтың барлық жануарларын өлтіреді, терілерін зарарсыздандырғаннан кейін қолданады. Қалған мал басын екі рет теріс нəтиже алынғанша тексереді. Ауру жануарларды жойғаннан жəне ветеринариялық-санитариялық жұмыс кешенін жүргізгеннен кейін пункттен шектеуді алып тастайды. 1112. Маралдар мен бұғылардан бруцеллезді табу үшін пантыны кесу кезеңінде қандары зерттеледі. Əсер беретін жануарлар анықталған жағдайда оларды өлтіреді. Аурудың алдын алу мақсатында табындардың қозғалыс бағыттарын анықтайды. Төлдеу кезеңінде шуларын жəне іш тасталған төлдерін жояды, ал табынды жайылымның жаңа учаскелеріне айдайды. 1113. Егер кезекті зерттеу кезінде табында диагностикалық тестілердің оң нəтижесімен жануарлар анықталмаса жəне ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар кешені жүргізілген болса, табынды қолайлы деп таниды. Адамдардың бруцеллезбен ауруына жол бермеу жөніндегі іс-шаралар 1114. Бруцеллез инфекциясының эпизоотиялық ошағы шегінде инфекция қоздырғышының көздері бар жəне жануарлар мен адамдарға жұғу мүмкіндігі бар, оның берілу тетіктері əрекет ететін аумақ болып табылады. Эпизоотиялық ошақты тексеруді тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктің мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторы жəне дəрігер-эпидемиолог жүргізеді. 1115. Адамдардың ауыруының ерекше маңызы ұсақ малдың бруцеллез бойынша қолайсыздығы. Ірі қара малдың жəне шошқаның бруцеллез бойынша эпизоотиялық ошақтары бар елді мекендерде, əдетте, адамдардың бруцеллезбен ауруының кездейсоқ жағдайларының бірлі-жарымы тіркеледі. 1116. Эпизоотиялық ошақты эпидемиологиялық тексеруді емдеу-профилактикалық ұйымынан шұғыл хабарлама (есепке алу нысаны № 58/е), сондай-ақ шаруашылық жүргізуші субъектілерде бруцеллезбен ауырған жануарлардың анықталғаны туралы ветеринариялық қызметтен, шаруашылық жүргізуші субъектілердің басшыларынан, мал иелерінен мəліметтер алғаннан кейін бір тəулік ішінде бастайды. 1117. Адамдардың бруцеллезбен ауыру жағдайларын эпидемиологиялық тексерудің мақсаты ветеринариялық қызмет мамандарымен бірлесе отырып, инфекция қоздырғышының көздерін, жұқтыру жолдарын табу, инфекция көздерімен байланыста болған барлық адамдарды анықтау жəне одан əрі осы ошақта бруцеллездің адамдарға жұғуының алдын алу бойынша кешенді іс-шаралар жүргізу, сондай-ақ эпизоотиялық ошақта жұмыс істейтін адамдарға медициналық байқауды ертерек белгілеу болып табылады. 1118. Жұқтыру жолдарын анықтау үшін меншік нысанына қарамастан шаруашылық жүргізуші субъектілерге, шикізаттарды жəне мал шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу кəсіпорындарына (ет комбинаттарына, сою пункттеріне, сүт зауыттарына) егжей-тегжейлі эпизоотиялық-эпидемиологиялық тексеру жүргізген жөн. Тексеруді тиісті əкімшілік–аумақтық бірліктің ветеринариялықсанитариялық инспекторы осы объектіге жетекшілік ететін эпидемиологты тарта отырып жəне шаруашылық жүргізуші субъекті, кəсіпорын əкімшілігінің немесе мал иесінің қатысуымен жүргізеді. Ошаққа эпизоотиялық-эпидемиологиялық тексеріс мынадай схема бойынша жүргізіледі: 1) эпизоотиялық ошақтың пайда болған жерін анықтау (ферма, отар, мал шаруашылығы шикізатын қайта өңдейтін кəсіпорындар, шаруашылық жүргізуші субъект). Халықты диспансерлік тексерудің алдыңғы нəтижелерін жəне ветеринариялық зертхана деректерін пайдалана отырып, бұрын осы ошақта адамдардың немесе жануарлардың ауырған жағдайы болды ма соны анықтау қажет; 2) эпизоотиялық ошақтың шығу себептеріне жəне жағдайларына тікелей қатысты, адамдарға жұқтыруға жəне олардың ауыруына ықпал ететін инфекция қоздырғышының көздерін табу. Осы аспектілерді анықтаудың нақтылығы мен толықтығы одан əрі бруцеллезге қарсы іс-шараларды таңдау тактикасына байланысты. Ветеринариялық қызмет жануарларды бруцеллезге тексеруді ұйымдастырады жəне ауру жануарлар табылған кезде оларды оқшаулау, союға тапсыру жəне басқа да ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар жүргізу бойынша шұғыл шаралар қабылдайды. Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет емдеу желісі арқылы науқастарды ертерек анықтау жəне емдеу мақсатында жұқтыру қатеріне ұшыраған барлық адамдарды клиникалық-зертханалық тексеруді ұйымдастырады, қоздырғыштың берілу факторлары ретінде күдікті объектілерді зертханалық зерттеу үшін сынамалар алуды жүргізеді, аурудың жаңа жағдайларының алдын алу үшін санитариялық-ағарту жұмыстарын жəне басқа да іс-шараларды ұйымдастырады. Жануарлардың іш тастаған, өлі туған төлдерінен жəне сүттен қоректік (селективті) орталардың көмегімен бруцеллалардың өскіндерін бөліп алу жұқпалы бастаудың берілуіндегі олардың рөлдері дəйекті дəлел болып табылады. Сонымен қатар, осы факторлардың маңызын басқалармен (топырақ, су, сүт өнімдері, жүн, тері, қи) қатар анықтау серологиялық жəне басқа да əдістермен жүзеге асырылуы мүмкін; 3) алынған деректерді талдау, пайда болған эпизоотиялық ошақты жою жөнінде барабар шараларды таңдау жəне оның пайда болу себептері мен жүргізілген іс-шаралар туралы қорытындылар жасау. Ветеринариялық маман жəне эпидемиолог ошақтағы эпизоотологиялық көріністі, оның қарқындылығын (малдың жұқтыру дəрежесін), шекарасын, айналатын қоздырғыштың түрін, объектінің санитариялық-гигиеналық жағдайын, инфекция қоздырғышының берілу факторлары мен жолдарын, жұқтыру қатеріне ұшыраған адамдардың тізбесін нақты анықтауға, жəне пайда болған ошақты жою жөнінде барабар шараларды қабылдайды. Бруцеллездің эпизоотиялық ошағы ауру малды союға толық тапсыру жағдайында, қалған мал басына бақылау диагностикалық тексеріс кезінде теріс нəтижелер алынған жағдайда инфекция берілуінің барлық ықтимал факторларын зарарсыздандырғанда, мал тұрған жерді санациялағанда, жұқтыру қатеріне ұшыраған барлық адамдарды диспансерлік бақылаумен толық қамтығанда жойылды деп есептеледі. Эпизоотиялық ошақты жою өлшемдері бруцеллезбен ауыратын малдың болмауы жəне, ең бастысы, осы ошақпен байланысты адамдардың бруцеллезбен ауруының қайталанбауы болып табылады. Эпизоотиялық ошақты тексеру процесінде эпидемиолог ветеринариялық маманмен бірлесіп, адамға жұққанына немесе жұқпағанына

19 желтоқсан 2013 жыл

қарамастан арнайы № 175/Е есептілік нысанды «Зооноздық ауру ошағына эпизоотиялықэпидемиологиялық тексеру картасын» толтырады. Адам ауырған жағдайда, оған қоса «Науқас туралы мəліметтер» қосымша беті толтырылады. Ошақта бірнеше осындай жағдайлар болғанда, əрбір науқасқа қосымша бет жеке толтырылады. Картаның бөлімдері жəне ондағы сұрақтар ошақты эпидемиологиялық тексерудің негізгі кезеңдерінің тəртібімен орналасқан. Егер эпидемиологиялық тексеру бруцеллезбен ауыратын жануарларды анықтауға байланысты жүргізілсе, тексеріс нəтижелері актімен ресімделеді (ветеринариялық қызмет мамандарымен бірге), онда бруцеллезге қарсы ісшаралардың орындалу нəтижелерін, жұмыс істейтін адамдарда бруцеллездің алдын алу жағдайын, инфекция көздерімен байланыста болған адамдарға медициналық тексеріп қарауды ұйымдастыруды, сондай-ақ эпидемияға қарсы іс-шараларды тексеруді көрсету керек. Осы шаруашылық (кəсіпорын) бойынша кейіннен орындалуын міндетті түрде тексерумен жоспар-тапсырма дайындалады. 1119. Фермаларға, кəсіпорындарға (шаруашылық жүргізуші субъектілерге) эпизоотиялықэпидемиологиялық тексеру жүргізген кезде бірінші кезекте бруцеллезге қарсы іс-шаралардың сақталуына көңіл аудару керек, жұмыскерлердің еңбек жағдайын зерделеу қажет, ол үшін: 1) аумақтың абаттандырылуына, сумен жабдықтауға, дезинфекциялық жəне жуғыш заттардың бар болуына, жұмысшыларға арналған тұрмыстық үй-жайлардың жабдықталуына, олардың жайкүйіне жəне ұсталуына, мал қорымдарының, Беккери шұңқырларының немесе өлексе өртеу пештерінің жабдықталуына, жинау мүкəммалының, оның ішінде іш тастаған жəне өлі туған төлдерді, шуды жинауға арналған жинау мүкəммалының бар болуына ерекше көңіл аудара отырып, объектінің санитариялық-гигиеналық жағдайын бағалау; 2) персоналдың жеке қорғаныш құралдарының бар-жоғын анықтау: арнайы киім мен аяқ киімдер, қолғаптар, резеңке (клеенка) алжапқыштар, саусаққаптар, олардың саны, қолдануға жарамдылығы, сақтау, ауыстыру тəртібі, кір жуудың орталықтандырылуы, дəрі қобдишаларының, қол жуғыштардың, дезинфекциялық заттардың, сабынның бар болуы; 3) жұқтырудың алиментарлық жолдарын анықтау мақсатында сүтті пастерлеу режимін, сүт ыдыстарын, сүзгіш материалдарды сақтау жəне өңдеу шарттарын сақтауды тексеру, сүт жəне сүт өнімдерін сату тəртібін белгілеу; 4) тексерілген шаруашылықтан мал шаруашылығы шикізаты мен өнімдерін алғашқы өңдеу жəне тасымалдау тəртібін анықтау, шаруашылықтағы немесе кəсіпорындағы персоналдарға профилактикалық қарау жүргізудің ұйымдастыруылуын тексеру қажет. Адамдарды жұқтырудан қорғау жөніндегі іс-шаралар 1120. Адамдарды жұқтырудан қорғау мақсатында мынадай ветеринариялық (ветеринариялықсанитариялық) жəне санитариялық-гигиеналық іс-шаралар жүргізіледі: 1) кейіннен жабдықтарды, үй-жайларды дезинфекциялай жəне қалдықтарды зарарсыздандыра, ауру жануарлар тасымалдаған көлікті дезинфекциялай отырып бруцеллез бойынша қолайсыз шаруашылық жүргізуші субъектілерде жануарларды сою ережесін сақтау; 2) зерттеу кезінде бруцеллезге əсер беретін жануарларды қабылдауға, тасымалдауға жəне союға, ұшаларын бөлуге жəне олардан алынатын шикізаттарды өңдеуге бруцеллезге диспансерлік тексеруден өткен, оның ішінде бруцеллезге тексеру кезінде оң иммунологиялық реакциясымен, бірақ бруцеллездің манифестік түрлерімен ауыратынын жоққа шығаратын тиісті медициналық мекемелерге қатысты динамикада титрлердің өсуі жоқ кəсіпорынның тек тұрақты жұмысшыларына рұқсат етіледі; 3) қолдарының саусақтарында тіліктер, жара бар жəне терінің басқа да зақымданғаны анықталған тұлғалар жұмысқа терінің зақымданған жерлерін алдын ала өңдегеннен кейін резеңке саусаққаппен ғана жіберіледі. Бруцеллез бойынша қолайсыз шаруашылық жүргізуші субъектіден келіп түскен жануарларды, тексерген кезде бруцеллезге əсер беретін, малдардың барлық түрлерін (жəне оны сойғанда алынған өнімдерді) қайта өңдеуде осы жұмысқа қатысатындардың барлығы резеңке саусаққап киеді; 4) бруцеллезге əсер беретін жануарларды қабылдауға, тасымалдауға, союға жəне ұшалары мен олардан алынған шикізаттарды қайта өңдеуге жасы 18 жасқа толмаған адамдар, жүкті жəне бала емізетін əйелдер, маусымдық жұмысшылар, этиологиясы əртүрлі жіті жəне созылмалы (асқыну сатысындағы) аурулармен ауыратын науқастар, бруцеллездің клиникалық белгілері байқалған науқастар, бруцеллездің алдын алу бойынша санитариялық минимумнан өтпеген жұмыскерлер жіберілмейді; 5) бруцеллез бойынша қолайсыз шаруашылық жүргізуші субъектідегі жануарлардан алынған сою өнімдері мен сүтті өңдеу мен пайдаланудың белгіленген ережелерін сақтау; 6) кəсіпорындарда жəне шаруашылық жүргізуші субъектілерде жануарлармен жұмыс істеу ережелерін сақтау: персоналды, оның ішінде бруцеллезді жұқтыру қаупіне қатысты жұмысқа уақытша тартылған адамдарды жеке гигиена құралдарымен, жеке жəне арнайы киімдермен (халаттар, резеңке саусаққаптар, жеңқаптар, клеенка алжапқыштар, арнайы аяқ киім) қамтамасыз ету; 7) демалатын бөлме, тамақ ішетін орын, себезгі бөлмелер сияқты тұрмыстық үй-жайларды пайдалану ережелерін сақтау; 8) ыстық сумен, жуғыш жəне дезинфекциялық заттармен қамтамасыз ету; 9) шаруашылық жүргізуші субъектілерде жəне кəсіпорындарда орталықтандырылған дезинфекцияны, арнайы киімдерді жууды жəне тазалауды ұйымдастыру; 10) гигиена ережелері, жеке қорғаныш заттарын қолдану, бруцеллезге қарсы режимдерді сақтау туралы шаруашылық жүргізуші субъектілердің жұмыскерлеріне нұсқау беру. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелеріне ұқсас нұсқау жүргізеді; 11) бруцеллезді жұқтыру қаупімен байланысты жұмысқа нұсқаудан өткеннен кейін ғана жіберу. 1121. Шаруашылық жүргізуші субъектілерде, жануардан алынатын өнімдер мен шикізатты қайта өңдейтін кəсіпорындарда, вирулентті өскіндермен жұмыс істейтін зертханаларда бруцеллезге қарсы іс-шараларды ұйымдастыруға жəне өткізуге жəне бруцеллезге қарсы режимді сақтауға мемлекеттік санитариялық қадағалау тəртібіндегі бақылауды Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі Мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау басқармасы жүзеге асырады. 1122. Хеддльсон жəне Райт реакцияларымен бруцеллез ауруына міндетті тексеруге донорлар, тіндер, ағзалар жəне басқа да биологиялық материалдар жатады. 1123. Бруцеллезді жұқтыру қаупі бар шаруашылық жүргізуші субъектілерде, шалғайдағы жайылымдарда, сою пункттерінде, қой қырқу пункттерінде, ет комбинаттары мен сүт зауыттарында жəне басқа да кəсіпорындарда бруцеллезге қарсы режимнің сақталуы бойынша жоспарлы тексеруді эпидемиологтар осы объектілерге жетекшілік ететін санитариялық дəрігерлермен, сондай-ақ тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктердің ветеринариялық-санитариялық инспекторлармен бірлесіп жүргізуі керек. Жоспарлы тексерулердің жиілігі тəуекел дəрежесіне жəне эпидемиологиялық жəне эпизоотиялық жағдайға байланысты, бірақ жылына екі реттен сирек емес. Тиісті шара қолдану үшін объектілерді тексеру нəтижелерімен шаруашылық жүргізуші субъектілердің əкімшілігін жəне иелерін таныстырады. Кəсіби контингенттерге тексеріп-қарау жүргізу кезіндегі іс-шаралар 1124. Бруцеллез жұқтырған жəне онымен ауырған адамдарды уақтылы анықтау мақсатында жұмысқа орналасатын кезде жəне бұдан əрі жыл сайын міндетті диспансерлік профилактикалық тексеріп-қараудан мынадай санаттағы азаматтар өтеді: 1) мал өсірушілер жəне олардың отбасы мүшелері; 2) мал күтуге уақытша тартылған жұмысшылар, шаруашылық жүргізуші субъектілерде мал шаруашылығы жұмысына тартылатын құрылысшылар, механизаторлар; 3) мал шаруашылығы шикізаты мен өнімдерін қайта өңдейтін кəсіпорындардың тұрақты жəне уақытша жұмыскерлері; 4) қаракөл зауыттарының, тері зауыттарының, жүнді алғашқы өңдеу фабрикаларының, тері, жүн өңдейтін кіші кəсіпорындардың жұмысшылары; 5) бруцеллалардың тірі өскіндерімен, жұқтырылған материалмен, вакциналық препараттармен жұмыс істейтін медициналық, ветеринариялық жəне басқа персонал; 6) алғашқы латентті бруцеллезбен ауырған жəне серологиялық реакциялар бойынша бруцеллезге оң əсер беретін адамдар. Жіті бруцеллезбен ауырып жазылған адамдар 2 жыл бақылауда болады. 1125. Тізбелеп аталған контингентті диспансеризациялау ресми жарияланған бруцеллез бойынша қолайсыз шаруашылық жүргізуші субъектілерде ғана емес, қолайлы шаруашылық жүргізуші субъектілерде де жүргізіледі. 1126. Егер ауруды жұқтырған жағдайда аурудың кəсіби сипатын барынша ықтималдықпен жіктеу мүмкін болуы үшін ауылды жерлерде барлық көрсетілген контингент жұмысқа орналасатын кезде бруцеллезге тексеріледі (клиникалық тексеріп-қарау, қанды Хеддльсон реакциясында зерттеу). Жұмыс басталғанға дейін диспансеризациялау толық қамтылмаған жағдайларда жұмысқа уақытша тартылған контингент ошаққа келген алғашқы 10 күнде тексеруге жатады, өйткені жаңа жұқтырған кезде гуморальдық жауап осы мерзімнен кейінірек дамиды. Бұл ретте медициналық қызметкер сақманға нақты тартылған адамдардың тізімін жасайды. 1127. Диспансеризациялау басшылығын Денсаулық сақтау департаменттерінің бас мамандары жүзеге асырады. Диспансеризацияны инфекциялық аурулар кабинеттері жүргізеді. Мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалаудың аумақтық басқармалары мерзімдік медициналық тексеріп қарау жəне диспансеризациялаумен толық қамтылуын бақылауды жүзеге асырады, бруцеллезге мерзімдік медициналық тексеріп-қарауға жататын контигентті анықтайды, тексеріп-қарауды жүргізу мерзімдерін көрсете отырып, объектілердің жəне жұмыс істейтіндердің тізбесін жасайды, сондай-ақ қолайсыз өндірістік факторлардың əсерін бағалайды. Аудандық орталық аурухананың ұйымдастырушылық-əдістемелік бөлімі, инфекциялық аурулар кабинеті санитариялықэпидемиологиялық қызметтің эпидемиологымен бірлесіп жыл сайын динамикада мынадай деректерді көрсете отырып, бруцеллезге мерзімдік тексеріп-қараудың нəтижелерін қорытады: 1) бруцеллезге диспансерлік тексеріп-қарауға жататын адамдардың, оның ішінде дəрігерлік учаскелер бөлінісінде қаралғандардың саны; 2) бруцеллезбен ауырғандардың жəне реакциялар (Райт, Хеддльсон) кешені бойынша оң əсер бергендердің, оның ішінде диспансерлік есепке алынғандардың саны; 3) емделуге жататын науқастардың, оның ішінде (амбулаториялық жəне стационарлық) емделуге жіберілгендердің саны; 4) басқа жұмысқа ауыстырылған науқастардың саны; 5) бұрын ауырған ауруға байланысты мүгедектікке ауыстырылған адамдардың саны; 6) ауырғаннан кейін диспансерлік есепте тұрған адамдардың, оның ішінде ағымдағы жылы есепке алынғандардың саны; 7) ағымдағы жылы диспансерлік есептен шығарылған адамдардың саны. Кəсіптік ауру ресімделген адамдарға ерекше көңіл бөлінеді. Олар есепке жеке тізіммен алынады. 1128. Объектілердің əкімшілігі бруцеллезге мерзімдік медициналық тексеріп-қарауға жататын жұмыс істейтіндердің тегін, атын, əкесінің атын көрсете отырып, бекітілген тізімдерді ұсынады. 1129. Ұсынылған ресми тізім бойынша учаскелік медициналық қызмет маусымдық жұмысты жүргізу кезінде малшылардың жəне жұмысқа уақытша тартылған адамдардың денсаулық жағдайын сұрау жəне тексеріп-қарау жолымен бақылайды жəне деректерді диспансерлік журналға (дəптерге) тіркейді. 1130. Бруцеллезге оң əсер берген адамдар, бруцеллездік инфекцияға тəн клиникалық белгілері бар науқастар клиникалық белгілердің бейіні бойынша мамандарды (инфекционист, невропатолог, гинеколог, уролог, хирург) тарта отырып, тереңдетілген медициналық тексеріп-қараудан өтуге жатады. 1131. Диагнозды анықтауды немесе растауды инфекциялық стационарда (бөлімде, ауруханада) инфекционист дəрігер жүргізеді. 1132. Бруцеллездің кəсіптік қызметпен байланысын анықтау белгіленген тəртіппен инфекционист пен эпидемиологтың міндетті түрде қатысуымен жүргізіледі. Бруцеллезді жұқтырудың кəсіптік сипатын растайтын негізгі құжат толтырылған қосымша парақпен қоса эпидемиологиялық тексеру картасы болып табылады. 1133. Тұрақты мал өсірушілерге жəне мал шаруашылығына уақытша тартылған адамдарға ауыл шаруашылығы жануарларының төлдеуі жəне бұзаулауы аяқталғаннан кейін 1–2 ай ішінде профилактикалық медициналық тексеріп-қарау (клиникалық тексеріп-қарау, қанды Хеддльсон реакциясында зерттеу) жүргізген жөн. 1134. Мал шаруашылығы өнімдері мен шикізатын қайта өңдеу кəсіпорындарының тұрақты жəне уақытша қызметкерлері жаппай мал сойылғаннан кейін жəне малды санитариялық қасапханаларда сойғаннан кейін əр жылдың IV тоқсанында диспансерлік тексеруден (клиникалық тексеріп-қарау, қанды Хеддльсон реакциясында зерттеу) өтулері қажет. Диспансерлік топқа жұқтыру қаупі бар цехтардың жұмысшылары кіреді. 1135. Қаракөл зауыттарының, тері зауыттарының, тері, жүн өңдейтін кіші кəсіпорындардың жұмысшылары, сондай-ақ бруцеллалардың тірі өскіндерімен жұмыс істейтін медициналық, ветеринариялық жəне басқа да персонал жылына бір рет диспансерлік тексеруден өтулері тиіс (клиникалық тексеріп-қарау, қанды Хеддльсон реакциясында зерттеу). 1136. Алғашқы-латентті бруцеллез ауруымен ауыратын жəне серологиялық реакциялар бойынша бруцеллезге оң əсер беретін адамдар тоқсанына 1 рет тексеру жиілігімен 1 жыл бойы диспансерлік бақылауға жатады. Серологиялық реакциялардың титрі артқан жағдайда олар 2 айда 1 рет қайта тексеріледі (қажет болғанда ем тағайындалады). Бруцеллез ауруына ұқсас шағым пайда болған жағдайда кеңейтілген зерттеу (қан егу, қан мен несептің жалпы талдауы, Хеддльсон жəне Райт реакцияларын қайта қою, дене қызуын сағат тəртібімен өлшеу) жəне инфекционистке консультацияға жіберу керек. Диспансерлік мерзімнің соңында шағым болмаған жағдайда қанға Райт реакциясында зерттеу жүргізіледі жəне теріс нəтиже анықталған жағдайда бақылау тоқтатылады. 1137. Балаларды қоса алғанда, жеке шаруашылықтағы жануарлармен ошақта байланыста болған тұлғалар аумақтық мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау басқармасының нұсқауы бойынша дереу тексеруге (клиникалық тексеріп-қарау, қанды Хеддльсон реакциясында зерттеу) жатқызылуы тиіс. Осы адамдарды бақылау ауру малды жойған жəне ошақты санациялаған сəттен бастап (инкубациялық кезеңнің барынша ұзақ мерзімі) 6 ай ішінде белгіленеді. Байланыста болған адамдарға əрбір 2 ай сайын зертханалық зерттеу жəне бақылау жүргізіледі. Көрсетілген мерзім аяқталған соң шағым болмаған кезде ошақта бақылау тоқтатылады. Шағым пайда болған жағдайда кеңейтілген тексеру (қан егу, Райт реакциясы) жүргізу керек. 1138. Жіті бруцеллез ауруымен ауырып жазылған адамдар үдеріс созылмалылығының клиникалық-иммунологиялық белгілері болмаған жағдайда ауырған сəттен бастап 2 жыл бойы бақыланады. Бұрын ауырып жазылған адамдарды бірінші жылы 1, 2, 3, 6, 9, 12 айдан кейін, ал екінші жылы 6 айдан кейін инфекционист тексереді. Бұл уақытта олар мұқият клиникалық жəне серологиялық тексерілуі тиіс. Жіті жəне жітілеу бруцеллез ауруымен бұрын ауырып жазылған адамдарды егер соңғы 2 жыл бақылау кезінде үдеріс созылмалылығының белгілері байқалмаса, құрамында инфекционист дəрігер, терапевт жəне эпидемиолог бар комиссия оларды диспансерлік есептен алып тастайды. 1139. Созылмалы бруцеллез ауруымен ауыратын науқастарға тоқсан сайын міндетті түрде термометрия жəне серологиялық зерттеу (Райт жəне пассивті гемагглютинация реакциялары) жүргізе отырып, мұқият клиникалық тексеру жүргізіледі. Созылмалы бруцелллез ауруымен бұрын ауырып жазылған адамдар жіті жəне жітілеу бруцеллез ауруымен ауырған адамдар тəрізді диспансерлік есептен шығарылады. Халық арасында санитариялық-ағарту жұмысын жүргізу кезіндегі іс-шаралар 1140. Халықтың қалың жiгiне бруцеллез бойынша қажетті санитариялық-гигиеналық білімді жеткізу мақсатында санитариялық-ағарту іс-шаралары жүргізіледі. Бруцеллездің алдын алу бойынша санитариялық ағартудың негізгі міндеттері: 1) халықтың белгілі бір топтарында бруцеллез – инфекция қоздырғышының көздері ауру ауыл шаруашылығының жануарлары болатын зооноздық инфекция екендігі туралы нақты түсінік қалыптастыру; 2) жануарлар арасында аурудың таралуы, бруцеллезді жұқтыру жолдары туралы жəне аурудың кəсіптік сипатына назар аудара отырып, адам үшін қауіптілік дəрежесі туралы хабардар ету болып табылады. 1141. Арасында санитариялық-ағарту жұмыстары жүргізілетін халық тобының ерекшеліктеріне байланысты кəсіптік сипат мəселесіне баса назар аудару керек. Мал шаруашылығы қызметкерлері өздеріне тиетін экономикалық зиянды көрсетулері қажет, іш тастаудың алғашқы жағдайларын

айқындау, табынның жəне барлық шаруашылық жүргізуші субъектінің сауығуына ықпал жасайтын шұғыл дезинфекциялық шараларды жүргізу соларға байланысты екенін атап көрсетулері тиіс. 1142. Мерзімді медициналық тексеріп-қарауды жəне зертханалық тексеруді жүргізу кезінде, тексерілетін контингент арасында санитариялық-ағарту жұмыстары кеңінен жүргізіледі. 1143. Мал өсірушілерді арнайы киімдермен қамтамасыз ету тəртібімен, сондай-ақ жеке бас профилактикасының шараларын орындауға барлық қажеттілермен таныстыру керек. 1144. Жеке ауласында қой жəне ешкі өсірумен айналысатын халыққа малдарда бруцеллез ауруының белгілері байқалған кезде шұғыл қолданылатын санитариялық жəне ветеринариялықсанитариялық шаралардың маңыздылығын, оларды бұзу жəне сақтамау инфекцияның таралуына жəне адамдарға да, малдарға да жұғуына əкеп соғатынын түсіндіру қажет, сонымен қатар балалар мен жасөспірімдерді аурудан қорғауға көңіл бөлу қажет. 1145. Жануарлардан алынатын шикізатты жəне өнімдерді қайта өңдейтін кəсіпорындардың қызметкерлеріне жеке бас профилактикасының шараларын мұқият түсіндіру керек. 1146. Халықпен əңгімелесуде бруцеллездің клиникасына егжей-тегжейлі тоқталудың қажеті жоқ. Негізгі симптомдарына тоқталып, осы ауруды диагностикалауды клиникалық жəне зертханалық зерттеулер негізінде тек дəрігер жүргізетінін айту жеткілікті. 1147. Егер балалар ауру малдарды күтуге қатысса, оларға бруцеллездің жұғу мүмкіндігі бар екендігін атап өткен жөн. 1148. Егер тəжірибеден алынған нақты оқиғалар пайдаланылып, нақты аумақтардағы бруцеллезбен күресудің табысты шаралары мысалға келтірілсе, халық арасында ғылыми білімді насихаттау өте тиімді болады.». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С. АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 11 қараша

№ 1195

Астана, Үкімет Үйі

«Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыруды қолдау үшін бөлінетін ақшаны пайдаланудың кейбір мəселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 29 қарашадағы №1133 қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыруды қолдау үшін бөлінетін ақшаны пайдаланудың кейбір мəселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 29 қарашадағы №1133 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., №43, 475-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыруды қолдау үшін бөлінетін ақшаны пайдалану қағидаларын бекіту туралы». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 11 қараша

№1196

Астана, Үкімет Үйі

Агент көрсететін қызметтерге төленетін ақының 2013 жылға арналған мөлшерін бекіту туралы «Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыру туралы» 2004 жылғы 10 наурыздағы Қазақстан Республикасы Заңының 4-1-бабының 4) тармақшасына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Агент көрсететін қызметтерге төленетін 2013 жылға арналған ақы 64495000 (алпыс төрт миллион төрт жүз тоқсан бес мың) теңге мөлшерінде бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі өсімдік шаруашылығы саласындағы уəкілетті мемлекеттік орган мен агент арасында жасалған шартқа сəйкес оны жасасқаннан кейін күнтізбелік он бес күн ішінде агроөнеркэəіптік кешенді дамытуды мемлекеттік қолдау үшін «20132015 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделген қаражат есебінен агент көрсететін қызметтерге ақы төлеуді жүзеге асырсын. 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 11 қараша

№ 1201

Астана, Үкімет Үйі

«Табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтерінің (тауарларының, жұмыстарының) тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 14 наурыздағы №155 қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтерінің (тауарларының, жұмыстарының) тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 14 наурыздағы №155 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., №8, 71-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтерінің (тауарларының, жұмыстарының) тізбесінде: 10-тармақтың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «1) жалпы пайдаланудағы телекоммуникациялар желісіне ІР-телефония (Интернет-телефония) операторларының жабдықтарын (қолжетімділік тораптарын) қалааралық децгейде қосу;». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 22 қараша

№1254

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етедi: 1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Мемлекеттік қызметтер көрсету стандарттарын бекіту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 20 шілдедегі № 745 қаулысына толықтыру енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 7 қазандағы № 1036 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 54, 521-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты осы қаулыға 1-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; көрсетілген қаулымен бекітілген «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты осы қаулыға 2-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; 2) «Қазақстан Республикасының аумағында жылжымайтын мүлік объектілерінің мекенжайын анықтау жөнінде анықтама беру», «Сəулет-жоспарлау тапсырмасын беру», «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензиялардың телнұсқасын беру», «Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияларға телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарттарын бекіту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Мемлекеттік қызметтер көрсету стандарттарын бекіту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 20 шілдедегі № 745 қаулысына толықтыру енгізу туралы» 2010 жылғы 7 қазандағы № 1036 жəне «Жергілікті атқарушы органдар көрсететін əлеуметтік қорғау саласындағы мемлекеттік қызметтердің стандарттарын бекіту туралы» 2011 жылғы 7 сəуірдегі № 394 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 31 тамыздағы № 1128 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 68, 990-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты осы қаулыға 3-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; көрсетілген қаулымен бекітілген «Үлескердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты осы қаулыға 4-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; 3) «Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын үй ғимараттар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметті лицензиялаудың кейбір мəселелері жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 4 желтоқсандағы № 1530 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2013 ж., № 2, 24-құжат): 2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «2. Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігінің Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын үй ғимараттарын салуды ұйымдастыру жөніндегі қызметті жүзеге асыру бойынша лицензиар болып белгіленсін.»; 4) «Сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс саласында қызметті лицензиялаудың кейбір мəселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 ақпандағы № 89 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2013 ж., № 14, 225-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс саласында қызметті жүзеге асыруға қойылатын біліктілік талаптары жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттардың тізбесі осы қаулыға 5-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С. АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 22 қарашадағы №1254 қаулысына 1-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 7 қазандағы №1036 қаулысымен бекітілген «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы: «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» (бұдан əрі – көрсетілетін мемлекеттік қызмет). 2. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлейтін орталық мемлекеттік органның атауы: Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі. 3. Қызмет берушінің атауы: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды бақылау жəне халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін үйлестіру комитетінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны (бұдан əрі – орталық) арқылы Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігінің Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті мен облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылау департаменттері (бұдан əрі – қызмет беруші), олардың мекенжайлары мен жұмыс кестелері осы стандартқа 1-қосымшада көрсетілген, сондай-ақ «электрондық үкіметтің» веб-порталы: www.e.gov.kz немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы: www.elicense.kz (бұдан əрі – портал). 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімдері: 1) орталыққа немесе порталға құжаттар пакеті тапсырылған сəттен бастап мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі лицензияны беру жəне қайта ресімдеу үшін он бес жұмыс күнін, лицензияның телнұсқасын беру үшін екі жұмыс күнін құрайды (құжаттардың қабылданған күні мен берілген күні мемлекеттік қызмет көрсету мерзіміне кірмейді); 2) мемлекеттік көрсетілетін қызметті алғанға дейін ең көп рұқсат етілген күту уақыты – 20 минуттан аспайды; 3) өтініш берілген күні қызмет алушыға қызмет көрсетудің ең көп рұқсат етілген уақыты – 20 минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет нысаны: электронды (ішінара автоматтандырылған). 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі осы стандарттың 5-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мерзімде порталда қызмет берушінің уəкілетті адамының электрондық цифрлық қолтаңбасы (бұдан əрі – ЭЦҚ) қойылған электронды құжат нысанында жобалау қызметіне лицензия беру, лицензияны қайта ресімдеу жəне лицензияның телнұсқасын беру немесе қызмет алушы лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште алу үшін өтініш берген жағдайда, лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымша басып шығарылып, қызмет беруші басшысының қолымен жəне мөрімен куəландырылады не өтініш электронды түрде берілген жағдайда, электронды құжат нысанында не өтініш қағаз түрінде берілген жағдайда, қағаз жеткізгіште мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелді жауап беру болып табылады. 7. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет ақылы түрде көрсетіледі. «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 471-бабына сəйкес лицензияны беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру үшін лицензиялық алым алынады жəне ол лицензияны жəне лицензияның телнұсқасын беру үшін 10 айлық есептік көрсеткішті (бұдан əрі – АЕК), лицензияны қайта ресімдеу үшін 1 АЕК-ті құрайды. Жобалау қызметіне лицензия алуға, қайта ресімдеуге, лицензияның телнұсқаларын беруге портал арқылы электрондық сұрау берілген жағдайда, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. 8. Жұмыс кестесі: 1) орталық – көрсетілетін мемлекеттік қызмет еңбек заңнамасына сəйкес демалыс жəне мереке күндерін қоспағанда, белгіленген жұмыс кестесі бойынша күн сайын, дүйсенбі мен сенбі аралығында сағат 9.00-ден 20-00-ге дейін үзіліссіз көрсетіледі. Қабылдау «электрондық кезек» тəртібімен жеделтетілген қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады. Қызмет алушының қалауы бойынша портал арқылы электрондық кезекті «брондауға» болады.

(Жалғасы 17-бетте).


17

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

(Жалғасы. Басы 16-бетте). Орталықтардың ұтқыр филиалдары құжаттарды қабылдауды көші-қон полициясының аумақтық басқармаларымен бірге жергілікті атқарушы органдар бекіткен кестеге сəйкес жүзеге асырады, бірақ бір елді мекенде алты жұмыс сағатынан кем емес; 2) порталда – тəулік бойы. 9. Мемлекеттік қызметті алу үшін қызмет алушы мынадай құжаттардың тізбесін ұсынады: 1) лицензия алған кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; заңды тұлға үшін – жарғының көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған) жəне өтініш беруші – заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені (қайта тіркелгені) туралы анықтама; жеке тұлға үшін – жеке басын куəландыратын құжатының көшірмесі; дара кəсіпкер үшін – өтініш берушінің дара кəсіпкер ретінде мемлекеттік тіркелгені туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); өтініш берушіні салық органында есепке қою туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны; шетелдік тұлға өтініш берген жағдайда, І немесе ІІ санаттағы лицензия алу қажет болғанда, лицензияның немесе шет мемлекеттің шетелдік тұлғалар үшін жобалау қызметіне тиісті растамасы бар тиісті рұқсат беру құжатының көшірмесі; 2) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжат – салыстырып тексеру үшін; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; 3) санат берілуіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке тұлға үшін – жеке басын куəландыратын құжатының көшірмесі; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны; 4) лицензияның телнұсқасын берген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 7 жəне 8-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжат – салыстырып тексеру үшін; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алым төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы; дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерін; лицензия туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында орталықтың қызметкері өзі алады; 5) лицензия алған кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде қоса беріледі); төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі; шетелдік тұлға өтініш берген жағдайда, І немесе ІІ санаттағы лицензия алу қажет болғанда, лицензияның немесе шет мемлекеттің шетелдік тұлғалар үшін жобалау қызметіне тиісті растамасы бар тиісті рұқсат беру құжатының көшірмесі, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі; 6) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі); төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; 7) санат берілуіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі); осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы, дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерін, лицензия туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында қызмет беруші өзі алады. 10. Егер: 1) Қазақстан Республикасының заңдарында субъектілердің осы санаты үшін қызметтің жекелеген түрімен айналысуға тыйым салынса; 2) қызмет түріне лицензия беруге өтініш берілген жағдайда, қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым енгізілмесе; 3) қызмет алушы біліктілік талаптарына сай келмесе; 4) өтініш берушіге қатысты оның қызметтің жекелеген түрімен айналысуына тыйым салатын заңды күшіне енген сот үкімі болса; 5) сот орындаушысының ұсынуы негізінде сот қызмет алушыға лицензия алуға тыйым салса, мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тартылады. Құжаттарды қабылдаудан бас тартылған жағдайда, орталық қызметкері қызмет алушыға жетіспейтін құжаттарды көрсете отырып, қолхат береді. 3. Шағымдану тəртібі 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, шағым қызмет алушының қалауы бойынша; 1) азаматтарды қабылдау кестесі қызмет берушінің интернет-ресурсында: www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша орналасқан қызмет берушінің басшысына; 2) қызмет берушінің 8 (7172) 74-22-43, 74-19-45 нөмірлері бойынша «сенім телефонына»; 3) www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсындағы «сұрақжауап» бөліміне; 4) қызмет беруші басшысының блогына (www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсының «Қызмет беруші төрағасының блогы» парағына); 5) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіде орналасқан шағымдар мен ұсыныстарға арналған жəшік арқылы; 6) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіге жазбаша шағым беру арқылы жіберіледі. 12. Мемлекеттік қызметті ұсыну кезінде дөрекі қызмет көрсету туралы шағымды қызмет алушы мынадай жолмен береді: 1) орталықта – орталық филиалының басшысына тікелей не Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А үй мекенжайы, 8 (7172) 94-99-95 телефоны, www.con.gov.kz. интернет-ресурсы бойынша орталық басшысына береді; 2) порталда – мемлекеттік қызметтерді көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының телефон нөмірі бойынша (1414) береді. 13. Шағым құзыретіне шағымда көтерілген мəселелерді шешу кіретін субъектінің немесе лауазымды адамның атына жіберілуге тиіс. Шағымда шағым берген адамның тегі, аты, əкесінің аты (жеке басын куəландыратын құжатта болса), пошталық мекенжайы, күні көрсетіледі. Шағымға қызмет алушы қол қоюға тиіс. Шағым берген кезде іс-əрекетіне шағым беріліп отырған субъектінің атауы немесе лауазымды адамдардың лауазымы, тегі жəне аты-жөні, шағым беру себебі мен талаптары көрсетіледі. 14. Қызмет беруші мен орталықтың атына түскен қызмет алушының шағымы ол тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Қабылданған шағым қызмет берушінің ақпаратты есепке алу журналында тіркеледі, бұл ретте қызмет алушыға күні мен уақыты, өтінішті (шағымды) қабылдаған адамның тегі мен аты-жөні көрсетілген талон беріледі. Орталықта қолма-қол жəне пошта арқылы түскен шағымның қабылданғанын растау оның орталықтың кеңсесiнде тіркелгені болып табылады (мөртабан, кiрiс нөмiрi жəне тiркелген күні шағымның екiншi данасына немесе шағымға iлеспе хатқа қойылады). Қызмет алушының шағымы қабылданғаны туралы растау үшін оған шағымды қабылдаған адам талон береді, онда шағымның нөмiрi, күнi, шағымды қабылдаған адамның тегi, байланыс деректерi көрсетiледі. Шағым тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Қызмет алушының уəкілетті органның атына түскен мемлекеттік қызметтерді көрсету сапасын бағалау жəне бақылау жөніндегі шағымы ол тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Шағым тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Портал арқылы электрондық өтініш жіберілгеннен кейін порталда қызмет алушы өзінің «жеке кабинетінен» өтініш туралы ақпаратқа қол жеткізе алады, ол мемлекеттік орган өтінішті өңдеген кезде жаңартылады (жеткізу, тіркеу, орындау туралы белгілер, қарау туралы немесе қараудан бас тарту туралы жауап). 15. Қызмет берушінің шағымды қарау нəтижелерімен келіспеген жағдайда, қызмет алушы заңнамада белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқылы. 4. Өзге талаптар 16. Халықтың əлеуметтік жағынан осал топтарына жататын адамдардың қызмет берушіге жəне (немесе) халыққа қызмет көрсету орталығына өздерінің келу мүмкіндігінің болмауына байланысты оларға мемлекеттік қызмет көрсету ерекшеліктері жоқ. 17. Мемлекеттік қызмет көрсетілетін жерлердің мекенжайлары қызмет берушінің kds.gov.kz жəне көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлеп шығарған мемлекеттік органның minregion. gov.kz интернет-ресурстарында орналастырылған. 18. Қызмет алушы «электронды үкімет» веб-порталы немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы арқылы өтініш берген кезде қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электронды құжат нысанында сұрау жіберіледі. 19. Қашықтан қол жеткізу режимінде мемлекеттік қызмет көрсету дəрежесі туралы ақпарат алу мүмкіндігі қызмет алушының «жеке кабинеті» арқылы жүзеге асырылады. 20. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының нөмірі – 1414. «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 1-қосымша Орталықтардың мекенжайлары мен жұмыс кестесі Р/с №

Орталықтың атауы

Орталық орналасқан мекенжай

Операциялық залдың телефон нөмірі

Басшының телефон нөмірі

1

2

3

5

6

1

Ақмола облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Көкшетау қаласы, Əуезов көшесi, 189 «а»

40-10-76

40-10-63 қабылдау бөлмесі

2

Ақтөбе облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Ақтөбе қаласы, Тургенев көшесi, 109

56-40-34

56-57-87 қабылдау бөлмесі

3

Алматы облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Талдықорған қаласы, Тəуелсiздiк көшесi, 67 «б»

21-24-35

24-41-33 қабылдау бөлмесі

4

Атырау облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Атырау қаласы, Авангардская көшесi, 2-23 «б»

21-29-42

21-37-17 қабылдау бөлмесі

5

Шығыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Өскемен қаласы, Белинский көшесi, 37 «а»

78-42-90

78-42-36 қабылдау бөлмесі

6

Жамбыл облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Тараз қаласы, Абай даңғылы, 232

56-90-07

56-90-01 қабылдау бөлмесі

7

Батыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Орал қаласы, Жамбыл көшесi, 81

28-29-14

28-29-14 қабылдау бөлмесі

8

Қарағанды облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қарағанды қаласы, Чкалов көшесi, 7

44-64-61

41-12-85 қабылдау бөлмесі

9

Қостанай облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қостанай қаласы, Таран көшесi, 114

53-46-15

54-10-20 қабылдау бөлмесі

10

Қызылорда облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қызылорда қаласы, Мұратбаев көшесi, н/ж

23-08-05

23-07-16 қабылдау бөлмесі

11

Маңғыстау облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Ақтау қаласы, 15-шағын аудан, 67 «б»

42-21-25

42-23-11 қабылдау бөлмесі

12

Павлодар облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Павлодар қаласы, Павлов көшесi, 48

33-47-54

33-47-35 қабылдау бөлмесі

13

Солтүстiк Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Петропавл қаласы, Əуезов көшесi, 157

33-31-03

33-12-57 қабылдау бөлмесі

14

Оңтүстiк Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Шымкент қаласы, Мəделi қожа көшесi, н/ж

21-48-96

30-06-79 қабылдау бөлмесі

15

Алматы қаласы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Алматы қаласы, Жандосов көшесі, 51

247-14-33

247-16-25 қабылдау бөлмесі

16

Астана қаласы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А

57-07-71

57-07-71 қабылдау бөлмесі

«Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 2-қосымша Нысан Лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін жеке тұлғаның ӨТІНІШІ Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты (бар болса), жеке сəйкестендіру нөмірі) ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште ___беруді сұраймын. (лицензияны қағаз жеткізгіште алу қажет болған жағдайда, Х белгісін қою керек) Жеке тұлғаның тұратын жері______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың нөмірі) Электрондық поштасы ___________________________________________ Телефоны ________________________________________________ Факс ________________________________ Банктік шоты ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға тыйым салмағаны; қоса беріліп отырған құжаттардың бəрі шындыққа сəйкес келетіні əрі жарамды болып табылатыны куəландырылады. Жеке тұлға____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты (бар болса)) Мөрдің орны (бар болса) Толтырылған күні: 20 ___ жылғы «___» _________. «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 3-қосымша Нысан Лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін заңды тұлғаның ӨТІНІШІ Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, бизнес-сəйкестендіру нөмірі) ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште ___беруді сұраймын. (лицензияны қағаз жеткізгіште алу қажет болған жағдайда, Х белгісін қою керек) Заңды тұлғаның мекенжайы___________________________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Электрондық поштасы ___________________________________________ Телефоны ________________________________________________ Факс ________________________________ Банктік шоты ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға тыйым салмағаны; қоса беріліп отырған құжаттардың бəрі шындыққа сəйкес келетіні əрі жарамды болып табылатыны куəландырылады. Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты (бар болса)) Мөрдің орны Толтырылған күні: 20 ___ жылғы «___» _________. «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 4-қосымша Жобалау қызметіне лицензияға мəліметтер нысаны Жеке тұлға үшін өтініш берушінің біліктілігі жəне заңды тұлға үшін инженер-техник қызметкерлері туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде, сондай-ақ лицензияны І санатқа қайта ресімдеген кезде толтырылады) 1) ТАƏ __________________________________________________________ 2) Лауазымы______________________________________________________ 3) Осы ұйымда _____________________________________жұмыс істейді. (тұрақты немесе уақытша жұмыс істейтінін көрсету) 4) Жұмыс өтілі ____________________________________________________ (мамандығы бойынша жəне атқарып отырған жұмысындағы өтілін көрсету) 5) Оқу орнының атауы ____________________________________________ 6) Бітірген жылы _________________________________________________ 7) Дипломы бойынша біліктілігі ____________________________________ 8) Сейсмикалық қаупі жоғары аудандарда жұмыс істеуге рұқсатының болуы ___________________________________________________________________ (құжаттың нөмірін, берілген күні мен орнын көрсету) Өндірістік база туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде, сондай-ақ санат бере отырып, лицензияны қайта ресімдеген кезде толтырылады) 9) Өндірістік базаның мекенжайы ___________________________________ ___________________________________________________________________ 10) Ауданы _______________________________________________________ 11) Жылжымайтын мүлікті тіркеу туралы куəліктің нөмірі _______________ ___________________________________________________________________ 12) Жалға алу туралы шарттың нөмірі ________________________________ 13) База мыналармен жарақталған: (болған жағдайда, «Х» белгісін қою қажет) Өтініш берілген жұмыс түрлерін, лицензияланатын қызмет түрінің кіші түрін орындау үшін қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен жəне үй-жайлармен _______________________________________________________ Еңбек шарттарына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен _______ __________________________________________________________ 14) Жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау жүйесі бойынша бекітілген нұсқаулықтың деректемелері (норманы бақылау, жұмыс жүргізудің сапасын бақылау) _______ ____________________________________________________________________ 15) Еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша бекітілген қағидалар мен нұсқаулықтардың деректемелері __________________________ ___________________________________________________________________ Өзге талаптар (лицензия алған жəне лицензияны І жəне ІІ қайта ресімдеген кезде толтырылады) 16) Жұмыс тəжірибесі ______________________________________________ 17) Іске қосылған объектілер ________________________________________ _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ __________________________________________________________________ 18) Пайдалануға беру актілерінің жəне орындалған жұмыстар актілерінің деректемелері__ _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 19) Іске қосылған объектілер бойынша пікірлердің деректемелері _________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Материалдық-техникалық жарақтандырылуы туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде толтырылады) 20) Атауы ________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 21) Өлшем бірлігі _________________________________________________ 22) Саны__________________________________________________________ ____________________________________________________________________ 23) Пайдалану мерзімі ______________________________________________ 24) Сипаттамасы (маркасы, қуаты), сапалық құрамы ____________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 25) Ескертпе ______________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 5-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, ЖСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________

____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеуді сұраймын. Тұратын жері__________________________________________________ Жеке басын куəландыратын құжат: түрі ____________, сериясы _____________, №_______________, кім берді _______________ қашан берді ________________ Банктік шоты (бар болса) ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (лицензиардың жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 6-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, БСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеуді сұраймын. Мекенжайы ________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (индексі, қала, аудан, облыс, көше, үйдің нөмірі, телефон, факс, e-mail) Банктік шоты ________________________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Филиалдары (өкілдігі, объектілері, пункттері, учаскелері) ________ ____________________________________________________________________ (орналасқан жері жəне деректемелері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Мөрдің орны 20__ жылғы ___________________ Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 7-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, ЖСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияның жəне (немесе) лицензияға қосымшаның телнұсқасын беруді сұраймын. Тұратын жері__________________________________________________ Жеке басын куəландыратын құжат: түрі ____________, сериясы _____________, №_______________, кім берді _______________ қашан берді ________________ Банктік шоты (бар болса) ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (лицензиардың жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Жобалау қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 8-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, БСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияның жəне (немесе) лицензияға қосымшаның телнұсқасын беруді сұраймын. Мекенжайы ________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (индексі, қала, аудан, облыс, көше, үйдің нөмірі, телефон, факс, e-mail) Банктік шоты ________________________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Филиалдары (өкілдігі, объектілері, пункттері, учаскелері) ________ ____________________________________________________________________ (орналасқан жері жəне деректемелері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Мөрдің орны 20__ жылғы ___________________ Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 22 қарашадағы №1254 қаулысына 2-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 7 қазандағы №1036 қаулысымен бекітілген «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы: «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» (бұдан əрі – көрсетілетін мемлекеттік қызмет). 2. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлейтін орталық мемлекеттік органның атауы: Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі. 3. Қызмет берушінің атауы: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды бақылау жəне халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін үйлестіру комитетінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны (бұдан əрі – орталық) арқылы Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігінің Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті мен облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылау департаменттері (бұдан əрі – қызмет беруші), олардың мекенжайлары мен жұмыс кестелері осы стандартқа 1-қосымшада көрсетілген, сондай-ақ «электрондық үкіметтің» веб-порталы: www.e.gov.kz немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы: www.elicense.kz (бұдан əрі – портал). 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімдері: 1) қызмет алушы орталыққа немесе порталға жүгінген сəттен бастап мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі лицензияны беру жəне қайта ресімдеу үшін он бес жұмыс күнін, лицензияның телнұсқасын беру үшін екі жұмыс күнін құрайды (құжаттардың қабылданған күні мен берілген күні мемлекеттік қызмет көрсету мерзіміне кірмейді); 2) мемлекеттік көрсетілетін қызметті алғанға дейін ең көп рұқсат етілген күту уақыты – 20 минуттан аспайды; 3) өтініш берілген күні қызмет алушыға қызмет көрсетудің ең көп рұқсат етілген уақыты – 20 минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет нысаны: ішінара автоматтандырылған. 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі осы стандарттың 5-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мерзімде порталда қызмет берушінің уəкілетті адамының электрондық цифрлық қолтаңбасы (бұдан əрі – ЭЦҚ) қойылған электронды құжат нысанында құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, лицензияны қайта ресімдеу жəне лицензияның телнұсқасын беру немесе қызмет алушы лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште алу үшін өтініш берген жағдайда, лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымша басып шығарылып, қызмет беруші басшысының қолымен жəне мөрімен куəландырылады не өтініш электронды түрде берілген жағдайда, электронды құжат нысанында не өтініш қағаз түрінде берілген жағдайда, қағаз жеткізгіште мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелді жауап беру болып табылады. 7. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет ақылы түрде көрсетіледі. «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 471-бабына сəйкес лицензияны беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру үшін лицензиялық алым алынады жəне ол лицензияны жəне лицензияның телнұсқасын беру үшін 10 айлық есептік көрсеткішті (бұдан əрі – АЕК), лицензияны қайта ресімдеу үшін 1 АЕК-ті құрайды. Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия алуға, қайта ресімдеуге, лицензияның телнұсқаларын беруге портал арқылы электрондық сұрау берілген жағдайда, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. 8. Жұмыс кестесі: 1) орталық – көрсетілетін мемлекеттік қызмет еңбек заңнамасына сəйкес демалыс жəне мереке күндерін қоспағанда, белгіленген жұмыс кестесі бойынша күн сайын, дүйсенбі мен сенбі аралығында сағат 9.00-ден 20-00-ге дейін үзіліссіз көрсетіледі. Қабылдау «электрондық кезек» тəртібімен жеделтетілген қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады. Қызмет алушының қалауы бойынша портал арқылы электрондық кезекті «брондауға» болады. Орталықтардың ұтқыр филиалдары құжаттарды қабылдауды көші-қон полициясының аумақтық басқармаларымен бірге жергілікті атқарушы органдар бекіткен кестеге сəйкес жүзеге асырады, бірақ бір елді мекенде алты жұмыс сағатынан кем емес; 2) порталда – тəулік бойы. 9. Мемлекеттік қызметті алу үшін қызмет алушы мынадай құжаттардың тізбесін ұсынады: 1) лицензия алған кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; заңды тұлға үшін – жарғының көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған) жəне өтініш беруші – заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені (қайта тіркелгені) туралы анықтама; жеке тұлға үшін – жеке басын куəландыратын құжатының көшірмесі; дара кəсіпкер үшін – өтініш берушінің дара кəсіпкер ретінде мемлекеттік тіркелгені туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); өтініш берушіні салық органында есепке қою туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны; шетелдік тұлға өтініш берген жағдайда, І немесе ІІ санаттағы лицензия алу қажет болғанда, лицензияның немесе шет мемлекеттің шетелдік тұлғалар үшін құрылыс-монтаж жұмыстарына тиісті растамасы бар тиісті рұқсат беру құжатының көшірмесі; 2) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжат – салыстырып тексеру үшін;

лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; 3) санат берілуіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжатының көшірмесі – салыстырып тексеру үшін; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны; 4) лицензияның телнұсқасын берген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 7 жəне 8-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжат – салыстырып тексеру үшін; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алым төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы; дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерін; лицензия туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында орталықтың қызметкері өзі алады; 5) лицензия алған кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде қоса беріледі); төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі; шетелдік тұлға өтініш берген жағдайда, І немесе ІІ санаттағы лицензия алу қажет болғанда, лицензияның немесе шет мемлекеттің шетелдік тұлғалар үшін құрылыс-монтаж жұмыстарына тиісті растамасы бар тиісті рұқсат беру құжатының көшірмесі, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі; 6) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі); төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; 7) санат берілуіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі); осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы, дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерді, лицензия туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында қызмет беруші өзі алады. 10. Егер: 1) Қазақстан Республикасының заңдарында субъектілердің осы санаты үшін қызметтің жекелеген түрімен айналысуға тыйым салынса; 2) қызмет түріне лицензия беруге өтініш берілген жағдайда, қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым енгізілмесе; 3) қызмет алушы біліктілік талаптарына сай келмесе; 4) өтініш берушіге қатысты оның қызметтің жекелеген түрімен айналысуына тыйым салатын заңды күшіне енген сот үкімі болса; 5) сот орындаушысының ұсынуы негізінде сот қызмет алушыға лицензия алуға тыйым салса, мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тартылады. Құжаттарды қабылдаудан бас тартылған жағдайда, орталық қызметкері қызмет алушыға жетіспейтін құжаттарды көрсете отырып, қолхат береді. 3. Шағымдану тəртібі 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, шағым қызмет алушының қалауы бойынша; 1) азаматтарды қабылдау кестесі қызмет берушінің интернет-ресурсында: www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша орналасқан қызмет берушінің басшысына; 2) қызмет берушінің 8 (7172) 74-22-43, 74-19-45 нөмірлері бойынша «сенім телефонына»; 3) www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсындағы «сұрақжауап» бөліміне; 4) қызмет беруші басшысының блогына (www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсының «Қызмет беруші төрағасының блогы» парағына); 5) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіде орналасқан шағымдар мен ұсыныстарға арналған жəшік арқылы; 6) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіге жазбаша шағым беру арқылы жіберіледі. 12. Мемлекеттік қызметті ұсыну кезінде дөрекі қызмет көрсету туралы шағымды қызмет алушы мынадай жолмен береді: 1) орталықта – орталық филиалының басшысына тікелей не Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А үй мекенжайы, 8 (7172) 94-99-95 телефоны, www.con.gov.kz. интернет-ресурсы бойынша орталық басшысына береді; 2) порталда – мемлекеттік қызметтерді көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының телефон нөмірі бойынша (1414) береді. 13. Шағым құзыретіне шағымда көтерілген мəселелерді шешу кіретін субъектінің немесе лауазымды адамның атына жіберілуге тиіс. Шағымда шағым берген адамның тегі, аты, əкесінің аты (жеке басын куəландыратын құжатта болса), пошталық мекенжайы, күні көрсетіледі. Шағымға қызмет алушы қол қоюға тиіс. Шағым берген кезде іс-əрекетіне шағым беріліп отырған субъектінің атауы немесе лауазымды адамдардың лауазымы, тегі жəне аты-жөні, шағым беру себебі мен талаптары көрсетіледі. 14. Қызмет беруші мен орталықтың атына түскен қызмет алушының шағымы ол тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Қабылданған шағым қызмет берушінің ақпаратты есепке алу журналында тіркеледі, бұл ретте қызмет алушыға күні мен уақыты, өтінішті (шағымды) қабылдаған адамның тегі мен аты-жөні көрсетілген талон беріледі. Орталықта қолма-қол жəне пошта арқылы түскен шағымның қабылданғанын растау оның орталықтың кеңсесiнде тіркелгені болып табылады (мөртабан, кiрiс нөмiрi жəне тiркелген күні шағымның екiншi данасына немесе шағымға iлеспе хатқа қойылады). Қызмет алушының шағымы қабылданғаны туралы растау үшін оған шағымды қабылдаған адам талон береді, онда шағымның нөмiрi, күнi, шағымды қабылдаған адамның тегi, байланыс деректерi көрсетiледі. Шағым тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Қызмет алушының уəкілетті органның атына түскен мемлекеттік қызметтерді көрсету сапасын бағалау жəне бақылау жөніндегі шағымы ол тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Шағым тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Портал арқылы электрондық өтініш жіберілгеннен кейін порталда қызмет алушы өзінің «жеке кабинетінен» өтініш туралы ақпаратқа қол жеткізе алады, ол мемлекеттік орган өтінішті өңдеген кезде жаңартылады (жеткізу, тіркеу, орындау туралы белгілер, қарау туралы немесе қараудан бас тарту туралы жауап). 15. Қызмет берушінің шағымды қарау нəтижелерімен келіспеген жағдайда, қызмет алушы заңнамада белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқылы. 4. Өзге талаптар 16. Халықтың əлеуметтік жағынан осал топтарына жататын адамдардың қызмет берушіге жəне (немесе) халыққа қызмет көрсету орталығына өздерінің келу мүмкіндігінің болмауына байланысты оларға мемлекеттік қызмет көрсету ерекшеліктері жоқ. 17. Мемлекеттік қызмет көрсетілетін жерлердің мекенжайлары қызмет берушінің kds.gov.kz жəне көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлеп шығарған мемлекеттік органның minregion. gov.kz интернет-ресурстарында орналастырылған. 18. Қызмет алушы «электронды үкімет» веб-порталы немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы арқылы өтініш берген кезде қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электронды құжат нысанында сұрау жіберіледі. 19. Қашықтан қол жеткізу режимінде мемлекеттік қызмет көрсету дəрежесі туралы ақпарат алу мүмкіндігі қызмет алушының «жеке кабинеті» арқылы жүзеге асырылады. 20. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының нөмірі – 1414. «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 1-қосымша Орталықтардың мекенжайлары мен жұмыс кестесі Р/с № 1

Орталықтың атауы

Орталық орналасқан мекенжай

2

3

Операциялық залдың телефон нөмірі 5

Басшының телефон нөмірі 6

1

Ақмола облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Көкшетау қаласы, Əуезов көшесi, 189 «а»

40-10-76

40-10-63 қабылдау бөлмесі

2

Ақтөбе облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Ақтөбе қаласы, Тургенев көшесi, 109

56-40-34

56-57-87 қабылдау бөлмесі

3

Алматы облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Талдықорған қаласы, Тəуелсiздiк көшесi, 67 «б»

21-24-35

24-41-33 қабылдау бөлмесі

4

Атырау облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Атырау қаласы, Авангардская көшесi, 2-23 «б»

21-29-42

21-37-17 қабылдау бөлмесі

5

Шығыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Өскемен қаласы, Белинский көшесi, 37 «а»

78-42-90

78-42-36 қабылдау бөлмесі

6

Жамбыл облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Тараз қаласы, Абай көшесi, 232

56-90-07

56-90-01 қабылдау бөлмесі

7

Батыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Орал қаласы, Жамбыл көшесi, 81

28-29-14

28-29-14 қабылдау бөлмесі

8

Қарағанды облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қарағанды қаласы, Чкалов көшесi, 7

44-64-61

41-12-85 қабылдау бөлмесі

9

Қостанай облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қостанай қаласы, Таран көшесi, 114

53-46-15

54-10-20 қабылдау бөлмесі

10

Қызылорда облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қызылорда қаласы, Мұратбаев көшесi, н/ж

23-08-05

23-07-16 қабылдау бөлмесі

11

Маңғыстау облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Ақтау қаласы, 15-шағын аудан, 67 «б»

42-21-25

42-23-11 қабылдау бөлмесі

12

Павлодар облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Павлодар қаласы, Павлов көшесi, 48

33-47-54

33-47-35 қабылдау бөлмесі

13

Солтүстiк Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Петропавл қаласы, Əуезов көшесi, 157

33-31-03

33-12-57 қабылдау бөлмесі

14

Оңтүстiк Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Шымкент қаласы, Мəделi қожа көшесi, н/ж

21-48-96

30-06-79 қабылдау бөлмесі

(Жалғасы 18-бетте).


18

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 16-17-беттерде).

19 желтоқсан 2013 жыл

беру» мемлекеттік қызмет стандартына 6-қосымша

15

Алматы қаласы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Алматы қаласы, Жандосов көшесі, 51

247-14-33

247-16-25 қабылдау бөлмесі

16

Астана қаласы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А

57-07-71

57-07-71 қабылдау бөлмесі

«Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 2-қосымша Нысан Лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін жеке тұлғаның ӨТІНІШІ Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты (бар болса), жеке сəйкестендіру нөмірі) ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште ___беруді сұраймын. (лицензияны қағаз жеткізгіште алу қажет болған жағдайда, Х белгісін қою керек) Жеке тұлғаның тұратын жері______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың нөмірі) Электрондық поштасы ___________________________________________ Телефоны ________________________________________________ Факс ________________________________ Банктік шоты ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға тыйым салмағаны; қоса беріліп отырған құжаттардың бəрі шындыққа сəйкес келетіні əрі жарамды болып табылатыны куəландырылады. Жеке тұлға____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты (бар болса)) Мөрдің орны (бар болса) Толтырылған күні: 20 ___ жылғы «___» _________. «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 3-қосымша Нысан Лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін заңды тұлғаның ӨТІНІШІ Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, бизнес-сəйкестендіру нөмірі) ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште ___беруді сұраймын. (лицензияны қағаз жеткізгіште алу қажет болған жағдайда, Х белгісін қою керек) Заңды тұлғаның мекенжайы___________________________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Электрондық поштасы ___________________________________________ Телефоны ________________________________________________ Факс ________________________________ Банктік шоты ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға тыйым салмағаны; қоса беріліп отырған құжаттардың бəрі шындыққа сəйкес келетіні əрі жарамды болып табылатыны куəландырылады. Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты (бар болса)) Мөрдің орны Толтырылған күні: 20 ___ жылғы «___» _________. «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 4-қосымша Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензияға мəліметтер нысаны Жеке тұлға үшін өтініш берушінің біліктілігі жəне заңды тұлға үшін инженер-техник қызметкерлері туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде, сондай-ақ лицензияны І санатқа қайта ресімдеген кезде толтырылады) 1) ТАƏ __________________________________________________________ 2) Лауазымы______________________________________________________ 3) Осы ұйымда _____________________________________жұмыс істейді. (тұрақты немесе уақытша жұмыс істейтінін көрсету) 4) Жұмыс өтілі ____________________________________________________ (мамандығы бойынша жəне атқарып отырған жұмысындағы өтілін көрсету) 5) Оқу орнының атауы ____________________________________________ 6) Бітірген жылы _________________________________________________ 7) Дипломы бойынша біліктілігі ____________________________________ 8) Сейсмикалық қаупі жоғары аудандарда жұмыс істеуге рұқсатының болуы _____________________________________________________________ (құжаттың нөмірін, берілген күні мен орнын көрсету) Өндірістік база туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде, сондай-ақ санат бере отырып, лицензияны қайта ресімдеген кезде толтырылады) 9) Өндірістік базаның мекенжайы ___________________________________ ___________________________________________________________________ 10) Ауданы _______________________________________________________ 11) Жылжымайтын мүлікті тіркеу туралы куəліктің нөмірі _______________ ___________________________________________________________________ 12) Жалға алу туралы шарттың нөмірі ________________________________ 13) База мыналармен жарақталған: (болған жағдайда, «Х» белгісін қою қажет) Өтініш берілген жұмыс түрлерін, лицензияланатын қызмет түрінің кіші түрін орындау үшін қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен жəне үй-жайлармен ________________________________ _______________________ Еңбек шарттарына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен _______ _________________________________________________________________ 14) Жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау жүйесі бойынша бекітілген нұсқаулықтың деректемелері (норманы бақылау, жұмыс жүргізудің сапасын бақылау) _______ ____________________________________________________________________ 15) Еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша бекітілген қағидалар мен нұсқаулықтардың деректемелері __________________________ ___________________________________________________________________ Өзге талаптар (лицензия алған жəне лицензияны І жəне ІІ қайта ресімдеген кезде толтырылады) 16) Жұмыс тəжірибесі ____________________________________________ 17) Іске қосылған объектілер ______________________________________ ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ 18) Пайдалануға беру актілерінің жəне орындалған жұмыстар актілерінің деректемелері__ ___________________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ 19) Іске қосылған объектілер бойынша пікірлердің деректемелері _________ _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ Материалдық-техникалық жарақтандырылуы туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде толтырылады) 20) Атауы ________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 21) Өлшем бірлігі _________________________________________________ 22) Саны__________________________________________________________ ____________________________________________________________________ 23) Пайдалану мерзімі ______________________________________________ 24) Сипаттамасы (маркасы, қуаты), сапалық құрамы ____________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ 25) Ескертпе ______________________________________________________ _________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 5-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, ЖСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеуді сұраймын. Тұратын жері__________________________________________________ Жеке басын куəландыратын құжат: түрі ____________, сериясы _____________, №_______________, кім берді _______________ қашан берді ________________ Банктік шоты (бар болса) ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (лицензиардың жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын

Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, БСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеуді сұраймын. Мекенжайы ________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (индексі, қала, аудан, облыс, көше, үйдің нөмірі, телефон, факс, e-mail) Банктік шоты ________________________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Филиалдары (өкілдігі, объектілері, пункттері, учаскелері) ________ ____________________________________________________________________ (орналасқан жері жəне деректемелері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Мөрдің орны 20__ жылғы ___________________ Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 7-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, ЖСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияның жəне (немесе) лицензияға қосымшаның телнұсқасын беруді сұраймын. Тұратын жері__________________________________________________ Жеке басын куəландыратын құжат: түрі ____________, сериясы _____________, №_______________, кім берді _______________ қашан берді ________________ Банктік шоты (бар болса) ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (лицензиардың жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Құрылыс-монтаж жұмыстарына лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 8-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, БСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияның жəне (немесе) лицензияға қосымшаның телнұсқасын беруді сұраймын. Мекенжайы ________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (индексі, қала, аудан, облыс, көше, үйдің нөмірі, телефон, факс, e-mail) Банктік шоты ________________________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Филиалдары (өкілдігі, объектілері, пункттері, учаскелері) ________ ____________________________________________________________________ (орналасқан жері жəне деректемелері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Мөрдің орны 20__ жылғы ___________________ Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 22 қарашадағы №1254 қаулысына 3-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 31 тамыздағы №1128 қаулысымен бекітілген «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы: «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» (бұдан əрі – көрсетілетін мемлекеттік қызмет). 2. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлейтін орталық мемлекеттік органның атауы: Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі. 3. Қызмет берушінің атауы: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды бақылау жəне халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін үйлестіру комитетінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны (бұдан əрі – орталық) арқылы Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігінің Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті мен облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылау департаменттері (бұдан əрі – қызмет беруші), олардың мекенжайлары мен жұмыс кестелері осы стандартқа 1-қосымшада көрсетілген, сондай-ақ «электрондық үкіметтің» веб-порталы: www.e.gov.kz немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы: www.elicense.kz (бұдан əрі – портал). 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімдері: 1) қызмет алушы орталыққа немесе порталға жүгінген сəттен бастап мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі лицензияны беру жəне қайта ресімдеу үшін он бес жұмыс күнін, лицензияның телнұсқасын беру үшін екі жұмыс күнін құрайды (құжаттардың қабылданған күні мен берілген күні мемлекеттік қызмет көрсету мерзіміне кірмейді); 2) мемлекеттік көрсетілетін қызметті алғанға дейін ең көп рұқсат етілген күту уақыты – 20 минуттан аспайды; 3) өтініш берілген күні қызмет алушыға қызмет көрсетудің ең көп рұқсат етілген уақыты – 20 минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет нысаны: ішінара автоматтандырылған. 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі осы стандарттың 5-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мерзімде порталда қызмет берушінің уəкілетті адамының электрондық цифрлық қолтаңбасы (бұдан əрі – ЭЦҚ) қойылған электронды құжат нысанында іздестіру қызметіне лицензия беру, лицензияны қайта ресімдеу жəне лицензияның телнұсқасын беру немесе қызмет алушы лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште алу үшін өтініш берген жағдайда, лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымша басып шығарылып, қызмет беруші басшысының қолымен жəне мөрімен куəландырылады не өтініш электронды түрде берілген жағдайда, электронды құжат нысанында не өтініш қағаз түрінде берілген жағдайда, қағаз жеткізгіште мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелді жауап беру болып табылады. 7. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет ақылы түрде көрсетіледі. «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 471-бабына сəйкес лицензияны беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру үшін лицензиялық алым алынады жəне ол лицензияны жəне лицензияның телнұсқасын беру үшін 10 айлық есептік көрсеткішті (бұдан əрі – АЕК), лицензияны қайта ресімдеу үшін 1 АЕК-ті құрайды. Іздестіру қызметіне лицензия алуға, қайта ресімдеуге, лицензияның телнұсқаларын беруге портал арқылы электрондық сұрау берілген жағдайда, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. 8. Жұмыс кестесі: 1) орталық – көрсетілетін мемлекеттік қызмет еңбек заңнамасына сəйкес демалыс жəне мереке күндерін қоспағанда, белгіленген жұмыс кестесі бойынша күн сайын, дүйсенбі мен сенбі аралығында сағат 9.00-ден 20-00-ге дейін үзіліссіз көрсетіледі. Қабылдау «электрондық кезек» тəртібімен жеделтетілген қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады. Қызмет алушының қалауы бойынша портал арқылы электрондық кезекті «брондауға» болады. Орталықтардың ұтқыр филиалдары құжаттарды қабылдауды көші-қон полициясының аумақтық басқармаларымен бірге жергілікті атқарушы органдар бекіткен кестеге сəйкес жүзеге асырады, бірақ бір елді мекенде алты жұмыс сағатынан кем емес; 2) порталда – тəулік бойы. 9. Мемлекеттік қызметті алу үшін қызмет алушы мынадай құжаттардың тізбесін ұсынады: 1) лицензия алған кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; заңды тұлға үшін – жарғының көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған) жəне өтініш беруші – заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені (қайта тіркелгені) туралы анықтама; жеке тұлға үшін – жеке басын куəландыратын құжатының көшірмесі; дара кəсіпкер үшін – өтініш берушінің дара кəсіпкер ретінде мемлекеттік тіркелгені туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); өтініш берушіні салық органында есепке қою туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны; 2) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжат – салыстырып тексеру үшін; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; 3) санат берілуіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке тұлға үшін – жеке басын куəландыратын құжатының көшірмесі; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; 4) лицензияның телнұсқасын берген кезде орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 7 жəне 8-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша өтініш; жеке басын куəландыратын құжат – салыстырып тексеру үшін; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алым төленгенін

растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы; дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерін; лицензия туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында орталықтың қызметкері өзі алады; 5) лицензия алған кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде қоса беріледі); төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі; 6) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі); төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; 7) санат берілуіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның көшірмесі (мемлекеттік ақпараттық жүйелерде лицензия туралы мəліметтер болмаған жағдайда, сканерленген көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі); осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер нысаны, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы, дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерді, лицензия туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында қызмет беруші өзі алады. 10. Егер: 1) Қазақстан Республикасының заңдарында субъектілердің осы санаты үшін қызметтің жекелеген түрімен айналысуға тыйым салынса; 2) қызмет түріне лицензия беруге өтініш берілген жағдайда, қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым енгізілмесе; 3) қызмет алушы біліктілік талаптарына сай келмесе; 4) өтініш берушіге қатысты оның қызметтің жекелеген түрімен айналысуына тыйым салатын заңды күшіне енген сот үкімі болса; 5) сот орындаушысының ұсынуы негізінде сот қызмет алушыға лицензия алуға тыйым салса, мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тартылады. Құжаттарды қабылдаудан бас тартылған жағдайда, орталық қызметкері қызмет алушыға жетіспейтін құжаттарды көрсете отырып, қолхат береді. 3. Шағымдану тəртібі 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, шағым қызмет алушының қалауы бойынша; 1) азаматтарды қабылдау кестесі қызмет берушінің интернет-ресурсында: www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша орналасқан қызмет берушінің басшысына; 2) қызмет берушінің 8 (7172) 74-22-43, 74-19-45 нөмірлері бойынша «сенім телефонына»; 3) www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсындағы «сұрақжауап» бөліміне; 4) қызмет беруші басшысының блогына (www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсының «Қызмет беруші төрағасының блогы» парағына); 5) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіде орналасқан шағымдар мен ұсыныстарға арналған жəшік арқылы; 6) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіге жазбаша шағым беру арқылы жіберіледі. 12. Мемлекеттік қызметті ұсыну кезінде дөрекі қызмет көрсету туралы шағымды қызмет алушы мынадай жолмен береді: 1) орталықта – орталық филиалының басшысына тікелей не Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А үй мекенжайы, 8 (7172) 94-99-95 телефоны, www.con.gov.kz. интернет-ресурсы бойынша орталық басшысына береді; 2) порталда – мемлекеттік қызметтерді көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының телефон нөмірі бойынша (1414) береді. 13. Шағым құзыретіне шағымда көтерілген мəселелерді шешу кіретін субъектінің немесе лауазымды адамның атына жіберілуге тиіс. Шағымда шағым берген адамның тегі, аты, əкесінің аты (жеке басын куəландыратын құжатта болса), пошталық мекенжайы, күні көрсетіледі. Шағымға қызмет алушы қол қоюға тиіс. Шағым берген кезде іс-əрекетіне шағым беріліп отырған субъектінің атауы немесе лауазымды адамдардың лауазымы, тегі жəне аты-жөні, шағым беру себебі мен талаптары көрсетіледі. 14. Қызмет беруші мен орталықтың атына түскен қызмет алушының шағымы ол тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Қабылданған шағым қызмет берушінің ақпаратты есепке алу журналында тіркеледі, бұл ретте қызмет алушыға күні мен уақыты, өтінішті (шағымды) қабылдаған адамның тегі мен аты-жөні көрсетілген талон беріледі. Орталықта қолма-қол жəне пошта арқылы түскен шағымның қабылданғанын растау оның орталықтың кеңсесiнде тіркелгені болып табылады (мөртабан, кiрiс нөмiрi жəне тiркелген күні шағымның екiншi данасына немесе шағымға iлеспе хатқа қойылады). Қызмет алушының шағымы қабылданғаны туралы растау үшін оған шағымды қабылдаған адам талон береді, онда шағымның нөмiрi, күнi, шағымды қабылдаған адамның тегi, байланыс деректерi көрсетiледі. Шағым тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Қызмет алушының уəкілетті органның атына түскен мемлекеттік қызметтерді көрсету сапасын бағалау жəне бақылау жөніндегі шағымы ол тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Шағым тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Портал арқылы электрондық өтініш жіберілгеннен кейін порталда қызмет алушы өзінің «жеке кабинетінен» өтініш туралы ақпаратқа қол жеткізе алады, ол мемлекеттік орган өтінішті өңдеген кезде жаңартылады (жеткізу, тіркеу, орындау туралы белгілер, қарау туралы немесе қараудан бас тарту туралы жауап). 15. Қызмет берушінің шағымды қарау нəтижелерімен келіспеген жағдайда, қызмет алушы заңнамада белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқылы. 4. Өзге талаптар 16. Халықтың əлеуметтік жағынан осал топтарына жататын адамдардың қызмет берушіге жəне (немесе) халыққа қызмет көрсету орталығына өздерінің келу мүмкіндігінің болмауына байланысты оларға мемлекеттік қызмет көрсету ерекшеліктері жоқ. 17. Мемлекеттік қызмет көрсетілетін жерлердің мекенжайлары қызмет берушінің kds.gov.kz жəне көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлеп шығарған мемлекеттік органның minregion. gov.kz интернет-ресурстарында орналастырылған. 18. Қызмет алушы «электронды үкімет» веб-порталы немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы арқылы өтініш берген кезде қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электронды құжат нысанында сұрау жіберіледі. 19. Қашықтан қол жеткізу режимінде мемлекеттік қызмет көрсету дəрежесі туралы ақпарат алу мүмкіндігі қызмет алушының «жеке кабинеті» арқылы жүзеге асырылады. 20. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының нөмірі – 1414. «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 1-қосымша

Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға тыйым салмағаны; қоса беріліп отырған құжаттардың бəрі шындыққа сəйкес келетіні əрі жарамды болып табылатыны куəландырылады. Жеке тұлға____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты (бар болса)) Мөрдің орны (бар болса) Толтырылған күні: 20 ___ жылғы «___» _________. «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 3-қосымша Нысан Лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін заңды тұлғаның ӨТІНІШІ Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, бизнес-сəйкестендіру нөмірі) ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште ___беруді сұраймын. (лицензияны қағаз жеткізгіште алу қажет болған жағдайда, Х белгісін қою керек) Заңды тұлғаның мекенжайы___________________________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Электрондық поштасы ___________________________________________ Телефоны ________________________________________________ Факс ________________________________ Банктік шоты ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға тыйым салмағаны; қоса беріліп отырған құжаттардың бəрі шындыққа сəйкес келетіні əрі жарамды болып табылатыны куəландырылады. Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты (бар болса)) Мөрдің орны Толтырылған күні: 20 ___ жылғы «___» _________. «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 4-қосымша Іздестіру қызметіне лицензияға мəліметтер нысаны Жеке тұлға үшін өтініш берушінің біліктілігі жəне заңды тұлға үшін инженер-техник қызметкерлері туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде) 1) ТАƏ __________________________________________________________ 2) Лауазымы______________________________________________________ 3) Осы ұйымда _____________________________________жұмыс істейді. (тұрақты немесе уақытша жұмыс істейтінін көрсету) 4) Жұмыс өтілі ____________________________________________________ (мамандығы бойынша жəне атқарып отырған жұмысындағы өтілін көрсету) 5) Оқу орнының атауы ____________________________________________ 6) Бітірген жылы _________________________________________________ 7) Дипломы бойынша біліктілігі ____________________________________ Өндірістік база туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде, сондай-ақ санат бере отырып, лицензияны қайта ресімдеген кезде толтырылады) 8) Өндірістік базаның мекенжайы ___________________________________ ___________________________________________________________________ 9) Ауданы _______________________________________________________ 10) Жылжымайтын мүлікті тіркеу туралы куəліктің нөмірі _______________ ___________________________________________________________________ 11) Жалға алу туралы шарттың нөмірі ________________________________ 12) База мыналармен жарақталған: (болған жағдайда, «Х» белгісін қою қажет) Өтініш берілген жұмыс түрлерін, лицензияланатын қызмет түрінің кіші түрін орындау үшін қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен жəне үй-жайлармен _______________________________________________________ Еңбек шарттарына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен _______ _________________________________________________________________ 13) Жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау жүйесі бойынша бекітілген нұсқаулықтың деректемелері (норманы бақылау, жұмыс жүргізудің сапасын бақылау) _______ ____________________________________________________________________ 14) Еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша бекітілген қағидалар мен нұсқаулықтардың деректемелері __________________________ ___________________________________________________________________ Материалдық-техникалық жарақтандырылуы туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде толтырылады) 15) Атауы ________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 16) Өлшем бірлігі _________________________________________________ 17) Саны__________________________________________________________ ____________________________________________________________________ 18) Пайдалану мерзімі ______________________________________________ 19) Сипаттамасы (маркасы, қуаты), сапалық құрамы ____________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ 20) Ескертпе ______________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 5-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, ЖСН деректемелері)

Орталықтардың мекенжайлары мен жұмыс кестесі Р/с № 1

Орталықтың атауы

2

Орталық орналасқан мекенжайы

Операциялық залдың телефон нөмірі

3

5

Басшының телефон нөмірі 6

1

Ақмола облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Көкшетау қаласы, Əуезов көшесi, 189 «а» үй

40-10-76

40-10-63 қабылдау бөлмесі

2

Ақтөбе облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Ақтөбе қаласы, Тургенев көшесi, 109-үй

56-40-34

56-57-87 қабылдау бөлмесі

3

Алматы облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Талдықорған қаласы, Тəуелсiздiк көшесi, 67 «б» үй

21-24-35

24-41-33 қабылдау бөлмесі

4

Атырау облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Атырау қаласы, Авангардская көшесi, 2-23 «б» үй

21-29-42

21-37-17 қабылдау бөлмесі

5

Шығыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Өскемен қаласы, Белинский көшесi, 37 «а» үй

78-42-90

78-42-36 қабылдау бөлмесі

6

Жамбыл облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Тараз қаласы, Абай даңғылы, 232

56-90-07

56-90-01 қабылдау бөлмесі

7

Батыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Орал қаласы, Жамбыл көшесi, 81-үй

28-29-14

28-29-14 қабылдау бөлмесі

8

Қарағанды облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қарағанды қаласы, Чкалов көшесi, 7-үй

44-64-61

41-12-85 қабылдау бөлмесі

9

Қостанай облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қостанай қаласы, Таран көшесi, 114-үй

53-46-15

54-10-20 қабылдау бөлмесі

10

Қызылорда облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қызылорда қаласы, Мұратбаев көшесi, н/ж

23-08-05

23-07-16 қабылдау бөлмесі

11

Маңғыстау облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Ақтау қаласы, 15-шағын аудан, 67 «б» үй

42-21-25

42-23-11 қабылдау бөлмесі

12

Павлодар облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Павлодар қаласы, Павлов көшесi, 48-үй

33-47-54

33-47-35 қабылдау бөлмесі

13

Солтүстiк Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Петропавл қаласы, Əуезов көшесi, 157-үй

33-31-03

33-12-57 қабылдау бөлмесі

14

Оңтүстiк Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Шымкент қаласы, Мəделi қожа көшесi, н/ж

21-48-96

30-06-79 қабылдау бөлмесі

15

Алматы қаласы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Алматы қаласы, Жандосов көшесі, 51

247-14-33

247-16-25 қабылдау бөлмесі

16

Астана қаласы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А

57-07-71

57-07-71 қабылдау бөлмесі

ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеуді сұраймын. Тұратын жері__________________________________________________ Жеке басын куəландыратын құжат: түрі ____________, сериясы _____________, №_______________, кім берді _______________ қашан берді ________________ Банктік шоты (бар болса) ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (лицензиардың жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 6-қосымша Нысан

«Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 2-қосымша Нысан Лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін жеке тұлғаның ӨТІНІШІ Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты (бар болса), жеке сəйкестендіру нөмірі) ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште ___беруді сұраймын. (лицензияны қағаз жеткізгіште алу қажет болған жағдайда, Х белгісін қою керек) Жеке тұлғаның тұратын жері______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың нөмірі) Электрондық поштасы ___________________________________________ Телефоны ________________________________________________ Факс ________________________________ Банктік шоты ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері)

Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, БСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеуді сұраймын. Мекенжайы ________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (индексі, қала, аудан, облыс, көше, үйдің нөмірі, телефон, факс, e-mail) Банктік шоты ________________________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Филиалдары (өкілдігі, объектілері, пункттері, учаскелері) ________ ____________________________________________________________________ (орналасқан жері жəне деректемелері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Мөрдің орны 20__ жылғы ___________________ Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 7-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, ЖСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияның жəне (немесе) лицензияға қосымшаның телнұсқасын беруді сұраймын. Тұратын жері__________________________________________________ Жеке басын куəландыратын құжат: түрі ____________, сериясы _____________, №_______________, кім берді _______________ қашан берді ________________ Банктік шоты (бар болса) ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері)

(Жалғасы 19-бетте).


19

www.egemen.kz

19 желтоқсан 2013 жыл

(Жалғасы. Басы 16-18-беттерде). Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (лицензиардың жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Іздестіру қызметіне лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, БСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияның жəне (немесе) лицензияға қосымшаның телнұсқасын беруді сұраймын. Мекенжайы ________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (индексі, қала, аудан, облыс, көше, үйдің нөмірі, телефон, факс, e-mail) Банктік шоты ________________________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Филиалдары (өкілдігі, объектілері, пункттері, учаскелері) ________ ____________________________________________________________________ (орналасқан жері жəне деректемелері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Мөрдің орны 20__ жылғы ___________________ Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 22 қарашадағы №1254 қаулысына 4-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 31 тамыздағы №1128 қаулысымен бекітілген «Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы: «Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» (бұдан əрі – көрсетілетін мемлекеттік қызмет). 2. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлейтін орталық мемлекеттік органның атауы: Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі. 3. Қызмет берушінің атауы: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды бақылау жəне халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін үйлестіру комитетінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны (бұдан əрі – орталық) арқылы Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігінің Құрылыс жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті мен облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылау департаменттері (бұдан əрі – қызмет беруші), олардың мекенжайлары мен жұмыс кестелері осы стандартқа 1 жəне 2-қосымшаларда көрсетілген, сондай-ақ «электрондық үкіметтің» веб-порталы: www.e.gov.kz немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы: www.elicense.kz (бұдан əрі – портал). 2. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі 4. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімдері: 1) қызмет алушы орталыққа немесе порталға жүгінген сəттен бастап мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі лицензияны беру жəне қайта ресімдеу үшін он бес жұмыс күнін, лицензияның телнұсқасын беру үшін екі жұмыс күнін құрайды (құжаттардың қабылданған күні мен берілген күні мемлекеттік қызмет көрсету мерзіміне кірмейді); 2) мемлекеттік көрсетілетін қызметті алғанға дейін ең көп рұқсат етілген күту уақыты – 20 минуттан аспайды; 3) өтініш берілген күні қызмет алушыға қызмет көрсетудің ең көп рұқсат етілген уақыты – 20 минуттан аспайды. 5. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет нысаны: ішінара автоматтандырылған. 6. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нəтижесі осы стандарттың 5-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мерзімде порталда қызмет берушінің уəкілетті адамының электрондық цифрлық қолтаңбасы (бұдан əрі – ЭЦҚ) қойылған электронды құжат нысанында үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру немесе қызмет алушы лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште алу үшін өтініш берген жағдайда, лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымша басып шығарылып, қызмет беруші басшысының қолымен жəне мөрімен куəландырылады не өтініш электронды түрде берілген жағдайда, электронды құжат нысанында не өтініш қағаз түрінде берілген жағдайда, қағаз жеткізгіште мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелді жауап беру болып табылады. 7. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет ақылы түрде көрсетіледі. «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 471-бабына сəйкес лицензияны беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру үшін лицензиялық алым алынады жəне ол лицензияны жəне лицензияның телнұсқасын беру үшін 10 айлық есептік көрсеткішті (бұдан əрі – АЕК), лицензияны қайта ресімдеу үшін 1 АЕК-ті құрайды. Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын ғимараттар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия алуға, қайта ресімдеуге, лицензияның телнұсқаларын беруге портал арқылы электрондық сұрау берілген жағдайда, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. 8. Жұмыс кестесі: 1) орталық – көрсетілетін мемлекеттік қызмет еңбек заңнамасына сəйкес демалыс жəне мереке күндерін қоспағанда, белгіленген жұмыс кестесі бойынша күн сайын, дүйсенбі мен сенбі аралығында сағат 9.00-ден 20-00-ге дейін үзіліссіз көрсетіледі. Қабылдау «электрондық кезек» тəртібімен жеделтетілген қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады. Қызмет алушының қалауы бойынша портал арқылы электрондық кезекті «брондауға» болады. Орталықтардың ұтқыр филиалдары құжаттарды қабылдауды көші-қон полициясының аумақтық басқармаларымен бірге жергілікті атқарушы органдар бекіткен кестеге сəйкес жүзеге асырады, бірақ бір елді мекенде алты жұмыс сағатынан кем емес; 2) порталда – тəулік бойы. 9. Мемлекеттік қызметті алу үшін тұтынушы мынадай құжаттардың тізбесін ұсынады: 1) бірінші кезеңде лицензия алған кезде департаменттерге немесе орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 3 жəне 4-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысандағы өтініш; заңды тұлға үшін – жарғының көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған) жəне өтініш беруші – заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені (қайта тіркелгені) туралы анықтама; өтініш берушінің салық органында есепте тұрғаны туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; жобалау компаниясына меншік құқығында немесе жер пайдалану құқығында тиесілі жер учаскесіне құқық белгілеуші құжаттың көшірмесі; құрылыстың нөлдік сатысындағы жобалау (жобалау-смета) құжаттамасы бойынша сараптама қорытындысының көшірмесі; агент-банкпен шарттың көшірмесі; тұрғын ғимартты салу үшін агент-банктің тұрғын ғимаратты салу құнының кемінде он бес пайызы мөлшерінде немесе нөлдік циклдегі құрылыс құнына балама мөлшерде меншікті қаражатының бар екені туралы анықтамасының көшірмесі; қол қойылған пайдалануға беру актілерінің, жобалау компаниясының жарғылық қорында елу пайыздан астам жарғылық капиталы бар құрылтайшының, оның ішінде тапсырыс беруші ретіндегі құрылтайшының тұрғын ғимараттарды тұрғызуда кемінде үш жыл тəжірибесінің бар екенін растайтын қосалқы мердігерлік шарттарының нотариалды куəландырылған көшірмелері; қол қойылған пайдалануға беру актілерінің нотариалды куəландырылған көшірмелері, жобалау компаниясының жарғылық қорында елу пайыздан астам жарғылық капиталы бар құрылтайшының кемінде жүз пəтерді Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген мерзімде пайдалануға беру тəжірибесінің болуы; жобалау компаниясының жарғылық қорында елу пайыздан астам жарғылық капиталы бар құрылтайшының кемінде жүз мың айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде меншікті капиталының бар екені туралы агент-банк анықтамасының көшірмесі; 2) екінші кезеңде лицензия алған кезде департаменттерге немесе орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 3 жəне 4-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысандағы өтініш; жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; заңды тұлға үшін – жарғының көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған) жəне өтініш беруші – заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені (қайта тіркелгені) туралы анықтама; өтініш берушіні салық органында есепке қою туралы куəліктің көшірмесі (салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары берілмеген жағдайда, нотариалды куəландырылған); жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; құрылыс объектісінің жобалау (жобалау-смета) құжаттамасы бойынша сараптама қорытындысының көшірмесі; құрылыстың нөлдік циклінің аяқталғаны туралы аралық қабылдау актісінің көшірмесі; агент-банкте үлескерлердің тұрғын ғимарат құрылысы құнының кемінде он бес пайызы мөлшерінде тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы шарттарға сəйкес енгізілген депозитінің бар екені туралы агент-банк анықтамасының көшірмесі; құрылысты аяқтау үшін толық көлемде меншікті қаражатының не тұрғын ғимарат құрылысы құнының кемінде жиырма бес пайызы мөлшерінде меншікті қаражатының бар екені туралы агентбанк анықтамасының жəне құрылысты аяқтау үшін жеткілікті инвестиция беру туралы инвестормен келісімнің көшірмесі; сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс қызметі саласында инжинирингтік қызметтер көрсететін ұйыммен шарттың көшірмесі; 3) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкер қайта тіркелген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде департаменттерге немесе орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысандағы өтініш; жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа; 4) лицензияның телнұсқасын берген кезде департаменттерге немесе орталыққа: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 7 жəне 8-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысандағы өтініш. Мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстар болып табылатын жеке басын куəландыратын, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы, дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы құжаттардың мəліметтерді, лицензия туралы, жобалау компаниясына меншік құқығында немесе жер пайдалану құқығында тиесілі жер учаскесінің бар-жоғы туралы мəліметтерді тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдарының ЭЦҚ қойылған электронды құжаттар нысанында орталықтың қызметкері өзі алады; 5) бірінші кезеңде лицензия алған кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 3 жəне 4-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; осы стандарттың 9-тармағының 1) тармақшасына сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер мен құжаттар, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі; 5) екінші кезеңде лицензия алған кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 3 жəне 4-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, же-

келеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; осы стандарттың 9-тармағының 2) тармақшасына сəйкес біліктілік талаптарға сəйкестігі туралы мəліметтер мен құжаттар, ол электронды көшірме түрінде электрондық сұрауға қоса беріледі; 7) жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты өзгеруіне байланысты лицензияны қайта ресімдеген кезде, дара кəсіпкерді қайта тіркеген, оның атауы мен мекенжайы өзгерген кезде, заңды тұлға бірігу, қосылу, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған кезде, заңды тұлғаның атауы жəне (немесе) заңды мекенжайы өзгерген кезде порталға: заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 5 жəне 6-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі; лицензияның жəне лицензияға қосымшаның деректері; 8) лицензияның телнұсқасын берген кезде порталға – заңды жəне жеке тұлға үшін осы стандартқа 7 жəне 8-қосымшаларға сəйкес белгіленген нысан бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы сұрау; төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы жүзеге асырылған жағдайлардан басқа, жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі. 10. Егер: 1) Қазақстан Республикасының заңдарында субъектілердің осы санаты үшін қызметтің жекелеген түрімен айналысуға тыйым салынса; 2) қызмет түріне лицензия беруге өтініш берілген жағдайда, қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым енгізілмесе; 3) қызмет алушы біліктілік талаптарына сай келмесе; 4) өтініш берушіге қатысты оның қызметтің жекелеген түрімен айналысуына тыйым салатын заңды күшіне енген сот үкімі болса; 5) сот орындаушысының ұсынуы негізінде сот қызмет алушыға лицензия алуға тыйым салса, мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тартылады. Құжаттарды қабылдаудан бас тарылған жағдайда, орталық қызметкері қызмет алушыға жетіспейтін құжаттарды көрсете отырып, қолхат береді. 3. Шағымдану тəртібі 11. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, шағым қызмет алушының қалауы бойынша; 1) азаматтарды қабылдау кестесі қызмет берушінің интернет-ресурсында: www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша орналасқан қызмет берушінің басшысына; 2) қызмет берушінің 8 (7172) 74-22-43, 74-19-45 нөмірлері бойынша «сенім телефонына»; 3) www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсындағы «сұрақжауап» бөліміне; 4) қызмет беруші басшысының блогына (www.ads.gov.kz мекенжайы бойынша қызмет берушінің интернет-ресурсының «Қызмет беруші төрағасының блогы» парағына); 5) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіде орналасқан шағымдар мен ұсыныстарға арналған жəшік арқылы; 6) 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 10-кіреберіс мекенжайы бойынша қызмет берушіге жазбаша шағым беру арқылы жіберіледі. 12. Мемлекеттік қызметті ұсыну кезінде дөрекі қызмет көрсету туралы шағымды қызмет алушы мынадай жолмен береді: 1) орталықта – орталық филиалының басшысына тікелей не Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А үй мекенжайы, 8 (7172) 94-99-95 телефоны, www.con.gov.kz. интернет-ресурсы бойынша орталық басшысына береді; 2) порталда – мемлекеттік қызметтерді көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының телефон нөмірі бойынша (1414) береді. 13. Шағым құзыретіне шағымда көтерілген мəселелерді шешу кіретін субъектінің немесе лауазымды адамның атына жіберілуге тиіс. Шағымда шағым берген адамның тегі, аты, əкесінің аты (жеке басын куəландыратын құжатта болса), пошталық мекенжайы, күні көрсетіледі. Шағымға қызмет алушы қол қоюға тиіс. Шағым берген кезде іс-əрекетіне шағым беріліп отырған субъектінің атауы немесе лауазымды адамдардың лауазымы, тегі жəне аты-жөні, шағым беру себебі мен талаптары көрсетіледі. 14. Қызмет беруші мен орталықтың атына түскен қызмет алушының шағымы ол тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Қабылданған шағым қызмет берушінің ақпаратты есепке алу журналында тіркеледі, бұл ретте қызмет алушыға күні мен уақыты, өтінішті (шағымды) қабылдаған адамның тегі мен аты-жөні көрсетілген талон беріледі. Орталықта қолма-қол жəне пошта арқылы түскен шағымның қабылданғанын растау оның орталықтың кеңсесiнде тіркелгені болып табылады (мөртабан, кiрiс нөмiрi жəне тiркелген күні шағымның екiншi данасына немесе шағымға iлеспе хатқа қойылады). Қызмет алушының шағымы қабылданғаны туралы растау үшін оған шағымды қабылдаған адам талон береді, онда шағымның нөмiрi, күнi, шағымды қабылдаған адамның тегi, байланыс деректерi көрсетiледі. Шағым тіркелген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Қызмет алушының уəкілетті органның атына түскен мемлекеттік қызметтерді көрсету сапасын бағалау жəне бақылау жөніндегі шағымы ол тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Шағым тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде қызмет алушыға оны қарау нəтижелері туралы жазбаша түрде пошта арқылы хабарланады. Портал арқылы электрондық өтініш жіберілгеннен кейін порталда қызмет алушы өзінің «жеке кабинетінен» өтініш туралы ақпаратқа қол жеткізе алады, ол мемлекеттік орган өтінішті өңдеген кезде жаңартылады (жеткізу, тіркеу, орындау туралы белгілер, қарау туралы немесе қараудан бас тарту туралы жауап). 15. Қызмет берушінің шағымды қарау нəтижелерімен келіспеген жағдайда, қызмет алушы заңнамада белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқылы. 4. Өзге талаптар 16. Халықтың əлеуметтік жағынан осал топтарына жататын адамдардың қызмет берушіге жəне (немесе) халыққа қызмет көрсету орталығына өздерінің келу мүмкіндігінің болмауына байланысты оларға мемлекеттік қызмет көрсету ерекшеліктері жоқ. 17. Мемлекеттік қызмет көрсетілетін жерлердің мекенжайлары қызмет берушінің kds.gov.kz жəне көрсетілетін мемлекеттік қызмет стандартын əзірлеп шығарған мемлекеттік органның minregion. gov.kz интернет-ресурстарында орналастырылған. 18. Қызмет алушы «электронды үкімет» веб-порталы немесе «Е-лицензиялау» веб-порталы арқылы өтініш берген кезде қызмет алушының ЭЦҚ қойылған электронды құжат нысанында сұрау жіберіледі. 19. Қашықтан қол жеткізу режимінде мемлекеттік қызмет көрсету дəрежесі туралы ақпарат алу мүмкіндігі қызмет алушының «жеке кабинеті» арқылы жүзеге асырылады. 20. Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша бірыңғай байланыс орталығының нөмірі – 1414. «Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 1-қосымша Орталықтардың мекенжайлары мен жұмыс кестесі Р/с №

Орталықтың атауы

1

Орталық орналасқан мекенжай

2

Операциялық залдың телефон нөмірі

3

Басшының телефон нөмірі

5

6

1

Ақмола облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Көкшетау қаласы, Əуезов көшесi, 189 «а»

40-10-76

40-10-63 қабылдау бөлмесі

2

Ақтөбе облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Ақтөбе қаласы, Тургенев көшесi, 109

56-40-34

56-57-87 қабылдау бөлмесі

3

Алматы облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Талдықорған қаласы, Тəуелсiздiк көшесi, 67 «б»

21-24-35

24-41-33 қабылдау бөлмесі

4

Атырау облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Атырау қаласы, Авангардская көшесi, 2-23 «б»

21-29-42

21-37-17 қабылдау бөлмесі

5

Шығыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Өскемен қаласы, Белинский көшесi, 37 «а»

78-42-90

78-42-36 қабылдау бөлмесі

6

Жамбыл облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Тараз қаласы, Абай даңғылы, 232

56-90-07

56-90-01 қабылдау бөлмесі

7

Батыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Орал қаласы, Жамбыл көшесi, 81

28-29-14

28-29-14 қабылдау бөлмесі

8

Қарағанды облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қарағанды қаласы, Чкалов көшесi, 7

44-64-61

41-12-85 қабылдау бөлмесі

9

Қостанай облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қостанай қаласы, Таран көшесi, 114

53-46-15

54-10-20 қабылдау бөлмесі

10

Қызылорда облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Қызылорда қаласы, Мұратбаев көшесi, н/ж

23-08-05

23-07-16 қабылдау бөлмесі

11

Маңғыстау облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Ақтау қаласы, 15-шағын аудан, 67 «б»

42-21-25

42-23-11 қабылдау бөлмесі

12

Павлодар облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Павлодар қаласы, Павлов көшесi, 48

33-47-54

33-47-35 қабылдау бөлмесі

13

Солтүстiк Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Петропавл қаласы, Əуезов көшесi, 157

33-31-03

33-12-57 қабылдау бөлмесі

14

Оңтүстiк Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Шымкент қаласы, Мəделi қожа көшесi, н/ж

21-48-96

30-06-79 қабылдау бөлмесі

15

Алматы қаласы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Алматы қаласы, Жандосов көшесі, 51

247-14-33

247-16-25 қабылдау бөлмесі

16

Астана қаласы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК филиалы

Астана қаласы, Республика даңғылы, 43А

57-07-71

57-07-71 қабылдау бөлмесі

«Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 2-қосымша

Жамбыл облысы бойынша Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Тараз қаласы, Желтоқсан көшесі, 78

жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін

8 (7262) 43-67-43

43-74-57 қабылдау бөлмесі

8

Қарағанды облысы бойынша Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Қарағанды қаласы, Төлебаев көшесі, 14

жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін

8 (7212) 56-27-63

56-88-58 қабылдау бөлмесі

9

Қостанай облысы бойынша Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Қостанай қаласы, Толстой көшесі, 74

жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін

8 (7142) 57-51-09

57-51-09 қабылдау бөлмесі

10

Қызылорда облысы бойынша Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Қызылорда қаласы, Скатков көшесі, 96

жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін

8 (7242) 23-03-27

23-02-39, 23-03-27 қабылдау бөлмесі

11

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Ақтау қаласы, 23-шағын аудан, 100-ғимарат

жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін

8 (7292) 43-85-83

31-90-27 қабылдау бөлмесі

12

Павлодар облысы бойынша Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Павлодар қаласы, Қайырбаев көшесі, 72

жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін

8 (7182) 32-92-66

32-13-10, 32-92-66 қабылдау бөлмесі

Солтүстік Қазақстан облысы бойынша Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Петропавл қаласы, Қазақстан Конститу-циясы көшесі, 23

жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін

8 (7152) 50-11-60

Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Шымкент қаласы, Қазыбек би көшесі, 24

жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін

8 (7252) 41-03-60 51-07-73 қабылдау бөлмесі

13

14

15

16

Алматы қаласы, Достық даңғылы, 85

Астана қаласы бойынша Астана қаласы, Мемлекеттік сəулет-құрылыс Республика бақылауы, қадағалау жəне даңғылы, 28/1 лицензиялау департаменті

Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, ЖСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияның жəне (немесе) лицензияға қосымшаның телнұсқасын беруді сұраймын. Тұратын жері__________________________________________________ Жеке басын куəландыратын құжат: түрі ____________, сериясы _____________, №_______________, кім берді _______________ қашан берді ________________ Банктік шоты (бар болса) ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (лицензиардың жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 8-қосымша

50-12-86 қабылдау бөлмесі

8 (7272) 61-16-16 61-16-16 қабылдау бөлмесі

8 (7172) 32-78-00 32-28-02 қабылдау бөлмесі

«Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 3-қосымша Нысан Лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін жеке тұлғаның ӨТІНІШІ Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты (бар болса), жеке сəйкестендіру нөмірі) ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште ___беруді сұраймын. (лицензияны қағаз жеткізгіште алу қажет болған жағдайда, Х белгісін қою керек) Жеке тұлғаның тұратын жері______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың нөмірі) Электрондық поштасы ___________________________________________ Телефоны ________________________________________________ Факс ________________________________ Банктік шоты ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға тыйым салмағаны; қоса беріліп отырған құжаттардың бəрі шындыққа сəйкес келетіні əрі жарамды болып табылатыны куəландырылады. Жеке тұлға____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты (бар болса)) Мөрдің орны (бар болса) Толтырылған күні: 20 ___ жылғы «___» _________. «Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 4-қосымша Нысан Лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін заңды тұлғаның ӨТІНІШІ Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, бизнес-сəйкестендіру нөмірі) ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз жеткізгіште ___беруді сұраймын. (лицензияны қағаз жеткізгіште алу қажет болған жағдайда, Х белгісін қою керек) Заңды тұлғаның мекенжайы___________________________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Электрондық поштасы ___________________________________________ Телефоны ________________________________________________ Факс ________________________________ Банктік шоты ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қызмет жүзеге асырылатын мекенжай(лар) ______________________________ (пошта индексі, облыс, қала, аудан, елді мекен, көшенің аты, үйдің/ғимараттың (стационарлық үй-жайдың) нөмірі) Қоса берілген құжаттар__________ парақ. Осы арқылы: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыс деректері болып табылатыны жəне лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша оларға кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге сот лицензияланатын қызмет түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға тыйым салмағаны; қоса беріліп отырған құжаттардың бəрі шындыққа сəйкес келетіні əрі жарамды болып табылатыны куəландырылады. Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты (бар болса)) Мөрдің орны Толтырылған күні: 20 ___ жылғы «___» _________.

Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиялау органының толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты толығымен) ӨТІНІШ Қазақстан Республикасының аумағында немесе аумағынан тыс қызметтің (əрекеттің)__ ________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияның телнұсқасын беруді сұраймын. Жеке тұлға туралы мəліметтер: 1. Туған жылы ____________________________________________________ 2. Паспортының деректері_________________________________________ (сериясы, №, кім жəне қашан берді) 3. Білімі _______________________________________________________ (мамандығы болған жағдайда, дипломның (басқа құжаттың) №, оқу орынының атауы, бітірген жылы) 4. Шаруашылық жүргізуші субъектіні тіркеу туралы куəлік (қажет болған жағдайда) ______________________________________________________________ (№, кім жəне қашан берді) 5. Үйінің мекенжайы___________________________________________ 6. Жұмыс орны_________________________________________________ 7. Есеп айырысу шоты (бар болса)________________________________ __________________________________________________________________ (шоттың №, банктің атауы мен орналасқан жері) 8. Қоса берілген құжаттар: _________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 22 қарашадағы №1254қаулысына 5-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 ақпандағы № 89 қаулысымен бекітілген Сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс саласында қызметті жүзеге асыруға қойылатын біліктілік талаптары жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттардың тізбесі Р/с №

Біліктілік талаптары

Өтінішті берген кезде қоса берілетін құжаттар

Ескертпе

1

2

3

4

1

Іздестіру қызметі

1)

жеке тұлға үшін – іздестіру қызметі саласында тиісті жоғары кəсіптік білімінің жəне лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде үш жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің) немесе іздестіру қызметі саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімінің, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша орындаушы (қызметкер) ретінде кемінде бес жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің) болуы

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес біліктілігі жəне жұмыс өтілі туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

2)

заңды тұлға үшін – штатында іздестіру қызметі саласында тиісті жоғары кəсіптік білімі жəне лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде үш жыл еңбек өтілі (еңбек қызметі) немесе іздестіру қызметі саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімі, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде бес жыл еңбек өтілі (еңбек қызметі) бар кемінде бір инженер-техник қызметкердің болуы

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес инженер-техник қызметкерлердің біліктілігі мен жұмыс өтілінің болуы туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

3)

меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару) жəне/немесе жалға алу құқығындағы мыналармен: 1) лицензияланатын қызмет түрінің мəлімделген жұмыс түрлерін, кіші түрін орындауға қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен немесе үй-жайлармен жарақтандырылған. Бұл ретте жұмысты жүргізген кезде еңбекті қорғау жүйесі мен қауіпсіздік техникасының талаптарына қайшы болмаса, өндірістік базаның əкімшілік, өндірістік жəне өзге де ғимараттары немесе үй-жайлары біріктірілуі мүмкін; 2) еңбек жағдайларына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен жарақтандырылған өндірістік базаның болуы

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес өндірістік база туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

4)

меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару) жəне/немесе жалға алу құқығында ең аз материалдық-техникалық жарақтандырылуының болуы: 1) лицензияланатын қызмет түрінің кіші түрінің мəлімделген жұмыстарын орындау үшін қажетті техникалық талаптарға байланысты пайдаланылатын бақылау-өлшеу аспаптары, құралдары, механизмдері, құрылғылары; 2) инженерлік-геодезиялық жұмыстарды жүзеге асырған кезде есеп айырысуларды орындауға, графикалық жəне өзге де материалдарды жасау мен ресімдеуге қажетті орнатылған бағдарламалық жасақтамасы бар дербес компьютер

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес материалдық-техникалық жарақтандырылуы туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

5)

жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау (норманы бақылау, жұмыс жүргізу сапасын бақылау) жүйесі бойынша

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес сапаны бақылау жүйесі бойынша бекітілген нұсқаулық туралы ақпаратты қамтитын

өтініш беруші (лицензиат) бекіткен нұсқаулықтың болуы

мəліметтер нысаны

жауапты инженер-техник қызметкердің оқудан өткенін растайтын құжаттарды қоса берумен, еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша өтініш беруші (лицензиат) бекіткен қағидалардың жəне нұсқаулықтардың болуы

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша бекітілген қағидалар мен нұсқаулықтар туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

6)

«Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 5-қосымша Нысан Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, ЖСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеуді сұраймын. Тұратын жері__________________________________________________ Жеке басын куəландыратын құжат: түрі ____________, сериясы _____________, №_______________, кім берді _______________ қашан берді ________________ Банктік шоты (бар болса) ______________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (лицензиардың жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты)

2.

Р/с №

Уəкілетті органның атауы

Орналасқан мекенжайы

Жұмыс кестесі

Телефон нөмірі

Басшының телефон нөмірі

1

2

3

4

5

6

1

Ақмола облысы бойынша Мемлекеттік сəулетқұрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Көкшетау қаласы, Сəтбаев көшесі, 1 «Б»

жұмыс күндері 9.00ден 18.30-ға дейін, түскі үзіліс 13.00ден 14.30-ға дейін

8 (7162) 2520-40

25-32-23 қабылдау бөлмесі

жобалау қызметімен айналысу үшін ІІІ санаттағы лицензиаттарға қойылатын біліктілік талаптары:

1)

жеке тұлға үшін – жобалау қызметі саласында тиісті жоғары кəсіптік білімінің жəне лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде үш жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің) немесе жобалау қызметі саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімінің, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша орындаушы (қызметкер) ретінде кемінде бес жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің), сондай-ақ сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы жұмыстар үшін рұқсатының болуы

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес біліктілігі жəне жұмыс өтілі туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

2)

заңды тұлға үшін – штатында жобалау қызметі саласында тиісті жоғары кəсіптік білімі жəне лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде үш жыл еңбек өтілі (еңбек қызметі) немесе жобалау қызметі саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімі, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде бес жыл еңбек өтілі (еңбек қызметі) бар кемінде бір инженер-техник қызметкердің, сондай-ақ жауапты орындаушыларда сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы жұмыстар үшін рұқсатының болуы

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес инженер-техник қызметкерлердің біліктілігі мен жұмыс өтілінің болуы туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

3)

меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару) жəне/немесе жалға алу құқығындағы мыналармен: 1) лицензияланатын қызмет түрінің мəлімделген жұмыс түрлерін, кіші түрін орындауға қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен немесе үй-жайлармен жарақтандырылған. Бұл ретте жұмысты жүргізген кезде еңбекті қорғау жүйесі мен қауіпсіздік техникасының талаптарына қайшы болмаса, өндірістік базаның əкімшілік, өндірістік жəне өзге де ғимараттары немесе үй-жайлары біріктірілуі мүмкін; 2) еңбек жағдайларына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен жарақтандырылған өндірістік базаның болуы

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес өндірістік база туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

4)

меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару) жəне/немесе жалға алу құқығында лицензияланатын қызмет түрінің мəлімделген кіші түрін орындау үшін қажетті есеп айырысуларды орындауды, графикалық жəне өзге де материалдарды жасау мен ресімдеуді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін орнатылған бағдарламалық жасақтамасы бар дербес компьютерлерді қамтитын ең аз материалдықтехникалық жарақтандырылуы

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес техникалық жарақтандырылуы туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

5)

жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау (норманы бақылау, жұмыс жүргізу сапасын бақылау, жобалар мен оның бөлімдерінің сапасын бақылау) жүйесі бойынша өтініш беруші (лицензиат) бекіткен нұсқаулықтың болуы

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес сапаны бақылау жүйесі бойынша бекітілген нұсқаулық туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

6)

жауапты инженер-техник қызметкердің оқудан өткенін растайтын құжаттарды қоса берумен, еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша өтініш беруші (лицензиат) бекіткен қағидалардың жəне нұсқаулықтардың болуы

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша бекітілген қағидалар мен нұсқаулықтар туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

2.2

жобалау қызметімен айналысу үшін ІІ санаттағы лицензиаттарға қойылатын біліктілік талаптары:

«Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 6-қосымша

2

Ақтөбе облысы бойынша Мемлекеттік сəулетқұрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Ақтөбе қаласы, Əбілхайыр хан даңғылы, 40

жұмыс күндері 9.00ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00ден 14.00-ге дейін

8 (7132) 5513-11

54-29-45 қабылдау бөлмесі

3

Алматы облысы бойынша Мемлекеттік сəулетқұрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Талдықорған қаласы, Шевченко көшесі, 131

жұмыс күндері 9.00ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00ден 14.00-ге дейін

8 (7282) 2110-83

27-35-40, 27-35-48 қабылдау бөлмесі

Атырау облысы бойынша Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Атырау қаласы, Əйтеке би көшесі, 77

жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін

8 (7122) 27-11-16

27-09-58 қабылдау бөлмесі

5

Шығыс Қазақстан облысы бойынша Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Өскемен қаласы, Қазақстан көшесі, 27

жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін

8 (7232) 24-79-55

26-09-20, 57-78-71 қабылдау бөлмесі

6

Батыс Қазақстан облысы бойынша Мемлекеттік сəулет-құрылыс бақылауы, қадағалау жəне лицензиялау департаменті

Орал қаласы, Хамид Чурин көшесі, 116/160

жұмыс күндері 9.00-ден 18.00-ге дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.00-ге дейін

8 (7112) 51-43-61

51-52-31, 51-43-61 қабылдау бөлмесі

Кімге_______________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) кімнен_______________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, БСН деректемелері) ӨТІНІШ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (қызметтің түрін жəне (немесе) кіші түрін көрсету) жүзеге асыруға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеуді сұраймын. Мекенжайы ________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (индексі, қала, аудан, облыс, көше, үйдің нөмірі, телефон, факс, e-mail) Банктік шоты ________________________________________________________ (шоттың нөмірі, банктің атауы жəне орналасқан жері) Филиалдары (өкілдігі, объектілері, пункттері, учаскелері) ________ ____________________________________________________________________ (орналасқан жері жəне деректемелері) Қоса берілген құжаттар: ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Басшы ____________ ____________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Мөрдің орны 20__ жылғы ___________________ Өтініш 20__ жылғы ______________________ қарауға қабылданды. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (жауапты адамның қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Үлескерлердің ақшасын тарту есебінен тұрғын жайлар құрылысын ұйымдастыру жөніндегі қызметке лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 7-қосымша

Жобалау қызметі

2.1

Нысан

Департаменттердің мекенжайлары жəне жұмыс кестесі

4

7

(Соңы 20-бетте).


20

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 16-19-беттерде). 1)

2)

3)

4)

5)

6)

7)

8)

9)

2.3 1)

2)

3)

4)

5)

6)

1 7)

8)

жеке тұлға үшін – жобалау қызметі саласында тиісті жоғары кəсіптік білімінің жəне лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде сегіз жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің) немесе жобалау қызметі саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімінің, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша орындаушы (қызметкер) ретінде кемінде он жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің), сондай-ақ сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы жұмыстар үшін рұқсатының болуы заңды тұлға үшін – штатында жобалау қызметі саласында тиісті жоғары кəсіптік білімі жəне лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде бес жыл еңбек өтілі (еңбек қызметі) немесе жобалау қызметі саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімі, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде жеті жыл еңбек өтілі (еңбек қызметі) бар кемінде бір инженер-техник қызметкердің, сондай-ақ жауапты орындаушыларда сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы жұмыстар үшін рұқсатының болуы меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару) жəне/немесе жалға алу құқығындағы мыналармен: 1) лицензияланатын қызмет түрінің мəлімделген жұмыс түрлерін, кіші түрін орындауға қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен немесе үй-жайлармен жарақтандырылған. Бұл ретте жұмысты жүргізген кезде еңбекті қорғау жүйесі мен қауіпсіздік техникасының талаптарына қайшы болмаса, өндірістік базаның əкімшілік, өндірістік жəне өзге де ғимараттары немесе үй-жайлары біріктірілуі мүмкін; 2) еңбек жағдайларына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен жарақтандырылған өндірістік базаның болуы меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару) жəне/немесе жалға алу құқығында лицензияланатын қызмет түрінің мəлімделген кіші түрін орындау үшін қажетті есеп айырысуларды орындауды, графикалық жəне өзге де материалдарды жасау мен ресімдеуді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін орнатылған бағдарламалық жасақтамасы бар дербес компьютерлерді қамтитын ең аз материалдық-техникалық жарақтандырылуы жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау (норманы бақылау, жұмыс жүргізу сапасын бақылау, жобалар мен оның бөлімдерінің сапасын бақылау) жүйесі бойынша өтініш беруші (лицензиат) бекіткен нұсқаулықтың болуы жауапты инженер-техник қызметкердің оқудан өткенін растайтын құжаттарды қоса берумен, еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша өтініш беруші (лицензиат) бекіткен қағидалардың жəне нұсқаулықтардың болуы лицензиаттың кемінде бес жыл жұмыс тəжірибесі, бұл ретте жұмыс тəжірибесі жобалау қызметін (жобалау бөлігінде жобалау-іздестіру қызметін) жүзеге асыруға шетелдік тұлғалар үшін лицензия немесе өзге де тең келетін рұқсат беру құжатын алған күнінен бастап есептеледі не ІІІ санаттағы лицензиат ретінде кемінде бес жыл жұмыс тəжірибесі бас мердігер ретінде, құжаттамалық растауды (объектіні пайдалануға беру туралы қол қойылған актілердің көшірмелерін) ұсына отырып, техникалық жағынан күрделі емес екінші жəне/немесе үшінші жауапкершілік деңгейінде кемінде бес іске асырылған құрылыс объектілерінің болуы не лицензиат қосалқы мердігерлік шарттар бойынша жұмыстар орындаған, құжаттамалық растауды (орындалған жұмыстардың қол қойылған актілерінің көшірмелерін) ұсына отырып, бірінші жəне/немесе екінші жауапкершілік деңгейіндегі кемінде он объектінің болуы

бас мердігер ретінде іске асырылған құрылыс объектілері бойынша тапсырыс берушілерден жəне/ немесе пайдаланушы тұлғалардан, не тапсырыс берушілерден жəне/немесе пайдаланушы тұлғалардан пікірлер алу мүмкін болмаған жағдайда мүдделі жергілікті атқарушы органдардан кемінде бес оң пікірдің не қосалқы мердігерлік шарттар бойынша кемінде он оң пікірдің болуы жобалау қызметімен айналысу үшін І санаттағы лицензиаттарға қойылатын біліктілік талаптары: жеке тұлға үшін – жобалау қызметі саласында тиісті жоғары кəсіптік білімінің жəне лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде он үш жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің) немесе жобалау қызметі саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімінің, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша орындаушы (қызметкер) ретінде кемінде он бес жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің), сондай-ақ сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы жұмыстар үшін рұқсатының болуы заңды тұлға үшін – штатында жобалау қызметі саласында тиісті жоғары кəсіптік білімі жəне лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде бес жыл еңбек өтілі (еңбек қызметі) немесе жобалау қызметі саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімі, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде жеті жыл еңбек өтілі (еңбек қызметі) бар кемінде бір инженер-техник қызметкердің, сондай-ақ жауапты орындаушыларда сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы жұмыстар үшін рұқсатының болуы меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару) құқығындағы мыналармен: 1) лицензияланатын қызмет түрінің мəлімделген жұмыс түрлерін, кіші түрін орындауға қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен немесе үй-жайлармен жарақтандырылған. Бұл ретте жұмысты жүргізген кезде еңбекті қорғау жүйесі мен қауіпсіздік техникасының талаптарына қайшы болмаса, өндірістік базаның əкімшілік, өндірістік жəне өзге де ғимараттары немесе үй-жайлары біріктірілуі мүмкін; 2) еңбек жағдайларына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен жарақтандырылған өндірістік базаның болуы меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару) жəне/немесе жалға алу құқығында лицензияланатын қызмет түрінің мəлімделген кіші түрін орындау үшін қажетті есеп айырысуларды орындауды, графикалық жəне өзге де материалдарды жасау мен ресімдеуді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін орнатылған бағдарламалық жасақтамасы бар дербес компьютерлерді қамтитын ең аз материалдық-техникалық жарақтандырылуы жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау (норманы бақылау, жұмыс жүргізу сапасын бақылау, жобалар мен оның бөлімдерінің сапасын бақылау) жүйесі бойынша өтініш беруші (лицензиат) бекіткен нұсқаулықтың болуы жауапты инженер-техник қызметкердің оқудан өткенін растайтын құжаттарды қоса берумен, еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша өтініш беруші (лицензиат) бекіткен қағидалардың жəне нұсқаулықтардың болуы

1

2 растауды (орындалған жұмыстардың қол қойылған актілерінің көшірмелерін) ұсына отырып, бірінші жəне/немесе екінші жауапкершілік деңгейіндегі кемінде жиырма объектінің болуы

3

9)

бас мердігер ретінде іске асырылған құрылыс объектілері бойынша тапсырыс берушілерден жəне/ немесе пайдаланушы тұлғалардан, не тапсырыс берушілерден жəне/немесе пайдаланушы тұлғалардан пікірлер алу мүмкін болмаған жағдайда мүдделі жергілікті атқарушы органдардан кемінде бес оң пікірдің не қосалқы мердігерлік шарттар бойынша кемінде он оң пікірдің болуы лицензиаттың қызметін қоса атқарып жүрген инженерлік- техникалық қызметкерлердің жалпы санынан 20 % артық болмауы

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес іске асырылған объектілер жөніндегі пікірлер туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес біліктілігі жəне жұмыс өтілі туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес инженер-техник қызметкерлердің біліктілігі мен жұмыс өтілінің болуы туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

10)

3. 3.1 1) осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес өндірістік база туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

2) осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес техникалық жарақтандырылуы туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес сапаны бақылау жүйесі бойынша бекітілген нұсқаулық туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша бекітілген қағидалар мен нұсқаулықтар туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны лицензияның немесе «Нотариат туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес тиісті расталуы бар шет мемлекеттің тиісті ресми рұқсат беру құжатының көшірмесі

3)

4) осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес іске асырылған объектілер туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

бас мердігер-лік жəне қосалқы мерді-герлік шарттар бойынша жұмыс тəжірибесі болған жағдайда объек-тілерді пайдала-нуға беру актілерін жəне орын-далған жұмыстар-дың актілерін ұсынуға рұқсат етіледі, бұл ретте актілердің жалпы саны қосалқы мердігер-лік шарттар бойынша объектілердің болуын растау үшін белгілен-ген мөлшерде ұсынылуға тиіс. Жұмыс тəжірибесі ретінде лицензияның санатына сəйкес жұмыстар-ды бас мердігер ретінде орындауға рұқсат берілмей-тін объектілер бойынша құжаттық растауды ұсыну 2012 жылғы 30 қаңтарға дейін күшіне енген шарттар бойынша жұмыстар-ды орындаған жағдайда ғана рұқсат етіледі.

5)

6)

3.2 1)

2)

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес іске асырылған объектілер жөніндегі пікірлер туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

3) осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес біліктілігі жəне жұмыс өтілі туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес инженер-техник қызметкерлердің біліктілігі мен жұмыс өтілінің болуы туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

4)

5) осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес өндірістік база туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

6)

7) осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес техникалық жарақтандырылуы туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес сапаны бақылау жүйесі бойынша бекітілген нұсқаулық туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша бекітілген қағидалар мен нұсқаулықтар туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны 2 3 4 лицензияның немесе «Нотариат лицензиаттың кемiнде он жыл не Қазақстан туралы» Қазақстан Республикасының аумағында теңіз мұнай-газ жобалары үшін жобалау қызметiн (жобалау бөлiгiнде Республикасының Заңына жобалау-iздестiру қызметiн) жүзеге асырған сəйкес тиісті расталуы бар шет тұлғалар үшін кемінде жеті жыл жұмыс тəжiрибесi мемлекеттің тиісті ресми рұқсат не II санаттағы лицензиат ретiнде кемiнде бес жыл беру құжатының көшірмесі жұмыс тəжiрибесi. Жұмыс тəжiрибесi лицензияны алған күннен бастап есептеледі. Шетелдiк тұлғалар үшiн жұмыс тəжiрибесi ретінде жобалау қызметiн (жобалау бөлiгiнде жобалау-iздестiру қызметiн) жүзеге асыруға тең келетiн рұқсат беру құжаты есепке алынады. бас мердігер ретінде, құжаттамалық растауды осы біліктілік талаптарына бас мердігерлік жəне қосалқы (объектіні пайдалануға беру туралы қол қойылған қосымшаға сəйкес іске мердігерлік шартактілердің көшірмелерін) ұсына отырып, бірінші асырылған объектілер туралы жəне/немесе екінші жауапкершілік деңгейінде ақпаратты қамтитын мəліметтер тар бойынша жұмыс кемінде он іске асырылған құрылыс объектілерінің нысаны тəжірибесі болуы не лицензиат қосалқы мердігерлік шарттар болған жағдайда бойынша жұмыстар орындаған, құжаттамалық объектілерді пайдалануға беру актілерін жəне орындалған жұмыстардың актілерін ұсынуға рұқсат етіледі, бұл ретте актілердің жалпы саны қосалқы мердігерлік шарттар бойынша объектілердің болуын растау үшін белгіленген мөлшерде ұсынылуға тиіс. Жұмыс тəжірибесі ретінде лицензияның санатына сəйкес жұмыстарды бас мердігер ретінде орындауға рұқсат берілмейтін объектілер бойынша құжаттық растауды ұсыну 2012 жылғы 30 қаңтарға дейін

19 желтоқсан 2013 жыл

1 8)

4 күшіне енген шарттар бойынша жұмыстарды орындаған жағдайда ғана рұқсат етіледі.

Құрылыс-монтаж жұмыстары құрылыс-монтаж жұмыстарымен айналысу үшін ІІІ санаттағы лицензиаттарға қойылатын біліктілік талаптары: осы біліктілік талаптарына жеке тұлға үшін – құрылыс-монтаждау жұмыстары қосымшаға сəйкес біліктілігі саласында тиісті жоғары кəсіптік білімінің жəне жəне жұмыс өтілі туралы лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған ақпаратты қамтитын мəліметтер кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде екі жыл еңбек өтілінің (еңбек нысаны қызметінің) немесе құрылыс-монтаждау жұмыстары саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімінің, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша орындаушы (қызметкер) ретінде кемінде үш жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің), сондай-ақ сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы жұмыстар үшін рұқсатының болуы заңды тұлға үшін – штатында құрылыс-монтаждау осы біліктілік талаптарына жұмыстары саласында тиісті жоғары кəсіптік білімі қосымшаға сəйкес жəне лицензияланатын қызмет түрінің өтініш инженер-техник қызметкерлердің жасалған кіші түрінің құрамына кіретін біліктілігі мен жұмыс өтілінің жұмыстардың бейіні бойынша кемінде екі жыл болуы туралы ақпаратты еңбек өтілі (еңбек қызметі) немесе қамтитын мəліметтер нысаны құрылыс-монтаждау жұмыстары саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімі, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде үш жыл еңбек өтілі (еңбек қызметі) бар кемінде бір инженер-техник қызметкердің, сондай-ақ жауапты орындаушыларда сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы жұмыстар үшін рұқсатының болуы осы біліктілік талаптарына меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел қосымшаға сəйкес өндірістік база басқару) жəне/немесе жалға алу құқығындағы туралы ақпаратты қамтитын мыналармен: мəліметтер нысаны 1) лицензияланатын қызмет түрінің мəлімделген жұмыс түрлерін, кіші түрін орындауға қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен немесе үй-жайлармен жарақтандырылған. Бұл ретте жұмысты жүргізген кезде еңбекті қорғау жүйесі мен қауіпсіздік техникасының талаптарына қайшы болмаса, сондай-ақ əкімшілік, техникалық жəне өндірістік қызметкерлердің еңбек жағдайларын бұзбаса, өндірістік базаның əкімшілік, өндірістік жəне өзге де ғимараттары немесе үй-жайлары біріктірілуі мүмкін; 2) еңбек жағдайларына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен жарақтандырылған өндірістік базаның болуы меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел осы біліктілік талаптарына басқару) жəне/немесе жалға алу құқығында қосымшаға сəйкес техникалық лицензияланатын қызмет түрі кіші түрінің жарақтандырылуы туралы мəлімделген жұмыстарына қойылатын техникалық ақпаратты қамтитын мəліметтер талаптарға байланысты құрылыс-монтаждау нысаны жұмыстарын орындауға қойылатын техникалық талаптарға сəйкес белгіленген жабдықтардың ең аз жиынтығын, бақылау-өлшеу құралдарын, аспаптарды, машиналар мен механизмдерді қамтитын ең аз материалдық-техникалық жарақтандырылуы жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның осы біліктілік талаптарына қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау қосымшаға сəйкес сапаны (норманы бақылау, жұмыс жүргізу сапасын бақылау) бақылау жүйесі бойынша жүйесі бойынша өтініш беруші (лицензиат) бекіткен бекітілген нұсқаулық туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нұсқаулықтың болуы нысаны жауапты инженер-техник қызметкердің оқудан осы біліктілік талаптарына өткенін растайтын құжаттарды қоса берумен, еңбекті қосымшаға сəйкес еңбекті қорғау қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша жəне қауіпсіздік техникасы өтініш беруші (лицензиат) бекіткен қағидалардың жүйесі бойынша бекітілген жəне нұсқаулықтардың болуы қағидалар мен нұсқаулықтар туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны құрылыс-монтаждау жұмыстарымен айналысу үшін ІІ санаттағы лицензиаттарға қойылатын біліктілік талаптары: осы біліктілік талаптарына жеке тұлға үшін – құрылыс-монтаждау жұмыстары қосымшаға сəйкес біліктілігі саласында тиісті жоғары кəсіптік білімінің жəне жəне жұмыс өтілі туралы лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған ақпаратты қамтитын мəліметтер кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні нысаны бойынша кемінде сегіз жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің) немесе құрылыс-монтаждау жұмыстары саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімінің, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша орындаушы (қызметкер) ретінде кемінде он жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің), сондай-ақ сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы жұмыстар үшін рұқсатының болуы осы біліктілік талаптарына заңды тұлға үшін – штатында құрылыс-монтаждау жұмыстары саласында тиісті жоғары кəсіптік білімі қосымшаға сəйкес инженер-техник қызметкерлердің жəне лицензияланатын қызмет түрінің өтініш біліктілігі мен жұмыс өтілінің жасалған кіші түрінің құрамына кіретін болуы туралы ақпаратты жұмыстардың бейіні бойынша кемінде үш жыл қамтитын мəліметтер нысаны еңбек өтілі (еңбек қызметі) немесе құрылыс-монтаждау жұмыстары саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімі, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде бес жыл еңбек өтілі (еңбек қызметі) бар кемінде бір инженер-техник қызметкердің, сондай-ақ жауапты орындаушыларда сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы жұмыстар үшін рұқсатының болуы меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел осы біліктілік талаптарына басқару) жəне/немесе жалға алу құқығындағы қосымшаға сəйкес өндірістік база мыналармен: туралы ақпаратты қамтитын 1) лицензияланатын қызмет түрінің мəлімделген мəліметтер нысаны жұмыс түрлерін, кіші түрін орындауға қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен немесе үй-жайлармен жарақтандырылған. Бұл ретте жұмысты жүргізген кезде еңбекті қорғау жүйесі мен қауіпсіздік техникасының талаптарына қайшы болмаса, өндірістік базаның əкімшілік, өндірістік жəне өзге де ғимараттары немесе үй-жайлары біріктірілуі мүмкін; 2) еңбек жағдайларына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен жарақтандырылған өндірістік базаның болуы осы біліктілік талаптарына меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел қосымшаға сəйкес техникалық басқару) жəне/немесе жалға алу құқығында жарақтандырылуы туралы лицензияланатын қызмет түрі кіші түрінің ақпаратты қамтитын мəліметтер мəлімделген жұмыстарына қойылатын техникалық нысаны талаптарға байланысты құрылыс-монтаждау жұмыстарын орындауға қойылатын техникалық талаптарға сəйкес белгіленген жабдықтардың ең аз жиынтығын, бақылау-өлшеу құралдарын, аспаптарды, машиналар мен механизмдерді қамтитын ең аз материалдық-техникалық жарақтандырылуы жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның осы біліктілік талаптарына қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау қосымшаға сəйкес сапаны (норманы бақылау, жұмыс жүргізу сапасын бақылау) бақылау жүйесі бойынша жүйесі бойынша өтініш беруші (лицензиат) бекіткен бекітілген нұсқаулық туралы нұсқаулықтың болуы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны жауапты инженер-техник қызметкердің оқудан осы біліктілік талаптарына өткенін растайтын құжаттарды қоса берумен, еңбекті қосымшаға сəйкес еңбекті қорғау қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша жəне қауіпсіздік техникасы өтініш беруші (лицензиат) бекіткен қағидалардың жүйесі бойынша бекітілген жəне нұсқаулықтардың болуы қағидалар мен нұсқаулықтар туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны лицензиаттың кемінде бес жыл жұмыс тəжірибесі, лицензияның немесе «Нотариат бұл ретте жұмыс тəжірибесі құрылыс-монтаждау туралы» Қазақстан жұмыстарын жүзеге асыруға лицензия немесе Республикасының Заңына сəйкес шетелдік тұлғалар үшін өзге де тең келетін рұқсат тиісті расталуы бар шет беру құжатын алған күнінен бастап есептеледі не ІІІ мемлекеттің тиісті ресми рұқсат санаттағы лицензиат ретінде кемінде бес жыл жұмыс беру құжатының көшірмесі тəжірибесі 2 3 бас мердігер ретінде, құжаттамалық растауды осы біліктілік талаптарына (объектіні пайдалануға беру туралы қол қойылған қосымшаға сəйкес іске актілердің көшірмелерін) ұсына отырып, техникалық асырылған объектілер туралы жағынан күрделі емес екінші жəне/немесе үшінші ақпаратты қамтитын мəліметтер жауапкершілік деңгейінде кемінде бес іске нысаны асырылған құрылыс объектілерінің болуы не лицензиат қосалқы мердігерлік шарттар бойынша жұмыстар орындаған, құжаттамалық растауды (орындалған жұмыстардың қол қойылған актілерінің көшірмелерін) ұсына отырып, бірінші жəне/немесе екінші жауапкершілік деңгейіндегі кемінде он объектінің болуы

3.3

бас мердігер ретінде іске асырылған құрылыс объектілері бойынша тапсырыс берушілерден жəне/ немесе пайдаланушы тұлғалардан, не тапсырыс берушілерден жəне/немесе пайдаланушы тұлғалардан пікірлер алу мүмкін болмаған жағдайда мүдделі жергілікті атқарушы органдардан кемінде бес оң пікірдің не қосалқы мердігерлік шарттар бойынша кемінде он оң пікірдің болуы құрылыс-монтаждау жұмыстарымен айналысу үшін І санаттағы лицензиаттарға қойылатын біліктілік талаптары:

жеке тұлға үшін – құрылыс-монтаждау жұмыстары саласында тиісті жоғары кəсіптік білімінің жəне лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде он үш жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің) немесе құрылыс-монтаждау жұмыстары саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімінің, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша орындаушы (қызметкер) ретінде кемінде он бес жыл еңбек өтілінің (еңбек қызметінің), сондай-ақ сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы жұмыстар үшін рұқсатының болуы заңды тұлға үшін – штатында құрылыс- монтаждау жұмыстары саласында тиісті жоғары кəсіптік білімі жəне лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде үш жыл еңбек өтілі (еңбек қызметі) немесе құрылыс-монтаждау жұмыстары саласында тиісті орта кəсіптік немесе техникалық жəне кəсіптік білімі, лицензияланатын қызмет түрінің өтініш жасалған кіші түрінің құрамына кіретін жұмыстардың бейіні бойынша кемінде бес жыл еңбек өтілі (еңбек қызметі) бар кемінде бір инженер-техник қызметкердің, сондай-ақ жауапты орындаушыларда сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы жұмыстар үшін рұқсатының болуы меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару) құқығындағы мыналармен: 1) лицензияланатын қызмет түрінің мəлімделген жұмыс түрлерін, кіші түрін орындауға қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен немесе үй-жайлармен жарақтандырылған. Бұл ретте жұмысты жүргізген кезде еңбекті қорғау жүйесі мен қауіпсіздік техникасының талаптарына қайшы болмаса, өндірістік базаның əкімшілік, өндірістік жəне өзге де ғимараттары немесе үй-жайлары біріктірілуі мүмкін; 2) еңбек жағдайларына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен жарақтандырылған өндірістік базаның болуы меншік (шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару) жəне/немесе жалға алу құқығында лицензияланатын қызмет түрі кіші түрінің мəлімделген жұмыстарына қойылатын техникалық талаптарға байланысты құрылыс-монтаждау жұмыстарын орындауға қойылатын техникалық талаптарға сəйкес белгіленген жабдықтардың ең аз жиынтығын, бақылау-өлшеу құралдарын, аспаптарды, машиналар мен механизмдерді қамтитын ең аз материалдық-техникалық жарақтандырылуы жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау (норманы бақылау, жұмыс жүргізу сапасын бақылау) жүйесі бойынша өтініш беруші (лицензиат) бекіткен нұсқаулықтың болуы

2)

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес инженер-техник қызметкерлердің біліктілігі мен жұмыс өтілінің болуы туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

3)

4)

5)

7)

8)

9)

10)

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес іске асырылған объектілер туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

бас мердігер ретінде іске асырылған құрылыс объектілері бойынша тапсырыс берушілерден жəне/ немесе пайдаланушы тұлғалардан, не тапсырыс берушілерден жəне/немесе пайдаланушы тұлғалардан пікірлер алу мүмкін болмаған жағдайда мүдделі жергілікті атқарушы органдардан кемінде бес оң пікірдің не қосалқы мердігерлік шарттар бойынша кемінде он оң пікірдің болуы лицензиаттың қызметін қоса атқарып жүрген инженер-техник қызметкерлердің жалпы санынан 20 % артық болмауы

8) Сейсмикалық қаупі жоғары аудандарда жұмыс істеуге рұқсатының болуы ___________________________________________________________________ (құжаттың нөмірін, берілген күні мен орнын көрсету) Өндірістік база туралы мəліметтер (сұрау салынған санатқа қарамастан лицензияны жəне/немесе лицензияға қосымшаны алған кезде, сондай-ақ санат бере отырып, лицензияны қайта ресімдеген кезде толтырылады)

осы біліктілік талаптарына қосымшаға сəйкес біліктілігі жəне жұмыс өтілі туралы ақпаратты қамтитын мəліметтер нысаны

9) Өндірістік базаның мекенжайы ___________________________________ ___________________________________________________________________ 10) Ауданы _______________________________________________________ 11) Жылжымайтын мүлікті тіркеу туралы куəліктің нөмірі _______________ ___________________________________________________________________ 12) Жалға алу туралы шарттың нөмірі ________________________________ 13) База мыналармен жарақталған: (болған жағдайда, «Х» белгісін қою қажет) Өтініш берілген жұмыс түрлерін, лицензияланатын қызмет түрінің кіші түрін орындау үшін қажетті əкімшілік-өндірістік ғимараттармен жəне үй-жайлармен ________________________________ _______________________ Еңбек шарттарына сəйкес ұйымдастырылған жұмыс орындарымен _______ _________________________________________________________________ 14) Жұмыстардың тиісінше орындалуын жəне сапаның қамтамасыз етілуін регламенттейтін сапаны бақылау жүйесі бойынша бекітілген нұсқаулықтың деректемелері (норманы бақылау, жұмыс жүргізудің сапасын бақылау) _______ ____________________________________________________________________ 15) Еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы жүйесі бойынша бекітілген қағидалар мен нұсқаулықтардың деректемелері __________________________ ___________________________________________________________________ Өзге талаптар (лицензия алған жəне лицензияны І жəне ІІ қайта ресімдеген кезде толтырылады) 16) Жұмыс тəжірибесі ______________________________________________ 17) Іске қосылған объектілер ________________________________________ _________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________