Page 1

Бїгінгі нґмірде: Жол жібектей болєан жоќ 3-бет Инвестициялыќ сот – экономикалыќ ґсімніѕ кепілі 4-бет Аманат 5-бет Ешкіден пайда екі есе 6-бет

№114 (28592) 19 МАУСЫМ ЖҰМА 2015 ЖЫЛ

Венгрия елшісімен кездесті Мəжіліс Төрағасы Қабиболла Жақыпов Венгрияның Қазақстандағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Имре Ласлоцкимен кездесті, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі.

Қабиболла Жақыпов елшіні Қазақстан-Венгрия қарымқатынасының өркендеуіне қосқан үлесіне ризашылық білдіріп, осы жылдары екі ел арасындағы ынтымақтастықтың стратегиялық серіктестікке жеткенін атап өтті.

Елорда дамуы – ел дамуы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Астана Бас жоспары» мақтанышы саналады, қонақтарын ҒЗЖИ» ЖШС-інде болды, деп хабарлады Президенттің тəнті етеді. Халқының саны 900 мың адамға жетті, бұрын мұны баспасөз қызметі. Мұнда Мемлекет басшысына Астана қаласының 2030 жылға дейінгі бас жоспарына енгізілген түзетулер мен астаналық агломерация қалыптастыру жобасы жөнінде, сондай-ақ, елорданың жаңа көлік жүйесін құру барысы баяндалды. Бұдан бөлек, Қазақстан Президентіне Орынбор көшесін, жаңа теміржол вокзалы ауданын салу тұжырымдамасы жəне «Нұрлы жол» бульварының екінші кезегінің жобасы туралы айтылды. Сондай-ақ, Нұрсұлтан Назарбаевқа елордада құрылысы

жоспарланған тағы бірқатар жобалар таныстырылды. БАҚ өкілдеріне арналған брифингте Мемлекет басшысы елорданың құрылысы іс жүзінде 10 жыл ішінде жүзеге асқанын атап өтті. – Қалаға қажеттінің бəрі 2008 жылға дейін салынды, одан кейінгі кезеңде Астананың дамуы жеке инвесторлардың қатысуымен жалғасты. Қазіргі кезде жан басына шаққандағы ең көп инвестиция елордаға тиесілі. Астананың ел экономикасын дамытуға қосқан үлесі жыл сайын өсіп келеді. Бүгінде елорда барша қазақстандықтардың

Азаматтыќ ќоєам атсалысуєа дайын Кеше Астанада Демократиялық күштердің «Қазақстан-2050» жалпыұлттық коалициясының отырысы өтті. Онда жетекші саяси партиялардың төрағалары, үкіметтік емес ұйымдар мен азаматтық қоғам өкілдері Президент Нұрсұлтан Назарбаев айқындаған «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын іске асыруға атсалысу мəселелерін талқылады.

Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Жиынды ашқан «Нұр Отан» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары, коалиция төрағасы Бауыржан Байбек Мемлекет басшысы ұсынған реформалардың маңыздылығына тоқтала келіп: – Қазіргі реформалар – егемен ел болғаннан бері жүзеге асқан іргелі істердің заңды жалғасы. Мемлекет пен қоғам дамуының келесі жарқын кезеңіне өту алдында қарқынымызға қарқын қосатын, Қазақстанды əлемнің ең дамыған 30 елінің қатарына енгізер нақты шаралар кешені, – деді. Оның сөзіне қарағанда, мұндай келелі шараларды азаматтық қоғамның атсалысуынсыз жүзеге асыру мүмкін емес. Елбасы «демократиялық қоғамның ажырамас бөлшегі» деп атаған азаматтық қоғам институттарына осынау

ауқымды реформаларды іске асыруда аса үлкен жауапкершілік артылады. Бұдан бөлек, Бауыржан Байбек еліміздің алдына – «Баршаға ортақ қазіргі заманғы мемлекет», «Заңның үстемдігін қамтамасыз ету», «Тұрақты экономика», «Болашағы біртұтас ұлт», «Транспаренттік жəне есепті мемлекет» сияқты бес институттық реформаны жүргізу бойынша ауқымды міндеттер қойылып отырғанын, 2015 жылғы 20 мамырда «Мемлекеттік құрылыстың алдағы 100 нақты қадамы» атты Ұлт жоспары ұсынылғанын, бұл құжат халықаралық сарапшылар тарапынан жоғары бағаланғанын, олар Қазақстанның əлемдегі ең беделді бағдарламаларының бірінен бастау алғанын атап көрсеткенін жеткізді. Сондай-ақ, ол «Нұр Отан» партиясының бес институттық реформа шеңберінде Ұлт жоспарын жүзеге асыру бойынша ұсыныстардың ауқымды пакеті дайындалғанын мəлім етті. Оның айтуынша, бұл ұсыныстар өткен аптада «Нұр Отан» партиясының қоғамдық саясат институты мен Медиалық технологиялар орталығы құрған «Sarap Time» сараптама клубы алаңында талқыланған. (Соңы 2-бетте).

«Алтын Гефест» сыйлыєы табысталды

Тау-кен металлургия кешені саласындағы ең беделді «Алтын Гефест» салалық байқауының қорытындысы шығарылды. Ұйымдастыру комитеті тарапынан барлығы 12 аталым бойынша 110 өтінім қаралған болатын. Осылайша, жеңімпаздарға ТМК үздік кəсіпорындары мен қызметкерлеріне, сондай-ақ, жобалық, ғылыми, оқу мекемелерінің мамандарына жəне журналистерге берілетін «Алтын Гефест» сыйлығы табыс етілді. Эльмира МƏТІБАЕВА, «Егемен Қазақстан».

Осы сала бойынша тың нəтижелерге қол жеткізген, озық үлгі көр сеткен мамандарға, сондай-ақ, жобалық, ғылыми, оқу

мекемелерінің қызметкерлеріне, журналистерге берілетін ұлттық сыйлық болып табылатын «Алтын Гефесті» алу кімге болса да үлкен мəртебе екендігі ақиқат. (Соңы 2-бетте).

болжаудың өзі қиын болатын. Қала еліміздің шын мəніндегі əкімшілік, мəдени, іскерлік, білім жəне медицина орталығына айналды, – деді Қазақстан Президенті. Нұрсұлтан Назарбаев Астананы салу жəне абаттандыру жұмыс тары жалғастырылатынын айтты. – Қандай кемшіліктер бар екенін, соның ішінде көліктер тұрағына қатысты мəселе туралы да білеміз, оның бəрі міндетті түрде шешіледі. Таяудағы мол жауын сусорғы кəріздеріне қатысты түйткілдердің бар екенін көрсетті. Онымен де жұмыс жүргізу қажет.

Сонымен қатар, балабақшалар мен мектептер салу мəселесіне де назар аудару керек. Қаланың əрі қарай даму келешегі ЭКСПО-2017 аумағы мен оның айналасындағы көшелер құрылысын, Сулыжасыл желекті бульварды абаттандыру, жаңа саябақтар, соның ішінде 100 гектар аумақта Ботаникалық бақ салу жоспарын қамтиды. Бұл жұмыстар дың барлығы еліміздің тура орталығында мүлде жаңа мегаполистің қалыптасуына негіз қалай ды, ол барша қазақстандықтар дың игілігіне қызмет ететін болады, – деді Мемлекет басшысы.

–––––––––––––––––– Суретті түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

Жүздесу барысында Қазақстан бүгінде Венгрия үшін ТМД елдері ішіндегі төртінші ірі сауда серіктесі екендігі айтылды. Экономикалық ынтымақтастыққа «ҚазақстанВенгрия» Іскерлік кеңесі мен индустрия жəне инновация бойынша

Ассамблея жылында ауќымды шаралар кґп Кеше Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Гүлшара Əбдіқалықованың төрайымдық етуімен Қазақ стан халқы Ассамблеясы жылын ұйымдастыру жəне өткізу жөніндегі мемлекеттік комиссияның кезекті отырысы болып өтті. Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан».

Онда Мəдениет жəне спорт министрі А.Мұхамедиұлы, Ақмола облысы əкімінің орынбасары Н.Нұркенов, Инвестициялар жəне даму вице-министрі С.Сəрсенов, Президент жанындағы «Қоғамдық келісім» республикалық мемлекеттік мекемесінің директоры Н.Калашникова баяндама жасады. Олар Ассамблея жылында атқарылып жатқан шаралар туралы біршама ақпарат берді.

Спикерлердің баяндамаларынан белгілі болғанындай, Қазақстан халқы Ассамблеясының жылында ауқымды шаралар атқарылып жатыр. Соның ішінде 470-тен астам əлеуметтік жоба қолға алынған, оларға барлық елді мекенде тұратын 8 миллионнан астам адам қатысыпты. Атап айтар болсақ, 2015 жылғы 6 ақпанда Астанада, облыс жəне аудан орталықтарында ҚХА жылының салтанатты түрде ашылуы кезінде 9 республикалық конкурстың басталуы жарияланып, ҚХА

Ґрісі кеѕ ґркенді істер Ақтөбеге бір күндік жұмыс сапарымен Қазақстан Республикасы ПремьерМинистрінің орынбасары Бердібек Сапарбаев келіп қайтты. Ол түске дейін Қобда ауданында болып, Кеңес Одағының Батыры Əлия Молдағұлованың 90 жылдық мерейтойына қатысты, аудан тұрғындарымен кездесті, мемлекет пен жеке əріптестік негізінде салынған бірқатар нысандармен танысты. Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Түстен кейін Премьер-Министрдің орынбасары Бердібек Сапарбаев «Туған жерге тағзым» кəсіпкерліктің əлеуметтік жауапкершілігі бойынша өңіраралық семинар-кеңес жұмысына қатысты. Оған Ақтөбе, Атырау, Қызылорда, Маңғыстау жəне Батыс Қазақстан облыстарының бизнес құрылымдарының,

қаржы институттарының, мемлекеттік органдардың, үкіметтік емес ұйымдарының өкілдері қатысты. Семинар-кеңестің мақсаты – бизнестің əлеуметтік жауапкершілігі саласында тəжірибе алмасу болып табылады. Облыс əкімі Архимед Мұхамбетов қысқаша сөз сөйледі. Бұл бағытта облыста үлгі аларлық, үйренерлік игі істер баршылық. Өңірде 2012-2014 жылдары «Көркейе бер, туған жер» акциясы нəтижелі өткізіліп, оған 4

мыңнан астам кəсіпорын, заңды жəне жеке тұлғалар атсалысқаны белгілі. Облыс əкімінің бірінші орынбасары Роза Кемалова акция қорытындылары жəне өңір кəсіпкерлерінің əлеуметтік жауапкершілігі хақында баяндады. Оның айтуынша, осы акция өткізілгеннен бастап жалпы сомасы 6 миллиард теңгенің əлеуметтік жобалары мен іс-шаралары жүргізілген. «Қазхром» АҚ соңғы үш жылда 980 миллион теңге, ал «СНПСАқтөбемұнайгаз» АҚ 1,5 миллиард теңге демеушілік жасаған. – Өңірдегі жеке кəсіпкерлер бизнестің əлеуметтік жауапкершілігін жете түсінуде. «Алтын қыран» компаниялар бірлестігінің төрағасы Исламбек Салжановтың өзі туған Қобда ауылына жалпы құны 460 миллион

ведомствоаралық жұмыс тобы ықпал етуде. Мəжіліс Төрағасының айтуынша, парламентаралық өзара байланыс белсенді бола түскен. Имре Ласлоцки Қазақстанмен достық қатынастардың одан əрі өркендей беруінің маңызына тоқталып, өзінің дипломатиялық миссиясы аяқталғанымен, Қазақстан халқының досы болып қала беретінін мəлімдеді. жылының жалауы көтерілген. Содан бері республика бойынша 2 800 елді мекенде 1 млн. 375 мыңнан астам адам қатысқан 4 120 іс-шара болып өткен. 28 ақпанда Елбасының Қазақстан халқы Ассамблеясын құру туралы Жарлыққа қол қойғанына 20 жыл толуына арналған «Менің Қазақстаным» атты Қа зақ стан халқының форумы өткізілген. Форум аясында «Бейбіт шілік пен келісімнің жол карта сы» мега-жобасының қорытындысы шығарылған. 5-11 сəуір аралығында Шымкент қаласын да Қазақстанның этностық театрларының ІІІ республикалық фестивалі өткізіліп, отандық жəне қазіргі заман авторларының шығармаларынан қойылымдар көрсетілген. 21 наурызда Астана жəне Алматы қалаларында, облыстарда Наурыз мейрамына арналған «Бір ел – бір тағдыр» атты ҚХА фестивальдері өткізілген. ҚХАның ірі əлеуметтік акциялары мен жобалары да жүзеге асырылуда. (Соңы 2-бетте).

теңге тұратын заманауи жабдықталған 150 орындық сəнді балабақша салып бергенін айтсақ та жеткілікті. Ақтөбелік кəсіпкерлер «Туған жерге тағзым» республикалық акциясына белсене қатысатынына сенім мол, – деді Роза Кеңесқызы. Содан кейін Атырау облысы əкімінің орынбасары Айгүл Əжіғалиева, Батыс Қазақстан облысы əкімінің орынбасары Бақтияр Мəкенұлы, Қызылорда облыстық ішкі саясат басқармасының басшысы Ғайнолла Жарқынбаев сөйлеп, бизнестің əлеуметтік жауапкершілігінің өз өңірлерінде қалай орындалып жатқаны жайлы мəлімдеді. Бердібек Машбекұлы оларға əр жылдарғы мектеп түлектерінің мүмкіндігін туған жерін түлетуге жұмылдырудағы жұмыстың əлі діттеген деңгейден көрінбей жатқанын ескертті. (Соңы 2-бетте).

 Инвестиция игілігі

Ќарќаралыдаєы ќодастар Кез келген кəсіпкердің негізгі мұраты – пайда табу. Тəуекел ете білгенге біздің заманымызда табыс көздері аз емес. Десек те, ел экономикасын ілгерілету үшін кəсіпкерлеріміздің алыпсатарлық төңірегіндегі арзан бизнеспен емес, өнім шығарып, өз шаруашылығын өркендетуге ұмтылғандары тиімді. Солардың бірі – қарағандылық кəсіпкер Дидар Тоғызбаев қодас өсіруді қолға алды. Арқа өңірі үшін таңсық саналатын жануарларды біздің табиғатымызға бейімдеп, жерсіндіріп көруге бел байлаған. Биыл көктемде ол сонау Хакасияға екі рет барып, 140 бас тибет «сиырын» сатып əкеледі де, оларды Қарқаралы ауданының Нұрмақов атындағы ауылдық округіне жеткізеді. Дидар бұл жануарлар өңір табиғатына тез үйреніп, жұмсалған қаражатты молынан ақтайды деп сенеді. Кəсіпкер жігіт қодастың жүнін қырқып, ал етінен шұжық, консерві өндірісін жолға қоюды көздеп отырған жайы бар. Табынның қожайыны Дидар Тоғызбаев бұған дейін өзімізге үйреншікті мал шаруашылығымен айналысып келген екен. Енді ол қодас өсірумен шұғылдануға тəуекел етіп отыр. Кəсіпкерді əңгімеге тарттық. – Мал өсіру – біздің қазақтан қалған кəсіп. Дегенмен, түптұқымы сонау Тибет тауларынан шыққан қодастай жануарды өсіруге қалайша тəуекел еттіңіз? Жерсінбей кетуінен қорықпайсыз ба? – Осы Қарқаралы ауданындағы жайылымдар аса ауқымды. Бізге керегі сол. Осы жақта қыс айларында қасқыр аулап, жергілікті табиғатты, бұл жерге тəн ауа райы құбылыстарын жылдар бойы бажайлап көргенбіз. Қазір қодастарымыз жайылып жүрген

жер таулардың тасасында, ықтасын жерде орналасқан. Бұл жердің қысы жайлы. Ал мына қодастар бұған дейін табиғаты қатал, таулы, оты мардымсыз жерлерде тіршілік етіп келген. Бұл жақта олар үшін керек жағдайдың бəрі бар. Оның үстіне, оларға аса шығындала да қоймаймыз. Негізгі пайдасы да сонда. Өзіміздің үйреншікті ірі қараларымызды алайық. Оларға жемшөп əзірлеу оңай шаруа емес. Қодастар болса, қар астында қалған шөпті өздеріақ аршып жейді. Мойындары

жуан жануарлар қарды басымен аршып дағдыланған. Тағы бір жақсы ерекшелігі, қодастар тек табынымен жүріп жайылады, ешқашан саяқ кетпейді. Белгілі бір жердің жайылымын оттап болған соң, үйірімен көшіп басқа жерге барып жайылады. Оның үстіне, бұлар жыртқыш аңдардан

тайсалмайды. Табынымен жүрген қодастарға шабуға қасқырлардың батылы жете қоймайды. Яғни, бақташыларымызға оларды бағу аса қиын емес. Біз бұл жануарларды таңсық болғаны үшін емес, айтарлықтай пайда түсіруге болады деген үмітпен əкеліп отырмыз. Егер үмітіміз ақталып

жатса, олардың санын бес жүз басқа дейін жеткізсек пе дейміз. Көбейткенде де, табиғи өсімін күтіп отырмаймыз, тиімділігі расталып жатса, инвестиция салып, тағы да бірталай қодасты сатып əкелу жоспарда бар. (Соңы 6-бетте).


2

www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

Азаматтыќ ќоєам атсалысуєа дайын

Ассамблея жылында ауќымды шаралар кґп

(Соңы. Басы 1-бетте).

(Соңы. Басы 1-бетте).

Бұған қоса, Б.Байбек Ұлт жоспарын жүзеге асыруда түпкілікті көзделіп отырған мақсатымыздың мəнісін түсіндіре кетті. – Елбасы айтқандай, елде əділ сот пен құқық қорғау жүйе сін, халыққа қызмет ететін мем лекеттік аппарат құру, экономикасы кемел, болашағы біртұтас ұлт болуға бағытталған реформаларды жүзеге асыру – қарапайым қазақстандықтардың қамы. Мақсат – мемлекетке деген азаматтар арасында айнымас сенім қалыптастыру, сол арқылы Мəңгілік Ел болудың даңғылына түсу, – деді. Сонымен қатар, басқосуда белгілі болғандай, «Нұр Отан» партиясы құрған республикалыққоғамдық штабқа коалиция мүшелерiнiң 90 пайызы кiрген. Бiр ай iшiнде олар көптеген аудандар мен ауылдарда, 20-дан астам iрi кəсіпорындарда болып, 70 мыңнан астам адаммен кездескен. Барлық қоғамдық бiрлестiктер елiмiздiң өркендеуi үшiн Елбасының жанына топтасып, өздерiнiң саяси мəдениеттерiнiң жоғары деңгейiн көрсете білген. Президенттің реформалары азаматтардың мемлекетке деген сенімiнiң арттырылуына, азаматтық бастамалар мен

Ақпан-сəуір айларында «ҚХА – 20 ізгі іс» атты республикалық акция өткізілді. Акцияның символы – қасиетті Түркістан қаласынан жеткізілген, халықтың бірлігі мен берекесін бейнелейтін «Тайқазан» болды. «Тайқазан» өңірден өңірге «қайырымдылық істерге толтырылып», ҚХАның ХХІІ сессиясы қарсаңында Астанаға қайта оралды. «ҚХА – 20 ізгі іс» акциясы аясында 35 мың адамға көмек көрсетіліп, акция барысында əлеуметтікмəдени маңызы бар объектілер салынып, іске қосылған жəне 1000 ағаш отырғызылыпты. Сонымен қатар, «ҚХА – 20 ізгі іс» акциясы аясында ҚХА, этномəдени бірлестіктер мүшелері су тасқынынан зардап шеккен Қарағанды облысының тұрғындарына көмек көрсетті. Көмек қолын созуға ашылған пунк ттерге халық көп қайырылды. «Қарағанды облысының су тасқы нынан зардап шеккен тұрғындарына көмек қоры» қоғамдық қорының арнайы шотына 12 млн. 400 мың теңге аударылды. 102 тонна гуманитарлық көмек – азық-түлік, дəрі-дəрмектер, тұрмыстық химия заттары, киім, жиһаз жөнелтілді, көмек көрсету əлі де жалғасуда. Республикалық «ҚХА – 20 ізгі іс» акциясы 2015 жылдың соңына дейін жалғасады. 23 наурыздан бастап 22 сəуірге дейін 30 күн ішінде еліміздің 29 елді мекенін аралап шыққан «Менің Қазақстаным» пойызы» атты республикалық акция өткізілді. Ауқымды əлеуметтік ак ция ның мақсаты – Мемлекет басшысының Жолдауларының негізгі тарауларын халыққа түсіндіру,

қоғамдық бақылауды кеңейтуге бағытталған. Жиында айтылып өткендей, Мемлекет басшысының тапсырмасына сəйкес, ауқымды əкiмшiлiк реформа жүргiзiлiп, саяси қызметкерлердiң саны 8 есе қысқарған. Экономиканы жүйелi түрде дамытудың арқасында өңiрлердiң мүмкiндiктерi айтарлықтай ұлғайған. Осылайша, соңғы 10 жылда жергiлiктi бюджеттер 5 есе, орталықтың трансферттерi 8 есе артқан. Басқосу барысында Ұлттық экономика министрі Ерболат Досаев,

Мəжіліс депутаты Нұрлан Əбдіров жəне жетекші саяси партиялардың төрағалары, үкіметтік емес ұйымдар мен азаматтық қоғам өкілдері, сарапшылар бес институттық реформа, «100 нақты қадам» Ұлт жоспары жөнінде ой-пікірлерін айтып, өздерін толғандырып жүрген ұсыныстарын жеткізді. Отырыс соңында Демократиялық күштердің «Қазақстан-2050» жалпыұлттық коалициясы «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асыруға қатысты Үндеу қабылдады.

Демократиялыќ кїштердіѕ «Ќазаќстан-2050» жалпыўлттыќ коалициясыныѕ ЇНДЕУІ Құрметті қазақстандықтар! Біз, Демократиялық күштердің «Қазақстан-2050» жалпыұлттық коалициясының мүшелері, азамат тық қоғамның барлық топтарының мүддесін білдіре отыра, жетекші саяси күштердің жəне үкіметтік емес ұйымдардың ашық үнқатысуын қамтамасыз етеміз. Коалиция жақында өткен президенттік сайлау науқанында Елбасы ұсынған халықтық бес реформаны талқылауға аса үлкен белсенділікпен атсалысты. Біз жаңғыртуға жəне институционалдық реформаларды жүргізуге бағытталған Елбасы бағдарына деген орасан қолдаудың куəсі болдық. Сайлау қорытындысы реформалар жүргізуге тікелей мандат берген халқымыздың тұтастығы мен азаматтық бірлігін күллі əлемге паш етті. Қазақстан əлемдік тəжірибеге сүйене отырып, дамудың өзіндік бірегей стратегиясын əзірледі. Аталған реформалар ең алдымен қарапайым қазақстандықтардың əл-ауқаты мен өмір сапасын арттыруға бағытталған. Сондықтан да, реформалар шетелдік саясаткерлер мен сарапшылардың жоғары бағасына ие болып отыр. Халыққа қызмет ететін кəсіби мемлекеттік аппарат, ашық əрі есеп беретін мемлекет, əділ сот пен қызметі айқын құқықтық органдар, индустрияландыру жəне əлеуметтік-экономикалық өсім, халықтың бірлігі мен тұтастығы – осынау реформалардың əрқайсысында елімізді ең дамыған мемлекеттердің 30-дығына қосудың жəне Мəңгілік Ел идеясын жүзеге асырудың институционалдық негізін қалау көзделген. «Реформаларды жүзеге асыру бойынша 100 нақты қадам» Ұлт жоспары жарияланды. Президенттің тапсырмасымен

құрылған Жаңғырту жөніндегі ұлттық комиссия үлкен жұмыстар атқаруда. Мемлекет басшысы атап айтқандай, «реформалар Қазақстанның əрбір азаматының тікелей қаты суын талап етеді. Оңайға түспейді, қарсылықтар да болады. Алайда, реформалар – тек мемлекеттік машинаның ғана емес, халықтың ісі. Реформалардың мəні – ұлтты жаңғыртуда. Ұлттың сапасы, халық рухының күші, уақыт сынқатерлерін қабылдай білу жəне тек қана алға басу бұрын да мемлекет табысының айқындаушы факторы болған жəне бола береді». Бүгін біз, коалиция мүшелері, жетекші саяси партиялар жəне ірі үкіметтік емес бірлестіктер Үкімет пен Парламент өкілдерінің жəне сарапшылардың қатысуымен «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын талқылай келе, оны жүзеге асыру бойынша нақты ұсыныстар мен кеңестер бердік. Тəуелсіздік жылдары халқымыз Елбасының басқаруымен қайта

құрылымдау мен жеңістерге толы үлкен кезеңнен өтті. Қазақстандықтар болашаққа деген нық сеніммен біртұтас ұлт ретінде нығайып, əлемге жаңа Қазақстанды əйгілей отырып, табысты мемлекет құрды. Ауқымы орасан осы реформаларға кіріскен дəл қазіргі сəтте де біз алдағы мақсаттарға қол жеткізетінімізге – қуатты əрі бəсекеге қабілетті Қазақстанды құратынымызға нық сенімдіміз. Əрбір қазақстандықтың ел алдындағы азаматтық борышын түйсініп, баршаға ортақ өсіпөркендеу жолында барын салатынына кəміл сенеміз. Коалиция барша азаматтарды, барлық қоғамдық күштерді Елбасының халықтық бес реформасын жəне «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асыруға жан-жақты атсалысуға шақырады. Барлығымыз күш біріктіргенде ғана келер ұрпақтың болашағы үшін баршаға арналған осы заманғы мемлекетті құрып, Қазақстанды өсіп-өркендеген əрі қуатты елге айналдыра аламыз!

«Нұр Отан» партиясы, Қазақстанның Коммунистік халық партиясы, «Бірлік» партиясы, Қазақстанның Патриоттар партиясы, «Ақ жол» демократиялық партиясы, Қазақстанның «Ауыл» əлеуметтік-демократиялық партиясы, Қазақстан халқы Ассамблеясы, «Атамекен» Ұлттық кəсіпкерлер палатасы, «Қазақстанның азаматтық Альянсы» заңды тұлғалар бірлестігі, Қазақстанның Кəсіподақтар федерациясы, «Қазақстан Республикасы Ардагерлер ұйымы» қоғамдық бірлестігі, «Болашақ» қауымдастығы, Қазақстанның кəсіпкерлер форумы, Мүгедектердің «ДОС» тəуелсіз өмір орталығы» қоғамдық бірлестігі, «ҚР Қарулы Күштер ардагерлері» қоғамдық бірлестігі, «ҚР Қарулы Күштер ардагерлері» Ауғанстан соғысы ардагерлері ұйымдарының қауымдастығы, Қазақстан іскер əйелдері қауымдастығы, «Қазақстан тұтынушыларының ұлттық лигасы» заңды тұлғалар бірлестігі, «Жасыл» экономика мен G-GLOBAL-ды дамыту үшін коалициясы» заңды тұлғалар бірлестігі, Ұлттық ғылым академиясы, Қазақстан Жазушылар одағы, Кəсіпкер əйелдер одағы, «Республикалық əйелдер кеңесі» қоғамдық бірлестігі, «Қазақстан-2050» жалпыұлттық қозғалысы. 2015 жылғы 18 маусым, Астана қаласы.

«Алтын Гефест» сыйлыєы табысталды (Соңы. Басы 1-бетте).

Бұл ретте аталған байқау тəжірибелердің жетілуіне, олардың дамуы мен артуына жағдай жасап, тау-кен металлургия саласының дəріптелуі мен беделін өсіруге септеседі. Кəсіпорындар арасындағы «2015 жылдың жобасы», «Инновациялар бойынша 2015 жылдың көшбасшысы», «Қа зақ стандық қамту бойынша 2015 жылдың көшбасшысы» атты үш аталымда 13 компания бақ сынасқан болатын. Ал бұл марапат жыл сайынғы «AstanaMining&Metallurgy 2015» VI халықаралық тау-кен ме таллургия конгресінің негізгі оқиғаларының бірі екен дігі белгілі. Тұрақты қатысушылардың ішінде «Казцинк», «KSPSteel», «ЕвразКаспиан Сталь», «Казхром», «Қа зақ мыс» компанияларының қызметкерлері, тау-кен жəне металлургия оқу орындарының

оқытушылары мен студенттері, БАҚ өкілдері жəне тағы басқалар бар. «2015 жыл жобасы» аталымына Ақтөбе рельс-арқалық зауыты бақылау кеңесінің мүшесі Кирилл Кириченко ие болса, «Инновация бойынша 2015 жыл көшбасшысы» ЮрАзия Энерджи Холдингс компаниясының Астана өкілдігінің директоры Болат Досан, «Қазақстандық қамту бойынша 2015 жылдың көшбасшысы» Ер-Тай ЖШС басқарушы директоры Ермек Жанасов марапатталды. Ал «2015 жылдың геологы», «2015 жылдың металлургі», «2015 жылдың дипломдық жұмысы» мен «2015 жылдың кеншісі» аталымдары бойынша да біршама мамандар бақ сынасқан. Сонымен қатар, қалыптасқан дəстүр бойынша журналистер арасында да «Қазақстанның ТМК саласы туралы баспасөздегі үздік журналистік

жұмыс», «Қа зақ станның ТМК саласы туралы теледидардағы үздік журналистік жұмыс», «ТМК саласындағы «Еңбек адамы» туралы үздік материал» атты аталымдар жеңімпаздары да белгілі болды. Айта кетейік, «Алтын Гефест» сыйлығының жеңімпаздары дəстүрлі түрде қазылар алқасының жабық талқылауында анықталды. Олардың құрамына саланың ең беделді мамандары кіреді.

«Мəңгілік Ел» жалпы ұлттық идеясын насихаттау, тұрғындарға медициналық, əлеуметтік, құқықтық қызмет көрсету, кəсіпкерлікті қолдау, ауыл шаруа шылығын дамыту туралы кеңестер беру, мəдени жəне қоғамдық, т.б. іс-шаралар өткізу. Министрліктер мен ведомстволардың мамандары 4,5 мыңнан аса əлеуметтік, медициналық, құқықтық жəне басқа кеңестер берді. Қоғамдық келісім кеңестерінің қоғамдық қабылдауларында Парламент депутаттары 320-дан аса адамды қабылдады. Көптеген мəселелер жергілікті жерлерде шешімін тапты. 9 мыңнан артық адамға республиканың жетекші мамандарымен медициналық көмектер көрсетілді. Жеке маршрутпен алыс бекеттер мен аялдамалардың 20 мың тұрғынына «денсаулық

пойыздары» – «Саламатты Қазақстан», «Денсаулық» жəне «Жəрдем» пойыздары медициналық көмек көрсетті. Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың қоғамдық келісім мен бірлік үлгісінің таныстырылымына алыс елді мекендердің 6 мың тұрғыны, «Менің елім – Мəңгілік Ел!» көрмесіне 5 мың 300 адам қатысты. 20 мыңнан артық жас қатысқан патриоттық акциялар, флеш-мобтар, КТК ойындары өткізілді.Пойыздың жүру жолында ҚХА-ның «Теңдессіз сыйлық» қайырымдылық акциясы аясында кітапханаларға мемлекеттік этносаясат бойынша ғылыми еңбектер тарту етілді. Ассамблея жылының қорытындысы 2015 жылғы желтоқсан айында Қазақстан халқының форумында шығарылады. Мемлекеттік хатшының алдындағы

Наќты істер жылы Қазақстан Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде «Баршаға арналған қазіргі заманғы мемлекет» – 100 нақты қадам Ұлт жоспарын іске асыру тұрғысында этномəдени бірлестіктердің қызметі туралы» тақырыбында брифинг өтті.

Шараға ҚХА Кеңесінің мүшелері, атап айтсақ, Қазақстан немістерінің «Возрождение» қауымдастығы» қоғамдық бірлестігінің төрағасы Александр Дедерер, Қазақстан түріктерінің «Ахыска» қоғамы» қоғамдық бірлестігінің төрағасы Зиятдин Касанов, Астана қаласындағы «Злата» болгар этномəдени бірлестігінің төрайымы Ольга Андриевская, «Қазақстан күрдтерінің «Барбанг» қауымдастығы» республикалық қоғамдық бірлестігінің төрағасы Князь Мирзоев, Президент Əкімшілігі Қазақстан халқы Ассамблеясы Хатшылығының сектор меңгерушісі Нəзипа Шанаи қатысты.

Жиын барысында «Баршаға ортақ қазіргі заманғы мемлекет» – 100 нақты қадам Ұлт жоспарын іске асыру мəн-мəтінінде этномəдени бірлестіктердің қызметі туралы» баяндалып, Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының аралық қорытындылары туралы, ҚХА жылын ұйымдастыру жəне өткізу жөніндегі мемлекеттік комиссияның алда болатын мəжілісі туралы айтылды. 20 жыл ішінде Ассамблея Н.Ə.Назарбаевтың этносаралық толеранттылық пен қоғамдық келісімнің қазақстандық үлгісін қалыптастыруда беделді буынға айналғаны атап көрсетілді. Бүгінде республикада 960-тан астам этномəдени бірлестік бар, соның ішінде 29-ы – республикалық этномəдени бірлестік екен. 11 Достық үйі, Алматыда республикалық Достық үйі жұмыс істеп тұр. Жыл соңына дейін Ақтау, Қызылорда, Орал қалаларында Достық үйлері ашылатын болады. Ассамблеяның бастамасымен облыстық, қалалық, аудандық жəне ауылдық деңгейлерде, сондай-ақ, ірі кəсіпорындардың ұжымдарында

Ґрісі кеѕ ґркенді істер (Соңы. Басы 1-бетте). Ірі компаниялардың əкімдікпен арадағы меморандумы аясындағы атқарылған шаруалар ды малдануды қоятын кез келгенін қадап айтты. Түлектерді туған жерді түлетуге жұмылдыруға назар аударды. Семинар-кеңесті қорытындылаған Премьер-Министрдің орынбасары Бердібек Сапарбаев Елбасының 2007 жылы Жезқазғанда өткен кəсіп керлердің форумында кəсіпкерліктің əлеуметтік жауапкершілігі туралы тапсырма бергеніне тоқталды. – Мемлекет кəсіпкерлікті қол дауға баса назар аударып келеді. Соның арқасында қазір кəсіпкерлер аяғынан тұрды, енді олар елге қарай бұрылуы керек. Үкімет кəсіпкерлікті дамытуға серпін беретіндей бағдарламалар қабылдап, жүзеге асыруда. Соның бірі – «Жұмыспен қамтудың жол картасы-2020» мемлекеттік бағдарламасы деу орынды. Табыс тауып, пайда көріп отырған кəсіпкерлер туған жерлеріне барып, ауылдастарымен, оқушылармен кездесіп, өзінің осы жерден білім жəне тəрбие алып, қатарға қосылғанын көрсетулері қажет. Бұл кейінгі жас ұрпаққа ой салады, жақсы оқып, азамат болуға талпындырады. Сондай-ақ, патриоттыққа тəрбиелейді, туған жерге деген сүйіспеншілік сезімін қалыптастырады. Міне, «Туған жерге тағзым» акциясының

мақсаты да, мəні де осында, – деді Бердібек Машбекұлы. Ол бұл семинар-кеңес өткізіліп отырған Ақтөбеде үйренетін үрдістер бар екеніне тоқталды, кейбір əкімдердің акцияның мəнін əлі де жете түсінбегеніне қынжылыс білдірді. Бердібек Сапарбаев облыс орталығындағы бірқатар нысандарда болып, жұмыстарымен танысты. «Нұр-Ақтөбе» шағын ауданындағы 1200 орындық мектептің биыл пайдалануға берілетінін естіп, ризашылық танытты. Жалпы құны 1693899 миллион теңге тұратын орта мектептің құрылыс жұмыстарының 60 пайызы жүзеге асырылған. «Клиника Дару» медициналық сауықтыру орталығында да болды. Клиника директоры Ғалымжан Елеуов жобаның 1,6 миллиард теңгеге түскенін жеткізді. Оның 414,7 миллион теңгесі мемлекеттік қолдау ретінде, соның ішінде, 385,4 миллион теңгесі «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы бойынша бөлінген. Осы жерде ол өңірдің əлеуметтік сала қызметкерлерімен кездесті. Премьер-Министрдің орынбасары Бердібек Сапарбаев «Ақтөберентген» АҚ-та болып, өндіріспен танысты, жергілікті үлесті дамыту жəне облыс кəсіпорындарындағы еңбек қатынастарының ағымдағы жағдайы мəселелеріне арналған кеңеске қатысты.

кеңесте осы мəселелер айтылды. Сондай-ақ, мəжіліс барысында Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының аралық қорытын дылары шығарылып, ісшара лардың Ұлттық жоспарын одан əрі іске асыру жəне Ассамблея қызметін ақпараттық жағынан қолдау мəселелері талқыланды. Отырыстың қорытындысы бойынша Мемлекеттік хатшы Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының іс-шараларын «Баршаға ортақ қазіргі заманғы мемлекет» Ұлт жоспары – 100 нақты қадамдағы «Біртектілік жəне бірлік» төртінші институттық реформаның басымдығы аясында одан əрі іске асыру жөнінде бірқатар тапсырмалар берді. Отырыс жұмысына Парламент депутаттары, мемлекеттік органдардың өкілдері, республикалық этномəдени бірлестіктердің жетекшілері, ҚХА ғылыми-сарапшылық кеңесінің мүшелері, бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты.

Қоғамдық келісім кеңестері мен отбасында толеранттылықты тəрбиелеу мəселелері жөніндегі Аналар кеңестері құрылды. Қоғамдық келісім кеңестерінің саны – 1470, отбасында толеранттылықты тəрбиелеу мəселелері жөніндегі Аналар кеңестерінің саны – 163-ке жетті. 14 жоғары оқу орнында Қазақстан халқы Ассамблеясының кафедрасы ашылды. Парламент Мəжілісінде де ҚХА-ның депутаттық тобы жұмыс істейді. V шақырылымдағы ҚХА депутаттық тобы осыған дейін 38 отырыс өткізіп, 6 заң жобасына бастамашылық жасады. 151 депутаттық сауал жария етілсе, олардың 317-сі бірлескен депутаттық сауалдар. Азаматтардың 1511 жазбаша өтініштерін қарады. ҚХА-ның депутаттық тобы 472 елді мекенге барып, халықпен 1199 кездесу өткізді, 1422 адамды жеке қабылдады. ҚХА жылы аясында түрлі бағыттағы ісшаралар, оның ішінде «ҚХА – 20 ізгі іс» акциясы жыл соңына дейін жалғасады. Раушан ТƏУІРХАНҚЫЗЫ, журналист.

АСТАНА.

Діни экстремизм мен терроризмге жол жоќ Лаңкестікке қарсы күрес жөніндегі қалалық комиссияның отырысында Алматының əкімі Ахметжан Есімов діни экстремизм мен лаңкестіктің алдын алу орайындағы ақпараттықнасихаттық топтар жұмысын жандандыруды тапсырды. Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан».

Құқық қорғау құрылымдарының, күш ведомстволарының өкілдері жəне қалалық басқармалар басшылары қатысқан жиын барысында адамдар көп жиналатын жерлердегі діни арандату мен терроризмге қатысты бірқатар көкейкесті мəселелер талқыланды. Қала басшысы терроризмге қарсы күреске жұмылған мемлекеттік органдардың қаржылық жəне материалдық-техникалық тұрғыдан қамтамасыз етілуі тиісті дəрежеде екендігін атап көрсетті. Бұл мақсаттарға қалалық бюджеттен 2014-2015 жылдары 104 миллион теңгеден астам қаржы бөлінген. Сонымен қатар, қарапайым халықтың діни сауаттылығын арттыру, теріс діни ағымдар қызметінің бет-пердесін ашу жөнінде шаралар қолданылуда. Дəстүрлі діндерді насихаттау, қала тұрғындарының халқымыздың дəстүрі мен мəдени мұрасына сай келетін діни санасын қалыптастыру орайындағы қызмет күшейтіле түскен. Алайда, бұл жұмыста кемшіліктер мен əттеген-айлар да жоқ емес. Соның салдарынан, əсіресе, жастарды радикалдық бағыттағы діни идеология ықпалынан толықтай қорғау мүмкін болмай қалатын кездер де аз емес. Осыған байланысты алқалы жиында шешімін талап ететін бірқатар міндеттер белгіленді. Атап айтқанда, қалалық құрылымдардың басшыларына өз кəсібімен айналысып жүрген жəне жұмыссыз жастар арасындағы насихатты пəрмендірек жүргізу, оқушыларды қосымша біліммен неғұрлым кеңірек қамту, оларды дене шынықтыру мен спорт шараларына пəрменді тарту тапсырылды. Сондай-ақ, Жедел бақылау орталығының техникалық мүмкіндіктерін кеңейту жəне қаланың электронды картасын жаңғырту орайында да жақсартуды тілейтін жайлар баршылық. Бір айта кетерлігі, Алматыда осы бағытта 9 ақпараттық- насихаттық топ жұмыс істейді. Олар халықтың діни сауаттылығын арттыру, теріс бағыттағы діни ағымдар қызметінің қитұрқысын ашу жөнінде мақсатты түсіндіру жұмыстарын тынымсыз жүргізуде. АЛМАТЫ.


3

www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

 Елімен етене Елбасы

ЖОЛ ЖІБЕКТЕЙ БОЛЄАН ЖОЌ Белгілі орыс жазушысы Сергей Плехановтыѕ Елбасымыз Нўрсўлтан Назарбаев туралы «Не шелковый путь» атты кітабын оќыєанда туындаєан ойлар

Самєау Жазушының жан рахатын сезінер сəті – оның талай уақыттан бері көз майын тауысып, түн ұйқысын төрт бөліп, түнде қалам таянып, ойы тербеп оянып, жазып жүрген шығармасының соңғы нүктесін қойып, өзге əлемнен өзіне қайыра келуі. Текті аруананың тебінгі теуіп, түзге бошалағаны секілді шаршаулы шақ пен қамсаулы қайырым артта қалған соң ол енді қарапайым ғана пенде қалпына келіп, он сан оқырманнан оңтайлы баға, олжалы пікір күтіп, базарға кеткен əкесін тосқандай сезімде болады. Əрбір қаламгердің жүрегінде жарқырап ізін қалдыратын осындай сəт Сергей Плехановтың да басынан өткеніне біз кəміл. Кейіпкердің де жан дүниесін толқытқан шуақты шақты сезіну бір басқа, ал сол көңілге жақын кейіпкердің жаңа туындыдағы сомдалған бейнесінің ажары мен базарын саралау мен бағалау оқырманның ой зердесіне салмақ салатыны жəне бар. Кітаптың бас кейіпкері мемлекетіңнің Басшысы – Президентің болса, негізгі объектісі туған елің – тəуелсіз Қазақстаның болса, көрші жұрттың көрнекті қаламгері қолынан шыққан жаңа туындыны жаныңа жақын тұтып қабылдау нотасы ілтипат пен ізгіліктің толқынында астасуы заңдылық. Мəскеу жұртшылығы осыдан аз ғана уақыт бұрын жайсаң жаңалықтың куəсі болып, зиялы қауымы зерделі залды толтырып, жаңа кітаптың тұсаукесеріне жиналған-ды. Оқырманның да оқырманы бар, талғам туралы таласпайды деген қатқан қағиданың өңін бүгінгі күннің бағасына салып қарасақ, талғам туралы сөз, сайып келгенде, «жаңа несімен жаңа, жақсы несімен жақсы?» деген сауалдарға себеп-салдарлы жауап беруге шақырады. Аузы дуалы атақтылардың сөз құйылысы сардар кейіпкерді сөз еткенде бір арнаға тоғысып, бірін-бірі толтырып, кейіпкер мен автор арасындағы алтын көпірдің тірегін тіктейді. Сондықтан да тұсаукесерде көсіле сөйлегендер мен шешіле сыр шерткендердің лебізі Елбасымыздың бүгінгі деректі прозадағы дəйекті бейнесі сындарлы сомдалды деген ортақ пікірге қол қойғызады. Кітаптың авторы Сергей Николаевич Плехановтың негізгі мамандығы – халықаралық қатынастар саласы. Əдебиеттің де өз адамы саналады. Ресейдің белгілі жазушысы. Ол бұған дейін əлемдік деңгейде аттары шыққан тұлғалар туралы арнайы кітаптар түзген қаламгер. Демек, уақыт тудырған көшбасшылар туралы арнайы тақырыптарға ұзақ жылдық дайындықпен келетін кісі. Сондықтан, оның жаңа туындысы – «Жібектей есілмеген жол» («Не шелковый путь») өмірбаяндық-деректік романы асығыс жазыла салған дүние емес. Автордың өз кейіпкері жөніндегі пікірі мен көзқарасы əбден пісіп-жетіліп, шығарманың жалпы желісі идеялық-көркемдік деңгейде көңілінде сұрыпталып, мақсаты мен мəні айқындалған соң өмірге келген туынды. Ұлт республикаларының бодандықтың бас жібін үзіп, өзіне тəн өрісін табу əрекетіндегі берекетін көрсеткен шығарма. Тарихи тұлғалар туралы жазу əрі қиын, əрі қызық. Əсіресе, оқырман үшін қызық. «Жүйрікке қалғаннан да озған оңай» демекші, жарық көрген сандаған кітаптар мен өмірбаяндық очерктерді саралау барысында «бөтен сөзбен былғамай сөз арасын» суырылып шығып, сөзінің дəмін, бояуының əрін, айтарының дəнін көптің жүрегіне жаңылмай жеткізуде автор абыройлы биіктен көріне білген десек, артық айтқандық болмас. Кейіпкер өзіміздікі болғасын, оның осал болмай шығуына халықшыл оқырман əбден мүдделі. Мүддеміздің мерейі үстем болғаны үшін қаламгерге рахмет айтсақ жарасар. Кітаптың алғысөзінде белгілі қайраткер, Ресей Батыры Игорь Иванов: «Это не только история жизни Нурсултана Назарбаева, но и ретроспектива истории политических трансформации... Ни для кого не секрет, что среди лидеров современного мира он одна из наиболее ярких, сильных фигур, что он давно перерос статус руководителя «одной из бывших республик СССР». Стратегическое видение, инициативность и невероятная настойчивость в сочетании с прагматизмом и осторожностью позволили Нурсултану Назарбаеву занять достойное место среди политиков мирового масштаба», деп орынды əрі дəлелді жазғанындай, бұл туындының бас кейіпкері туралы басты пікір əлемдік деңгейде əбден қалыптасқан. Сонымен қатар, кітаптың негізгі орталық объектісі – тəуелсіз Қазақстан, оның еңбеккер де бейбітсүйгіш халқы, сан ұлтты елдің кешегісі мен бүгіні жəне ертеңі. Автордың баяндау тəсілінде, болған оқиғаларды кітаптың рухани арқауына айналдыруында, уақыт кеңістігіндегі елдер мен алып державаның құлауындағы себепсалдарлар негізгі кейіпкер – Нұрсұлтан Назарбаевтың саясаттағы, өмірдегі, қызметтегі тыныс-тіршілігі мен адамдық болмысын ашып көрсетуімен құнды. Кітапты оқу барысында оқырманның еліне деген құрметі, Елбасына деген ілтипаты қалтқысыз қалыптаса түседі. Елбасымыз Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев туралы қазақ əдебиетін

Өтеген ОРАЛБАЙҰЛЫ,

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Қазақстан Республикасы Президентінің бұқаралық ақпарат құралдары саласындағы сыйлығының лауреаты.

айтпағанда, алыс-жақын шетелдердің қаламгерлері тарапынан бірнеше кітаптар жарық көрді. Англияның атақты қаламгері Джонатан Айткеннің кітабында қамтылған көптеген деректік, дəйектік, статистикалық, ақпараттық мəліметтердің саяси астары босаң тартпай баяндалып, қарапайым оқырманның қоғамдық-саяси дайындығын қажет ететін болса, Сергей Плехановтың баяндауында халықтық қабылдау мен оқырмандық ой байламы қатар ұштасып, шығарма жалықтырмай, жаттандылыққа ұрындырмай оқылады. Бұл жерде осы тақырыпқа бейімделген кəнігі қаламгердің тəжірибесі мен кейіпкердің жан дүниесіне үңілуінде достық-əріптестік басым түсіп, Президенттің де ет пен сүйектен жаралған жан екені көрініп, бірақ оның аса маңызды тарихи миссияларды орындау барысындағы батырлығы мен батылдығы, шапшаңдығы мен ширақтығы, жігері мен нақты шешімі, тəуекелі мен турашылдығы, қиналысы мен қуанышы қаз-қатар өріліп, туындының тынысын аша түседі. Кітаптың авторлық ремаркасы тал бесігін таянып, тəуелсіздікке толғатқан қазақ жұртының əйгілі желтоқсан көтерілісінен бастау алғандықтан, ауқымды тақырыпты ашудың авторлық тəсілі бірден өз мақсатын өміршеңдігімен айқындап, оқырманның қызығушылығы мен «одан əрі не болар екен?» деген сұрағына жауап іздеуден басталады. Ұтымды тəсіл, ұшқыр байлам. Біз, əрине, Елбасымыздың балалық шағынан бастап, күні бүгінгі кезеңіне дейін жақсы білеміз. Ол туралы жазылған сан алуан жанрлардағы шығармаларда, кино очерктер мен көркем фильмдерде кейіпкердің адами портреті мен саяси тұлғасы əбден орнығып, оған қосымша деталь, қосымша фабула мен сюжет қосу мүмкін еместей де болатыны бар. Лирикадағы нəзирашылдықтың саяси əдебиетте жолы қиын болуы мүмкін. Бірақ, «қалауын тапса қар жанады» деген сөзді айтқан да қазақ баласы. Қаламгер қалауын тапса, кейіпкердің сан қыры жан-жақты ашылып, жайнап сала береді. Кітапты оқу барысында тағы бір қызық ой қылаң берді. Мектепті күміс медальмен бітірген бозбала Нұрсұлтанның жолы бірден жеңіл басталған жоқ. Қол созым жердегі алтын медаль жалт етіп, алыстап кетті. Бір жол Киев қаласына қарай қиғаштай тартты. Украинаға өкше көтерілер сəт туды. Бірақ, қазақты билеген қиын тұрмыс оның алдынан шықты. Əке келісім бере алмай, ағайын рай танытпай бұл жол да жабылды. Ол ауылда қалды. Бірақ, өзін іздеумен болды. Тапты. Қазақстан Магниткасына жүрек жолдамасын алған жас жігіттің алдында тағы бір жол жатты. Тағы да Украина бағыты. Атақты Днепродзержинск қаласы. «Ат баспаймын деген жерін үш рет басады, ер бармаймын деген жеріне үш рет барады», деген халық сөзі қалт кеткен жоқ. Украина жас арманның жолын ашты. Оның үлкен өмір мектебі осы жерден бастау алды. Бүгінде қазақ даласының бір мəртебелі аймағы болып саналатын, Тұңғыш Президентіміз – Елбасымыздың қайраткер болып қалыптасу өңірі – Теміртау қазақ «Корчагині» – Нұрсұлтан Назарбаевты «құрыштай шынықтырды». Оның үнемі үстелінде жататын темір тотығына малынған «Құрыш қалай шынықты» романы жалпы қазақ жастарының үлкен

өндіріске келуінің, жұмысшы табының қалыптасу кезеңінің басы болды. «Жапанда құйын кезіп, боран буған», қарлы далада шыңдалған жастық оның өмір бойғы төзімі мен шыдамдылығының, ерік-жігерінің, күш-қайратының рухани қайрағы, жан дүниесінің жайнағы болды. Бұл жердегі қиын өмір, тар жол, тайғақ кешулер ердің ерін сынап, оның азамат болып қалыптасуына ерекше əсер етті. Осы жерде екінші бір тарихи параллелизм қылаң береді. Жел суырған, боран ұйытқыған даладағы өмірге əлеуметтік-тұрмыстық өзгеріс жасау, еңбек адамына деген құрмет қалыптастыру тұрғысында Нұрсұлтан Назарбаев белсенділік көрсеткен тарихи сəт бүгінгі Теміртау қаласының алғашқы қадасын қақтырып, таптырмасты таптырып, күш-қуатты жаңа өмірге қарай барынша құлшындырды. Теміртауда болған жұмысшылар көтерілісінің себепсалдарын Кремльге бүкпесіз жеткізіп, азуын айға білеген Саяси бюроның суық көзқарасын жібіткен Нұрсұлтан Назарбаевтың ерлігін суреттеген жерлер кітаптың оқиғалық желісін бірден назарға алдырып, оқырманның арғы күндерге онымен бірге адаспай сапарлауына сүрлеу салады. Бұл кейіпкердің алғашқы үлкен жолының басы болатын. Адамның қолынан құдіретті не бар? Тың жерде қала салады, зауыт тұрғызып, өндіріс орындарын ашады, тусыраған тың даланы көтеріп, егін егеді, орман отырғызады, ұрпақ өрбітіп, өмірді жалғайды. Нұрсұлтанның да алғырлығы мен алымдылығының, шалт қимыл, шалымдылығының нəтижесінде жұмысшы табы ауыр еңбектен бүгілген белін жазып, маңдай терінің өтеуіне əлеуметтіктұрмыстық, рухани-мəдени ақы сұрайтын кезеңге жетті. Сол кездегі далалық демократияның ежелден қалыптасқан үрдісі қалалық өмірдің тынысын ашуға септігін тигізіп, Нұрсұлтан Əбішұлы секілді алғыр жандардың арқасында жапан түзде жаңа қала бой көтерді. Арада талай тарихи кезеңдер өтті. «Өткен күнде белгі жоқ» деген сөз бар. Даулы. Өткен күнде белгі бар, ол – адамның атқарған асыл ісі, орындалған арманы, жаңа қалалар, жаңа мекендер, жаңа, жас ұрпақ. Нұрсұлтан Əбішұлының қалыптасқан тағы бір қыры – қала салу. Арада жарты ғасыр өткенде ол тəуелсіз Қазақстанның астанасын Сарыарқаның сайын даласында жаңадан көтерді. Қалалардың да өмірі адамдардікі секілді. Олар да қаз тұрады, қадам басады, ержетеді, ертеңгі күнге қол созады, жаңа ұрпақты дүниеге əкеледі, жаңа əлемге өзі туралы жар салады, көңіл дастарқанын жайып, əлемнің əр түкпірінен адал ниетті қонақ шақырады, құрылтайлар мен саммиттер, симпозиумдар мен съездерге төрін ұсынады. Бұл кейіпкердің одан əрі жалғасқан жолы еді. Енді елорданың картадағы орнын əлем біледі. Ал осы асқақ арман Нұрсұлтан Назарбаевтың аса жігерлі бастамасы мен ұсынысы бойынша сонау суық қабақ Кремльде шешіліп, Теміртаудың қалалық портреті ұлттық болмысқа өз сəулесін түсіріп, халқымыздың көшбасшысын қалыптастырудың алғашқы мектебі болғанын біз ұмытпауымыз шарт. Ұрпақтың ұлағатты бір сабағы да осы болса керек. Темір шайнап, от бүріккен алып домна пештерінің ұңғыма ұясын Днепродзержинскіден келген жастармен бірге кітап кейіпкері де құйысқан болатын. Шорланған шойын шыңдалған жандардың жігер-күшінің арқасында темір науамен жөңкіле ағып, қазақ даласының қайратын əлемге танытып, ұлттық жұмысшы табының алғашқы алғыр буынын өмірге əкелді.

Алпысыншы жылдарда бой көтерген қалалардың көбінде дерлік «Заречный» көшесі бар. Ол – жастық пен махаббат көшесі. Ол сол кезде бүгін мен болашақ көшесі болатын. Осы жастық көшесінде кітап кейіпкерінің бозбала күндері, сезімге сенім ұялатқан шақтары, албырт көңілдің алғы күндерге бір тілек, бір жүрекпен бірге самғаған кезеңі өткен. 4000 градус ыстықта қара темірді қара судай ағызған адам жүрегінің 36 градус температурасы қандай құдіретті. Бетті шарпыған тентек жалынды ұзын да ауыр қайланың ұшымен ұршықтай үйіріп бағындырып, ақ жасыннан арқан ескен азамат самайды қуалаған ақ терге қонақтаған темір тотығын жұмыс қолғабымен бір жайпап жіберіп, қызыл ағынды науаға тоғытқан шақтардың ұмытылмас бейнесін сол кездегі қоғамдық-саяси жағдай ауанында тарихи дəлдігін бұзбай жеткізген жерлер кітаптың деректік-көркемдік реңін райландырып, оқырманның кейіпкерге деген құрмет сезімін күшейте түседі. Осы кезде мартен пешінің маздаған шоғын жүрек жалынына орап, жас қаланың жаңа көшесінде болашаққа бірге қадам басқан жастардың арасында оқшау көрініп, оза байқалатын бір жұпты танығандай, жаңылмай көргендей боласың. Кезінде Жауыр тауы аталған жерде бүгінде Самарқан көлі жарқырайды. Самарқанның самаладай жарқыраған бүгінгі бейбіт жағасында бара жатқан жастық кешегі аға-апаларының ізін жалғап, еңбек вахтасына тұрғанда Теміртаудың жүрек ыстығы Қазақстанның бойына жалын құйғандай болады. Бүгінгі жастықтың əні де өзгерген. «Бұл əн бұрынғыдан өзгерек» деп абыз Шəкəрім қалай тауып айтқан? Əр уақыттың өз əні болады екен. Ал кешегі əн қандай еді? «Весна на Заречной улице» деген лирикалық көркем фильмдегі жастық əні ол толқынның көкірегінде əлі сайрап тұр. Мемлекеттік қызметтен қолы қалт етіп босағанда немесе туғандай болған Теміртауына жолы түскенде Нұрсұлтан Əбішұлы сол кездегі дос тары мен құрдастарының ортасында отырып, бұл əнді бабына келтіріп шырқайды. Алдымызда келе жатқан мерейтой қарсаңында дайындалып жатқан бір жарияланымға сол əннің мəтіні де үзінді түрінде жол тапты. Реті келгенде кешегі ардақты аға толқынның жан жүректерін толқытып, махаббаттың мəрмəр жағалауына жетелеген сол əннің осы жолдардың авторы аударған толық мəтінін осы мақалада келтіре кетсем, артық болмас деген ойдамын. («Заречная көшесіндегі көктем», өлеңі – А.Фатьяновтікі, əні – Б.Мокроусовтікі). Көктем қашан, біле алмадым, Жаңбыр жауар, қар да кетер. Туған көшем, біл, ардағым, Сен қымбатым арман етер. Бұл көшеде балаң шақта, Шатырларда кептер қудым. Осы жерде, қиылыста, Сүйгенімді жолықтырдым. Өкінемін... Сол бір күнге, Менің жаным нөпір ағын. Бұл өмірде сөнді бірге, Махаббаттың оты жалын. Заречная көшесінде, Сөнген кезде үйлер шамы, Шоқ боп маздар мартен пеші, Күндіз-түні оттың əні. Басқа ғұмыр қаламаймын, Ауыстырман үйренгенді. Зауыт алдын аралаймын, Мұнда өмірді үйренгем-ді.

Бұл өмірде сан көше бар, Өзгермейді мекен-жайым. Ғұмырымда мəңгі қалар, Туған көшем сенсің дəйім. Иə, өмірде сан көше бар, сан тарау жолдар бар. Осы ұзақ жолдың бойында туған халқының бүгіні мен болашағы жолында «түнде ұйықтамай, күндіз отырмай» ғұмыр кешкен бағзы бабаларындай тізесі бүгілгенше қызмет жасап, туған халқының есіктегі басын төрге шығаруда жасампаздықпен еңбек етіп, елін əлемдік өркениеттің ұлы көшіне қапысыз қосқан Елбасымыз Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев туралы жаңа кітаптың жарыққа шығуына əуелі біз, туған халқы, қуануы керек. Мақтануы керек. Мақтанамыз да!

Шарыќтау 1986 жылғы Желтоқсан көтерілісі кезінде төгілген қан мен тапталған тəн, жаншылған жан, үзілген əн Тəуелсіздік болып қайта оралды. Азат күндердің ашық аспаны астында келер жылы тəуелсіздіктің 25 жылдық мəртебелі мерекесін қарсы алмақпыз. Тарих осылай жалғаса береді. Халық өз қайраткерін дүниеге келтіре береді. Ол бабаның жолын, жақсының қолын ұзартып, туған елінің туын биікке көтеру мұратында еңку-еңку жер шалып, егеулі ойды қолға алып, тебінгісін тарихтың қамашау терге суарып, болашақ тұлпарының тізгінін қақтырып, алынбасты алдырып, табылмасты таптырып келеді. Елбасымыздың бойындағы өршіл мақсат пен өнегелі гуманизм, өз халқына деген сенім мен құрмет, ең бастысы ата тарих алдындағы ар мен ұждан ядролық қарудан бас тартқызып қана қоймай, қаруын алып қоқаңдағандарды да сарабдал ақыл, салиқалы оймен сабасына түсірді. Бір кезгі Жібек жолы бойында енді Қазақстан жолы көсіліп жатыр. Бұл жолдың үзеңгі қағар тұсында жібектей болмағанын қария-тарих құлаққа құяды. Ата тарихтың алыс күндеріне күн сала қарасақ, «азиялық жорығын» аршындап бастаған Александр Македонскийдің Азия мен Еуропа жолдарын түйістіріп, жаңа əлемдік карта жасаған жанкешті еңбегі де тарих құрдымына кетті. Эллиндік ойкумена Шығыс ойкуменасымен тоғысты. Алайда, ұзақ ғасырлар бойы, 2000 жылдық тарихи үдеріс бойында үзілмей келе жатқан Ұлы Жібек жолы əлемдік өркениеттің ұлы мұрасы ретінде сан алуан мəдениетті ұштастырып, қазақ даласының кең алқабында көсіліп жатты. Шаң басса да шымылдығын түсірген жоқ. Жібек жолының түркілік бөлігі магистральдік маңызға əрқашан ие болып, батыста бабаларымыз жырлаған Азаулыға, сол жағалауында тынып аққан Танайсқа тірелсе, Еділден шыққан енді су бойы жарбай атанның жазғы талысындай, күн же ген көніндей болып көсіліп жатқан Маңғыстауға келіп иек артты. Көгілдір Дунайға көкала жылқысын жапқан көк ұлдарының атақ-даңқы Аттиламен астасып, аңыз Артемиданың атақ-даңқын Жібек жолында жаңаша жаңғыртқандай болып, əлемнің жаңа ғажаптарының біріне баланған ақ маржан қала – Астана кітап кейіпкерінің есімін əлемге əйгілеп қана қойған жоқ, сегіз қиыр шартараптың ат байлап, қазан көтеріп, төр ұсынар ордасына айналды. Осы орайда шығыс ғұламаларының аузынан жеткен: «Жері байтақ ел – қашанда бай ел» деген сөз ХХ ғасырдың өліара тұсында, тəуелсіздіктің таңғы арайында саяси-қоғамдық тұрақтылығын

сақтай алу арқылы өркениеттер көшіндегі керуенін түзу жолға салып, тұңғыштарының тілекшісі болып, соңынан еруге жазды. Жаңа, ХХІ ғасырдың басында, Сарыарқа жазығында жаңа елордасының іргетасын салып, Шу жазығында өмірге келген Қазақ хандығының ресми жалғасын жаһандық деңгейде жаңғыртып, тың тарихқа түрен салынды. Бұл тағдыршешті, талайлы тарихтың басында оның атақты авторы, Тұңғыш Президентіміз – Елбасымыз Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев тұр. Жаңа еңбектің өн бойына көңіл көзін суарғанда байқалатын темірқазық тін – кітаптың əр тарауы мен бөлімдері қазақ тарихының жылнамасы секілденіп түзіліп, құрылымдық құрсауы нақты деректермен шегенделіп, ақиқат мысалдармен айшықталған. Мен де осы түзілімді бұзбау ниетінде мақаланы екі бөлімге бөліп, біріншісін «Самғау», екіншісін «Шарықтау» деп алғанды жөн көрдім. «Құлама құздың басында» тұрған аңсарлы арманның «Құстар қалай көреді?», «Аспаннан жерге құлдилап», «Болат қалай қорытылды?», «Ыстық жылдар», «Бақытты болудың өнері», «Болат қалай даттанды», «Өткен болашаққа келіп жолықты», «Жоғалған уақыт» деген бірінші тараудағы тақырыптардың өзі кітаптың ішкі мазмұны мен автордың айтар ойын бір арнаға түзіп, еңбектің мазмұндық түзілімін шойындай қорытып, шынайы баяндайды. «Шарықтау» тарауындағы тақырыптар да астарлы да мазмұнды: «Қайта құрудың алып қадамдары», «Жеңімпаздардың жеңсік мəзірі», «Азаттық ағыстары», «Қарғыс па, алғыс па?», «Күн астындағы орын», «Əлем орталығы», «Жаңбырлы ауа райының жақсы жақтары» болып қисындық жағынан құйылып келіп, «Авторитарлық па, əлде абыройлы асу ма?» деген ойға келіп тиянақ тауып, саяси сəуегейлердің таба алмай жүрген жұмбағына араағайын автор ретінде орнықты жауап беріп, ел абыройы – Елбасы абыройы екенін жан-жақты жауапкершілікпен дəлелдеп, кей көңілде жүрген күмəн бұлтын ыдыратып тастайды. Осы еңбекті оқып отырғанда мұның жалғасы жазылып жатқандай əсерде болдым. Автордың келер күндерге ой жіберіп, Елбасымыздың ерен қимылын, ертеңгі күнге деген құштарлығы мен жан қайратын, халқына деген құрметі мен перзенттік сезімін көрсету тұрғысында ойланып, ойға кеткен сұлбасын алыстан көңіл дүрбісімен болжалдап, келер күндерге жақсы пейілмен елеңдеп қараймын. Ұлытаудың төрінде, ата қазақ жерінде ұлттың ұлы мүддесін: тарихы мен тілін, дəстүрі мен салтын, діні мен ділін талдап айтып таратып, саралап айтып, санатып, жарау ойын жаратып, алдымызда тұрған жалпыұлттық мақсаттарды «Мəңгілік Ел» идеясына тоғыстырып, «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жолдың» басында тұрған, 5 халықтық реформаны ұлтымыздың ұлы мақсаттарына айналдырудың бас сардары – Ұлт перзентінің парасаты мен пайымын жұртымыз жүрегіне жақсылық сəулесі етіп құйып алса деп ойлаймын. Қазақстанды алдыңғы қатарлы дамыған 30 елдің қатарына қосу мақсатында ұлттық бағдарламаларын өмірде жүзеге асыру жолында жұмыла көтерер жүгіміз ортақ, жүрісіміз бір боларына сенемін. Өйткені, өзіміз емес, өзгенің – көршілес мемлекеттің көзімен қаралып, өзгенің қаламына заңды түрде ілініп, өрісін ашып жатқан өнікті еңбектің ортақ кейіпкері ішінде бəріміз де бармыз деп санаймын. Кітаптың алғашқы ресми тұсаукесері Ресей астанасында, қалың зиялы, саяси қауымның кең көлемде қатысуымен өтті. Мұның өзі көп жайдан хабар береді. Кітаптың қазақша атауын осы мақаламда өзімше «Жол жібектей болған жоқ» деп алдым. Аудармашылар бұл нұсқаға да көз қиығын салар деген ойым бар. Қазірше «Егемен Қазақстанның» бетінде кітап аты «Жібектей есілмеген жол» деп алынып жүргенін де білемін. Бұл кітаптың құндылығы неде? Біріншіден, бұл əлемдік қоғам дастықтағы Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың орны мен рөлін терең бағалаушылық. Екіншіден, кітаптың жазылу шебер лігі барша қауымның көңілдерінен шығуы. Үшіншіден, Ресей секілді алып елдің қазақ көшбасшысын құрметтеуі əрі қапысыз мойындауы. Төртіншіден, əлемдік өркениетте ұлттық деңгейдегі көшбасшылардың басында баянды, аяғында ауыр жағдайларға ұшырап жатуы секілді оқыс оқиғаның Қазақ елінен алыс жатқаны. Бесіншіден, халықаралық деңгейде Қазақстанның күн сайын өсіп келе жатқан беделі мен абыройының тірегі де, жүрегі де Елбасымыз Нұрсұлтан Əбішұлы екендігі. Алтыншыдан, ұзақ жылдар бойы өз халқының сенімі мен халықтық мандатына ие болып келе жатқан Ел мен Елбасының арасындағы рухани-ұлттық байланыстың тереңдігі. Жетіншіден, Елбасы туралы еңбектің бүгінгі жас, ертеңгі келер ұрпаққа берер өнегесі мен үлгісі мол екендігі. Ал, ең бастысы, Азаттық архитекторы Нұрсұлтан Назарбаевтың əлемдік көшбасшылар қатарынан орын алуының осындай айтулы еңбекпен аталып өтілуі – тəуелсіз еліміздің туының биікте желбіреуі. Байрағымыз айбынды, абыройымыз айдынды бола бергей!


4

www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

ЎЛТ ЖОСПАРЫ. 5 РЕФОРМА ЖƏНЕ 100 ЌАДАМ Елімізде инвестициялық климатты жақсарту мақсатында Елбасы: «Əділ сот төрелігі инвесторлар мен бизнес үшін қолжетімді болмақ. Жекеменшік құқығы мызғымайтын болады. Инвестициялық сот жəне халықаралық төрелік сот орталығы үздік халықаралық тəжірибенің үлгісі бойынша елдегі бизнес ахуалды əлемдегі ең тартымдылардың бірі етуі тиіс» деп жариялады. Мұнымен қатар Елбасы «100 нақты қадам – баршаға арналған қазіргі заманғы мемлекет» атты Ұлт жоспарының 23-қадамында инвестициялық даулар бойынша жеке сот істерін жүргізуді құру, Жоғарғы Сотта ірі инвесторлар қатысатын дауларды қарау үшін Инвестициялық алқаны ұйымдастыруды тапсырды. Бұл тапсырмадан қандай міндеттер туындайды? Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы Қайрат Əбдіразақұлы МƏМИДІҢ мақаласында осы сұраққа байланысты жауап қайтарылған.

Биыл қазақстандықтар үшін ең мерейлі жыл ретінде есте қалары сөзсіз. Елімізде кезектен тыс президенттік сайлау жоғары деңгейде өткеніне бүкіл қазақстандықтармен бірге мыңға жуық шетелдік байқаушылар куə болды. Осы орайда, сайлау науқанының заң шеңберінде өтуіне соттар да өз құзыреті аясында ықпал етті. Елімізде əр жылдары жүргізілген сот-құқықтық реформаларды жəне оның табысты іске асырылуын Елбасы

мəселенің бірі – кəсіпкерлік субъектілері қатысатын сот істерінің қаралуын жеделдету, сот өндірісін жеңілдету, төрешілдік ресімдерді азайту. Елбасы алға қойған жаңа міндеттерді жүзеге асыру барысында бұл салада Жоғарғы Сот тарапынан бірқатар игілікті шаралар атқарылуда. Нақты айтқанда, ең озық инвестициялық соттар жұмыс істейтін шетел тəжірибесін оқып-үйрену, оны қолдану практикасын зерделедік.

Инвестициялыќ сот – экономикалыќ ґсімніѕ кепілі Қайрат МƏМИ,

Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы.

əрқашан жіті назарында ұстайды. Осындай бастамалардың бірі елімізде экономикалық сот құру болатын. Бұдан он бес жыл бұрын Президенттің бастамасымен құрылған мамандандырылған экономикалық соттар бүгінде сапалы қызмет көрсетуде. Мұның өзі қандай істі болсын, əр саланың өз маманы жасай білсе, оның сапасы арта түсетіні табиғи заңдылық екеніне көз жеткізді. Жəне ол ел экономикасының өсуіне оң ықпал етті. Бастапқыда, 2001 жылдан бастап, тəжірибе ретінде Алматы мен Қарағанды қалаларында ауданаралық мамандандырылған экономикалық соттар құрылды. Уақыттың қатаң талабына сай жұмыс жүргізген аталған соттар аз уақыт ішінде өзінің тиімділігін көрсетті. Бұл Мемлекет басшысының 2002 жылы 9 ақпанда «Мамандандырылған ауданаралық экономикалық жəне əкімшілік соттарды құру туралы» Жарлыққа қол қоюына негіз болды. Осы Жарлықпен барлық облыс орталықтарында мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттар құрылды. Яғни, мемлекет тарапынан шағын жəне орта бизнестің дамуына қуатты серпін беретін заңнамалық тетіктер жасалынды. Қазіргі уақытта республика көлемінде он алты мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттар тыңғылықты жұмыс жүргізуде. Бүгінде жеке жəне заңды тұлғалардың арасындағы экономикалық дауларды қарау мəселесі бір арнаға түсіп, бұл саладағы сот шешімдері көпшіліктің көңілінен шығуда. Өткен жылы экономикалық соттардың жұмысына қатысты бизнес субъектілерінің пікірін білу үшін əлеуметтік сауалдама жүргізілді. Сауалдамаға жауап бергендердің 86,4 пайызы экономикалық соттарда істердің сапалы жəне уақтылы қаралатынын, осы салаға маманданған судьялардың кəсіби деңгейінің жоғары екендігін атап көрсеткен. Алайда, əр кезеңде өмір өз талабын туғызады. Қазіргі жаһандану уақытында экономикалық байланыстар дың нығаюы, дамушы елдер мен нарықтық қатынастар арасында бəсекелестіктің өсуі ұлттық экономикаға инвестициялық тартымдылықты арттыру мəселесін жаңғырту қажеттігін көрсетіп отыр. Елбасының заңның үстемдігін қамтамасыз ету жөнінде Ұлт жоспарындағы осы тапсырмасын іске асыруға байланысты тағы бір өрелі іс өмірге жолдама алуға дайын. Атап айтқанда, инвестициялық ахуалды жақсарту мақсатында жəне соттарға деген сенімді одан сайын арттыру үшін Астана қаласында инвестициялық дауларды қарайтын жүйе құру қолға алынуда. Бұл жүйенің басты ерекшелігі, сот процестері қысқа мерзімде, барынша жеңілдетілген жағдайда жүргізілмек. Инвестициялық даулардың сапалы қаралуы судьялардан бірқатар тиісті салалар мен құқықтық институттарға арнайы бейімделген білімділікті, жалпы алғанда, дауларды шешуде неғұрлым практикалық тұрғыда машықтануды талап етеді. Бұл салықтық, кедендік, жер қойнауын пайдалану, қоршаған ортаны, зияткерлік меншікті, бəсекелестікті жəне табиғи монополияларды қорғау, тағы басқа да дауларға қатысты болады. Сот жүйесінің алдында тұрған өзекті

Халықаралық сауда-экономикалық байланыстардың дамуы, əлемдік экономикадағы ықпалдастық үдерістері біздерден жаңа көзқарастар мен оңтайлы тəсілдерді талап етуде. Соның ішінде, сот əділдігін тиімді жүргізу мəселелері де бар. Өйткені, қазақстандық сот жүйесі жалпы əлемдік үдерістен тыс қала алмайды. Сондықтан бірінші кезекте инвестицияларды қорғау тұрғысындағы заңнаманы жəне сот жүйесін жетілдіру мəселелеріне баса маңыз берілді. Биылғы ақпан айының басында «Əділ сот жүйесі жəне орнықты заңнама – тартымды инвестициялық климаттың кепілі» атты дөңгелек үстел барысында осы мəселе кеңінен талқыланды. Іс-шара мұнай-газ саласының қазақстандық заңгерлер қауымдастығы, КАZВАR коммерциялық заңгерлер алқасымен бірлесіп ұйымдастырылды. Оған Үкімет, Конституциялық Кеңес мүшелері, судьялар, Парламент депутаттары, мемлекеттік органдар жəне үкіметтік емес ұйымдар, дипломатиялық корпустың өкілдері қатысты. Президент жанындағы Шетел инвесторлары кеңесінің құрамындағы «АрселорМитталТемиртау», «Би Джи Групп», «Камеко», «Эксон Мобил», «Тенгизшевройл», «Шеврон», «Норт Каспиан Оперейтинг Компани», т.б. компаниялардың өкілдері шақырылды. Басқосуда инвесторлардың құқықтарын қорғау, инвестициялық дауларды шешу, инвесторларға арналған салық артықшылықтары, инвестициялар жəне төрелік туралы заңнаманы жетілдіру жөніндегі өзекті мəселелер жан-жақты талқыланды. Инвесторлардың қатысуымен дауларды қарастыру жəне шешу тұрғысында сындарлы пікірлер алмасылды. Елімізде инвестициялық сот құру, оған білікті шетелдік мамандарды тарту қажеттілігі жайлы Елбасы Н.Ə. Назарбаев «Нұр Отан» партиясының XVI съезінде: «Шетелдік жəне отандық инвесторлар қазақстандық əділ соттың адалдығына сенімді болуы тиіс. Оған деген сенімді арттыру үшін инвестициялық дауларды қарауға шетелдік судьяларды тартып, мұндай дауларды шетелдік жəне халықаралық соттардың үздік стандарттары бойынша қарау қажет» деп тапсырған болатын. Осы тапсырмаларды орындау мақсатында Жоғарғы Сот пен Ұлттық Банктің бірлескен делегациясы Біріккен Араб Əмірліктеріне жəне Сингапур Республикасына жұмыс сапарымен барды. Осы сапар барысында инвестициялық дауларды шешудің жəне қаржы орталықтарын дамытудың озық шетелдік тəжірибесі зерделенді. БАƏ-нің Жоғарғы соты мен Дубай

халықаралық қаржы орталығындағы ресми кездесу барысында соттар арасындағы ынтымақтастық туралы ресми хаттамаға қол қойылды. Сөйтіп, осындай құрылымдар құрылған кезде консультациялық көмек көрсету туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Сингапурда өткен басқосуда сот ісін жүргізу, инвестициялық даулар саласын реформалау, судьялардың кəсіби деңгейін арттыру жəне соттарды ақпараттармен қамтамасыз етудің мəнжайы талқыланды. Дубай халықаралық қаржы орталығы мен Сингапур қолданған тəжірибеден қаржы аумағын басқарудың жаңа əкімшілік тəсілдерін енгізу, төрешілдік ресімдерді жою, салық салу, кеден саласында инвесторларға жеңілдіктер беру, қаржылық орталық аумағында шетел бизнесі үшін жұртшылық таныған жалпы құқық (англо-саксондық) жүйесін енгізудің тəсілдерімен таныстық. Елбасының «100 нақты қадам – баршаға арналған қазіргі заманғы мемлекет» атты Ұлт жоспарында көрсетілген өзге міндеттерді орындауда да нақты істер жүзеге асырылуда. Осы реформалық құжатқа сəйкес, Дубай тəжірибесі бойынша Астана қаржылық орталығында дербес сот жəне халықаралық арбитраждық орталық құру жұмыстары жүргізілуде. Азаматтық іс жүргізу кодексінің жобасында инвесторлар мен мемлекеттік органдар арасындағы инвестициялық қызметке байланысты дауларды қараудың жаңа тəртібі көзделінген. Соған сəйкес, инвестициялық дауларды Астана қалалық соты бірінші сатыдағы сот ретінде қарастыру қажеттілігі ұсынылды. Жоғарғы Сотта мамандандырылған алқа құрылып, инвестициялық даулар бойынша Астана қалалық сотында қаралған істерді апелляциялық тəртіппен, ал өте ірі инвесторлық дауларды бірінші сатыда қарайтын болады. Осылайша мамандандырылған құрамдағы судьялар үшін инвестициялық істер бойынша сатылар санын қысқартуға жəне істерді қарау сапасын жақсартуға жағдай жасалады. Жалпы алғанда, ұсынылып отырған тəсілдер осы саладағы дауларды неғұрлым жоғары деңгейде шешуге септігін тигізіп, жергілікті билік органдарының сот процесіне сырттан араласуына жол бермейді. Осы ретте Елбасының «Астана» халықаралық қаржы орталығын құру туралы» Жарлығына орай, Астана қаласы қаржы орталығының сотын құру туралы заң жобасы дайындалды. Бұл соттың өзіндік бір ерекшелігі, олар мемлекеттік сот жүйесінен бөлек, өз істерін дербес жүзеге асыратын болады. Оның жұмысы ағылшын тілінде əрі шетелдік судьялармен Англо-саксондық заңдар негізінде жүргізілмек. Жоғарғы Сот олармен əріптес ретінде қарым-қатынаста болады. Бүгінде əлемдегі кейбір елдердің жылдам əрі табысты дамуына бірқатар мысалдар бар. Мысалы, Жапония, Сингапур, БАƏ, атап айтқанда, Дубайда тартымды нарықтық қаржылық қатынастардың құрылуы, олардың табысты дамуының басты шартының біріне айналып отыр. Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 19 мамырдағы Жарлығымен «Астана» халықаралық қаржы орталығы құрылды. Бұл біздің республикамызда бизнесті табыс ты дамыту, баламалы жағдай жасау мақсатында, елімізді бірден-бір ірі қаржы жəне инвестиция орталығына айналдыруды заңдық тұрғыда бекітіп берді.

Республикамызда халықаралық қаржы орталығын Дубай халықаралық қаржы орталығы (DIFC) үлгісінде құру инвесторларға бірқатар жеңілдіктерді ұсынып қана қоймай, қаржыларын сот арқылы тиімді қорғауға құқықтық кепілдіктер беруді қажет етеді. Президент Жарлығында көзделгендей, бұл орталық əлемнің жетекші қаржы орталықтарының стандарттары негізінде жұмыс істейді. Оның іс қағаздарында, соның ішінде сот ісін жүргізуде ағылшын құқығының қағидаттары мен нормалары, тілі қолданылады. Орталыққа қатысушылар арасындағы қарым-қатынасты реттеу, дауларды қарау, оның ішінде инвестициялық дауларды қарау құқығы берілген шетелдік судьяларды тарта отырып, орталықтың қаржы сотын құру көзделінген. Орталықтың аумағында алынатын табыс салығын, үлеспайда түріндегі кірістер, төлем көзіне салынатын жеке табыс салығын төлеуден 10 жылға босату қарастырылады. Бұған қоса, оның аумағында тауарларды сатып алған кезде қосылған құн салығын қайтару шарттарын айқындайтын жəне өзге де жеңілдіктер мен артықшылықтар беруді көздейтін заң жобасы əзірленуде. Президент жанынан орталықты басқару жөніндегі кеңес жəне Ұлттық Банктің «Астана» халықаралық қаржы орталығы қатысушыларының қызметін реттеу комитеті құрылады. 2020 жылға дейін орталықтың он ең үздік Азия қаржы орталықтарының жəне Global Financial Centres Index нұсқасы бойынша əлемнің отыз жетекші қаржы орталықтарының қатарына кіруіне бағытталған стратегиялық əріптестік туралы келісімдер жасасу жөніндегі шаралар қабылданады. Елімізде жаңа заңнамалық реформалар əр жылдары табысты жүргізіліп келеді. Соның бірі – Азаматтық процестік кодекстің (АПК) жаңа жобасы. Жобаның мақсаты – азаматтардың конституциялық құқықтарын, заңды тұлғалардың мүдделерін сотта қорғауға бағытталған заңнаманы жаңғырту. Жаңа редакцияда азаматтық қатынастардың барлық салаларында құқық үстемдігі қамтамасыз етіледі. Осы бағытта биылғы наурыз айында Жоғарғы Сот Парламент Мəжілісінің Заңнама жəне сот-құқықтық реформа комитетімен бірлесіп, «Жаңа редакциядағы Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексі аясында азаматтық құқықтарды жүзеге асыру жəне қорғау» тақырыбында дөңгелек үстел өткізді. Бұл іс-шараны ұйымдастыруға «Халықаралық ынтымақтастық жөніндегі қоғам (GIZ) жəне «БҰҰ-ның Қазақстандағы Даму бағдарламасы» атсалысты. Қолданыстағы кодексті қайта қарау қазіргі заманның жаңа талаптарына сəйкес, азаматтық процесті кешенді түзетудің айқын қажеттілігінен туындады. Сот органдарының тəуелсіздігін нығайтып, əділеттілікке қол жеткізу мүмкіндіктерін барынша кеңейтеді. АПК жобасының жаңа редакциясында сотта бітімгерлік ресімдерді қолдануды жетілдіру, сот ісін жеңіл əрі жедел жүргізу, сот актілерін жоғары сатыларда қайта қарау мəселелері айқын көрініс тапқан. Сондай-ақ, дауларды реттеудің соттан тыс жəне сотқа дейінгі тəртібі жаңа тұрғыдан тұжырымдалған. Жаңа редакцияда талапкердің процестік құқықтары мен міндеттерін сақтау мақсатында міндетті өкілдік ету институтын енгізу көзделген. Осы ретте,

талапкерге өкілдік етушілердің жоғары заңгерлік білімінің болуы міндеттеледі. Сонымен бірге, Жоғарғы Сотта Əкімшілік процестік кодекстің жаңа жобасын əзірлеу жұмыстары да жүргізілді. Бұл кодекс құқықтық дауларды жария түрде шешудің жаңа тетігі болып табылады. Мұндай қадам өзара іс-қимыл барысында мемлекеттік органдар тарапынан қысым жасаушылықтың жолын кеседі. Осы заң жобасы аясында, сот туындаған қатынастарды реттейтін заңнаманы мұқият зерделейді, тараптардың барлық мүмкін болатын əрі жеткілікті дəлелдемелер ұсынуын қамтамасыз етеді. Сондай-ақ, тараптардың өзара бітімге келу шараларын қабылдауы тиіс. Жаңа кодексте жариялы-құқықтық сипаттағы кикілжіңдерді шешудің тəртібі реттеледі. Əкімшілік əділет жүйесі лауазымды тұлғалар мен басқару органдар тарапынан болатын кез келген тəртіп бұзушылықтың алдын алып, жедел əрі тиімді шешуді көздейді. Бұл тетіктер мемлекеттік басқарудың сапасын айтарлықтай жақсарта түседі. Аталған жоба əкімшілік сот ісін жүргізуді құқықтық реттеудің бүкілəлемдік тəжірибесіне сəйкес əзірленгенін айта кеткім келеді. Бұл ретте Германия, Латвия, Литва, Əзербайжан жəне тағы басқа елдердің тəжірибесі терең зерделенді. Жалпы алғанда, заманауи талапқа сəйкес, республикамыздың сот жүйесінде электронды сот өндірісін енгізу жұмыстары қарқын алды. «Сот кабинеті» жүйесі арқылы биылғы жылдың бес айында 115874 құжат электрондық түрде берілді. «Сот құжаттарымен танысу» сервисі, сот процестерін бейне-дыбысжазба жүйесі, СМС жəне электронды хабарламалар тарату секілді жобалар жүзеге асырылуда. Міне, осы жұмыстың барлығы азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың тиімділігін арттыруға игі ықпал етеді деп сенемін. Бүгінгі таңда еліміздің сот жүйесі одан əрі ілгерілеп келеді. Атап айтқанда, өткен жылы республикада сот жүйесін серпінді дамыту, оның құқықтық негіздерін нығайту, азаматтардың сотқа қолжетімділігін арттыру барысында оң нəтижелерге қол жеткізілді. Дүниежүзілік экономикалық форумның жаһандық бəсекелестік индексі жариялаған рейтингіне сəйкес, Қазақстан «Сот тəуелсіздігі» көрсеткіші бойынша 2014 жылы 86-орынға тұрақтады. Соңғы үш жыл ішінде өз көрсеткішін 25 позицияға жақсартты. Ал тəуелсіз, көпсалалы «World Justice Project» халықаралық үкіметтік емес ұйымының дерегінше, 2015 жылы заң үстемдігі туралы əлемдік рейтингіде (The Rule of Law Index 2015) біздің еліміз 65-орынға табан тіреді. Яғни, ұлттық сот жүйесі өткен жылмен салыстырғанда, өз көрсеткішін алты позицияға жоғарылатты. Бүгінде елде сот-құқық реформасының жемісті жүргізілуі Елбасының соттарға ұдайы қамқор болуының нақты дəлелі. Мемлекет басшысы азаматтардың бостандығы мен құқықтарының қырағы қорғалуын əрдайым өзінің назарында ұстап келеді. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Мемлекеттің міндеті – адамдардың еңбек етіп, өмір сүруінің тиісті заңдық тетіктерін жасау, конституциялық құқықтарына кепілдік беру» деген ұлағатты сөзін басшылыққа ала отырып, Ұлт жоспарында белгіленген ауқымды міндеттерді талапқа сай іске асырамыз деген сенімдеміз.

Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде өткен дəстүрлі брифингке қатысқан Парламент Мəжілісінің депутаттары 5 институттық реформаны жүзеге асыру төңірегінде əңгіме өрбітті.

Ќайта жанданєан дəстїр Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Брифингте алғашқы болып журналистермен ой бөліскен Парламент Мəжілісінің депутаты Мұрат Ахмадиев: «Мемлекет басшысы өзiнiң «Қазақстан-2050» халыққа Жолдауында Қазақстанда мəдени саясаттың тұжырымдамасын жасауды жəне бекiтудi тапсырған болатын. Мəдени саясатты жүзеге асыру мəселесiнде кеңес берушi орган ретiнде, басқару жəне мəдени кластердi құру жұмысын үйлестiру үшiн Президент жанынан əдебиет жəне мəдениет кеңесi құрылуы ықтимал», – деген депутат əрі қарай барлық қазақстандықтарды біріктіретін, елдің мəдениетін дамытуға үлесін қосатын институт деп Қазақстан халқы Асамблеясын ерекше атап өтті. Бiртектi мəдениет қалыптастыруда Қазақстан халқы Ассамблеясы өзiнiң «Бір ел – бiр отбасы» атты ауқымды шарасы аясында үлкен жұмыстар атқарып жүргенін айтқан ол қазіргі күні оның аясында елiмiздiң қазiргi заманғы мəдениетi мен тарихы туралы фильмдер, хикаялар, арнайы бағдарламалар түсiрiлетініне де тоқталды. Ал депутат Оразкүл Асанғазы: «Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өз сөзінде «Біздің қоғамымыз неғұрлым қуатты жəне біртұтас бола отырып, тарихи тұрғыдан қарағанда, көптеген тілдерден, мəдениеттерден қалыптасты. Бүгінде бізді «Мəңгілік Ел» құндылықтары біріктіреді. Ел құндылықтары біздің бай-қуатты болашағымызға бағдар болады» деп атап өткен. Қазіргі «100 нақты қадамда» да, 5 институттық реформада да көтеріліп отырған мəселе – біздің біртекті мəдение тіміз. Елбасының тəуелсіздік алғаннан бергі арманы – елдің бірлігі. Осы бірлік жүйелі мемлекеттік саясаттан жəне ортақ мəдениеттен тұрады. Яғни, саясатымыздың сарабдал болуы, тəуелсіздік алғаннан бері əлеуметтік-саяси жағдайда жеткен жетістігіміздің дұрыс екеніне көзімізді жеткізді. Қазақтың байырғы, баянды, ғасырдан ғасырға үзілмей келе жатқан мəдениеті бүкіл қазақстандықтарды біріктіре алатын мəдениет екендігін дəлелдеді», – деген ол қазақстандықтардың біртектілігі турасында сөз қозғағанда, оның іргетасын қалайтын ұлттық құндылықтардың маңызына ден қойды. «Біртектілікке келетін болсақ, Наурыз мейрамы – нағыз бірліктің мерекесі, араздасқанды достастыратын, барлық өкпені ұмыттыратын мереке. Жалпы, сырға салудан бастап, қыз ұзату, үйлену тойы сияқты қазақтың кез келген дəстүрі жаңа заманға лайықталып, бұрынғыны жаңарта отырып, өте керемет мəдениетке айналды. Кейбір ата-ананың баласының тұсауын кестірмеуі мүмкін шығар, ал бірақ кез келген кəсіпте мекемелердің тұсауларын кестіру дəстүрге айналды. Айтыс өнерінің өзі бұрынғы тарихымызды тірілтті жəне нағыз демократияға айналды. Қоғамның, халықтың билікке айтатын сөзін біздің айтыс өнері жеткізіп отыр. Осының барлығы, қазақтың мəдениеті бүкіл қазақстандықтарды біріктіре алатынын көрсетеді. Сондықтан, біртектілік дегенде, біртекті мəдениет дегенде, біз қайда бірігеміз десек, ұлттық құндылықтарымыздың, қазақ мəдениетінің айналасына бірігуіміз керек», деген депутат Елбасының қолдауымен жарық көрген қазақтың «1000 əні», «Бабалар сөзінің» 100 томдық жинағы мəдениетіміздің деңгейін көрсететінін атап айтты. Мұнан соң депутаттар журналистер тарапынан қойылған сауалдарға жауап берді.


www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

5

 Тағдыр Мен туған анамды көрмей өстім, бірақ ана мейірімін, оның аялы алақанын сезінбей өстім деп айта алмаймын. Ауруы əбден дендеп, мəңгілікке көз жұмайын деп жатқан анадан төрт айлық мені өзіне аманат етіп алып бауырына басқан, қанаттыға қақтырмай, тұмсықтыға шоқтырмай аялап өсірген менің сүт анам. Мүмкін бəз біреулер: «Кімді-кім асырап алып адам етпей жатыр. Жүрегі мейірімге толы халқымыздың өмірінде мұндай мысалдар жетіліп артылады», – деп айтар. Десе де, менің мысалым тіпті, өзгеше. Ол сонау Ұлы Отан соғысынан кейінгі қиындығы мол жылдардан, дəлірек айтсам, мен дүниеге келген 1947 жылдан бастау алады. Əңгіме, сол тумаса да туғандай болған, қиын-қыстау заманды басынан өткеріп, оған қайыспаған, өмірінің ақырына дейін адамгершілігін, жан жылуын сақтай білген екінші анам туралы. Жұмыстан үйге келсем, анам кереуеттің үстінде шапанын қымтанып, арқасымен қабырғаға сүйенген қалпы отыр екен. Өзі екі беті албырап, бусанып терлеген сияқты. – Апа, не сырқаттанып қалғансың ба? – деп абыржып жанына бардым. – Көптен бері тер қысып мазам болмай жүр еді, бүгін азырақ бусанған сыңайлымын, – деді ол маған жаныма отыршы дегендей ишара жасап. – Сен, балам, не ойлап жүрсің осы. Əкеңнің

тұратын төркін жұртымнан түрлі көмек келіп жатты. Кəмпескелеу жылдары əуелі əкем, содан соң шешем дүниеден өтті. Оларды жерлеп, қалған мал-мүлікті алып қайттық. Басқа ұсақ-түйекті, қымбат əшекейлерді айтпағанда, солардың ішінде ең құндысы алтындаған ер-тұрман, төрт тайтұяқ күміс бар еді. Жүсіпбек білімді, пысық, ақкөңіл, жұмысына адал болған соң, беделді де болды. Жұмыстан былайғы уақытта да оны іздеп адамдар үйге сабы-

детдомға берме, оларды өз қолымызға аламыз», – деп жазыпты. Оның маған хатты балаларға жаны ашығанынан емес, дүниемізге қызыққанынан жазғанын кейін білдім. Ертесіне, менімен бірге бес-алты əйел бар, бəрімізді машинаға тиеп, Шымкентке жөнелтті. Онда жетісімен бөгелтпестен сотқа кіргізіп, шығарылған үкімдерін айтты. Мені халық жауының əйелі ретінде бес жыл қамауда ұстауға шешіпті. Содан кейін сол бізді əкелген машинамен вокзалға жеткізіп, темірмен торланған вагонға əкеліп тықты. Іші лық тола мен сияқты сотталған əйелдер. Бір тəуліктей тұрғаннан кейін біздің түрме-вагон тіркелген пойыз солтүстікке қарай бет алды. Вагон іші иіс-қоңыс, жейтін тамақтың қаттығын айтпағанда, ағып жатқан судың өзіне зар болдық. Пойыз жолшыбай тоқтап, біреулерді түсіріп, біреулерді мінгізіп жатады. Əуелде қапасқа шыдай алмап едік, солтүстікке жақындаған сайын, əсіресе, түнде суыққа тоңып дірдек қақтық. Осындай бейнетке шыдай алмай өліп кеткендер де болды. Бір тоқтап, бір жүріп айға жуықтай уақытта, күздің қара суығында, Ақмола деген қалаға жеттік. Бізді қойдай топырлатып машинаға тиеп, күзетпен қаланың батыс жағындағы бір жерге алып келді. Кейін білдік, бұл Малиновка деген селоның жанындағы 26-шы нүкте дейтін жер екен.

дүниеден озғанына да, міне, үш жылдай болып қалды, – деді ол 1970 жылдың желтоқсанында қайтыс болған майдангер əкемді есіме салып. – Марқұм ақтық демі біткенше сенің атыңды атап шақырып жатты ғой. «Екі ұлым, бір қызым өз алдарына шаңырақ құрды. Енді, осы кенже баламды үйлендіріп, немере сүйсем арманым болмас еді», – деп отырушы еді. Жазғанға амал бар ма? Ол мақсатына жете алмай кетті. Оқу, оқу деп едің, құдайға шүкір, оны да бітіріп, керекті қағазыңды алдың, істеп жүрген қызметің де бар, ал менің отырысым мынау. Ажал айтып келмейді. Олай-бұлай болып кетсем, осы үйде, əкеңнің шаңырағында, жалғыз өзің қалмақпысың?! Қашан əкелесің мына үйге бір шүйкебасты?! Анамның бұрын да қойып жүретін осы сауалына жауап бермекші болып ыңғайлана бастап едім, ол алақанын тік көтеріп тоқтай тұр дегендей мені бөгеп тастады да ізінше: – Бүгінгі саған айтар басты əңгімем бұл емес. Көптен бері мені бір ой мазалап жүр. «Сенің шешең түрмеде отырған, халық жауының əйелі болған», – деген көрші-көлемнің алып-қашты сөздерінен басқа сен мен туралы нақты ештеңе білмейсің. Иншалла, келін де келер, немерелі де болармын. Олар өскеннен кейін осы біздің əжеміз кім дегендей сұрақ қойса, сен не айтасың? Ол сонау оңтүстіктен, Шымкент жақтан, солтүстікке, Көкше өңіріне, қалай келді десе, сен не дейсің? Өлім бар да, қаза бар. Ойлана келе өмір тарихымды өз аузымнан саған айтып кетейін деген шешімге келдім бүгін. Өтті ғой небір заман басымыздан. Соны білгің келіп талай қолқа да салып едің. Енді жайғасып отыр, айтқандарымның бəрін жадыңа құйып ал. Осыдан кейін анам тағы да аз-маз бөгеліп барып əңгімесін бастап кетті. – Мен мешін жылы дүниеге келіппін. Туған жерім Талас деген өңір. Дəлірек айтсам, Қаратаудың Мойынқұмға ұласатын теріскей тұсы. Əкем Оразбай ошақты руынан, оның ішінде тасжүрек деген тармақ бар. Əкемнің Оразымбет, Оразбақ деген екі інісі болды. Құдай бермеймін десе бермейді екен. Баладан осы үш шаңырақтың маңдайына біткен жалғыз қыз мен ғана едім. Содан болар, өте ерке болып өстім. Мен ер балаша киініп, соның салтымен жүрдім, бетімнен ешкім қақпады. Үш үйдің малы көп, күйлі тұрды. Қыстай төрт түлік Мойынқұмның жазығында жайылады да, жазда ағып жатқан бұлақ, өзені көп саялы Қаратаудың қойнауына оралады. Шығысында Бессаз, батысында Қаржантау мен Ұғам жоталары менмұндалап көрініп тұрады. Атқа мініп алып, құрбыларыммен қызық қуып, Қаратаудың қойнау-қойнауын талай шарлайтынбыз. Қаратау қазақтың бір қасиетті жері ғой. Он үшке толғанымда маған ер баланың киімдерін тастаттырып, қызша жасандырып, үлде мен бүлдеге орады. Ұнатпасам да, затым қыз болған соң, амал бар ма, оған көнуге тура келді. Біздің үйге əкемнің ертеректе дүние салған досы Сəрсембайдың Жүсіпбек деген баласы келіп жүретін. Ол менен 6 жас үлкен, өзі тепсе темір үзетін денелі, жайдары, алғыр жігіт. Əкем жан аяспас досының ұрпағы болған соң ба, оны өз баласындай көретін. Кейін білдім, екі дос бізді бала кезімізден атастырып қойған екен. Қыз бала жат жұрттық деген сол екен. Он алтыға толар-толмасымда ырғап-жырғап, тойымды жасап, мені ұзатты. Жылап-сықтап кете бардым. Өз ағамдай көріп жүрген жігіт менің күйеуім болады деп ешқашан ойламаппын. Ол да маған өз қарындасындай қарайтын. Біз біраз уақыт ерлі-зайыптыларша тұрмадық. Осы жағдай туыстарымның құлағына жеткен болуы керек. Сонау Мойынқұмнан əкешешем əдейі келіп, бір жағы ұрсып, бір жағы ата салтты түсіндіріп, тағы да жоралғыларын істеп, екеумізді қайтадан қосты. Құдайдың жазуы болар, содан кейін дəм-тұзымыз жарасып жұбайлар сияқты тұрып кеттік. Жүсіпбекті Ташкентте оқу бітіргеннен кейін Сарыағаш ауданында жер бөліміне бастық қылып қойды. 1928 жылы тұңғышымыз Медет, екі жылдан кейін қызымыз Раушан туды. Тұрмысымыз да жайлы басталды. Əулеттің жалғыз қызымын, күйлі

лып келіп жататын. Ол солардың бəрінің көңілін табатын. Əсіресе, облыстан келген басшылар көбіне біздің үйге атбасын тірейтін. Солардың бірі облыстың жер басшысы Ғабдылкəкім деген кісі. Ол ауданға келе қалса, біздің шаңыраққа соқпай кетпейтін. Өзі бастықтығынан бұрын Жүсіпбекті туған інісіндей жақсы көретін. Одан басқа біздің үйде Сұлтанбек, Ұзақбай деген басшылар жəне басқа да игі жақсылар болып, түстеніп кеткені бар. Сол кезде тұрмысымыз осылай жайлы, жақсы, сан мейманды қарсы алатындай жағдайымыз бола береді деп ойлайтынмын. Алдымда небір тауқыметтің күтіп тұрғанын қайдан білейін. Бізге деген зобалаң 1937 жылы басталды ғой. Шамасы, мамыр айының аяғы болуы тиіс, Жүсіпбек үйге өте көңілсіз оралды. Себебін сұрап едім, Мəскеуде Тұрар деген басшының ұсталып, абақтыға жабылғанын айтты. Содан не керек, екі күннің бірінде: «Ананы түнде үндеместер ұстап алып кетіпті, мынаны абақтыға жауыпты», – деген гугу сөз. Елде береке қалмады. Бірде Жүсіпбек үйге тағы да аса абыржулы келді. Сұрап білсем, өзінің тікелей бастығы Ғабдылкəкім ағасы қамауға алыныпты. Үй ішін, тіпті, көңілсіздік басып кетті. Сөйтіп, қорқумен алаңдап жүргенде қоңыр күз де жетті. Ұмытпасам, қарашаның басы болуы керек, қас қарайып қараңғы түскен шақта, үйге сау етіп үш адам кіріп келді. – Азамат Сəрсембаев, сіз қамауға алындыңыз. Қарсылық көрсетпеңіз, тез киініңіз де бізге еріп жүріңіз, – деді олардың мосқалдау біреуі. – Не үшін! Ол ешқандай қылмыс жасаған жоқ, – деп шыр-пырым шыға күйеуімді көлегейлей ұмтылдым. Олардың біреуі кеудемнен қатты итеріп жібергенде шалқалай құладым. Есі кіріп қалған балам мен қызым да шырылдап жылап жатыр. Осылай қас пен көздің арасында Жүсіпбекті алды да кетті. Көрер таңды көзбен атырып, таң елең-алаңнан аудандық милицияға бардым. Бірі кіріп, бірі шығып жатқан жандар, көбінің қабақтары түскен, көздері толған мұң, қайғы. Содан бақытсыздыққа тап болған жалғыз мен емес екенімді аңғардым. Сол күні Жүсіпбек туралы ештеңе біле алмадым. Менің сөзімді тыңдап, елейтін ешкімді таппай, салым суға кетіп үйге қайттым. Осылайша, əрі-бері сенделумен күз өтіп, қыс та түсті. Бұрын үйімізді босатпайтын туыссымақтардың, көрші-көлемдердің біреуі де енді босағамызды аттауды қойды. Жалғыздықпен діңкелетіп қыс та бітуге таяп қалды. Күні бүгінге дейін есімде, наурыздың 1-і күні түнде тағы да үш адам сау етіп үйге кіріп келіп, қолыма кісен салып, абақтыға апарып қамады да тастады. Үш күн бойы мені ешкім керек қылмады. Төртінші күні қолымды артыма қайтарып, бір бөлмеге алып келді. Онда мұрты едірейген түсі сұсты біреу отыр екен. Ол маған өткір көздерімен тесіле қарап: – Сəрсембаева Фатима, 1908 жылы туған, ұлтың қазақ, сенсің ғой?! – деді жекіре сөйлеп. – Сенің күйеуің Сəрсембаев Жүсіпбек Совет өкіметіне қарсы астыртын əрекет еткен ұлтшыл алашордашыл топтың зиянды істеріне белсене қатысқаны үшін халық жауы деп табылып, Жоғарғы соттың шешімімен атылды. Ол бұдан əрі тағы да бірдемелерді айтып жатты. Оларды естіген жоқпын. Басым айналып, көзім қарауытып талып қалыппын. Есімді камерада жидым. «Асыл ардағым-ай, сенен мəңгілік айырылған екенмін. Енді, балаларымның жағдайы не болады?», – деген ащы күйік ой жанымды жегідей жеді. Содан не керек, екі күннің бірінде тергеушіге алып барады, оның сұрағанын білмеймін десең болды, төмпештеп ұрады. «Үш күннен кейін көрге де үйренеді», – дейді, сол рас екен, өлетін əке-шешем өлді, күйеуім болса енді жоқ, не қылса, ол қылсын дегендей бір салғырт күйге түстім. Өле қалар едім, бірақ артымда қалған екі баламды ойладым. Олар не күйде, аш па, тоқ па? Жүсіпбектің, саған соның атын да айтқым келмейді, бір ағасы бар еді. Мүмкін, сол қолына алған шығар деп өзімді жұбатамын. Сол ағасы түрме бақылаушысы арқылы маған жасырын хат беріп жіберіпті. Ол: «Саған жақын арада үкім шығарылады, балаларды

Айналасы ат шаптырым, тікенек сыммен қоршалған, ортасында қамысты көлі бар, төрт бұрышында үстінде күзетшілер қарап тұратын биік тағандар орнатылған бұл жерді АЛЖИР деп атайды екен. Олай да бұлай тізіліп саманнан салынған барақтар. Жүз шақты əйелден тұратын біздің топты əр бараққа бөліп тықты. Сол күні бір нарға екі əйел қырымыздын жатып сығылысып қонып шықтық. Ертеңіне қолымызға орақ беріп, күзетпен қамыс оруға алып барды. Жаңадан келгендерге деп саманнан төрт барақ салып жатыр екен, соған қамыс, кірпіш тасыдық. Бір апта дегенде олар да дайын болды. Ішіне өзімізге қаз-қатар екі қабатты нарлар жасаттырды. Соларға бөліпбөліп орналастырды. Нар жетпегендер астарына сабан төсеп жерде жатты. Төсек деген атымен болған жоқ. Оның орнына ішіне сабан тығындаған қаптарды пайдаландық. Үстімізге фуфайка, шалбар беріп, кеудемізге, арқамызға жолақ шүберекке жапсырылған нөмір тақты. Осылайша, лагерьдегі өмірім басталды. Тұтқындардың ұзын саны сегіз мыңнан асып жығылды. Олардың көбі Мəскеуден, Ленинградтан, Ресейдің басқа да қалаларынан келген əйелдер, біразының қолдарында емізулі нəрестелері, бес-алтыға да толмаған балалары бар. Жалғыз басты біздерді қойшы, тамақ тапшылығы, қыста барақтарында суық жайлаған лагерьде, əсіресе, соларға қиын-ақ болды. Соған қарамастан, бізге жер қазу, кірпіш соғу, жыра қазу сияқты ауыр жұмыстар істетті. Жаза басқандарды атып тастап отырды. Анам осы жерде көзіне келген жасты сүртіп, күрсініп біраз отырды да əңгімесін одан əрі жалғастырды. – Қазақ: «Жыртық үйдің де құдайы бар», – дейді. Сол рас. Аса қиын жағдайда да арамызда одан шығар жол тауып, басымызды біріктірген жандар болды. Солардың бірі – өзі жігерлі, білімді, орыс тілін жақсы білетін Əзиза Рысқұлова деген əйел. Алдында айттым ғой. Күйеуі Мəскеуде аса үлкен қызметте болып, халық жауы аталып, атылып кеткен екен. Сол Əзиза басымызды біріктіріп, бастықтарға сөзін өткізіп, қазақ əйелдеріне, ұмытпасам олардың ұзын саны 90-ға тақау болды ғой деймін, жеңілдеу жұмыс тауып беріп жүрді. Лагерьде фермалар ашылып, оларға отар-отар қой, табын-табын сиыр əкелінген-тін. Ол бастықтарға айтып, мені сиыр бағуға тартты. Сот кескен жазаның мерзімі біткенге дейін мен бақташылықпен айналыстым. 1943 жылы наурызда маған кескен үкімнің

Аманат

мерзімі бітетін болды. Əуелде бізге ешқайда хат жазғызбайтын, кейін оған рұқсат берген соң Жүсіпбектің ағасына босатылатындығымды айтып хат жаздым. Бір айдан кейін одан: «Балаң мен қызың өліп қалды. Енді сені ешкім елде сағынып күтіп отырған жоқ», – деген жауап келді. Хатты оқып, егіліп жылап, қатты қамықтым. Сопиып қара басым ғана қалды. Əбден түңіліп кеттім. Сонда əр уақыт жанымда болып, көңілімді демеп, жігерімді жаныған Гүлбаһрам, Рабиға, Əйіш, Мəриям, Күнжамал, тағы да басқа əйелдер болды. Біразының аттарын ұмытып қалыппын. Олардың барлығы да бүкіл Қазақстанға есімдері əйгілі азаматтардың əйелдері еді. Кешікпей лагерь бастығы менің қамаудан босатылғанымды, алайда, бұрынғы тұрған жеріме қайтуыма рұқсат жоқ екендігін жəне соғыс уақытына байланысты Ақмоладан 200 шақырымдай жерде орналасқан алтын шығатын Степняк деген кенішке жіберілетіндігімді, сонда еркін қоныста болатындығымды айтты. Ертесіне менімен бірге босатылған оншақты əйелді айтылған кенішке алып келді. Ондағылар: «Əйелдерге шахталарда лайық жұмыс жоқ, сондықтан оларды ағаш дайындауға жіберу керек», – деген соң, барлығымызды Степняк қаласынан 15-20 шақырымдай жерде орналасқан Кішкентай деген ауылға алып келіп, əр үйге бөліпбөліп орналастырды.

Кішкентайдың маңайы шулаған қалың орман. Биіктеу жерден теріскей жаққа көз салсаң, Бурабай тауының жоталары көрініп тұрады. Осындай табиғаты көркем, орманды алқапта, орысы бар, қазағы бар, басқа да ұлты бар, əйелдерден құралған бір бригада, қол арамен кесіп зəулім қарағай, қайыңдарды құлатамыз. Оларды бұтағынан аршып, шақтап бөліп, өгіздер жегілген арба, шаналарға тиеп орманнан шетке шығарып, машиналарға, тракторларға тіркелген көліктерге артып кенішке жөнелтеміз. Жұмыс жеңіл болған жоқ. Қыста – қақаған аяз, боран, жазда – гулеген сона, маса. Басқа түскен соң, амал бар ма, оған да көндіктік. 1945 жылы соғыс жеңіспен аяқталып, майданға кеткендердің алды елге орала бастады. Ағаш дайындайтындардың қатары енді ерлермен толықты. Солардың арасында жасы мен шамалас, бойшаң, қайратты, өзі аса көп сөйлемейтін, жұмысқа епті бір адам ерекшеленіп көзге түсіп тұратын. Бəрі оны «Əуе» деп сыйлайды, айтқанын екі етпейді. Өзінің көп жері Жүсіпбекке ұқсап кететін сияқты. Сырттай ұнатып қалдым. Əкең Əуке, кейін білдім, шын аты Əбутəліп екен, екеуміз 46 жылы ағаш кесіп жүріп осылайша таныс-біліс болдық. Ақырын сұрастырсам, оның алды он екіде, ортаншысы алтыда, ал кішісі төрт айлық, ол – сен, үш ұлы бар екен. Əйелі соңғы балаға босанғаннан кейін бір ауыр дертке шалдығыпты. Əкеңнің осы жағдайын естіп-біліп сырттай аяп жүрдім, бірақ өзінен мəн-жайды білуге бата алмадым. Бірде оның өте жабырқаулы түрін көріп жанына бардым. – Бұл не, салыңыз суға кетіп отырғаны? – деп жайлап қана сұрадым одан. Ол қолындағы таяғымен жерді шұқылап, себебін айтсам ба, айтпасам ба дегендей біраз ойлы қалпы отырды да: – Жағдайым əбден қиын болып тұр. Үйде шиеттей жас балалар бар. Əйелім көптен бері науқас еді, төсек тартып жатып қалды. Ол: «Ауруым əбден діңкелетті. Енді, менің бетім бері қарамайды. Көзімнің тірісінде біреуді əкел, балаларды, ең алдымен сəбиімді, өз қолымнан аманат етіп тапсырып кетейін», – дейді. Бұған келісетін, бір үйдің ауыр тірлігін өз мойнына алатын қандай жан бар. Əсіресе, емізулі баланы кім бауырына тартады дейсің. Сол жаныма əбден батып тұр. Не істерімді білмеймін, – деді күрсініп. Мынадай жағдайды естіген соң, қатты тебіреніп

кеттім. Маған сол сəтте не болғанын білмеймін, бір шешім санама атой беріп келе қалды. – Сіз жалғыз емессіз, қандай қиындық болса да оны сізбен бөлісуге бармын, – деп айтып салдым. Ол басын көтеріп маған барлай біраз қарап отырды да: – Ендеше, жинал. Кешке сені үйге алып қайтамын, – деді шешімді түрде. Жиналатын көп мүлік жоқ. Бар нəрселерімді сандыққа салдым да сол күні кешке əкеңе еріп кете бардым. Үйге түн ортасынан ауа жеттік. Шамы сығырайып жанған шағын ғана бір бөлмелі шым үйдің пешке тақау тұсында ағаш төсекте ауру анаң жатыр екен. – Əуке, келдің бе? – деді ол дауысы əзер шығып. – Иə, Дəріш, келдім, айтқаныңды орындадым, – деп мені алға қарай итермелей түсіп, өзі қарсы жақта ұйықтап жатқан балаларының жанына барып отырды. Төсектегі науқас бері кел дегендей сұқ саусағын ғана қимылдатып шақырды. Жанына ақырын жақындап барып, бір тізерлеп отырдым. Енді ғана байқадым, қойнында ораулы нəресте жатыр екен. – Үзілетін сағатым жақын, – деді ол əзер сөйлеп. – Əуке бəрін түсіндіріп айтқан шығар. Анау жатқан екі бала, өлмесе, адам болар. Мені қинайтыны мына сəби. Саған оны аманат етіп тапсырайын деп едім... Бұдан əрі ол талықсып сөйлей алмай қалды. Көзімнен жас парлап, шыдай алмай сыртқа шығып кеттім. Тұтқында жүріп небір қоқайды көрдім десем, мына ананың жан азабы менікінен де асып түскен екен деп ойладым. Анаң екі күннен кейін сені маған аманат етіп, өзі о дүниелік болып кете барды. Шағын ғана үйдің тірлігін игеру маған қиын болған жоқ. Мені аса қинағаны кішкене нəрестенің, яғни сенің жағдайың болды. Жаңа ғана сауылған сиыр сүті бар бөтелкенің емізігін аузыңа саламын. Сен шырылдап жылап, оны тіліңмен итеріп, шығарып тастайсың. Тым болмаса жылағанын қояр деп ауызыңа өз емшегімді салып көріп едім, сен кішкентай ғана қолыңмен төсімді ұстап, жылағаныңды күрт тиып, оны борпылдатып сорып, тынышталып, балбырап ұйықтап кеттің. Сол кездегі жағдайымды білсең ғой. Бүкіл тамырым шымырлап, бір адам айтқысыз күйге түстім, өмірімде бүкіл көрген қорлықтарым, өз балаларым есіме түсіп, əсіресе, сəби күйіңде анасынан жетім қалған сені қатты аяп, бауырыма қысып алып, көз жасым ағыл-тегіл ағып үнсіз жыладым-ай келіп. Шерім тарқағаннан кейін саған амалын тауып сиыр сүтін де ішкіздім-ау, əйтеуір. Сен маған тез бауыр басып кеттің. Əкең көбіне үйге келе алмай орманда қонып қалғанда, əсіресе, қыстың ұзақ түнінде, сені құшақтап, қайта-қайта иіскеп, сүйіп жатып, тəтті ұйқыға кететінмін. Сен менің қайғымды ұмыттырдың, жалғыз қалған сəттерде алданышым болдың, өмір сүр деп жетеледің, құлыным! Сенің бабыңды тауып, сабама түстім-ау дегенде алдымнан тағы бір жағдай көлденеңдеп шыға келді. Енді ғана еңбектеп, жүруге талпынған шағыңда дəл жон арқаңда көгерген бір дақ пайда болды. Дəрігерлерге апарып көрсетіп едім, олар бұл құныстықтың алғашқы белгісі, оны жою үшін араға күн салып жарық лампаның астында арқаңды бір ай бойы жарты сағаттай қыздырып отыру керек деді. Өзің білесің, біз тұрған жер қаладан екі-үш шақырымдай қашықтықта орналасқан шағын ауыл ғой. Күнара, таңертең, сені арқалап алып, емханаға барамын. Көз қаратпайтын жарық лампаның астында шырылдап жылап сен жатасың. Дəрігерлер көзіңнің нұры кетеді, қарама десе де шыдай алмай саған қараймын. Сені қайта-қайта лампаның астына салып емдеткен соң, арқаңдағы дақ та кетті, бірақ жиі-жиі ауыра бердің. Анасының уыз сүтіне тоймаған бала аурушаң келеді. 1949 жылы қарындасың Орынтай туған соң да сені емшектен айырмадым. Екеуің екі төсімді жарыса еміп, тел қозыдай өстіңдер ғой. Əкеңмен жарасып тұрып кетсем де, екі баламды ұмыта алмадым. Балаларың өліп қалды дегенге онша сенбедім. Оларды іздеп елге барғым да келді, бірақ үйдің күйбің тірлігі бұған мұрша бермеді. Құдай қош көріп, сол балаларыммен қауышудың да сəті түсті ғой. Осы жерге келгенде анам əңгімесін үзіп, бұдан арғысын өзің де білесің дегендей үнсіз қалды. Иə, анамның ұлы мен қызының қалай табылғанын жақсы білемін. 1962 жылы ақпан айында аудандық ауруханада хирург болып істейтін Төлеухан деген ағайынымыз Ташкентке дəрігерлердің үш айлық курсына баратын болды. Ол сапарға шығар алдында біздің үйге келіп, анамнан бұрынғы мекенжайын алып, балаларының бар-жоғын анықтап келетіндігін айтып уəде етіп еді. Бір айдан кейін ағамыздан: «Балаларыңды таптым, олар Сарыағаш ауданының Абайбазар деген елді мекенінде тұрады», – деген телеграмма алдық. Көп кешікпей Медет ағам мен Раушан əпкем өздері де келді. Сонда аналыбалалылардың жылап көріскенін көрген көршікөлем, ағайындардың тебіренбегені болмады. Анаммен болған əңгімеден кейін мен көп кешікпей əкемнің шаңырағына келін əкеліп түсірдім. Мұғалімдік оқуды қызыл дипломмен бітірген, өзі жақсы отбасының ибалы, əдепті қызы анамның көңілінен шығып, қолынан бар шаруасын алуға тырысып бақты. Тұңғыш ұлым туғанда анам оны қолына алып, маңдайынан сүйіп: – Балам, анаңның аманатын орындадым, бүгін мойнымнан ауыр жүк түсті. Міне, өзің де əке болдың. Осыны көрсеткен Аллаға мың да бір шүкіршілік! Енді бүгін өліп кетсем де арманым жоқ, – деп еді көзіне жас алып. Анам бұдан кейін бір емес, екі немере сүйіп, 71 жасында бақилық болды. Ол кісінің бала кезімде айтатын əлдиі əлі құлағымнан кетпейді. Осы əлди менің арманыма қанат бітіріп, алға жетеледі. Азамат болып, туған жерімді, елімді сүйюге, ата дəстүрді əрі қарай жалғастыруға, өзімнің азаматтық борышымды қалтқысыз, адал атқаруға талпындырды. Өмірлік ұстанымға берік, қажырлы, еңбекқор болуды, бар қиындықтарды қайыспай жеңе білуді мен өзіңнен үйрендім, анам! Өмірдің бар сынынан сүрінбей өтіп, адамгершілік туыңды əр уақыт жоғары ұстай білген сені ұрпақтарың ешқашан ұмытпайды. Топырағың торқа, жаның жəннатта болсын, жан анам! Орынбай ШƏЙКЕНОВ, журналист.


6

www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

 Оқиғаға орайлас ой

Еліміз їшін їлкен абырой Кеңшілік ТЫШҚАН,

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті дінтану кафедрасының доценті, дінтанушы.

Əлемдік қоғамдастық ХXI ғасырға қадам баса отырып, халықаралық қауіпсіздікке төніп тұрған қауіптің жаңа түрі, халықаралық сипат алған терроризм мəселесімен бетпе-бет кездесіп отыр. Терроризм – идеологиялық- мотивациялық күш көрсетуге байланысты саясидіни күрестің бір түрі. Терроризм қауіптерінің таралуына дүниежүзі елдерінің бəрі дерлік қарсы шықты. Сонымен бірге, терроризм күшінің қуаттылығы соншалық, əскери жəне дипломатиялық арналарды белсенді жұмылдырғанның өзінде бұл проблеманы қысқа мерзім ішінде шешу мүмкін емес екені ақиқат. Осындай діннің атын жамылған қайшылықтар мен қасіреттер заманында дəстүрлі діндер өкілдерінің жəне олардың жетекшілерінің пікірлерінің бір арнаға тоғысуы, олардың арасында өзара түсіністіктің орнауы, байсалды ұстанымдарының басымдық танытуы, тіпті, ортақ мəселелерді белгілі бір мəмілеге келе отырып талқылау, мүмкін болса ортақ шешімдер қабылдау – өркениет тарихында, қазіргі адамзат қоғамының бейбітшілігі мен игілігі үшін ауадай қажет қадамдар. Əлемде баламасы жоқ

осындай шараны еліміздің қолға алуы, оны елордамыз Астанада əр үш жыл сайын ұйымдастыру – адамзат қоғамының бейбітшілігі мен тұрақтылығына қаланған кірпіш, қарқындап дамып, аяғынан тік тұрып келе жатқан еліміз үшін үлкен абырой. Осы орайда, дін лидерлерінің көзқарастары мен олардың елде ріндегі жəне əлемдегі діни түсініктерді дұрыс қалып тастырудағы ықпалы аз емес. Осы мəселені басты назарға алған еліміз 2003 жылдан бастап əр үш жыл сайын бас қосатын орынға айналды. Астанада өткен VII Дүниежүзілік Ислам экономикалық форумында Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев: «ХХІ ғасырдың жаңа онжылдығы мұсылман үмбеті үшін ауыр сынақтармен басталды. Əлемдік

қаржы дағдарысы, азық-түлік импортына тəуелділік, жастар мəселесі жəне басқа да түйткілді жайттар Солтүстік Африка мен Таяу Шығыс елдерінде бұрынсоңды болып көрмеген дүрбелең туғызды. Тунис пен Мысырдағы саяси режімнің ауысуы, Ливия ұшыраған гуманитарлық зауал жүздеген мың босқынның пайда болуына əкеліп соқтырды. Əлемнің өзге өңірлері қарқынды дамып жатқанда, көптеген мұсылман елдерінің көштің соңында қалуы анық байқалды. Бір жарым миллиардқа жуық адамы бар ислам дүниесі бүгінде мызғымас тұтастық құрай алмай отыр», – деді. Жоғарыдағы аталған себептерге байланысты біздің еліміздің, əлемдік діндер басшыларының құрылтайы өткізілетін мекенге айналуы заңды. Жай ғана барлық дін өкілдері емес, əлемнің жетекші теологтары бас қосатын дəл осындай екінші жер ғаламшардың өзге аумағында жоқ. 2003 жылдың қыркүйегінде əлемдегі барлық дəстүрлі діндер басшыларынан құралған 17 кеңес алғаш рет біздің елімізде бір үстелдің басына жиналды. Ислам, иудаизм, православие, буддизм, католицизм, синтоизм жетекшілері «бір тілде» сөйлесті. Олар «Əлемдік жəне дəстүрлі діндердің І съезіне қатысушылардың декларациясы» деп аталатын бірегей құжат қабылдады.

Мəлімдемеде атап көрсетілгеніндей, «Адамдар арасында өзара сенімсіздік пен өшпенділік, қорқыныш пен ғадауат, дүрдараздық пен дүрбелең туғызуды көздеген лаңкестер Жаратушының атын жамылып, адамзат қолымен жасалатын ең бір ауыр əрі жантүршігерлік күнə-жаналғыштыққа баруда». «Қазақстанда уағыздалатын түрлі діндер өкілдері – біздер дүниежүзінің қай түкпірінде жасалмасын, адам шошырлық лаңкестік əрекеттерден жазықсыз мерт болған бейкүнə адамдарды өзімізбен ортақ сенімдегі адамдармен бірге аза тұтамыз». «Зорлықзомбылыққа, соның ішінде дінді саяси мақсатта пайдалануға деген баршамыздың қарсылығымыз бір арнада тоғысады». «Біз еліміз азаматтарын Отанымыздың гүлденуі, оны мекен ететін түрлі халықтың бақыты мен тыныштығы үшін бейбітқатар өмір сүріп, достық сезіммен бел шеше еңбек ету мүмкіндігінен айырмауды тілеп, Жаратушыға дұға арнаймыз», делінген мəлімдемеде. Осындай тұжырымдар мен келелі пікірлер əрбір жиын сайын биік мінберлерден айтылып, адамзат қоғамының рухани дағдарыстан шығу жолдары тұрақты талқылануда. Бұл үрдіс жалғасын тауып қазіргі кезде еліміз бесінші мəрте атаулы шараны өткізуде. Қазіргі алпауыт мемлекеттер жақ-жаққа бөлініп, өздерінің

геосаяси мүдделері мен аймақтық, ғаламдық, экономикалық, əскери басымдықтарын сақтап қалу үшін барынша күресіп, қажет болған жағдайда əртүрлі экономикалық, рухани, əскери шаралар қолданып жатқан қазіргі алмағайып кезеңде қуатты мемлекеттер арасында орын алған еліміздің рухани тыныштығы бітімгершілік, дəнекерлік жасау, ортақ құндылықтарды жаңғырту талпыныстарымен нығая түспек. Бұл кейбіреулердің айтып жүргеніндей, оларға қолдау көрсету арқылы мүдделерді тоғыстыру өзіміздің дəстүрлі, діни-рухани құндылықтарымыздан бас тарту, өзгелердің құндылығына құлдық ұру болып саналмайды. Сондықтан бұл шарадан тек қайшылықтар мен жұмсалған шығын көлемін емес, ұлттық, мемлекеттік, адамзаттық мүдделерді көре білу керек. Өйткені, мемлекеттің мүддесі, оның жекелеген азаматтарының мүддесінен əрқашанда жоғары тұрады. Қорыта айтқанда, бізге мұны адамзаттық құндылықтарды сенім құндылықтарымен сабақтастыра білу, қазіргі кездегі жəне болашақтағы дінаралық, өркениетаралық қақтығыстардың алдын алу үшін, мұның елімізге өзектілігі өте жоғары мəселе екенін ескере отырып, Отанымызды құндылықтар тоғысатын мекенге айналдыру өз қауіпсіздігімізді қамтамасыз етумен қатар, əлемдегі адамдардың бейбіт өмір сүруіне қолұшын беру деп түсінген дұрыс.

 Ойласу

Ешкіден пайда екі есе Келешекте Қазақстан экспортқа шығаратын көптеген мал шаруашылығы өнімдерімен көзге түсуі ықтимал. Соның бірі – ешкі. «Есің кетсе ешкі жи», деген ғой атамыз қазақ. Ешкі түлігін өсіру ел экономикасын көтеруге едəуір үлес қосады. Айтайын... Ешкі малы ежелден-ақ қазақ тұрмысында ерекше бағаланған. Оны көп жағдайда түлік басын көбейту мақсатында өсіреді. Өйткені, ешкі өте өсімтал жануар. Қой, сиыр орта есеппен жылына бір рет төлдесе, ешкі жылына екі рет, көбінесе егізден лақтайды. Қонақжай халқымыз ертеректе қонағына қой сойғаны болмаса, былайғы кезде шыртылдатып бөрте лақты жығатын. Ешкі еті қой етіне қарағанда тез қататыны рас. Бірақ, ол сіңімді əрі жеңіл, кенеуі де мол тағам. Себебі, ешкі – табиғатынан шөптің шүйгінін, яғни 550-ден аса түрін жейтін, судың тазасын ішетін өте талғампаз мал. Алғашқы қар түскенде «аяз түсіп, соғым сойғанша» деп, халық ерекше күтімде тұрған бес-алты жасар серкені соятын. Сол тайыншадай серкеден сере қазыдай май түсетінін көнекөз қариялар жақсы біледі. Қазір осы жайлар ертегі сияқты. Ал серкенің терісінен иленіп, жүні сыртына қаратылып тігілетін тон, ішік жауын-шашынды күндері таптырмайтын киім. Қазіргі замандағы тау халықтары киетін сырт киім осы. Өйткені, ешкі жүні қылшықты болғандықтан, оған су сырғып тоқтамайды. Жауын-шашыны мол Қап, Балқан, Альпі жəне басқа таулы жерлердегі халықтардың ешкі терісінен тон киетіні осындайдан. Ешкі жүнінің қасиетін жақсы білген қазақ қыста сыртта тоңазып, суық алып əбден əлсіреген, шалық ұрған адамдарды жаңа сойылған қара ешкінің терісіне ораудың мəнінің зор екенін білген. Осы тəсілді қолдану арқылы ауруынан құлантаза айығып кеткендерді жиі кездестіруге болады. Сондай-ақ, өзіміздің күнде қолға ұстап

жүрген домбыраның шегі де көп жағдайда ешкінің ащы ішегінен жасалады. Қазақта «Қойлы бай – қоралы бай, ешкілі бай – есепті бай» деген мəтел бар. Бұл халқымыздың ешкіні арнайы бір мақсатпен ұстайтынын, өсіретінін білдіріп тұрғандай. Енді халық ешкіні қандай мақсатпен ұстағанына тоқталайық. Біріншіден – сүті, екіншіден – еті, үшіншіден – терісі, төртіншіден жүні мен түбіті үшін өсіреді. Осы арада ешкі сүтіне ерекше тоқталғанды жөн көріп отырмын. Ғылым мен техника дамыған қазіргі заманда жас аналар сəбилерін ана сүтіне жарытпайтын дертке душар болды. Оның себептері көп: емшек ауруынан сүт шықпай қалады, үйде ошақ басында болғысы келмей емізуден қашқақтаудан, күнделікті тұрмыс, жұмысбастылық жағдайлардан нəрестесін емізбейді немесе емізу ден қашады. Бұл топқа нəрестелерін перзентханада тастап кететін əйелдерді, күйеу сіз өмірге сəби əкелген қыз-келін шектерді, босан ған да медициналық көмектің жоқтығынан немесе көмектің жеткіліксіз көрсетілуі салдарынан сəбиге өз жанын беріп, бақилыққа аттанған аналарды қосуға статистикалық мəлімет жетелейді. Бұдан оншақты жыл бұрын республикамызда жүздеген балалар сүтханасы

болған еді. Ал, бүгінгі таңда солардың бəрі де жабылып қалған. Сондықтан нəрестелерді немен асыраймыз? Шет мемлекеттерден келіп жатқан сапасы, маңыздылығы жəне құрамы белгісіз балалар тағамымен, зиянды немесе жасанды «сүтпен», быламықпен жас сəбилерді қоректендіріп жүрміз. Ғалымдардың дəлелдеуінше, ана сүтінің құрамына ең жақын сүт – ешкі сүті. Ешкі сүті жоғары азықтық жəне биологиялық құндылығы бар ерекше тағам өніміне жатады. Ешкі сүтінің ана сүтіне жақындығы құрамындағы бета-казеиннің мол болуына байланысты. Ешкі сүтінің химиялық құрамы басқа да жануарлардың сүтіндей тұрақты емес жəне көптеген ықпалдарға: жануардың тұқымына, жасы мен саулығына, лактация кезеңіне, қоректену мен күтім жағдайларына байланысты болады. Ғалымдардың айтуынша, ешкі сүтінің емдік қасиеттері көп. Əсіресе, асқазан ауруларына, анемияға, көздің нашар көруіне, диатезде өте пайдалы. Швейцарияның таулы шипажайларында туберкулез, анемия мен рахит ауруына шалдыққандарды əу бастан-ақ ешкі сүтімен емдегендерін газет беттерінен оқып жүрміз. Көрші Өзбекстанда ауруханалар мен перзентханаларды сүтпен қамту үшін арнайы сүтті ешкілерді фермаларда ұстайды. Ал ешкі сүтінен жасалған немесе оны қосып ашытқан өнімдердің пайдасы мол. Белгілі швейцариялық ірімшіктердің атағының құпиясы сиыр сүтіне ешкі сүтін қосып жасауында болса керек. Жоғарыдағы мыңға жуық балалар сүтханасын ұстау мол қаражатты қажет ететіндіктен өзін-өзі ақтамауы мүмкін. Енді солардың орнына ешкі фермаларын ұйымдастырса, көптеген тұрмыстық, əлеуметтік мəселелер өз шешімін табар еді. Əрі экономикалық жағынан да тиімді болмақ. Сүтті ешкілерді «бүйен емшек ешкі» деп атайды. Төрт осындай ешкінің сүті

Ќарќаралыдаєы ќодастар (Соңы. Басы 1-бетте). – Қаншалықты пайда табамыз деп ойлайсыз? – Қодастың сүті өте майлы болады. Келешекте сыр зауытын ашсақ па деп отырмыз. Етті де түгелімен өңдеуге жібермекшіміз. Қодас етінен шұжық, консерві жасап шығарамыз. Жемшөбі дұрыс болса, екі-үш жасар қодас шамамен 150 килодай ет береді. Олар табиғаты жайсыз жердің өзінде сондай өнім берген. Ал біздің табиғатымыз жайлы, сондықтан, олардың салмағы да анағұрлым артық болады деп ойлаймын. Жалпы, Моңғолияда, Тыва мен Хакасияда қодас еті жеңсік ас, яғни деликатес саналады. Жүнін қырқып өткіземіз. Қодастар салқынды жақсы көреді, сондықтан, жаз айларында қырықтық ұйымдастырғанымыз абзал. Жүнді экспорттау мəселесі бойынша қытайлықтармен сөйлесіп те қойдық. Олар қызығушылық танытып отыр. – Жануарлар тым асау сияқты, оларды кім сауады? – Бұлар, қалай дегенмен, қолға үйретілген қодастар. Қанша жерден жабайы болса да, адамдарды көріп өскен. Мал сауудың автоматтандырылған əдістері бар, əдеттегідей олардың сауырына жабысудың қажеті жоқ. Жануарлар арнайы қоршауға қамалып, желіні тазаланып, емшектеріне станок түтіктері кигізіледі. Біз өзіміздің асау жылқылармен

де солай жұмыс істейміз. Қолдан жем беріп отырса, бұлар тез үйренеді. – Қодастан басқа түліктер əкеліп өсіретін жоспарларыңыз бар ма? – Қызылорда өңірінің кəсіпкерлерінен жүз түйе алуға келістік. Жақында соларды алып келмекшіміз. Негізі, Осакаров ауданында дəстүрлі, яғни өзімізге үйреншікті мал шаруашылығымыз бар. Сонымен қатар, етті мол беретін ағылшын тұқымы – герефорд сиырларын əкеліп өсіруді ойлап жүрмін. – Кез келген малға жемшөбімен қатар, міндетті түрде су керек. Қодастарды суаруда проблема жоқ па? – Иə, өзім де бəрінен бұрын су мəселесін қолға алмақшымын. Бірден төрт ұңғыма тартсам деп отырмын. Жаздыгүні маңайдағы бұлақтардың суалып, құрғап қалатыны болады. Қыста, болса-болмаса, қатып қалады, бұл сол үшін керек. – Ал дайын өнім шығару ісін қашан бастайсыздар? – Консерві мен сыр өндірісіне келсек, алғашқы цех пен ет қақтау орнын алдағы жылдың басында ашсам ба деп отырмын. Сонымен қатар, май, қымыз бен шұбат шығарсақ дейміз. – Қодас жүнінің өзіндік ерекшеліктері бар деседі... – Ол бойдағы жылуды ұстап тұратын бірегей қасиетке ие. Əрі керемет жұмсақ.

Содан да, қодастың жүнін кашемирмен шатастырып жатады. Жəне қодастың жүні оңай жуылып, тез кебеді. Сапасын қанша жуылса да жоғалтпайды. Қодас жүнінің емдік қасиеттері де бар. Ол сүйектің сырқырағанын, бұлшық еттің қақсауын басып, қимыл-тірек аппаратының ауруларына емдік ықпал жасайды. Бұған қоса, қодастың жүні басқа жануарлардың, мысалы, қойдың жүні сияқты жағымсыз иіс шығармайды. *** Ауыл халқы бұл жаңалықтарды қуана қолдап отыр. Шалғайда қалған ауылға соңғы кездері іскер жандар келгіштеп жүр. Бұл – жақсылықтың белгісі. Даланың бір шетінде мыңғырған жылқы, екінші бір басында қодастар жайылып жүр. Бұл жердегі малдың саны біраз жылдардан бері еселене түскен. – Жеріміздің құлпырып жатқанын көрдіңіз бе, – дейді Нұрмақов ауылдық округінің басшысы Көшербай Шайманов. – Аумағы да аз емес – 195 мың гектар. «Агробайлық» ЖШС əзірге 15 мың гектарын жалға алып отыр. Бұл жəне бізде жұмыс істеп жатқан жалғыз фирма емес. Биыл екі шаруа қожалығы ашылды. Жоспар бойынша, жақында тағы да алты шаруашылық іске қосылмақ. Бүгінде барлығы 27 шаруашылық бар. Олардың

шет мемлекеттен əкелінген асыл тұқымды бір сауын сиырдың сүті мөлшеріне жетіп қалатыны таңғаларлық жайт емес. Мəселен, бір сүтті сауын сиыр сегіз-он ешкінің азығын жейді екен. 100 ешкіден жылына екі рет лақтағанда – 250, ал бір төлдегенде 150 лақ болады. 100 сиырдың өсімі 85 бұзаудан аспайды. Демек, өсімі орташа 3 есеге жуық. Əжелерімізден ешкі сүті сиыр сүтіне қарағанда тез іріп кететінін естігенбіз. Осыған байланысты халқымыз ешкі сүтінен гөрі сиыр сүтіне көп көңіл аударса керек. Оған себеп: ешкі сүтінің тез іріп кететіні текелердің өзіне тəн ерекше иісі болады. Сол иістің бактериясынан ешкі сүті тез бұзылады. Ол үшін текелерді саулық ешкілерден 8-10 шақырым қашықтықта бағу керек. Сонда ешкі сүті тез ірімейді. Мысалы, Шығыс Қазақстан облысындағы Катонқарағайдағы бұғылардың текесін 11 ай жеке бағады.Тек күз айында ешкілері қашқан кезде ғана бір айдай біріктіреді. Егер осы текелерді жеке бағу əдісін ешкі бағатын шопандар пайдаланса, онда ешкі сүті мол, сиыр сүтіндей тез ірімей, бөпелердің тамағы болар еді. Таулы аймақтарда сауылған ешкі сүтін ешбір электр жүйесі жоқ жерлерде вакуумдық əдіспен сүтті 5 градусқа дейін төмендетіп 3-4 күн сақтауға болады. Бұл – халқымыздан келе жатқан əдіс-амал. Вакуумдық «тоңазытқыш» дегеніміз, үлкен ыдысқа ыстық сүтті немесе сүт пен қант қоспасын сыздықтатып құйғанда ауаның аздығынан сұйық зат бірден 5 градусқа дейін төмендейді. Осы вакуумдық «тоңазытқыш» əдісімен қоюлатылған сүт өңдеген кезде электр энергиясын 70% үнемдеуге болады. Қант пен сүтті жоғары температурада қосып, бірден суытқан кездегі технологиялық процесс. Елімізде табиғаттың қатал сынына төзімді əрі көп күй талғамайтын, қыста тебінге мықты жергілікті ешкілерді неге өсірмеске... АСТАНА.

Сəдуақас ЕСІМБАЙ.

бəрі де мал өсіріп отыр. Мұндағы халықтың мал басы жыл асқан сайын еселеніп, соған сəйкес, елдің тұрмыс деңгейі де көтеріле бастаған. Кеңес Одағы тараған тұста, біздің осы Өсібай сияқты шалғайдағы ауылдар көп қиындық көріп еді. Ертеңіміз не болады деген уайым басым-тұғын. Біз Қарағандыдан 330 шақырым жерде жатырмыз. Ауыл қаңырап қалды. Осы ауылда бұрын екі мыңдай адам тұрды, қазір содан 600-дей ғана адам қалған. Дегенмен, қайта оралып жатқан халық та бар. Биылдың өзінде он шаңырақ көшіп келді. Тіршілік жалғасып жатыр. Ал əзірге табын-табын қодастар ауылдық округтің орталығы Өсібай ауылының маңындағы қырда жайбарақат жайылып жүр. Бұл маңайда сылдырап аққан бұлақ көп. Жан-жақта тау да, жазық та бар. Жайқалған көк шалғын. Қысқасы, кез келген малға жайылым мол. Жүні тұяғын жапқан, жоны күжірейген жануарлар табиғат аясында жайылып жүргенде көз сүйсінеді. Ен далада бұзаулары да емін-еркін. Тек қодастың бір сүйкімсіздеу жері – тұрпаты кəдімгі сиыр құсағанмен, мөңіремейді, пысылдайды екен. Ұрғашы қодастардың біразы Сібірден буаз күйінде келіп, осы жақта бұзаулапты. Өсібайда барлығы 27 қодас төлдеген. Байқауымызша, бұларға қазақ топырағы ұнаған сияқты. Кезінде қой өсірумен шұғылданған шаруашылықтың шүйгін шөбінен бастарын алмайды. Қайрат ƏБДІЛДИНОВ.

ҚАРАҒАНДЫ.

ДҮБІРГЕ

ТОЛЫ ДЇНИЕ

Шииттер мен сїнниттер соєысса, ґлетін – мўсылмандар Мамадияр ЖАҚЫП, журналист.

Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Пан Ги Мун Йеменде бітімгершілікке қол жеткізу жөнінде келіссөздер басталғанын хабарлады. Сонымен бірге, ол шиеленіске қатысушы екі жақты да алдымен гуманитарлық келісімге шақырды.

Осының алдында ғана Сауд Арабиясы бас болған Парсы шығанағындағы елдер коалициясының күштері Йеменнің астанасы Сананы бомбалауға алған болатын. БҰҰ Бас хатшысы осыған байланысты былай деді: «Бүгін Йеменнің бұдан əрі өмір сүруінің өзі қауіп үстінде. Екі жақ дауласу үстінде, ал Йемен өртеніп жатыр». Даудың басылар түрі жоқ. Араға əлемдегі ең басты ұйым, оның басшысы жүрсе, бұларға енді одан артық не керек дейсің? Бітімге олар неге жүрмейді? Оған Йемен сыртқы істер министрі Рияд Ясин мынадай уəж айтады: «Хуситтер басып алған жерінде бейбіт халықты өлтіруден танбайды. Мұндай жағдайда атысты тоқтату жөнінде сөз болуы мүмкін бе?» – дейді. Ішінара бітімге бару үшін, Ясиннің пікірінше, хуситтер барлық қалалардан, оның ішінде Аден мен Таиздан кетіп, алты мыңнан астам тұтқынды босатуы керек екен. Оған барайын деп отырған хуситтер жоқ. Тіпті, олар бұрын да талай келісімдерін орындамай, сөздерінде тұрмаған. Бұлармен келісім жасау да қиын. Жалпы, хуситтердің, яғни бүгінгі оппозиционерлердің бас көтеруі осыдан он жылдан аса бұрын басталған. Өзін имам деп жариялаған Əли Хусейн əлХуси 2004 жылы үкіметке қарсы көтеріліс ашты. Оның жақтастары

өздерін содан да хуситтер деп атады. Олардың мақсаты негізінен сүнниттер басым елде мұсылманшииттердің құқын кеңейту болды. Өткен жылдың тамыз айында олар белсенді əрекеттерге көшті. Ел үкіметі қарсыластарды келіссөзге шақырып, біршама талаптарын да орындауға уəде берді. Тіпті, конституцияға өзгеріс те енгізбек болған. Бірақ хуситтер үкімет орындарының босаңдығын пайдаланып, қарсылығын күшейте түсті. Ақыры биылғы қаңтарда ел астанасы Санаға басып кірді. Парламентті таратып, үкіметті кетуге мəжбүрледі. Елдің барлық аймағын басып алуға кірісті. Сауд Арабиясы бастаған коалиция соларды тоқтату мақсатында наурыз айында құрылған еді. Ал БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі сəуірде хуситтерге басқалардың қару беруіне тыйым салған шешім қабылдады. Əлемнің көптеген елдері көтерілісші-хуситтердің əрекеттерін айыптайды. Қазір көптеген елдер бұл елден өз елшіліктерін алып та кетті. Елде жаппай тұрақсыздық. Əскери қақтығыс етек алып отыр. Жасырмай, ашық айтатын бір жай: бұл қақтығыстың негізінде исламның негізгі екі тармағы – шиизм мен сүннизмнің арасындағы қайшылық жатыр. Оларды сырттан кімдердің қолдайтыны да айдан анық. Шииттерді əскери жəне қаржылай Иранның қолдайтыны, мұндай қолдаусыз хуситтердің алысқа бармайтыны да белгілі. Ал коалициядағылар сүннизм жағында. Қарапайым тілге аударсақ, соғыс шиизм мен сүннизм арасында жүріп жатыр. Өліп жатқандар – тек мұсылмандар. Сонда олардың кімді қырып жатырмыз деп ойлайтынын құдай білсін.

Сатылатын беделден жаќсылыќ іздемес болар Қырғыз ағайындар саясатта белсенді. Əсіресе, саяси науқандар қарсаңында олар атқа мінеді. Дауыстары да қатты шығады. Алда елде парламенттік сайлау болмақ. Күрес басталып кетті. Арамыз алыс емес, сол күрестің дабыры Алатаудан асып, бізге де жетіп жатыр.

Алдымен қазір негізінен сайлауды қалай өткіземіз деген мəселеге мəн беруде. Партиялардың парламентке өту табалдырығын 7 пайыздан 9 пайызға көтеру жөніндегі мəселе біраз талқылаудан кейін парламентте мақұлданды. Бұл мəселеге соншалықты мəн берудің не қажеті бар деуге де болар. Сөйтсек, онда үлкен сыр бар екен. Депутат болып сайлану қиындай түседі екен де, оның бағасы артады екен. Бұл мəселені алдымен «АрНамыс» партиясының көсемі Феликс Кулов көтеріп, 10 пайызды ұсынған. Сонан соң басқалардың пікірін ескеріп, 9 пайызға келісіп, оны көпшілік қолдады. Шағын партиялар 7 пайыздық табалдырықтан өте алмай, сыртта қалып қоятын, əйтпесе басқа бір партияға жармасып, оларға дауыстарын өткізіп, бір-екі орын алып жатар еді. Енді табалдырық 9 пайызға жеткен соң, шағын партияларға қақпа жабылды. Мұның мəнін жұрт партиялардың парламентке өту табалдырығын көтеру жөнінде заң қабылдаған соң анық аңғарды. Депутат болып сайлану бағасы шарықтап, 500 мың долларға жетіпті. Сонда депутаттық орын сатылатын болғаны ма?! Солай екен. Оны «Атажұрт» партиясының парламенттегі фракциясының жетекшісі Жылдызқан Жолдошова пленарлық отырыста ашық айтты – бір депутаттық мандаттың бағасы 350-500 мың долларға жетті деді. Бұрын 200 мың болған екен. Ал партиялар сайлауға қатысу үшін 5 миллион сом кепіл ақша салуға тиіс. Оны да үміткерлер төлейді. Бұрын мұның барлығы жабық болса, енді ашық айтыла бастағаны, расында, сорақылық екені даусыз. Белгілі партияның бір жетекші қайраткері айтып отырған соң, сенбеске шараң жоқ. Рас, мұндай

шыншылдығы үшін Жолдошова «таяқ та жеді», ол орнынан босап, «Атажұрт» партиясы фракциясына уақытша жетекші болып Дастанбек Жұмабеков сайланды. Жолдошованың қуылуын шындықты айтудың бағасы десе болар. Депутаттық орынның сатылуы жөніндегі фактілер басқа партия лардан да келтіріледі. Саясаткер Бекбосын Борубашев депутат Өмірбек Абдрахмановтың сайланғаны үшін «Атамекеннің» көсеміне 100 мың доллар төлегенін ашық айтатынын келтіреді. Сірə, енді бұл баға əлдеқайда жоғарылайтын болса керек. Мандат сату бұрынырақ, президент Құрманбек Бакиевтің кезінде басталғаны, сонда «Ақ жол» партиясының бір құжатында сол орындардың бағасы көрсетілгені журналистерге мəлім болыпты. Əңгіме мынада: партия жинаған дауысына сай орын алады, сол орындарды кімге беру партия басшыларының қолында, солар жасаған тізімде. Сол тізімге кіру сатылады. Сөйтіп, сайлау да үлкен бизнеске айналған. Қисынға қарағанда, ақшаң көп болса, парламентке өтесің. Ол – үлкен бедел. Бедел болғанда, сөзіңді өткізесің, сол сөзіңе қарай сенің қалтаңа ақша да түсуі мүмкін. Партиялар арқылы Жогоргу Кенешке өткендерден бұрынғы партияларын тастап, жеке топ құрғандар да бар екен. Қазір сондай үш топ пайда болыпты. Олар өз мақсаттарын көздейді. Оларға ел тағдыры емес, өздерінің жеке мүдделері қымбат. Парламент бизнеске айналса, оған алдымен ақшалылар ұмтылатыны заңды. Сол қалталылар өз партиясын да құрып жіберіпті. «Қырғызстан» партиясының тұсауы кесіліп, басшысы сайланған. Қанатбек Исаев соған басшы болу үшін губернаторлықтан да кетіпті. Осы партияның төңірегіне басқа партиялардан да біраз қалталылар ауысыпты. Таңданбасқа шараң жоқ. Сонда аяғы не болмақ? Кейін көрерміз дегенде, Алатаудың ар жағынан жақсылық естігіміз келеді ғой біздің.


7

www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

ҮКІМЕТ

ҮКІМЕТ

Балыќ та байлыќ кґзі Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

Алматы облысының шығысында шалқып жатқан Алакөлдің бір байлығы тайдай тулаған балығы болып саналады. Сол құндылықты ел азаматтары бағалап, қадіріне жете білгендіктен заман талабына сай Үшарал «РыбПром» атты өндіріс орнын осыдан он бес жыл бұрын ашқан еді. Əбілхан Машенов басқаратын бұл зауытта балықтың таза сүбесін шығаратын жəне балық етінен дайындалатын жартылай фабрикаттар, өңдеуден өткеннен кейінгі балық қалдығынан азықтық ұнтақ шығаратын үш цех тұрақты жұмыс істеуді бастаған. Құдайға шүкір, сəтті басталған сол жұмыс жылдар бойы өзіндік жемісін беріп келеді. Өндірістегі заман талабына сай жабдықталып тағам сапасын тексеретін зертхана шикізатты қабылдау бөлімінен бастап механикалық түрде өңделіп, қаптамаға салынып бекітіліп, пайдалануға дайын өнімге айналғанға дейінгі жұмысты қалтқысыз қадағалап, сақтандыру шарасын белгіленген талапқа сай атқарып, қандай да бір жолмен сапасыз өнім шығуына жол бермейді. Сапаға баса назар аударудың нəтижесінде аталған компания аз ғана уақытта Қазақстан балық шаруашылығы саласында өзіндік орнын ала білді. Нақты дəлел ретінде осынау өнеркəсіп өнімдері елімізде ұйымдастырылған түр лі деңгейдегі көрмелерде жоғары дəрежелі дипломдармен марапатталғанын жəне бағалы сыйлықтар алғанын айтуға болады. Жетістіктерді тізбелей түссек, 2001 жылы рес публикамыздағы алғашқы үштікке ілініп, еуропалық сертификаттық нөмір алған-тын.

Сөйтіп, балық өнімдерін Германия, Франция, Голландия, Канада елдерінің рыноктарына шығарып сату құқығына ие болған еді. Біле-білсек бұл үлкен жетістік. Ең бастысы, Еуропа елдеріне апарылған Алакөл балығына сұраныс молынан түсіп «РыбПром» зауытының атын шығарып қана қоймай, үлкен кіріс көзін де ашқан. Мұны іскерлік деп бағаламасқа əдді жоқ. Енді ше, шалғайдағы Үшарал ауылында заман ағымына сай осыдан он бес

жыл бұрын бастау алып, араға бір жыл салып заңды тұлға ретінде тіркелген «РыбПром» атты өндіріс орнының екінші зауыты Алматы облысы, Балқаш ауданы, Құйған ауылында болса, үшінші зауыты Өскемен қаласында жұмысын жүргізуде. Тағы бір баса айтар жетістік, осынау өндіріс орнында балық қалдықтарынан жасалып шығарылатын азықтық ұнтаққа Өскемен, Семей, Павлодар қалалары мен еліміздегі ең үлкен мегополистің іргесіндегі Алматы облысының бірнеше

аудандарында тұрақты жұмыс істейтін құс фабрикалары үзіліссіз сұраныс түсіріп отырады. Тұтастай алғанда, осынау өндіріс орнында 1 автоматты тазалағыш машина, 3 механикалық тазалағыш машина, сүбе дайындайтын үстел, балықтарды қозғауға арналған механикалық арба, 7 тоңазытқыш, 1 – ГП, 3 мұздату камерасы, шикізатқа арналған 2 мұздатқыш камерасы жəне 1 контейнер бар. Жобалық жəне нақтылы қуат күніне 5 тонна

өнім, нақтылай түссек, көксерке, сазан, мөңке балық, алабұға шикізат ретінде пайдаланылып, шығарылады. Бұл жұмысты 125 адам атқарады. Үшарал зауытының өткеніне көз жүгіртсек, 2003 жылы 670 тонна судак балығынан 343 тонна балықтың сұрпы еті өндірілген еді. Оған қоса 10 тонна алабұға балығы ұсталды жəне сол жылы балық қалдықтары мен ұсақ балықтан 269 тонна ұн шығарылды. «Балық қорын көбейту

Бəсекеге бейімділік Еуразиялыќ экономикалыќ одаќ монополияєа ќарсы реттеу шараларын жїзеге асырмаќ

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан».

Шығыс өңірінде Еуразиялық экономикалық одақ елдері өкілдерінің қатысуымен «Еуразиялық экономикалық одақтағы монополияға қарсы реттеу» та қырыбында конференция өтті. Қазақстан, Ресей жəне Белоруссия елдерінің 180 делегаты қатысқан ауқымды шара барысында мемлекеттік жəне кəсіпкерлік құрылымдардың жетекшілері кəсіпорындар үшін трансшекаралық тауар нарығында бəсекелестік жағдайының тең болуын қамтамасыз ету, оның ішінде, жосықсыз бəсеке мен бəсекеге қарсы келісімдер, басымдық жағ дайды пайдаланудың алдын алу сынды мəселелерді қарады. Сондай-ақ, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің автоөнеркəсіп, байланыс, көлік, энергетика салаларындағы нарығына ерекше назар аударылып, сапаны көтеруді ынталандыру жайы сөз болды. Еуразиялық экономикалық комиссия ұйымдастырған ауқымды кездесудің Шығыс Қазақстан облысында өтуі бекер емес.

Өйткені, облыс интеграциялық үдерістердің белсенді қатысушыларының бірі болып саналады. Жиынды жүргізген өңір басшысы Даниал Ахметов Еуразиялық экономикалық одақтың Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен құрылғанын, Ресей мен Белоруссия басшылары қызу қолдағанын атап өтті. – Экономикалық қауымдастық құру туралы алғаш сөз болғанда, аталған ұсынысқа таңырқағандар болды. Дегенмен, уақыт бұл қадамның дұрыс болғанын дəлелдеді. Елбасы сол кезде ХХІ ғасырға жоғары бəсекелестік тəн екенін, одан ірі өңірлік құрылым құрып, бірлескен бағдарламалар қабылдау, бірыңғай сауда алаңын құру арқылы шығуға болатынын жеткізген-ді. Бұл одақ 175 млн. адамды, 20 млн. шаршы шақырымды жəне əлем шикізатының 15 пайызын біріктіреді. Бүгінде ЕАЭО елдері дағдарысқа қарсы бірлескен шараларды сəтімен жүзеге асыруда. Еуразиялық даму банкі, Дағдарысқа қарсы қор, Жоғары технологиялар орталығы жұмыс істеуде. 40-тан астам мемлекет

Еуразиялық экономикалық одақ шеңберіндегі əріптестікке қызығушылық танытып отыр, – деді Даниал Ахметов. Облыс əкімі сондай-ақ, Қазақстан Президентінің ядролық қарусыздану, ұлтаралық келісімге негізделген қуатты мем лекет құру жобаларының сəтімен жүргізілгенін айта келіп, қазір бес институттық реформаны іске асыру бас талғанын жеткізді. Бəсекелестік жəне монополияға қарсы реттеу бойынша алқа мүшесі (министр) Нұрлан Алдабергенов өз баяндамасында 20 миллионға жуық адамның Қазақстан мен Ресейдің шекаралас өңірлерінде тұратынын, олардың қымбатшылықпен жиі бетпе-бет келетінін жеткізді. Мұны қарапайым ұялы байланыс төлемдерінен аңғаруға болатынын жеткізген Н.Алдабергеновтің айтуынша, 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген Одақ туралы шарт шеңберінде құрылған Еуразиялық экономикалық комиссия жосықсыз бəсекелестікке ерекше назар аударады. Яғни трансшекаралық нарықтағы

мақсатымен Бесағаш ауылында ба лық уылдырығын өндіретін цех ашып оны іске қостық. Бұл бастамамызды Қазақстан балық шаруашылығын зерттеу институты жақсы қолдады. Биотехникалық балық өсіру орны жасанды тоғанға жіберілген шабақтардың шығынсыз өсіп көбеюіне, жағдай жасау болып табылады. Алдын ала зерделеніп жасалған жоспарға сəйкес 15 млн. сазан алу үшін 200-ге жуық үлкен сазанды ұстап, мұқият тексеріп, ешқандай ауруы жоқ екендігін анықтаған соң уылдырық шашу үшін оларды тоғанға жібердік. Нақты дерекке дəйектеме келтірсек, сол сазандарды уылдырық шашқанға дейін 17-18 градус жылы суда ұстап, белгіленген мөлшермен жеммен қоректендіріп отырдық. Əрине, жасанды тоғанға су толтырар алдында сазан уылдырықтары үшін азық қоры қызметін атқаратын микроорганизмдер мен дафнилер дамытылады. Яғни 10 га су айдынына 30 тонна мөлшерінде азық жеткізілуі тиіс. 1,5 млн. сазан өсіру үшін 2004 жылдың қазанына дейін 30 тонна концентратты азық қажет болды. Əр 10 күн сайын сеголеткаларды ұстап өсу қарқынын тексеріп отырдық. «Байбала» учаскесінде жасалған қыстық тоғандарда сазан сеголеткасының тығыз орналасуы топырақтың климаттық ерекшелігі есебінен жасалды. Судың гидрохимиялық жəне гидробиологиялық талдауы нормаға сəйкес келеді. Биологиялық жағынан ең маңызды мəселе шабақтарды қысқа дайындау десек бұл жұмысқа «Байбала» учаскесі өте ыңғайлы жер болды», дейді «РыбПром» ЖШС Алакөл аудандық филиалының директоры Əбілхан Машенов. Алматы облысы, Алакөл ауданы.

бəсекелестіктің жалпы ережелерін сақтауды қадағалау өкілеттігіне ие. Аталған комиссия бəсекелестер тарапынан болуы ықтимал тауарды жөн-жосықсыз салыстыру, өндірушілер мен олардың тауарлық белгілерін араластыру, жергілікті тауар мен өнімнің шыққан жеріне қатысты тұтынушыларды шатастыру сынды əрекеттерді назарға алып, монополияға қарсы реттеу шараларын қабылдайды. Ал Минскіде ЕАЭО соты өз жұмысын бастады. Оның құзырына Одақ келісімдері мен шешімдерін жүзеге асыруда туындаған мəселелерді қарау кіреді. Н.Алдабергенов роумингтер бағамын реттеу бойынша Еуроодақ тəжірибесін қолданып, оны халықаралық қоңырау шалу бағамымен теңестірген жөн екенін айтты. Бұл орайда үш мемлекет 5,5 млрд. теңгеге дейін, ал қазақстандықтар 2,2 млрд. теңгеге дейін үнемдей алады. Дəл осындай мəселелер əуе тасымалына да қатысты. Одаққа мүше мемлекеттердің қалалары арасындағы əуе тасымалына қарағанда еуропалық елдерге ұшатын бағыттар əлдеқайда арзан. Сондай-ақ, тұтынушыларды алдау əрекетінің алдын алған лəзім. Мəселен, Белоруссияда «Атамекен», «Қазақстан» атауымен сүт өнімдері өндіріле бастаған. Конференция барысында Парламент депутаты Талғатбек Абайділдин, Ресей Мемлекеттік Думасының депутаты Сергей Кузин мен бірқатар кəсіпкерлер сөз алды. – Біз бес саусақтай бірге болғанда, кез келген мəселені жұдырықтай жұмылып бірге шешкенде ғана қуатты боламыз, – деді С.Кузин. Басқосудың соңында ЕАЭО бəсекелестік саясаты мен моно полияға қарсы реттеу тапсырмалары мен міндеттері, бəсекелестік ережелері мен оны бұзу салдары туралы келісім талаптары, Қазақстан бизнесі мен бəсекелестікті дамыту жəне монополияға қарсы реттеу бойынша Еуразиялық экономикалық комиссияның өзара іс-қимылы жөніндегі түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізу қажеттілігі айтылды. ӨСКЕМЕН.

Тїріктер Ќостанайды ќолайлы кґріп тўр Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

Түріктің «Фимакс» компаниясы Қазақстанмен бизнес саласындағы ынтымақтастық жұмысын Қостанай облысынан бастауды жөн көріпті. Түркия делегациясын «Фимакс» компаниясының басқарма мүшесі Ихсан Юмлу бастап келді. Делегация өңір басшысы Нұралы Сəдуақасовпен кездесті. Негізі бұл кездесуге бастамашы Қостанай облысының басшылығы болған еді. Облыс экономикасы қаржысы да, озық технологиясы да мол инвесторды қажет етеді. Ал инвесторға Қазақстандағы қолайлы аймақтың бірі де Қостанай саналады. Менделеев таблицасы элементтерінің барлығын да қасиетті даладан табасыз. Облыс өндірісін түрік инвесторларына таныстырған облыс əкімінің орынбасары Сергей Карплюк соңғы 5 жылда экономикаға инвестициялық қаржы құюдың арқасында осы салада өндірілген өнімнің жартысы өңдеу кəсіпорындарына тиесілі болып отырғанын жеткізді. Ал ауыл шаруашылығында да Қостанай еліміздегі ту ұстаушының бірі. Астық пен ұнның төрттен бірін осы аймақтың диқандары өндіреді. Ұн тартудан республикада Қостанайдың алдына түскен өңір жоқ. Ұнның сапасы да сыртқы, ішкі тұтынушылар тарапынан жоғары бағасын алған. 5 миллион гектар жерге егін егіледі, соның 4 миллион 700 мың гектарына дəнді дақылдар себіледі. Жылына 4,5-5 миллион тоннадай астық жиналады. Дегенмен, өндірісті де, ауыл шаруашылығын да өрге бастыру үшін инновациялық жобаларды жүзеге асыру керек. Онсыз қанша шикізатқа бай болсақ та, дүниежүзі нарығындағы бəсекеде шаң қауып қалуымыз мүмкін. Озық технологияға тəуелді инновациялық жобалар қаржысыз жылжуы мүмкін емес. Қаржы да, озық технология да инвестордың қолында. Сондықтан Қостанай облысының бір таңдауы түріктің нарықта 40 жылдан бері келе жатқан «Фимакс» фирмасына түскен болатын. Егін шаруашылығы мен мал шаруашылығы үшін бірдей қолайлы техникалар шығаратын бұл компанияның тауарлары əлемнің 85

еліне экспортталады. Компанияның экспорттайтын ауылшаруашылық техникаларының көлемі 600 миллион АҚШ долларын құрайды. Түрік кəсіпкерлері, ең алдымен, өзінің тауарын өткізуді алдыңғы орынға қоятынын айтты. Бірақ «Фимакс» компаниясы тек техника шығарумен ғана айналыспайды, нарықты терең зерттейтін олар қызметін жан-жақты дамытып отыр. Ихсан Юмлу мырза мұны «Əйелім маған сен қандай тамаққа салса да дəмін кіргізе беретін əскөк секілдісің дейді», деген əзілімен жеткізді. Айтса айтқандай, компания құс жəне мал шаруашылығында ет, сүт бағытындағы тауарлық өндіріс кешенін жасауды, жаңғыртуды ұсынды. Олар құс, мал өнімдерін өңдеу мен өткізу сатыларының да осы кешенге кіретінін айтты. Осы орайда Түркиядағы ірі құс фабрикасының иесі Реха Челиклер өз тəжірибесімен бөлісуге дайын екенін айтты. Түркия құс шаруашылығын дамыту жөнінен Еуропада үшінші орынды иеленсе, ал дүниежүзінде озық ондықтан орын алады. Мұндай озық тəжірибесі бар инвесторға Қостанайдың құс шаруашылығы зəру десек артық емес. Облыста бірнеше құс фабрикалары болғанымен əлі арбаның жүрісі мандыған жоқ. Кеңес одағынан бері келе жатқан «Комсомол құс фабрикасы» кəсіпорнының қайырлап тұрғанына біраз жыл болды. Түріктер еңбек өнімділігін арттыру, адам ресурстарын дамыту, озық маркетинг пен өнімді тиімді сату жəне кең мағынадағы логистиканы жақсарту мақсатында заманауи менеджмент бойынша көмектесуге дайын екендігін де жеткізді. Түрік ағайындар Қостанай облысының бизнес жүргізуге қолайлы-қолайсыздығын білгісі келді. Олар Еуропаға қарағанда Қазақстанда газ бен электр энергиясы арзан деп есептейді. Негізі инвестиция салуға осы тұрғыдан келетіндігін де жасырмады. – Газ бен электр энергиясы сіздерге арзан көрінеді. Ал республика ішіндегі өлшеммен алғанда тым сіздер ойлағандай емес болуы да мүмкін. Республика бойынша ең қымбат газ бен электр энергиясы Қостанай облысында.

Облыс еліміздің солтүстік өңірінде орналасқан, мұнда қыс 214 күнге созылады. Мұны да қаперге алыңыздар. Меморандумға қол қою басты мақсат емес, əңгіме сіздермен ынтымақты жұмысымыздың жүруінде, – деді облыс əкімі Нұралы Сəдуақасов. Түркия делегациясы облыста 5 күн болып, құс шаруашылығымен айналысатын «Жас Канат» жəне жұмысы тоқтап тұрған «Комсомол құс фабрикасы» кəсіпорындарын, «Агромаш Холдинг» зауытын, тағы бірқатар ауылшаруашылық кəсіпорындарын, сүт фермаларын, сүт зауыттарын аралап көргеннен кейін журналистер үшін баспасөз мəслихатын өткізді. Онда бизнес жəне облыстың инвестициялық əлеуеті туралы əсерлерімен бөлісті. – Қазақстан – өте бай ел. Əрқайсысында кемінде 10 мың гектар жері бар бизнесмендермен кездестік. Түркияда он мың гектар жері бар бірде-бір бизнесмен жоқ. Сіздердің экономикалық көтерілулеріңізге барлық жағдай бар. Қостанай біздің инвестиция құюға деген ықыласымызды оятты, – деді «Фимакс» компаниясының басқарма мүшесі Ихсан Юмлу. Түрік кəсіпкерлері Қо с танайдағы құс фабрикаларының жұмысы жаман еместігін, бірақ əлде де жетілдіре түсетін тұстары бар екендігін айтты. Сонымен қатар, өздері аралаған кəсіпорындарда менеждмент тұрғысында проблемалардың бар екендігін де тілге тиек етті. Мысалы, он мыңдаған гектар жерлері бар, мыңдаған малы бар ірі шаруашылықтардың тиімсіз екендігін жасырмады. Ихсан Юмлудың айтуынша, Түркияда басқаруға да, кəсіби бағытын өзгертуге де жеңіл орта жəне шағын шаруашылықтар үстем екен. Қазір дүниежүзілік дағдарысқа Түркия экономикасының төтеп беруіне орта жəне шағын шаруашылықтар қазық болып тұрса керек. Шілдеде «Фимакс» компаниясы Қостанайға өз техникаларының көр месін əкеледі. Одан кейін қостанайлық кəсіпкерлер Түркияға барып, озық технологиямен жəне бизнеспен танысады. Меморандум да, инвестиция құю да содан кейін шешілетін болады. ҚОСТАНАЙ.

Тўрєын їй ќўрылысы ќарќын алуда Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Ақтөбе қаласы жыл өткен сайын көркейіп, көріктеніп келеді. Қала қанатын кеңге жайып, жаңа шағын аудандар бой көтеруде. Шаһардың шағын аудандарына үш-төрт ай атбасын тіремесең ірі құрылыстар алдыңнан шыға келеді десек артық айтқандық болмас. Бұған мемлекеттік қолдаулар да серпін беруде. Үстіміздегі жылы «Нұр Ақтөбе» шағын ауданында, «Заречный-3», Кірпішті, Қарғалы елді мекендерінде «Нұрлы Жол» мемлекеттік бағдарламасы аясында тұрғын үйлер мен білім беру нысандарының құрылысын салу көзделуде. Бұл мақсатқа Ұлттық қордан 3 979,3 миллион теңге бөлінген. – Ұлттық қордан бөлінген 1 150 миллион теңгеге 3 жаңа білім беру нысаны салынады. «Заречный-3» елді мекенінде 600 орындық жəне Кірпішті ауылында 320 орындық мектептің, сондай-ақ, Қарғалы елді мекенінде 320 орындық балабақшаның құрылысы басталады. Қазіргі таңда «Заречный-3», Кірпішті, Қарғалы елді мекендерінде салынатын жаңа білім беру нысандарының құрылысына қатысты құжаттар дайындалып, құрылыс-құрастыру жұмыстарына дайындық жасалуда. Ал «Нұр Ақтөбе» шағын ауданындағы 1200 орындық орта мектеп пен 320 орындық балабақшаның құрылысы жалғасуда. Жыл аяғына дейін екі нысан да пайдалануға беріледі, – дейді Ақтөбе қаласы əкімінің кеңесшісі Геннадий Дудаков.

Сондай-ақ, аталған бағдарлама аясында Ұлттық қордан бөлінетін 2 500,0 миллион теңгеге «Нұр Ақтөбе» шағын ауданында 3 несиелік тұрғын үйдің құрылысы басталады деп күтілуде. Бұл үйлердің құрылысын мердігер ұйым – «Ақтөбе-Сəулет» ЖШС жүргізеді. Серіктестік директоры Арнұр Ақмəди «Нұр Ақтөбе» шағын ауданындағы №20 үйдің құрылыс жұмыстары жыл соңына дейін аяқталатынын айтады. Қазірдің өзінде бұл үйдің ішкі жұмыстарының 60 пайызы атқарылған көрінеді. Жылу жүйесі, газ, су құбырлары орнатылып, едендерін төсеу жұмыстары жасалынып жатыр. Құрылысқа негізінен жергілікті материалдар ғана қолданылуда. Мұнда 560 адам жұмыс істейді. Сондай-ақ «Нұр Ақтөбе» шағын ауданында несиелік бағыт бойынша 3 көпқабатты тұрғын үй салу қаралған. Бұл үйлер «Тұрғынүйқұрылысжинақбанкі» акционерлік қоғамы арқылы пайдалануға берілген кезде 540 отбасы баспаналы болмақ. Сондай-ақ, осы шағын ауданда Ұлттық қордан бөлінетін 2500,0 миллион теңгеге салынатын 3 несиелік тұрғын үй «Қолжетімді тұрғын үй2020» бағдарламасы аясында 234 жас отбасыға жəне 207 жергілікті атқару органдарының кезекте тұрған азаматтарына жалға беріледі. Яғни биыл жəне келер жылы 981 ақтөбелік баспаналы болады деп күтілуде. Ал жеке тұрғын үй салу да жалғасын табуда. Бір сөзбен айтқанда, өңірде тұрғын үй құрылысы қыза түскен деуге əбден болады. Ақтөбе облысы.

1


8

www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

Халықтың тұрмысын жақсартуға деген ұмтылыстан 1998 жылғы қаңтарда еліміздегі зейнетақы жүйесіне өзгеріс енгізіліп, бұрынғы ынтымақты зейнетақы жүйесінен жинақтаушы зейнетақы жүйесіне көшу жүзеге асырылды. Үкіметтің қаулысымен құрылған Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталық (ЗТМО) қазіргі таңда ынтымақты, жинақтаушы зейнетақы жүйелері мен міндетті əлеуметтік сақтандыру жүйесінде халықты əлеуметтік қорғауды жүзеге асыратын маңызды құрылымдардың бірі болып табылады.

ҮКІМЕТ

ҮКІМЕТ

Маќсат – халыќќа мінсіз ќызмет кґрсету

14 облыста жəне Алматы мен Астана қалалық филиалдарынан, аудандық жəне қалалық бөлімшелерден тұратын жергілікті желісі бар кəсіпорын жүйесінде бүгінгі таңда 3,5 мың білікті маман еңбек етіп, күн сайын 15 мыңға жуық əлеуметтік сала аясындағы əртүрлі мəселелер бойынша азаматтарды қабылдайды. Біздің кəсіпорынның қызметін сипаттайтын жалпы үрдістері жұмыс көлемінің, əлеуметтік төлемдердің, қаржы ағындары мен халыққа көрсететін қызмет түрлерінің тұрақты өсуін жатқызуға болады. ЗТМО арқылы өткізілетін төлемдердің негізгі санаттары бойынша қаржы ағындарының динамикасы 1998 жылмен салыстырғанда 32,4 есеге өсті жəне 2014 жылы 2,4 трлн. теңгеден астам соманы құрады. Бастапқы кезеңде міндетті зейнетақы жарналары бойынша келіп түсетін ақша қаражаттарын дербестендірілген есепке алу жəне олардың төлемін жүзеге асыру үшін əлеуметтік жеке код (ƏЖК) қолданылды, салымшыға ƏЖК беру үшін оның ЗТМО бөлімшесіне жүгінуі қажет болатын. Ал 2013 жылдың қаңтарынан бастап жеке сəйкестендіру нөмірлері (ЖСН) негізінде жеке тұлғаларды бірыңғай есепке алу жүйесі енгізілді. Өткен жылдардағы кəсіпорынның басты жетістіктерінің бірі зейнетақы мен жəрдемақы алушылардың орталықтандырылған дерекқорын жасау болып табылады, дерекқорды пайдалану республикамыздағы бірегей жүйені құруға жəне жұмысты жаңа сапалы деңгейге көтеруге мүмкіндік береді. Орталықтандырылған дерек қор бюджеттен қаражат түскен күні əлеуметтік төлемді қамтамасыз етуге, алушының

қалауы бойынша еліміздің кез келген банк мекемелері арқылы зейнетақы мен жəрдемақының 41 түрін төлеуді жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Қазіргі таңда, осындай екінші деңгейдегі банктердің қатарында 20 банк бар. Кəсіпорында əлеуметтік төлем алушылардың электронды мұрағаты қалыптастырылып, электронды тағайындау жүйесі енгізілген. Ағымдағы жылы əлеуметтік төлем алушылардың шамамен 97 пайызы (бұл 5,8 млн. іс-қағазына жуық) төлем мөлшерін қайта есептеу жəне индекстеу электронды-цифрлы қол қоюды пайдалану арқылы электронды түрде жүргізілді. Автоматтандырудың мұндай деңгейіне қол жеткізу «Е-макет» электронды тағайындау жүйесін енгізудің нəтижесінде мүмкін болып отыр. Төлемдерді электронды тағайындау қағаз құжат айналымын азайтуды, тағайындау үдерісін тездетуді, зейнетақы мен жəрдемақы тағайындау жəне төлеу кезінде мемлекеттік қызмет көрсету сапасын арттыруды қамтамасыз ететін қолданыстағы тиімді технология. 2007 жылдан бастап Үкіметпен мемлекеттік қызмет тізілімін қалыптастыру, оларды ұсыну рəсімін оңтайландыру, «Электронды үкіметті» енгізу, мемлекеттік қызметтерді электронды форматқа көшіру, мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерін біріктіруден тұратын шаралар кешені іске асырылды. Бүгінгі күні «Электронды үкімет» порталы арқылы электронды мемлекеттік қызметтің 12 түрі көрсетіледі. Халықты əлеуметтік қорғау саласындағы электронды қызмет көрсету жүйесін одан əрі дамыту барысында 2012 жылдан бастап əлеуметтік төлемдерді

Келесі жылы Қазақстан жəне Ресей Президенттерінің қатысуымен Қызылжар өңірінде аймақаралық форумның өтетініне байланысты маңызды шараға тастүйін дайындық қызу жалғасын тапты.

Заманауи кешен Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Солардың біріне облыс орталығында «Hampton by Hilton» элиталық қонақүйдің іргетасын қалауға арналған рəсімді атауға болады. Аталмыш нысанның жобасын арнайы тапсырыспен мəскеулік мамандар жасапты. Жеті қабаттан тұратын 4 жұлдызды көпбейінді қонақүй кешенінде 120 нөмір болады: олардың 2-еуі– президенттік, 2-еуі – люкс, 10-ы – делюкс, қалғандары – стандартты нөмірлер. Көздің жауын алатын ғимаратта сонымен қатар, фитнес орталығы, конференц залы, мейрамхана, холл, ал төменгі қабаттарда супермаркет, сауда орындары орналасады. Жалпы, аумағы 11 мың шаршы метрді құрайтын əрі облыста баламасы жоқ кешеннің құны 1 миллиард 23 мил лион теңгеге бағаланып отыр. – Инвестор мен бас мердігер əлемдік талаптарға толық жауап беретін нысанды бір жылдың ішінде пайдалануға беруге міндеттеніп отыр. Алғашқы көпбейінді қонақүй өңірде туризмді дамытуға, эли талық бизнес өкілдерін жоғары дəрежеде қабылдауға мүмкіндік береді, – дей келіп, облыс əкі мінің орынбасары Ерлан Əукенов жергілікті құрылыс материалдарын

2

кеңінен қолдану қажеттігін атап көрсетті. Аталмыш нысанның құрыл тайшысы, Петропавл қаласының тумасы Дмитрий Кошелев бас мердігер «Ударник СК» ЖШС болып табылатынын, құрылысқа «Nord hotel Group» компаниясының қаржысы жұмсалатынын жеткізді. Сонымен бірге, банк несиесінің сыйақысын демеуқаржыландыруға жəне инфрақұрылымдар тартуға «Биз нестің жол картасы-2020» бағдарламасы жəне «Даму»қоры арқылы мемлекеттік қол дау көрсету бел гі ленген. Оның сөзіне қарағанда, Ресей мен Қазақстанда үлгілі ғимараттар салумен айналысатын серіктестіктің тəжірибесі мол көрінеді. Төрткүл дүниеге кеңінен танымал «Hilton» брендін қолдану қаланың қақ төрінде сəулетті ғимараттың бой көтеретініне сенімді. Салтанатты рəсімнен кейін «Hampton by Hilton» қонақүйінің құрылысына арналған капсула тасқа бұрғыланған ойыққа орнатылды. Жеке инвесторлардың қаражатына тұрғызылып жатқан тағы бір жаңа қонақүйдің ішкі əрлеу жұмыс тары атқарылуда. Үшінші қонақүйдің құрылысы таяу уақытта басталады. Солтүстік Қазақстан облысы.

қашықтықтан электронды тағайындау жүйесін енгізуге ықпалын тигізді. 2006 жылдың шілдесінен бастап ЗТМО базасында Бірыңғай есеп орталығы құрылды, бұл қадамның игілікті əсері көп болғанын айта кеткен жөн. Атап айтқанда, міндетті зейнетақы жарналарын аудару процедурасы жеңілдетілді əрі оңтайландырылды, салымшылардың төлемдер қозғалысын ретке келтіріп, құ пиясын қамтамасыз етті, жұмыс берушілердің міндетті зейнетақы жарналары бойынша берешегін азайтты, жинақтаушы зейнетақы жү йесінің субъектілерін қадағалаудың тиімділігін арттырды, қызметкерлерге жинақтаушы зейнетақы қорын ерікті түрде таңдауына жұмыс берушілердің əкімшілік ықпал ету мүмкіндігін азайтты. Нəтижесінде, міндетті зейнетақы жарналарын есепке алу, сондай-ақ, жұмыс берушіден келіп түскен қаражатты жинақтаушы зейнетақы қорларына мақсатты түрде есепке қосу тəртіпке келтірілді. 2013 жылғы шілде айында «МЖЗҚ» АҚ базасында Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының құрылуына байланысты 9 жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтері мен міндеттемелерін ЗТМО арқылы Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына беру жүзеге асырылды. Ал кəсіпорын 2014 жылдың қаңтарынан бастап, «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» заңға сəйкес енгізілген міндетті кəсіптік зейнетақы жарналарын (МКЗЖ) есепке алуды жүргізуде. Сонымен қатар, ЗТМО қоныс аударған немесе қайтыс болған салымшылар туралы ақпаратты, сондай-ақ, Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан зейнетақы жинақтарының

заңды түрде төленуін қамтамасыз ету жəне алаяқтық əрекеттерге жол бермеу мақсатында зейнетақы жинақтарының төлеміне құқығы бар салымшылар бойынша мəліметтерді күн сайын БЖЗҚ-ға жолдайды. ЗТМО бағдарламалық-ақпараттық платформасы еліміздің əлеуметтік қамсыздандыру жүйесі қызметінің атқарушысы, біртұтас қаржылық-есеп жə не технологиялық бөлігіне ақпараттық қолдау жасауды қамтамасыз ететін Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігінің ең басты институты болып табылады. Біздің автоматтандырылған ақпараттық жүйеміз 2002 жылдан бастап зейнетақы жарналарының, əлеуметтік аударымдардың орталықтандырылған жəне дербестендірілген есебін, республикалық бюджет, Мемлекеттік əлеуметтік сақтандыру қоры қаражаты есебінен əлеуметтік төлем түрлерін жүзеге асыруды, барлық жинақталған деректерді талдап қорытуды, өз құзыреті шегінде толық жəне дəйекті ақпарат алуды жəне беруді нақты уақыт режі мінде қамтамасыз ететін рес пуб ликамыздағы алғашқы мемлекеттік ақпараттық жүйе болып отыр. Жəне ЗТМО автоматтандырылған ақпараттық жүйесі жақын шетелдердің ішінде тұңғыш рет біздің елімізде қолға алынып, енді-енді ғана қазақстандық тəжірибені ТМД елдері өз кəделеріне жаратуға кірісті. Елімізде əлеуметтік-еңбек саласының бірыңғай ақпараттық жүйесінің құрылуы алдағы уақытта мемлекеттік реттеудің тиімділігін арттыруға, ұсынылатын əлеуметтік қызмет сапасының деңгейін жақсартуға, талдамалы деректерді пайдалануды оңтайландыруға, «Е-Үкімет»

жүйесі шеңберінде тиімді ықпалдасуды жəне жұмыс істеуді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Осылайша, 2011 жылдан бастап халыққа ақпараттық қызмет көрсетуді жақсартуда ЗТМО базасында азаматтарға телефон, СМС-хабарлама, электронды пошта жəне WEB портал арқылы қызмет көрсететін ақпараттық-анықтамалық байланыс орталығы жұмыс істей бастады. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтерді жаңғырту мақсатында 2015 жылғы 12 наурызда ХҚО, ЗТМО жəне «Қазпошта» АҚ арасында үш жақты меморандумға қол қойылды, оған сəйкес шалғай елді мекендердің тұрғындарына мемлекеттік қызметтің қолжетімділігін арттыру мақсатында Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталық қызметкерлері мен «Қазпошта» АҚ мамандарынан мобильдік топтар құрылды. Мобильдік топтар 16 наурыздан бастап шалғай елді мекендерге баруды бастады. Есепті кезеңде мобильдік топтардың қабылдауына зейнетақы мен жəрдемақы тағайындау жəне консультация алу мəселелері бойынша шалғай елді мекендердің 6 160 азаматы жүгінді. Сонымен қатар, біз мүгедектер үшін орталықтандырылған өнеркə сіптік банкті пайдалануға енгіздік, бұл халықтың осы санатын есепке алуды жүйелендіру, мүмкіндігі шектеулі əр адамның мұқтаждығы туралы толық ақпарат алу, мүгедектерді оңалту бағдарламаларын іске асыруға қажетті бюджеттік қаражатты дұрыс жоспарлауға мүмкіндік берді. Біржан ЖҮНІСОВ, Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталықтың бас директоры.

Балабаќшалар кґбейіп келеді Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Жақында Ақтөбе қаласында бір күнде екі балабақша ашылды. «Батыс-2» шағын ауданында бой көтерген үш қабатты «Айлин» балабақшасының сəні мен салтанаты келісіп, жұтынып-ақ тұр. 320 орындық еңселі ғимараттың жалпы алаңы – 3714,6 шаршы метр. Балабақшада 12 топ жұмыс істейді. Осы заманғы үлгіде жабдықталған ғимараттың дербес трансформаторлық стансасы мен жылыту қазандығы бар. Мұнда қазір бір мезгілде 300 баланы қабылдаса, болашақта 500 балаға дейін тəрбиеленетін болады. Құны 850 миллион теңгені құрайды. Балабақшаның салтанатты ашылуында облыс əкіміАрхимед Мұхамбетов сөз алып, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өткен жылғы «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Қазақстан халқына Жолдауында балабақшалардағы орын тапшылығын, үш ауысымды жəне апаттық мектептер мəселелерін шешуге айрықша тоқталғанын тілге тиек ете келіп, бүгінгі сəтті осы тапсырманы шешудің айқын мысалы ретінде атап өтті. Өңір басшысы бүгінгі таңда облыста балаларды мектепке дейінгі мекемемен қамту көрсеткіші 87 пайыз, яғни республикалық көрсеткіштен 10 пайызға жоғары болып отырғанын жеткізді. Бұл кəсіпкер Зəмзегүл Баймағамбетова мен жекеменшік серіктестігі бойынша салып отыр ған төртінші мектепке дейінгі мекеме болып шықты.

Оның балабақша меңгерушісі Гүлнар Мұратоваға су жаңа балабақшаның символдық кілтін тапсыруы да салтанатты сəттің ажарын аша түсті. Облыс əкімі Архимед Мұхамбетов «Заречный-4» елді мекеніндегі №47 «Нұр-Ай» мемлекеттік балабақшасының салтанатты ашылуына қатысушы ата-аналар мен бүлдіршіндердің қуанышына ортақтасты. «Балапан» бағдарламасы аясында салынған бұл нысан 150 балаға арналған. Құрылысты «Кварц спецсервис» ЖШС сапалы салып, қысқа мерзімде аяқтаған. Серіктестік директоры Айдын Есмұханов жиналған дарды құттықтап, балабақша меңгерушісі Назгүл Балмағамбетоваға ғимараттың символдық кілтін салтанатты жағдайда тапсырды.

Балабақшадағы 6 топтың əрқайсысында 25 бала тəрбиеленетін болады. Мұнда 50 адам тұрақты жұмыспен қамтылады. Балабақшада музыкалық зал, ойын жəне жатын бөлмелер, медициналық кабинет, асхана, кір жуатын бөлме бар, жаңа үлгідегі жиһаздармен жəне жабдықтармен жарақтандырылған. Меди циналық блогта процедуралық жə не дезинфекциялық құралдарды дайындайтын бөлмелер, сыртқы алаңында əр топқа арналған көлеңкелі шатырлар мен ойын алаңында шағын нысандар, спорттық-экологиялық алаңдар қарастырылған. Үстіміздегі жылы облыста 7 балабақша ашу жоспарланса, қазірдің өзінде екеуі пайдалануға берілді. Ақтөбе облысы.

Денсаулыќ саќшылары Астана қаласындағы №6 емхана 2012 жылдың қараша айында Аманат көшесінің бойында орналасқан жаңа ғимаратқа көшіп келді. Ғимарат қазіргі заманғы медициналық талаптарға сай салынған. Жаңа құралжабдықтармен жабдықталған. Мұндағы медициналық қызметкерлер өздерінің қалтқысыз қызметімен халықтың алғысына бөленуде. Емхана қаланың оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан көпқабатты үйлер мен жеке сектор тұрғындарына қызмет көрсетеді. Сұңғат ƏЛІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

– Біздің жұмысымыздың негізгі бағыты медициналық қызметтің деңгейі мен сапасын жүйелі түрде арттыру болып табылады. Емхананың емдеудиагностикалық базасы, қазіргі заманғы құрал-жабдықтар əртүрлі ауруларды жоғары деңгейде жедел анықтауға, науқастарды сапалы емдеуге мүмкіндік береді. Емхана қуаты бір ауысымда 500 келушіге қызмет көрсетуге лайықталған. Мұнда жоғары жəне бірінші санатты дəрігерлер жұмыс істейді. Олар жастарға тəлімгерлік көмектер көрсетіп, жалпы жұмыс сапасының артуына ықпал етіп келеді. Қазіргі күні халық арасында жүрек-қан тамырлары аурулары, қант диабетіне шалдыққандар жиі кездесетіні белгілі. Сондайақ, онкологиялық аурулардың алдын алумен шұғылданамыз. Ана мен бала денсаулығын тұрақты түрде қадағалап отырамыз, – дейді емхананың бас дəрігері, медицина ғылымдарының кандидаты Сəкен Есбергенов. Емхананың жалпы алаңы 16 мың шаршы метрге жуық 3 корпустан тұрады. Оның құрылымына терапевтік, педиатрлық бөлімшелер, əртүрлі жеке ауруларға арналған бөлімшелер, балалар мен үлкендердің тіс емдеу бөлімшесі, аурулардың алдын алу жəне əлеуметтік-психологиялық қызметтер кіреді. Мұнда үлкендермен қатар балалар да емделеді. Сөйтіп, емхана қазіргі күні көп салалы емдеу мекемесі ретінде дамытылып отыр. Біз емхананың жалпы тə жірибелік дəрігерлер бөлімшесінде болдық. Бұл бөлімшеге жоғары санатты дəрігер Бейнегүл Байболова жетекшілік жасайды. – Біздің бөлімшеде 8 дəрігер, 17 медбике қызмет етеді. 16 мыңға жуық адамға қызмет көрсетеміз. Бұл бөлімше өткен жылдың 1 қазанында құрылды. 8 айдың ішінде тіркелген халық саны біздің жүктемемізге сəйкес нормалық деңгейге шықты. Қызметке жаңа оқу бітірген жастар келсе, оларды қамқорлығымызға алып, жа былып үйретіп, тез қатарға қосамыз. Мəселен, бөлімге келген 4 дəрігердің бізде қызмет істей бастағанына бар болғаны бір жылдай уақыт болды. Əрбір ана мен бала назардан тыс қалмауы тиіс. Оның үстіне соңғы кездері скринингке – ауруларды алдын ала жедел анықтау мəселесіне көп күш жұмсаудамыз. Мұның пайдасы зор. Өйткені, өзін аурулардан

саумын деп есептейтін кейбір адамдардың бойынан науқас белгілері байқалып отыр. Жалпы айтқанда, жұмысымыз жеңіл емес. Өйткені, қазіргі білімді, білікті, медициналық қызметке қояр талабы мол тұрғындардың көңілінен шығу оңай емес, – дейді Бейнегүл Батырбекқызы. Бейнегүлдің дəрігер болып қызмет істегеніне 20 жылдан астам уақыт болған екен. Жүрек аурулары бойынша да арнайы сертификаты бар. Бір неше рет министрліктің, басқа да ұйымдардың алғысына ие болған. Дəрігерлік парызына адалдығының, біліктілігінің нəтижесінде 2008 жылы Елбасының өз қолынан жаңа пəтер алу құрметіне бөленіпті. Қасындағы ағамейірбике Ажар Ежебекова да жұмысқа деген жауапкершілігі, қағылездігімен көзге түсуде. Бөлімдегі №43 учаскенің отба сылық дəрігері Азамат Байбалаевтың қызметке кіріскеніне бі раз уақыт болған. Азамат келген науқастарға ілтипатпен, жан а шыр лықпен қарайды. Қызметінде білікті. Қасындағы мейір бикесі Гүлжан Ойысова болса, осы салада біраз тəжірибе жинақтаған. Сондықтан, олардың жұмысына науқастар тарапынан алғыстың мол екендігін байқадық. Мəселен, оған əкеліп Нұрхат, Наиль атты қыздарын қаратқан Самал Ермекбаева емхананың сайтына Азаматтың қызметіне ерекше риза болғанын жазады. «Алтын адам, өте қайырымды жəне кəсіптік тұрғыдан жоғары білікті. Мұндай дəрігер лердің қабылдауында болудың өзі көңілге жақсы əсер етеді», депті ол. Емханада дəрігерлік қызметті жақсартуға бағытталған түрлі шаралар жиі-жиі өтіп тұрады. Мəселен, үстіміздегі жылдың 20 мамырында «Емхананың үздік мейірбикесі» атты байқау өтті. Мұнда мейірбикелер тест арқылы өздерінің кəсіптік біліктіліктерін сынға салды. Топтан озғандарға жүлделі орындар жəне бағалы сыйлықтар берілді. Мұнда, дəрігерлердің біліктілігін арттыру мақсатында түрлі семинарлар, лекциялар, денсаулық мектептері де жиі өткізіледі. Бір сөзбен айтқанда, Астана қаласындағы №6 емхана ұжымы халыққа медициналық қызмет көрсету, түрлі аурулардың алдын алу бағытында біркісідей жұ мылып, еңбек етуде. Олар өздерінің төл мерекелеріне жақсы дайындықтармен келіп отыр. АСТАНА.

Орталыќ мемлекеттік органдардыѕ интернет-сайттары: Қазақстан Республикасының Үкіметі

www.government.kz

Денсаулық және әлеуметтік

Ауыл шаруашылығы министрлігі

minagri.gov.kz

Ішкі істер министрлігі

mvd.gov.kz

даму министрлігі

www.mzsr.gov.kz

Энергетика министрлігі

www.energo.gov.kz

Қорғаныс министрлігі

www.mod.gov.kz

Қаржы министрлігі

www.minfin.kz

Ұлттық экономика министрлігі

www.minplan.gov.kz

Білім және ғылым министрлігі

www.edu.gov.kz

Әділет министрлігі

www.adilet.gov.kz

Инвестициялар және

Сыртқы істер министрлігі

www.mfa.gov.kz

Мәдениет және спорт министрлігі

www.mki.gov.kz

даму министрлігі

www.mid.gov.kz


www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

Болам деген балаєа банктер де болысады Дəл бүгінгі күндері өздеріне кəсіп, болашағына нəсіп іздеген еліміздің барша түлектері мен халықаралық деңгейде мамандық алуға көздеген жастарымыз ізденіс үстінде. Қазіргі таңда сапалы білім алудың барлық жолдарын қарастырып отырған түлектердің мүддесіне орай, түрлі мүмкіндіктер туып тұр. Ал мектепте жақсы оқыған қабілетті балаларға мемлекет тарапынан жасалып жатқан қолдау да аз емес. Дегенмен, өз кезегінде ұлттық компаниялар мен банктер де болашағынан үміт күттірген мақсатшыл жастарға қаржылық гранттар бөлуде. Сөзімізді нақтылау үшін біздер «Қазақстан Халық Банкі» АҚ басқармасы төрағасының орынбасары Марат ƏЛМЕНОВТІ əңгімеге тарттық. – Марат Бүркітбайұлы, биыл мамырда Бейжіңде өткен Халықаралық кеңестің VI отырысының шеңберінде UPI банк қытайлық төлем жүйесімен ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылғанынан хабардармыз. Ынтымақтастық бағыттарының ішінде – Қытайда оқып жатқан немесе оқығысы келетін Қазақстан студенттеріне арналған стипендиялық бағдарламаны дамыту да бар екен. Бұл болашақтың ісі ме, болмаса нақты бастама бар ма? – Шын мəнінде, Бағдарламаны іске асыру басталып та кетті. Дегенмен, UPI басшылығы стипендиялық бағдарламаны ұйымдастыру жөніндегі жоспарын өткен жылғы қарашада UnionPay International Co., Ltd. басшылығының жəне ҚР Ұлттық Банкі мен «Қазақстан Халық Банкі» АҚ (Halyk Bank) бірлесіп өткізген баспасөз конференциясында мəлімдеген болатын. Биыл, мамыр айында UnionPay International Халықаралық кеңесінің VI отырысында UnionPay International Co., Ltd., жəне «Қазақстан Халық Банкі» АҚ (Halyk Bank) арасында Өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылды. Бұл отырысқа «Қазақстан Халық Банкі» АҚ басқармасының төрайымы Үміт Шаяхметова UnionPay International Халықаралық кеңесінің мүшесі ретінде қатысып, Орталық Азия жəне Шығыс Еуропа елдері (Ресей, Беларусь, Украина) («Far Eastern Europe and Central Asia») атынан өкілдік етті. Бірлескен стипендиялық бағдарламаны тікелей іске асыру дəл осы оқиғадан, аталмыш жиыннан бастау алды десек болады. Яғни, 16

маусымнан бастап бағдарлама ресми түрде жүзеге аса бастады. – Түрлі мүмкіндіктерді қарастырып отырған мектеп бітірушілер атынан бұл неғылған бағдарлама деп нақтылай түсуге бола ма? – «UnionPay»-мен бірге Халықтық білім беру» стипендиялық бағдарламасы» («Halyk Education with Union Pay» scholarship program») – Қазақстан азаматтарын – отандық жəне шетелдік орта жəне жоғары оқу орындарын бітірушілерді Қытайдағы бейінді жоғары оқу орындарында оқыту жөніндегі бағдарлама болып табылады. Бағдарламаға іліккен студенттерге бір жыл бойы стипендия төленеді.

– Бағдарламаның жай-жапсарын толықтыра түссеңіз. Оған қанша қазақстандық студент іліге алады? Талаптары қандай? – Бағдарлама аясында 50 шақты студентке стипендия бөлінеді. Бағдарламаға Қазақстан Республи касының келесідей азаматтары қатыса алады: ҰБТ-дан кем дегенде 100 балл алған мектеп бітірушілер. Қалған оқыту мерзімі кем дегенде бір академиялық жыл болатын Қытайдағы бейінді жоғары оқу орындарында бакалавриат бағдарламалары бойынша оқитын үздік студенттер. Қазақстанда немесе шетелде жоғары оқу орнын бітірген жəне Қытайдағы бейінді жоғары оқу орындарында магистр дəрежесіне оқуын жалғастырғысы келетін, сондай-ақ, қалған оқыту мерзімі кем дегенде бір академиялық жыл болатын магистратурада оқып жатқандар. Барлық жоғарыда аталған жағдайларда көпбалалы отбасынан шыққан, сондай-ақ, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған мектеп бітірушілерге жəне жетім балаларға артықшылық беріледі. – Бұл жобада басқа да серіктестер бар ма? Мысалы, Қазақстан мен Қытайдың жоғары оқу орындары? – Жоқ, басқа серіктестер жоқ. – Бағдарлама болашақта жалғасын таба ма? – Біздің бірлескен стипендиялық бағдарламамыз 2015 жылғы қыркүйектен 2016 жылдың маусым аралығында жүзеге асады. Осы аралықта əрбір стипендия алушыға төленетін стипендияның жалпы сомасы 5 мың АҚШ долларын құрайды.

Ќазаќ ґнерін танытудыѕ кґкжиегі Мамыр айында Астана жəне Алматы қалаларында ұлы Абай мен Шəкəрімнің шығармалары бойынша үлкен концерттер болып өтті. Бұл жобаның қалай дүниеге келгендігі жөнінде оның авторы – бизнесмен Медғат ҚҰЛЖАНОВ баяндап берді.

Балалық шақтың құпиясы

Сонау бір кезеңдерде Медғат Құлжановтың əкесі есікті тарс жауып алып, тыйым салынған Шəкəрімнің шығармаларын тыңдайтын, ол кезде Медғат бар болғаны он-он екілердегі бала болатын. Халық жауы Құдайбердиевті кештеу 1958 жылы ақтаған болатын, ал шын мəнінде оның шығармалары халыққа тек 1986 жылдары ғана толық жетті. Сондықтан, ол бір кезеңде ақынның шығармаларын жəне музыкасын тыңдау өте қауіпті еді. «Əкем өзінің досымен бірге елдің бəрінен жасырын домбыраға қосылып, əлдебір əнді шырқайтын. Мен, неге олар бұл əндерді жасырын түрде орындайтынына таңғалатынмын, – деп еске алады Медғат Кəрімұлы. – Міне, нақ сол кезеңде менің Шəкəрім ақынның шығармашылығына деген қызығушылығым оянып, өмір бойы жалғасып келеді». Содан бері өткен жарты ғасырға жуық уақыт ішінде Медғат Құлжанов бизнес саласында үлкен табыстарға жетіп, танымал меценатқа айналды. Сөй тіп, оның меценаттық саладағы ең бір ауқымды жобасы Шəкəрім мен Абайдың шығармалары негізінде британдық композитор Карл Дженкинске тапсырыс беру арқылы жасатқан сюитасы болып табылады. – Медғат Кəрімұлы, сіз осындай ауқымды музыкалық шығарманы өмірге əкелу үшін қашан жəне қалай шешім қабылдадыңыз? – Мен бұл идеяны жүзеге асырмастан бұрын – 2005 жылы Астана қаласында Абай Құнанбаевтың 160 жылдық мерейтойын, ал 2008 жылы Шəкəрім қажының 150 жылдық мерейтойын өткізуге мұрындық болдым. Астанада мен Шəкə рімнің екі томдық шығармасын жарыққа шығарып, оның музыкалары орындалған кеш өткіздім. Өйткені, оның

əндері тыңдарман қауымға кеңінен таныс емес еді. Ал Шəкəрімнің əндерін əнші Келденбай Өлмесековтен артық білетін ешкім жоқ болатын. Мен оны Семейге арнайы іздеп барып, Алматы қаласындағы үлкен студияда Шəкəрімнің 20 əнін жаздырып алдым. Сонымен бірге, əкемнің досынан Ниязбек Алдажаровтың орындауындағы Шəкəрімнің өлеңдері жазылған ескі күйтабақтарды таптым. Көне белдек күйтабақтарға жазылған əннің сапасы өте нашар екен. Соған қарамастан, біз бұл əндердің барлығын қалпына келтіріп, тыңдаушыларына жолдама бердік. Олардың ноталық жазбалары менде сақталған еді. Кейін олардың барлығын мен зерттеу жүргізу үшін Карл Дженкинске бердім. Бұл британдық сазгердің қазақ музыкасымен жүргізген алғашқы жұмыс тəжірибесі емес еді. Бұдан бұрын, яғни, 2006 жылы ол екінші бір қазақстандық меценат Сапар Ысқақовтың тапсырмасымен қазақ композиторларының шығармалары бойынша «Тілеп» атты музыкалық диск жазған еді. Міне, нақ осы диск Медғат Құлжановтың қолына тап болып, өзінің орындау сапасының жоғарылығымен таңғалдырған еді. – Сол дискідегі өлеңдердің ішінде маған Абайдың бір өлеңі өте қатты ұнаған еді, – деп еске алады Медғат Кəрімұлы. – Менің ұлым Шыңғыс сол уақытта Лондонда тұратын еді. Мен оған дереу хабарласып, Дженкинспен байланысқа шығып, оған Шəкəрімнің музыкасы бойынша симфония жазып шығуға өтініш жасауды сұрадым.

Жазба

«Тілеп» дискісін жазуға қазақстандық белгілі скрипкашы Марат Бисенғалиев белсенді қатысқан екен. Осыған байланысты Шыңғыс Құлжанов Бисенғалиевпен байланысқа шығып, Карл Дженкинспен кездесу ұйымдастыруды өтінеді. Барлық материалдар – Шəкəрім шығармалары бойынша жасалған дискілер жəне ноталар Лондонға жөнелтіліп, британдық композиторға беріледі. Бұл материалдармен толық танысып шыққаннан кейін британдық сазгер келісімін береді. – Сізге жасалған жұмыстың нəтижесі бірден ұнады ма? – Иə, бірақ барлығы емес. Жұмыстың бірінші вариантында Шəкəрімнің барлық əндері пайдаланылмаған екен. Неге екені белгісіз, оның есесіне көпшілікке кеңінен мəлім «Алтайдың ар жағынан келген

ару» əні енгізіліпті. Алайда, бұл əннің Шəкəрімге ешқандай қатысы жоқ қой! Батыс тыңдаушылары арасында оны ешкімнің байқамауы мүмкін, ал қазақ тыңдаушылары үшін бұл өте қиянат болар еді. Мен Дженкинстен бұл əнді «Анадан алғаш туғанда» əнімен ауыстыруды сұрадым, тіпті, оның алдында осы əнді өзім орындап бердім (күледі). Оны білгеннен кейін Бисенғалиев жатып ашуланды. Маркетинг үшін ештеңені өзгертудің қажеті жоқ екендігін алға тартты. Бірақ бұлай істеуге болмайды ғой? Сондықтан мен тапсырыс беруші ретінде өз дегенімді жасаттым. Құлжанов мырза бүкіл жобаны толық қаржыландыруды жүзеге асырды. Карл Дженкинстің жəне Марат Бисен ғалиевтің атқарған жұмыстары үшін, музыканттардың жатын орындары мен жолақылары үшін, жазбалар үшін төлемдерді толық төледі. Атақты Abbey Road студиясында Королеваның симфониялық оркестрінің сүйемелдеуімен диск жазу үшін ұлттық аспаптарда ойнайтын музыканттар Лондонға жеткізілді. 2010 жылы 31 қазанда Ұлыбританияның үздік концерт залдарының бірі – Royal Festival Hall–да Карл Дженкинстің жетекшілігімен Королеваның симфониялық оркестрінің үлкен концерті болып өтті. Концерттің бірінші бөлімінде оның көпшілікке белгілі The Armed Man шығармасы орындалып, ал екінші бөлімінде Қазақстаннан келген фольклорлық сазгерлер мен Ұлыбританияның ұлттық жастар қорының сүйемелдеуімен «Шəкəрім» сюитасының əлемдік тұсаукесері болды. Зал толы, 3 мың адам бүгінгі заманның ең үздік композиторларының бірі аранжировка жасаған, Еуропадағы ең таңдаулы оркестрдің сүйемелдеуімен атақты Британ хорының орындауындағы қазақ əуенін селт етпей тыңдады. Сюита аяқталысымен зал толы көрермендердің ду қол шапалақтауынан құлақ тұнды. Бұл – Медғат Кəрімұлы үшін зор жетістік еді. – 2012 жылы Бисенғалиев Алматыда бірінші қазақстандық концерт ұйымдастырды, – деп жалғастырды əңгімесін Медғат Құлжанов, – мен оған қатыса алмадым, бірақ туысқандарым қатысты. Олардың айтуынша, зал толы жұрт музыканы өте жақсы қабылдапты. Содан кейін мен жобаны жалғастыруға шешім қабылдадым. Сөйтіп, Дженкинске екінші сюита – енді Абай шығармалары бойынша сюита жазуды ұсындым.

– Бағдарламаның мерзімі шектеулі екен. Неге? Алдағы уақытта аталмыш бағдарламаға қатысушылардың саны көбеюі мүмкін бе? – Бұл UnionPay International-мен бірлесіп жасап жатқан біздің алғашқы жобамыз. Бастапқы жобаның жүзеге асырылуына қарай, келешекте осы мəселелердің барлығы нақтылана түседі деп ойлаймын. – Студенттерді қолдауға қатысты Халық Банкінің тағы қандай бағдарламалары бар? – Шынында да, Халық Банкі балалар үйінен шыққан мектеп бітірушілер лайықты өмірге қадам бассын деп, олардың жоғары оқу орындарында білім алуына бағытталған тағы бір бағдарламаны іске асыруда. «Халықтық студенттер» атты əлеуметтік жобасы 2007 жылдың қыр күйек айынан бастап іске асырылып, міне, сегіз жыл бойы жалғасып келеді. «Халықтық студенттер» – республиканың əр түкпіріндегі балалар үйлеріндегі жəне əке-шешесінің қамқорлығынсыз қалған балалар мен мектеп-интернаттар тəрбиеленушілеріне арналған арнайы қайырымдылық бағдарлама. Ол бойынша Қазақстанның əртүрлі өңіріндегі осы ұйымдардың тəрбиеленушілері жоғары білім мен Халық Банкінің негізін қалаған Қ.Əбенов атындағы атаулы стипендияны алады. Осы уақытқа дейін «Халық тық студенттер» атты жобаның арқасында біздің банктің қамқорлығындағы балалар үйлері мен мектепинтернаттардың 39 тəрбиеленушісі жоғары білім алды. Олардың бірқатары Халық Банкінің мыңдаған қызметкері бар ұжымының қатарын толықтырды, яғни 14 студент біздің Банкке жұмысқа қабылданды. Біз өз қамқорлығымыздағы ЖОО түлектеріне Халық Банкінде, сондайақ, барлық «Халық» қаржылық тобының құрылымында қызмет етуді ұсына аламыз, мансап жолында өсу мүмкіндіктерін қарастырамыз. «Халықтық студенттер» атты жоба іске асырыла бастағаннан бері «Қазақстан Халық Банкі» АҚ бұл мақсатқа 45 миллион теңге қаражат жұмсады. Тек 2014-2015 оқу жылына ғана 2,5 миллион теңге қаржы бөлінді. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан».

АЛМАТЫ.

Белгісіздік

Екінші жұмыс тəжірибесі де біріншіге ұқсас болды. Шығармаларды жеткізу, шығындарды өтеу жəне гонорарларды төлеу бұрынғыдай болды. Тек тапсырыс берушінің ойы бойынша, шығармада өзгертуге тиіс фрагменттер болған еді. Марат Бисенғалиев концертті НьюЙорктің Карнеги Холлында өткізу үшін қаржы төлеуді сұрады, алайда, Медғат Құлжанов екінші сюитаны əлі де жетілдіру қажеттігіне байланысты қаржыландырудан бас тартты. Содан кейін барып, музыканттар қаржыландырудың басқа көзін тауып, ақыры гастрольге барып қайтты. – Қазақстандық БАҚ-тардың барлығы «қазақстандық шебер скрипкашы Марат Бисенғалиевтің шығармашылық альянсының арқасында ғана қазақ сюиталарының екінші тынысы ашылды» деп жазды, сіздің атыңыз, тіпті, еске де алынған жоқ. Сіз бұны білесіз бе? – Өкінішке қарай, білемін. Мен концертте болған жоқпын, алайда, концертте де, баспасөз беттерінде де кімнің арқасында бұл жобаның дүниеге келгендігі туралы бір сөз айтылмағандығын маған жеткізді. Бастамашыға тиесілі барлық мерей Марат Бисенғалиевтің үлесінде кетті. Біраз уақыттан кейін Бисенғалиев маған Алматыдан телефон шалып, Астанада концерт өткізгісі келетінін айтты. Бұл концертті ішінара қаржыландыратын инвестор да бар екен, тек қойылатын бір шарт – оның атауында Абай мен Шəкəрімнің аттары аталмауы керек... Менің таңданғаннан, тіпті, тілім байланып қалды. Онда ұлы адамдардың шығармасына жүгінудің қажеті қанша? – Концерттің атауына қарағанда – «May Night», бəрі дəл солай болған сияқты ғой. – Иə, олар дəл солай жасады. Дженкинс – тамаша композитор, ол Абай мен Шəкəрімнің шығармаларына тамаша аранжировка жасады. Басқа да мəдени жобаларға қолдау көрсетесіз бе деген сұраққа Медғат Кəрімұлы бұрын жоспар көп еді, қазір жас келген соң денсаулық қолбайлау болып тұр, деп жауап берді. Дегенмен, меценаттың даусынан негізгі себеп бұл емес екендігі, оған қазіргі мəдениет саласының көптеген өкілдерінің пайдакүнемшілдігі кедергі келтіріп отырғандығы түсінікті болды. Ондай жылпостардың қасында жүріп, жаңа заманның Третьяковы болу өте қиын. «Қазақстан əлемге тек мұнайы жəне газымен ғана танылмауы керек, – дейді Құлжанов мырза. – Менің ойымша, мəдениет арқылы, оның ішінде Абай мен Шəкəрімнің музыкасы арқылы да біз əлемге таныла аламыз. Жастар үшін де бірдеңе жасау керек – олар қазір еуропаланған музыкамен сусындайды. Оларға бабаларының музыкасы қандай екенін танытып, оны ұмытпауға жəне алға жылжытуға шақыру керек. Мен қолымнан келгенді жасадым, енді басталған істі одан əрі жастар жалғастырсын», – деді Медғат Кəрімұлы. Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

9

 Есімі елдің есінде

Халыќ əнініѕ ќарлыєашы

Тілеукеш ЖАУБАСОВА,

филология ғылымдарының кандидаты, өнер зерттеуші.

Халықтық дəстүрде əн салу, жыраулық өнер, ұлт аспаптарында ойнап, сүйемелдеу дəстүрі бүгінде бізге атадан-балаға, ғасырданғасырға мирас болып келе жатқан қасиетті құндылықтар болып саналады. Сол дəстүрлі өнердің өкілдері туралы айтқанда, көш басында маржандай тізіліп Дина Нұрпейісова, Кенен Əзірбаев, Майра Шамсутдинқызы, Күлəш Байсейітова, Жамал Омарова, Рахия Қойшыбаева, Əміре Қашаубаев, Əбікен Хасенов, Жүсіпбек Елебеков, Роза Бағланова, Рабиға Есімжанова сияқты тағы да басқа шоқтығы биік тұлғалар тұрар еді. Солардың ішінде мен үшін əншілік мектебінің орны бөлек, кезінде жезтаңдай əнші атанған қоңыр үнді аяулы апамыз Қазақстанның халық əртісі, əнші-актриса Рабиға Есімжанқызы туралы əлі де айтылмаған, шертілмеген сырлар ұшан-теңіз. Рабиға апамыз 1914 жылдың 5 қаңтарында Ақмола облысы Қорғалжын ауданының «Талдысай» ауылында дүниеге келген. Ерекше дарын иесі өнерлі отбасынан шыққан жан. Арғы атасы Бабақ, əжесі Өрік өткен ХІХ ғасырда қазіргі Ақмола облысы, Қорғалжын ауданында туып-өскен, екеуі де ел таныған əйгілі əнші болған көрінеді. Олардан туған балалары, төрт ұл, төрт қыз, атап айтқанда: Сейітжан, Қосымжан, Досымжан, Есімжан, Гүлжəмила, Бижан, Қанша, Бағира бəрі де əншілік, күйшілік өнерді сүйген сауықшыл жандар болған. Бабақ қарттың үйінде күн сайын ертелі-кеш əн шырқалып, күй тартылып, домбыраның əсем үні естіліп жатқан. Өйткені, өздерінің өнерлі ұл-қыздарын жинап алып, оларға кезекпен əн айтқызып, күй тартқызып, сауықшыл жастардың көкірегіне өнердің отын маздатып отыру отбасында əдетке айналған. Бабақтың өзі əн салғанда даусы алты шақырым жерге жетеді екен. Рабиға сол Бабақ ақсақалдың Есімжан баласынан туған жалғыз қыз. Анасының аты – Тайкен. Рабиғаның бойындағы өнердің ұшталуына ағасы Қосымжанның көп ықпалы тиген. Ал оның өзі кезінде əйгілі əнші, /даусы тенор/ белгілі композитор еді. Қосымжанның «Темірші», «Завод», «Машина», «Отан үшін» деген белгілі əндері қазақ радиосының «Алтын қорында» сақтаулы. Кезінде М.Əуезов Қосымжан Бабақовтың даусын ерекше ұнатып, жылы пікір білдірген. «Болмасаң да ұқсап бақ» дегендей, жас Рабиға алдыңғы аға-апаларының өнерлерін көре жүріп, əнге бала күннен ғашық болып өседі. Сөйтіп, сырнайдың сүйемелдеуімен жұрт алдына шығып əн шырқай бастайды. Мектеп қабырғасында оқып жүрген кезіндеақ, «əнші қыз» атанып, аудандық, аймақтық əн жарыстарында жүлделерге ие болады. Өзінің табиғи дарындылығымен халықтық дəстүрдегі əндерді үйреніп, оның мектебінен өтіп, музыкалық сауатын ашады. Сырнайға қосылып салған оның Мəриям Жагорқызының «Дударайы», халық əндері «Əпитөк», «Əупілдек», «Маусымжан», «Маңмаңгер», «Лəйлім шырақ», «Жалғыз арша», «Секіртпе», т.б. халық əндері ауылды ұйытып, қоңыр үнге қойлы ауылдың аспаны түгел тербеліп тұрды. Рабиғаның орындауындағы сазды да назды əндер жүрегіңді елең еткізбей қоймайды. Əн еркесі атанған арқаның аруы Рабиға Есімжанқызы КСРО халық əртісі, халқымыздың бұлбұлы атанған Күлəш Байсейітова, Əміре Қашаубаев, Жүсіпбек Елебеков, Шара Жиенқұлова, Əбікен Хасеновтермен қатар əн қанатында самғады. Рабиға апамыз өнер жолындағы ағаапалары туралы былай тебіренген екен: «Біз Сəкен Сейфуллин ағайды қонаққа шақырдық ( ол 1932 жыл). Əміре, Жүсіпбек, Күлəш жəне мен əн салдық. Əбікен бірнеше күй тартып берді. Тыңдап болған соң, бізге Сəкен ағай: «Төртеуің төрт түрлі əншісіңдер, бірақ Күлəш алдына жан салмайтын əнші болады» – деді. Мінеки, Сəкен ағаның бұл сөзі көрегендік екеніне көзіміз жетті. Күлəш мені еркелетіп Рəш деуші еді. Театрға жиі алып баратын. «Сен менің залда отырған көзімсің» – дейтін. Менің Күлəш Байсейітовамен ұзақ жылдар жастық шағым бірге өтті. Елден келген бетімде Күлəш құшағын жайып «əнші қыз келді!» деп қуанып қарсы алды. Үйінде үш жыл өзімен бірге тұрдым. Бірге жүрдік, ол кезде театр киімге кедей болатын. Бір көйлекті сахнаға кезек киіп шықтық. Концертке Күлəш бұрын шықса, ол киіп, мен бұрын шықсам, мен киетінмін. Нөміріміздің арасында уақыт тығыз болса, күтіп тұрып, «тез шеш!» деп бірімізді-біріміз асықтыратынбыз. Жарты нанды бірге бөліп жедік, бірге əн салдық осы күнді сағынамын, іздеймін».

Сөйтіп, Рабиға отбасы жағдайымен Семейге көшеді. Еңбек жолы Семей облыстық музыкалық драма театрында актриса болудан басталады. Бойындағы талантымен, əншілігімен өнерлі аға-апаларының назарына ілігеді. Семей облыстық музыкалық драма театрының белді мүшесі атанып, өзінің армандаған «əнші-актер» болу мақсатына жетеді. 1931-1946 жылдары Қарағанды, Алматы қалаларындағы театр труппасында қызмет етеді. М.Əуезовтың «Еңлік-Кебегінде» – Еңліктің, «Айман-Шолпанда» – Айманның, Е.Г.Брусиловскийдің «Қыз Жібегінде» Жібектің бейнелерін, т.б. рөлдерді шеберлікпен сомдап, халықтың шексіз ризашылығына ие болады. Өзінің көп қырлы, алуан сырлы дарынының арқасында, драмалық бейнелерді сомдап, актерлік шеберлігінің шыңдалғанын көрсете алды. Рабиға апамыздың Алматы қаласында 1946 жылы Қазақ радиосының əншісі болып қызмет істей жүріп, көптеген халық əндерін радиоға жаздыруы өз алдына бөлек əңгіме. Əсіресе, өзінің туып-өскен, балалық шағының өткен жері Қорғалжын ауданына концерттік бригадамен барып, Арқаның аязына қарамастан, қаңтар-ақпан айларында «Құмкөл», «Майшұқыр», т.б. совхоз-колхоздарды аралап, еңбекші халықтың көңілін көтерген қыруар еңбектері дала қызының табиғатына ғана тəн өнеге еді. Рабиға апамыздың орындауындағы халық əндері «Бір бала», «Екі жирен», «Ахау, Семей», «Бипыл», «Көкемай»,«Ағажан, Лəтипа», «Секіртпе» жəне композитор С.Кəрімбаевтың «Жетісу», т.б. əндері бүгінгі күнге дейін тыңдаушыларының жадында сақтаулы. Рабиға əнші өнер мен өмірде бірдей шыңдалған жан. Өзінің адамгершілік тұлғасымен де ерекшеленген аяулы апамыз, əріптестерінің ешқашан көңілін қалдырған емес. Біздер бала кезімізден Қазақ радиосының əуе толқыны арқылы талай күміс көмей əншілерді тыңдадық, солай бола тұрғанмен, олардың өнері мен өмірі жайлы аса көп біле қоймайтынбыз. Ал өткен ғасырдың 80-жылдары Алматы қаласында құрылған халық музыка аспаптары мұражайы жанындағы «Сазген» этнографиялық ансамблінің дайындығы кезінде əншімен жақынырақ танысудың сəті түсті. Орта бойлы, бұрымды, жүзі жылы Рабиға апамызды сонда алғаш рет көріп едім. Өзімнің əке-шешем де /марқұм Бихаят Ғалиахметқызы мен Бахриден Жаубасұлы/ Күлəш Байсейітова, Рахия Қойшыбаева, Жамал Омарова, күйші Əбікен Хасенов, Жүсіпбек Елебеков пен Рабиға Есімжанова сияқты танымал тұлғалардың өнерлеріне куə болғандарын талай мəрте ықыластана əңгімелеп еді. Содан болар бұл есімдер санамызда сары алтындай сақталған. Өз заманында əкем де, анам да əжептəуір əнші, сырнайшы, домбырашы болған жандар. Мінеки, Бабақ ақсақалдың ұрпақтарына киелі өнердің даруы Қорғалжынның қасиетті топырағынан-ау деген ой келеді кейде. Себебі, Қорғалжын елі құт береке қонған, қазақ халқының салт-дəстүрлерінің қаймағы бұзылмай сол қалпында сақталған қасиетті топырақ десек, мұндағы айна көлдер мен мөлдір бастауларға дейін сыңғырлап əн салып, күй шертіп жатқандай əсерге бөлейді. Қорғалжын өңірі əрқашан өнерлі адамдардан кенде болмаған. Айталық, əйгілі тума талант ақындар Құлтума мен Үлебай ақын, Мəриям Жагорқызы, белгілі қылқобызшы Дəулет Мықтыбаев, композитор Кенжебек Күмісбеков, Қалимұса Құсайынов, Есімжан, Қосымжан Бабақовтар мен əнші Рабиға Есімжановалар. Осыдан кейін Қорғалжын жерін қасиетті демей не дейсіз? Табиғаты бай өңірде осындай адамдардың дүниеге келмеуі мүмкін бе? Қорғалжын жерінен қанат қағып, түлеп ұшқан Рабиға апамыз өзінің табиғи қоңыр даусымен (меццо-сопрано) тыңдаушы жүрегіне əсем де сазды əуенді жеткізе білген хас шебер. Бүгінде Қорғалжында апа-ағаларының өнер жолын қуып талай талантты өрендер өсіп келеді. Дауыс диапазоны кең, иірімдері ерекше əншілерден Даниар Мұқан, композитор Марат Əлімжанов, Дəулет Тілеулесов, əнші Бану Сəдуақасова сияқты жəне т.б. өнерпаздарды айтпай кете алмаймыз. Рабиға Есімжанқызының 100 жылдық мерейтойына орай өзі еңбек еткен Қарағанды облысы мен Семейде, туып-өскен Қорғалжын ауданында еске алу шаралары аталып өтті. Рабиға апамыздың есімімен аталатын музыка мектебіне əншінің бюсты қойылып, өзі киген ұлттық киімі сыйға тартылды. –––––––––––– Суретте: солдан оңға қарай: Г.Ғалиева, Р.Бағла но ва, Г.Əділова, Ж.Омарова, Ш.Жиенқұлова, Р.Есімжанова 1962 жыл.


10

www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: C-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; немесе ғылыми дəрежесінің болуы. С-5 санаты үшін: жоғары білім. С-О-2 санаты үшін: жоғары білім;мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-О-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бкітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-5 санаты үшін: жоғары білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-O-6 санаты үшін: жоғары немесе ортадан кейінгі білім; C-R-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасы бірінші орынбасарының 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 02-0102/5 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2008 жылы 10 қаңтарда № 5084 тіркелген). Мемлекеттік əкімшілік қызметшілердің лауазымдық жалақысы Еңбек сіңірген Еңбек сіңірген жылдарына жылдарына Санат Санат байланысты байланысты min max min max C-3 118516 160157 С-О-4 84563 114032 C-4 106344 143501 C-O-5 64063 86485 С-5 80078 108266 C-O-6 57656 78157 С-О-2 125564 169767 C-R-4 56375 76235 I. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Ақтөбе облысы бойынша қазынашылық департаменті «Мұғалжар аудандық қазынашылық басқармасы» ММ, 030700, Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Қандыағаш қаласы, Гагарин көшесі, 2-үй, анықтама үшін телефондар: 8(71333) 3-61-96, 3-66-46, факс: 8(71333) 3-61-96, электронды мекенжайы: 0612_Mugalzhar@ minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Төлемдерді алдын ала бақылау жəне өткізу тобының бас маман-бас қазынашысы (уақытша, 25.04.2016 ж. дейін негізгі қызметкердің бала күтімі демалысы кезеңіне), С-R4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бюджетке артық төленген сомаларды қайтару, түсімдердің бюджеттік сыныптамасының кодтары арасындағы жəне салық қызметі органдарының арасындағы түсімдерді есепке алу бойынша құжаттарды; аудандық бюджеттегі мемлекеттік мекемелердің жеке жəне жиынтық қаржыландыру жоспарларын, оларға өзгерістер мен толықтандырулар енгізуге арналған анықтамаларды, ММ өз билігінде қалатын тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) сатудан алатын ақшаның түсімдері мен шығыстарының жоспарларын, оларға өзгерістер мен толықтырулар енгізуге арналған анықтамаларды; шарттарды тіркеуге арналған құжаттарды; төлем шоттарын; инкассалық өкімдерді; квазимемлекеттік сектор субъектілерінің төлем тапсырмаларын қабылдау жəне тексеру. Мемлекеттік мекемелердің чектер мен корпоративтік төлем карточкалары арқылы қолма-қол ақшаны пайдалану лимитінің сақталуын бақылау. Орындалған құжаттарды, есептердің ұйғарынды нысандарын шығару. Мемлекеттік мекемелердің төлем шоттарын жəне квазимемлекеттік сектор субъектілерінің төлем тапсырмаларын енгізу. Инкассалық өкімдерді орындау. Ақша алушылар анықтамалығындағы өнім берушінің деректемелеріне өзгерістер енгізу немесе анықтамалыққа жаңа өнім берушіні енгізу. Бұзушылықтар анықталған жағдайда, құжаттарды орындаусыз қайтару туралы хаттарды əзірлеу. Microsoft Windows операциялық жүйесі негіздерін, WORD, EXCEL бағдарламаларын білу. Қазынашылықтың біріктірілген ақпараттық жүйесін (ҚБАЖ) білгені жөн. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Ақтөбе облысы бойынша қазынашылық департаменті «Хромтау аудандық қазынашылық басқармасы» ММ, 031100, Ақтөбе облысы, Хромтау ауданы, Хромтау қаласы, Шиловский көшесі, 6-1 үй, анықтама үшін телефондар: 8(71336) 22-0-94, 22-3-64, факс: 8(71336) 22-0-94, электронды мекенжайы: a.bisembaeva@ minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржылық жəне шарттарды тіркеу тобының бас маман-бас қазынашысы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бюджетке артық төленген сомаларды қайтару, түсімдердің бюджеттік сыныптамасының кодтары арасындағы жəне салық қызметі органдарының арасындағы түсімдерді бюджет есебіне алу жөніндегі салық органының төлем тапсырмаларын жүйеге енгізу. Жергілікті бюджеттегі ММ қаржыландыру жоспарын жүргізу, ММ өз билігінде қалатын тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) сатудан алатын ақшаның түсімдері мен шығыстарының жоспарларын, оларға өзгерістер мен толықтырулар енгізуге арналған анықтамаларды жүйеге енгізу. 902 шоттағы сомаларды уақтылы есептен шығару үшін, 902 шотқа түскен анықталмаған сомаларды бақылау. Мемлекеттік мекемелердің азаматтық құқықтық мəмілелерін (шарттарды) жəне тіркелген шарттарға берілген қосымша келісімдерді тіркеу. Есептілік нысандарын қалыптастыру. Қателер анықталған жағдайда, құжаттарды орындаусыз қайтару туралы хаттарды əзірлеу. Microsoft Windows oперациялық жүйесі негіздерін, WORD, EXCEL бағдарламаларын білу. Қазынашылықтың біріктірілген ақпараттық жүйесін (ҚБАЖ) білгені жөн. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаменті, 040008, Талдықорған қ., Біржан сал көшесі, 130/132-үй, анықтама телефоны: (7282)24-3578, электронды мекенжайы: u.seytmuratova@minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Жергілікті бюджеттегі мемлекеттік мекемелердің төлемдерін алдын ала бақылау жəне өткізу бөлімінің бас

маман-бас қазынашысы (негізгі қызметкердің бала күтімі байланысты демалысы кезеңіне), C-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің қаржылық құжаттарын электронды жəне қағаз түрінде қабылдау, енгізу, ағымдағы бақылау жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе техникалық (ақпараттандыру саласында) (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, маркетинг, əлемдік экономика, ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаменті Райымбек аудандық қазынашылық басқармасы, 041400, Алматы облысы, Райымбек ауданы, Кеген селосы, Райымбек көшесі, 33-үй, анықтама үшін телефон: 8(727 77) 2-14-89, электронды мекенжайы: b.akzhigitov@minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы, С-R-4 санаты, 1 бірлік Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлем шоттарын енгізу, бекіту, инкассалық өкімдермен жұмыс жүргізу, ағымдағы бақылау жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе техникалық (ақпараттандыру саласында) (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, маркетинг, əлемдік экономика, ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаменті Қаратал аудандық қазынашылық басқар масы, 489100, Алматы облысы, Қаратал ауданы, Үштөбе қаласы, Рысқұлов көшесі, 37-үй, анықтама үшін телефон: 8(728 34) 2-12-07, электронды мекенжайы: nu.akhmetova@minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлем шоттарын енгізу, бекіту, инкассалық өкімдермен жұмыс жүргізу, ағымдағы бақылау жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе техникалық (ақпараттандыру саласында) (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, маркетинг, əлемдік экономика, ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаменті Қарасай аудандық қазынашылық басқармасы, 040900, Алматы облысы, Қарасай ауданы, Қаскелең қаласы, Наурызбай батыр көшесі, 27, анықтама үшін телефон: 8(727 71) 2-34-06, электронды мекенжайы: i.ainabekova@minfin.gov.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне), С-R-4 санаты, 1 бірлік Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлем шоттарын енгізу, бекіту, инкассалық өкімдермен жұмыс жүргізу, ағымдағы бақылау жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе техникалық (ақпараттандыру саласында) (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, маркетинг, əлемдік экономика, ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаменті Еңбекшіқазақ аудандық қазынашылық басқармасы, 483360, Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Есік қаласы, Тоқатаев көшесі, 255-үй, анықтама үшін телефон: 8(727 75) 7-26-60, электронды мекенжайы: a.arynov@minfin.gov.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлем шоттарын енгізу, бекіту, инкассалық өкімдермен жұмыс жүргізу, ағымдағы бақылау жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе маркетинг немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаменті Іле аудандық қазынашылық басқармасы, 040700, Алматы облысы, Іле ауданы, Өтеген батыр кенті, Гагарин көшесі, 1а-үй, анықтама үшін телефон: 8(727 52) 2-16-96, электронды мекенжайы: b.baitulenov@ minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлем шоттарын енгізу, бекіту, инкассалық өкімдермен жұмыс жүргізу, ағымдағы бақылау жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе маркетинг немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару) мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаменті Ескелді аудандық қазынашылық басқармасы, 040500, Қарабұлақ кенті, Балпық би көшесі, 122-үй, анықтама үшін телефон: (872836) 3-03-26, электронды мекенжайы: a.bashabaeva@minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Төлемдерді алдын ала бақылау жəне өткізу тобының бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі демалысы кезеңіне), C–R–4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің қаржылық құжаттарын электронды жəне қағаз түрінде қабылдау, енгізу, ағымдағы бақылау жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе техникалық (ақпараттандыру саласында) (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, маркетинг, əлемдік экономика, ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаменті Текелі қалалық қазына шылық басқармасы, 041700, Текелі қаласы, Тəуелсіздік көшесі, 6-үй, анықтама үшін телефон: (872835) 4-22-17, электронды мекенжайы: s.shelbaeva@minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Төлемдерді алдын ала бақылау жəне өткізу тобының бас маман-бас қазынашысы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің қаржылық құжаттарын электронды жəне қағаз түрінде

қабылдау, енгізу, ағымдағы бақылау жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе техникалық (ақпараттандыру саласында) (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, маркетинг, əлемдік экономика, ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Атырау облысы бойынша қазынашылық департаменті, 060105, Атырау қаласы, Махамбет көшесі, 128 г-үй, анықтама үшін телефон: 8(7122) 25-1712, электронды мекенжайы: s.kamasheva@minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Заң қызметі бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлім жұмысын ұйымдастыру, бөлімге жүктелген міндеттерді орындау, заңдықұқықтық жұмыстарды жүргізу, республикалық жəне жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің заң құжаттарын жүргізу жəне Қазынашылық комитетіне республикалық жəне жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің шоттарын ашу, жабу бойынша өтінім əзірлеу, мемлекеттік мекемелерге код беру жəне оларды жабу жұмыстарын қамтамасыз ету, мемлекеттік мекемелер анықтамалығы арқылы берілген кодтарға бақылау жасау, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі атынан өкіл ретінде сотқа қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік немесе құқық саласында (құқықтану), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес,осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес, жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы, ғылыми дəрежесінің болуы, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 2. Республикалық бюджеттегі мемлекеттік мекемелердің төлемдерін алдын ала бақылау жəне өткізу бөлімінің бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңіне), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: республикалық бюджеттің мемлекеттік мекемелерінің төлеуге берілген шоттарын «Қазынашылық-клиент» АЖ электронды құжат айналымы арқылы жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе маркетинг немесе статистика немесе əлем экономикасы) жəне мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 3. Жергілікті бюджеттегі мемлекеттік мекемелердің төлемдерін алдын ала бақылау жəне өткізу бөлімінің бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңіне), С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: жергілікті бюджеттердің мемлекеттік мекемелерінің төлеуге берілген шоттарын «Қазынашылық-клиент» АЖ электронды құжат айналымы арқылы жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе маркетинг немесе статистика немесе əлем экономикасы) жəне мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 4. Республикалық бюджеттегі мемлекеттік мекемелердің төлемдерін бекіту жəне бақылау бөлімінің бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңіне), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: «Қазынашылық-клиент» АЖ электронды құжат айналымы арқылы республикалық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелерден түскен, төлеуге берілген шоттарды бақылау жəне бекітуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе маркетинг немесе статистика немесе əлем экономикасы) жəне мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 5. Жергілікті бюджеттегі мемлекеттік мекемелердің төлемдерін бекіту жəне бақылау бөлімінің бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңіне), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: «Қазынашылық-клиент» АЖ электронды құжат айналымы арқылы жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелерден түскен төлеуге берілген шоттарды бақылау жəне бекітуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе маркетинг немесе статистика немесе əлем экономикасы) жəне мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті Атырау облысы бойынша қазынашылық департаментінің Мақат аудандық қазынашылық басқармасы, 060000, Атырау облысы, Мақат ауданы, Мақат кенті, Сəтбаев көшесі, 18/1-үй, анықтама үшін телефон: 8(71239) 3-23-42, электронды мекенжайы: g.naukiyeva@minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Төлемдерді алдын ала бақылау жəне өткізу тобының бас маман-бас қазынашысы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің/ квазимемлекеттік сектор субъектілерінің ұсынылған құжаттарын қабылдау жəне тексеру, барлық төлем құжаттарындағы қойылған қол үлгілерімен мөртаңба бедерлерінің дұрыстығын тексеру, төлемдерді өткізу, орындалмаған құжаттарды кері қайтару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе маркетинг немесе статистика немесе əлем экономикасы) жəне мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 2. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңіне), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: республикалық жəне жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелерден түскен төлеуге берілген шоттарды «Қазынашылық-клиент» АЖ электронды құжат айналымы арқылы бекітуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе маркетинг немесе статистика немесе əлем экономикасы) жəне мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша

қазынашылық департаменті, 070019, ШҚО, Өскемен қаласы, Қазақстан көшесі, 87/2-үй, анықтама үшін телефон: 8 (7232) 26-17-33, электронды мекенжайы: g.kudaskina@minfin.gov. kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Төлемдерді алдын ала бақылау жəне өткізу басқармасы республикалық бюджеттегі мемлекеттік мекемелердің төлемдерін алдын ала бақылау жəне өткізу бөлімінің бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкер бала күтіміне байланысты демалыста болған кезеңге), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құжаттарды қабылдау жəне бюджеттік заңнамаға сəйкестігін тексеру; чектер қозғалысының есебін жүргізу, чектер тізімімен жұмыс істеу; мемлекеттік мекемелердің чектер мен корпоративтік төлем карточкалары арқылы қолма-қол ақшаны пайдалану лимитін бақылау; құжаттарды орындаусыз қайтарғанда есептілік нысандарын жəне ілеспе хаттарды беру; құжаттарды тиісті басқармаларға тапсыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда, ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы) экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі. Заңнамалық жəне нормативтікқұқықтық актілерді, Бюджет кодексін білу, компьютерде жұмыс істей білу. 2. Мемлекеттік бюджетті атқару басқармасы бюджетке, мемлекеттік мекемелердің шоттары жəне басқа шоттар бойынша түсетін түсімдер бөлімінің бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкер жүктілік пен босануға байланысты демалыста болған кезеңге), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ҚБАЖ жүйесіндегі төлем пакеттерін күнделікті тексеру; квазимемлекеттік сектор субъектілерінен түскен сомаларды бақылау; мемлекеттік мекемелер мен квазимемлекеттік сектор субъектілерінің кассалық шығыстарын 902 шотқа есепке алу жəне қалпына келтіру; 902 шоттан қайтару жөніндегі құжаттарды дайындап, беру; 902 шот бойынша өткізілген операцияларды бақылау; екінші деңгейлі банктерден «Қазпошта» АҚ-қа түсетін түсімдер бойынша 908 шотпен жұмыс істеу; бюджетке түсетін түсімдерді есепке алу; бюджетке түсетін түсімдердің артық төленген сомаларын қайтару; түсімдердің бюджеттік сыныптамасының кодтары, салық қызметі органдарының арасындағы артық төленген сомаларды есепке алу жөніндегі құжаттарды орындау; түсімдерді қайтарғанда ақша алушыны енгізуге арналған құжаттарды дайындап беру; түсімдер бойынша шығыс нысандарын қалыптастырып беру; күн құжаттарын қалыптастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда, ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы) экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі. Заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді, Бюджет кодексін білу, компьютерде жұмыс істей білу. 3. Персоналмен жұмыс істеу бөлімінің бас маманы (уақытша, негізгі қызметкер жүктілік пен босануға байланысты демалыста болған кезеңге), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: конкурстық, аттестаттау, тəртіптік, мемлекеттік қызмет өтілін есептеу жөніндегі комиссиялардың жұмысын ұйымдастырып, қамтамасыз ету; мемлекеттік əкімшілік қызметшілер лауазымдарының санаттарына қойылатын біліктілік талаптарын əзірлеу; департаменттің аумақтық бөлімшелерінің құрылымы мен штат кестесінің жобасын əзірлеу; штат саны жөніндегі тоқсандық, жарты жылдық жəне жылдық есеп-қисаптың жасалуын ұйымдастыру, еңбек тəртібін сақтауда ұйымдастыру шараларын бақылау; жұмысқа қабылдау жəне жұмыстан босату жөніндегі құжаттаманы ресімдеу; жеке құрамның есебін жүргізу; еңбек кітапшаларының сақталуын қамтамасыз ету; қызметкерлердің табельдік есебін жүргізу; аумақтық бөлімшелерге кадр мəселелері бойынша əдістемелік жəне практикалық көмек көрсету; ҚР Бас прокуратурасының Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу комитетіне кандидаттар мен мемлекеттік қызметшілерге сұрау салу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе заңгерлік немесе педагогикалық немесе гуманитарлық əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару) немесе құқық саласында (юриспруденция немесе халықаралық құқық) немесе білім саласында (құқық жəне экономика негіздері немесе орыс тілі жəне əдебиеті немесе қазақ тілі жəне əдебиеті немесе педагогика жəне психология немесе информатика) немесе гуманитарлық ғылымдар саласында (филология, аударма ісі). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем болмаса немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда, ортадан кейінгі экономикалық немесе заңгерлік немесе педагогикалық білім (əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы) немесе құқық саласында (юриспруденция) немесе білім саласында (құқық жəне экономика негіздері немесе орыс тілі жəне əдебиеті немесе қазақ тілі жəне əдебиеті немесе педагогика жəне психология немесе информатика) немесе аударма ісі бойынша рұқсат етіледі. Заңнамалық жəне нормативтік актілерді, Бюджет кодексін білу, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті Шығыс Қазақстан облысы бойынша қазынашылық департаментінің Ұлан аудандық қазынашылық басқармасы, 071600, ШҚО, Ұлан ауданы, Қ.Қайсенов кенті, Зауыт көшесі, 14/1, анықтама үшін телефон: 8 (723 38) 2-72-03, электронды мекенжайы: sa.erzhanova@ minfin.gov.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржылық жəне шарттарды тіркеу тобының бас маман-бас қазынашысы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің жеке жəне жиынтық қаржыландыру жоспарларын жүргізу жəне орындау, оларға өзгерістер енгізуге арналған анықтамаларды жүйеге енгізу. 902 шотқа түскен анықталмаған сомаларды бақылау. Мемлекеттік мекемелердің азаматтық-құқықтық мəмілелерін (шарттарды) жəне тіркелген шарттарға берілген қосымша келісімдерді тіркеу, шартты тіркеу туралы хабарламаларды қалыптастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда, ортадан кейінгі экономикалық ( əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы) білімі барларға рұқсат етіледі. Заңнамалық жəне нормативтікқұқықтық актілерді, Бюджет кодексін білу, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Павлодар облысы бойынша қазынашылық департаменті «Ақтоғай аудандық қазынашылық басқармасы» ММ, 140200, Павлодар облысы, Ақтоғай ауданы, Ақтоғай ауылы, Абай көшесі, 79-үй, анықтама телефоны: 8 (71841) 21-0-82, факс: 8(71841) 21-6-02. электронды мекенжайы: S.Galyurova@minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Төлемдерді алдын ала бақылау жəне өткізу тобының бас маман-бас қазынашысы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды мiндеттерi: мемлекеттік мекемелермен қағаз тасымалдағышта жəне «Қазынашылық-Клиент» АЖ арқылы ұсынылған құжаттардың бюджет заңнамасына сəйкестігін тексеру; мемлекеттік мекеме қызметкерлеріне еңбекақылары мен басқа ақша төлемдерін төлеуге арналған төлеуге берілетін шоттарды/ төлем тапсырмаларын өткізу; міндетті зейнетақы жарнасын, əлеуметтік аударымын, салықтарды аудару; қазынашылықтың аумақтық бөлімшесінде тіркелген шартқа сəйкес жəне шарттарды жасаспай төлемдерді өткізу төлеуге берілетін шоттарын/ төлем тапсырмаларын орындау; міндетті зейнетақы жарналары мен əлеуметтік аударымдар, жалақы жəне басқа да ақшалай төлемдердің бюджетті атқару жəне оған қызмет көрсету ережесі талаптарының сəйкестігіне swift-файлдарды қабылдау жəне тексеру; басқарма қызметкерлеріне қабылданған жəне тексерілген құжаттарды орындауға уақытында табыстау; кіріске алынған жəне берілген чек кітапшаларын есепке алу, чек бойынша жұмыс жасауды ұйымдастыру, корпоративтік карточкалар жəне чек бойынша мемлекеттік мекемелердің қолма-қол ақшаны қолдану шегін бақылау. Инкассалық өкімдермен жұмыс

жасау, хабарламаның бар болуын жəне бос қорларды тексеру. «Қазынашылық-Клиент» АЖ арқылы түскен электронды құжаттарды бекіту немесе ауытқыту. Орындалмаған құжаттарды қайтару кезінде қайтару туралы хаттарды дайындау; тексеру сатысында сəйкессіздігі анықталғанда құжаттарды қайтару/ауытқыту. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі (экономикалық) барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша қазына шылық департаментінің Сарыағаш аудандық қазынашылық басқармасы, 160900, Оңтүстік Қазақстан облысы, Сарыағаш қ., Исмайлов көшесі, 33-үй, анықтама үшін телефон: 8(72537)2-27-48, электронды мекенжайы: G.Ispanova@minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне), C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелер, квазимемлекеттік сектор субъектілері тарапынан қағаз тасымалдағышта жəне «Қазынашылық-Клиент» ақпараттық жүйесі арқылы ұсынылған құжаттарды қабылдау жəне белгіленген талаптарға сəйкестігін тексеру. Инкассалық өкімдермен жұмыс жүргізу жəне есеп нысандарын салыстыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары: экономикалық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе қаржы немесе есеп жəне аудит немесе менеджмент), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, бюджеттік заңнамаларды білуі жəне компьютерде жұмыс істеу. ІІ. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің «Қостанай облысы бойынша департаменті» РММ, 110000, Қостанай қ., Толстой көшесі, 74-үй, анықтама үшін телефоны: 8 (7142) 54-85-27, электронды мекенжайы: a.topalova@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Жетекші маман-заңгер консультант (уақытша негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы мерзіміне 2017 жылдың 21 тамызына дейін), С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: денсаулық сақтау саласында нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге, денсаулық сақтау саласында бағдарламаларды іске асыруға қатысу. Департаменттің нормативтік-құқықтық актілерін талдау жəне заң тұрғысынан сараптау. Сот жəне мемлекет органдарында департамент мүддесінің өкілі болу. Департаменттің құқықтық ісəрекетін үйлестіру. Өз құзыретіне жататын мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара əрекеттесу. «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін бірыңғай есепке алу» бағдарламасымен жұмыс істеу жəне «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау туралы» № 1-ОЛ нысанды есепті құру. Департамент қызметкерлерін құқықтық ақпараттандыру жəне құқықтық сауаттылықтарын арттыру бойынша жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөнінде үйрету семинарларын жүргізу. Тауарларды, жұмыстарды жəне қызмет көрсетулерді мемлекеттік сатып алу бойынша конкурстарды дайындау (конкурстық құжаттамаларды дайындау, баға ұсыныстарын жинау, шарттарға қол қою) жəне өткізуге қатысу. Тауарларды, жұмыстарды жəне қызмет көрсетулерді мемлекеттік сатып алу бойынша шарттардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру (орындалған жұмыстардың актісіне қол қою). Республикалық бюджет қаражатының есебінен ТМККК көрсету жөніндегі қызметтер берушіні таңдау ресіміне қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану) немесе ортадан кейінгі білім: құқық (құқықтану). ІІІ. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті, 070004, Өскемен қаласы, Пермитин көшесі, 27-үй, анықтама телефоны: 8(7232) 24-46-25, 24-48-68, 24-22-84 факс: 8(7232) 2446-25, 24-22-84, электронды мекенжайы: taxeast@mgd.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Ұлан ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы салық төлеушілермен жұмыс бөлімінің бас маманы (уақытша, негізгі қызметкердің жүктілігіне жəне босануына байланысты демалысы мерзіміне 2015 жылғы 4 қарашаға дейін), C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген бюджетке түсетін салықтар жəне басқа да міндетті төлемдердің толық түсуіне талдау жасау жəне камералдық бақылау жүргізу; салықтық тексерулер жүргізу жəне салық есептілігіне камералдық тексеру жүргізу; артық төлемдер бойынша ісшаралар жүргізу жəне берешекті өндіріп алу; салық міндеттерін мерзімінде жəне толық орындамаған салық төлеушілерге қатысты əкімшілік іс қозғау кезінде материалдарды дайындау; болжамды түсетін салықтардың жəне басқа да міндетті төлемдердің мəліметтерін дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Зырян ауданы – Зырян қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы өндірістік емес төлемдерді жəне арнайы салық режімдерін əкімшілендіру бөлімінің бас маманы, С-R4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ұсыныстар жасау арқылы салық салу заңнамасын жетілдіруге бағытталған нормативтікқұқықтық актілердің жобасын жасауға қатысу; бюджетке түсетін салықтардың есептелуіне жəне түсіміне талдау жасау; салық төлеушілердің дербес шоттарындағы есептелуге камералдық бақылау жүргізу, салық есептілігінің уақтылы тапсырылуын бақылау жүргізу; бюджетке түсетін резерв көздерін іздестіру; салық салу объектілерін толық қамтып, салық төлеуге тарту үшін уəкілетті органдардан келіп түскен мəліметтерді саралау; арнайы салық режімінде жұмыс істейтін салық төлеушілердің тіркеу есебін жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Зырян ауданы – Зырян қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы салық төлеушілермен жұмыс бөлімінің бас маман-бағдарламашысы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жаңа бағдарламалық қамтамасыз етуді енгізу жəне қолданыстағы бағдарламалық қамтамасыз етуді сүйемелдеу; ақпараттық жүйелердің клиенттік бөлігін орналастыру, ақпараттық жүйелерде жұмыс істеуге құқық беру; жүйе əкімгерінің қызметін атқару; бағдарламалық кешенді қолданушыларға кеңес беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары техникалық білім (ақпараттық жүйелер, есептеу техникалары жəне бағдарламалық қамтамасыз ету, математикалық жəне компьютерлік үлгілеу). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі техникалық (ақпараттық жүйелер, есептеу техникалары жəне бағдарламалық қамтамасыз ету, математикалық жəне компьютерлік үлгілеу) білімі барларға рұқсат етіледі. 4. Шемонаиха ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасының ұйымдастырушылық-құқықтық жұмыстар жəне өндіру бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салық заңнамасы жəне басқа да нормативтік-құқықтық актілерде салық жəне бюджетке басқа да міндетті төлемдердің уақтылы төленуіне жəне мəжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдану сұрақтарының сақталуына бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық немесе заңгерлік білімі барларға рұқсат етіледі. 5. Бесқарағай ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы салық төлеушілермен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: салықтық тексерулер жүргізу жəне салық есептілігіне камералдық тексеру жүргізу; артық төлемдер бойынша іс-шаралар жүргізу жəне берешекті өндіріп алу; салық міндеттерін мерзімінде жəне толық орындамаған салық төлеушілерге қатысты əкімшілік іс қозғау кезінде материалдарды дайындау; болжамды түсетін салықтардың жəне басқа да міндетті төлемдердің мəліметтерін дайындау.

(Жалғасы 11-бетте).


(Жалғасы. Басы 10-бетте). Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі. IV. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру жəне ақпарат комитетінің «Алматы қаласы жəне Алматы облысы бойынша байланыс жəне ақпараттандыру инспекциясы» республикалық мемлекеттік мекемесі, 050026, Алматы қ., Жұмалиев көшесі, 108-үй, 2-қабат, анықтама телефондары: (727) 277-52-99, 8(727) 269-81-31 электронды мекенжай: elmira.askerova@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Байланыс жəне ақпараттандыру саласындағы мемлекеттік бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік (1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: жеке жəне заңды тұлғалардың байланыс жəне ақпараттандыру саласындағы заң талаптарының орындалуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру, байланыс қызметтерін көрсететін лицензиаттардың лицензиялық қызмет шарттарын орындауын бақылау. Телекоммуникация желілерін, байланыс құрылғыларын қабылдауға қатысу. Байланыстың барлық түрлерiнің қауiпсiз пайдалануын қамтамасыз ету жəне заңсыз жұмыс iстейтiн радиоэлектронды құралдарды анықтау жəне олардың жұмысына тосқауыл қою мақсатында құқық қорғау жəне жергiлiктi атқарушы органдармен өзара əрекеттесу. Жеке жəне заңды тұлғалардың байланыс саласы бойынша өтініштерін қарастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: техникалық ғылым жəне технология саласында жоғары білім (радиотехника немесе электроника жəне телекоммуникация немесе ақпараттық жүйелер немесе информатика) немесе экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе есеп жəне аудит). Орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі (радиотехника немесе электроника жəне телекоммуникация немесе ақпараттық жүйелер немесе информатика) немесе экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе есеп жəне аудит). Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазым мамандығына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Жеке жəне заңды тұлғалардың байланыс жəне ақпараттандыру саласындағы заң талаптарын орындалуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру, байланыс қызметтерін көрсететін лицензиаттардың байланыс жəне лицензиялық қызметтер шарттарын орындауын бақылау. Телекоммуникация желілерін, байланыс құрылғыларын қабылдауға қатысу. Байланыстың барлық түрлерiнің қауiпсiз пайдалануын қамтамасыз ету жəне заңсыз жұмыс iстейтiн радиоэлектронды құралдарды анықтау жəне олардың жұмысына тосқауыл қою мақсатында құқық қорғау жəне жергiлiктi атқарушы органдармен өзара əрекеттесу. Жеке жəне заңды тұлғалардың байланыс саласы бойынша өтініштерін қарастыру. Microsoft Office стандартты бағдарламалар жиынтығымен компьютерде жұмыс істей білу. 2. Байланыс жəне ақпараттандыру саласындағы рұқсат қағаздары бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы мерзіміне) Функционалды міндеттері: құзыреті шегінде жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес байланыс жəне ақпарат салаларында реттеушілік, бақылау жəне іске асыру функцияларын жүзеге асыру; радиожиілік спектрін пайдалануды жоспарлау, сондай-ақ оның тиімді пайдаланылуын қамтамасыз ету: инспекция құзыреті шегінде заңнамада белгіленген тəртіпте мынадай функцияларды жүзеге асырады: мемлекеттік органдармен бірлесе отырып, телерадио хабарларын тарату жүйелерін дамыту мониторингін жəне жобаларын іске асыруға қатысу; байланыс операторларынан жəне ақпараттық ресурстардың, ақпараттық жүйелердің иелерінен ведомстволық статистикалық есептіліктер жинауды жүзеге асыру, облыс аумағында ақпараттандыру жəне байланыс қызметтері нарығының жағдайын талдау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: техникалық ғылым жəне технология саласында жоғары білім (радиотехника немесе электроника жəне телекоммуникация немесе ақпараттық жүйелер немесе информатика) немесе экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе есеп жəне аудит). Орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі (радиотехника немесе электроника жəне телекоммуникация немесе ақпараттық жүйелер немесе информатика) немесе экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе есеп жəне аудит). Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазым мамандығына сəйкес салаларда қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Жеке жəне заңды тұлғалардың байланыс жəне ақпараттандыру саласындағы заң талаптарын орындалуына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру, байланыс қызметтерін көрсететін лицензиаттардың байланыс жəне лицензиялық қызметтер шарттарын орындауын бақылау. Телекоммуникация желілерін, байланыс құрылғыларын қабылдауға қатысу. Байланыстың барлық түрлерiнің қауiпсiз пайдалануын қамтамасыз ету жəне заңсыз жұмыс iстейтiн радиоэлектронды құралдарды анықтау жəне олардың жұмысына тосқауыл қою мақсатында құқық қорғау жəне жергiлiктi атқарушы органдармен өзара əрекеттесу. Жеке жəне заңды тұлғалардың байланыс саласы бойынша өтініштерін қарастыру. Microsoft Office стандартты бағдарламалар жиынтығымен компьютерде жұмыс істей білу. V. Қазақстан Республикасының Əділет министрлігі, 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, 13-кіреберіс, Министрліктер үйі, анықтама үшін телефон: 8 (7172) 74-07-02, электронды мекенжай: Shalharbaev.a@ minjust.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Заңнама департаменті конституциялық заңнама, мемлекеттік басқару саласындағы заңнама басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарма қызметкерлерінің қызметіне бақылауды жүзеге асыру, ұйымдастыру жəне жұмыстарын жоспарлау, заң жобаларын саралау жəне келісу, жоғары тұрған мемлекеттік органдар тапсырмаларының сапалы жəне уақтылы орындалуын қадағалау. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі басшылығына сарапшының функционалды міндеттері бойынша ұсыныстар енгізу. Орындаушылық жəне еңбек тəртібін қамтамасыз ету. Басшы лықтың Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің өте жауапты тапсыр маларын қарастырады. Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Заңнама департаменті конституциялық заңнама, мемлекеттік басқару саласындағы заңнама басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: конституциялық заңнама, мемлекеттік басқару саласындағы заңнама бойынша мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты жүзеге асырады, Үкіметтің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің өте жауапты тапсырмаларын қарастырады. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге

11

www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

асыру. Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 3. Заңнама департаменті азаматтық заңнама басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: азаматтық саладағы заңнама бойынша мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты жүзеге асырады, Үкіметтің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің өте жауапты тапсырмаларын қарастырады. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 4. Заңнама департаменті азаматтық заңнама басқармасының бас сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: азаматтық саладағы заңнама бойынша мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты жүзеге асырады, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің шараларын орындайды. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 5. Заңнама департаменті экологиялық заңнама мен өнеркəсіп жəне көлік саласындағы заңнама басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: экологиялық заңнама мен өнеркəсіп жəне көлік саласындағы заңнама бойынша мемлкеттік органдармен қарам-қатынасты жүзеге асырады, Үкіметтің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің өте жауапты тапсырмаларын қарастырады. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 6. Заңнама департаменті əлеуметтік-мəдени заңнама басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері:басқарма қызметкерлерінің қызметіне бақылауды жүзеге асыру, ұйымдастыру жəне жұмыстарын жоспарлау, заң жобаларын саралау жəне келісу, жоғары тұрған мемлекеттік органдар тапсырмаларының сапалы жəне уақтылы орындалуын қадағалау. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі басшылығына сарапшының функционалды міндеттері бойынша ұсыныстар енгізу. Орындаушылық жəне еңбек тəртібін қамтамасыз ету. Басшылықтың Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің өте жауапты тапсырмаларын қарастырады. Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 7. Заңнама департаменті кəсіпкерлік жəне агроөнеркəсіптік кешені саласындағы заңнама басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік (2016 жылғы 1 сəуірге дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: басқарма қызметкерлерінің қызметіне бақылауды жүзеге асыру, ұйымдастыру жəне жұмыстарын жоспарлау, заң жобаларын саралау жəне келісу, жоғары тұрған мемлекеттік органдар тапсырмаларының сапалы жəне уақтылы орындалуын қадағалау. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі басшылығына сарапшының функционалды міндеттері бойынша ұсыныстар енгізу. Орындаушылық жəне еңбек тəртібін қамтамасыз ету. Басшылықтың Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің өте жауапты тапсырмаларын қарастырады. Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан

Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 8. Заңнама департаменті кəсіпкерлік жəне агроөнеркəсіптік кешені саласындағы заңнама басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: кəсіпкерлік жəне агроөнеркəсіптік кешені саласындағы заңнама бойынша мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты жүзеге асырады, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің шараларын орындайды. Заң жобаларын сараптау жəне келісуді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Қазақстан Республикасы Парламентінде қарастырылып жатқан заң жобалары бойынша жұмыс тобы отырысына қатысу. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 9. Заңнама департаменті заң жобалау қызметін үйлестіру басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік (2017 жылғы 1 тамызға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: заң жобалау қызметін үйлестіру саласы бойынша мемлекеттік органдармен қарымқатынасты жүзеге асырады, Үкіметтің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің өте жауапты тапсырмаларын қарастырады. Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сауалына жəне Қазақстан Республикасы Əділет министрлігіне түскен өтініштерге жауап дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 10. Заңнама департаменті заң жобалау қызметін талдау жəне мониторинг басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік (2016 жылғы 23 ақпанға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: басқарма қызметкерлерінің қызметіне бақылауды жүзеге асыру, ұйымдастыру жəне жұмыстарын жоспарлау, заң жобаларын саралау жəне келісу, жоғары тұрған мемлекеттік органдар тапсырмаларының сапалы жəне уақтылы орындалуын қадағалау. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі басшылығына сарапшының функционалды міндеттері бойынша ұсыныстар енгізу. Орындаушылық жəне еңбек тəртібін қамтамасыз ету. Басшылықтың Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің өте жауапты тапсырмаларын қарастырады. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің басшылығына заң шығару қызметін жетілдіру бойынша, құқықтық қамтамасыз етудің сапалығын арттыру бойынша ұсыныс енгізу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі басшылығының тапсырмасы бойынша заң жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»; Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Функционалды міндеттеріне сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу жəне сараптау мəселелерін реттейтін заңнаманы білу қажет. 11. Заңға тəуелді актілер департаменті қорғаныс, құқықтық тəртіп жəне қоршаған ортаны қорғау мəселелері бойынша заңға тəуелді актілерді сараптау басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік (2015 жылғы 16 қыркүйекке дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: мемлекеттік органдар əзірлеген нормативтік-құқықтық актілердің жобаларына құқықтық сараптама жүргізу жəне келісу; Үкіметтің, ПремьерМинистрдің, министрлік басшылығының тапсырмасымен нормативтік-құқықтық актілердің ресми түсініктемелерін əзірлеу; министрліктің құзыреті шегінде Президенттің, Президент Əкімшілігінің, Премьер-Министрдің, Премьер-Министр орынбасарларының, Премьер-Министр Кеңсесінің тапсырмаларын орындау; құзыреті шегінде Үкіметтің, Премьер-Министрдің тапсырмасы бойынша жəне өз бастамасы бойынша депутаттық сауалдарға, прокурорлық ден қою актілерін қарау, оларға құзыреті шегінде жауаптар əзірлеу; қарастырылатын мəселелерді шешуге құқықтық тəсілдері бойынша ұсыныстар енгізу мақсатында Үкіметтің отырыстарына, министрдің жəне жетекші министрдің орынбасары қатысуымен өтетін кеңестерге материалдар əзірлеу; министрліктің жəне департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 10 желтоқсандағы № 1300 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң Регламентiн білу. Функционалды міндеттеріне сəйкес келетін салалардағы заңнаманы білгені жөн. 12. Заңға тəуелді актілер департаменті өнеркəсіп жəне агроөнеркəсіптік кешен мəселелері бойынша заңға тəуелді актілерді сараптау басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік (2017 жылғы 12 тамызға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: өнеркəсіп жəне агроөнеркəсіптік кешен мəселелері бойынша жобаларға құқықтық сараптама жүргізу жəне келісу, Үкіметтің, Премьер-Министрдің, министрлік басшылығының тапсырмасымен нормативтікқұқықтық актілердің ресми түсініктемелерін əзірлеу; министрліктің құзыреті шегінде Президенттің, Президент Əкімшілігінің, Премьер-Министрдің, Премьер-Министр орынбасарларының, Премьер-Министр Кеңсесінің тапсырмаларын орындау; құзыреті шегінде Үкіметтің, ПремьерМинистрдің тапсырмасы бойынша жəне өз бастамасы бойынша депутаттық сауалдарға, прокурорлық ден қою актілерін қарау,

оларға құзыреті шегінде жауаптар əзірлеу; қарастырылатын мəселелерді шешуге құқықтық тəсілдері бойынша ұсыныстар енгізу мақсатында Үкіметтің отырыстарына, министрдің жəне жетекші министрдің орынбасары қатысуымен өтетін кеңестерге материалдар əзірлеу; заңнаманы жетілдіруге ұсыныстар əзірлеуге қатысу; «құпиялылық» таңбалары бар құжаттармен жұмыс істеу; нормативтік-құқықтық актілерді сараптау жəне талдау; министрліктің жəне департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындау; басқарманың жұмысын басшылық ету; заңнаманы жетілдіруге бағытталған нормативтік-құқықтық актілерді сараптау; басқарма қызметшілерінің міндеттері мен өкілеттіктерін анықтау. Басқармадағы құжаттардың орындалуын басқару. Нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге мемлекеттік органдардың жұмысын талдау бойынша департаменттің құрылымдық бөлімшелерінің қызметін үйлестіру жəне талдаудың нəтижесі бойынша барлық статистикалық деректері бар толық ақпаратты департамент директорына ұсыну; басқарма қызметшілерінің орындаушылық жəне еңбек тəртібін ұстануын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 10 желтоқсандағы № 1300 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң Регламентiн білу. Функционалды міндеттеріне сəйкес келетін салалардағы заңнаманы білгені жөн. 13. Заңға тəуелді актілер департаменті өнеркəсіп жəне агроөнеркəсіптік кешен мəселелері бойынша заңға тəуелді актілерді сараптау басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік (2016 жылғы 30 мамырға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: мемлекеттік органдар əзірлеген нормативтік-құқықтық актілердің жобаларына құқықтық сараптама жүргізу жəне келісу; Үкіметтің, ПремьерМинистрдің, министрлік басшылығының тапсырмасымен нормативтік-құқықтық актілердің ресми түсініктемелерін əзірлеу; министрліктің құзыреті шегінде Президенттің, Президент Əкімшілігінің, Премьер-Министрдің, Премьер-Министр орынбасарларының, Премьер-Министр Кеңсесінің тапсырмаларын орындау; құзыреті шегінде Үкіметтің, Премьер-Министрдің тапсырмасы бойынша жəне өз бастамасы бойынша депутаттық сауалдарға, прокурорлық ден қою актілерін қарау, оларға өз құзыреті шегінде жауаптар əзірлеу; қарастырылатын мəселелерді шешуге құқықтық тəсілдері бойынша ұсыныстар енгізу мақсатында Үкіметтің отырыстарына, министрдің жəне жетекші министрдің орынбасары қатысуымен өтетін кеңестерге материалдар əзірлеу; министрліктің жəне департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 10 желтоқсандағы № 1300 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң Регламентiн білу. Функционалды міндеттеріне сəйкес келетін салалардағы заңнаманы білгені жөн. 14. Халықаралық құқық жəне ынтымақтастық департаменті Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының, Шанхай ынтымақтастық ұйымының, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығының халықаралық шарттар жобаларын сараптау басқармасының басшысы, С-3 санаты , 1 бірлік (2017 жылғы 1 қазанға дейін негізгі қызметкердің оқу демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: басқарма қызметкерлерінің жұмысын жоспарлау жəне бақылау жасау; қызметкерлерімен атқарушылық жəне еңбек тəртібінің сақталуын бақылау жасау. Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының, Шанхай ынтымақтастық ұйымының, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерімен халықаралық шарттар жобаларының, Қазақстан Республикасы Президентінің, Үкіметінің жəне ПремьерМинистрінің актілері жобаларының, Қазақстан Республикасы Жоғары Сотының халықаралық шарттарды жасау, орындау жəне күшін жою, Қазақстан Республикасының лауазымды тұлғаларының шетелдік мемлекеттерге ресми сапарлары мəселелері бойынша, сондай-ақ өзге де халықаралық құқық мəселелері бойынша нормативтік қаулыларының құқықтық сараптамасымен, Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының, Шанхай ынтымақтастық ұйымының, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерімен халықаралық шарттар мəселелері бойынша, оның ішінде Үкіметтің, Премьер-Министрдің тапсырмасы бойынша, сондай-ақ министрліктің тапсырмасы бойынша оның ішінде депутаттық сауалдар бойынша түсініктемелерді дайындаумен, қаралатын мəселелерді шешуге əдіс-амалдар туралы ұсыныстар енгізу мақсатында басқарманың құзыретіне қарайтын мəселелері бойынша министрдің, жетекшілік ететін министрдің орынбасарының қатысуымен кеңестерге, Үкімет отырыстарына материалдарды пысықтаумен, Қазақстан Республикасының Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының, Шанхай ынтымақтастық ұйымының, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерімен халықаралық шарттарды үйлестіру жəне Қазақстан Республикасының заңдарына сəйкес жүйелеу мақсатында оларға талдау жасаумен байланысты жұмыстар кешенін жүзеге асыру, министрлік басшылығының жəне департамент басшыларының өзге де тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану немесе халықаралық құқық. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын, сонымен қатар «Əділет органдары туралы», «Қазақстан Республикасы халықаралық шарттары туралы» Қазақстан Республикасы заңдарын жəне 2002 жылғы 10 желтоқсандағы № 1300 Үкімет қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің Регламентін білуі. Компьютердегі Word, Excel, Internet бағдарламаларымен жұмыс істей білуі. Мүмкіндігінше шетел тілдерін білу. 15. Халықаралық құқық жəне ынтымақтастық департаменті Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының, Шанхай ынтымақтастық ұйымының, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығының халықаралық шарттар жобаларын сараптау басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының, Шанхай ынтымақтастық ұйымының, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерімен шарттарды, Қазақстан Республикасы Президентінің, Үкіметінің жəне ПремьерМинистрінің актілері жобаларының, Қазақстан Республикасы Жоғары Сотының халықаралық шарттарын жасау, орындау жəне күшін жою, Қазақстан Республикасы лауазымды тұлғаларының шетелдік мемлекеттерге ресми сапарлары мəселелері бойынша, сондай-ақ өзге де халықаралық құқық мəселелері бойынша нормативтік қаулыларының құқықтық сараптамасымен, Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының, Шанхай ынтымақтастық ұйымының, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерінің халықаралық шарттары мəселелері бойынша, оның ішінде Үкіметтің, Премьер-Министрдің тапсырмасы бойынша, сондай-ақ министрліктің тапсырмасы бойынша оның ішінде депутаттық сауалдар бойынша түсініктемелерді дайындаумен, қаралатын мəселелерді шешуге əдіс-амалдар туралы ұсыныстар енгізу мақсатында басқарманың құзыретіне қарайтын мəселелері бойынша министрдің, жетекшілік ететін министрдің орынбасарының қатысуымен кеңестерге Үкімет отырыстарына материалдарды пысықтаумен, Қазақстан Республикасының Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының, Шанхай ынтымақтастық ұйымының, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерімен халықаралық шарттарын үйлестіру жəне Қазақстан Республикасының заңдарына сəйкес жүйелеу мақсатында оларға талдау жасаумен байланысты жұмыстар

кешенін жүзеге асыру, министрлік басшылығының жəне департамент басшыларының өзге де тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану немесе халықаралық құқық немесе халықаралық қатынастар. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын, сонымен қатар «Əділет органдары туралы», «Қазақстан Республикасы халықаралық шарттары туралы» Қазақстан Республикасы заңдарын жəне 2002 жылғы 10 желтоқсандағы № 1300 Үкімет қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің Регламентін білуі функционалды міндеттерге сəйкес салалардағы заңнаманы жəне халықаралық шарттарды білу. Шетел тілдерін білу мүмкіндігінше. 16. Халықаралық құқық жəне ынтымақтастық департаменті Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының, Шанхай ынтымақтастық ұйымының, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығының халықаралық шарттар жобаларын сараптау басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік (2016 жылғы 4 мамырға дейін негізгі қызметкердің əлеуметтік демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының, Шанхай ынтымақтастық ұйымының, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерімен шарттарды, Қазақстан Республикасы Президентінің, Үкіметінің жəне ПремьерМинистрінің актілері жобаларының, Қазақстан Республикасы Жоғары Сотының халықаралық шарттарын жасау, орындау жəне күшін жою, Қазақстан Республикасының лауазымды тұлғаларының шетелдік мемлекеттерге ресми сапарлары мəселелері бойынша, сондай-ақ өзге де халықаралық құқық мəселелері бойынша нормативтік қаулыларының құқықтық сараптамасымен, Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының, Шанхай ынтымақтастық ұйымының, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерінің халықаралық шарттары мəселелері бойынша, оның ішінде Үкіметтің, Премьер-Министрдің тапсырмасы бойынша, сондай-ақ министрліктің тапсырмасы бойынша оның ішінде депутаттық сауалдар бойынша түсініктемелерді дайындаумен, қаралатын мəселелерді шешуге əдіс-амалдар туралы ұсыныстар енгізу мақсатында басқарманың құзыретіне қарайтын мəселелері бойынша министрдің, жетекшілік ететін министрдің орынбасарының қатысуымен кеңестерге Үкімет отырыстарына материалдарды пысықтаумен, Қазақстан Республикасының Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының, Шанхай ынтымақтастық ұйымының, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерімен халықаралық шарттарын үйлестіру жəне Қазақстан Республикасының заңдарына сəйкес жүйелеу мақсатында оларға талдау жасаумен байланысты жұмыстар кешенін жүзеге асыру, министрлік басшылығының жəне департамент басшыларының өзге де тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану немесе халықаралық құқық немесе халықаралық қатынастар. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қар сы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақ стан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын, сонымен қатар «Əділет органдары туралы», «Қазақстан Республикасы халықаралық шарттары туралы» Қазақстан Республикасы заңдарын жəне 2002 жылғы 10 желтоқсандағы № 1300 Үкімет қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің Регламентін білуі функционалды міндеттерге сəйкес салалардағы заңнаманы жəне халықаралық шарттарды білу. Мүмкіндігінше шетел тілдерін білу. 17. Экономикалық интеграция бойынша жобаларды сараптау департаменті экономика, қаржы жəне сауда саласындағы жобаларын сараптау басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік (2017 жылғы 10 қарашаға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы халықаралық шарттарын, Еуразиялық экономикалық комиссия жобасының шешімін, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы органдарының, сондай-ақ экономикалық интеграция мəселелері жөніндегі Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актісін, Экономика, қаржы жəне сауда саласындағы Бүкілəлемдік сауда ұйымы мен Экономикалық даму жəне ынтымақтастық ұйымына кіру, сондай-ақ өзге де халықаралық құқық мəселелері бойынша нормативтік қаулыларының құқықтық сараптамасымен, экономикалық интеграция жəне Кеден одағы, Бірыңғай экономикалық кеңістік шеңберінде қабылданған халықаралық міндеттерді орындау, сонымен қатар Бүкілəлемдік сауда ұйымына кіру мəселелері бойынша құқықтық сұрақтарға байланысты, оның ішінде Үкіметтің, Премьер-Министрдің тапсырмасы бойынша, сондай-ақ Министрлік басшылығының тапсырмасы, депутаттық сауалдар бойынша түсініктемелерді дайындаумен, қаралатын мəселелерді шешуге əдіс-амалдар туралы ұсыныстар енгізу мақсатында департаменттің құзыретіне қарайтын мəселелер бойынша министрдің, жетекшілік ететін министрдің орынбасарының қатысуымен кеңестерге, Үкімет отырыстарына материалдарды пысықтаумен, министрлік басшылығының жəне департамент басшыларының өзге де тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану немесе халықаралық құқық. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын, сонымен қатар «Əділет органдары туралы», «Қазақстан Республикасы халықаралық шарттары туралы» Қазақстан Республикасы заңдарын жəне 2002 жылғы 10 желтоқсандағы № 1300 Үкімет қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің Регламентін білуі. Компьютердегі Word, Excel, Internet бағдарламаларымен жұмыс істей білуі. Мүмкіндігінше шетел тілдерін білу. 18. Экономикалық интеграция бойынша жобаларды сараптау департаменті экономика, қаржы жəне сауда саласындағы жобаларын сараптау басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы халықаралық шарттарын, Еуразиялық экономикалық комиссия жобасының шешімін, Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы органдарының, сондай-ақ экономикалық интеграция мəселелері жөніндегі Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актісін, Экономика, қаржы жəне сауда саласындағы Бүкілəлемдік сауда ұйымы мен Экономикалық даму жəне ынтымақтастық ұйымына кіру, сондай-ақ өзге де халықаралық құқық мəселелері бойынша нормативтік қаулыларының құқықтық сараптамасымен, экономикалық интеграция жəне Кеден одағы, Бірыңғай экономикалық кеңістік шеңберінде қабылданған халықаралық міндеттерді орындау, сонымен қатар Бүкілəлемдік сауда ұйымына кіру мəселелері бойынша құқықтық сұрақтарға байланысты, оның ішінде Үкіметтің, Премьер-Министрдің тапсырмасы бойынша, сондай-ақ министрлік басшылығының тапсырмасы, депутаттық сауалдар бойынша түсініктемелерді дайындаумен,қаралатын мəселелерді шешуге əдіс-амалдар туралы ұсыныстар енгізу мақсатында департаменттің құзыретіне қарайтын мəселелері бойынша министрдің, жетекшілік ететін министрдің орынбасарының қатысуымен кеңестерге, Үкімет отырыстарына материалдарды пысықтаумен, министрлік басшылығының жəне департамент басшыларының өзге де тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану немесе халықаралық құқық. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын, сонымен қатар «Əділет органдары туралы», «Қазақстан Республикасы халықаралық

(Жалғасы 12-бетте).


12

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 10-11-беттерде). шарттары туралы» Қазақстан Республикасы заңдарын жəне 2002 жылғы 10 желтоқсандағы №1300 Үкімет қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің Регламентін білуі. Компьютердегі Word, Excel, Internet бағдарламаларымен жұмыс істей білуі. Мүмкіндігінше шетел тілдерін білу. 19. Зияткерлік меншік құқығы департаменті авторлық жəне сабақтас құқықтар бойынша басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік (2016 жылғы 30 маусымға дейін негізгі қызметкердің оқу демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: авторлық жəне сабақтас құқықтар туралы заңнаманы жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеуге қатысу; авторлық жəне сабақтас құқықтарды бұзу мəселелері жөнінде азаматтардың өтініштерін қарау; авторлық жəне сабақтас құқықтар сұрақтары бойынша жеке жəне заңды тұлғаларға кеңес беру; жарияланбаған туындыларының қолжазбаларын сақтауға қабылдау; авторлық жəне сабақтас құқықтар туралы заңнамасын қолдану тəжірибесіне жинақтау жəне талдау жасау; басқарма құзыретіне кіретін сұрақтар бойынша аумақтық əділет органдарымен іс-қимыл жасау; авторлық жəне сабақтас құқықтар туралы заңнаманы сақтау бойынша мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру; мүліктік құқықтарды ұжымдық негізде басқаратын ұйымдардың қызметіне мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Департаменттің басшылығымен анықталған басқа да өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық, құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Мүмкіндігінше Қазақстан Республикасы Үкіметінің Регламентін бекіту туралы 10 желтоқсандағы 2002 жылғы №1300 қаулысын білуі қаланады. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 20. Зияткерлік меншік құқығы департаменті авторлық жəне сабақтас құқықтар бойынша басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік (2016 жылғы 22 тамызға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: авторлық жəне сабақтас құқықтар туралы заңнаманы жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеуге қатысу; авторлық жəне сабақтас құқықтарды бұзу мəселелері жөнінде азаматтардың өтініштерін қарау; авторлық жəне сабақтас құқықтар сұрақтары бойынша жеке жəне заңды тұлғаларға кеңес беру; жарияланбаған туындыларының қолжазбаларын сақтауға қабылдау; авторлық жəне сабақтас құқықтар туралы заңнамасын қолдану тəжірибесіне жинақтау жəне талдау жасау; басқарма құзыретіне кіретін сұрақтар бойынша аумақтық əділет органдарымен іс-қимыл жасау; авторлық жəне сабақтас құқықтар туралы заңнаманы сақтау бойынша мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру; мүліктік құқықтарды ұжымдық негізде басқаратын ұйымдардың қызметіне мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Департаменттің басшылығымен анықталған басқа да өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық, құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» Заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Мүмкіндігінше Қазақстан Республикасы Үкіметінің Регламентін бекіту туралы 10 желтоқсандағы 2002 жылғы №1300 қаулысын білуі қаланады. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 21. Зияткерлік меншік құқығы департаменті өнеркəсіптік меншік басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік (2017 жылғы 30 наурызға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: халықаралық жəне қоғамдық ұйымдармен бірлескен іс-шаралардың жобаларын əзірлеуге қатысу жəне олардың өткізуін ұйымдастыру; зияткерлік меншік құқығын қорғау саласында халықаралық байланыстарды одан əрі кеңейту жəне халықаралық ұйымдармен өзара ақпарат алмасу жөніндегі тапсырмаларды орындау; халықаралық ұйымдармен хат алмасуды жəне құжаттарды аударуды ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету; зияткерлік меншік құқығын қорғау мəселелері жөніндегі аймақаралық жəне халықаралық семинарларды, іскерлік кездесулерді ұйымдастыру жəне дайындауға қатысу, іссапарға шығатын қызметкерлердің құжаттарын ресімдеу; ДЗМҰ-дан жəне өзге де халықаралық ұйымдардан келіп түсетін материалдар бойынша жинақтауды жəне талдауды дайындау. Департаменттің басшылығымен анықталған басқа да өкілеттіктерді жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық, құқықтану. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, Мүмкіндігінше Қазақстан Республикасы Үкіметінің Регламентін бекіту туралы 10 желтоқсандағы 2002 жылғы № 1300 қаулысын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мүмкіндігінше шет тілдерін білуі қаланады. 22. Сот актілерін орындау департаменті атқарушылық іс жүргізуді қамтамасыз ету басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін тиісті жəне уақтылы қарастыру. Атқару өндірісі саласында аумақтық органдардың жұмыстарын тексеруді жүргізу. Азаматтардың өтініштерін тиісті жəне уақтылы қарау мəселесі бойынша талдау жасау жəне жинақтау, атқару өндірісі бойынша комитеттің жəне оның аумақтық органдарының жұмыстары туралы талдау анықтамаларын жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары білім. ҚР заңнамаларын білудегі тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білу. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру тəртібі туралы», «Əділет органдары туралы», «Атқару өндірісі жəне сот орындаушылардың мəртебесі туралы» заңдарын, ҚР Үкіметінің тəртібін, «Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Сот актілерін орындау комитеті туралы» ережені, ҚР Үкіметінің атқару өндірісі мəселелеріне қатысты қаулыларын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білу. 23. Сот актілерін орындау департаменті жеке сот орындаушыларының қызметін ұйымдастыру басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басшылықтың тапсырмаларын орындау. Атқарушылық құжаттарын орындау жөніндегі қызметіне алу құқығына лицензия беру бойынша жұмысты ұйымдастыру жəне жеке сот орындаушылардың лауазымына байқау, біліктілік емтихандарын жəне атқарушылық құжаттарын орындау жөніндегі қызметіне алу құқығына лицензия алған, резервте тұрған тұлғалардың жұмысын реттеу, ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары білім. ҚР заңнамаларын білудегі тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білу. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру тəртібі туралы», «Əділет органдары туралы», «Атқару өндірісі жəне сот орындаушылардың мəртебесі туралы» заңдарын, «Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Сот актілерін орындау комитеті туралы» ережені

жəне басқаларын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білу. 24. Сараптама қызметін ұйымдастыру басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарманың жұмысына жалпы басшылық жасау, қызметін жоспарлау жəне ұйымдастыру. Сараптамалық қызмет саласы бойынша бюджет қаражатының игерілуіне, мемлекеттік сатып алуларды жүргізуге дербес жауапкершілік жүргізу. Талдау, құқықтық жəне əдістемелік жұмыстарды басқару, оң жұмыс тəжірибесін зерделеу жəне тарату, сараптамалық қызмет мəселесі бойынша нұсқаулық, əдістемелік материалдар жəне тəжірибелік құрал əзірлеу, сараптамалық қызмет мəселелері бойынша нормативтікқұқықтық актілерінің жобаларын əзірлеу. Басқарма қызметкерлерінің атқарушылық жəне еңбек тəртібін сақтауын қамтамасыз ету, қызметкерлердің біліктілігін арттыру, көтермелеу, жазалау туралы ұсыныстар енгізу; министрліктің басшылығы жүктеген өзге функцияларды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: заң немесе экономика немесе медицина саласындағы жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Қазақстан Республикасы Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасы Үкіметі туралы», Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу жəне Азаматтық іс жүргізу кодекстерін, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлық туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғаларын өтініштерін қарау туралы», «Мемлекеттік сатып алулар туралы»; «Əділет органдары туралы», «Қазақстан Республикасындағы сот-сараптамалық қызмет туралы» Қазақстан Республикасы заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның тиісті біліктілігіне сəйкес келетін саладағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білу. Осы санаттағы лауазымдардың функционалды міндеттерін орындауға қажетті басқа да міндетті білімдер. Сараптамалық қызмет саласындағы заңнаманы білуі. 25. Сараптама қызметін ұйымдастыру басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Үкіметтің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің құзыретіне қатысты тапсырмаларын орындайды. Үкімет отырыстарына, министрдің қатысуымен өткізілетін жиналыстарға қарастырылатын мəселелер бойынша ұсыныстар енгізу мақсатында материалдарды əзірлеу Премьер-Министр, Əділет министрінің блогына, сонымен қатар Əділет министрлігінің веб-сайтына келіп түскен, басқарманың қызметіне қатысы бар, сұрақтарға жауаптар дайындайды. Министрліктің, басқарма басшылығының өзге де тапсырмаларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: заң немесе экономика немесе медицина саласындағы жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақ стан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Қазақстан Республикасы Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасы Үкіметі туралы», Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу жəне Азаматтық іс жүргізу кодекстерін, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлық туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғаларын өтініштерін қарау туралы», «Мемлекеттік сатып алулар туралы»; «Əділет органдары туралы», «Қазақстан Республикасындағы сот-сараптамалық қызмет туралы» Қазақстан Республикасы заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның тиісті біліктілігіне сəйкес келетін саладағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білу. Осы санаттағы лауазымдардың функционалды міндеттерін орындауға қажетті басқа да міндетті білімдер. Сараптамалық қызмет саласындағы заңнаманы білуі. 26. Батыс Қазақстан облысы əділет департаменті басшысының орынбасары, С-О-2 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шегінде бағынышты бөлімдердің жұмысына жалпы бақылау жүргізу жəне үйлестіру. Департамент қызметкерлерінің біліктілігін арттыру жөніндегі жұмысты ұйымдастыру, Департамент қызметкерлерінің атқарушылық жəне еңбек тəртібін сақтауын қамтамасыз ету. Жеке жəне заңды тұлғалардың арыз, өтініштерін уақтылы жəне сапалы қаралуын қамтамасыз етеді. Департамент құзыретіне сəйкес мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты қамтамасыз ету, министрлік басшылығымен жəне құрылымдық бөлімшелердің басшыларымен байланысты қамтамасыз ету, министрлік жəне департамент басшылығының тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқықтану мамандығы бойынша жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 02-01-02/5 бұйрығымен бекітілген, 2008 жылғы 10 қаңтарда Нормативтік-құқықтық актілердің кесімдерін мемлекеттік тіркеудің тізілімінде № 5084 болып тіркелген «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. VI. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің «Қостанай облысы бойынша департаменті» РММ, 110000, Қостанай қ., Толстой көшесі, 74-үй, анықтама үшін телефоны: 8 (7142) 54-85-27, электронды мекенжайы: a.topalova@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Жетекші маман-заңгер консультант, С-О-6 санаты, 1 бірлік (уақытша негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы мерзіміне 2017 жылдың 21 тамызына дейін). Функционалды міндеттері: денсаулық сақтау саласында нормативті-құқықтық актілерді əзірлеуге, денсаулық сақтау саласында бағдарламаларды іске асыруға қатысу. Департаменттің нормативтік-құқықтық актілерін талдау жəне заң тұрғысынан сараптау. Сот жəне мемлекеттік органдарда департамент атынан өкіл болу. Департаменттің құқықтық іс-əрекетін үйлестіру. Құзыретіне жататын мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара əрекеттесу. «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін бірыңғай есепке алу» бағдарламасымен жұмыс істеу жəне «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау туралы» № 1-ОЛ нысанды есепті құру. Департамент қызметкерлерін құқықтық ақпараттандыру жəне құқықтық сауаттылықтарын арттыру бойынша жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы ісқимыл жөнінде үйрету семинарларын жүргізу. Тауарларды, жұмыстарды жəне қызмет көрсетулерді мемлекеттік сатып алу бойынша конкурстарды дайындау (конкурстық құжаттамаларды дайындау, баға ұсыныстарын жинау, шарттарға қол қою) жəне өткізуге қатысу. Тауарларды, жұмыстарды жəне қызмет көрсетулерді мемлекеттік сатып алу бойынша шарттардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру (орындалған жұмыстардың актісіне қол қою). Республикалық бюджет қаражатының есебінен ТМККК көрсету жөніндегі қызметтер берушіні таңдау ресіміне қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану) немесе ортадан кейінгі білім: құқық (құқықтану). VII. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Қылмыстық-атқару жүйесі комитетінің Ақмола облысы бойынша қылмыстық-атқару жүйесі департаменті, 020000, Көкшетау қаласы, Б.Момышұлы көшесі, 174-үй, анықтама телефоны: 8(7162) 78-11-02, факс 8(7162) 78-11-02, электронды пошта: kosya_vip@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржымен қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ҚАЖ комитетіне жиынтық өтінімдер жəне міндеттер бойынша қаржыландыру жоспарына жеке есептерге өзгертулер енгізу жөнінде талдау ұсынады, бөлімшелерден айлық кредиторлық жəне дебиторлық берешектер бойынша есептерді жинақтастырады жəне ҚАЖ комитетіне жолдайды, департаменттің тоқсандық жəне жылдық жиынтық балансының кредиторлық жəне дебиторлық берешектер жөнінде есептер құрастырады, ҚАЖ комитетіне бөлімшелерден ақпаратты жинақтастырады жəне жиынтық жасайды, сонымен бірге азаматтардың жəне басқа ұйымдардың сұраныстары жөнінде ақпарат жинақтастырады, департаменттің тоқсандық жəне жылдық жиынтық балансының 4-20 формасы бойынша жиынтық есебін құрастырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім; (арнаулы орта білімі барларға рұқсат етіледі) экономика, бизнес жəне əлеуметтік ғылымдар саласында (экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы).

19 маусым 2015 жыл

VIII. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитетінің «Ақтөбе облыстық орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы» РММ, 030006, Ақтөбе қаласы, Набережная көшесі, 1-үй, анықтама үшін телефон: 8 (7132) 21-14-37, факс: 21-01-09, e-mail: klyunova.g@ minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Орман жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтар бөлімінің бас маманы, С-О–5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: орман шаруашылығы жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы заңнама талаптарының сақталуына мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру. Орман пайдалануды жəне ормандарды молықтыру, қорғау жəне күзету жөнінде бақылауды қамтамасыз ету. Орман шаруашылығы жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласын тексерулер арқылы мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы табиғат қорғау заңнамасының əкімшілік құқық бұзушылық істерін қарау. Табиғат қорғау шараларын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы (орман шаруашылығы жəне орманшылық немесе орман жəне бақша-саябақ шаруашылығы, зоотехния, агрономия, орман кешенінің машиналар мен жабдықтары) немесе жаратылыстану ғылымдары (биология немесе экология) немесе құқық саласындағы (құқықтану, заңтану) немесе экономикалық жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу. Microsoft бағдарламаларының стандартты пакетімен компьютерде жұмыс істей білу. IX. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің Оңтүстік Қазақстан облысы «статистика департаменті, 160012, Шымкент қаласы, Желтоқсан көшесі, 30-үй а, анықтама үшін телефон: 8 (7252) 39-01-62, 8 (7252) 30-03-57, (факс) электронды мекенжай: Zh.Taizhanova@stat.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Бухгалтерлік есеп басқармасының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне 06.03.2016 жылға дейін). Функционалды міндеттері: тауарлы-материалдық құндылықтардың бухгалтерлік шоттар бойынша кірісшығыстарының есебін жүргізу. Департамент иелігіне сатып алынатын материалдық құндылықтар мен активтерді уақытында кіріске алу жəне шығыс құжаттарының дұрыс болуын бақылау. Арнайы автокөліктердің есебін жəне оларға кеткен шығындардың есебін жүргізу. Ай сайынғы бюджеттің орындалуына талдау жасап, тиісті орындарға есеп дайындау. Статистикалық жəне салық есептерін тапсыру. Электронды құжат айналымының бірыңғай жүйесінде жұмыс істей білу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика, қаржы, есеп жəне аудит, бухгалтер мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 2. Сайрам аудандық статистика басқармасының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Басқарманың ақпараттық жүйедегі жұмыстарын жүргізу, жаңа ақпараттық технологиялармен жұмыс істей білу, ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: статистика, экономика, қаржы, бухгалтер, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету, информатика, ақпараттық жүйелер, агрономия мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 3. Сарыағаш аудандық статистика басқармасының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Статистикалық есептілік нысандарын толтыру жөніндегі əдістемелік нұсқауларды орындау. Шаруашылық жəне шаруа (фермер) қожалықтарын есепке алу кітаптарындағы жазбалардың дəйектілігіне тексеру жүргізу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: статистика, экономика, қаржы, бухгалтер, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, информатика, агрономия мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 4. Түлкібас аудандық статистика басқармасының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне 06.02.2016 жылға дейін). Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Статистикалық есептілік нысандарын толтыру жөніндегі əдістемелік нұсқауларды орындау. Шаруашылық жəне шаруа (фермер) қожалықтарын есепке алу кітаптарындағы жазбалардың дəйектілігіне тексеру жүргізу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: статистика, экономика, қаржы, бухгалтер, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, информатика, агрономия мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 5. Төле би аудандық статистика басқармасының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Статистикалық есептілік нысандарын толтыру жөніндегі əдістемелік нұсқауларды орындау. Шаруашылық жəне шаруа (фермер) қожалықтарын есепке алу кітаптарындағы жазбалардың дəйектілігіне тексеру жүргізу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: статистика, экономика, қаржы, бухгалтер, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, информатика, агрономия мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. X. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі Мұнай-газ кешеніндегі Экологиялық реттеу, бақылау жəне мемлекеттік инспекция комитетінің «Маңғыстау облысы бойынша экология департаменті» РММ, Маңғыстау облысы, 130000, Ақтау қаласы, 1-шағын аудан, 1-үй, анықтама телефондары: 8 (7292) 301289, 301291, электронды мекенжайы: adzhumatova@inbox.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əкімшілік-қаржылық, кадрлық, құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы (бас есепші), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: істер номенклатурасының жобасын əзірлеу; департаменттің кадрлық мəселелерін қарастыру; департамент бұйрықтарының жобасын дайындау; тəртіптік, аттестаттау, конкурстық жəне кадрлық мəселелер бойынша өзге де комиссияларды ұйымдастыру; департаменттің ведомстволық мұрағатын жүргізу жəне белгіленген тəртіпте мұрағатқа тапсыру үшін істерді дайындау; тиісті мемлекеттік органдарға құзыреті шегінде тиісті есептер мен ақпараттарды дайындау жəне уақтылы ұсыну; департаменттің қаржылық құжаттарын жүргізу; соттарда департаменттің мүддесін ұсыну жəне қорғау; департаменттің қызметі мен табиғатты қорғау заңнамасының мəселелері жөнінде талап-арыздардың материалдарын дайындау, құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық, əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес, немесе білім беру, немесе техникалық ғылымдары жəне технология, немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары немесе қызмет көрсету немесе жаратылыстану ғылымдары немесе гуманитарлық ғылымдары саласындағы жоғары білім, мемлекеттік кызмет өтілі бip жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымнын функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінғі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасы Экология кодексін, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, қоршаған ортаны қорғау, мұнай жəне газ саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы нақты лауазымның мамандығына сəйкес салаларындағы қатынастарды реттейтін құқықтық актілерін білуі. «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, мемлекеттік тілді білуі. Microsoft бағдарламаларының стандартты пакетімен компьютерде жұмыс істей білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Мемлекеттік экологиялық бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік.

Функционалды міндеттері: құзыреті шегінде белгіленген тəртіпте бекітілген жоспарлар, кестелер, ұсыныстар жəне басқа құжаттар негізінде табиғат пайдаланушылармен экологиялық жəне мұнай жəне газ саласындағы заңнамалардың сақталуына тексерістерді жүзеге асыру; құзыреті шегінде нормативтікқұқықтық актілердің жобасын əзірлеуге қатысу; перспективалы жəне ағымдағы жұмыс жоспарын əзірлеу; тексерістердің нəтижелері бойынша актілерді жасау, құзыреті шегінде бұзушылықтарды жою жөніндегі нұсқамаларды шығару; құзыреті шегінде əкімшілік істерді қозғау жəне қарау; шығындарды есептеу жəне экономикалық бағасын ұсыну; кінəлі тұлғаларды əкімшілік жəне қылмыстық жауапкершілікке тарту туралы материалдарды тиісті органдарға жолдау; қоршаған ортаның жағдайына əсер тигізетін табиғатты қорғау жəне өзге объектілерді пайдалануға қабылдау жөніндегі жұмыс жəне мемлекеттік комиссиялардың жұмысына қатысу; комитет басшыларының тапсырмалары мен бақылаудағы тапсырмалардың уақтылы жəне сапалы орындау; комитеттің жұмыс жоспарларын жасауға қатысу, орындалуын бақылау; ақпараттандыру жəне рұқсаттар мен хабарламалар туралы заңнамаларға сəйкес лицензиялау жəне құзыреті шегінде басқа да мəселелер жөнінде интернет-ресурста қажетті ақпаратты орналастыру жəне жаңарту; алқаларды, кеңестерді, семинарларды өткізуге ақпараттар дайындау; құзыреті шегінде есептер мен ақпараттарды тиісті органдарға уақтылы дайындау жəне ұсыну, соның ішінде қажетті құжаттардың дайындалуын қамтамасыз ету; департамент құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау; мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы заңнамаға сəйкес жергілікті жерлерде субъектілердің қызметін тексеруді ұйымдастыру жəне қатысу; мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы заңнамаға сəйкес жергілікті жерлерде субъектілердің қызметіне жүргізілген тексерістер туралы есептер дайындау; статистикалық есептерді жүргізу; рұқсаттар мен хабарламалар туралы заңнаманы бұзуды жою жөнінде шаралар қолдану; Қазақстан Республикасы заңнамалары талаптарының бұзылуы туралы уəкілетті жəне құқық қорғау органдарына материалдар əзірлеу; лицензиялау саласындағы заңнама талаптарының бұзылуы туралы істер бойынша талап-арыз дайындау жəне сотпен іс қарауға қатысу; құзыреті шегінде лицензиялау жəне аккредиттеу мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, шаруашылық субъектілерімен хат алмасуды жүзеге асыру; лицензиялау қызметі жөніндегі есептілік үшін ақпарат əзірлеу; жыл сайынғы есепті, берілген жəне қайта ресімделген лицензиялар, аккредиттеу куəліктерінің тізілімін жүргізу үшін ақпарат əзірлеу; Е-лицензиялау мемлекеттік деректер орталығындағы жұмыс; Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитетінің «Client Rnion» мемлекеттік деректер қорында жұмыс; стратегиялық, операциялық жоспар бойынша есептілікті жүргізу; қолданыстағы заңнамаға сəйкес хабарламалар жөнінде қажетті ақпаратты интернет-ресурстарда орналастыру жəне мониторингін жүргізу; хабарламалар жөнінде есептілікті дайындау; құзыреті шегінде хабарлама тəртібі бойынша мемлекеттік органдармен, шаруашылық субъектілермен хат алмасуды жүзеге асыру; мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы заңнамасына сəйкес жергілікті жерлерде мұнай өнімдерін көтерме жабдықтаушылардың қызметіне тексеріс ұйымдастыру жəне қатысу; құзыреті шегінде белгіленген тəртіпте бектіліген жоспарлар мен кестелердің жəне басқа да заңды негіздерде комитеттің аумақтық органдарын тексеруді ұйымдастыру жəне оларға қатысу; құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес немесе білім беру немесе техникалық ғылымдары жəне технология немесе гуманитарлық ғылымдары немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары немесе қызмет көрсету немесе денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету немесе ветеринария немесе жаратылыстану ғылымдары саласындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасы Экология кодексін, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы заңдарын, қоршаған ортаны қорғау, мұнай жəне газ саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы нақты лауазымның мамандығына сəйкес салаларындағы қатынастарды реттейтін құқықтық актілерін білуі. «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, мемлекеттік тілді білуі. Microsoft бағдарламаларының стандарттары пакетімен компьютерде жұмыс істей білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі Мұнай-газ кешеніндегі Экологиялық реттеу, бақылау жəне мемлекеттік инспекция комитетінің «Солтүстік Қазақстан облысы бойынша экология департаменті» РММ, Солтүстік Қазақстан облысы, 150008, Петропавл қаласы, 58-үй, Сүтішев көшесі, анықтама телефондары: 8 (7152) 469925, 501098, электронды мекенжайы: skf_kadri@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мемлекеттік экологиялық бақылау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімнің қызметіне басшылық ету жəне ұйымдастыру; құзыреті шегінде белгіленген тəртіпте бекітілген жоспарлар, кестелер, ұсыныстар жəне басқа құжаттар негізінде табиғат пайдаланушылармен экологиялық жəне мұнай жəне газ саласындағы заңнамалардың сақталуына тексерістерді жүзеге асыру; құзыреті шегінде тексеріс нəтижесі бойынша актілер жасау, орын алған бұзушылықтарды жою жөнінде нұсқама шығару; құзыреті шегінде əкімшілік істерді қозғау жəне қарау; шығындарды есептеу жəне экономикалық бағасын ұсыну; кінəлі тұлғаларды əкімшілік жəне қылмыстық жауапкершілікке тарту туралы материалдарды тиісті органдарға жолдау; қоршаған ортаның жағдайына əсер тигізетін табиғатты қорғау жəне өзге объектілерді пайдалануға қабылдау жөніндегі жұмыс жəне мемлекеттік комиссиялардың жұмысына қатысу; мемлекеттік экологиялық бақылау жəне мұнай жəне газ саласындағы бақылау мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық, нормативтік-əдістемелік актілердің жобаларын əзірлеуге қатысу; құзыреті шегінде белгіленген тəртіпте бекітілген жоспарлар мен кестелердің жəне басқа да заңды негіздерде комитеттің аумақтық органдарын тексеруді ұйымдастыру жəне оларға қатысу; белгіленген тəртіпте департамент мүддесін сотта, сондай-ақ басқа ұйымдарда ұсыну, соның ішінде қажетті құжаттардың дайындалуын қамтамасыз ету; комитет басшылығының тапсырмалары мен бақылаудағы тапсырмалардың уақтылы жəне сапалы орындалуын ұйымдастыру; департамент құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау; лицензиаттардың лицензиялау шарттары мен ережелерін орындауына лицензиялық бақылауды жүзеге асыру бойынша жұмыстарды ұйымдастыру; мемлекеттік бақылау жəне қадағалау жəне рұқсаттар мен хабарламалар туралы заңнамаға сəйкес лицензиаттардың қызметін тексеруді ұйымдастыруды қамтамасыз ету; рұқсаттар мен хабарламалар туралы заңнаманың бұзылуын жою бойынша шаралар қабылдау; рұқсаттар мен хабарламалар туралы Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзу туралы құқық қорғау жəне уəкілетті органдарға материалдарды дайындауды қамтамасыз ету; құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық, əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес немесе білім беру немесе техникалық ғылымдары жəне технология немесе гуманитарлық ғылымдары немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары немесе қызмет көрсету немесе денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету немесе ветеринария немесе жаратылыстану ғылымдары саласындағы жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасы Экология кодексін, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, қоршаған ортаны қорғау, мұнай жəне газ саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы нақты лауазымның мамандығына сəйкес салаларындағы қатынастарды реттейтін құқықтық актілерін білуі. «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, мемлекеттік тілді білуі. Microsoft бағдарламаларының стандартты пакетімен компьютерде жұмыс істей білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. ХІ. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты «Шығыс

Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ, 492024, Өскемен қаласы, Қ. Қайсенов көшесі, 55-үй, анықтама үшін телефон: 8 (7232) 560527, 560532, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Шығыс Қазақстан облыстық сотының кеңсесі бойынша: 1. Қаржы бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: касса шығындарын есепке алу; қаржы есебін жүргізу; еңбекақы туралы анықтама беру; соттарға жанармай беру; қызметкерлердің еңбекақыларын есептеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық немесе қаржылық білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес, осы саннаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық немесе қаржылық білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Соттардың инфрақұрылымын қамтамасыз ету жəне дамыту бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: материалдық зат құндылықтарына есеп жүргізу, түскен материалдық қорларды тіркеу жəне оларды беру, уақытында жабдықтау, таңбалау жəне мүлікке нөмір беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық немесе техникалық білім, ортадан кейінгі экономикалық немесе техникалық білімі барлаға рұқсат етіледі. Шығыс Қазақстан облысы аудандық жəне оған теңестірілген сот кеңселері бойынша: 1. Сот кеңсесінің бас маман-сот мəжілісінің хатшысы, С-R-4 санаты, 12 бірлік: Өскемен қалалық соты – 2 бірлік (1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Семей қалалық соты – 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Курчатов қалалық соты – 2 бірлік; Шығыс Қазақстан облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 1 бірлік; Шығыс Қазақстан облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты – 1 бірлік; Глубокое аудандық соты – 2 бірлік; Ұлан ауданының № 2 аудандық соты – 1 бірлік; Өскемен қаласының мамандандырылған əкімшілік соты – 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Зайсан аудандық соты – 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: сот процестерін ұйымдастыру; қылмыстық жəне азаматтық істер бойынша сот мəжілісінің хаттамаларын əзірлеу; процеске қатысушыларды хабарландыру; үкімнің, шешімнің, ұйғарымның, сот қаулылырының орындалуы бойынша құжаттарды дайындау, жолдау жəне олардың орындалуы туралы хабарламалардың алынуына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес, осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етеді. 2. Сот кеңсесінің бас маманы, С-R-4 санаты, 8 бірлік: Өскемен қалалық соты – 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Шығыс Қазақстан облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 3 бірлік (1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Шығыс Қазақстан облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты – 1 бірлік; Глубокое аудандық соты – 1 бірлік; Өскемен қаласының мамандандырылған əкімшілік соты – 1 бірлік; Өскемен гарнизоны əскери соты – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот істері мен материалдары бойынша статистикалық есепті əзірлеу; сот код ификациясын жүргізу; мұрағат жұмысын жүргізу; қылмыстық, азаматтық істер мен əкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді жəне материалдарды тіркеу, есепке алу жəне сақтау; аудандық соттың жедел кеңесін əзірлеу, хаттаманы жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етеді. 3. Сот кеңсесінің аға сот приставы, Жарма аудандық соты, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот процестерін өткізу кезінде сот ғимаратындағы тəртіптің сақталуын қамтамасыз ету; сот жəне сотқа қатысушыларды күзету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес, осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етеді. 4. Сот кеңсесінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 5 бірлік: Өскемен қалалық соты – 2 бірлік (1 бірлік негізгіқ ызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Ұлан аудандық соты – 1 бірлік; Тарбағатай ауданының № 2 аудандық соты – 1 бірлік; Бородулиха аудандық соты – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қызметтік хат алмасуды жүргізу; мұрағат жүргізу, аудандық соттың мұрағатына істерді қабылдау; тарату кітабын жүргізу; жіберілетін хат-хабарлардың тізілімдерін əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі заңгерлік, педагогикалық жəне гуманитарлық білім. 5. Сот кеңсесінің сот приставтары, С-R-5 санаты, 13 бірлік: Өскемен қалалық соты – 1 бірлік; Өскемен қаласының мамандандырылған əкімшілік соты – 1 бірлік; Семей қаласының № 2 соты – 1 бірлік; Шығыс Қазақстан облысының № 1 кəмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты – 1 бірлік; Зырян ауданының №2 аудандық соты - 1 бірлік; Шемонаиха аудандық соты – 1 бірлік; Абай аудандық соты – 1 бірлік; Күршім аудандық соты – 1 бірлік; Курчатов қалалық соты – 1 бірлік; Күршім ауданының № 2 аудандық соты – 1 бірлік; Шығыс Қазақстан облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 1 бірлік; Шығыс Қазақстан облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты – 1 бірлік; Шемонаиха ауданының мамандандырылған əкімшілік соты – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот процестерін өткізу кезінде сот ғимаратындағы тəртіптің сақталуын қамтамасыз ету; сот жəне сотқа қатысушыларды күзету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік немесе ортадан кейінгі заңгерлік білім. ХІІ. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігінің Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитеті республикалық мемлекеттік мекемесі, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігінің Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің «Жамбыл облысы бойынша департаменті», республикалық мемлекеттік мекемесі, 080012, Тараз қаласы, Төле би көшесі, 42-А-үй, анықтама үшін телефондары: 8(7262) 45-60-70, 4537-69, электронды пошта мекенжайы: p.kkmfdzhambyl@ mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Медициналық қызметті бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: медициналық қызмет көрсету саласындағы мемлекеттік бақылау саясатын іске асыру. Денсаулық сақтау субъектілерінің қызметін, оның ішінде денсаулық сақтау саласындағы стандартардың, медициналық қызметпен айналысу жөніндегі лицензиялау ережелерінің сақталуын. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді қозғау. Денсаулық сақтау саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Салалық бағдарламаларды іске асыруға мониторинг жүргізу жөніндегі іс-шараларды, емделушінің құқығы мəселелері бойынша халықтың арасында түсіндірме жұмыстарын жүргізуді ұйымдастыру. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша қоғамдық бірлестіктермен өзара ісқимылды жүзеге асыру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарлар, конференциялар, алқа мəжілістерін өткізуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жал пы медицина мамандығы бойынша денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (медицина) саласындағы жоғары білімі. Компьютерде Microsoft Office бағдарламалық пакетімен, құжат айналымының электрондық жүйелерімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламаларымен жұмыс істеуді білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің «Қостанай облысы бойынша департаменті» республикалық мемлекеттік мекемесі, Қостанай қаласы, Əл-Фараби даңғылы, 65үй, 11-қабат, анықтама үшін телефон: 8 (7142) 54-36-26, факс 8 (7142)54-79-05, электронды пошта мекенжайы: yu.kravchenko@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: (Соңы 13-бетте).


www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

(Соңы. Басы 10-12-беттерде). 1. Медициналық қызметті бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік (негізгі маманның бала күту бойынша демалысы кезеңге). Функционалды міндеттері: медициналық қызмет көрсету саласындағы мемлекеттік бақылауды іске асыру жөніндегі мемлекеттік саясатты іске асыру. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді қозғау. Денсаулық сақтау саласындағы нормативтікқұқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Салалық бағдарламаларды іске асыруға мониторинг жүргізу жөніндегі іс-шараларды, емделушінің құқығы мəселелері бойынша халықтың арасында түсіндірме жұмыстарын жүргізуді ұйымдастыру. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша қоғамдық бірлестіктермен өзара іс-қимылды жүзеге асыру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарлар, конференциялар, алқа мəжілістерін өткізуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (медицина, стоматология, жалпы медицина). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда орта кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Аттестаттау, аккредиттеу жəне лицензиялау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шегінде медициналық қызмет саласында мемлекеттік, соның ішінде электрондық қызмет көрсету. Денсаулық сақтау саласындағы нормативтікқұқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік бағдарламаларды əзірлеуге жəне іске асыруға қатысу. Ұйымдастыру жұмыстарын жəне ақпараттықтехникалық қамтамасыз етудің орындалуын бақылау. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарлар, конференциялар өткізуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (медицина, стоматология, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина, фармация) немесе əлеуметтік ғылымдар жəне құқық саласында (құқықтану, психология). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда орта кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (медицина, стоматология, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина, фармация) немесе əлеуметтік ғылымдар жəне құқық саласында (құқықтану, психология). 3. Медициналық қызметті бақылау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты,1 бірлік. Функционалды міндеттері: жалпы басшылықты жүзеге асыру жəне бөлімнің жұмысын ұйымдастыру. Медициналық қызмет көрсету саласындағы мемлекеттік бақылауды іске асыру жөніндегі мемлекеттік саясатты іске асыру. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді қозғау. Денсаулық сақтау саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Салалық бағдарламаларды іске асыруға мониторинг жүргізу жөніндегі іс-шараларды, емделушінің құқығы мəселелері бойынша халықтың арасында түсіндірме жұмыстарын жүргізуді ұйымдастыру. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша қоғамдық бірлестіктермен өзара іс-қимылды жүзеге асыру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарлар, конференциялар, алқа мəжілістерін өткізуге қатысу. Қызметкерлердің атқарушылық жəне еңбек тəртібін сақтауын қамтамасыз ете отырып, бөлім қызметкерлерінің қызметін бақылау, мамандардың жұмысына тəжірибелік жəне əдістемелік көмек көрсету. Бөлім қызметкерлерін көтермелеу жəне тəртіптік жазаға тарту, сондай-ақ олардың орнын ауыстыру туралы ұсыныстар енгізу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (медицина, стоматология, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина). Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: 1) мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; 2) осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; 3) жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; 4) ғылыми дəрежесінің болуы. 4. Персоналды басқару жөніндегі бас маман, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: еңбек жəне орындаушылық тəртіптің сақталуын бақылау. Персоналды басқару стратегиясын өңдеу жəне іске асыру. Кадрларға, оның ішінде мамандықтар жəне біліктіктер бойынша қажеттілікті талдау жəне жоспарлау. Кадрлар құрамын қалыптастыру жəне конкурс негізінде іріктеуді ұйымдастыру. Кадрларды мониторингтеу жəне кадрлар бойынша іс жүргізу, оның ішінде «Е-қызмет» персоналды басқару ақпараттық жүйесі арқылы. Департаментте кəсіби бейімделуге жағдай жасау жəне тəлімгерлікті ұйымдастыру. Кадрлардың кəсіби дамуын қамтамасыз ету, оның ішінде қайта даярлау, біліктілікті арттыру, тағылымдамаларды ұйымдастыру арқылы. Кадр мəселелері бойынша конкурстық, аттестаттау, тəртіптік комиссиялардың, еңбек өтілін санау жəне өзге де комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамту. Мемлекеттік қызметке орналасу, өткеру жəне тоқтату ресімін сақтауды қамту. Мемлекеттік қызметшілердің ісəрекеттерін бағалау ресімін ұйымдастыру, оларды аттестаттау ресімінің сақталуын қамту. Мемлекеттік қызмет туралы Қазақстан Республикасының заңнамаларын, соның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамаларды орындау бойынша комитеттің құрылымдық жəне аумақтық бөлімшелерінің қызметін үйлестіру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарларды, конференцияларды, алқа мəжілістерін өткізуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономика, бухгалтерлік есеп жəне қаржы, педагогика. Мамандықтары бойынша жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі: экономика, бухгалтерлік есеп жəне қаржы, педагогика. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің «Маңғыстау облысы бойынша департаменті» республикалық мемлекеттік мекемесі, 130000, Ақтау қаласы, 9-шағын аудан, 23-үй, анықтама телефондары: 8 (7292) 42-09-47, 42-93-69, электронды пошта мекенжайы: k.kkmfdmangistau@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Персоналды басқару жөніндегі бас маман, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: еңбек жəне орындаушылық тəртіптің сақталуын бақылау. Персоналды басқару стратегиясын əзірлеу жəне іске асыру. Кадрларға, оның ішінде мамандықтар жəне біліктіліктер бойынша қажеттілікті талдау жəне жоспарлау. Кадрлар құрамын қалыптастыру жəне конкурс негізінде іріктеуді ұйымдастыру. Кадрларды мониторингтеу жəне кадрлар бойынша іс жүргізу, оның ішінде «Е-қызмет» персоналды басқару ақпараттық жүйесі арқылы. Департаментте кəсіби бейімделуге жағдай жасау жəне тəлімгерлікті ұйымдастыру. Кадрлардың кəсіби дамуын, оның ішінде қайта даярлау, біліктілікті арттыру, тағылымдамаларды ұйымдастыру жолымен қамтамасыз ету. Кадр мəселелері бойынша конкурстық, аттестаттау, тəртіптік комиссиялардың, еңбек өтілін санау жəне өзге де комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызметке орналасу, өткеру жəне тоқтату ресімін сақтауды қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызметшілердің іс-əрекеттерін бағалау ресімін ұйымдастыру, оларды аттестаттау ресімінің сақталуын қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет туралы Қазақстан Республикасының заңнамаларын, соның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамаларды орындау бойынша департаменттің құрылымдық жəне аумақтық бөлімшелерінің қызметін үйлестіру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Мекеменің бухгалтерлік есебін жəне шаруашылық-қаржылық қызметінің есебін ұйымдастыруды жүзеге асыру, материалдық жəне қаржылық ресурстарды тиімді пайдалануды бақылау. Мекеменің қызметі, оның мүліктік жағдайы, кірісі мен шығыны туралы толық жəне дəлелді бухгалтерлік есепті қалыптастыру жəне уақтылы ұсыну, сондай-ақ қаржылық тəртіпті нығайтуға бағытталған іс-шараларды əзірлеу жəне жүзеге асыру. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарларды, конференцияларды, алқа мəжілістерін өткізуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес салаларында (құқықтану, экономика, қаржы, бухгалтерлік есеп, педагогика жəне психология). Компьютерде Microsoft Office бағдарламалық пакетімен, құжат айналымының

электрондық жүйелерімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламаларымен жұмыс істей білу. 2. Бас маман-заңгер консультант, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда департамент қызметiнiң құқықтық мəселелерiн қарау кезiнде белгiленген тəртiппен департаменттің мүдделерiн бiлдiру. Департаментте Қазақстан Республикасының нормативтiк-құқықтық актілерiне мониторинг жүргiзудi тұрақты негiзде үйлестiру. Департамент əзірлейтін құқықтық жəне нормативтік-құқықтық актілердің, шарттардың, іс жүргізу құжаттарының, сондай-ақ өзге де құқықтық сипаттағы құжаттардың жобаларын əзірлеуге қатысу. Заңнамалық актілерде көзделген жағдайда департаменттің құзыретiне жататын құқықтық мəселелер бойынша департаменттің атынан түсiнiктеме дайындау. Тиісті сот талқылауына əкеп соқтырған негізгі себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында департаменттің қатысуымен даулар бойынша талап-арыз жұмысының, сот тəжірибесінің жай-күйін талдау жəне оларды жою мен кінəлі лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тарту жөнінде ұсыныстар енгізу. Заңнамада көзделген негіздер болған жағдайда департаменттің пайдасына қабылданбаған сот актісіне шағымдану жөніндегі шараларды уақтылы қабылдайды, сондайақ заңнамада белгіленген тəртіппен прокуратура органдарына қадағалау тəртібінде наразылық білдіру туралы өтініштермен жүгіну. Əкімшілік іс жүргізу бойынша құжаттарды дайындау, есепті жəне есеп беруді жүргізу. Заңды күшіне енген сот актілерін орындау жөніндегі шараларды қабылдауды қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптары: құқық саласында жоғары білім. Компьютерде Microsoft Office бағдарламалық пакетімен, құжат айналымының электронды жүйелерімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламаларымен жұмыс істей білу. 3. Аттестаттау, аккредиттеу жəне лицензиялау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жалпы басшылықты жүзеге асыру жəне бөлімнің жұмысын ұйымдастыру. Құзыреті шегінде медициналық қызмет саласында мемлекеттік, соның ішінде электронды қызмет көрсету. Денсаулық сақтау саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Ұйымдастыру жұмыстарын жəне ақпараттық-техникалық қамтамасыз етудің орындалуын бақылау. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Денсаулық сақтау саласындағы міндетті жəне еркін біліктілік емтихандарды ұйымдастыру жəне өткізу. Білім беру ұйымдарында денсаулық сақтау саласында мемлекеттік аттестаттауды өткізуді ұйымдастыру. Облыс денсаулық сақтау басқармасының, республикалық денсаулық сақтау үйымдарының басшылары мен олардың орынбасарларын (медициналық білімдері бар болған жағдайда) кəсіби құзыретке аттестаттау кезінде тестілеуді жүргізу. Медициналық ұйымдарға аккредиттеуді жүргізуді ұйымдастыруға жəне өткізуге қатысу, сондай-ақ аккредиттелген медицина ұйымдарының қызметіне мониторинг жүргізу. Денсаулық сақтау субъектілері қызметінің тəуелсіз сараптама бағасы үшін жеке тұлғаларды аккредиттеу шеңберінде тестілеуді өткізу. Денсаулық сақтау субъектілерінің аккредиттеу стандарттарына сəйкес келуіне ішкі кешенді бағалауды жүргізуге қатысу. Аккредиттеу, лицензиялау, аттестаттау жəне біліктілік санаттарды беру бойынша құжаттарды қарастыруға талдауды белгіленген мерзімге сəйкес жүзеге асыру. Денсаулық сақтау субъектілері Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген тəртіпте жəне жəне негіздерде заңнама талаптарын орындамаған жағдайда, сот, құқық қорғау жəне өзге мемлекеттік органдарға жүгіну. Қазақстан Республикасының əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы заңнамасына сəйкес алты айға дейінгі мерзімге аккредиттеу туралы куəлігінің күшін тоқтата тұруды жəне (немесе) одан айыруға өтініш білдіру. Қазақстан Республикасының əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы заңнамасына сəйкес маман сертификатын, медициналық қызметке арналған лицензиясын тоқтата тұруды жəне (немесе) одан айыруға өтініш білдіру. Бөлім қызметіне талдауды жүзеге асыру. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес өзге міндеттемелерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (медицина, стоматология, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина, фармация) немесе құқық саласында (құқықтану). Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: 1) мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; 2) осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; 3) жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; 4) ғылыми дəрежесінің болуы. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалық пакетімен, құжат айналымының электронды жүйелерімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің «Астана қаласы бойынша департаменті» республикалық мемлекеттік мекемесі, Астана қаласы, А.Иманов көшесі, 19-үй, 1104-кабинет, анықтама үшін телефон/факс: 8 (7172) 787463, электронды мекенжайы: p.kkmfdastana@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Аттестаттау, аккредиттеу жəне лицензиялау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шегінде медициналық қызмет саласында мемлекеттік, көрсетілетін қызмет тер, соның ішінде электрондық қызмет көрсету; аккредит телетін субъектілерге əдістемелік көмек көрсету жəне медициналық қызметкерлерге аттестаттау мəселелері жөнінде кеңес беру; медициналық қызметкерлерді аттестаттау жəне денсаулық сақтау субъектілерін аккредиттеу бойынша ұйымдастырушылық жəне техникалық іс-шараларды іске асыру жəне өткізу; денсаулық сақтау саласындағы аккредиттелген тəуелсіз сарапшылардың дерекқорын қалыптастыруға қатысу; құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау; мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жөнінде есептеме деректерді ұсыну; жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарлар, конференциялар, алқа мəжілістерін жоспарлау жəне ұйымдастыру; Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді атқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (медицина, стоматология, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина, фармация) немесе əлеуметтік ғылымдар жəне құқық саласында (құқықтану, психология) Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды салаларына сəйкес екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда жоғарыда аталған мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Бас маман-заңгер консультант, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бұйрықтар мен заңнамалық сипаттағы басқа да құжаттардың жобаларын заңнама талаптарына сəйкестілігін тексеру; медициналық қызмет көрсету жəне дəрілік қамсыздандыру салаларындағы департамент өңдеп жатқан нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын əзірлеуге қатысу; белгіленген тəртіпте департамент мүддесін сотта, мемлекеттік жəне басқа да ұйымдарда ұсыну; департамент қызметін реттейтін құжаттар мен нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу, департаментте мемлекеттік сатып алуларды ұйымдастыру жəне жоспарлау; əкімшілік құқық бұзушылықтар жəне оларды жасаған тұлғалар туралы орталықтандырылған дерекқор есебін жүргізу; басшыға жəне оның орынбасарына қарауға əкімшілік құқық құқық бұзушылықтар туралы хаттамаларды қарауға ұсыну;ҚСжАЕАКБ субъектілерінің жұмысын тексеру, уақытша тоқтату, жаңғырту, ұзарту, тексерушілер құрамының өзгеруі туралы актілерді жəне тексерулер мен осылардың қорытындылары бойынша ақпараттық есепке алу туралы құжаттарды тіркеу; департамент қызметкерлеріне кадр жəне құқықтық мəселелер бойынша кеңес беру; департаменттің құрылымдық бөлімшелерінің қызметін мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы орындау жөнінде үйлестіру; құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау; жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарлар, конференциялар, алқа мəжілістерін жоспарлау, ұйымдастыру жəне өткізу; ҚР заңнамасына сəйкес өзге де міндеттерді атқару Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: құқықтану. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды салаларына сəйкес екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда жоғарыда аталған мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Персоналды басқару жөніндегі бас маман, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: еңбек жəне атқарушылық тəртіпті сақтауды бақылау. Персоналды басқару стратегиясын əзірлеу жəне іске асыру. Кадрларға, оның ішінде мамандықтар жəне біліктілігі бойынша қажеттілікті талдау жəне жоспарлау. Кадр құрамын қалыптастыру жəне конкурстық іріктеп алуды ұйымдастыру. Кадрлар мониторингін жүргізу, кадр ісін жүргізу, оның ішінде персоналды басқару жөніндегі «е-қызмет» ақпараттық жүйе арқылы. Департаментте кəсіптік бейімделу үшін жағдай жасау жəне тəлімгерлікті ұйымдастыру. Кадрлардың кəсіптік дамуын, оның ішінде қайта

даярлау, біліктілігін арттыру, тағылымдамалар ұйымдастыру арқылы қамтамасыз ету. Конкурстық, аттестаттау, тəртіптік комиссиялар, еңбек өтілін санау жəне кадр мəселелері жөніндегі өзге де комиссиялардың жұмысын ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызметке кіру, өтеу жəне тоқтату ресімдерін сақтауды қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызметшілер қызметін бағалауды ұйымдастыру, оларды аттестаттау ресімдерін сақтау. Департаменттің құрылымдық бөлімшелері Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет туралы, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасын орындауды үйлестіру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарлар, конференциялар, алқа отырыстарын ұйымдастыру жəне осыларға қатысу. Департаментте бюджеттік жоспарлауды жəне шаруашылық қызметті талдауды жүзеге асыру; департамент қызметінің ұйымдастырушылық қамтылуын жүзеге асыру; бухгалтерлік есепті жүргізу; белгіленген мерзімдерде бухгалтерлік есептемесін əзірлеп ұсыну; жоғары тұрған органға департаменттің қаржылық жағдайы туралы есептеме ақпаратты ұсыну; қаржылық құралдардың тиімді пайдалануын қамтамасыз ету; департаментте бухгалтерлік есеп пен есептеменің жүргізілуін ұйымдастыру; қызметтік жеңіл автокөліктің қалыпты жұмысын ұйымдастыру (жанаржағармайларды, қосалқы бөлшектерді алу); департамент қызметшілерін тауарлы-материалдық құндылықтармен қамтамасыз ету; «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасау; мемлекеттік сатып алу бойынша есептеме жүргізу; күнтізбелік жылға бюджеттік өтінімдерді əзірлеу жəне тапсыру; қызмет берушілермен шарттарды əзірлеу жəне жасау; Салық комитетімен, қазынашылық департаментімен, статистика басқармасымен, банктермен жұмысты қамтамасыз ету; құжаттаманы мемлекеттік тілде толық жəне сапалы жүргізу; құзыретіне жататын мəселелер бойынша басшылар өткізетін кеңестерге қатысу; мемлекеттік жəне еңбек тəртібін сақтау; өзіне заңмен белгіленген шектеулерді қабылдау; ҚР заңнамасына сəйкес өзге де міндеттерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес салаларында (құқықтану, экономика, бухгалтерлік есеп, қаржы), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамту (медицина, фармация). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды салаларына сəйкес екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда жоғарыда аталған мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. ХІІІ. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Индустриялық даму жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік комитетінің «Ақтөбе облысы бойынша департаменті» РММ, 030000, Ақтөбе облысы, Ақтөбе қаласы, Маресьев көшесі, 81 А-үй, анықтама үшін телефоны: 8 (7132) 56 34 05, факс: 8 (7132) 56 34 05, e-mail: ugkn_aktub@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Салааралық қадағалау, энергия үнемдеу жəне энергия тиімділігін арттыру саласындағы бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жоғары мемлекеттік мекемелер тапсырмаларын, кіріс құжаттардың, басшылықтың өкімдерін, бұйрықтардың орындалуын қамтамасыз ету. Бақылауға алынған қауіпті өндірістік нысандарда өнеркəсіпті қауіпсіздікті қамтамасыз ету мəселелері бойынша жұмыс жоспарлары мен кешенді бағдарламалар жасау жұмыстарына қатысу. Бақылауындағы қауіпті өндірістік нысандарда өнеркəсіптік қауіпсіздік саласы бойынша қадағалау қызметін жүзеге асыру. Энергия үнемдеу жəне энергия тиімділігін арттыру туралы Қазақстан Республикасы заңдары талаптарының орындалуына мемлекеттік бақылау жүргізу. Энергия аудитін жəне энергия үнемдеу сараптамасы мен энергия тиімділігін арттыру жұмыстарын жүргізу. Өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселелері бойынша жобалық жəне рұқсаттама құжаттарды келісуге қатысты ұсыныстар əзірлеу. Бақылауындағы өндірістік кəсіпорындарында өнеркəсіптік қауіпсіздік саласы бойынша заң талаптарын орындалуын тексеру, апат жəне жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру арнайы комиссия жұмыстарын ұйымдастыру жəне қатысу. Өнеркəсіптік қауіпсіздік сұрақтары бойынша материал əзірлеу, əкімшілік жұмыстарды жүргізу. Ақпаратты-сараптамалық жұмыстар жүргізу, басшылықтың өзге де тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылым жəне технология саласы бойынша (жылу энергетикасы; электр энергетикасы; органикалық емес заттың химиялық технологиясы; органикалық заттың химиялық технологиясы; өңдеуші өндірістің (сала бойынша) технологиясы; мұнай-газ ісі; мұнай жəне газ кен орындарын өңдеу). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі кəсіби білімі барларға рұқсат етіледі. XIV. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Индустриялық даму жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік комитетінің Жамбыл облысы бойынша департаменті, 080000, Тараз қаласы, Желтоқсан көшесі, 13-үй, анықтама үшін телефон: (8-7262) 45-89-43, e-mail: prombez_taraz@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Химиялық жəне металлургиялық өнеркəсіптік мемлекеттік қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жоғары тұрған мемлекеттік органдар тапсырмаларының, кіріс құжаттарының, өкімдердің, басшылықтың бұйрықтары мен тапсырмаларының уақтылы орындалуын қамтамасыз ету; жетекшілік ететін өнеркəсіптегі химия саласының қауіпті өндірістік объектілерінде өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселелері жөнінде жобалық жəне рұқсат беру құжаттамасын келісу бойынша, қауіпті өндірістік объектілерде өнеркəсіптік қауіпсіздік деңгейін арттыруға бағытталған нормативтік-құқықтық актілерді жетілдіру бойынша ұсыныстар дайындау; бақылаудағы өнеркəсіп салалары кəсіпорындарында өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнама талаптарының сақталуына тексерістер ұйымдастыру жəне оларға қатысу; өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселелері бойынша алқа жəне ведомствоаралық кеңестер өткізуге арналған материалдардың дайындалуын қамтамасыз ету; қауіпті өндірістік объектілердің өндірістік ғимараттарын, технологиялық құрылыстары мен техникалық құрылғыларын, қауіпті техникалық құрылғыларды техникалық куəландыруды уақтылы жүргізуге өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру; қауіпті техникалық құрылғыларды пайдаланатын қауіпті өндірістік объектілер мен ұйымдардың авариялар мен олардың зардаптарын жою жəне оқшаулау жөніндегі жұмыстарды жүргізуге дайындығын өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе орта кəсіптік техникалық ғылымдар жəне технологиялар (салалар бойынша) . 2. Тау-кен техникалық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жоғары тұрған мемлекеттік органдар тапсырмаларының, кіріс құжаттарының, өкімдердің, басшылықтың бұйрықтары мен тапсырмаларының уақтылы орындалуын қамтамасыз ету; жетекшілік ететін өнеркəсіп салаларының қауіпті өндірістік объектілерінде өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселелері жөнінде жобалық жəне рұқсат беру құжаттамасын келісу бойынша, қауіпті өндірістік объектілерде өнеркəсіптік қауіпсіздік деңгейін арттыруға бағытталған нормативтік-құқықтық актілерді жетілдіру бойынша ұсыныстар дайындау; бақылаудағы өнеркəсіп салалары кəсіпорындарында өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнама талаптарының сақталуына тексерістер ұйымдастыру жəне оларға қатысу; өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселелері бойынша алқа жəне ведомствоаралық кеңестер өткізуге арналған материалдардың дайындалуын қамтамасыз ету; қауіпті өндірістік объектілердің бұрғылау, геологиялық барлау жəне жару жұмыстарын нормативтік құжаттардың талаптарға сай қауіпсіз жүргізу, жарылғыш заттарды өндіруді, жарылғыш заттармен жұмыс істеуді жəне жарылыс жұмыстарын жүргізуді қадағалау, технологиялық құрылыстар мен техникалық құрылғыларын, қауіпті техникалық құрылғыларды техникалық куəландыруды уақтылы жүргізуге өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру; қауіпті техникалық құрылғыларды пайдаланатын қауіпті өндірістік объектілер мен ұйымдардың авариялар мен олардың зардаптарын жою жəне оқшаулау жөніндегі жұмыстарды жүргізуге дайындығын өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе орта кəсіптік техникалық ғылымдар жəне технологиялар (салалар бойынша). 3. Тау-кен техникалық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жоғары тұрған мемлекеттік органдар тапсырмаларының, кіріс құжаттарының, өкімдердің, басшылықтың бұйрықтары мен тапсырмаларының уақтылы орындалуын қамтамасыз ету; жетекшілік ететін өнеркəсіп салаларының қауіпті өндірістік объектілерінде өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселелері жөнінде жобалық жəне рұқсат беру құжаттамасын келісу бойынша, қауіпті өндірістік объектілерде өнеркəсіптік қауіпсіздік деңгейін арттыруға бағытталған нормативтік-құқықтық актілерді жетілдіру бойынша ұсыныстар дайындау; бақылаудағы өнеркəсіп салалары кəсіпорындарында

өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнама талаптарының сақталуына тексерістер ұйымдастыру жəне оларға қатысу; өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселелері бойынша алқа жəне ведомствоаралық кеңестер өткізуге арналған материалдардың дайындалуын қамтамасыз ету; қауіпті өндірістік объектілердің жерасты тау-кен, маркшейдер ісі жұмыстарын қауіпсіз жүргізуді нормативтік құжаттардың талаптарына сай қамтамасыз ете отырып, мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру, технологиялық құрылыстар мен техникалық құрылғыларын, қауіпті техникалық құрылғыларды техникалық куəландыруды уақтылы жүргізуге өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру; қауіпті техникалық құрылғыларды пайдаланатын қауіпті өндірістік объектілер мен ұйымдардың авариялар мен олардың зардаптарын жою жəне оқшаулау жөніндегі жұмыстарды жүргізуге дайындығын өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе орта кəсіптік техникалық ғылымдар жəне технологиялар (салалар бойынша). 4. Əкімшілік-қаржылық жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің бухгалтерлік есебін жүргізу. Қаржыландыру жоспарларына сəйкес бюджеттік қаражатты уақтылы аударуды жүзеге асыру. Департамент бойынша жалақыны, қосымша төлемдер мен өтемақыларды, зейнетақы жарналарын, əлеуметтік төлемдерді, басқа да салықтарды, іссапар шығындарын уақтылы есептеуді жəне «Қазынашылық-клиент» жүйесі арқылы қызметкерлердің карточкалық шоттарына аударуды қамтамасыз ету. Қаржылық құжаттарды қазынашылық органдарға жəне басқа да қаржылық мекемелерге жеткізуді жүзеге асыру. Бухгалтерлік құжаттардың сақталуын бақылау. Салық жəне статистика органдарына тиісті есептер мен декларацияларды дайындау жəне белгіленген мерзімде ұсыну. Қаржылық есептілікті əзірлеуге қатысу. Активтер мен құндылығы аз жəне тез тозатын заттарға жыл сайын түгендеу жүргізу. Департаменттің негізгі құралдары мен тауарлы-материалдық құндылықтарына есеп жəне есептілік. Мемлекеттік органдармен, заңды жəне жеке тұлғалармен басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша хат алмасу. Департаменттің басшысы жүктеген басқа да өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономика жəне бизнес немесе ортадан кейінгі экономика жəне бизнес. 5. Салааралық қадағалау, энергия үнемдеу жəне энергия тиімділігін арттыру саласындағы бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: өнеркəсіп саласындағы жетекшілік етуіндегі қауіпті өндірістік объектілерге байланысты жоба жəне рұқсат құжаттамаларын дайындау; өнеркəсіптік саладағы жетекшілік ететін кəсіпорындарда өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнамалар талаптары сақталуын тексеруге қатысу жəне ұйымдастыру; қауіпті өндірістік объектілердің жəне қауіпті техникалық құрылғыларды пайдаланушы ұйымдардың өнеркəсіптік қауіпсіздік талаптарын сақтауын өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру; энергия үнемдеу жəне энергия тиімділігін арттыру саласында нормативтік-құқықтық актілерді, тұжырымдамаларды, дамыту бағдарламаларын, үлгілік келісімдерді əзірлеуге, оларды дамытудың стратегиялық бағыттарын əзірлеуге қатысу; энергия үнемдеу жəне энергия тиімділігін арттыру саласындағы мемлекеттік саясаттың іске асырылуына мониторинг жүргізу; энергия үнемдеу жəне энергия тиімділігін арттыру саласындағы заңнаманы жетілдіруге бағытталған орталық жəне жергілікті атқарушы органдардың ұсыныстарын қарау; қауіпті өндірістік объектілердің өндірістік ғимараттарын, технологиялық құрылыстары мен техникалық құрылғыларын, қауіпті техникалық құрылғыларды техникалық куəландыруды уақтылы жүргізуге өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру; қауіпті техникалық құрылғыларды пайдаланатын қауіпті өндірістік объектілер мен ұйымдардың авариялар мен олардың зардаптарын жою жəне оқшаулау жөніндегі жұмыстарды жүргізуге дайындығын өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе орта кəсіптік техникалық ғылымдар жəне технологиялар (салалар бойынша). XV. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Индустриялық даму жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік комитетінің «Қызылорда облысы бойынша департаментi» РММ, 120000, Қызылорда қаласы, Ы. Жақаев көшесі, 5-үй, анықтама үшін телефон: 8 (7242) 27-30-77, 2647-17, e-mail:prombez_kyzylorda@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əкімшілік-қаржылық жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызметте болумен байланысты шектеулерді қабылдау құжаттарын, қызмет бабында өрлеу жəне қызметтен босату туралы жұмыстарды іске асыру, кадрлық жұмыс бойынша құжаттаманы жүргізу, жеке құрам бойынша статистикалық жəне шұғыл есеп беруді дайындау, кадр ағымын жəне жинақтылығын есепке алу жəне талдау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (еңбекті ұйымдастыру жəне нормалау), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Əкімшілік-қаржылық жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаментте іс жүргізу. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін есепке алу жəне азаматтардың өтініштері бойынша заңнаманың орындалуын бақылау. Құпия емес жəне қызмет бабында пайдалану үшін іс жүргізу, қызметтік құжаттардың орындалу мерзімдерін бақылау. Қазақстан Республикасының мемлекеттік ұйымдарында құжаттандыру жəне құжаттаманы басқару қағидалары талаптарының орындалуын қамтамасыз ету. Департаментте істер номенклатурасын жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (мұрағаттану, құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Атом энергиясын пайдалану объектілерін мемлекеттік қадағалау, энергия үнемдеу жəне энергия тиімділігін арттыру саласындағы бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бақылаудағы қауіпті өндірістік объектілерде өнеркəсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету мəселелері бойынша жұмыс жоспарларын жəне кешенді бағдарламаларды əзірлеу жəне орындау. Өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселелері бойынша жобалау жəне рұқсат беру құжаттамасын дайындау жəне келісу. Өнеркəсіптің бақылаудағы салаларындағы кəсіпорындарында өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнама талаптарының сақталуын тексерулерді, аварияларды жəне жазатайым оқиғаларды тексеру бойынша арнайы комиссиялардың жұмысын ұйымдастыру жəне қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар (техникалық физика, технологиялық машиналар жəне жабдықтар (сала бойынша), геология жəне пайдалы қазбалар кен орнын барлау, құрылыс, жылу энергетикасы, электр энергетикасы), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. XVI. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Индустриялық даму жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік комитетінің «Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ, 160002, Оңтүстік Қазақстан облысы, Шымкент қаласы, Ю. Гагарин көшесі, 86-үй, анықтама үшін телефон: 8 (7252) 35-71-56, 35-72-45, e-mail: dkirpb_uko@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қазандықтар жəне газ шаруашылықтары объектілерін, көтергіш құрылыстарын жəне нан өнімдері кəсіпорындарын мемлекеттік қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жоғары тұрған мемлекеттік органдардың, басшылардың бұйрықтары, өкімдері мен тапсырмаларын, кіріс құжаттарының уақтылы орындалуын қамтамасыз ету, өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселелері бойынша өнеркəсіптің қауіпті өндірістік объектілерінің жобаларын келісу жəне рұқсат құжаттарын беру жөніндегі ұсыныс енгізу; қауіпті өндірістік объектілерде өнеркəсіптік қауіпсіздік деңгейін арттыруға бағытталған нормативтік-құқықтық актілерін жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізу; қадағаланатын өндіріс салаларының қауіпті өндірістік объектілерінде өнеркəсіптік қауіпсіздік саласында заңнамалар талаптарының сақталуына тексерулер жүргізуге қатысу; өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселелері бойынша алқа жəне ведомствоаралық жиналыстар өткізу үшін материалдар дайындауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар (технологиялық машиналар жəне қондырғылар, жылу энергетикасы, энергетика, химия, мұнай-химия, металлургия, көтергіш

13

механизмдері мен қондырғылары), мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі XVII. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Индустриялық даму жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік комитетінің «Ақмола облысы бойынша департаменті» РММ, 020000, Көкшетау қ., Əуезов көшесі, 230-үй, анықтама үшін телефоны 8(7162) 252589, телефон-факс: 8 (7162) 25-52-67, электронды мекенжайы: dirpb_akmola@ mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Атом өнеркəсібін қадағалау бөлімінің басшысы (Степногор қ.), С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: атом өнеркəсібінің, тау-кен саласының қауіпті өндірістік объектілерінде өнеркəсіптік қауіпсіздік саласында мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру; жоғары тұрған мемлекеттік органдардың бұйрықтарын, кіріс құжаттарды, басшылықтың тапсырмаларын уақтылы орындауды қамтамасыз ету; өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселесі бойынша жобалық жəне рұқсаттамалық құжаттамаларды келісу жəне дайындау; бағынысты кəсіпорындарда өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнамалар талаптары сақталуын тексеруді, авариялар мен қайғылы оқиғаларды зерттеу бойынша арнайы комиссия жұмысын ұйымдастыру жəне қатысу, өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселесі бойынша материалдар дайындауды қамтамасыз ету, əкімшілік істерді жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: техникалық ғылымдар жəне технологиялар саласында жоғары білім, өнеркəсіптің бағыттау саласындағы өндірістерде жұмыс тəжірибесі болған дұрыс. 2. Атом өнеркəсібін қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: атом өнеркəсібінің, тау-кен саласының қауіпті өндірістік объектілерінде өнеркəсіптік қауіпсіздік саласында мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру; жоғары тұрған мемлекеттік органдардың бұйрықтарын, кіріс құжаттарды, басшылықтың тапсырмаларын уақтылы орындауды қамтамасыз ету; өнеркəсіптік қауіпсіздік мəселесі бойынша жобалық жəне рұқсаттамалық құжаттамаларды келісу жəне дайындау; бағынысты кəсіпорындарда өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнамалар талаптары сақталуын тексеруді, авариялар мен қайғылы оқиғаларды зерттеу бойынша арнайы комиссия жұмысын ұйымдастыру жəне қатысу. Қауіпті өндірістік объектілердің өндіріс ғимараттарын, технологиялық құрылыстарын жəне техникалық құрылғыларын, қауіпті техникалық құрылғылардың уақтылы техникалық куəландырылуына, қауіпті өндірістік объектілердің жəне қауіпті техникалық құрылғыларды пайдаланатын ұйымдардың авариялар мен олардың салдарын жою жəне оқшаулау бойынша уақтылы жұмыстар жүргізуіне мемлекеттік қадағалау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: техникалық ғылымдар жəне технологиялар саласында жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі сурет пен нысанға сəйкес толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік-құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат (немесе куəландырылған нотариалды көшiрмесi). Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда 4) тармақшада көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе почта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электронды почта мекенжайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін жоғарыда көрсетілген құжаттарды электронды почта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталғанға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірілмей береді. Жоғарыда аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. Құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде, көрсетілген мекенжай бойынша тиісті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Астана, Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Мемлекеттiк органның басшысының (жауапты хатшысының) келісімі бойынша конкурс комиссиясының отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасының Парламент жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: С-3, C-О-2 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. С-4, С-5, С-О-4, C-O-5, С-О-6, С-R-4 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық Заңын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзінөзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi; Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің сайты: www.anticorruption.gov.kz


14

www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

 Зерде

««Қазақстан Халық Банкі» АҚ (бұдан əрі – Банк) «Егемен Қазақстан» газетінің 2013 жылғы 6 ақпандағы № 61 жəне «Казахстанская правда» газетінің 2013 жылғы 6 ақпандағы № 44-45 санында мемлекеттік жəне орыс тілінде жарияланған, сондай-ақ интернет желісіндегі Банктің: www.halykbank.kz веб-сайтында орналастырылған Үлгілік банктік заем шартының (бұдан əрі – Үлгілік шарт) талаптарына мынадай өзгерістер енгізілгені туралы хабарлайды: 2.6-тармақ алынып тасталсын. Аталған өзгерістері ескерілген Үлгілік шарттың толық мəтінімен, сондай-ақ толығырақ ақпаратпен интернет желісіндегі Банктің: www.halykbank.kz веб-сайтынан таныса аласыздар. Барлық туындаған мəселелер бойынша: 8-727-259-07-77 телефонына хабарласуға болады».

Ќандауыры алтын дəрігер Бақтияр ТАЙЖАН,

«Егемен Қазақстан».

Ел үшін еткен еңбек ешқашан ұмытылмайды. Көзі тірісінде-ақ «қолы жеңіл дəрігер» атанған Тілеулес Батырханов ағамыз өз ісін жете білген, елге қалтқысыз қызмет еткен азамат еді. Оңтайландыру кезінде кейбір атағы шыққан əріптестері жеке емхана ашуға талпынып, ұзын ақшаның шылбырында кеткенде «бəріміз пайда қуа берсек, мына жұртты кім емдейді» деп күйінеді екен. Жақында отбасына ақжолтай хабар келген. Астанада дəрі герлердің кəсіби мерекесі қарсаңында Қазақстанның меди циналық ассоциациясы құрылғанына 25 жыл толуына орайластырылып, «Еуразиялық денсаулық көпірі-2015» атты халықаралық форум өтті. Аталған салтанатта үздіктер марапатталды. Ұлттық медициналық ассоциациясының ең жоғарғы марапаты «АVE VITAE» орденін осы жиында оңтүстік өңірінен кезіндегі елеулі еңбегі ескеріліп, Тілеулес Тіленұлына беруге шешім қабылданды. Жиында орден Тілеулес ағаның ұлы Асқарға табысталды. Оқырмандарға түсініктірек болу үшін дəрігер жөнінде аз-кем айтқан орынды шығар. Шəмші əнімен байтақ Қазақстанға таныс Арыс ауданы Ақбұлақ елді мекенінде дүниеге келген Тілеулес Тіленұлы Батырханов 1972 жылы Алматы мемлекеттік медицина институтының емдеу ісі факультетін үздік бітіргеннен кейін өмірінің соңына дейін Оңтүстік өңірінің денсаулық сақтау саласында өнімді қызмет жасаған. «ҚР денсаулық сақтау ісі нің үздігі», «Алтын дəрігер» төсбелгісінің иегері, медицина ғылымдарының кандидаты, жоғары санатты хирург-травматолог, жоғары санатты əлеуметтік гигиена жəне денсаулық сақтауды ұйымдастыру дəрігері. 19732006 жылдары облысымыздың, қаламыздың бірқатар денсаулық сақтау салаларында, соның ішінде Шымкент қалалық медициналық жедел жəрдем

Ќўрметті салымшылар!

ауруханасы бас дəрігерінің орынбасары, кейін бас дəрігері қызметінде, облыстық клиникалық балалар ауруханасы бас дəрігерінің орынбасары лауазымында қызмет атқарған. Алтын қолды дəрігер 2006 жылы дүниеден өтсе де еселі еңбегі ұмытылған жоқ. Бір кездері ол кісі қызмет еткен облыстық клиникалық балалар ауруханасының қабырғасына мемориалдық тақта ілінді. ШЫМКЕНТ.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы аясында «Жамбыл облысы əкімі аппараты» КММ-мен келісімшартқа қол қойылғаны туралы хабарлайды: 1. Тараз қаласы, 14 га «Арай» алқабы тұрғын үй кешені №1 жер телімі, 1-ші белгісінде орналасқан 65-пəтерлі тұрғын үй құрылысын бастауға «Жамбыл облысы əкімі аппараты» коммуналдық мемлекеттік мекемесімен Ынтымақтастық туралы келісіміне қол қойылғандығы туралы хабарлайды, 65 пəтерлі, 1 ш.м. бағасы 116 000 теңге. Құрылыстың аяқталу мерзімі: 2015 жылдың 4 тоқсаны. Жалға алушылар жəне сатып алушылар пулына өтініштерді қабылдау уақыты, болжаммен 2015 жылдың 3 тамызынан 3 қазанына дейінгі аралықта өтеді. 2. Тараз қаласы, 14 га «Арай» алқабы тұрғын үй кешені №1 жер телімі, 2-ші белгісінде орналасқан 65- пəтерлі тұрғын үй құрылысын бастауға «Жамбыл облысы əкімі аппараты» коммуналдық мемлекеттік мекемесімен Ынтымақтастық туралы келісіміне қол қойылғандығы туралы хабарлайды, 65 пəтерлі, 1 ш.м. бағасы 116 000 теңге. Құрылыстың аяқталу мерзімі: 2015 жылдың 4 тоқсаны. Жалға алушылар жəне сатып алушылар пулына өтініштерді қабылдау уақыты, болжаммен 2015 жылдың 3 тамызынан 3 қазанына дейінгі аралықта өтеді. 3. Тараз қаласы, 14 га «Арай» алқабы тұрғын үй кешені №3 жер телімі, 3-ші белгісінде орналасқан көп пəтерлі тұрғын үй құрылысын бастауға «Жамбыл облысы əкімі аппараты» коммуналдық мемлекеттік мекемесімен Ынтымақтастық туралы келісіміне қол қойылғандығы туралы хабарлайды, 80 пəтерлі, 1 ш.м. бағасы 116 000 теңге. Құрылыстың аяқталу мерзімі: 2016 жылдың 4 тоқсаны. Жалға алушылар жəне сатып алушылар пулына өтініштерді қабылдау уақыты, болжаммен 2016 жылдың 3 тамызынан 3 қазанына дейінгі аралықта өтеді. Тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы тұрғын үй сатып алушылар мен жалға алушылар пулдарын құру тəртібімен жəне құрылыс объектісінің сипаттамасымен толығырақ танысып, ғимарат қасбеті мен пəтерлер жоспарын, Жамбыл облысы, Тараз қаласы, Жамбыл даңғылы, 9Б мекенжайында орналасқан Банктің филиалында немесе Банктің www.hcsbk.kz интернетресурсында көруге болады.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2015 жылғы 9 шілдеде сағат 11.00-ден бастап 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне айландырылған (айландырылуы тиіс) мүліктерді сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 30.03.2015 жылғы №227 бұйрығымен бекітілген «Мүлікті тəркілеу бөлігінде қылмыстық іс бойынша сот үкімі негізінде не мүлікті мемлекетке беру туралы шешім негізінде тыйым салынған мүлікті өткізу немесе пайдалану қағидасы» туралы ережесіне сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукционға мына объектілер қойылады: Лот № 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27

28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53

Атауы

Өлшем Саны бірлігі

Ескертпе

Салқындатқыш дана 26 жаңа Дəнекерлеу каскасы дана 12 жаңа Электрод дана 8 жаңа Қағаз бумасы дана 106 жаңа Көтергіш арба дана 1 қанағаттанарлық Арба дана 1 қанағаттанарлық Тарчер өткізгіш сымы дана 19 жаңа Флюзатор саптамасы қорап 1 жаңа Флюзатор дана 3 жаңа Сымтетік дəнекерлегіші қорап 1 жаңа Автокөлік көзілдірігінің қорап 5 жаңа қосалқы бөлшектері Флюзатор саптамасы дана 1 жаңа Тігін машиналары (қ/б) дана 6 қанағаттанғысыз Шай ішуге арналған дана 3 жаңа жабдықтар Тігін машиналары (қ/б) дана 2 қанағаттанғысыз Асхана жабдықтары дана 1 қанағаттанарлық «Аромат-1» электрлік дана 2 жаңа кəуап дайындағыш Тігін машиналары (қ/б) дана 4 қанағаттанғысыз Салқындатқыш дана 3 қозғалтқышы (қ/б) қанағаттанғысыз Жеңіл автокөлік шиналадана 1050 қанағаттанарлық ры (қ/б) 1 литрлік тежегіш дана 360 жаңа сұйықтығы 0,5 литрлік тежегіш дана 160 жаңа сұйықтығы Тігін машиналары (қ/б) дана 5 қанағаттанарлық Салқындатқыш дана 2 қанағаттанғысыз қозғалтқышы (қ/б) Тігін машиналары (қ/б) дана 5 қанағаттанғысыз Балалар самоткаты дана 4 жаңа дана 90 жаңа Автокөлік шиналарын жамауға арналған жинақтар (екі түрлі бізімен бірге) Автөкөлік шиналадана 300 жаңа рын жамауға арналған силикондық төсегіш Балалар машинасы дана 1 жаңа Автөкөлік шиналары дана 1150 қанағаттанарлық (қ/б) Затбелгі қорап 10 жаңа Отын сүзгіш дана 2 жаңа Гильза поршень жиынтық 1 жаңа Стартер дана 1 жаңа Салқындатқыш дана 4 қанағаттанғысыз қозғалтқышы Орындықтар қорап 2 жаңа Сатылар дана 33 жаңа Тайлардағы маталар дана 5 жаңа Əйнек ұстағыш қорап 4 жаңа Əйнек кескіш дана 1 жаңа Металлдан жасалған сым орама 1 жаңа Салқындатқыш қ/б дана 3 қанағаттанғысыз Үстелдер дана 8 қанағаттанарлық Автокөлік бортын дана 20 жаңа көтеруге арналған қосымша жабдық Плинтус қорап 250 жаңа Велосипед камералары қап 40 жаңа Темір торлар орама 48 жаңа Плинтус бұрыштамалары қорап 14 жаңа Есік тұтқалары қорап 10 жаңа Металл қайшысы қорап 10 жаңа Қабырға кернесінің қорап 15 жаңа қатырғышы Метр өлшеуіштері қорап 100 жаңа Автокөлік шиналары дана 1208 қанағаттанарлық Барлығы

Бірлік/ Бастапқы 15%-дық дана бағасы кепілді жарна бағасы сомасы (теңге) 40000 1040000 156000 500 6000 900 4000 32000 4800 1000 106000 15900 5000 5000 750 3000 3000 450 4000 76000 11400 10000 10000 1500 5000 15000 2250 30000 30000 4500 24000 120000 18000 500 1000 5000

500 6000 15000

75 900 2250

1000 5000 10000

2000 5000 20000

300 750 3000

1000 500

4000 1500

600 225

1500

1575000

236250

500

180000

27000

200

32000

4800

2000 500

10000 1000

1500 150

1000 4000 300

5000 16000 27000

750 2400 4050

300

90000

13500

15000 1500

15000 1725000

2250 258750

2000 1000 12000 8000 500

20000 2000 12000 8000 2000

3000 300 1800 1200 300

10000 4000 30000 5000 7000 3000 2000 3000 700

20000 132000 150000 20000 7000 3000 6000 24000 14000

3000 19800 22500 3000 1050 450 900 3600 2100

6000 5000 3000 4500 15000 12000 16000

1500000 200000 144000 63000 75000 120000 240000

225000 30000 21600 9450 11250 18000 36000

30000 1500

3000000 1812000

450000 271800

12 747 000

1 912 050

Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне электрондық аукцион басталуға дейін екі сағат бұрын 2015 жылғы 9 шілдеде сағат 9.00-де аяқталады. Кепілді жарналар мемлекеттік мүлікті есепке алу саласындағы бірыңғай оператордың шотына төленеді. Кепілді жарнаны алушы – «Ақпараттық есептеу орталығы» АҚ; банк атауы –«Қазкоммерцбанк» АҚ; ИИК KZ529261501102032004, БИК KZKOKZKX, БИН 050540004455; КБЕ-16, КНП-171, төлемнің

белгіленуі – аукционға қатысу үшін кепілді жарна (банк қызметтері үшін төлемдер кепілді жарнаның мөлшеріне кірмейді). Қатысушыларға кепілді жарнаның кез келген санын енгізуге жол беріледі, бұл ретте бір кепілді жарна қатысушыға ол бойынша аукционға қатысу үшін осы кепілді жарнаны енгізген мемлекет меншігіне түскен (айландырылған) мүлікті сатып алу құқығын береді. Аукционға қатысу үшін мыналарды: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН),толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейлі банктегі есеп айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсетіп, тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді осы қағидаға қосымшаға сəйкес объект бойынша тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін тізілім веб-порталы үш минут ішінде сатылатын объект бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізеді. Назар аударыңыз! Қатысушының аукционға қатысу жəне тіркеу бойынша талаптарды сақтамауы, сондай-ақ бірыңғай оператордың арнайы транзиттік шотына сауда-саттықты өткізу хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның сауда-саттық басталуға дейін екі сағат бұрын түспеуі тізілім вебпорталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Аукционға жіберілген қатысушыға тізілім веб-порталында берілетін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға бір сағат қалғанға дейін аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүліктің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы ақпараттық хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады жəне қатысушыны аукциоға жіберу жүзеге асырылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, заңды тұлғалар үшін: жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не заңды тұлғаны мемлекеттік (қайта тіркеу) туралы анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттігін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмелерін; шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарының электрондық (сканерленген) көшірмелерін ұсынады. Аукционға қатысушылар аукцион басталғанға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүліктің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі қағидаға сəйкес белгіленген қадамға жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүліктің бастапқы бағасын арттыру жолымен жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүлікті сатып алу ниетін растамайтын болса, осы жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүлік бойынша ауцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі қағидаға сəйкес белгіленген қадамға жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүліктің бастапқы бағасын арттыру жолымен жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүлікті сатып алу ниетін растайтын болса, бастапқы баға белгіленген қадамға артады; 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүліктің ағымдағы құнын арттыру жолымен жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүлікті сатып алу ниетін растамайтын болса, жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүлікті сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүлік бойынша аукцион өткізілді деп танылады. Жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүлік бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүліктің бастапқы бағасы бағаны ұлғайтудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүлік бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен акцион өткізілді деп танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Əрбір сатылған жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүлік бойынша аукцион нəтижелері электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, аукцион өткізілген күні тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншігіне түскен мүлікті сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. ОҚО, Шымкент қаласы, Ғ.Иляев көшесі, 24 мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мына құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, заңды тұлғалар үшін: жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не заңды тұлғаны мемлекеттік (қайта тіркеу) туралы анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттігін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмелерін; шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарының электрондық (сканерленген) көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан 8 (7252) 21-01-59, 2129-22 телефондары арқылы алуға болады.

Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2015 жылғы 7 шілдеде сағат 10.00-ден 17.00-ге дейін www. gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі объектілерді сату жөнінде аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру объектілерін сату қағидасымен республикалық меншіктегі объектілерді сатудың орындалуын сəйкестендіреді. Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға республикалық меншіктегі мына объектілер қойылады: 1-лот. Skoda Octavia A4 автокөлігі, мем.нөмірі 140 AD 05, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Желтоқсан көшесі, 205. Алғашқы баға – 915 440 теңге. Бастапқы баға – 4 577 200 теңге. Ең төменгі баға – 266 163 теңге. Кепілді жарна – 137 316 теңге. 2-лот. Peugeot Pars автокөлігі, мем.нөмірі 402 AE 05, 2004 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Сланов көшесі, 85А. Алғашқы баға – 683 006 теңге. Бастапқы баға – 3 415 030 теңге. Ең төменгі баға – 198 584 теңге. Кепілді жарна – 102 451 теңге. 3-лот. Газ-2705 34 автокөлігі, мем.нөмірі В 455 BR, 2005 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Өтенай ауылы, Жасұлан көшесі, 2б. Алғашқы баға – 891 120 теңге. Бастапқы баға – 4 455 600 теңге. Ең төменгі баға – 259 092 теңге. Кепілді жарна – 133 668 теңге. 4-лот. ВАЗ-21070 автокөлігі, мем.нөмірі 486 АЕ 05, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Сланов көшесі, 85А. Алғашқы баға – 215 011 теңге. Бастапқы баға – 1 072 055 теңге. Ең төменгі баға – 62 515 теңге. Кепілді жарна – 32 252 теңге. 5-лот. ВАЗ-21070 автокөлігі, мем.нөмірі 487 АЕ 05, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Сланов көшесі, 85А. Алғашқы баға – 215 911 теңге. Бастапқы баға – 1 079 555 теңге. Ең төменгі баға – 62 776 теңге. Кепілді жарна – 32 387 теңге. 6-лот. Ваз-21060 автокөлігі, мем.нөмірі В 041 NS, 2002 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Жансүгіров көшесі, 68/70. Алғашқы баға – 154 026 теңге. Бастапқы баға – 770 130 теңге. Ең төменгі баға – 26 444 теңге. Кепілді жарна – 23 104 теңге. 7-лот. Ваз-21060 автокөлігі, мем.нөмірі В 034 NS, 2002 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Жансүгіров көшесі, 68/70. Алғашқы баға – 154 026 теңге. Бастапқы баға – 770 130 теңге. Ең төменгі баға – 26 444 теңге. Кепілді жарна – 23 104 теңге. Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион өткізуге дейін екі сағат бұрын аяқталады. Сауда-саттыққа қатысу үшін кепілді жарналар мемлекеттік мүлікті есепке алу саласындағы бірыңғай оператордың шотына төленеді: кепілді жарнаны алушы – «Ақпараттық-есептеу орталығы» АҚ; банк – «Қазкоммерцбанк» АҚ; ИИК КZ529261501102032004; БИК KZKOKZKX; БИН 050540004455; Кбе 16; КНП 171; төлемнің белгіленуі – аукционға қатысу үшін кепілді жарна (кепілді жарна мөлшеріне банктік қызмет төлемі кірмейді). Назар аударыңыз! Қатысушының талаптарды сақтамауы, сондайақ бірыңғай оператордың арнайы транзиттік шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін екі сағат бұрын түспеуі тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсетіп тізілім веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі

– БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейлі банктегі есеп айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін ( пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail). Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркеу үшін қатысушы ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді объект бойынша тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсетіп олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Аукционға қатысушылар аукционға бір сағат қалғанда аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион хабарламада көрсетілген уақытта басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион өткізу тəртібі: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап екі минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасы осы қағиданың тар мағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін екі минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелекндіру объектісін сатып алуға ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру объектісін сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру объектісінің бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру объектісі бойынша аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдаланып саудасаттық өткізілген күні тізілімнің вебпорталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жə не жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру объек тісін сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукцион өткізетілетін жер: Алматы облысы, Талдықорған қаласы, Тəуелсіздік көшесі, 75, 211-бөлме. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты 8 (7282) 24-53-29 телефоны жəне www.gosreestr.kz сайты арқылы білуге болады.

С.Ж.Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті 2015-2016 оқу жылына қабылдауын хабарлайды: PhD докторантураға мемлекеттік бюджет негізінде келесі мамандық бойынша: 6D110200 – қоғамдық денсаулық сақтау, 6D110100 – медицина; 6D110400 – фармация, 6D074800 – фармацевтикалық өндіріс технологиясы. магистратураға мемлекеттік бюджет жəне келісім шарт негізінде келесі мамандықтар бойынша: 6М110100 – медицина, 6М110200 – қоғамдық денсаулық сақтау, 6М110300 – мейрбике ісі; 6М110400 – фармация; 6М110500 – медициналық профилактикалық іс, 6М050700 – менеджмент, 6М074800 – фармацевтикалық өндіріс технологиясы. Құжаттар қабылдау 2015 жылдың 10 шілде – 30 шілде аралығында. PhD докторантураға жəне магистратураға түсушілер шет тіл жəне мамандығы бойынша емтихандар тапсырады. Емтихан өткізу – 2015 жылдың 1-20 тамыз аралығында. Сабақтың басталу күні: 2015 ж. 1 қыркүйек. Құжаттарды мына мекенжай бойынша жіберуге болады: 050012, Алматы қаласы, Төле би көшесі, 88, С.Ж.Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті, дипломнан кейінгі білім беру бөлімі (докторантура PhD жəне магистратура). Байланыс телефоны: 8 (727) 3387083. Web-site:www.kaznmu.kz

Мерзімді баспа басылымдарына жазылушылардың назарына! Құрметті жазылушылар, «Қазпочта» АҚ мерзімді баспа басылымдарын уақтылы жеткізбеген, мүлде жеткізбеген немесе қызмет көрсету сапасы төмен болған жағдайда «Қазпочта» АҚ-тың Байланыс орталығына 1499 нөмірі арқылы хабарласуларыңызды өтінеді (ҚР бойынша ұялы жəне қалалық нөмірлерден қоңырау шалу тегін). Біз Сіздерге əрдайым көмектесуге дайынбыз!

Сайрауова Толқын Сайрауқызына «ҚазНұр» гуманитарлық колледжі берген ТКБ №0576412 дипломы мен қосымшасы жоғалуына байланысты жарамсыз деп танылсын.

Қазақстан ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының төралқасы академияның Семей бөлімшесінің төрағасы Серікбай Сəлімбекұлы Маусымбаевқа жəне академик Лəйла Нəсірқызы Маусымбаеваға əкелері, соғыс жəне еңбек ардагері Нəсір Ахметуəлиұлы КЕНБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


CӨЗ СОЙЫЛ

 Өмір өрімдері Шығыс медицинасының атасы Əбу Əли Ибн-Сина бір замандары: «Дəрігерде қыранның өткір көзі, бойжеткеннің нəзік қолы жəне арыстанның жүрегі болуы тиіс», деген екен. Осы жерде əйгілі емшінің: «Дəрігердің сөз, өсімдік, пышақ деген үш қаруы бар» дейтіні де еске түседі. Он ғасырдың арғы қапталынан бүгінгі күнге дейін арымай жеткен бұл қағида қазір де өзінің құнын жойған жоқ. Ал осы талаптар мен сипаттардың бəрі бүкіл саналы ғұмырын денсаулық сақтау саласына арнап келе жатқан хирург-дəрігер Сағындық Шəмшиевтің бойынан табылар еді.

ƏЗІЛ-ОСПАЌ, СЫН-СЫЌАЌ

 Айтпаса да түсінікті

 Шымшыма шумақтар

«¨ос брым»

«Қос бұрым» деп жырлайсың-ау, ақыным, Қиялдайсың қия шауып ақырын. Кемпірде де бұрым жоқ қой бұл күнде... Деп күледі жаныңдағы қатының.

«Кредитпен» той жасап...

Ізгілік іздері Қазір қарап тұрсам, əріптес ағамызбен аралас-құралас болып келе жатқанымызға қырық жылдың үстіне шығып кетіпті. Ол облыстың медицина саласына 1968 жылы келді. Араға 4-5 жыл салып, осы сүрлеуге біз де түстік. Екеуміз де қызметті дəрігеранестезиолог ретінде бастап, көп ұзамай дəрігер-хирург болып біржола бекідік. Содан бері оны өз ісін жанындай жақсы көретін майталман маман, кісілігі мен кішілігі тең түскен абзал азамат, жүрегі жылылыққа толы жомарт жан ретінде жақсы білемін. Осы жылдарда Сəкеңнің сырбаздық, сыршылдық, байсалдылық, бірсөзділік, уəдеге беріктілік, тиянақтылық, ұқыптылық, ыждағаттылық, еңбекқорлық, ізденімпаздық сияқты абзал қасиеттерінің біз секілді ізінен ерген көптеген інілеріне үнемі үлгі-өнеге болып келгені тағы анық. Біз сөз етіп отырған Сағындық аға 1945 жылы Қызылорда облысының Тереңөзек (қазіргі Сырдария) ауданындағы Карл Маркс атындағы (бүгінде Нағи Ілиясов) ауылда туған. Соған дейін Қалима анамыз 13 құрсақ көтерген екен, бəрі туылар-туылмаста шетіней беріпті. Көретін жарығының болғаны шығар, 14ші перзент болып дүниеге келген ағамыз ғана аман қалыпты. Бірақ, оған əлемнің жарығын сыйлаған анасы осыдан кейін денсаулығын түзей алмай, қарашаның қара суығында өмірден өтіп кетіпті. Бұған бір жағы ауылдағы фельд шердің немкеттілігі мен шалағайлығы да себеп болған сияқты. Сағындық ес білгелі жұрттан анасының ақжарқын, қарулы, еңбекққор, адал адам болғанын естіп өседі. Осының бəрі оның анаға деген сағынышын жыл асқан сайын арттыра түседі. Бұл сағыныш желкілдеп өсіп келе жатқан жеткіншектің көкейінде адам жанына араша түсетін дəрігер болу арманын бүршік жарғызып, шешек атқыза бастайды. Сол арманның əлдилеуімен мектеп бітірген ол Алматы медициналық институтына келіп, оқуға түседі. Оқу орнын, жоғарыда айтқанымыздай, емдеу факультеті бойынша бітірген жас түлек 1968 жылы Қызылорда қалалық ауруханасына жұмысқа тұрады. Бастапқыда анестезиолог болып қызметін бастаған ол бірқатар уақыттардан соң хирургтік мансабын да бастайды. Содан бері өткен жылдардың бедерінде Сағындық ағамыз 5 мыңнан астам күрделі операциялар жасап, көптеген аурулардың өмірін сақтап қалды. Осы жылдарда 15-тен аса ғылымиəдістемелік жаңалықтар енгізіп, өзінің ғылымға деген қабілетқарымын да таныта білді. Сонымен бірге, анестезиологреаниматор мамандығын жақсы меңгеріп шықты. 1976 жыл Сағындық Шəмшіұлының дəрігерлік қызмет жолындағы белесінде күрт бұрылыс орын алған кезең болды. Ол осы жылы қалалық дəрігерлік жедел жəрдем бөлімшесіне бөлім меңгерушісі болып ауысты. Міне, содан бастап белсенді дəрігерлік қызметін біржола осы салаға арнады. Ол арада екі жыл өткенде, 1978 жылы станса бас дəрігерінің орынбасары болып тағайындалды. Ал 1982 жылдан 2012 жылы зейнетке шыққанға дейінгі тура 30 жыл бойына осы стансаның үзіліссіз бас дəрігері болып қызмет атқарды. Жай басқарып қана қоя салған жоқ, жыл-жылдап үлкен абырой мен құрметке кенелді. Ол басшылық жасаған жылдарда қалалық

15

www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

«Кредитпен» той жасады шабылып, Халық келді тау суындай ағылып, Келген келін қатыны екен біреудің, Қашып кетті... ұрлап-зырлап қағынып.

Суреттер caricatura.ru сайтынан алынды.

 Бірде...

ЖОЛБАРЫС Халық жазушысы Қалтай Мұхамеджанов белгілі қаламгер əрі ғалым Сəрсенбі Дəуітовті жақсы көріп «жолбарысым» деп арқасынан қағып, еркелетіп жүреді. Бірде Қалекең Сəрсенбі қатарлас бір топ ақын-жазушы туралы мақала жазып, жақсы көретін інісі туралы лəм демейді. – Қалтай аға, – дейді бір кездескенде Сəрсенбі, – беделді басылымға жарияланған мақалаңызды өте мұқият оқып шықтым. Жайшылықта мені «жолбарысым» деп арқамнан қағасыз. Бірақ, мен жайында не «жақсы» деп, не «жаман»

аурухананың жедел жəрдем бөлімшесі өз алдына дербес құрылым болып қайта құрылды. Енді «станса» деген статус алған мекеменің материалдықтехникалық базасы айтарлықтай нығайды. Қала бойынша 3 жедел жəрдем бөлімшесі мен зарарсыздандыру орталығы ашылды. Стансада кардиология, үдемелі терапия, акушерлік, балалар дəрігерлері шақыру топтары қатарға қосылды. Бастапқыдағы 3 бригада саны 20-ға, дəрігерлер сапы 5-тен 103-ке дейін артты. Құрылымдағы барлық қызметкерлердің қатары 600ден асып түсті. Дəрігерлердің санаттылық дəрежесі 87,5 пайызды, ал орта буын кадрлар 83,6 пайызды құрады. Станса қаладағы 250 мыңнан астам жұртшылық пен Тасбөгет, Талдыарал, Махамбет, Абай, Қаракөл, Қарауылтөбе, МИС, Белкөл, Бірқазан секілді елді мекендер тұрғындарына қалтқысыз қызмет етіп келеді. Əдетте басшылық қызметте ұзақ уақыт отырған адамдарда пенделік менмендік, өктемдік пайда болып жатады. Біздің Сағындық ағамыз керісінше «ұлық болсаң, кішік бол» деген қанатты қағиданы берік ұстанып, жасы ұлғайған сайын инабатты да ғибратты бола түсті. Сондығынан болар, жалған сөйлеуді, көлгірсуді білмейтін, əңгіменің ашығы мен адалдығын айтатын қалпынан бір танған емес. Бұған қоса, адам тəрбиесіне, шəкірт тəрбиелеуге көп көңіл бөлді. Кез келген дəрігердің кəсіби маман болудан бұрын ең алдымен нағыз адам болуы керектігін қарамағындағы медицина қызметкерлерінің саналарына сіңірумен келді. Осы адамдық биік қасиеттерді жоғары ұстағаны шығар, өзіне еңбек жолын жаңа бастаған кезде жанашыр болып, қамқорлық көрсеткен Ернияз Омаров, Тұрғанбай Маханов, Базарбай Атабай секілді əріптес ағаларын үнемі ерекше атап отырады. Бүгінде жоғары санатты дəрігер-ұйымдастырушы, І санатты дəрігер-хирург дəрежесіне жетіп отырған Сағындық Шəмшиевтің осы жылдардағы қалтқысыз қызметі елеусіз де қалған емес. Ол – «Денсаулық сақтау ісінің үздігі», бұдан басқа «Ша пағат» жəне «Қазақстан Республикасының Тəуел сіздігіне – 10 жыл» медальдарымен, «Денсаулық сақтау ісіне қос қан үлесі үшін» төсбел гісімен наградталған. Сондай-ақ, ол «Қызылорда қаласының үздік дəрігері». Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Президентінің Алғыс хатына ие болды. Қазіргі таңда «Нұр Отан» партиясының қалалық жедел жəрдем стансасындағы ұйымын, сондай-ақ осы мекеме ардагерлер кеңесін басқарады. Абдулла ШҮЛЕНБАЕВ.

ҚЫЗЫЛОРДА.

 Қырық бір өтірік

ЇШ БАСТЫ ƏТЕШ

Бірде қаздың жұмыртқасының ішіндегі уызын түтікпен сорып алдым да, орнына үш тауықтың жұмыртқасының уызын құйып қойдым. Əлгіден шыққан үш басты «хайуан» үйге жан жолатпайтын болды. Үш бас бір орталыққа бағынады да, үш жаққа қарап тұрады. Қанша бір жүрек жұтқан болсаң да, үш басты хайуанды көргенде бетің қайтады екен.

СУРЕТ

Күнде балық аулауға бара берген соң, балықтар мені əбден танып алды. Содан кейін аудың екі жағына айна іліп қойдым да, ақырындап тарта бердім. Бұрын-соңды өз суретін көрмеген балықтар аудан өздері де бір елі қалмайды. Сөйтіп, көктеңіздің балығын Алакөлге бір-ақ əкелдім.

ТАБИЄИ «ОТТЫЌ»

Магнит тауының басында отырғанмын. Темекі тұтатайын десем, шырпым үйде қалыпты. Сəлден соң күн күркіреп, жаңбыр жауып кетті. Сөйткенше болған жоқ қолымдағы темекім тұтанып сала берді. Сөйтсем, найзағайдың оты дəл темекімнің ұшына тиіпті. Табиғатта да басы артық ештеңе жоқ екен-ау.

АЮДЫ ЖЎМСАЄАН

Циркте хайуанатқа «билік айтып» жүрген досымды үйге шайға шақырғам. Оны-мұны айтып отырып, баяғыда «Аюлыдан» бүлдірген тере барғанда аюдан қатты қорыққанымды айттым. Ол да сəл «бөсіп» алған. «Қорқақ неме. Егер біздің циркте істер болсаң, жүрегің жарылып кетер. Керек болса сол Аюлыға мен қазір барып келем», – деп өкірештеді. Сосын мен ертеңімді ойладым да: – Сен бүгін дем ал. Ертең «дұрысталған» соң екі аюды ертіп барайық. Аюларың ойнағанда

деп жұмған аузыңызды ашпапсыз. Сол замандастарымның соңғы жағы болса да Сəрсенбі деген күшік бар еді деп жаза салсаңыз неңіз кетер еді? Мен мəз болып қалар едім ғой. Əзіл-қалжыңға қамшы салдырмайтын Қалтай Мұхамеджанов: – Ой, бауырым-ай! Ой, жолбарысымай! Соған бола маған өкпелеп жүрсің бе? Сені өңшең күшіктердің қатарына қосып, мені құдай ұрып па? Сен жолбарыссың! Ал жолбарыс туралы мен бөлек мақала жазамын, – деп құтылып кетіпті.

Заң дегенің балдыр-батпақ былқылдақ, Мүсəпірге жынын төгер бұрқылдап. Қалталыға «нағашы» деп еркелеп, «Не хабар?» деп ыржақтайды жылпылдап.

¨р ая а бата жо

Ала тая

Баламыз «МАИ» болды, Шаруамыз жəй болды. Айналайын «Ала таяқ» Қолға түскен «Ай» болды.

¨ызыл тмсы

Қырық есекке жүк болды қырсықтығы, Қиқым-сиқым жəне көп қисықтығы. «Құлай сүйді» бірақ та өліп-өшіп, Арақ деген қып-қызыл «тұмсықтыны».

Мінгесіп жріп мінбеге шы ты Ат артына мінгесіп жүре берген, «Бұлғақтатып құйрығын» күле берген. Ақырында жалғасып жең ұшынан, Мінбеге кеп, тұр əне басып белден.

«œлдім-ау...»

«Бізде тəуір жұмыс бар, Алға шығып ту ұстар. «Құр аяққа бата жоқ», Подаркаңмен дұрыс бар...».

Қарызданып сатып алған жуықта, Ас үйімде тоңазытқыш «толғап» тұр. Ал ішінде жалғыз ғана жұмыртқа, Мұз құрсанып «өлдім-ау» деп сорлап тұр.

Темекі жейді

Əкесі де, атасы да, ағасы, «Трактор» боп күркілдейді анасы.

Əзірбайжан ҚОНАРБАЕВ.

Маңғыстау облысы.

Доқтырхан ТҰРЛЫБЕК. АЛМАТЫ.

Түйеқұсқа жүк артамын десе, құспын депті, ұш десе, түйемін деген екен.

Балаңды аяғынан тұрғызғың келсе, мойныңнан түсір.

берген кəмпиттен əбден жалыққан болар. Бүлдіргенді өздері теріп жесін. Алда-жалда аю шапса көзкөрген ғой, араша тұрар, – дедім. Сонымен ертеңінде досым екеуміз екі аюға міндік те, бүлдірген теруге аттандық. Бізді көргенде бүлдірген теріп жүрген қонжықтар қайран қалысты. Тіпті, бізді бұрыннан танитындай бүлдіргенді қоса терісті. Қайтарда екі аюға міндік те, екі қонжықты ертіп қайттық. Жұм сағанға ең оңтайлы хайуан екен.

ТЇКІРТІП АЛЫЅЫЗ

Агроном болатынмын. Ауылдың қулары ылғи: – Шіркін, қыста агроном, жазда мұғалім болғанға не жетсін, – деп күлетін. Күлсе күле берсін, маған еңбек күн жүріп жатса болды. Қыстай қар тоқтатып жатырмызбен жүрдік. Тек көктемде он-он бес күн егін септік. Оны да тракторшылар себеді ғой. Егістіктің басында ұйықтап жатқам. Біреу өкшемнен теуіп кеп жіберді. Сасқалақтап қалдым. Қарасам, директорым. Жеңіл машинасымен келіп тұр. Əдетте өтірік мəліметке үйреніп алғаны мұндай жақсы болар ма еді. Ойланбастан: – Мен егінді қандай тереңдікте септі екен деп байқап жатқаным ғой, – дедім бетім бүлк етпестен. Бастығымның өзі ыңғайсызданып қалды. Содан кейінгі талай жиналыста: – Молдақ, сен сияқты еңбекке шын берілген, жанкүйер агроном жоқ, – деп жүрді. Ара-тұра өтірік айтпасаң, күн көру қиын. Егер өтірікке икеміңіз жоқ болса, маған келіп, аузыңызға түкіртіп алыңыз. Қазыхан ƏШЕ.

«Бері əкелші ќўрып кеткірді...» Ярослав ГАШЕК.

Даладан ентелей кірген полицей Декл сымдай тартылып, баянат берді. Бастығы орнынан сүйретіле тұрып, онысын құлықсыз тыңдады. – Əдепсіз күнтізбе, басеке. Жүз жиырма данасын қолға түсірдік, – дегенде Деклдің жүзіндегі ресми нышан жайылып жүре берді де өзі тау қопарғандай болып мырс ете қалып, сөзін жалғады: – Барып тұр ған көр генсіздік, вахкомендант мырза, ар-ұяттан безгендік! Жүрек айнытарлық суреттер болғанда, тіпті, атамаңыз! Соны айтты да қағаз қапшықты үстелдің үстіне қойды. Бастықтың ұйқысы шайдай ашылды. – Бері əкелші құрып кеткірді! Полицей қапшықтың аузын ашып, біреуін бастығына ұсынды. Сол-ақ екен, қол астындағы қызметкерлер де анталай келіп, бастықты қоршап алсын. – Керемет! – деді біреуі мұқабадағы суретке қарап. – Бөксе деп осыны айт! – Міне, көрдіңдер ме, – деп түсін суытты Алеш, – жастардың көретіні ылғи осы, тіпті мектеп жасына жетпегендерінің де. Бірақ сол арада-ақ оның үні жұмсарып сала берді. – Өй, деген-ай, əне

Жеміссіз ағаштың бойы ұзын.

Ақбөрі ҚЫДЫР.

АЛМАТЫ.

қой. Қалай ойлайсыңдар? – деді бастық қызмет керлеріне қуақылана қарап. – Ұялмағырлардың ойлап таппайтыны жоқ! – Назарыңызды соңғы беттің алдындағысына салыңызшы, вахкомендант мырза... міне, мына жерде... шомылып жатқан балерина. Ойдай, тыржалаңаш, ал қызметші əйел оған сүлгі беріп тұр... – Тамаша... Ім-ия. Мұндай дүниелерді аяусыз тəркілеу керек дейтінім осы ғой. Мен білсем, барлық дүкендерді сүзіп шықса, осындай тағы бірдеңелер табылып қалар. Беу, шіркін, комиссарымыз Пероутка ертең қалай қуанар екен десеңші.

тым, əне бір қатар жатқан сурет одан да керемет. Қатын деп соны айт, бөксесінің өзі неге тұрады... Шіркін, жатыс қандай, шалжиуын көрмейсің бе төсекте! Əй, оңбағандар-ай, қандай-қандай суреттерді жасайды! Орысшадан тəржімалаған – Бастық жолдас, сіз суреттің Бекболат ƏДЕТ. астындағы өлеңді оқып көріңізші. Тіпті де жа Фотоəзіл ман емес. – Жатық жазылған екен, астарлы мəнін айтсаңшы! Осы сияқты бəле-бəтірді жазып, баспасөзге беретін неғылған ұятсыздар десеңші! Балалар мектепке бара жатып, жолай дүкеннен осындай күнтізбені көреді-ау! Не деп атаушы еді құрып кеткірді? – Порнография дейді, бастық мырза, – деп Павелка қолға қона кетті. – Сұмдық екен... Бірақ, қалай керемет салынған! –деді полицей Мика. – Мəселен, мына ішкиім... – Астындағы жазуы қандай: «Ішкиіммен ұнаймын ба, сүйіктім, əлде онсыз-ақ көңіліңе биікпін?» – дейді-ей! – Онсыз-ақ дұрыс

Ертек ты дап... балы аулап отыраны да баяы.

«Вокруг смеха» журналынан алынды.

АЛМАТЫ.

* * * Бірде мал дəрігері ауруханаға түсіп қалыпты. Дəрігер одан сұрайды: – Қай жеріңіз ауырады? – Сен көп сөзді қой да, мені емде, мен малды емдегенде одан «қай жерің ауырады?» деп сұрамаймын. – Онда, медбике, науқастың аяғын йодпен сылағын. Егер көмектеспесе, кесіп тастай салармыз. *** Дəрігер полицияға телефон соғады. – Мен өкпесі ауырған науқасқа жылы киініп жүр деп едім... – Оған біздің қандай қатысымыз бар? – Сол науқас менің тонымды киіп кетіпті...

Досыңа ренжісең, «үй сал» деп қарға.

біреуі... Көзін қарашы! Əрі өзі тырдай жалаңаш! – Тұра тұр, бұдан да сорақысын көресің, – деп жатыр Декл. – Мынау да кем соқпайды... – Құр босқа дауласпаңыз, дос-

Өмірді қартайғанша ата-анаң бағып, қартайған соң балаларың бағатындай етіп өткіз.

 Дəрігерлік «түшпара» Емханада: – Дəрігер, мен түсімде сериал көре беремін. – Мына дəріні бүгін ішіңіз, басылып қалады. – Келесі аптаның соңында ішсем бола ма? – Неге? – Соңғы серияларын бір-ақ көре салайын дегенім ғой. * * * Бас дəрігер медбикеге: – Сіздің бөлімдегі науқастар неліктен төрбұрыштандырылған көмір мен аспиринді шамадан тыс көп пайдаланатындықтарын анықтадыңыз ба? – Иə, олар ол дəрілермен дойбы ойнайды екен.

За был ылда

«Темекі жеп» үйдің іші көк түтін, Есікті ашып жылап отыр баласы.

Ќайран, кеѕес заманы-ай!.. Бес жыл бірге білім алған екі курстас кең кафеде кеңкілдесіп отыр. – Қарашы ана табанда тапталып жатқан бір мен екі тиындықтарды... Обал-ақ! – Кеңес кезінде, екеуіміздің студенттік шағымыз өткен социализм заманында нанның қоқымы да бұл құсап жатпаушы еді емес пе? – Далада да шашылып жатқан сол «бір мен екілік». – Пəлекеттің, бір мен екі тиынның құны қазір көк тиын. – Ол емес, бүтін бес не он тиыныңды ұсынып ала қояр зат жоқ. – Е, қайран кеңес заманы, сол кезде бір тиынға бір қорап шырпы алушы едік. – Екі тиынмен телефонмен сөйлеспеуші ме едік. – Үштікпен сироп қосылған

салқын су сіміруші едік. – Бес тиынға қос уыс шемішке алып шағатынбыз. – Бала біткеннің балмұздағы, оның шоколад қосылғанының өзі 22-ақ тиын тұрмаушы ма еді. –Жиырма екіге көбігі көлкіген кружкі сыра алып сімірмеуші ме едік. – Ал 56 тиын 1 доллар тұрыпты. – Ойпыр-ай, сонда мың долларың?.. – 2.87, 3.62, 4.12 дегендер есіңде ме? – Есімде емей, ол жарықтық арақтардың құны ғой. – Əрідегісін айтсақ, сол кездің «тұлымды тұлпары» «Москвич» көлігінің құны 5 мың сом еді-ау. – Одан мықтысы «Волга» емес пе еді...

– Бəке, сəл-пəл отырыппыз, есеп айырысу қағазы да келіпті... – Қанша дейді? – Он бес мың теңге. – Алғанымыз шиша арақ, бірбірден шашлық... Е, сол кездегі социализм «сəйгүлігі» «Волга» жарықтықтың құны да он бес мың сом еді-ау... Қайтейік, келмеске кеткен кеңес заманы-ай десеңші! Ерсұлтан МАҒЖАН.

ТАЛДЫҚОРҒАН.

Мїйісті жїргізетін Берік САДЫР


16

www.egemen.kz

19 маусым 2015 жыл

 Үйренетін үрдіс

 Жүздесу

Ќўмдаєы ќуат кґзі бўлтты кїні де энергия ґндіреді «Мұса» шаруа қожалығының жетекшісі Тілеген Мусин құм ішінде əйгілі герефорд тұқымды ірі қараны өсірумен айналысады. Оның қызметінің басты феномені – АҚШтан жеткізілген бітімі, оты мен суы бөлек текті малды Нарын құмына жерсіндіре білуінде. Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Соның нəтижесінде герефорд құмның жайылымын жатсынбай қоң жинай түсуде. Мұндағы басты қиындық – су. Құм ішінде өзен, көл бола бермейді.

Сондықтан Т.Мусин құдық қ а з ды р ы п , с у ш ы ғ а р у ү ш і н энер гия өндіретін күн мен жел қалақ шаларын орнатты. Оның

əрқайсысы тəулігіне ең төменгі есеп пен 1,5 кВт қуат өндіреді. Жинақталып келгенде – 9 кВт. Бір отбасының орташа есеппен 3-5

н е к с ыте

кВт тұтынатынын ескерсек, бұл – жеткілікті мөлшер. Қажеттілікке қарай 10-12 кВт қуат өндіруге болады. Тақтайша қалақтардың пайдалану мерзімі 25 жыл. «Жөндеп, майлап əуре болмайсың. Тек андасанда шаңын сүртсең болғаны», дейді Т.Мусин. Сондай-ақ, шаруа қожа лығының жетекшісі «Маглев» жүйесіндегі жел генераторы сағатына 100 Вт қуат беретінін айтты. Бұл түнгі мезгілде аккумуля торды қоректендіру үшін орнатылған. Тілегеннің өнертапқыштық ойпікірінен түйгеніміз, біз Күн қуатына бай екенбіз. Түннің қысқалығы сонша, таңғы рауан себезгілеп түскенше аккумулятордағы жинақталған тоқ сарқылып үлгермейді. Күн тақтайшалары бұлтты күні де қуат өндіреді. Тек бұл ғажайып қондырғы күн күркіреп, найзағай жарқылдаған жағдайда ғана қуат бермейтін көрінеді. Оны өндіргенімен, жұмыс жасап тұрған кезде жай түсіп кету жағдайы аса жоғары екен. Батыс Қазақстан облысы.

 Мəселенің мəнісі Киіктердің жаппай қырылуынан қауіптеніп қалған жұртқа бағымдағы малдың да шетінеуінің ұшырасуы – алаңдатарлық оқиға. Мұндай жағдай Ұлытау ауданындағы Бозтұмсық ауылында орын алды. Алайда, əлеуметтік желілерде хабарланғандай, мұнда бірден 100ден астам мал басы емес, 21 ірі қара түрі, атап айтқанда, 19 бұзау, 2 қашар тұяқ серіпкен екен. Əзірге басқалары өлім-жітімнен аман.

ш м а Т

Ауру аныќталды, шетке шыєару шектелді Айқын НЕСІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Кеше аудандық ветеринария бөлімінен білгені міздей шетінеген малдардан алынып, тексеріске жіберілген үлгіні Ауыл шаруашылығы министрлігі ветеринарлық бақылау жəне қадағалау комитетінің «Ветеринария бойынша ұлттық референттік орталығы» зерттеген. Нəтижесінде листериоз пен пастереллез аурулары екені анықталыпты. Осыған байланысты аталған комитеттің Қарағандыдағы эпизотияға қарсы отряды мамандары бүгінде Қаракеңгір ауылдық округі аумағындағы мал қораларына дезинфекция жұмыстарын жасап, аурудың таралмауы үшін алдын алу шараларын жүргізуде. Осындай істермен қатар, аудандық əкімдіктің қаулысымен малды дағдылы жайылым аумағынан асырмай бағуға, ет, сүт өнімдерін сырт жерлерге шығармауға шектеу қойылды. Мұндай тосын жағдай бұл ауылда көптен бері ұшыраспапты.Соған тап болу жергілікті тұрғындардың қолдарындағы түлік түрлерінің ветеринарлық күтіміне деген жауапкершілігін күшейтуге ден қойдырып отыр. Қарағанды облысы, Ұлытау ауданы.

Тимур БЕКМАМБЕТОВ:

«Туєан жерден тамырымды їзбеймін»

Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Атырауда кіндік қаны тамған, Жайық жағасында балалық балдəурені өткен, бүгінде Ресейде тұратын атақты режиссер, сонымен бірге, продюсер Тимур Бекмамбетов туған жеріне келіп, əкесі Нұруахитке орнатылған мемориалдық тақтаның ашылу салтанатына қатысты. Оның есімі тек бір елге ғана емес, əлемге кеңінен жайылған. Əсіресе, «Түнгі шолғыншы» фильмімен танымал болған Тимур Бекмамбетов туған жеріне бұдан он жыл бұрын келген екен. Содан кейінгі

Атырауға келу сапары, өткен аптада əкесі Нұруахитке орнатылған мемориалдық тақтаның ашылу салтанатымен тұспа-тұс келді. Оның əкесі энергетика саласында абыройлы еңбек еткен. Алыста жүрсе де туған жерін сағына еске алатын Тимур Бекмамбетовтің айтуынша, ол қазір шетелдік MGM киностудиясының «Бен-Гур» аталатын ірі жобасындағы жұмысын жалғастыруда. – Бұл – 2000 жылдық тарихы бар өте көне хикая. Оның сценарийі Лью Уоллестің кеңінен танымал болған «Бен-Гур» классикалық романының желісімен жазылған. Хикая сюжетінде ағайынды жігіттер

туралы баяндалады. Негізгі түйін – кек пен кешірім жайлы. Хикаяда Морган Фримен, Джек Хьюстон секілді актерлер ойнайды, – деді атақты режиссер журналистерге берген сұхбатында. Сонымен бірге, бұған дейін Тимур Бекмамбетов негізін қалаған халықаралық «Astana» экшнфильмдер кинофестивалінде Қазақстан тарихына негізделген бірлескен жобалар жөнінде де əңгімелеп берді. Оның айтуынша, сценарийлер фестивалі өткен. Бірақ, онда Қазақстан тарихына қатысты емес, ғарыш туралы үздік сценарийі таңдалыпты. Сөйтіп, америкалық Брайан Миллердің сценарийі негізінде «Apollo 18» фильмін түсіруге 5 млн. доллар жұмсалған. Кейін фильмнен 25,2 млн. АҚШ доллары көлемінде табыс түскен. Тимур Бекмамбетов бұдан былай туған жеріне жиі келуге бекініп отыр. «Жас ұлғайды. Бос уақыт табылып тұрады. Соңғы кездері туған жерім тартып тұратын болды. Сағыныш та бар. Елден тамырымды үзгім келмейді», деді ол. АТЫРАУ. ––––––––– Суретте: атақты режиссер Тимур Бекмамбетов туыстарының ортасында.

 Жаңа кітап

«КƏУСАР» Жуырда осындай атпен журналист-жазушы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Президент сыйлығының лауреаты Қайсар Əлімнің кітабы Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне спорт министрлігі «Əдебиеттің əлеуметтік маңызды түрлерін басып шығару» бағдарламасы бойынша жарық көрді (Алматы, «Ана тілі» баспасы, 24,0 баспа табақ, 2015 ж.).

Автордың бұл кітабына кəусар бұлақтың сыңғырындай рухани мөлдірліктен сусын қандырарлық əдеби портреттер мен эсселер шоғырланған. Жүрек қылын шертерлік туындылардан М.Дулатов, Ғ.Мұстафин, М.Иманжанов, М.Хакімжанова, Қ. Жармағамбетов, І. Есенберлин, Ə.Нұршайықов, С.Мəуленов, Ғ.Қайырбеков, Ш.Мұртаза, т.б. ұлтжанды суреткерлердің «Əдебиет – ардың ісі» деп қайралған талант қайнарларын, азаматтық болмыс-бітімін, туған елдің ертеңіне алаңдаған көңіл əуенін,

халық мүддесі жолындағы қайраткерлігін дөп басып тануға болады. «Теңіздің дəмі – тамшысынан» дегендейін, автордың 1982 жылдың қарашасында Алматының іргесіндегі Қарғалыда тұратын классик жазушы Ғабиден Мұстафинді əдейі іздеп барып, сұхбаттасқан сəтінен мысал келтірейікші: «... Мен Ғабеңнің айтқанын істедім. Кітаптың («Ой əуендері») тиісті бетін ашып, судыратып оқи жөнелдім. «Жазушы халық тіліне бай, сөз үлгілеріне қанық болуға тиісті.

Соның өзінде шебер емес, жинаушы ғана. Шеберлік – сөздің орнын табуда, мөлшерін білуде. Мұны білгеннің əр сөзі алтын. Жалғанда не терең? Сөз терең. Не сұлу? Сөз сұлу. Не өткір? Сөз өткір. Оның бұл қасиеттерін адам адам болғалы пайдаланып келеді. Əлі күнге ешкім шегіне жете алған жоқ. Демек, əр жазушы өз тұсында өзіндік сөз өнерін көрсетуіне əбден болады. Көрсете алмаса, кінə өзінде». Міне, атақты жазушының кейінгі жастарға айтып кеткен ұлағатты сөзі осылай өміршеңдігімен ойландыра түспек екен əркімді. Сондай-ақ, əдебиеттің кейінгі буын талантты өкілдерінің шығармалары да зерделі зерттеудің нысанасына іліккен. Атап айтсақ, К.Мырзабеков, Ж.Əбдіхалық, Т.Сəукетай, Қ.Жиенбай, Ж.Дəуренбек, Қ.Аманжол, т.б. ақын, жазушылардың еңбектері əдеби портреттер мен эсселер жанрында жоғары талғаммен талданып, танымдық, тəрбиелік жағынан терең сарапталады. Кітаптың тілі жатық, мазмұны көркемдікпен əдіптелген. Əдебиетке ынтызар əрбір оқырманды бейжай қалдырмасы анық. Қали МЫРЗА.

АСТАНА.

 Мəссаған!

Аќтауда ґртенген ўшаќ Бұрнағы күні Астана қаласынан кезекті рейсін жасап, Ақтау топырағына табан тіреген «SCAT» əуе компаниясының «Боинг» ұшағында өрт шықты. Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Астанадан кестеге сай ұшып, кестеге сай Ақтау əуежайына қонған ұшақтан ешқандай техникалық ақаулар байқалмаған. Абырой болғанда, салоннан өрт шыққан сəтте ұшақ бортындағы жолаушылар жерге түсіп болған екен. Деректер өрт аталмыш ұшақты кезекті «Минеральные воды» бағытында сапарға шығару үшін дайындап, техникалық қызмет көрсету жұмыстары жүргізіліп жатқанда тұтанғандығын айтады. Сонымен қатар, Ақтау халықаралық əуежайы өрт сөндірушілері дер кезінде

Фотоэтюд

сөндірген өрт ұшақ бортында оттегі баллоны жарылу себебінен пайда болды деген болжам айтылуда. – Жолаушылар ұшақтан кестеге сай түсірілген соң, онда техникалық қызмет көрсету жұмыстары басталды. Осы кезде салонда өрт тұтанды. Авиакомпания оның себебін анықтайтын болады, – дейді компанияның жұртшылықпен байланыс бөлімінің жетекшісі Виктория Ульянова. Қазіргі таңда оқиға орнында арнаулы авиациялық комитет жұмыс жасауда, сондай-ақ, «SCAT» əуе компаниясының ұшағының өртке орануы бойынша сотқа дейінгі тергеу жұмыстары басталған.

Ғаламтор деректерінде Əуе көлігі халықаралық қауымдастығы (ИАТА) «SCAT» əуе компаниясының қызметін əлемдегі ең қауіпті əуе тасымалдаушылар ондығына енгізгендігі айтылуда. Соңғы үш жыл ішінде аталмыш мекеменің ұшақтарына қатысты сегіз оқиға тіркелген.

Ақтау халықаралық əуежайында орын алған оқиға елдің үрейін ұшырғанмен, ең бастысы, адамдардың амандығы деп ұшақтың жерге қонған соң өртеніп, бортындағы жолаушылардың дін аман қалғанына шүкіршілік етуде. Маңғыстау облысы.

Сурет «Көк жүзінен қарағандағы Қазақстан» фотоальбомынан алынды.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-07-87.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz. Интернет-редакция: ekazakhstan@mail.ru Алматыда: факс (727) – 273-07-87, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-94-72; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 68-59-85; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-07-26, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-Полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Достық-Дружба даң., 215 А, «WESTA» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 203 394 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 8 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №586 ek

Profile for Egemen

19062015  

1906201519062015

19062015  

1906201519062015

Profile for daulet
Advertisement