Page 1

АҚПАРАТТАР аєыны №221 (28699) 18 ҚАРАША СƏРСЕНБІ 2015 ЖЫЛ

Кґрмеге арналєан келелі кеѕес Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық «ЭКСПО-2017» маман дандырылған көрмесіне дайындық мəселелері жөнінде кеңес өткізді, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Отырысты ашқан Мемлекет басшысы ЭКСПО көрмесі отандық экономикаға жəне жаңа технологияларды игеру ісіне серпін бере алатын ұлттық жобаға ай налғанын айтты. Сондай-ақ, көрме нысандарының құрылысы кестеге сəйкес жүріп жатқанын атап өтті. – Көрменің ашылуына бір жарым жыл қалды. Барлық құрылыс жұмыстары келесі жылдың күзіне дейін аяқталуы тиіс. Күрделі экономикалық ахуалға қарамастан, біз көрмені дайындауға қажетті барлық қаражатты бөліп жатырмыз. Құрылысқа Қазақстанда мол жұмыс тəжірибесі бар мердігер лерді тарттық. Сондай-ақ, Миландағы көрмені өткізу тəжірибесін тыңғылықты зерделе дік. Сондықтан ЭКСПО-ны ұйымдастыру ісіне қатысты түсініксіз еш теңе жоқ, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан Президенті шығыстарды оңтайландыру мақсатында барлық əрлеу жұмыстарын отандық өнімдерді барынша пайдалана отырып жүргізу қажеттігіне назар аударды. Бұл мəселе айрықша бақылауға қойылды. Мемлекет басшысы көрменің жарияланған тақырыпқа сай мазмұнмен толығуы мəселесіне назар аударды. – Барлық жерде, шетелдерге сапар кезінде, елдердің лидерлерімен, ірі компаниялардың басшыларымен кездесулерде мен «ЭКСПО-2017» туралы айттым. Олардың бəрі алдағы көрмеге зор қызығушылық танытып, қатысуға дайын екендерін мəлімдеді. Осыны пайдалана білген жөн, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан Президенті бұл бағыттағы жұмыстың жанданғанын айта келіп, əрі қарай жалғастыруды тапсырды. – Ұлттық жəне трансұлттық компаниялардың əлеуеті мүлде пай даланылып отырған жоқ. Бұл жалпықазақстандық іс болған дықтан, олар да көрмеге

қаты суға тиіс. Жер қойнауын пай да ланушылардың барлығын тарту керек, олар да өз үлесін қосулары қажет. Жер қойнауын пайда ланушы 39 компанияның тек екеуімен ғана ынтымақтастық туралы меморандумға жəне демеушілік туралы бір ғана шартқа қол қойылған. Бұл жеткіліксіз, – деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев жер қойнауын пайдаланушы ірі компаниялармен жұмыс кезінде олардың беделін «ЭКСПО-2017» көрмесіне жаңа технологияларға ие Siemens, Samsung, Toyota сияқты жəне басқа озық компанияларды тарту үшін пайдалану керектігін айтты. – Жер қойнауын пайда ланушылардың осындай компаниялармен жолға қойылған байланыстары бар, олардан миллиардтаған қаржыға жабдықтар мен технологиялар алады. Біз осы байланыстарды барынша пайдалануға тиіспіз. Жер қойнауын пайдаланушылардың əрқайсысы əлемдік брендтермен «ноу-хауларының» алғашқы таныстырылымын біздің көрмеде жасауы керектігі жөнінде уағдаласқаны абзал. Премьер-Министрдің бірінші орынбасары Б.Сағынтаев «ЭКСПО-2017» көрмесінің дайындығына Үкіметтегі жауапты тұлға ретінде осы мəселелермен айналысуға тиіс, – деді Қазақстан Президенті.

Мемлекет басшысы ең алдымен, балама технологиялар саласындағы көшбасшы елдерді тарту қажеттігіне назар аударды. – Қатысушылардың сандық құрамы маңызды, бірақ өздерін жаңа əзірленімдер саласында көшбасшы ретінде танытқан елдерді тарту мəселесі одан да өзектірек. Бұл мəселе Үкімет пен Сыртқы істер министрлігінің айрықша бақылауында болуға тиіс, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Мемлекет басшысы көрмеде Қазақстанның мəдениетін, тарихы мен дəстүрлерін көрсетудің маңыздылығын айтты. – Отандық мəдениет қайраткерлерінің өнер көрсетуіне басымдық беру керек. Мəденидуманды шара лар көрме аумағында ғана емес, бүкіл қалада өтуі қажет. Музейлер, көрмелер мен театрлар қонақтарды ең жоғары деңгейде қарсы алуға дайын болуы тиіс. Мəдени-думанды шаралар жоспары əлі күнге дейін келісілген жоқ. Барлық мемлекеттік органдардың үйлесімді қызмет еткені керек, осы жұмысты жеделдетуді тапсырамын, – деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев көрменің дайындығы мен өткізу жұмыстары кезіндегі қауіпсіздікті қамтамасыз етудің де мəн-маңызына тоқталды.

Оќырман назарына!

● Тосын табиғат

Ќарашадаєы ќалыѕ ќар

Заман талабына орай жаңар ған «Егемен Қазақстан» газетінің сайтын енді əлеуметтік желілер арқылы оқу үшін мына көрсетілген сілтемелерді теру арқылы тікелей біздің сайтымызға өте аласыз.

Талғат СҮЙІНБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Кеше Алматыны таң бозынан аппақ қар жапты. Түнімен жауған қардың қалыңдығы қаланың халық сирек қоныстанған таулы бөктерінде 35 сантиметрге дейін жетті. Мақатаев көшесі мен Абылай хан даңғылының қиылысқан жерінде еріп жауған қардың қалыңдығы 15 сантиметр болды. Қала көше тазалаушылары түні бойы тынбай қар күреді десе болатын шығар. Гүрілдеген ауыр техникалар таңертеңгілік көлік қатынасының кідіріссіз жүруіне жағдай жасау мақсатымен, тоқтаусыз жұмыс істеді. Ең алдымен, үлкен қаланың ішіндегі жаяу жүргіншілер жолына ерекше мəн берілді. Қала əкімдігі баспасөз қызметінің мəліметіне қарағанда, кешке дейін тек осы соқпақтарға ғана 23 тонна техникалық тұз, көшелерге 1,8 тонна химиялық қоспа құм шашылған. Барлығы 110 арнаулы техника мен коммуналдық

қызметтің 400 жұмысшысы қызу жұмыс істеді. Жапырағы түсіп үлгермеген ағаштардың бұтақтары əдеттегідей ылғалы басым қар кесектерін ұстай алмай морт-морт сынды.

– Көрмедегі бұқаралық шаралар кезінде қандай да бір келеңсіздіктерге жол бермеу үшін алдын алу шараларын қабылдау қажет. Бұл шараларды бүгіннен бастап пысықтаған жөн. Арнаулы қызметтер мен құқық қорғау органдары қауіпсіздік пен құқық тəртібін қамтамасыз етуі тиіс. ІІМ, ҰҚК жəне «Сырбар» осы бағыттағы үйлесімді жұмысты жалғастыруға тиіс, елорданың жəне көрменің қауіпсіздігі осыған байланысты. Қауіпсіздік кеңесіне осы мəселені тұрақты бақылауда ұстауды тапсырамын, – деді Қазақстан Президенті. Мемлекет басшысы көрмеге қатысушылар мен қонақтарға қолайлы жағдай жасап, көрмеге келудің тыңғылықты кестесін əзірлеу қажеттігін айтты. Нұрсұлтан Назарбаев, сондай-ақ, өз ге бағыттарды да, соның ішінде еріктілерді дайындау, өз отандастарымыздың көрмеге қолжетімділігін қамтамасыз ету жайын тиянақты ойластыру керектігіне назар аударды. Қазақстан Президенті Үкіметке барлық мəселені тиісті деңгейде үйлестіруді жəне жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы үнемі баяндап отыруды тапсырды. Соңында Мемлекет басшысы алдағы көрме бүкіл қазақстандықтар үшін маңызды

Баспасөз орталығы «қала бойынша 12 ағаш құлаған, аула ішінде тұрған 4 жеңіл көлік зардап шекті», дейді. АЛМАТЫ.

Бїгінгі нґмірде: Дін мен дін еместі ажырату

Саѕлаќтарды самєатќан студия

4-бет

5-бет

Апатќа ўшыраєан Ресей ўшаєына жарылєыш зат салынєаны тїпкілікті расталды 6-бет

Ґркен жайєан ґрелі істер 14-бет

шара екеніне тағы да назар аударды. – Əлемде дағдарыстық ахуал байқалып отыр, ол біздің елге де əсер етуде. Соған қарамастан, Қазақстан халықаралық көрмеге дайындықты, индустриялық саясат аясында жаңа нысандар салуды, жаңа жұмыс орындарын ашуды жалғастыруда. Бұл біздің экономиканың қарқыны мен мүмкіндіктерін көрсетеді, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Кеңесте көрмеге дайындық пен Мемлекет басшысы берген тапсырмалардың орындалу барысы туралы «Астана ЭКСПО-2017» ҰК» АҚ басқармасының төрағасы А.Есімов хабарлама жасады. Ол көрме кешені құрылысына арналған шығыстарды оңтайландыруға айрықша көңіл бөлді. Атап айтқанда, компания құрылымын өзгерту аясында департаменттердің қызметі нақтыланып, басқарма төрағасының орынбасарлары мен басқарушы директорлар саны екі есе қысқарды. Бұл 150 миллион теңгеден астам қаражатты үнемдеуге мүмкіндік берді. А.Есімов кейбір сəулетқұрылыс жобаларын қайта қарау есебінен шығыстар көлемі 78 миллиард теңгеге азаятынын, бұл ретте жалпы сəулет келбеті мен нысандардың функционалдылығы сақталатынын атап өтті.

– Бюджет қаражатын мақсатқа сай пайдалану тиімділігіне айрықша назар аударылды. Қазақстандық қамту үлесін ұлғайту мен отандық кəсіпкерлерді тарту да үнемдеу шараларының бірі болып саналады. 10 өңірмен ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды, нəтижесінде 20 мыңнан астам адамды жұмыспен қамтыған 220 отандық кəсіпорын құрылысқа тартылды. 30 миллиард теңгенің өнімі жеткізілді, – деді «Астана ЭКСПО-2017» ҰК» АҚ басқармасының төрағасы. Сонымен қатар, ұлттық компания басшысы көрме имиджін ілгерілету жəне оны тақырыптық жағынан толықтыру жұмыстарының барысы туралы да баяндады. А.Есімовтің атап өткеніндей, бүгінде 53 ел жəне 11 халықаралық ұйым көрмеге қатысатынын растаған. Кеңес барысында, сондай-ақ, Энергетика министрі В.Школьник, Сыртқы істер министрі Е.Ыдырысов, Инвестициялар жəне даму министрі Ə.Исекешев, Мəдениет жəне спорт министрі А.Мұхамедиұлы, Астана қаласының əкімі А.Жа қ сыбеков жəне мердігер ұйымдардың басшылары сөз сөйледі.

––––––––––––––––– Суретті түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

●Жыл басынан бері вагондарға техникалық бақылау мен «бүйірлік жақтау» бақылау режімін жүргізу кезінде 4,5 млн. вагон тексерілді. Сондай-ақ, «Қазақстан темір жолы» ұлттық компани ясы» А Қ баспасөз қызметінің хабарлауынша, осы уақыт аралығында теміржол көлігінде қауіпсіздік ережелерін бұзу көрсеткіші өткен жылмен салыстырғанда, 14 пайызға төмендеген. ●Алматыда Инвес ти циялар жəне даму министрлігі мен Байланыс, ақпараттандыру жəне ақпарат комитетінің қолдауымен түсірілген екі телехикаяның таныстырылымы өтті. «Өмір сынағы» жəне «Шалғайдағы оқиға» атты жаңа туындыларда қоғамдағы өзекті мəселелер талқыланып, отансүйгіштік, əлеуметтік жауапкершілік секілді құндылықтарға мəн берілген. ●Шығыс Қазақстан облысы мен Қытайдың ШыңжаңҰйғыр автономиялық өлкесінің кəсіпкерлері құны 1,7 млрд. доллар болатын 7 бизнескелісімге қол қойды. Облыс əкімдігі баспасөз қызметінің мəлімдеуінше, бұл келісімге өңір басшысы Даниал Ахметовтің аталған өлкеге жасаған ресми сапары барысында қол жеткізілген. ●Биыл «Нұрлы Жол» бағдар ламасы бойынша Ақ төбе қала сына ұлт тық қордан 3 млрд. 979 млн. теңгеден астам қаржы бөлінді. Қала əкімінің кеңесшісі Геннадий Дудаковтың айтуынша, бұл қаражат бі лім, тұрғын үй жəне инженер лік-коммуникациялық ин фрақұрылымды жаңартуға жұм салды. Одан бөлек, осы жылы қаладағы жылу желілері мен қазандықтарды жөндеп, жаңартуға 3,6 млрд. теңге бөлінді. ●Маңғыстау облысының Мұнайлы ауданында 1200 орындық мектеп пен 280 бүлдіршінге арналған балабақша ашылды. Мектеп құрылысына республикалық жəне жергілікті бюджеттен 1 млрд. 537 млн. теңге бөлінген. Ал «Балапан» мемлекеттік бағдарламасы бойынша салынған балабақшаға жергілікті бюджеттен 401 млн. теңге қарастырылды. ●Қостанай облысының тұрақтандыру қорына 1000 тоннадан астам азық-түлік сатып алынды. Облыстық ауыл ша р у а шы лы ғ ы б асқ ар м асы төрағасының қоғаммен байланыс жөніндегі кеңесшісі Ольга Лидің сөзіне сүйенсек, жоғарыда айтылған азық-түлікпен қатар 4 млн. дана жұмыртқа алынған. Жалпы 2015-2018 жылдарға арналған облыстық тұрақтандыру қорын жасақтау үшін 705,7 млн. теңгеге келісімшарт жасалған. ●Көкшетауда күрделі жөндеуден өткен терапия корпусы қайта ашылды. Жөндеу жұмыстарына 252 184 875 теңге жұмсалған. Жаңа терапия бөлімшесінде ревматологиялық, гастроэнтерологиялық, пульмонологиялық сынды бірқатар ем түрлерін қабылдауға болады. Бұл туралы медициналық мекеменің бас дəрігері Серік Аяғанов хабарлады. Хабарлар Үкімет, облыстық əкімдіктер сайттары, «ҚазАқпарат» агенттігі жəне «24kz» телеарнасының деректері бойынша дайындалды.

● Заманмен үндес заңғар басылым

Ел газеті «Газет – елдің көзі, құлағы, тілі» дейтін Ахмет Байтұрсыновтан қалған данышпандық сөз сол кезде жаңа туа бастаған қазақ баспасөзінің бағдарламасы сияқты еді. Соның алдында ғана, ХІХ ғасырда басымыздан кешкен – көрер көзі, естір құ лағы, сөйлер тілі бол маған қазақтың қараңғылықтағы күйін бүгін көзге елестетіп көрейікші. Қараңғыдан жарық дүниеге шыққандаймыз. Газет арқылы ел ішіне ойлы сөз тарады, ол санаға əсер етіп, елдің оянуына себепкер болды. Жаңа идеялар тарай бастады. Өмір танудың əрқилы жолдарына көз салу, жақсы мен жаманды салыстырып, пайдалы мен пайдасыз кəсіпті айыра қарау, ел ішіне оқу-білімнің тарауы отар елдің көп нəрсеге қолы байланып отырғанын көрсетті. Ағарту, мəдениет, кəсіпқұмарлық арқылы ел ішіне жаңалықтар кіре бастады. Бұл жаңа ояна бастаған халықтың жан-жағына көз тастап, қармана, ілгеріге ұмтылудың белгісі болар. Содан бері ғасыр өтті. Қазақ баспасөзі қаншама өсті, жетілді. Елінің мұңы мен қиыншылықтарын айтуға жарады. Газет, журнал, тағы басқа басылымдар көбейіп, қоғамның сан-салалы өмірін оқырманына суреттеп, хабарлап жеткізетін күйге жетті.

Осы ізденістің алдыңғы шебінде бүгінгі «Егемен Қазақстанның» («Еңбекші қазақ», «Социалистік Қазақстан», т.б.) тұрғаны даусыз. ХХ ғасыр бойы қазақ басынан кешкен аласапыран сапырылыстардың сырын оқырмандарына алдымен жеткізіп, түсіндіруге тырысқан, қашанда еліне шындықты айта білуімен баспасөз атаулының алдында тұрған оны халық «Ел газеті», «Ұлт газеті» атандырды. Бүгін ол жүз жылға таяу (нақты айтсақ, 96 жыл) қызметін жалғастырып 200 мыңнан астам таралыммен тарауға жетті. Газет мазмұны да оның оқырмандарының, халқының тағдырымен байланыста өтті. ХХ ғасырдағы қазақтың ұлттық оянуынан бастап, бүкіл бастан кешкен өмірі, жаңа қоғам құру жолындағы табыстары мен олқылықтары, көрген тарихы осы газеттің бетінде. Қоғамдық өмірдегі ғана емес, тағдырын елімен байланыстырып бірге өткен ер-азаматтардың, ұлт көсемдерінің, халықтық қайраткерлердің, əдебиет пен өнер, ғылым қызметкерлерінің сырлары жайын да осы газет шерте алады. Кеңес тұсы мен одан кейінгі қолымыз жеткен тəуелсіздік үшін күрестің мол деректері де газет арқылы тарады. Əсіресе, жаңа

өміріміздің – тəуелсіздігіміздің тарихын өз бетінде жазуға «Егемен Қазақстан» ұлы қызмет атқарды. Тəуелсіздік жолындағы күрес Нұрсұлтандай ұлы қайраткерді қалай ысылдырып шығарса, «Егемен» оның батыл қадамдары мен ойпікірлерін тартынбай, жалтақтамай халқына жеткізіп тұрды. Сөйтіп, тəуелсіздік пен тəуелсіздік идеясы осы газеттің бетінде табысты. Əлі де солай! «Алты айлық жолды алты-ақ аттап» қарқынды даму жолына шыққан, дүние жүзінің алдыңғы қатарлы елу елінің қатарынан ағып озып, енді озық отыз елдің ішіне кіру үшін күрестің алғы шебіне ұмтылған ұлы идея «Егемен» арқылы қолдаушыларын табуда. «Егемен» де өз міндетін ерлікпен атқаруда. Бүгінгі Қазақстан – жыл, ай санаған емес, күнделікті жаңалықтар елі. Сəл кешіксең, бастан кешкен маңызды бір оқиғаны көрмей, жіберіп алуың мүмкін. Сол үшін «Егемен» алдында ұлы күрескерлердің тобынан бөлінбей, жан ұшыра еңбектену міндеті тұр. Газеттің күші елімен, қазақ оқырмандарымен, Елбасымен бірлігінде. Солардың ой-пікірімен, ақыл-кеңесімен газет мазмұны байып, оқырмандарымен жедел тілдесуге шығады. Ұлы күрестер жолындағы Елбасы мен «Егеменнің» ынтымағы сонда ғана жарастықта болады. Елмен, Елбасымен, «Егеменмен» бірге болайық. Оның бетіндегі бастамаларды қолдайық. Серік ҚИРАБАЕВ, ҰҒА академигі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты. АЛМАТЫ.


2

www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

Этика кодексі бўзылмауы тиіс

● Межелер мен міндеттер

Партия мүшелеріне Этика кодексін бұзғаны үшін жауапкершілік қаралған. Осы туралы «Нұр Отан» партиясының Баспасөз орталығында өткен брифинг барысында Парламент Мəжілісінің депутаты Қуаныш Сұлтанов хабарлады.

Ґѕір ґндірісінде ґсім бар Кеше Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде жылдағы дəстүрмен əкімдердің есеп беру кезеңі басталды. Өңірлердің əлеуметтік-экономикалық дамуына арналған арнайы баспасөз мəслихатын алғаш болып Ақмола облысының əкімі Сергей Кулагин бастады. Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Иə, бұл үрдісті əкімдердің ел алдында есеп беру кезеңі деуге əбден болатындай. Себебі, бұл баспасөз мəслихатына республикалық бұқаралық ақпарат құралдарының барлығы дерлік қатысып, тіпті, алыс-жақын өңірлерден, барлық облыс орталықтарынан журналистер онлайн режімде байланысып отырды. Сөйтіп, баспасөз мəслихатында əкім алдымен өзі басқарып отырған өңірдің бүгінгі тыныс-тіршілігімен таныстырып, аймақтың əлеуметтікэкономикалық көрсеткіштері туралы ақпараттармен бөлісті. Содан соң тілшілер тарапынан қойылған сұрақтарға жауап берді. Ақмола облысының əкімі алдымен еліміздің басты бағдарламасы – «Нұрлы Жол» бойынша негізге алынған бағыттарға сəйкес өңірде бірқатар жұмыстардың нəтижелі жүзеге асырылып жатқандығын атап өтті. Айталық, 2015 жылы алдын ала есептеулер бойынша, жиынтық өңірлік өнімнің көлемі 102,3 пайызға өсу қарқынымен қоса алғаш рет 1,2 трлн. теңгені құраған. «Облыста ныса налы өлшемдерге қол жеткізу үшін барлық алғышарттар бар, ол осы жылғы 10 айдың қорытындыларымен расталады», деді С.Кулагин. Өңір экономикасына бағытталған инвестициялардың көлемі 152 млрд. теңгені құрады, ол өткен жылғы көлемнен 9,5 пайызға артық. Оның ішінде жартысынан астамы өзіндік жəне несие қаражатына тиесілі. Əкімнің атап өтуінше, инвестициялық белсенділік есебінен облыста экономиканың барлық дерлік негізгі салаларында оңтайлы нəтижелерге қол жеткізілген. Бұл əлеуметтік салада маңызды жобаларды жəне іс-шараларды іске асыруға мүмкіндік берді. Облыста құлдыраудың өсуіне жол бермеу бойынша шаралар қолданылуда. Сондай-ақ ол, Ақмола облысында «Нұрлы Жол» бағдарламасын іске асыру нəтижесінде жергілікті құрылыс индустриясының кəсіпорындары өздерінің өндірістік қуаттылықтарын арттыруға мүмкіндік алғанын атап өтті. Аймақ басшысының айтуынша, өңірде кəсіпорындардың тұрақты жұмысы индустриялық салада өсу қарқынын қамтамасыз етуге мүмкіндік беріп отыр. «Өнеркəсіп өнімінің көлемі 251 млрд. теңгені немесе өткен жылғы деңгейге қарағанда 106,1 пайызды құрады. Өңдеу өнеркəсібінде 108,6 пайыз болды. Жоғарғы қарқынға металлургия – 131,6 пайыз, химия өнеркəсібінде –161,7 пайыз, тамақ өнімдерінің өндірісі – 102,3 пайыз – салаларында қол жеткізілді. Индустрияландыру картасының жобалары қомақты үлес қосуда. Олардың өнеркəсіп өндірісіндегі үлесі 29 пайызды, өңдеу өнеркəсібінде 38 пайызды құрады. Республикалық көлемде облыстың үлесі: қосалқы бөлшек (подшипник) шығарудан – 100 пайызды, жүк автокөлігін құрастырудан – 60 пайызды, алтын өндіруде – 30 пайызды, құрылыс кірпіші 22 пайызды құрайды. «Нұрлы Жол» бағдарламасын іске асыру нəтижесінде жергілікті құрылыс индустриясының кəсіпорындары өздерінің өндірістік қуаттылықтарын жүктеуді арттыруға мүмкіндік алды», деді С.Кулагин. Сонымен қатар, өңірде жыл басынан бері Индустрияландыру картасына 6 жоба енгізіліп отыр. Өткен жылдың сəйкес кезеңінде 8 кəсіпорын тіркелген болатын. «Қолда бар қосымша резервтер, кəсіпорындарды жүктеуді арттыру, жыл қорытындысы бойынша өнеркəсіп саласында өсу қарқынын сақтап қалуға мүмкіндік беріп отыр. Индустрияландыру

бағдарламасының бірінші бесжылдық жоспарын іске асыру кезеңінде өңдеу өнеркəсібіндегі еңбек өнімділігі 2 есеге дейін артып, 2014 жылы 19 мың АҚШ долларына жетті. Бұл өткен жылдың сəйкес кезеңімен салыстырғанда 78 пайызды құрады», деді өңір басшысы. Ақмола облысының инвестициялық портфелінде құны 595 миллиард теңгенің 115 жобасы бар. Оның ішінде 7 мың жұмыс орнын ашуға мүмкіндік беретін 40 жоба – Индустрияландыру картасына қосылып отыр. «Екінші бесжылдыққа жобаларды іске асыру бойынша кең құлашты міндеттер, оң істер, айтарлықтай жоғары меже қойылды. Инвестициялар сомасы бойынша қазіргі жобалар 2010-2014 жылдары іске асырылған жобалардың құнынан 4 есеге артық», деді С.Кулагин. Аймақ басшысының атап өтуінше, жобалардың басым көпшілігі өңдеу өнеркəсібінің салаларына жатады. Мəселен, жоғары қосымша құнымен өнімнің жаңа түрлерін өндіру игерілетін болады. Оның ішінде, цемент, байытылған каолин, астықты тереңдетіп қайта өңдеу өнімдері жəне басқалары бар. «Биылғы жылы біздің тарапымыздан астық жəне майлы дақылдарды қайта өңдеу жөніндегі ірі кəсіпорын, атап айтқанда, «Ақмола Бидай» ЖШС, темірбетон өнімдерін шығаратын зауыт «Сапа Су» ЖШС іске қосылды», деп нақтылады əкім. Ал алдағы уақытта өткізілетін ЭКСПО-2017 Халықаралық көрмесінің қарсаңында құны 18 миллиард теңге тұратын Ерейментау ауданында алғашқы жел электр стансасы салынбақ. Жыл соңына дейін тағы 8 жобаны іске қосу жоспарлануда. Олардың ішінде ірі жобалар – ет өңдеу кешені, бройлер етін өндіру жөніндегі құс фабрикасын атауға болады. Бұл ретте сонымен қатар, ҚазақстанГермания бірлескен кəсіпорны «ҚазГерҚұс» ЖШС өндірістік қуаттылығын 2 есеге арттыратынын, құс фабрикасының 2-кезегі іске қосылатынын да тілге тиек етті. Тұтастай алғанда, өңірде 11 жобаны іске қосудың есебінен 900 тұрақты жұмыс орны ашылады деп күтілуде. Сондай-ақ, Масальск темір рудасы кен орнының базасында ірі металлургиялық комбинат құрылысы жөніндегі жоғары технологиялық комбинатты іске қосу бойынша қаржыландыру мəселесі пысықталып жатыр екен. Жобаның құны шамамен 260 миллиард теңгені құрап отыр. Негізінен ауыл шаруашылығы саласында зор басымдыққа ие өңірдің бұл бағытта да ауыз толтырып айтарлық жетістіктері бар екен. Мысалы, биылғы жылдың 10 айында ауыл шаруашылығы жиынтық өнімінің көлемі 228 миллиард теңгені құраған. Əкімнің айтуынша, экономикалық өсуге қолдау көрсетуде үлкен рөл об лыстың аграрлық саласына жүкте леді, онда 5 мыңнан астам ауылшаруашылық құрылымдары қызмет етеді, жұмысқа қабілетті тұрғындардың 36 пайызы қамтылған. «Ағымдағы жылы АӨК-ті қаржыландыру 16,2 миллиард теңгені құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 14 пайызға көп. Ол ауыл шаруашылығы өндірісінде тұрақты дамуды қамтамасыз етуге мүмкіндік берді», деді аймақ басшысы. Сонымен қатар, ол ауа райының қолайсыздығына қарамастан, Ақмола облысы егін жинау науқанын ұтымды аяқтағанын да атап өтті. «Дəнді дақылдардың жиынтық өнімі гектарынан 11,2 центнер орташа түсімімен 4,6 миллион тоннаны құрады. Биылғы жылы сапалы астықтың айтарлықтай көп көлемі жиналғанын атап өту қажет. Алынған өнім ішкі

қажеттілікті қанағаттандырумен қатар, астықты елдің басқа да өңірлеріне жəне экспортқа шығаруға мүмкіндік береді», деді С.Кулагин. Ауылшаруашылық құрылымдарындағы жалпы мал басы санынан етті бағыттағы ірі қара мал басының үлесі 80 пайызға дейін өскен. «Құс шаруашылығы өнімінің өндірісі ұтымды дамып келеді, ол облыс пен елорданың қажеттілігін қамтамасыз етумен қатар, оны республикадан тысқары жерлерге экспорттауға мүмкіндік берді. Құс еті өндірісінің көлемдерін ұлғайту жөнінде нақтылы мүмкіншіліктер бар. Ол мəселе төңірегінде біз бүгінгі күні жұмыс істеудеміз», деді əкім. Бұл ретте С.Кулагин Ақмола облысында жалпы жылдық қуаты 80 мың тоннаны құрайтын екі құс фабрикасының құрылысы жүргізіліп жатқанын алға тартты. Олар – Целиноград ауданында жылдық қуаты 20 мың тонна жəне Бұланды ауданында жылдық қуаты 60 мың тонна құрайтын кəсіпорындар. Əкім өз есебінде өңірдегі баспана мəселесі де біртіндеп оң шешімін тауып келе жатқанын айтты. «Құрылыс саласында көлемді жұмыстар атқарылуда, ондағы өсу қарқыны өткен жылғы көрсеткішке қарағанда 114,6 пайызды құрады. «Нұрлы Жол» бағдарламасын іске асыру көлемнің артуына ықпал етті, оның аясында облыста жалпы сомасы 2 млрд. теңгеге 13 жоба іске асырылды», деді өңір басшысы. Əкімнің сөзіне қарағанда, өңірде тұрғын үй құрылысы белсенді жүргізілуде. Қаржыландырудың барлық көздерінен салаға тартылған инвестиция 20 млрд. теңгеге дейін артқан. Биылғы жылдың 10 айында барлығы 218 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілген. Ол өткен жылғы деңгейге қарағанда 138 пайызды құрайды. Тұрғын үй жағдайын 2 мыңнан астам отбасы жақсартқан. Еліміздің өңірлеріндегі ауылаймақтардың басты проб лемаларының бірі инфрақұрылымның қолайсыздығы, ауыз судың жеткіліксіздігі екені рас. Облыс басшысы осыған орай атқарылып жатқан жұмыстар туралы да ақпараттармен бөлісті. «Тұрғындарды сапалы ауыз суымен қамтамасыз ету біздің жұмысымыздың маңызды бағыттарының бірі болып саналады. Облыс бойынша орталықтандырылған сумен қамтамасыз ету 80 пайызды құрайды. Ал орталықтандырылмаған су жүйесі – 19 пайыз. Тасымалданатын суды пайдалатын тұрғындардың үлесі – 1 пайыз», деді С.Кулагин. Əкімнің атап өтуінше, өңірдегі сумен қамтамасыз ету жəне су бұру жүйелерінің 10 жобасын іске асыруға 3,2 млрд. теңге бағытталған. Ағымдағы жылы 6 нысан іске қосылатын болады. Ол тұрғындардың орталықтандырылған сумен қамтамасыз ету жүйесіне қолжетімділігін тағы да 14 мың адамға арттыруға мүмкіндік береді. «Тасымалданатын судың түйткіл мəселесі кезең-кезеңмен шеші луде. 18 елді мекенде су қоры бойынша іздестіру-барлау жұмыстары аяқталды, 9 елді мекен бойынша жобалау-сметалық құжаттама əзірленді. Жобаларды қаржыландыру халықаралық қаржы институттары есебінен орын алуы мүмкін. Бүгінгі таңда, біздің тарапымыздан Еуразия қайта құру жəне даму банкі қаражатының есебінен Көкшетау қаласын сумен қамсыздандыру жəне су бұру торабының 3 ірі жобасын іске асыру жөніндегі мəселе пысықталуда», деді облыс басшысы. Иə, айта берсек, облыс əкімінің ақпараты бір мақаланың көлеміне сыймасы анық. Негізгісі, əкімнің журналистер алдында жария еткен өңірдің тыныс-тіршілігі, əлеуметтік-экономикалық ахуалы жайындағы ақпараттарынан облыстың бүгінгі жағдайын аңғару қиын емес. Бастысы, мақсат – айқын, бағыт – белгілі. Ендігісі, іске сəттілік керек.

Баспасөз мəслихатында өткен жылғы қараша айында Ел басы, партия Төрағасы Н.Ə.Назарбаевтың қатысуымен өткен «Нұр Отан» партиясы Сая си кеңесінің кеңейтілген отырысында қабылданған 20152025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы ісқимыл бағдарламасының бір жылдық мерзімдегі іске асырылу нəтижелері жайлы сөз болды. БАҚ өкілдерімен, сондай-ақ, партия Орталық аппаратының

Партиялық бақылау қызметінің басшысы Батыржан Əшитов сұхбаттасты. Еліміздің өмірлік маңызы зор салаларындағы кеңінен қанат жайған сыбайлас жемқорлық көріністері партия мүшелерінің бірыңғай жемқорлыққа қарсы жүріс-тұрыс тактикасын айқындап алуды қажет етеді. Дəл осы мақсатта сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бағдарламасы шеңберінде партия мүшелерінің жүріс-тұрыс эталондарын бекітуге арналған

Этика кодексі қабылданып отыр. Этика кодексі 5 негізгі сала бойынша 19 жүріс-тұрыс ере же лерін қамтиды: партия Төр ағасы Н.Ə.Назарбаевтың бағыт-бағдарын ұстану; ұлттық заңнаманы сақтау жəне қадірлеу; мемлекеттілікті жəне қазақстандық патриотизмді дамыту; партиялық құрылыс жəне партиялық тəртіп; көпшілік мақұлдаған моральдық-этикалық жүрістұрыс нормалары. «Сыбайлас жемқорлықпен табанды күрес, жүріс-тұрыстан жемқорлық сипаттағы қылықтарды жою партия мүшелерінің жүрістұрысының эталоны болып табылады», – деді Қ.Сұлтанов. Партиялық бақылау қызметінің басшысы Б.Əшитов жақында жүргізілген социологиялық зерттеулердің нəтижелері

жайлы айта келіп, сыбайлас жемқорлық сипаттағы əрбір алтыншы қылмыс білім беру саласы қызметкерлеріне тиесілі екенін мəлімдеді. Сондай-ақ, əкімдік қызметкерлерінің сыбайласу деңгейі ең жоғары болып келетінін, яғни олардың үлесі 37% құрайтынын айтты. Жұмыс басымдықтары ретінде Б.Əшитов мемлекеттік бағдарламаларды орындаудың, əсіресе, жобаны əзірлеу жəне енгізу кезеңінде, сыбайлас жемқорлық қаупінен қорғау жөніндегі мəселелерді атап өтті. Сонымен қатар, ол жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша халықаралық əріптестіктің рөлін күшейту мəселесі қарастырылып жатқанын жеткізді. «Егемен-ақпарат».

Саяси консультациялар ґтті Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары Алексей Волков Қазақстан-Испания саяси консультацияларын өткізу мақсатында Испания Корольдігінде болып қайтты. Сапары барысында Испанияның Шетел істері бойынша мемлекеттік хатшысы Игнасио Ибаньеспен келіссөз жүргізді. Мадридте өткен саяси консуль та циялардың басты тақырыптары ретінде саяси, саудаэкономикалық жəне мəденигуманитарлық салалардағы қатынастардың ауқымын ұлғайту жəне де халықаралық мəселелер болып табылды. Қазақстандық дипломат Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Испания Королі

Фелипе VI-ға бұдан бұрын жолдаған Астана қаласына мемлекеттік сапармен келу туралы шақыруын растады. Бұдан басқа, тараптар парламент аралық ынтымақтастық, Испа нияның Астанада өтетін ЭКСПО-2017 халықаралық маман дан дырылған көрмесіне қатысуын қамтамасыз ету,

Үкімет аралық комиссия мен Іскерлік кеңестің жұмысын жаңа арнаға бұру, туризм саласындағы ықпалдастық, Сервантес институтының Астанада филиалын ашу мүмкіндігін қа рас тыру, бі лім, мəдениет жəне ғылым салаларындағы ынтымақтастық бойынша Аралас комис сияның кезекті отырысын өткізу, Қазақстанда Испанияның мəдениет аптасын ұйымдастыру жəне келісімдікқұқықтық дерекқорларды кеңейту мəселелерін талқылады. Келіссөздер барысында Испания тарабы Қазақстан Республикасының Орталық Азия

аймағындағы көшбасшылығын ерекше атап өтіп, Испанияның осы аймақтағы басқа мемлекеттермен қарым-қатынасын нығайтуға еліміздің жəрдем көрсететініне сенімділігін жеткізді. Ал келіссөздер аяқталғаннан кейін А.Волков Испанияның жетекші «EFE» ақпарат агенттігіне сұхбат берді. Испания Қазақстанның Еуропадағы басты саяси серіктестерінің бірі жəне Қазақстанмен стратегиялық əріптестік бойынша келісімге қол қойған Еуропадағы екінші мемлекет болып табылады. «Егемен-ақпарат».

Ґрісті кеѕейтетін ґзгерістер «100 нақты қадам» Ұлт жоспары жəне «Болашағы біртұтас ұлт» бес институттық реформасының стратегиялық міндеттерін орындау мақсатында кейбір заңнамалық актілерге мəдениет жəне тарихи-мəдени мұра мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заң қабылданған еді. Заңнамаларға енгізілген мəдениет саласындағы өзгерістер туралы кеше Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте айтылды.

Брифингке Мəдениет жəне спорт вицеминистрі Ға лым Ахмедияров, аталған министрліктің Мəдениет жəне өнер істері департаменті директорының орынбасары Күміс Сейітова, Астана циркінің бас директоры Ерік Жолжақсынов қатысты. 28 қазанда «100 нақты қадам» Ұлт жоспары аясында «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне мəдениет жəне тарихимəдени мұра мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң қабылданған болатын. Жаңа түзетулер, сонымен қоса, осы саладағы бақылауды жетілдіруге бағытталған еді. «Жаңа заң қабылданғанға дейін музей директорлары экспонаттарды қалай қолдануға болатындығын, нені сатып алып, нені басқа мұражайларға беру керектігін өздері жеке шешкен болатын. Енді онымен арнайы кəсіби комиссия айналысады», – деді Ғ.Ахмедияров. Оның атап өтуінше, құқықтық, экономикалық, əлеуметтік жəне ұйымдастырушылық негіздерді анықтау жəне ел мəдениетін жаңғырту, сақтау, дамыту, тарату жəне қолдану саласындағы мемлекеттік саясат, ең алдымен, заңнамалық базаның кешенді сарапталуы мен жетілдірілуін қамтамасыз етуді талап етеді. «Сонымен қатар, мəдениет саласындағы заңнаманы жетілдіру бірқатар заңнаманың, нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеп, бекітетін өкілетті органдардың құзыретін жетілдіруді болжайды», – деді спикер. МСМ өкілінің пікірінше, бұл қорларды толықтыру барысын мейлінше ашық, ал экспозицияларды келуші қонақтар үшін анағұрлым тартымды етеді. Ал брифинг барысында сөз алған К.Сейітова: «Егер бұрын заңнама негізінде қазба жұмыстары кезінде табылған заттарды мұражайларға беру айқындалса, енді тиісті

рəсімдер де бар. Бұл мəдени құндылықты тапқан адамдарға оларды тапсырудан жалтаруға мүмкіндік бермейді», – деді. Сонымен бірге, цирк өнеріне де өзгерістер енгізіліпті. Бұрын театрлар, филармониялар мен мəдени-ойын-сауық ұйымдарына арналған «Мемлекеттік сатып алулар туралы» Заңмен сахналық костюмдер сияқты кейбір тауарлар мен қызметтерді конкурссыз сатып алуға рұқсат беретін норма болатын. Алайда, бұл тізімде цирк тер жоқтын, сондықтан кейбір қиыншылықтар туындайтын. Осы мəселені шешу үшін мемлекеттік сатып алулар заңнамасына тиісті

түзетулер енгізілді», – деді Е.Жолжақсынов. Заңның мақсаты – тарихи-мəдени мұра, цирк жəне театралдық өнер, мұражай жəне кітапхана ісі, сонымен қатар, мұрағат ісі бойынша қолданыстағы заңнаманы жетілдіру болып табылады екен. Сонымен қоса, заң нормалары Қазақстан Рес публикасының Мəдени саясаты тұжырымдамасында көрсетілген саланың институттық жаңғыруы, басқарушылық шешімдерді үйлестіру, заманауи мəдени кластерлерді құру, салалық көркемдік кеңестерге байланысты мақсаттарын жүзеге асыруға бағытталыпты. Заң жобасын дайындау барысында мəдениет жəне тарихи-мəдени мұра саласындағы мəселелерді нормативтік реттеу бойынша халықаралық, соның ішінде ТМД елдерінің тəжірибесі қолданылыпты. Раушан ТƏУІРХАНҚЫЗЫ, журналист.

Жїзеге асырылатын їш жоба Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде «Самұрық-Энерго» АҚ басқарма төрағасы Алмасадам Сəтқалиев баспасөз мəслихатын өткізді. Ол еліміздің жаңа экономикалық саясаты – «Нұрлы Жол» бағдарламасы аясында электр энергиясы инфрақұрылымның даму барысы жөнінде айтып берді. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Басқарма төрағасы Индустрияландыру картасының сəтті жүзеге асырылуының нəтижесінде Қазақстанда бірқатар тың жобалар іске қосылғанын атап өтті. «Нақты тоқталар болсам, Ерейментау ауданында қуаты 45 МВт жел электр стансасы салынды. Іске қосылған жел электр стансасы өндіретін электр энергиясы ЭКСПО-2017 халықаралық көрме нысандары инфрақұрылымының қажеттіліктері үшін

пайдаланылатын болады. Себебі, таза технологиялар қорымен бірлесіп, жобадағы жел паркінің қуатын 50 МВт-ға кеңейту бойынша дайындық жұмыстары жүргізілуде. Ал оның қаржылан дырылуы Еуропа қайта құру жəне даму банкі арқылы жүзеге асырылатын болады», деді А.Сəтқалиев. Оның сөзіне қарағанда, екінші жоба мемлекеттік үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы аясындағы Оңтүстік Қазақстан облысындағы Шар дара ГЭС-ін жаңғырту ісі екен. 2017 жылға қарай ауқымды

қайта құру жұмыстары аяқталғаннан кейін стансаның қуаты 26 пайызға (100 МВт-дан 126 МВтға дейін) өседі. Аталған жоба да жеңілдік қарастырылған шарт бойынша теңгемен қарыз беретін ЕҚДБ қатысуымен іске асырылуда. Есте болса, бұл мəселеге қатысты Мемлекет басшысының Ұлыбританияға ресми сапары аясында 2015 жылғы 3 қарашада Лондон қаласында ЕҚДБ-мен тиісті келісімге қол қойылған еді», деді ол. Ал үшінші жоба бойынша келер жылы «Ақтөбе ЖЭО» АҚ-та қуаты 30 МВт жаңа турбиналы генераторды іске қосу жоспарлануда екен. Бұл стансаның қуатын 88 МВт-дан 118 МВт-ға дейін ұлғайту көзделіпті. Шара барысында «СамұрықЭнерго» акциялары IPO-ға 2016

жылдың екінші жартысында шығарылатыны да айтылды. «Компанияны IPO-ға шығару бойынша жұмыстар жалғасып жатыр. Қазіргі уақытта акционерлерге алғашқыда нарыққа шығарылатын акция көлемі ретінде біздің қосымша 20-25 пайыздық эмиссиямыз ұсынылады. Бұл науқан келесі жылы басталуы ықтимал. Нақты мерзімдеріне келетін болсақ, біз 2016 жылдың екінші жартысын көздеп отырмыз. Дегенмен, акцияларды сатылымға шығармас бұрын, компанияның актив құрамын соңына дейін екшеу керек. Сондықтан, қазіргі уақытта біздің акционердің тапсырмасымен активтер жекешелендірілуде. Біздің құрылым толығымен анықталған кезде IPO-ға шығару үдерісі басталады», деді А.Сəтқалиев.


 Елімен етене Елбасы

«Баршаға ортақ мемлекетке» арналған «100 нақты қадам» Ұлт жоспарында жалпы білім берудің жаңғыртылған стандартына жəне он екі жылдық мектепке толық көшуді 2020 жылы аяқтау жөнінде айтылды. Биыл тамыз конференциясында Білім жəне ғылым министрі А.Сəрінжіпов республиканың ұстаздар қауымы алдында бұл аса ма ңыз ды міндеттер мен тапсырмаларды қалай жүзеге асыру керектігін егжейтегжейлі түсіндіріп берген болатын.

Жїрегі жўртќа жаќын жан Сонымен, тоқсаныншы жылдардың басында КСРО делінген алып мемлекетке жетпіс жылдан астам уақыт бойы гегемондық жасап келген КОКП-ның дəмі таусылды. Өз уақыты əбден пісіпжетілгенде Қазақстан да өз тəуелсіздігіне ие болды. Компартия келмеске кетті. Ендігі жерде жаңа басқару құрылымы қандай болмақ? Көп кешікпей егемен елдің тізгіні президенттік басқару жүйесіне көшетіні белгілі болды. Сөйтіп, 1991 жылдың аяқ кезінде елімізде тұңғыш рет президенттік сайлау өткізіліп, осы жоғары лауазымға Нұрсұлтан Назарбаев сайланды. Ал республикадағы облыстар мен қалаларды жəне аудандарды басқару үшін əкімдік басқару институты енгізілді. Бұл үрдіс 1991 жылдың 16 жел тоқ санындағы тəуелсіздік жарияланған күннен кейін көп кешікпей іле-шала басталды. Ең алдымен облыс, содан соң қала, аудан əкімдері тағайындалды. Келесі 1992 жылдың ақпан айында əкімдік атты жаңа басқару институты толығымен жасақталып үлгергеніне куə бола аламын. Өйткені, солардың бірі өзім едім. Мен сол 1992 жылдың 24 ақпаны күні Жаңақала ауданының əкімі болып бекітілдім. Осы қызметті бір ауданда үздіксіз 18 жыл бойы атқарып, өз өтінішім бойынша құрметті еңбек демалысына шықтым. Ең басты айтайын дегенім, осы жылдардың бəрінде Тұңғыш Пре зиденттің аудандық

Адамдыќтыѕ айнасы – ізгілік педагогикасы Марионелла СЛЕСАРЬ,

«Өрлеу» біліктілікті көтеру ұлттық орталығы» АҚ филиалы – Қостанай облысы бойынша педагогика қызметкерлерінің біліктілігін көтеру институтының директоры.

буындағы өкілі ретінде Нұрсұлтан Əбішұлының жол жəне жөн көрсетуімен ел алдындағы жауапкершілікті тең көтеруге тырысқаным дей аламын. Тағы бір айта кетер мəселе – 90-шы жылдардың бас кезінде Жаңақала ауданында төтенше табиғи жағ дай орын алды. Күз айларында үздіксіз селдете жауған жаңбырдың салдарынан аудан аумағындағы Мəштексай, Айдархан жəне Жаңақазан ауылдарындағы тас балшықтан соғылып салынған үйлердің төбесі опырылып құлай бастады. Тұрғындарға уақытша баспана тауып берудің өзі қиынға түсті. Осындай қысылтаяң кезде Қамыс Самар еліне республика басшысы шұғыл сапармен келіп, тығырыққа тірелген істің жайкүйімен танысты. Н.Ə.Назарбаев Алматыға оралғаннан кейін көп кешікпей бізге қуанышты хабар келіп жетті. Үкіметтен жаңа үй салуға қажетті қаражат бөлініп, мезгілдің қолайсыз болғанына қарамастан, шағаладай сəнді үй құрылыстары басталып кетті. Сол жылы аталған ауылдарда артық-кемі жоқ 200 тұрғын үй

тұрғызылды. Сондағы ел-жұрттың көл-көсір қуанышы, Нұрсұлтан Əбішұлының атына білдірген шексіз ризашылықтары мен алғыстары əлі есімнен кетпейді. Үлкен кісінің тигізген шапағаты деген дəл осындай-ақ болар. Егемендіктің елең-алаңында біздерді Алматыға активке шақырып жинаған кезінде де, елге келген сапарларында да Нұр-ағаң ең алдымен, ел-жұрттың жай-күйін сұрауды еш ұмытпайтын. Атыжөнімді атап: «Төлеген, алдымен сен айтшы, ел не деп жатыр? Халық біздің қолға алған реформаларымызды дұрыс бағалап отыр ма? Сіздер ауылдағы ағайындары мызға бұл өтпелі, уа қыт ша қиындық екенін менің атымнан жақсылап түсіндіріп айтыңыздар. Тəуелсіздік пен дербес ел болудың жолы ешқашан да жеңіл болмаған. Осыны ұғындырыңыздар. Сіздер мен біздерді күтіп тұрған іс көп. Оны біз істемегенде, кім істейді. Ата-бабаларымыз ғұмыр бойы тəуелсіздікті аңсап, осы жолда бел шешпей күресіп өтті емес пе? Соған қол жеткізе білген біз бақытты ұрпақпыз. Енді осы тə уелсіздігімізді уысымыздан

шығарып алмау үшін қолдан келгеннің барлығын жасауға тиіспіз. Артқа қарай жол жоқ. Тек қана алға ұмтылуымыз керек», – дейтін. Осыдан-ақ біз Нұрсұлтан Əбішұлының жүрегі қашанда ел, жер деп соғатынын аңғарып, байқап қалушы едік. Тəуелсіздіктің алғашқы жылдарынан жас мемлекеттің жаңа басшысы «əрқайсымыз елге адал, жанашырлықпен жəне терең патриоттық сезіммен қызмет жасай білуіміз қажет» дейтін. Ең бастысы – бүгінде Тұңғыш Президентіміз сөз бен істің бірлігін тығыз ұштастыра білген əлемдік деңгейдегі тұлға ретінде танылғаны бəріміз үшін үлкен мақтаныш, үлкен мерей. Жақсы адам елдің бағы үшін дүниеге келеді дегендей, мен Тұңғыш Президентімізді Қазақстан халқын бақ пен бақытқа бастай біл ген қайталанбас тұлға деп түсінемін. Төлеген МЕРҒАЛИЕВ, Жаңақала ауданының бұрынғы əкімі, еңбек ардагері.

Батыс Қазақстан облысы.

Кездесуден келелі ой тїйдім Елбасымен қол алысып аман дасу мыңның бірінің басына құдай сəтін салғанда ғана бұйыратын бақыт деп санаймын. Сол қуаныш құшағына екі рет бөленіп, ерекше əсер алып, келелі ой түйдім. Əрине, арада айлап, жылдап уақыт өткен соң бұл сөз айтуға оңай. Ал сол бір сындарлы сəтте жан дүниеңіз толқып, тіпті, дегбірсізденіп те, қалай екені өзгеше бір əлемге еніп, жақсы бір ойлар елітіп алатыны ақиқат. Енді ше, ауыл мен қаланың арасында дамылсыз шапқылап, елдің жайын көріп те, естіп те жүрген шаруаның адамы болған соң санамыздағы сан ойды екшеп, халықтың бақуатты өмір сүруі үшін тыңнан жол табуға ұм ты латынымыз бар. Соның барлығында Елбасының сарабдал саясатын, аграрлық секторды дамыту жолдарын жəне тағы басқа салалар бойынша істеп жүрген игі бастамаларын алдымен ел газеті «Егемен Қазақстаннан» оқып отыруға қалыптасқан жанның бірімін. Табаны күректей 26 жыл өңірдегі ауыл шаруашылығы құрылымдарын басқарып, елдің ұйғарымымен Қаратал аудандық

мəслихатының екі дүркін шақырылған депутаты болдым. Халықтың сенім артуының басты себебі, тоқырау жылдары ауылдастарым күнкөріс қамын күйттеп, қалайда жан бағуды ойлап, ертеңгі күнге деген сенімдері сетіней бастағанда Елбасының сарабдал саясатын өзім ғана ұстанып қоймай соңымнан елді ерте білдім. Өтпелі кезең қиындықтарын бірлесе жеңу үшін 1994 жылы «Қаратал» акционер лік қоғамын құрып, бұрынғы ұжымшардың бір кірпішін де бұзғызбай сақтап қалдым. Заңнама шеңберінде əрекет етіп Тұңғыш Президентіміздің айтқан сөзін ауылда іс-жүзіне асырып, жемісін елге жегізудемін. Оған халық куə. Мемлекет басшысының дара тұлға екендігі, көрегендігі нақты өмірде дəлелденуде. Ел бірлігін, ынтымағын сақтау арқылы Елбасының игі істеріне өзіндік үлес қосу керектігін əманда жерлестерімнің санасына сіңіре беруді парыз санаймын. Бұл қадамымды əулетім ғана емес бүтін елім көріп құдайға мың бір қатар тəубе деумен бірге Елбасына алғыстарын ағытып отыр. Бұл факт.

Ұстанған жолымның дұрыстығымен ауылда еңбек көрігін қыздырып жүргенімде 1999 жылы ойламаған жерде Астанаға шақырту алдым. Міне, ғаламат. Ақордада Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев өз қолымен омырауыма «Құрмет» орденін тақты. Сол бір сəттегі қуанышымда шек болмады. Шадыман шаттыққа бөленіп тұрып Мемлекет басшысының қолы тиген орденімді сипап та қоямын. Сөйтіп, Елбасымен бірінші рет қол алысып амандасу бақытына ие болған едім. Екінші рет биылғы жылдың 1820 тамызында Елбасы жұмыс сапарымен Алматы облысына келгенде қарсы алып, алдымен қол алысып амандасу бақытына ие болған үш адамның бірі болдым. Түйіндеп айтқанда, Елбасымен жүзбе-жүз кездесудің жөні бөлек. Ет пен сүйектен жа ратылған пенде болған соң толқисың, тебірене тұрып келелі ой түймеске əддің қалмайды. Тосын сұрақ қоя қалса мүдірмей жауап беруге дайын тұрасың. Бұл адамның өзін-өзі шыңдау қадамы

Ел тірегі – Елбасы Иə, тақырып төңірегінде толассыз ойлар айтуға болады. Əрине, Елбасының егемен елі үшін атқарып жүрген игі істерін жаза берсек, том-том кітап құралары да жасырын емес.

Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев. Бұл есім тек қазақ еліне ғана емес, күллі əлемге таныс. Өйткені, есімі елге мəшһүр адам ол – Қазақ елінің Тұңғыш Президенті, Елбасы! Қарапайым жұмысшы сапынан ел тізгінін ұстар Елбасы лауазымына дейін көтерілуі Нұрсұлтан Əбішұлының білімділігі мен еңбекқорлығының арқасы. Себебі, қазақта «білімді мыңды жығар» деген қанатты сөз бар. Мінекей, осы ұстанымға сай білімді болғанның арқасында елдің қамын жеген ер тұрғысынан осындай үлкен жетістікке қол жеткізді. Кеңес өкіметі қармағында болып салтын санасынан шығарған қазақтың басын қосып, бірлігін бекемдеп, 1991 жылы азаттықтың ақ таңын орнатты. Яғни, Тəуелсіздік ел тірегі болды. Елбасы ел жүрегіне айналды. Осының арқасында

3

www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

салты сақталмай, ғұрпы ұмыт бола жаздаған Қазақ елінің жоғын орнатып, мерейін тасытты. Ел еңсесін түзеп, оқ бойы озық тұрған 50 елдің де сапында сарбаз болдық. Болашаққа баянды қадам жасалды. Мұның бəрі – көреген басшының ерен еңбегі. Салты санадан өшуге, тілі қол данудан кетуге айналған Қазақ елінің жұртына ділге, тілге, дінге ие болуды үндеген Елбасы тіл тұғырын нығайту тұрғысында «Қазақ қазақпен қазақша сөйлессін» деген өткір ойын ортаға салды. Бұл да келешек үшін кемел іс екені ақиқат. Кешегі тар жолда тайғақ кештірмей, егемендік кезінде ел еңсесін көтеріп, шекарамызды шегендеп, халқымызды нұрлы жолға бастаған, бабалар аңсаған бостандық шақты баянды еткен, санаулы жылда Астана салып,

елді көпке əйгілі еткен Елбасының ерен еңбегіне алғыстан басқа айтар сөз жоқ. Жастар əрдайым Елбасымен біргеміз. «Төбесіз жер, төресіз ел болмайды» дегендей, салиқалы саясат ұстанған Елбасын біздер əрқашанда қолдаймыз. «Ел ертеңі – жастар» дегендей, Мемлекет басшысы жастарды қолдау негізінде қыруар істер атқарды. Атап айтсақ, «Ауыл жастары», «Дипломмен – ауылға!», «Жасыл ел», т.б. бағдарламалары. Өзге елдерде білім алу негізінде «Болашақ» атты халықаралық стипендиясын тағайындады. Елбасының ел үшін басқан сара жолын қанша парақтасақта, «елім, халқым» деп соққан жүрегінің лүпілі мен ұлтқа деген махаббатын көреміз. Қазақстан Республикасының төрт құбыласын түгендеп, əділетсіздіктерге тосқауыл ретінде ұтымды заңдарға да қол қойды. Сонымен қатар, жыл сайын Қазақстан халқына Жолдау жолдап келеді. Əр Жолдауынан халық қамын ойлағандығын,

деп санаймын. Елбасын көгілдір экраннан көріп, тыңдау, мерзімді басылымдардан фотосуретін көру мен жүзбе-жүз кездесу екі бөлек екендігін қайталап айтамын. Қашанда кімде-кімді болсын мысы басып тұратынын анық байқадым. Сондай сəттерде аграрлық саланы дамытудың ойтамызығы да көкейіме мықтап түйіле түседі. Сол ойды іштей дамыту үшін Елбасының əріптестерімен кездесулеріндегі əр қимылын жіті қарап, əр сөзін қалт жібермей тың дап отырамын. Осы ойтамызық еңбекке деген құлшынысымды күшейтеді. Қазақта: «Қол ішіне имек», деген сөз бар. Елбасының аграр лық саланы дамытқан үстіне дамыта түсу керектігі жайлы айтқандары жаныма жағып, көкейімдегі көп дүниені, нақтылай түссем, Елбасымен кездескендегі түйген келелі ойымды дөп басатыны қуантады. Бақыт СМАЙЫЛОВ, «Қаратал» АҚ төрағасы.

Алматы облысы, Қаратал ауданы.

оны жақсарту негізінде құрылғаны жөнінде екендігін анық байқаймыз. «Ел болашағы – білімді ұрпақ» деген де Елбасы. Осы орайда, «Қа зақ стан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» Жолдауында 2016 жылдың 1 қаң тарынан бас тап шəкіртақының 25 пайызға өсетіндігі студенттер үшін ерекше жаңалық болды. Ал биылғы «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Жолдауымен жаһандық дағдарыстан елді сүріндірмей алып шығуды көздеген. Мен Президентіміздің осынау тарихи жетістіктерін мақтан тұтамын. Бірлігі бекем, тəуелсіздігі тұғыр лы, салтын сақтаған, əдептен аспаған Қазақ елінің аяқтан тұ руына, қазақстандықтардың еркін өмір сүруіне мұрындық болған ол – Елбасы. Елі Елбасын сүйеді, ал Елбасы елін сүйеді. Түйіндегенде, ел тірегі – Елбасы! Ұлан ИМАНҒАЛИЕВ, Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті қазақ тілі мен əдебиеті факультетінің студенті.

Əрине, бұл мемлекеттік аса маңызды істе таразының ауыр жағы мұғалімге түседі. Елімізде мұғалімдердің біліктілігін көтеру мақсатында «Өрлеу» біліктілікті арттыру ұлттық орталығының жұмыс істей бастағанына үш жыл болды. Қазақстандық жəне халықаралық үздік тəжірибе негізінде жүргізілген жаңғырту жұмыстары білім берудің инновациялық бағдарламасын табысты жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Бүгінгі қысқа мерзімді болғанымен деңгейі жоғары, жаңартылған мазмұндағы орта білім курстарының тыңдаушы түлектері білім беруге жаңа технологияны енгізудің бастамашылары, педагогтық қауым ның ту ұстаушылары болып табылады. Олар оқу үдерісін ізгілендіруге бағытталған əлемдік стандарттарға сəйкес келетін жаңа технологияларды енгізгенде оны отандық педагогикалық мұралармен ұштастыруды мақсат тұтып отыр. Қазақстанда өскелең жас ұрпақ тəрбиесінің педагогикалық идеялары мен тəжірибесінің тарихи дəстүрлер тамыры тереңге кетеді. Отандық педагогика ғылымы ғасырлар бойы бала – ең жоғары құндылық, адам өмірінің жалғасы, адамзат қоғамын жалғастырушы деген ізгілікті ойдың негізінде дамып келеді. Қай кезде де бала тəрбиесі сол қоғамның басты міндетінің бірі болған. Сондықтан отандық ізгілікті педагогиканың дəстүрлерін дамыту жəне оны бүгінгі білім беру саласында жалғастырудың маңызы жоғары болмақ. Ыбырай Алтынсарин мұғалім туралы: «Егер балалар бірдемені түсінбейтін болса, онда оқытушы оларды кінəлауға тиісті емес, оларға түсіндіре алмай отырған өзін кінəлауға тиіс. Балалармен жұмсақ, ашуланбай, шыдамды болу керек...» деген болатын. Халқымыз да өсіп келе жатқан жас баланы қалай исең солай өсетін жас шыбыққа теңеген. Білімге талпынып, дүниеге рухани көзін ашқан баланың алғаш көретін тұлғасы – мұғалім. Педагогика ғылымдарының докторы Гүлназ Ахметова басқаратын біліктілікті арттыру ұлттық орталығы жəне оның аймақтардағы филиалдары құрылған күннен бастап, деңгейлік жəне қысқа мерзімді курстарды жүргізетін профессорлықоқытушылық құрамның жұмысы инновациялық технологияларды мұғалімдердің игеруіне бағытталды. Мұғалімдердің жаңа технологиямен жұмыс істеуі балаларды жанжақты интеллектуалды дамытады, өмірге бейімділігін қалыптастырады. Шығыс даналарының еңбектерінде, қазақтың халықтық педагогикасында бала тəрбиесі, өмірге бейімдеу мəселелері ылғи алдан орын алды. Мысалы, Əбу-Насыр əл-Фараби

трактаттары өмірін жақсы құрамын, қалыптастырамын, жақсы өмір сүремін деген жандар ұстанатын темірқазық болып табылады. Ал Жүсіп Баласағұнның «Құтты білігінде» шындық, ар ұят, мейірімділік – игіліктің, бақыттың кепілі екенін айтылады. Ахмет Иүгінекидің «Ақиқат сыйы» атты еңбегінде «шуағыңды шаш, нұрыңды төк» деген ой шығарма желісіне айналған. Міне, осылай жалғасатын Шығыс даналарының даналық ойларын бүгінгі мектеп оқушысы санаға сіңіріп өсуі тиіс. Біздің курстарымызда өтетін білім саласының жаңа мазмұнында осыны қарастыру керектігі туралы айтылып келеді. Өткен ғасырдың басында Алаш арыстарының бірі Жүсіпбек Аймауытов білім берудің түпкі мақсаты түлектерді қоршаған ортаны өз бетінше түсінуге жəне зерделеуге, алған білімін өмірде қолдана алатындай болуға дайындау екенін жазған болатын. Өкінішке қарай, кеңестік дəуірдегі бір орталықтан басқарылған жүйеде баланың алған білімін сараптау, оны не үшін оқыды, өмірде онымен не істеу керек деген мақсат көрсетілген жоқ. Ол ұзаққа созылды. Аймауытов жазған мектеп оқушыларының алған білімін өмірде жарату ұғымы ұмыт қалды. Қазір қоғам жаңарды, заман басқа. Еліміздегі педагогика ілімінің негізін салғандардың идея ларын жүзеге асыратын уақыт жетті. Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту мəсе лесін де негізгі бағыт – қазақстандық патриотизм, азаматтық жауапкершілік, қайраткерлік, ынтымақтастық, еңбек, шығармашылық, ғұмыр бойы оқу, ашықтық пен өз ара сыйласу секілді білім беру саясатының діңгегі болуға тиіс құндылықтарға ұстаздар назарын аудару. Елбасының «Мəңгілік Ел» идеясы мектептегі білім мазмұнына академиялық пəндер, зерттеу, балалармен сабақтан тыс жұмыстар арқылы енгізіледі. Тəрбие халықтық құндылықтарды балалардың бойына там-тұмдап дарытады. Оқушылар ұлы Абайдың «Қара сөздерінен» жəне басқа да белгілі педагогтар мен философтар еңбектерінен олар адами құндылықтарды дамытатын ойларды оқиды. Балалар тəрбиесінде аса маңызға ие халықтық құндылықтарды бала бойына егуде мұғалімнің орны ерекше. Ұлт ұстазы

Болашаќќа батыл ќадам басамыз

Мемлекетіміздің өсіп-өркендеуі үшін Елбасы ұсынған «100 нақты қадам» Ұлт жоспарының маңызы зор. Ондағы əрбір қадамда ел болашағының дамуына арнайы бағдарлама жасалынған. Бұл бағдарламаны іске асыру дегеніміз бүгінгі дүниежүзілік деңгейдегі көптеген мəселелерге жауап беру деген сөз. «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын басты нысанаға ала отырып, жұмыла іске кіріссек, ең дамыған 30 мемлекеттің қатарына енуімізге жол ашылары да белгілі. Аталған жоспардың басын да тұрған бес реформаның екіншісі «Заң ның үстемдігін қамтамасыз ету» деп аталатынын барша біледі. Онда еліміздегі құқықтық, заң тұрғысындағы мəселелердің əділ шешілуіне байланысты қажетті жағдайлар қарастырылған. Елба сымыз жыл сайынғы Жолдауларында, заң мен құқық қорғау ісіне қатысты алқалы жиындардың бəрінде заң жүйесі, сот саласы тақырыбына арнайы тоқталып, болашақта ат қа рылатын істерді айқындап, бағыт-бағдар көрсетіп, оларды нақтылап, жол сілтеп отырады. Алға қарай адымдаудың жүз қадамы айқындалған жоспарда 16шы қадамында «Азаматтардың сот төрелігіне қолжетімділігін жеңілдету үшін сот жүйесі инстанцияларын оңтайландыру. Бес сатылы сот жүйесінен (бірінші, апелляциялық, кассациялық, қадағалау жəне қайта қадағалау жасау) үш сатылы (бірінші, апелляциялық, кассациялық) сот

төрелігі жүйесіне көшу», қажет делінген. Осы орайда сот төрелігінің қарапайым халыққа қолжетімді, істі қарау сатыларының мейлінше ықшам, шағын болуы қазіргі сот жүйесіне ауадай қажет десем артық айтқандық емес. Сондай-ақ, өз ретімен жолға қойылған 17-қадамында «Судья лауазымына кандидаттарды іріктеу тетіктерін көбейту жəне біліктілік талаптарын қатайту; Міндетті түрдегі талап – сот істерін жүргізуге қатысудың 5 жылдық өтілі. Кəсіби дағдысы мен іскерлігін тексеру үшін ахуалдық тестілер жүйесін енгізу. Судьялыққа үміткерлер соттарда стипендия төленетін бір жылдық тағылымдамадан өтеді. Бір жылдық тағылымдамадан кейін судья бір жылдық сынақ мерзімінен өтеді», деп нақты айшықталып айтылған. Айтар болсақ, 5 жылдық, тіпті одан да көп сот саласындағы тəжірибенің болашақ судья үшін артық етпесі белгілі. Судья болып сайланған кез келген тұлға арының алдындағы адалдығын ойлап, əрбір қараған ісіне əділ шешім шығарса нұр үстіне нұр болары сөзсіз. Сонымен қатар, сот жүйесінің дамуы үшін де білікті, тəжірибелі судьялардың артық етпесі анық. Тіпті, олардың аса қажет екендігін бүгінгі күннің бейнесі айқындап беріп отыр. Ал, 20-қадамда «Барлық сот процестеріне бейне жəне таспаға жазу шараларын міндетті түрде енгізу. Судьялардың бейнежазуды тоқтатуға

Ахмет Байтұрсынов: «Мұғалім – мектептің жаны. Мұғалім қандай болса, мектеп сондай болмақшы. Яғни, мұғалім білімді болса, ол мектептен балалар көбірек білім алып шықпақшы. Солай болған соң, ең əуелі мектепке керегі – білімді, педагогикадан, методикадан хабардар, жақсы оқыта білетін мұғалім» деп жазған еді. Бүгін жоғарыда айтылған құндылықтарды бойына сіңірмеген мұғалім баланың да бұлақ көзін аша алмайтынын түсінуіміз қажет. Еліміздің инновациялық-өндірістік дамуының бағдарламасы іспетті «Баршаға ортақ мемлекетке» арналған «100 нақты қадам» дегдар қоғамды, оның алдыңғы қатарлы зиялысын тəрбиелеу мəселесін де қояды. Академик Қаныш Сəтбаев мектептің маңызына тоқтала келе, «Бүгінгі оқушылардың алдында ертең жер қойнауының құпиясын ашу, жаңа əлемге ұшу, өндірісті жасау жəне оның жаңа технологияларын игеру міндеті тұрғанын ұмытпауымыз қажет. Оқулық жазатындар, бағдарлама мен жоспар құратындар жəне оқытатындар осыны ұмытпауы тиіс» деп жазған еді. Ғұлама ғалымның осы дуалы сөзі бүгін де маңызын жойған жоқ, қайта бүгінгі уақытқа арнап айтылғандай. Біздің филиал қысқа курстарда ұстаздардың талант пен дарындылықты анықтайтын əдістемелерді білуін басты мақсат етіп қояды. Дарынды бала басқа қатар құрбыларына қарағанда ерекше тапсырмаларды қажетсінеді, тапсырмалар ынталандыратын жəне деңгейіне сай күрделірек болуы тиіс. Осыған сəйкес жаңа оқулықтарды «Назарбаев зияткерлік мектептері» дербес білім беру ұйымының Білім бағдарламалары орталығы мен Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық академия мамандарымен, Астана қаласындағы жалпы білім беретін мектептер ұстаздарымен бірлесіп жазады, жасайды. Мектептердегі ұстаздардың дарынды балаларға шығармашылықпен жүргізетін жұмысы көрініс табатын оқулықтарды асыға күтіп отырады. Дарынды баламен жұмыс істейтін, жалпы білім беру мектептеріндегі оқушыларға білім нəрін себетін ұстаздар халықтық тамырымызға, халықтық педагогикаға, халықтық даналыққа бай ланған тінді үзіп алмауы тиіс. Хал қының тілінен, өнерінен, əдебиетінен, мінезінен, жалпы қалпынан, ділінен сусындаған баланың өз Отанының бірегей азаматы болып өсеріне қандай ұстаз да кəміл. Біздің халқымызда оған мысал боларлық тұлғалар жетеді. Жаңа ұрпақ тəрбиелеп отырған ұстаздар қауымына жəне баршаға Тəуелсіз Қазақстанды əлемге танытып, өзі де əлемдік деңгейдегі саясаткер деңгейіне көтерілген Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өмірі мен тұлғасы үлгі дер едім. Ол – бақытын бала болашағынан іздейтін ұстаздар қауымына темірқазық.

ҚОСТАНАЙ. немесе аудио жазу материалдарын редакциялауға мүмкіндігі болмауы тиіс», делінген. Шын мəнінде, осындай жағдаяттардың əсерінен бұл сот төрелігінің барынша ашық, жария өтуіне ықпал етеді деген сөз. Мұндай шаралар, яғни сот үдерістерін бейне жəне таспаға жазу мүмкіндігі бүгінгі сот қызметінде қолданылуда. Осылай судья беделінің де артып, мейлінше ашықтықтың арқасында əділеттілік салтанат құрмақ. Сонымен қатар, 24-қадам бойынша Дубай тəжірибесі үлгісінде «Астана» халықаралық арбитраж орталығын (AIFC) құру көзделген. Бүгінгі таңда əлемде бірнеше беделді арбитраж орталықтары жұмыс істейді. Ондай орталықтарға Вашингтондағы инвестициялық дауларды шешу бойынша халықаралық орталықты, Лондон, Париж, Сингапур, Дубайдағы арбитраж орталықтарын айтуға болады. Біздің еліміз үшін де осындай арбитраж орталығы қажеттілігі айқын. Сондықтан, Мемлекет басшысы ұсынған Дубай тəжірибесі үлгісінде елордамызда AIFC халықаралық арбитраж орталығын құру өте қажет. Сол себепті, жұмыла көтерген жүк жеңіл екендігін ескере отырып, еліміздің дамуы жолында аянбай күресіп, Елбасы айқындап, жол сілтеп отырған қадамдарды лек-легімен мұқият орындау əрбір қазақстандықтың парызы деп білер едім. Бұл ретте баршаға белгіленген, əр салаға дұрыс бағыт берілген жоспар бойынша жұмыс істеуге тиіспіз. «100 нақты қадам» Ұлт жоспарының ұлтымыздың болашағы үшін маңызы өте зор. Абай САБИРАДДИНОВ, Мұнайлы аудандық сотының бас маманы.

Маңғыстау облысы.


4

www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

● Көкейкесті

● Əлем жəне Қазақстан

Ќосдипломдыќ білім алу жїзеге аспаќ

− Сізбен əңгімемізді өзіңіз басқарып отырған орталықтың тыныс-тіршілігіне арнағымыз келеді. Алдымен дін саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асыруда іргелі жұмыстар атқарып отырған орталықтың негізгі қызмет бағыттарынан хабардар етсеңіз. – Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне спорт министрлігінің Дін мəселелері жөніндегі ғылыми-зерттеу жəне талдау орталығы еліміздің дін саласындағы уəкілетті органының жұмысына ақпараттықəдістемелік қолдау көрсету мақсатында құрылып, 2007 жылдан бері қызмет атқарып келеді. Еліміздегі дін саласындағы ғылыми-қолданбалы зерттеулер, діни ахуал мониторингі, дінтану сараптамасы осы орталықта жүргізіледі. Дін мəселелеріне, діни бірлестіктер қызметіне, діни білім мен дінтану сараптамасына қатысты ақпараттықанықтамалық жəне əдістемелік материалдар, зерттеу еңбектері, талдау жұмыстары əзірленеді. Республика көлемінде құрылып, əрбір өңірде жұмыс істеп келе жатқан дін мəселелері жөніндегі ақпараттық-түсіндіру топтарының жұмыстарына тікелей қатысу жəне əдістемелік көмек көрсету де біздің орталықтың міндетіне жатады. Бұдан тыс, мемлекеттік мекемелерде сұраныс бойынша діни ахуалдың өзекті мəселелеріне қатысты дəрістер оқу, оқыту семинарлары мен түрлі пішімдегі іс-шаралар ұйымдастыру, соның ішінде жастар мен əйелдер аудиториясы-

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан».

Дін мен дін еместі ажырату

Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің беделі жыл сайын артып келеді. Оған дəлел, «Ұлттық университеттер əлемнің ең озық жоғары оқу орындарының қатарына енуі тиіс» деген Елбасымыздың тапсырмасын жүзеге асыру мақсатында білім беру мен ғылыми-зерттеу ісі жəне əлеуметтік мəселелер бойынша өз мүмкіндігін халықаралық талап тарға сай ұтымды ұйымдастыра білгендіктен де білім қарашаңырағы 2015 жылы дүниежүзіне əйгілі 300 ЖОО-ның қатарына еніп одан кейін 275-орынға табан тіреді. Университет ұжымы алдағы уақытта да барлық халықаралық талаптарға сай ілгерілеу міндеттерін күн тəртібінен бір сəтке түсірген емес. Польша. Познань. Жақында академиялық ұтқырлық бағдарламалары бойынша журналистика факультеті тығыз байланыс ор натқан Польшаның Познань қаласындағы Адам Мицкевич атын дағы университеттің сая-

төрт бес жылдың аясында оқытушы-профессорлар К.Қамзин, Н.Шыңғысова, доценттер Ж.Бек болатұлы, А.Мектептегі, С.Нұрбеков, А.Ниязғұлова, М.Негізбаева келіп, ғылыми тəжірибе жинау өтілінен өткендігін жəне оншақты магистранттардың қысқа мерзімді білім алу бағдарламалары бойынша кел гендігін, дəл осы күндерде Сымбат, Айжан, Нұрлайым атты сту дент тердің оқып жатқандығын атап өтті. Бұл үрдіс алдағы уақытта да жалғасын табатындығын, өз университетінің ұстаздары, магистранттары, докторанттары мен сту денттерінің де əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетіне ба рып қайтуына мүмкіндік бар екендігін құлаққағыс етті. Мəскеу. Іссапардың келесі күндерінде И.Федоров атындағы Мəскеу мемлекеттік баспа университетінің құрылғанына 85 жыл толуына орай арнайы барған Сағатбек Медеубекұлы əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ректоры Ғалымқайыр Мұтановтың құттықтауын салтанатты түрде табыс етті. Бұл университетпен де бай-

їшін руханилыќќа жаќын болмыс ќажет Мəдениет жəне спорт министрлігі Дін істері комитеті Дін мəселелері жґніндегі єылымизерттеу жəне талдау орталыєыныѕ директоры Айнўр ƏБДІРƏСІЛЌЫЗЫМЕН əѕгіме на қатысты мақсатты жұмыстар жүргізу орталық жұмыстарының елеулі бір бөлігі болып табылады. Сонымен қатар, ресми сайтымыз бен əлеуметтік желілерде ақпараттандыру жұмыстарын жүргіземіз. Жоғарыда аталған бағыттар бойынша көптеген басылымдар əзірлеп, аумақтық дін істері басқармалары арқылы ел көлеміне таратамыз. Өткен жылдың өзінде ғана екі тілде қатар əзірленген «Дінтану негіздері» пəнінің оқытушыларына арналған əдістемелік құрал, мектеп директорларына, оқу орындарының басшыларына, кəмелетке толмағандардың ісі жөніндегі инспекторларға арналған «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттікконфессиялық қатынастар» атты қосымша құрал, «Дін саласындағы өзекті мəселелер жөніндегі 20 сұрақ-жауап» сериясының бес шығарылымы, «Дінтанушы-сарапшының үстел кітабы», «Дінтану сараптамасын жүргізу əдістемелері» атты əдістемелік құрал, «Қазақстандағы діни ахуал мəселелері» атты зерттеулер жинағы, «Имамға көмекші» үстел кітабы жəне «Дінтанулық зерттеулер» жинағы секілді жиырмадан астам іргелі еңбектер жарық көрді. − Сөзіңіз аузыңызда, өткен жылдың соңында өткен брифингте сіз «Ханафи əдебиеттері» сериясының кішігірім таныстырылымын жасаған едіңіз. − Иə, бұл серия біздің 2011 жылы Дін істері агенттігі құрылған кезеңнен бастап, үш жыл бойы жасаған еңбегіміздің елеулі жемісі болатын. Серияға енген он бес кітапты еліміздің түкпір-түкпірінен түйірлеп жинап, кейбірін аудартып, редакциялап, кейбірін қайта баспаға даярлап, серияның аты мен логотипін ойлап тауып, дизайнына дейін негізгі идеяларды жүзеге асыру өзіме нəсіп болды. Серияға енген əрбір кітаптың өзіндік дайындалу тарихы бар. Мысалы, Имам Ғазалидің «Бақытқа жету əліппесін» («Кимйаисаадат») кезінде оңтүстіктің белгілі ақыны, марқұм Тұрсынəлі Айнабековтің аударғанын кездейсоқ бір мəліметтен оқып қалдым. Содан кейін Оңтүстік Қазақстан облыстық Дін істері басқармасының мамандары арқылы марқұмның отбасымен байланысып, қолдарындағы жалғыз нұсқаның көшірмесін алдық. Мəтінді қайта тергізіп, толығымен қайта редакцияладық. Мұрагерлерімен баспа арқылы келісімшарт жасасып, қайта басу құқығын алып, бұрын осы кітапты жариялаған «Қасиет» баспасына сілтеме жасай отырып, жарыққа шығардық. Ал Ғазалидің «Жан тəрбиесі» кітабын Оңтүстік өңіріне жасаған кезекті сапарымда діни кітаптар дүкенінен кезіктірдім. Осы кітаптың алғысөзінен ғұламаның «Аллаға махаббат» атты еңбегінің де қазақ тіліне аударылғанынан хабардар болдым. Аудармашысы өзіміздің замандасымыз, исламтанушы ғалым, көптеген исламдық еңбектерді отандық оқырманға таныстырған Жалғас Сəдуақасұлы болып шықты. Сол кісімен байланысып, қос кітаптың аудармасын қайта баспаға даярлаттық. Əбу Ханифа имам Ағзамның «Ең үлкен фикһ» («Фикхул акбар») жəне «Өсиеттер» («Уасият») кітаптарының аздаған аударма нұсқаларын салыстыра келіп, замандас авторымыз Ризабек Батталұлының аудармасына тоқталдық. Автор сол кезеңде Египет Араб Республикасында оқуда болатын, сəті түсіп, Каирге барған сапарымызда жолығып, аударманың электрондық нұсқасын алып, жарыққа шығардық. Мұхаммед ибн Мұхаммед Шымыр би (Алтыбармақ) бабамыздың екі томдық «Мұхаммедтің пайғамбарлық дəлелдері» («Маъарижун-нубууа») кітабы мен Сопы Аллаярдың «Əлсіздердің табандылығы» («Саъбатул ажизин») кітабын отандық автор, исламтанушы Зəріпбай Оразбайдың аударғанынан өзімізге дінтану сараптамасына келіп түскен

«Қазыналы Оңтүстік» сериясының басылымдары арқылы хабардар болдық. Ол кісіні сонау Қазығұрт төріндегі мекеніне іздеп барып, көне кітаптардың інжумаржандарын жинақтаған жеке кітапханасымен танысып, аталған еңбектерді қайта даярлауына мұрындық болдық. Белгілі татар ғалымы Ахмад Һади Мақсудидің «Ислам ғибадаты» («Ъибадатулисламия») атты еңбегін кезекті зерделеу жұмыстары барысында «Нұр-Астана» медресесі ұстаздарының кітап қорынан кезіктірдік. Бүкіл Орталық Азия, Қазақстан жəне Татарстан медреселерінде 100 жылдан астам уақыт бойы үздіксіз қолданылып келе жатқан тілі жатық, мазмұны толымды бұл оқу құралын ұстаздар араб əліпбиімен жазылған көне түрікше нұсқасынан дəріс үстінде қолмақол аударып, түсіндіріп келеді екен. Осы қиындықтың кілтін табу мақсатында аталған медресенің сол кездегі оқу ісінің меңгерушісі Хасан Аманқұловпен кеңесе отырып, кітапты медресе ұжымының күшімен қазіргі əліпбиге көшіртіп, баспаға даярладық. Қазіргі бірқатар белгілі дінтанушылар Ершат Оңғаров, Еркінбек Шохаев, Мұхитдин Исаұлының кітаптары, сонымен қатар, өзімнің «Дін. Дəуір. Дəстүр» атты еңбегім де осы серия аясында жарық көрді. Кітаптардың соңғы дизайндық үлгісін əзірлеуге «Əзірет Сұлтан» мешітінің «Хикмет» телестудиясының мамандары көмектесті. Серия басылымдары «Əлеуметтік маңы зы бар əдебиет түрлерін шығару» бағдарламасы аясында екі мың данамен «Баспалар үйі» баспасы арқылы жарыққа шығып, ел аумағындағы барлық кітапханаларға таратылды. Аумақтық дін істері басқармаларына, мешіттер мен медреселерге Дін істері комитеті арқылы жолданды. Еліміздегі барлық дінтану кафедраларына осы жылы орталықпен жасалған меморандумдар барысында өз қолыммен табыстадым. − Жаңа жобаларыңыз жайлы бірер сөз айта кетсеңіз. − Үстіміздегі жылы «Зайырлы мемлекет жəне дін қатынастары: теориясы мен тəжірибесі» атты ақпараттық-анықтамалық материал, «Өңірлердегі діни ахуалды зерделеудің тəжірибелік мəселелері» атты əдістемелік ұсынымдар, «Мемлекет, қоғам жəне дін» атты мемлекеттік мекеме қызметкерлеріне, ақпараттық-түсіндіру топтары мүшелеріне, дін қызметкерлеріне арналған көмекші құрал, «Өңірлерде БАҚ өкілдерімен ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізу жөніндегі əдістемелік құрал», «Қазақстандағы зиярат орындары: жай-күйі, рухани-танымдық маңызы жəне өзекті мəселелері» атты талдамалық материал əзірленді. Қазір радикалды идеологияға арбалған топтармен мақсатты жұмыстар жүргізу жөніндегі əдістемелік құрал, дінтану кафедралары оқытушыларына арналған ақпараттық-танымдық жинақ, əйелдер аудиториясымен жұмыс жүргізу жөніндегі ақпараттық-əдістемелік құрал, «Дін саласындағы өзекті мəселелер жөніндегі 20 сұрақ-жауап» сериясының жəне «Дінтанулық зерттеулер» жинағының жаңа шығарылымдары дайындалуда. Діни ахуалды тікелей зерделеу мақсатында еліміздің бар лық аймақтарына жап пай іссапарлар ұйымдастыруды жүзеге асырудамыз. Үстіміздегі жылы Қа зақ радиосымен бірлесіп «Дəс түрлі құндылықтар» атты хабарды эфирге шығарғалы отырмыз. «Қазақстан дінтанушылары» атты арнайы каталог құрастыру ойымызда бар. Сонымен қатар, жылдық жоспарға сəй кес əрбір қыз мет кердің же ке ғылыми-зерт теулері жүзеге асырылады, олардың нəтижесі

жыл соң ын да ұжымдық жинақтар түрінде жарық көреді. − Елімізге радикалды идеологияның енуіне тосқауыл қоюдың пəрменді бір тетігі ретінде дінтану сараптамасы аталады. Сіз кезінде Дін істері агенттігінің Діни оқу орындарымен байланыс жəне дінтану сараптамасы басқармасын басқардыңыз. Қазір өзіңіз басқаратын орталық дінтану сараптамасымен тікелей айналысады. Осы үдерістің бүгінгі жағдайына тоқталып өтсеңіз. − Қазақстандағы дінтану сараптамасын жүргізу тəжірибесі 2007 жылдан бастау алатыны белгілі. Бүгінге дейін жалпы саны 26 000-нан астам нысан дінтану сараптамасынан өткен болса (оның ішінде аталым саны – 7000-ға жуық, қалғаны – қайталанған нысандар), соның негізгі бөлігіне – 5000-ға жуық нысанға біздің Дін мəселелері жөніндегі ғылыми-зерттеу жəне талдау орталығында сараптама жүргізілді. Соның ішінде 462 нысанға теріс қорытынды беріліп, олардың ел аумағына енуіне тосқауыл қойылды. Дінтану сараптамасы жылдар бойғы қажырлы еңбек пен орасан зор күш-жігер нəтижесінде бүгінгі деңгейге жетті. Бұл деңгей – нормативтік-құқықтық тұрғыдан толығымен қамтамасыз етілген, сарапшыларды біліктілігіне сəйкес іріктеу үдерісі қалыптасқан, сараптама жүргізу тəртібі толық айқындалып, əдістемелік тұрғыдан белгілі бір дəрежеде жетілген, сараптамадан өткен нысандардың толық мəліметтер базасы жасақталған, құжаттамалық қамтамасыз ету тəртібі жолға қойылған деңгей болып табылады. Қазір орталық тарапынан жылына орта есеппен 1000-1100 нысанға сараптама жүргізіледі. Дінтану сараптамасын жүргізу жөнін дегі əдістемелік құрал жыл сайын жетілдіріліп, қайта шығарылып отырады. Орта лық сарапшыларға арналған оқыту семинарын өткізіп, сертификаттар табыстауды дəстүрге айналдырған. Əділет министрлігінің Сот сараптамасы орталығы секілді əріптес мекемелермен қарым-қатынас жолға қойылған, меморандумдар негізінде бірлескен шаралар жүргізіліп, ақпарат жəне тəжірибе алмасылып отырады. − БАҚ-тарда сіз басқаратын орталық өткізген іс-шаралар жайлы жиі жарияланып жатады. Мұндай жұмыстардың барлығы алдын ала жоспарлана ма, əлде сұраныспен жүргізіле ме? − Жылдық жоспарда іс-шаралардың саны емес, оларға қатысу көзделетіні көрсетіледі. Жыл бойы еліміздің барлық аймағынан ақпараттық-түсіндіру топтарының жұмысына қатысып, дəрістер оқу жəне топ мүшелеріне арналған оқыту семинарларын өткізу жөнінде сұраныстар көптеп түседі. Тақы рып тық бағытына қарай мұндай шараларға орталық мамандарын іріктеп жіберіп отырамыз. Кей жағдайда жекелеген өңірлерде бірнеше маманның қатысуымен екі-үш күндік семинарлар өткіземіз. Мысалы, мамыр айында Қарағанды облысының Сəтбаев қаласында «Қазіргі діни ахуал жағдайындағы дəстүрлі рухани құндылықтарды жаңғырту жəне ішкі тұрақтылық мəселелері» атты республикалық ғылыми-тəжірибелік конференция жəне осы тақырыпта мемлекеттік қызметкерлерге, дін қызметкерлеріне, ақпараттық-түсіндіру топтарының мүшелеріне, «Дінтану негіздері» мұғалімдеріне арналған үш күндік семинар өткіздік. Өңірлердегі діни ахуалды зерделеу мақсатындағы қызметтік іссапарлар барысында өзіміз де екі жақты тиімді болуы үшін мақсатты түрде оқыту семинарларын қоса жүргіземіз. Сонымен қатар, Дін істері комитетінің жоспарлы ақпараттық-түсіндіру шараларына да қатысып, ел аймақтарын жиі аралаймыз. Ал мемлекеттік органдарға жыл басында жасалған кесте негізінде арнайы

сұраныстар бойынша барып, тақырыптық дəрістер өткіземіз. 2015 жылдың тоғыз айындағы есеп бойынша осындай 88 ісшараға атсалыстық. − Ал өзіңіз айтып өткен өңірлердегі діни ахуалды зерделеу қалай жүзеге асырылуда? − Еліміздегі шынайы діни ахуалды талдап-таразылау үшін əрбір өңірдің өзіндік ерекшеліктерін ескере отырып зерделеу өте маңызды. Бұл орайда, бұған дейін де дін саласындағы мемлекеттік саясаттың өзіндік тəжірибесі жинақталған, өңірлердегі діни ахуалды зерделеу əдістемесі де жасақталған. Үстіміздегі жылы біздер осы тақырыптағы əдістемелік ұсынымдарды тəжірибелік тұрғыдан жетілдіріп, қайта əзірледік. Қазіргі зерделеу жұмыстары осы жаңа əдістемеге сəйкес жүзеге асырылуда. Бұл жерде бірінші кезекте өңірлердегі діни ахуалды тікелей қадағалайтын жергілікті əкімдіктер жанындағы дін істері басқармалары мен Дін мəселелері жөніндегі зерттеу мекемелерінің қызмет нəтижелері, олар жүргізген əлеуметтанулық зерттеулер қорытындысы назарға алынып, шынайы ахуалмен сəйкестігі салыстырыла тексеріледі. Сонымен қатар, тұрғын халықпен, діни бірлестіктер өкілдерімен, діндарлар қауымымен, еңбек ұжымдарымен, студент жастармен, мектеп оқушыларымен, мемлекеттік қызметкерлермен, ақпараттықтүсіндіру топтарының мүшелерімен, «Дінтану негіздері» пəнінің оқытушыларымен кездесулер өткізіліп, фокус-топтық талдау жұмыстары жүргізіледі. Сауалдамалар алынып, сұрақ-жауап пішіміндегі шаралар ұйымдастырылады. Жергілікті баспа жəне электрондық БАҚ жарияланымдары зерделенеді. Осы жұмыстардың нəтижелеріне талдау жасала отырып, жергілікті діни ахуалдың нақты жай-күйі жайлы қорытынды шығарылады. Болжам ғана жасалмайды, болашақ бағыттар да белгіленеді, қай салада басым жұмыс жүргізіп, нендей шараларды жетілдіру қажеттігі айқындалады. Осындай нəтижелерге сүйене отырып, қазіргі кезеңде дін саласындағы зерттеулер əдістемелік тұрғыдан да, тұжырымдамалық негізде де жаңа деңгейге көтерілді деуге болады. − Əңгімеңізден нардың жүгін көтерген ұжымды басқарып отырғаныңыз байқалады. Күрделі де күрмеулі дін саласының маманына ең қажетті нəрсе не дер едіңіз? − Қабілет пен қасиетті қатар атар едім. Бұл салада жалаң біліммен ғана қарулану жеткіліксіз. Кей мамандардың меңгерген білімі мен жаттаған ақпараты дін дүниесімен, діндарлар əлемімен бетпебет келгенде кəдеге аспай қалып жатады. Қоғам өмірінің қажеттілігі мен шындығы, рухани құндылықтардың бастау-бұлағы, өркениеттер негізі, руханият өзегі болған дінді сырттай оқып-түсіну қиын. Дін мəселесін дінді сезіне отырып қана зерттепзерделеуге, күрмеуін тарқатуға, шешуге болады. Дін мен дін еместі ажыратып алу үшін де талдағыштық қабілет қана емес, сезгіштік, тіпті, сезімталдық қасиет, руханилыққа бір табан жақын болмыс қажет. Осындайда мына бір хадис ойға оралады. Мұхаммед пайғамбардан бір бəдəуи: «Қиямет қашан болады?» – деп сұрайды. «Аманатқа қиянат жасалса, қияметті күте бер», – дейді пайғамбар. «Ал аманатқа қай кезде қиянат жасалады?» – деп сұрағанда, «Əр іс өзінің иесіне тапсырылмаса, аманатқа қиянат жасалғаны», – деген екен Мұхаммед пайғамбар. Дін саласында да əрбір іс өз маманына тапсырылғанда шешімін таппақ. Осы хадисті əрі қарай талдап-түсіндірген атақты ислам ғалымы Ибн Хажар əлАсқалани «Əр іс өз иесіне қандай жағдайда тапсырылмауы мүмкін?» – деген сұраққа: «Білім азайған кезде», – деп жауап берген екен. Біз үшін де маңыздысы дін саласындағы шынайы білімді тереңдету болмақ. Соқпақтар дың сорабын, сауалдардың жауабын табатын жасампаз буын сонда бой түзейді. − Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан».

си ғылымдар жəне журналистика факультетінде өткен «Медиа коммуникация эволюциясы» деген тақырыпта өткен халықаралық конференция филология ғылымдарының кандидаты Жетпісбай Бекболатұлының қазақ тілінде түсірген А.Мицкевич атындағы университет туралы деректі фильмінің көрсетілімімен басталды. Содан кейін филология ғылымдарының кандидаты, факультет деканы Сағатбек Медеубекұлы «Ұлттық коммуникация ерекшеліктері: дəстүр мен жаңашылдық» деген тақырыпта баяндама жасады. Бірнеше шетелдік жоғары оқу орындарынан келген ғалымдар қатысқан конференция соңында «6М015400 – қоғамдық байланыс»; «6М051600 – халықаралық журналистика»; «6М050400 – журналистика» мамандықтарының магистратура сатылары бойынша қосдипломды білім беру бағдарламаларын жүзеге асыру келісімшарттарына екі тараптан салтанатты түрде қол қойылды. Адам Мицкевич атындағы университет тарапынан қол қойған декан, профессор Тодеуш Валляс екі университет арасындағы білім беру мен ғылыми-зерттеу салалары бойынша жүзеге асып жатқан достық қарым-қатынасқа жоғары баға берді. Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті журналистика факультетінен соңғы

ланыс жыл сайын артып келеді. Осыдан екі жыл бұрын əлФа раби атындағы Қазақ ұлттық университетінде ұйым дастырылған əлемнің бірнеше елінен ірі-ірі баспалар қатысқан халықаралық кітап көрмесіне И.Федоров атындағы баспа университетінің ректоры К.В.Антипов бастаған бірнеше адам арнайы қатысты. Осы күні екі университет арасындағы негізгі келісімшарт жасалған еді. Журналистика факультеті баспа ісі жəне дизайн кафедрасында еңбек етіп келе жатқан бірнеше ұстаз осы университетті бітірді, білімін жетілдіру курсында оқыды. Кафедра түлектері ММБУ-дың «Баспа ісі» мамандығы бойынша магистратурада білім алуда. И.Федоров атындағы Мəскеу мемлекеттік баспа университетінің құрылғанына 85 жыл толуына арналған мерейлі мереке барысында ректор К.В.Антипов «Қоғамдық байланыс», «Журналистика», «Дизайн», «Баспа ісі» мамандықтарының бакалавриат магистратура сатылары бойынша да қосдипломды білім беру бағдарламаларын екітараптан жүзеге асыру келісімшарттарына қол қойды. Болашақта екі тараптың да осы бағдарлама бойынша таңдаған мамандығына сəйкес оқу бітірген студенттері мен магистранттары қосдиплом иеленетін болады. АЛМАТЫ.

Ќазаќстанныѕ Норвегиядаєы Ќўрметті консулдыєы Жақында Осло қаласында Қазақстан Республикасының Норвегия Корольдігіндегі Құрметті консулдығының ашылуына байланысты салтанатты қабылдау ұйымдастырылды. Құрметті консулдық Шығыс Норвегияның батыс бөлігіндегі Оппланн губерниясының Винстра қаласында орналасып, сонымен қатар, басқа бес губернияны қамтитын болады. Іс-шараға бизнес-элитаның, қала əкімшілігінің, сараптамалық орталардың өкілдері жəне көрнекті қоғам қайраткерлері қа тысты. Құрметті консул, көрнекті кəсіпкер Кристиан Миккель Доблоуг өнеркəсіптің, ауыл шаруашылығының, жоғары технологиялық өндірістің, денсаулық сақтаудың жəне білім берудің орталығы болып табылатын Норвегияның осы маңызды аймағында Қазақстан мүдделерін ілгерілетуге ықпал ететін болады. М.Доблоугтың биржалық операциялар, сауда, жылжымайтын мүлікке инвестициялар жəне бағалы қағаздар саласында маманданған компанияларды басқаруда

үлкен тəжірибесі бар, сондай-ақ, ол фермерлікпен жəне бұғы өсірумен айналысады. Норвегияның саяси өміріне белсенді түрде араласады, қайырымдылық істермен шұғылданады, бірқатар мəдени қорлардың құрылтайшысы. Қазақстанның Норвегиядағы елшісі Қайрат Əбусейітов өз сөзінде құрметті консулдың қызметі іскерлік байланыстарды нығайтып, жаңа əріптестер, инвесторлар іздестіруге, сонымен қатар, Қазақстан мен Норвегия арасындағы мəдени байланыстарды кеңейтуге ықпал ететінін атап өтті. «Егемен-ақпарат».


 Мəселенің мəнісі

 Өнер Қарап отырсаң, өткен ғасырдың 60-70-ші жылдары қазақ руханиятының нағыз реннесанстық кезеңі болған екен-ау деген ойға берілесің. Əдебиет пен өнерде, ғылым саласында сайдың тасындай небір тегеурінді тұлғалар шығып, халыққа танылды. Көптеген өнер-білім ордалары мен көркемөнер ұжымдары ашылып, бой көтеріп жатыпты. Жарты ғасырлық тарихы бар сондай өнер ошағы Жүсіпбек Елебеков атындағы эстрада жəне цирк колледжі дер едік. Алғашында республикалық эстрада жəне цирк өнері студиясы деп айдар тағылған оқу орнын ашудағы мақсат, біріншіден, жер-жердегі филармонияларға жеделдетілген түрде əртістер дайындау болса, екінші жағынан жаппай өнерге бой ұрған жастарға жасалған қамқорлық шығар деп топшылаймын. Тынық мұхиттың əскеритеңіз флотында азаматтық борышымды өтеп келіп, бетоншы болып жүрген жерімнен жоғарыда аталған оқу орнына түсуіме ауылдағы осындай аура əсер етпеді деп əсте айта алмаймын. Өткен ғасырдың 70-ші жылдары Шымкенттен екі автобус болып өңшең өнер қуған өрендер арман қала Алматыға бет түзегеніміз күні бүгінгідей көз алдымда. Жолбасшымыз – облыстық халық шығармашылығы үйінің директоры Амангелді Сахиев деген жаны жайсаң азамат. Шымқаладан кештете шыққан көлігіміз ертесіне сəскеге қарай астанаға табан тіреді. Қоржын-қосқалағымызды алып жетек шіміздің соңынан ілестік. Еңселі ғимараттың қасына келгенде Аман ағамыз сəл кідіре тұруымызды ескертіп, өзі бір қағаздарға қол қойдыруға ішке кіріп кетті. «Бұл қандай мекеме болды екен?» деп маңдайшасына үңілсек, Қазақ КСР Мəдениет министрлігі орналасқан үй екен. Кейбіреуіміз сыртта, енді бірқатарымыз төмендегі фойеде жетекшімізді күтіп тұрғанбыз. Бір кезде 2-ші қабаттан түсіп жанымыздан өтіп бара жатқан кісіні нұсқаған қасымдағылардың бірі «Асанəлі ғой» деп сыбыр ете қалғаны. Қарасақ, шынында «Қыз Жібек», «Атаманның

Кəукен Кенжетаев сынды аяулы жандардың салған іздері тек студияда емес, жалпы қазақ өнерінде күні бүгінге дейін сайрап жатқан жоқ па? Сондай алыптар сабақ берген студия студия емес, университет десе, жарасар. Студенттік басқосуларға студия түлегі, «Гүлдер» ансамблінің жас əншісі Сенбек Жұмағалиев келіп қалушы еді. Мұндайда қаумалаған көпшілік Сенбекке Демис Руссос орындайтын «Су ве ниры» əнін айтқызбай жібермейтін. Жалпы, осы Сенбек туралы айрықша тоқталғым келеді. Ленинградта өткен 6-шы бүкілодақтық эстрада əртістерінің байқауында топ жарып лауреат атанған кезі. Қазылар алқасының төрағасы, Кеңес Одағының халық əртісі, Лениндік сыйлықтың лауреаты Аркадий Райкиннің риза болғаны соншалық: «А ну-ка пригласите этого чуда из Казахстана, у него бриллиантовый голос», деп Сенбекке бір əнді екінші мəрте орындатқан дейді. Сол тұстарда Демис Руссос, Тото Кутунье сияқты жұмыр жер ге танылған тұлғалардан біз дің Сенбектің мысқалдай да кемдігінің жоқтығын айтып «Жақсылар жақсымын деп айта алмайды, жамандар жақсымын деп айғайлайды» дегенім бар еді. Қазіргі «жұлдыздар» ақша, жалған мадақ пен атақ үшін кірмейтін тесігі, қақпайтын есігінің қалмайтыны ойландырады. Нағыз жұлдыз қашанда ақшаны емес, арды ойлаған ғой. Сол, Сенбек бүгіндері өнер университетінде шəкірт тəрбиелеп жүр. Ол шықпаған биікке бəлкім, бір ізбасары жетер деген үкілі үміт бар. Өмір болғасын басшылардың ауысып отыруы

Саѕлаќтарды самєатќан студия Жїсіпбек Елебеков атындаєы эстрада жəне цирк колледжі жарты єасырдан бері ўлт ґнерініѕ ўйытќысы болып келеді

ақыры», «Транссібір экспресі» атты фильмдерге түсіп, атағы дүрілдеп тұрған Асанəлі Əшімов ағамыз. Үстінде жастардың арманына айналған америкалық джинсі. «Бекежандық» бейнеден кейінгі мына имиджі сақалмұрт қойған сүйікті актерімізге əдемі үйлескендей. Осыдан былай тұстастарымыз тарапынан «болмасаң да ұқсап бақ» дегендей Асанəліше киіну, Əлібекше сырлы да, сымбатты өнер иесі болу, Ғарифоллаша əншілік образға ену, қысқасы тұлғалар табиғатына еліктеу секілді сезімдер салтанат құра бастағаны анық. Сонымен, ертеңіне Ұйғыр театрында Қазақстанның түкпір-түкпірінен жиналған үміткерлердің опера, театр студияларына қабылдау емтихандары басталды. Ал, эстрада жəне цирк студиясына абитуриенттер сол оқу орнының өзінде сынға түсетін болды. Нəтижесінде белгілі педагог, профессор Құбыш Мұхи товтың домбыра класына төрт талапкер студент болып қабылдандық. Студияны өз қолымен құрып, тұңғыш директоры болған Гүлжиһан Ғалиева бір қарағанда сұсы басып тұрушы еді. Бірақ кейін тани келе, жүрегі нəзік қамқор жан екенін сезіндік. Қазақ мəдениетінде биік беделге ие бұл кісі қазақ қыздары арасынан Мəскеудегі ГИТИС-ті бітірген тұңғыш көркемсөз оқудың кəсіби маманы еді ғой. Қазақстанның халық əртісі болатын. Əңгімеге арқау болып отырған оқу орнын алғашқы ұйымдастырған, əрі кезінде үлкен абыройға бө ленген «Гүлдер» ансамблі мен Қазақ циркін өз қолымен құрушылардың бірегейі, қаншама қазақ жастарына қамқорлық танытқан абзал жанның есімі бұл күндері елеусіздеу қалғаны өкінішті-ақ. Мүмкін, биылғы мерейтойға байланысты Гүлжиһан Ғалиеваны ұлықтау шаралары тиісті құзырлы орындар тарапынан қарастырылатын болар деген үміт те жоқ емес. Ұлылар мұраларын кейінгі ұрпағына жеткізуде алтын көпір бола білген сал-серілік, бекзаттық болмыстың соңғы могикандары, дарабоз дарындар Жүсіпбек Елебеков пен Ғарифолла Құрманғалиев болғаны да рас. Студия ашылған күннен бастап екеуі құстың қос қанатындай бірі Арқаның кең тынысты, сыршыл да

5

www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

сұлу сазды əншілік мектептің нəзік иірімдерін шəкірттер бойына сіңірсе, екіншісі бөгет бермес асау өзендей өршіл де қайсар рухты батыстық дəстүрді мұрагерлеріне мықтап аманаттады. Бұл басқа мектептер ұлықталмады деген сөз емес. Осы жарты ғасырдың ішінде қос тарлан салған сара жолды кейінгі толқын ізбасарлары бабалар аманатын арқалаған небір дүлдүл саңлақтар Арқа мен Батыс мектептерімен қатар Жетісу, Алтай-Тарбағатай, Арал өңірі, Сыр бойы, Жиделібайсын, қалаберді Қытай, Моңғолия аймақтарының ғажайып əндері мен термелерін, жыр-толғауларын асқан талғампаздықпен бойларына сіңіріп, халыққа насихаттап келеді. Біз оқуға түскен жылдары Ғарифолла Құрманғалиев өзінің өмірдегі əрі өнердегі қанаттасы, сырлас досы, жампоз əнші Жүсіпбек Елебековтің қайтыс болып сыңарынан айырылған аққудай болып жүрген шағы екен. Ол кісіден тікелей дəріс тыңдамасақ та үзіліс кезіндегі қысқа үнқатысулардан дара дарынның дархандығын, мінез байлығын, əзіл-қалжыңға ұста, барынша қарапайым адамдық болмысын аңғарушы едік. Қазақтың қос арысы – қазақтың көгіндегі қос қыран еді. Соны ұрпаққа ұқтырып отырсаң, қане! Күнделікті студияға жақындағаннан-ақ көше жақтағы терезелерден аса зор дауысты ер адамның студенттерге вокалдың қыр-сырын үйретіп жатқанын естуші едік. Тау қопарардай бұл неткен сұмдық тембр деп таң қалатынбыз. Кейін білдік ол біздермен бір бөлмеде тұратын Қайрат, Хамзат есімді курстастарымызға сабақ беретін, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртісі, опера əншісі Абай Байтоғаев екен. Сол тұстағы ол кі сіні Қазақстан бойынша жоғары кəсіби білім алған бас дауысты жалғыз əнші дейтін білетіндер. Бірінші курстың екінші семестрінің соңы болса керек, қос шəкірт ұстаздарын қонаққа шақыратын болды. Ненің құрметі екені дəл қазір жадымда жоқ. Бірақ, əйтеуір екеуінің дайындығы өте күшті болды. Бір бөлмеде тұратын болғаннан соң, біз де қарап тұра алмадық. Мүм кіндігінше қолғабыс жасап үстелді сықитып қойдық. Межелі уақыт жеткенде əнші аға

келді. Отырысымыз өте əдемі өтті. Сондағы Абай ағамыз əн айтудан бұрын жəй отырып сөйлегендегі даусының қалың бояуы, жуандығы, барқыт үнінің керемет əсемдігі тəнті еткен еді. Ал, енді білімдарлығы қандай! Ол өз алдына бір əлем! Білім демекші, Əбекең ең алғаш КазГУ-дің тарих факультетін бітіріп мұғалім болып жұмыс істепті. Кейіннен өнерге деген аңсар Мəскеудегі музыка храмы саналатын Гнесиндер атындағы институтқа алып келеді. Осы жерде вокал факультетінде бүгіндері атағы төрткүл дүниеге танымал Иосиф Кобзонмен қатар оқып, екеуі бір бөлмеде тұрыпты. Шəкірті Қайраттың даусы да өзінікіне ұқсаған өте күшті бас болатын. Абай ағамыз оны жақсы көріп болашағын ойлағандығы болар, 1 курстан соң қолынан жетектеп барып Ленинградтағы Римский-Корсаков атындағы консерваторияға түсіріп қайтқаны есімізде. Қазіргі таңда Қайрат Өмірбеков Абай атындағы опера жəне балет театрының жетекші солистерінің бірі. Əттең, Абай Байтоғаев сияқты қайталанбас тұлғалардың Қазақ теледидарының қорында «қор» болып жатқан үні мен бейнесін мына бүгінгі бірден «Əлем əншісі» болғысы келіп, той бизнесінде секеңдеп жүрген «жұлдыздарға» көрсетіп тұрса, саналарында саңлауы барлары «шығармашылықтарына» басқаша қарар ма еді, қайтер еді? Студияда сабақ берген басқа да педагогтар туралы ес ке ал ғанда қазақтың кəсіби вокалдық педагогикасының негізін салушылардың бірегейі, Қазақ өнерінің алып бəйтерегіне айналған, Қазақстанның халық əртісі, профессор Бекен Жы лысбаев ағамызды айналып өте алмаймыз. Өмірі мен өнері бір ұғымға айналып кеткен ұлы педагогтың алдын көріп, тəлімін алған талай жас бүгіндері халқымыздың əн өнерін əлемге паш етіп жүр. Жалпы, сол тұстағы ұстаздардың осалы жоқ, қазақ өнеріне белгілі, тамырын тереңге жіберген айтулы тұлғалар еді ғой! Айталық, Қазақстан жəне Орта Азия елдері əйелдері арасынан шыққан тұңғыш режиссер Дариға Тіналина мен Əлібек Дінішевтей əншіні дайындаған аса танымал, білімдар педагог Надия Шарипова, сондай-ақ, əншілік пен актерлік қос тізгінді қатар ұстаған

заңдылық. Əрине, олардың əрқайсысы кезінде оқу орнының өркендеуінде өзіндік қолтаңбасын қалдырып отырды. Солардың ішінде «халық музыкасына көп көңіл бөліп кетті», деп дəстүрлі өнердің көсегесін көгертсем деген Ержан Қосбармақов ініміз дің бастан «кешкендерін» баспасөз беттері арқылы білдік. «Басынан соры арылмаған қайран ұлттық руханиятымыз-ай!» деп қынжылдық. Бірақ, бір сүйінерлігі, осы азамат қаншама қарсылыққа тап болса да қажымай-талмай жүріп бұрынғы екі қабатты ғимаратқа 3-ші қабатты қостырып, іші-сыртын бірдей күрделі жөндеуден өткізуге қол жеткізді. Мұнымен бірге ұзақ жылдар қағажу қалған студенттер жатақханасының мəселесі де оң шешімін тапты. Ал Ержаннан кейін тізгінді қолға алған Бибігүл Нүсіпжанова да аз уақыттың ішінде бірқатар шаруаның басын қайырып, кол ледж ауласына Жүсіпбек Елебековтің ескерткішінің қойылуына мұрындық болды. Бүгінгі күннің биігінен қарап отырсақ, осы 50 жылдың ішінде бітірген қаншама жас түлек еліміздің мақтанышы болып, өнер саңлақтарына айналды. Оларды тізер болсақ, негізі студия түлектерінен қаланған Қазақ циркі, «Гүлдер» ансамблі бастаған басқа да көптеген өнер ұжымдары, ал жеке орындаушылардан дəстүрлі əншілер Қайрат Байбосынов, Жəнібек Кəрменов, Қалампыр Рахымова, Қапаш Құлышова, Қажыбек Бекбосынов, Майра Ілиясова, Гүлмайдан Сүндетова, Рамазан Стамғазиев, Сəуле Жанпейісова, эстрада əншілері Нағима Есқалиева, Мəншүк Сəрсенбаева, атақты сиқыршылар Сара Қабиғожина, Сұлтанғали Шүкіров, Балтабек, Раиса Жұмағұловтар, домбырашы Рахым Тəжібаев, пантомимашы Мұхтар Əшірбаев... О, көп қой, көп!.. Самсаған саңлақтар студиясы ұлт руханиятының алтын бесігі ұлы əншінің, өзге де арыстардың құт мекені, кейінгі жасты кемел өнерге баулып жатқан білім ордасының өткен жолы, шыққан шыңы осындай! Қалмахан ОМАР, Жамал Омарова атындағы №1 балалар музыка мектебі директорының орынбасары, Қазақстан Журналистер одағының мүшесі. ШЫМКЕНТ.

Жаѕа ќўжатта жаѕалыќтар кґп Бақтияр ТАЙЖАН,

«Егемен Қазақстан».

Шымкент қаласына екі күндік жұмыс сапарымен келген Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрі Тамара Дүйсенова қала тұрғындарымен кездесіп, жаңа Еңбек кодексінің нормаларын түсіндірді. Сонымен қатар, азаматтық қызметшілерге еңбекақы төлеу жүйесіндегі өзгерістер туралы, 2016-2019 жылдарға арналған денсаулық сақтау саласын дамытудың «Денсаулық» мемлекеттік бағдарламасы жəне əлеуметтік қамсыздандыру жайында айтып берді. Министр облыстық онко логиялық диспансерде, кардиологиялық, қан орталықтары, облыстық клиникалық ауруханада орналасқан Call орталығы мен облыстық балалар ауруханасында болды. Бюджеттік сала қызметкерлерімен кездесу барысында Тамара Дүйсенова Шымкент қаласының тұрғындарына 2016 жылдың 1 қаңтарынан енгізілетін азаматтық қызметшілерге еңбекақы төлеу жүйесінің жаңа үлгісі туралы айтып берді. Аталған үлгіде азаматтық қызметшілерді біліміне, біліктілігіне, атқаратын қызметінің күрделілігі мен дəрежесіне қарай төрт санатқа бөлу көзделген. Еңбекақы төлеу жүйесінің жаңа үлгісін енгізгеннен кейін біліктілігіне байланысты негізгі қызметкерлер жалақысы сараланып арттырылады. Сондайақ, қызметкердің білім, біліктілік деңгейіне, еңбек өтіліне қарай өсім сараланатын болады. Министр шымкенттіктерге 2011-2015 жылдарға арналған «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасының жүзеге асырылу нəтижелері туралы əңгімелеп берді. Сонымен қатар, негізгі мақсаты қоғамдық ден саулық жүйесін дамыту, аурулардың алдын алу мен басқаруды жетілдіру, денсаулық сақтау жүйесін қаржыландыру

мен басқарудың тиімділігін арттыру, ресурстарды тиімді қолдануды қамтамасыз ету жəне инфрақұрылымдарды оңтайландыру болып табылатын Денсаулық сақтау саласын дамытудың 2016-2019 жыл дарға арналған «Денсаулық» бағдарламасы туралы да айтты. Жаңа Еңбек кодексі мемлекет жұмыскерлерге берілетін кепілдеме мен өтемақының ең төменгі деңгейдегі еңбек стандарттарын анықтап, жұмыс беруші тараптардың бұл міндеттемелерді орындауын қатаң бақылауға алуды қарастырады. Жұмыс беруші мен қызметкердің еңбек қатынастары көп жағдайда жалдау, кадрлардың орнын ауыстыру, жұмысшыны жұмыстан босату, жұмыс уақыты, еңбек шарттары мен оның төлемақысы салаларындағы өзара келісім жасау жəне ұжымдық шарттардың əлеуетін күшейте отырып, өзін өзі реттеу қағидаларына сай жүзеге асырылатын болады», деп хабарлады ол. Министр жұмыс берушілер үшін жалдау, кадрлардың орнын ауыстыру, қызметкерді жұмыстан босату, еңбек шарттары мен оның төлемақысын анықтау шаралары жеңілдетілгенін атап айтты. Сондай-ақ, негізгі еңбек ке піл демелері мен қызмет керлердің құқықтары бекітіліп,

оларды ұжымдық, жеке шарттар мен келісімдерді жасау жəне қызметкерлердің құқықтары мен мүдделерін қорғайтын құралдар а р қы л ы ұ л ғ а й т у м ү мк ін діг і қарастырылған. Кездесу барысында Оңтүстік Қазақстан облысының əкімі Бейбіт Атамқұлов министрге азаматтарды əлеуметтік қорғау саласындағы негізгі мемлекеттік бағдарламалардың іске асырылу барысы туралы айтты. «Біздің облыста көптеген əлеуметтік бағдарламалар жүзеге асырылуда, оның ішінде Мемлекет басшысының бастамасымен жү зеге асқан «Саламатты Қазақ стан» бағдарламасы да бар. Жоспарланған жұмыстардың бірқатары орындалды. Мұнда сіз басқарып отырған Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігінің үлесі көп деп білемін», деді облыс басшысы. Жиын соңында журналистермен сұхбат барысында Т.Дүйсенова Елбасының тапсырмасымен «100 нақты қадам» аясында қабылданғалы жатқан Еңбек кодексі Парламент тарапынан жақсы бағаланғанын айтты. Жаңа Еңбек кодексі халықаралық стандарттар талабына толықтай жауап береді. Оңтүстік Қазақстан облысы.

 Жазылған жайдың жаңғырығы

Əр нəрсеніѕ ґз жґні бар Олардыѕ аражігін ажырата білейік

Өлең-жырларына сырттай сүйсініп жүретін белгілі ақын Нағашыбай Мұқатовтың бұл дүниедегі дəм-тұз таусылып, бақилық болған марқұмды жерлеу рəсімі салттарына орай «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланған (25 сəуір, 2015) мақаласын оқып қана қоймай, жүрген-тұрған жерлерімде, мешіттегі намаздарда айта жүретінмін. Енді астаналық журналист Бейбітбек Əбдікəрімнің үнқосуы (14 қазан, 2015) қолыма еріксіз қалам алдыртты. Қызылжар өңірінде қалыптасқан кейбір келеңсіз жайттар жайлы өз ойымды газеттің оқырманы ретінде бөлісуді жөн көрдім. Өкініштісі сол, біздің жақта да ыстық бауырсақтан ауыз тигізудің өлік шыққан үй иелерінің тойға өзі жетіп жатыр. Соңғы жарты дайындалғандай дастарқанды неше жылдың көлемінде өңірде зират түрлі тағамдармен, тəттілермен, басында орамал үлестіру, жыртыс салаттармен толтыруы кеңінен тарату тоқтатылып, оң ахуал қалыпетек жайып барады. Талай рет тасқандай болған. Алайда, ауылайтып та жүрмін, жасымның дықтарға əлі тоқтам болмай тұр. үл кен дігін бұлдап, ұрсып та Жуырда бір ағайымыз өмірден қоямын. Мəселенің мəніне терең озып, көңіл айтуға бардық. Қимас үңілетін бол сақ, өлім мен той ардақты азаматтың дұғасын өзі дастарқанын ажыратудың орнына жетпеген алпыс жылдық мерейəбден сапырылыстырып жібердік. тойындай етіп жасапты. Аста-төк «Бояушы бояушы дегенге сақалын дастарқан былай тұрсын, алдын бояйдының» керін келтіріп жүр- ала слайд-шоу дайындалыпты. ген – өзіміз. Тойшылдығымыз Марқұмның балалық шағынан мақтанпаздыққа, жомарттығымыз өмі рінің соңына дейінгі фотоаста-төкке айналды. Марқұмның суреттер, бейнежазбалар батаға қадір-қасиетін сіңірген еңбегімен, жиналғандарға ұсынылғанда, біз артына қал дыр ған ізімен емес, осы тойда отырған жоқпыз ғой тартылған табақтармен, жиылған деп қарадай қуыстандым. Ас беру адамдардың санымен өлшейтін үшін банктерден несие алып, қаболдық. Əулетін əуелетіп, қуаны- рызға белшеден бататындарды да шын ағайындармен бөліссе, қар- көріп жүрміз. Бір күндік дəм үшін сылығымыз жоқ. Алай да, бір бірнеше жылдық несібені шашу ша ңырақ арысынан айырылып, ысырапшылдық емей немене? қара жамылып, аза тұтып жатЕтіміз үйреніп кеткен жаман қанда жұрттан атын оздыру еш əдеттердің тамырына қайтсек балақылға сыймайды. Дұғаға келген та шабамыз деген мəселе бəрімізді көпшілікке қант пен шай беріп, ойландыруы тиіс. Меніңше,

облыс, аудан орталықтарындағы, ауылдардағы мешіттерде жұмыс істейтін көзі ашық, көкірегі ояу, діни сауаты мол имамдар мен мол далар алдымен бастамашы болу керек. Олардың тарапынан көзді, көңілді арбаған бəсекеге ал данбаудың, ертеңгі мəңгілік дүниені ойлаудың жолын жете түсіндіргендері абзал. Екіншіден, егемен еліміздің ертеңі – бүгінгі жас тар. Заманымыздың заңғар жазушысы Ғабит Мүсіреповтің «Барлығы жастардың қандай идеал негізінде тəрбиеленуіне байланысты», деген ұлағатты сөзін ескермей болмайды. Өскелең ұрпақ санасына шариғаттың шарт тарын, ұлттық құндылықтарымызды берік орнықтырсақ, ұтарымыз көп. Мектеп оқушылары арнайы пəн ретінде оқитын «Дінтану» сабағында да тақырыбымызға арқау болған мəселелерді жиі көтеріп, түсінік сезімі қалыптаса қоймаған оқушының ойына сіңірген лəзім. Үшіншіден, ел ағасына айналған, ақылмен сөз сабақтайтын жасқа жеткен кез келген жан өнеге боларлықтай іспен айналысса, нұр үстіне нұр болар еді. Сонда жерлеу салттарындағы ысырапшылдық, аста-төк бəсеке секілді жағымсыз құбылыстарға нүкте қойылар еді. Зейнолла қажы ОЛЖАБАЕВ.

Солтүстік Қазақстан облысы.

 Бəрекелді!

Ќазаќ ќаламгерлері – тїрік тілінде Ерлік ЕРЖАНҰЛЫ, журналист.

Түркияда алдағы айда Смағұл Елубай мен Мархабат Байғұттың түрік тіліндегі кітаптарының тұ саукесері өтеді. Бұл шара ТҮРКСОЙ ұйымының қолдауымен жүзеге асырылуда. Қазақстанның ТҮРКСОЙ түркі мəдениетін жəне өнерін дамыту халықаралық ұйымындағы Қазақстан Республикасының

уəкілі Мəлік Отарбаевтың айтуынша, қараша айының аяғында қазақ жазушыларының 25 əңгімесі түрік тілінде кітап болып басылып шығады. ТҮРКСОЙ ұйымы оның тұсаукесерін Түр киядағы Қазақстан елшілігімен бірлесіп өткізбек. Ал желтоқсан айында Смағұл Елубайдың «Ақбоз үй» романы мен Мархабат Байғұттың бір топ əңгімелері түрік тілінде кітап болып басылады. Бұдан

бөлек түріктің белгілі журналисі, жазушы жəне драматургі Халдун Танердің пьесасы алғаш рет қазақ тілінде аударылып, жеке кітап болып жарық көреді. ТҮРКСОЙ биылғы жылы бұған дейін Ғаббас Қабышевтің жəне Сүйінбай Аронұлының шығармалар жинағын түрік тілінде кітап етіп шығарған болатын. АЛМАТЫ.


6

www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

ЛАЅКЕСТІККЕ – ЛАЄНЕТ! ● Жаһанды жаңғырықтырған жай

ШАРАЙНА

Əлем жаѕалыќтары

Бас хатшы КХДР-єа сапар жасамаќ Оңтүстік Кореяның бұқаралық ақпарат құралдары БҰҰ бас хатшысы Пан Ги Мунның осы аптада Корей халық демократиялық республикасына сапармен баратынын хабарлады. Оңтүстіккореялық «Yonhap» агенттігінің БҰҰ-ның дереккөзіне сүйене отырып таратқан ақпаратына қарағанда, Пан Ги Мун өзінің сапары барысында Солтүстік Кореяның президенті Ким Чен Ынмен кездеседі. Ал бас хатшының сапары қай күні басталатыны əзірге белгісіз. Егер Пан Ги Мун бұл елге сапармен барған жағдайда, БҰҰ бас хатшысының 22 жылдан соң Солтүстік Кореяға жасаған алғашқы сапары болмақ. Бұл мемлекетке соңғы рет 1993 жылы БҰҰ-ның сол кездегі бас хатшысы Бутрос Бутрос-Гали барған екен. Осы жылдың мамырында Солтүстік Корея билігі Пан Ги Мунның сапар жасауына бір күн қалғанда оны қабылдаудан бас тартқан еді.

Жиырмадан астам терактініѕ жолын кесті Соңғы уақытта Нью-Йоркте террорлық актілер ұйымдастыруға ниеттенген жиырмадан астам əрекеттің жолы кесілген. Бұл жөнінде полиция комиссары Уильям Брэттон америкалық MSNBC телеарнасынан мəлімдеді. «Бүгінде біз табысты болып отырмыз. Қалаға қарсы бағытталған 20-дан астам террористік шабуылдың алдын алдық», – деді полиция комиссары. Сонымен қатар, ол Париждегідей сериялық терактілер НьюЙоркте де болу мүмкіндігін жоққа шығармады. «Париждегі қайғылы жағдай сабақ болуы тиіс», – деп атап өтті У.Брэттон. Осыған байланысты комиссар Нью-Йорк қаласының бір топ полицейі Франция астанасына іссапарға жіберілетінінен хабардар етті. Сондай-ақ, ол Парижде террорлық əрекеттер жасаған террористердің барлығы денелеріне «өлім белбеуін» тағып алғанына назар аударды. Уильям Брэттон – əріптестері мен қала тұрғындарынан «супер-коп» деген лақап ат алған АҚШ-та кеңінен танымал полиция офицері.

Ресей мен АЌШ президенттері кездесті

Апатќа ўшыраєан Ресей ўшаєына жарылєыш зат салынєаны тїпкілікті расталды Египеттің Синай түбегінде 31 қазан күні апатқа душар болған Ресейге тиесілі «Airbus A321» ұшағына қатысты жаңа деректер шыға бастады. Бұл мəлімдемелерге қарағанда, 224 адамның өмірін қиған əуе апаты лаңкестер қолымен жасалғаны айтылуда. Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Ресей ќаза тапќандар кегін еселеп ќайтармай тынар емес

Бүгінгі əлем жазықсыз адамдарды құрбан етер лаңкестік оқиғалардан көз ашпай тұр. Талайларды күтпеген жерден, тосыннан торына түсіріп, қапыда қалдырар осындай оқиғалардың легі толастамай тұрғаны жан күйзелтеді. Биылғы жылдың 31 қазанында Египеттің Шарм-эш-Шейх курортынан Санкт-Петербургке бағыт алған ұшақ əуеге көтерілгеннен кейін 23 минуттан соң радар экранынан ғайып болып, іле Синай түбегіне құлағаны жөніндегі жайсыз хабар ақпарат кеңістігінде желдей ескен-ді. Алғашқыда бұл оқиға ұшақтың техникалық ақауынан орын алған деп болжанған. Алайда, тексеріле келе, əлгі болжамның шындыққа сай келмейтіні, оқиғаның лаңкестер қолымен жасалғаны жөніндегі пікірлер жиі-жиі айтыла бастаған... Ресей билігі «Когалымавиа» компаниясының меншігіндегі «Airbus A321» ұшағын лаңкестер жарып жібергенін дəлелдеп, ашық мəлімдеме жасады. Бұл жөнінде тарата айтар болсақ, кеше Ресейдің Федералдық қауіпсіздік қызметінің басшысы Александр Бортников ел президенті Владимир Путинге əуе апатының орын алу себептеріне қатысты жүргізілген зерттеу жұмыстарының нəтижесін баяндады. Александр Бортниковтың сөзіне қарағанда, «Airbus A321» ұшағы салмағы 1 кило келетін жарылғыш заттың іске қосылуынан опат болған. Бұл аталған оқиғаға лаңкестердің тікелей қатысы бар екенін білдірсе керек. Айта кетейік, Ресейдің Федералдық қауіпсіздік қызметінің басшысы А.Бортниковтың мəліметіне қарағанда, əлгі жарылғыш зат шетелдік өнеркəсіптің өнімі көрінеді. Федералдық қауіпсіздік қызметінің басшысының мəлім демесінен кейін Владимир Пу тин «Ресей мұндай лаңкестік оқиғалармен бірінші рет бетпе-бет ке ліп отырған жоқ. Бұл қан ды қырғын біздің есімізде мəңгі сақталады. Египеттің Синай түбегінде қаза тапқан отандастарымыз қасақана жасалған қылмыстың құрбандары. Біз қылмыскерлерді əлемнің қай түкпіріне жасырынса да тауып алып, жазалаймыз», – деді. Сондай-ақ, Ресей басшысы елдің əуе-ғарыштық күштері Сириядағы іс-қимылдарын үдете түсетінін жеткізді. Оның айтуынша, бұл əрекеттер қылмыскерлерге

жазадан құтылмайтынын ұқтырады. Осы жөнінде толықтыра кетер болсақ, Сириядағы ұрыс қимылдарына Ресейдің құрлық əскерлері қатыстырылмайды. Бірақ, əуе күштеріне қосымша теңіз əскерлері қолдау білдіруі мүмкін. Тағы бір айта кетер жайт, Ресей президенті Владимир Путин елдің сыртқы істер министрлігіне əуе апа тын ұйымдастырған терроршыларды қолға түсіру шарасын тыңғылықты ұйымдастыру үшін əріптестер іздеу туралы тапсырма берді. Осыған байланысты Ресей Федералдық қауіпсіздік қызметінің қоғаммен байланыс орталы ғы лаңкестерге қатысты нақты хабар берген адамға 50 миллион АҚШ доллары көлемінде сыйақы берілетінін мəлім етті. Бұдан бөлек, Владимир Путин Ресей тарапынан жасалатын қандай да бір қадам Біріккен Ұлттар Ұйы мы Жарғысының 51-бабы шеңберінде жүзеге асырылатынын жеткізді. Дəлірегі, бұл бап бойынша мемлекет қауіп төндірген тараптан өзін өзі қорғауға мүмкіндік алады. Осы орайда Ресей қорғаныс министрлігі Сирия аумағындағы «Ислам мемлекеті» лаңкестік ұйымын жоюға бағытталған əуе шабуылдарының жаңа жоспары қабылданғанын мəлімдеді. Осы күні, яғни Кремль ұшақты лаңкестер жарып жібергеніне көз жеткізгеннен кейін, іле Франция мен Ресей басшылары телефон арқылы тілдесті. Франция жағынан ұйымдастырылған бұл əңгімелесуде тараптар халықара лық терроризмге қарсы күш біріктіру қажеттігін, екіжақты жəне көпжақты келісімдер орнатудың өзектілігін айта отырып, екі елдің əскери ведомстволарының бірбірімен қоян-қолтық араласып жұмыс істеуіне жағдай жасалуы керектігіне назар аударды. Иə, бұлардың ортақ жау ға қар сы тұру мақсатында өзара ақылдасуына түсіністікпен қарау орынды. Өйткені, қос мемлекет те лаңкестік жауыздықтың құрбаны болып, жүздеген азаматтарынан айырылып, қара жамылуда. Ресей Мемлекеттік Думасы

қорғаныс істері жөніндегі комитет төрағасы, Қара теңіз флотының бұрынғы бас қолбасшысы Владимир Комоедовтің пікірінше, АҚШ пен Ресей «Ислам мемлекеті» лаңкестік ұйымын жою үшін келісімге келіп, бұл бағытта біріккен штаб құруы тиіс. Сол үшін екі жақ бірлесе отырып нақты шаралар қабылдағаны жөн. Сондай-ақ, ол бірінші кезекте Иран, Сирия қарулы күштеріне иек артуды дұрыс санайтынын жеткізді. Оның ойынша, «Ислам мемлекетіне» мүдделі тараптар жұмыла соққы бермесе, лаңкестік ұйым өздерінің əрекеттерін үдете береді. Ал Ресей Федералдық Кеңесі қорғаныс жəне қауіпсіздік комитеті төрағасының орынбасары Евгений Серебренниковтің айтуынша, қазіргі таңда «Ислам мемлекетіне» қарсы күресте бірлесуге мүдделілік танытып отырған елдердің қатары көбейе түскен. Бұл жағдай Түркияда өткен G20 саммитінен кейін анық байқалған. Кремльдің мəлімдемелеріне сүйене сөйлесек, Ресей жағы «Ис лам мемлекеті» лаңкестік ұйымының базаларына əуеден соққы беріп қана қоймай, ұйымның басшыларын жоюды нақты қолға алуды көздеп отыр. Бұл үшін Ресей Сириядағы арнайы барлау қызметін жандандыра түспек. Бұл «ИМ» жетекшілерін тұзаққа түсіруде маңызды рөл ойнайтыны сөзсіз. Осы мəселеде ғарыштық жəне радиоэлектронды барлау жұмыстарының тиянақты қолға алынатыны айтпаса да түсінікті. Осы арада келтіре кетейік, Ресей тарапы Башар Асадтың сұрауымен Сирия аумағындағы «Ислам мемлекеті» жəне «Джебхат ан-Нусры» лаңкестік ұйымдарының шептеріне əуеден соққы берген-ді. Нəтижесінде ресейлік əуе-ғарыштық күштері 1,9 əскери шабуыл жасады. Соның арқасында жүздеген содырлар мен лаңкестерге тиесілі 2,7 мың нысан жойылыпты. Бұдан бөлек, Каспий теңізіндегі корабльден 26 зымыран ұшырылып, олардың барлығы содырлар орналасқан нысандарға дөп тиген.

«Airbus A321» ўшаєында техникалыќ аќау болмаєан

Жалпы, соңғы деректерге қара ғанда, «Airbus A321» ұшағын лаңкестер жарғанына қарсы

айтылар уəж болмай тұр. ТМД елдерінде азаматтық авиация саласын басқарып, реттейтін Мемлекетаралық авиация комитеті əуеге көтерілер алдында «Airbus A321» ұшағының техникалық жүйесінде ешқандай ақау болмағанын, қандай да бір кінəрат тіркелмегенін мəлімдеуі де апаттың орын алуы техникалық себептерге байланысты болды деген болжамнан алыстата түседі. Сонымен қатар, мұның сөзсіз лаңкестік оқиға екенін ұшақтың бөлшектері жерге шашылып түскенінен де анық аңғаруға болатындай. Өйткені, тексеру-зерттеу жұмыстары көрсетіп бергендей, ұшақтың қалдықтары 5-13 шақырым аумаққа шашырап түскен. Əрине, мұның барлығы əуе кемесінің көкте жарылып кеткенін айғақтайды. Негізінде, «Airbus A321» ұшағының апатқа ұшырауы жөнінде хабар тарасымен, оған кінəлі ретінде «Ислам мемлекеті» лаңкестік ұйымының аты аталған болатын. Бірақ бұл сөзге сене қойғандар аз болған-ды. Ал АҚШ пен Ұлыбританияның ресми билігі мұның лаңкестік оқиға екеніне алғашқы күннен шүбə келтірмеген еді. Өйткені, оқиға орын алған сəтте барлау қызметі іске кірісіп, біршама мəліметтерді анықтаған екен. Нəтижесінде белгілі болғандай, бұл екі елдің барлаушылары оқиғадан кейін көп өтпей лаңкестердің «Airbus A321» ұшағының əуеге көтерілер сəтіне дейінгі бір-бірімен сөйлескен сөздерін тыңдай алған. Сондай-ақ, аталған мемлекеттердің сарапшылары спутник арқылы көктегі жарылыс сəтіндегі жарқылды анықтаған. Үстіміздегі жылдың 5 қазанын да белгілі болғандай, Ұлыбританияның ресми билігі жарылысқа қатысты құпия материалды ресейлік əріптестеріне берген көрінеді. Жалпы, АҚШ жəне Ұлыбритания ұсынған мəліметтерге, яғни апатқа лаңкестердің қаты сы барлығы, оны «Ислам мемлекеті» террорлық ұйымы ұйым дастырғаны жөніндегі ақпараттарға алғашқыда Ресей мен Египет билігі күдікпен қарап, сене қоймаған. Сондықтан, Мəскеу мен Каирге арнайы жасақталған жұмыс тобы мен Франция, Германия, Ирландия елдерінің өкілдерінен құралған техникалық комиссияның зерттеу-тексеру

Министрліктіѕ мəлімдемесі Қазақстан 2015 жылғы 31 қазанда «Шарм-эш-Шейх – Санкт-Петербург» бағыты бойынша ұшқан ресейлік «Когалымавиа» компаниясының А321 жолаушылар ұшағында жасалған террорлық актін қатаң айыптайды. Қазақстан халықаралық құқық нормаларына сəйкес ғаламдық лаңкестік қаупіне ұжымдық қарсы тұру ісіндегі күш-жігерін қолдайтынын жəне осы халықаралық зұлымдықпен ымырасыз күресуге дайын екендігін мəлімдейді.

Біз тағы да қаза тапқандардың отбасына, сонымен қатар, Ресей халқы мен үкіметіне қайғыра көңілімізді жеткіземіз, делінген Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің оқиғаға қатысты мəлімдемесінде.

нəтижелерін күтуге тура келген. Осы орайда Египет сыртқы істер министрі Самех Шукр ұлыбританиялық əріптестеріне ұшақ апатының лаңкестік оқиғамен тікелей байланыстылығы тұрғысында алдын ала мəлімдеме жасамауды сұраған болатын. Сол кезде Самех Шукр «Қазіргі кезде қандай да бір мəлімдеме таратуға ерте. Əлі де зерттеу жұмыстары жүргізілуде. Соның нəтижесін күтуіміз керек», деген болатын. Шын мəнінде, Египет билігін де түсінуге болады. Өйткені, олар ұшаққа бомбаның Египетте қойылғаны расталса, олардың Ресей тарапы өш алу мақсатында өздеріне соққы жасайды деп қауіптенбей қоймасы анық еді. Сондай-ақ, мысырлықтар ел эко номикасының тірегі болып отырған туристік индустрияға шабуыл жасалса, Египеттің шаруасы шатқаяқтап кететінін жақсы түсінеді. Айта кетуіміз керек, апаттың тікелей лаңкестік оқиғаға қатыстылығын бірінші болып CNN жəне Associated Press ақпараттық агенттіктері таратты. Агенттік қызметкерлері америкалық шенеуніктің сөзіне сүйенген екен. Ал əлгі шенеуніктің есімі келісім бойынша жария етілмеген.

Лаѕкестер – əлемніѕ ортаќ жауы

Қалай дегенде де, Ресейдің халықаралық терроризмге қарсы аттан салуына түсіністікпен қара ғанымыз жөн-ақ. Өйткені, мұндайда əрекетсіз, қол қусырып қарап отыру үлкен сын. Қазіргі таңда Ресеймен күш біріктіруді жөн санап отырған елдер қатары өсіп келеді. Демек, əлем елдері терроршылармен күресте жеке қимылдап түк тындырмасын шынайы сезіне бастағандай. Лаңкестер – көрінбейтін жау. Ешкім «Мен терроршымын» деп маңдайына жазып жүрмейтіні анық. Ал дұшпанның белгісіз болуы оның қауіптілігін арттыра түсетіні де шындық. Лаңкестердің қанқұйлы əрекеттерінен жазықсыз жандардың жапа шегуі, құрбан болуы кімді де болса ойлантпай қоймайды. Қазақ мұндайда «Жау жоқ деме – жар астында, бөрі жоқ деме – бөрік астында» дейді. Күні кеше Францияда болған жантүршігерлік оқиға, «Airbus A321» ұшағының жарылуы Батыс пен Ресейді ортақ жаудың ордасын жоюда бірлесе қимылдауға үндегендей. Əзірге, қызуы басыла қоймаған оқиғалар қарсаңында көптеген мемлекеттер ұтымды ұсы ныстар айтып, тығырықтан шығудың тиімді жолдарын көрсетіп, белсенділік танытуда. Алайда, мұның соңы немен аяқталатынын ешкім айтып бере алмайды. Десек те, біздің бір түсінетініміз қаржылық қоры мол, қарулы күштерінің əлеуеті зор, əлемдік саясатта ықпалы күш ті мемлекеттердің əлемді лаң кес терден тазарту мақсатында келелі кеңес жасап, нақты келісімге келуінің уақыты жеткендей.

Ресей президенті Владимир Путин мен АҚШ президенті Барак Обама Анталиядағы «үлкен жиырмалық» саммиті кезінде бейресми жағдайда екеуара оңаша кездесті. Кездесуде президенттер Сириядағы қақтығысты шешу жайын талқылаған. АҚШ тарапының хабарлауынша, мемлекет басшылары 14 қарашада Венада бірқатар елдер мен халықаралық ұйымдар өкілдерінің қатысуымен өткен Сирия мəселесіне байланысты келіссөздердің маңызды екенін атап өткен. Президенттер кездесуде, сондай-ақ, Сириядағы қақтығыстарды тоқтатып, БҰҰ арағайындығымен соғысушы тараптар арасында келіссөздің басталуы тиіс екендігіне назар аударыпты. Кездесуге АҚШ президентінің ұлттық қауіпсіздік мəселелері бойынша кеңесшісі Сьюзан Райс жəне аудармашы қатысқан.

Қысқа қайырып айтқанда:

● Аргентинаның аты аңызға айналған футболшысы Диего Марадонаның асқазанына операция жасалды. Бұл – оның асқазанына жасалған екінші операция. Қазір ол ауруханадан шықты. ● Қытайдың Хунан провинциясында нөсер жауын соңы су тасқынына ұласты. Соның салдарынан 110 мыңға жуық адам қауіпсіз жерге көшірілді. ● Өткен жылы террорлық əрекеттерден қаза тапқандар саны 80 пайызға өскен. Бұл ақпаратты Лондондағы əлем жəне экономика институты жариялады. Мамандардың келтірген мəліметі бойынша, 2014 жылы терроршылардың қолынан 32 658 адам құрбан болған.

Жаѕартылєан ядролыќ бомбаны сынаќтан ґткізді АҚШ жаңғыртылған В61-12 атом бомбасын үшінші қорытынды сынақтан өткізді. Энергетика министрлігі жанындағы ұлттық ядролық қауіпсіздік басқармасының хабарлауынша, бомба жарғыш ядролық зарядына қосылмаған. Бұл авиабомбаның түзетілген алғашқы жазғы нұсқасы осы жылдың 1 шілдесінде сынақтан өткізілген екен. Бомба 1960-жылдары жасалған америкалық ядролық ату жарағының барынша жетілдірілген түрі болып табылады. Оның нысанаға тию мүмкіндігі аса жоғары. Кейбір деректерге қарағанда, бұл қару «Торнадо» ұшағымен бірге Еуропа аумағына орналастырылатын сияқты. Ресей сыртқы істер министрлігінің ресми өкілі Мария Захарова ядролық қаруды өзінің ұлттық аумағынан сырт жерлерге орналастыру Ядролық қаруды таратпау туралы шарттың негізгі ережесін бұзу болып табылатынын атады.

Ел конституциясын ґзгертуге шаќырды Франция президенті Франсуа Олланд дағдарыстық жағдайды еңсеру үшін депутаттарды ел конституциясын өзгертуге шақырды. Ол осындай мəлімдемені Версальда шақырылған парламенттің қос палатасы депутаттарының алдында жасады. Президент сөйлеген сөзі барысында терроризм қылмысына байланысты Франция сотымен бас бостандығынан айырылғандардың, егер қос азаматтығы болған жағдайда оларды Франция азаматтығынан айыруға мүмкіндік беретін заң қабылдау қажеттігін де атап өтті. Президенттің сөзіне қарағанда, егер қос азаматтығы бар тұлғадан терроршылық қаупі сезіктенсе, оның Францияға келуіне тиым салынбақ. Бұған қоса, мемлекет басшысы армия мен қауіпсіздік күштерінің бюджетін ұлғайтуға уəде берді. «Бұл бюджет шығысын арттыруға əкеледі. Ол жауапкершілікті өз мойныма аламын», – деп атап өтті Франсуа Олланд.

Сириялыќ босќындар їйлеріне оралып жатыр Сирия Араб Республикасының БҰҰ жанындағы өкілі Башар Джаафари БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің отырысында бір миллионға жуық сириялық босқындар терроршыл топтардан азат етілген аудандардағы үйлеріне оралғанын мəлімдеді. Башар Джаафари, сондай-ақ, содырлар басып алған жерлерден оларды Ресейдің жүзеге асырған əскери операцияларының нəтижесінде ығыстырғанын атап өткен. Бұдан бөлек дипломат терроршыларды ығыстырып шығаруға Сирия, Ирак, Иран жəне Ресей арасындағы барлау мəліметтерін алмасу өз нəтижесін бергеніне тоқталған. «Сирия терроризммен күрес барысында кез келген мемлекетпен ынтымақтасуға дайын», – деп мəлімдеді Б.Джаафари. – Оның нəтижесін бірлескен сириялықресейлік əскери қимылдардан көруге болады». Айта кетейік, 14 қарашада Венада өткен Сирия бойынша келіссөздерде оған қатысқан елдердің өкілдері Сирияда енді 1,5 жылдан соң сайлау өткізу жөнінде уағдаласты. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


7

www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

Қазақстан Республикасының Заңы Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне білім беру мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы 1-бап. Қазақстан Республикасының мына заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: 1. «Қазақстан Республикасының ұлттық қауiпсiздiк органдары туралы» 1995 жылғы 21 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Жаршысы, 1995 ж., № 24, 157-құжат; Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1997 ж., № 10, 108-құжат; № 12, 184-құжат; 1998 ж., № 23, 416-құжат; № 24, 436-құжат; 1999 ж., № 8, 233-құжат; № 23, 920-құжат; 2000 ж., № 3-4, 66-құжат; 2001 ж., № 20, 257-құжат; 2002 ж., № 6, 72-құжат; № 17, 155-құжат; 2004 ж., № 23, 142-құжат; 2007 ж., № 9, 67-құжат; № 10, 69-құжат; № 20, 152-құжат; 2009 ж., № 19, 88-құжат; 2010 ж., № 7, 32-құжат; № 10, 48-құжат; 2011 ж., № 1, 3, 7-құжаттар; № 11, 102-құжат; № 16, 129-құжат; 2012 ж., № 4, 32-құжат; № 8, 63-құжат; 2013 ж., № 1, 2-құжат; № 2, 10-құжат; № 14, 72-құжат; 2014 ж., № 1, 4-құжат; № 7, 33-құжат; № 11, 61-құжат; № 14, 84-құжат; № 16, 90-құжат; № 21, 118-құжат): 17-баптың 1-тармағының екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Ұлттық қауіпсіздік органдарының əскери қызметшілері əскери қызметін «Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік органдары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 7, 12, 15, 16, 17, 18, 19, 22, 24, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40, 50 жəне 75-баптарында көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып, Қазақстан Республикасының əскери қызмет жəне əскери қызметшілердің мəртебесі туралы заңнамасына сəйкес өткереді.». 2. «Білім туралы» 2007 жылғы 27 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентiнiң Жаршысы, 2007 ж., № 20, 151-құжат; 2008 ж., № 23, 124-құжат; 2009 ж., № 18, 84-құжат; 2010 ж., № 5, 23-құжат; № 24, 149-құжат; 2011 ж., № 1, 2-құжат; № 2, 21-құжат; № 5, 43-құжат; № 11, 102-құжат; № 12, 111-құжат; № 16, 128-құжат; № 18, 142-құжат; 2012 ж., № 2, 11-құжат; № 4, 32-құжат; № 15, 97-құжат; 2013 ж., № 2, 7-құжат; № 7, 34-құжат; № 9, 51-құжат; № 14, 72, 75-құжаттар; № 15, 81-құжат; 2014 ж., № 1, 4, 6-құжаттар; № 3, 21-құжат; № 10, 52-құжат; № 14, 84-құжат; № 19-I, 19-II, 96-құжат; № 23, 143-құжат; 2015 ж., № 2, 3-құжат; № 10, 50-құжат; № 14, 72-құжат): 1) 1-бапта: 1) тармақша алып тасталсын; мынадай мазмұндағы 1-1) тармақшамен толықтырылсын: «1-1) адъюнкт – жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын шетелдік əскери оқу орындарында білім алып жатқан адам;»; 2-1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «2-1) академиялық оралымдылық – білім алушыларды немесе оқытушы-зерттеушілерді оқыту немесе зерттеулер жүргізу үшін белгілі бір академиялық кезеңге (семестрге немесе оқу жылына) өзінің жоғары оқу орнында немесе оқуды жалғастыру үшін басқа жоғары оқу орнында кредиттер түрінде меңгерген оқу бағдарламаларынан, пəндерден міндетті түрде қайта сынақ тапсыра отырып, басқа жоғары оқу орнына (ел ішінде немесе шетелге) ауыстыру;»; мынадай мазмұндағы 3-2) тармақшамен толықтырылсын: «3-2) əскери, арнаулы оқу орындары – Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдарына, Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігіне, Қазақстан Республикасының прокуратура органдарына жəне Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігіне ведомстволық бағынысты білім беру ұйымдары;»; 4) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «4) бакалавр – жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын меңгерген адамдарға берілетін дəреже;»; мынадай мазмұндағы 4-1) тармақшамен толықтырылсын: «4-1) бакалавриат –тиісті мамандық бойынша «бакалавр» дəрежесін бере отырып, кадрлар даярлауға бағытталған жоғары білім, білім беру бағдарламалары;»; 5-1) тармақшадағы «бiлiм берудiң бiлiм беретiн» деген сөздер «білімнің жалпы білім беретін» деген сөздермен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы 6-1) тармақшамен толықтырылсын: «6-1) бейіні бойынша доктор – Қазақстан Республикасында немесе одан тысқары жерлерде кəсіптік қызметтің тиісті саласы бойынша докторантураның бағдарламасын меңгерген жəне диссертация қорғаған адамдарға берілетін, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен танылған дəреже;»; 7) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «7) «Болашақ» халықаралық стипендиясы – Қазақстан Республикасы азаматтарының шетелдік жетекші жоғары оқу орындарында күндізгі оқу нысаны бойынша оқуы немесе жұмыскерлердің Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес айқындалатын шетелдік ұйымдарда тағылымдамадан өтуі үшін Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайтын стипендия;»; 7-2) тармақшадағы «бiлiм беретiн оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 7-4) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «7-4) білім алу үшін арнайы жағдайлар – ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар адамдардың (балалардың) оларсыз жалпы білім беретін оқу жəне білім беру бағдарламаларын меңгеруі мүмкін болмайтын, арнайы оқу бағдарламаларын жəне оқыту əдістерін, техникалық жəне өзге де құралдарды, тыныс-тіршілігін, сондай-ақ медициналық, əлеуметтік жəне өзге де көрсетілетін қызметтерді қамтитын жағдайлар;»; мынадай мазмұндағы 9-1) жəне 9-2) тармақшалармен толықтырылсын: «9-1) білім беру – имандылық, зияткерлік, мəдени, тəндік жағынан дамыту жəне кəсіби құзыреттілікті қалыптастыру мақсаттарында жүзеге асырылатын тəрбиелеу мен оқытудың үзіліссіз процесі; 9-2) білім беру бағдарламасы – оқытудың мақсатын, нəтижелері мен мазмұнын, білім беру процесін ұйымдастыруды жəне оларды іске асыру тəсілдері мен əдістерін, оқыту нəтижелерін бағалау өлшемшарттарын қамтитын білім берудің негізгі сипаттамаларының біртұтас кешені;»; 15) тармақшадағы «бiлiм беру туралы» деген сөздер «бiлiм туралы» деген сөздермен ауыстырылсын; 17-1), 18) жəне 18-4) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «17-1) жоғары оқу орнының ерекше мəртебесі – Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген, білім беру мазмұнын өзі дербес айқындау жəне білім беру қызметін ұйымдастыру құқығын беретін білім беру ұйымы жұмыс істеуінің ерекше режимі; 18) гимназия – білім алушылардың бейімділігі мен қабілеттеріне сəйкес қоғамдық-гуманитарлық жəне өзге де оқыту бағыттары бойынша кең ауқымда жəне тереңдете білім беруді қамтамасыз ететін бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын жəне қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;»; «18-4) докторантура – білім беру бағдарламалары философия докторы (PhD), бейіні бойынша доктор дəрежесін бере отырып, ғылыми, педагогтік жəне (немесе) кəсіптік қызмет үшін кадрлар даярлауға бағытталған жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру;»; мынадай мазмұндағы 19-1) тармақшамен толықтырылсын: «19-1) дуальды оқыту – кəсіпорынның, оқу орнының жəне білім алушының жауапкершіліктері тең болған кезде білім беру ұйымындағы оқытуды кəсіпорында білім алушыларға жұмыс орындарын бере отырып жəне өтемақы төлемін төлей отырып оқыту мен практиканың міндетті кезеңдерімен ұштастыратын кадрлар даярлау нысаны;»; 21) жəне 21-1) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «21) жалпы білім беретін мектеп – бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, сондай-ақ білім алушылар мен тəрбиеленушілерге қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны; 21-1) жоғары колледж – техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің интеграцияланған модульдік білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;»; 21-2) тармақшада: «мамандықтардың үш жəне одан да көп тобы» «даярлық (мамандықтар) бағыттарының кең спектрі» деген сөздермен ауыстырылсын; «білім берудің өз бетінше əзірленген білім беретін оқу» деген сөздер «білімнің өз бетінше əзірленген білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 21-3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «21-3) ерекше білім беруге қажеттілігі бар адамдар (балалар) – денсаулығына байланысты білім алуда ұдайы немесе уақытша қиындық көріп жүрген, арнайы, жалпы білім беретін оқу бағдарламалары мен қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын қажет ететін адамдар;»; мынадай мазмұндағы 21-4) тармақшамен толықтырылсын: «21-4) инклюзивті білім беру – ерекше білім беру

қажеттіліктері мен жеке-дара мүмкіндіктерін ескере отырып, барлық білім алушылардың білім алуына тең қолжетімділікті қамтамасыз ететін процесс;»; 26) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «26) институционалдық аккредиттеу – білім беру ұйымы сапасының мəлімделген мəртебесіне жəне аккредиттеу органының белгілеген стандарттарына сəйкестігін аккредиттеу органының бағалау процесі;»; 26-1) тармақшадағы «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 28) жəне 28-1) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «28) интернатура – клиникалық практикаға рұқсат алу үшін білім алушыларды базалық жоғары медициналық білім беру шеңберінде клиникалық мамандықтар бойынша даярлау нысаны; 28-1) кадет – əскери, арнаулы оқу орнында техникалық жəне кəсіптік немесе орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім алып жатқан адам;»; мынадай мазмұндағы 28-2) тармақшамен толықтырылсын: «28-2) кəмелетке толмағандарды бейiмдеу орталықтары – ата-анасын немесе басқа да заңды өкiлдерiн анықтау үшiн үш жастан он сегiз жасқа дейiнгi қадағалаусыз жəне панасыз қалған балаларды, уақтылы орналастырылуы мүмкiн болмаған жағдайда ата-анасының немесе оларды алмастыратын адамдардың қамқорлығынсыз қалған балаларды, қорғаншылық жəне қамқоршылық органы балалардың өмiрiне немесе денсаулығына тiкелей қатер төнген кезде ата-анасынан (олардың бiреуiнен) немесе қамқорлыққа алған басқа адамдардан алып қойған балаларды, арнаулы бiлiм беру ұйымдарына жiберiлетiн балаларды, сондай-ақ əлеуметтiк бейiмсiздiкке жəне əлеуметтiк депривацияға əкеп соққан қатыгездiкпен қарау салдарынан өмiрлiк қиын жағдайда жүрген балаларды қабылдауды жəне уақытша бағып-ұстауды қамтамасыз ететiн, бiлiм беру органдарының қарамағындағы ұйым;»; 29-1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «29-1) кəсіптік білім – білім алушылардың белгілі бір салада кəсіптік қызметті жүргізуіне жəне (немесе) нақты кəсіп немесе мамандық бойынша жұмысты орындауына мүмкіндік беретін білімдерді, машықтарды, дағдыларды жəне құзыреттерді алуына бағытталған білім беру түрі;»; мынадай мазмұндағы 29-2) тармақшамен толықтырылсын: «29-2) кəсіптік даярлау – техникалық жəне кəсіптік білім беру жүйесінің білікті жұмысшы кадрлар мен орта буын мамандарын даярлау бойынша қысқартылған мерзіммен оқытатын білім беру бағдарламаларын іске асыруды көздейтін бөлігі;»; 30) тармақшадағы «білім берудің білім беретін оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы 30-1) тармақшамен толықтырылсын: «30-1) кəсіптік практика – болашақ кəсіптік қызметпен байланысты белгілі бір жұмыс түрлерін орындау процесінде теориялық білімдерді, дағдыларды бекітуге, практикалық машықтар мен құзыреттерді иемденуге жəне дамытуға бағытталған оқу қызметінің түрі;»; 35) тармақшадағы «кəсіптік білім берудің», «білім берудің білім беретін оқу» деген сөздер тиісінше «кəсіптік білімнің», «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы 36-1) тармақшамен толықтырылсын: «36-1) курсант – əскери, арнаулы оқу орнында жоғары білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім алып жатқан адам;»; 37) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «37) қабылдау квотасы – техникалық жəне кəсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi жəне жоғары бiлiмнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын бiлiм беру ұйымдарына қабылдау үшiн бөлiнетiн мемлекеттiк бiлiм беру тапсырысы, оның iшiнде бiлiм беру гранттары көлемiнiң шектi саны;»; 37-2) тармақшадағы «жоғары оқу орнының немесе ғылыми ұйымның қолдаухаты бойынша» деген сөздер алып тасталсын; 38-1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «38-1) қолданбалы бакалавриат – білім беру бағдарламалары «қолданбалы бакалавр» біліктілігін бере отырып, кадрлар даярлауға бағытталған орта білімнен кейінгі білім;»; мынадай мазмұндағы 38-2) жəне 38-3) тармақшалармен толықтырылсын: «38-2) қолданбалы бакалавр – орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын меңгерген адамдарға берілетін біліктілік; 38-3) қосымша бiлiм беретiн мектептен тыс ұйым – бiлiм алушылар мен тəрбиеленушiлерге қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын iске асыратын оқу-тəрбие ұйымы;»; 39), 40), 41) жəне 41-2) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «39) қосымша білім беру – білім алушылардың, тəрбиеленушілер мен мамандардың жан-жақты қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында жүзеге асырылатын тəрбиелеу, оқыту процесі; 40) лицей – білім алушылардың бейімділігі мен қабілеттеріне сəйкес оларға кең ауқымда жəне тереңдете жаратылыстанушылық-математикалық білім беруді қамтамасыз ететін негізгі орта жəне жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын жəне қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны; 41) магистр – магистратураның білім беру бағдарламаларын меңгерген адамдарға берілетін дəреже;»; «41-2) магистратура – білім беру бағдарламалары тиісті мамандық бойынша «магистр» дəрежесін бере отырып, кадрлар даярлауға бағытталған жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру;»; мынадай мазмұндағы 41-3) тармақшамен толықтырылсын: «41-3) маман – адамдарға жоғары білімнің білім беру бағдарламасын меңгергеннен кейін берілетін біліктілік;»; 47) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «47) оқу жоспары – тиісті білім беру деңгейінде білім алушылардың оқу пəндерінің, сабақтарының (модульдерінің), практикаларының, өзге де оқу қызметі түрлерінің тізбесін, бірізділігін, көлемін (еңбекті қажетсінуін) жəне бақылау нысандарын регламенттейтін құжат;»; мынадай мазмұндағы 48-1), 48-2) жəне 49-2) тармақшалармен толықтырылсын: «48-1) оқыту – білім алушылар мен тəрбиеленушілердің білімдерді, машықтарды, дағдыларды жəне құзыреттерді иелену, қабілеттерді дамыту, білімдерін күнделікті өмірде қолдану тəжірибесін иелену жəне бүкіл өмір бойы білім алуға ынталануын қалыптастыру жөніндегі қызметін ұйымдастырудың мақсатты бағытталған процесі; 48-2) оқыту-сауықтыру білім беру ұйымы – балаларға жəне оқушы жастарға тəрбие, білім беру, оларды сауықтыру, демалдыру жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын заңды тұлға;»; «49-2) орта білім беру ұйымы – бастауыш, негiзгi орта, жалпы орта бiлiмнің жалпы бiлiм беретін оқу бағдарламаларын, мамандандырылған жалпы білім беретін жəне арнайы оқу бағдарламаларын iске асыратын бiлiм беру ұйымы;»; 51-1) тармақшадағы «білім берудің білім беретін оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 52) тармақшадағы «кəсіптік оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 53-1) тармақшадағы «білім берудің білім беретін оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 53-2) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «53-2) сынып жетекшілігі – педагог жұмыскерге сыныпта білім алушылардың қызметін оқу-тəрбие процесі шеңберінде үйлестіру бойынша жүктелетін функция;»; мынадай мазмұндағы 53-3), 53-4) жəне 53-5) тармақшалармен толықтырылсын: «53-3) техникалық жəне кəсіптік білім беру – білікті жұмысшы кадрлар мен орта буын мамандарын даярлауға бағытталған білім беру; 53-4) тыңдаушы – білім беру ұйымында қосымша білімнің жəне дайындық бөлімінің білім беру бағдарламалары бойынша білім алып жатқан адам; 53-5) тiрек мектеп (ресурс орталығы) – шағын жинақталған мектеп оқушыларының сапалы бiлiм алуға қолжетiмдiлiгiн қамтамасыз ету мақсатында білім алушылардың қысқа мерзiмдi сессиялық сабақтарын, аралық жəне қорытынды аттестатталуын өткiзу үшiн базасында таяу маңдағы шағын жинақталған мектептердiң бiлiм беру ресурстары шоғырланатын орта бiлiм беру ұйымы;»; 55) тармақшадағы «білім берудің білім беретін оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 56) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «56) ұлттық бiрыңғай тест – орта бiлiмнен кейiнгi немесе жоғары бiлiмнің бiлiм беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына түсу емтихандарымен бiрiктiрiлетiн, жалпы орта бiлiм беру ұйымдарында бiлiм алушыларды қорытынды аттестаттау нысандарының бiрi;»; 56-2) тармақшада: «мамандықтардың үш жəне одан да көп тобы» деген сөздер «даярлық (мамандықтар) бағыттарының кең спектрі» деген сөздермен ауыстырылсын;

«білім берудің өз бетінше əзірленген білім беретін оқу» деген сөздер «білімнің өз бетінше əзірленген білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 57) жəне 59) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «57) философия докторы (РhD) – Қазақстан Республикасында немесе одан тысқары жерлерде ғылыми-педагогикалық бағыт бойынша докторантураның бағдарламасын меңгерген жəне диссертация қорғаған адамдарға берілетін, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен танылған дəреже;»; «59) эксперименттік алаң – жаңа педагогикалық технологиялар мен білім берудің жаңа мазмұнын сынақтан өткізуге арналған эксперимент режимінде білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымы;»; 61) тармақшадағы «арнайы білім беретін оқу бағдарламалары» деген сөздер «мамандандырылған жалпы білім беретін оқу жəне білім беру бағдарламалары» деген сөздермен ауыстырылсын; 2) 4-бапта: 4) тармақша «əлеуметтiк» деген сөздің алдынан «еңбек нарығының қажеттіліктерін ескере отырып,» деген сөздермен толықтырылсын; 8) тармақша алып тасталсын; 12) жəне 15) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «12) Қазақстан Республикасының Президентіне жеке адамды тəрбиелеуге, оқытуға жəне кəсіптік қалыптастыруға аса зор үлес қосып келе жатқан жоғары оқу орындарына ерекше мəртебе беру туралы ұсыну енгізеді жəне жоғары оқу орындарының ерекше мəртебесі туралы ережені бекітеді;»; «15) Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігімен келісу бойынша «Болашақ» халықаралық стипендиясын беру үшін үміткерлерді іріктеу қағидаларын бекітеді жəне «Болашақ» халықаралық стипендиясын жұмсау бағыттарын айқындайды;»; 24-1) тармақшадағы «білім берудің кəсіптік білім беретін оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 25) тармақшадағы «білім берудің жалпы», «білім берудің кəсіптік оқу» деген сөздер тиісінше «білімнің жалпы», «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы 29-1) тармақшамен толықтырылсын: «29-1) шетелде кадрларды даярлаудың, қайта даярлаудың жəне олардың біліктілігін арттырудың халықаралық бағдарламалары, оның ішінде «Болашақ» халықаралық стипендиясы бойынша іс-шаралар кешенін жүзеге асыратын ұйымды (əкімшіні) айқындайды;»; 3) 5-бапта: 2-1) жəне 6) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «2-1) мамандықтар бөлінісінде жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар мамандарды даярлауға мемлекеттік білім беру тапсырысын бөлуді бекітеді;»; «6) тиісті білім беру деңгейлерінің жалпыға міндетті мемлекеттік білім беру стандарттарын əзірлеуді ұйымдастырады, сондай-ақ, əскери, арнаулы, медициналық жəне фармацевтикалық оқу орындарының үлгілік оқу бағдарламаларын жəне үлгілік оқу жоспарларын қоспағанда, барлық білім беру деңгейлерінің үлгілік оқу бағдарламаларын жəне үлгілік оқу жоспарларын бекітеді;»; 6-1) тармақша алып тасталсын; 6-3) тармақшадағы «мемлекеттiк үлгiдегi бiлiм беру туралы» деген сөздер «бiлiм туралы мемлекеттік үлгідегі» деген сөздермен ауыстырылсын; 7-1) тармақшада: «бағдарламаларын» деген сөз «білім беру бағдарламаларын» деген сөздермен ауыстырылсын; «келіседі» деген сөз «əзірлейді жəне бекітеді» деген сөздермен ауыстырылсын; 8), 8-1), 8-1), 8-2), 8-2), 8-3) жəне 8-3) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «8) бiлiм беру қызметiмен айналысуға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаларды: бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын; техникалық жəне кəсіптік білімнің, оның ішінде кəсіптер мен мамандықтар бойынша білім беру бағдарламаларын; орта білімнен кейінгі, жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің, оның ішінде мамандықтар бойынша білім беру бағдарламаларын; рухани білім беру бағдарламаларын іске асыратын заңды тұлғаларға береді; 8-1) бiлiм беру мониторингiн жүзеге асыру тəртiбiн белгiлейдi; 8-2) мектепке дейiнгi тəрбие мен оқыту бойынша қызметтi жүзеге асырудың басталғаны немесе тоқтатылғаны туралы хабарламаларды қабылдауды жүзеге асырады; 8-3) «Алтын белгi» белгiсi туралы ереженi бекiтедi;»; «8-5) мектепке дейiнгi тəрбие мен оқыту бойынша рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік электрондық тiзiлiмiн жүргiзедi; 8-6) «Жоғары оқу орнының үздiк оқытушысы» жəне «Үздiк педагог» атақтарын беру қағидаларын бекiтедi; 8-7) «Орта бiлiм беретiн үздiк ұйым» грантының мөлшерін жəне оны беру тəртiбiн белгiлей отырып, оны беруге арналған конкурсты өткiзу қағидаларын бекiтедi;»; 8-4) тармақша алып тасталсын; 9) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «9) ведомстволық бағыныстылығына қарамастан, мыналарды: мектепке дейінгі тəрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын; мамандандырылған білімнің мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын; арнайы білімнің арнайы оқу бағдарламаларын; əскери, арнаулы оқу орындарында жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асырып жатқан білім беру ұйымдарын мемлекеттік аттестаттауды жүргізеді;»; 10) тармақшадағы «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 11) тармақшадағы «білім берудің жалпы», «білім берудің кəсіптік оқу бағдарламаларын» деген сөздер тиісінше «білімнің жалпы», «білімнің білім беру бағдарламаларын» деген сөздермен ауыстырылсын; 12) тармақша «өткiзу» деген сөзден кейін «жəне оқу жетістіктеріне сырттай бағалау жүргізу» деген сөздермен толықтырылсын; мынадай мазмұндағы 12-1) жəне 12-2) тармақшалармен толықтырылсын: «12-1) білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарын жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттардың тізбесін бекітеді; 12-2) орта білім беру ұйымдарында сынып жетекшілігі туралы ережені əзірлейді жəне бекітеді;»; 13) тармақшадағы «кəсіптік оқу бағдарламаларының түрлері бойынша» деген сөздер алып тасталсын; мынадай мазмұндағы 14-1) жəне 14-2) тармақшалармен толықтырылсын: «14-1) орта білім беру ұйымдары үшін міндетті мектеп формасына қойылатын талаптарды əзірлейді жəне бекітеді; 14-2) қолайсыз ауа райы метеожағдайларында орта білім беру ұйымдарында, сондай-ақ техникалық жəне кəсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында сабақтарды тоқтату қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді;»; 15) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «15) сырттай, кешкі нысандарда жəне экстернат нысанында білім алуға жол берілмейтін кəсіптер мен мамандықтардың тізбесін белгілейді;»; мынадай мазмұндағы 15-1), 15-2), 19-1) 19-2) жəне 19-3) тармақшалармен толықтырылсын: «15-1) жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында экстернат нысанында оқытуға рұқсат беру қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 15-2) сыныптауышқа сəйкес техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білім үшін оқыту мерзімдері жəне білім беру деңгейлері бойынша кəсіптер мен мамандықтардың тізбесін əзірлейді жəне бекітеді;»; «19-1) мектепке дейінгі, бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, техникалық жəне кəсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының оқулықтарға жəне оқу-əдістемелік кешендеріне қажеттілігін болжау əдістемесін əзірлейді жəне бекітеді; 19-2) мемлекеттік білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тəрбиеленушілерін оқулықтармен жəне оқу-əдістемелік кешендермен қамтамасыз ету қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 19-3) мемлекеттік білім беру ұйымдарының кітапханалар қорын қалыптастыру, пайдалану жəне сақтау жөніндегі қағидаларды əзірлейді жəне бекітеді;»;

20) тармақшадағы «техникалық жəне қызмет көрсететін еңбек кəсіптері» деген сөздер «кəсіптер» деген сөзбен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы 21-1), 21-2) жəне 21-3) тармақшалармен толықтырылсын: «21-1) білім туралы құжаттарды (түпнұсқаларды) апостильдеу рəсімін жүзеге асырады; 21-2) білім беру ұйымдарын бағалау өлшемшарттарын əзірлейді жəне бекітеді; 21-3) білім алушылардың білімін бағалау өлшемшарттарын əзірлейді жəне бекітеді;»; 22) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «22) бiлiм жəне (немесе) бiлiктiлiк туралы мемлекеттiк үлгiдегi құжаттардың бланкiлерiне тапсырыс берудi ұйымдастыру, оларды сақтау, есепке алу жəне беру жəне олармен негізгі орта жəне жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейiнгi бiлiмнің білім беру бағдарламаларын iске асыратын бiлiм беру ұйымдарын, ведомстволық бағыныстағы бiлiм беру ұйымдарын қамтамасыз ету жөнiндегi қағидаларды əзiрлейдi жəне бекiтедi жəне олардың пайдаланылуын бақылауды жүзеге асырады;»; мынадай мазмұндағы 23-1), 23-2) жəне 23-3) тармақшалармен толықтырылсын: «23-1) бастауыш білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшін əрбір пəн бойынша бірыңғай базалық оқулықты айқындайды жəне бекітеді; 23-2) негізгі орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшін пəндер бойынша бірыңғай базалық оқулықты айқындайды жəне бекітеді; 23-3) жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшін пəндер бойынша бірыңғай базалық оқулықты айқындайды жəне бекітеді;»; 26-1) жəне 27-1) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «26-1) мектепке дейiнгi, орта, техникалық жəне кəсiптiк, орта білімнен кейінгі бiлiм беру ұйымдарын, сондай-ақ арнайы білім беру ұйымдарын жабдықтармен жəне жиһазбен жарақтандыру нормаларын əзiрлеудi ұйымдастырады жəне бекiтедi;»; «27-1) жыл сайын республикалық жəне жергілікті бюджеттер бекітілгенге дейін оқулықтардың, оқу-əдiстемелiк кешендерiнiң, құралдарының жəне басқа да қосымша əдебиеттердiң, оның ішінде электрондық жеткізгіштегілерінің тiзбесiн бекiтедi;»; мынадай мазмұндағы 27-2) жəне 29-2) тармақшалармен толықтырылсын: «27-2) мектепке дейінгі, орта білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тəрбиеленушілерін оқулықтармен жəне оқуəдістемелік кешендермен қамтамасыз ету бойынша жұмысты үйлестіреді;»; «29-2) жалпы білім беретін пəндер бойынша халықаралық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарына (ғылыми жарыстарға) қатысушылар құрамын қалыптастыру қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді;»; 31) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «31) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, ведомстволық бағыныстағы бiлiм беру ұйымдарының жарғыларын бекiтедi;»; мынадай мазмұндағы 34-1) тармақшамен толықтырылсын: «34-1) педагогикалық əдеп қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді;»; 36-1) тармақшадағы «жоғары оқу орнының немесе ғылыми ұйымдардың қолдаухаты бойынша» деген сөздер алып тасталсын; мынадай мазмұндағы 36-2), 38-1) жəне 38-2) тармақшалармен толықтырылсын: «36-2) ғылыми қызметтің нəтижелерін жариялау үшін ұсынылатын басылымдар тізбесіне қосу үшін ғылыми басылымдарға қойылатын талаптарды əзірлейді жəне бекітеді;»; «38-1) педагогика кадрларының біліктілігін арттыру курстарын ұйымдастыру жəне жүргізу қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 38-2) педагогика кадрларының біліктілігін арттыру курстарының білім беру бағдарламаларын бекітеді;»; 43) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «43) еңбек нарығының қажеттіліктерін ескере отырып, техникалық жəне кəсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейiнгi бiлiмi бар мамандарды даярлауға, сондай-ақ жоғары оқу орындарының дайындық бөлімдеріне, мектепке дейінгі тəрбиелеу мен оқытуға мемлекеттiк бiлiм беру тапсырысын орналастыру қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді;»; 43-1) тармақшадағы «техникалық жəне кəсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi жəне жоғары бiлiм беретiн» деген сөздер «техникалық жəне кəсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi жəне жоғары бiлiмнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын» деген сөздермен ауыстырылсын; 44-1) тармақшадағы «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 46-9) тармақша алып тасталсын; мынадай мазмұндағы 46-10), 46-11), 46-12), 46-13) жəне 4614) тармақшалармен толықтырылсын: «46-10) экстернат нысанында оқыту қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 46-11) кəсіптік практиканы ұйымдастыру мен өткізу қағидаларын жəне практика базалары ретінде ұйымдарды айқындау қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 46-12) дуальды оқытуды ұйымдастыру қағидаларын мүдделі мемлекеттік органдармен келісу бойынша əзірлейді жəне бекітеді; 46-13) мемлекеттік білім беру ұйымдарының жатақханаларындағы орындарды бөлу қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 46-14) мектепке дейінгі жастағы жəне мектеп жасындағы балаларды, олар орта білім алғанға дейін, есепке алуды ұйымдастыру қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді;»; мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын: «Білім беру саласындағы уəкілетті органның осы баптың бірінші бөлігінің 4), 8-1), 8-3), 13), 14), 14-1), 14-2), 16), 19), 25), 27), 34), 36), 38), 38-1), 38-2), 44-3), 44-5), 46-8) жəне 4611) тармақшаларында көзделген өкілеттіктері əскери, арнаулы оқу орындарына қолданылмайды.»; 4) мынадай мазмұндағы 5-1-баппен толықтырылсын: «5-1-бап. Қазақстан Республикасы ұлттық қауіпсіздік органдарының, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің, Қазақстан Республикасы прокуратура органдарының жəне Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің өздеріне ведомстволық бағынысты əскери, арнаулы оқу орындарына қатысты құзыреті Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдары, Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі, Қазақстан Республикасының прокуратура органдарының жəне Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігі өздеріне ведомстволық бағынысты əскери, арнаулы оқу орындарына қатысты мынадай өкілеттіліктерді жүзеге асырады: 1) орта білім беру ұйымдарын қоспағанда, əскери, арнаулы оқу орындарының білім беру қызметінің тиісті деңгейлерінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарының жекелеген бөлімдерін əзірлеуге қатысады; 2) əскери, арнаулы оқу орындарының білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарының жекелеген бөлімдерін жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттардың тізбесін əзірлеуге қатысады; 3) əскери, арнаулы оқу орындарының қызмет қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 4) əскери, арнаулы оқу орындарында (орта білім беру ұйымдарында білім беру саласындағы уəкілетті органмен келісу бойынша) оқу процесін, оқу-əдістемелік жəне ғылымиəдістемелік қызметті ұйымдастыру жəне жүзеге асыру қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 5) əскери, арнаулы оқу орындарында білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылау, оларға аралық жəне қорытынды аттестаттау жүргізу қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 6) білім беру саласындағы уəкілетті органмен келісу бойынша үлгілік оқу жоспарларын əзірлейді жəне бекітеді; 7) орта білім беру ұйымдарын қоспағанда, үлгілік оқу бағдарламаларын əзірлейді жəне бекітеді; 8) орта білім беру ұйымдарын қоспағанда, оқулық басылымдары мен оқу-əдістемелік кешендерді дайындау, сараптау, сынамақтан өткізу, басып шығару жəне оларға мониторинг жүргізу жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 9) тиісті деңгейдегі білім беру бағдарламаларын іске асырып жатқан əскери, арнаулы оқу орындарына оқуға қабылдау қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 10) орта білім беру ұйымдарын қоспағанда, əскери,

арнаулы оқу орындарында оқу жылының басталу жəне аяқталу мерзімдерін айқындайды; 11) əскери, арнаулы оқу орындарында білім алушылардың кəсіптік практикасын жəне тағылымдамасын ұйымдастыру жəне одан өту қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 12) əскери, арнаулы оқу орындарына ауыстыру жəне қайта қабылдау қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 13) əскери, арнаулы оқу орындарында, азаматтық қызметші лауазымдарын қоспағанда, педагог жұмыскерлер мен оларға теңестірілген адамдар лауазымдарының біліктілік сипаттамаларын əзірлейді жəне бекітеді; 14) əскери, арнаулы оқу орындарында, азаматтық қызметші лауазымдарын қоспағанда, педагог жұмыскерлер мен оларға теңестірілген адамдар, ғылыми қызметкерлер лауазымдарына орналасу қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 15) əскери, арнаулы оқу орындарының ақпараттық жүйелері мен интернет-ресурстарына қойылатын талаптарды əзірлейді жəне бекітеді; 16) əскери, арнаулы оқу орындарында іске асырылып жатқан білім беру бағдарламалары бойынша мамандықтар мен біліктіліктер тізбесін бекітеді; 17) əскери, арнаулы оқу орындарында білім алу нысандары мен технологиясын айқындайды; 18) əскери, арнаулы оқу орындарында білім беру технологияларын қолдана отырып оқу процесін ұйымдастыру қағидаларын əзірлейді жəне бекітеді; 19) осы Заңда жəне Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.»; 5) 6-бапта: 2-тармақта: 3) тармақшадағы «жалпы білім беретін» деген сөздер алып тасталсын; 5) тармақшадағы «жалпы орта білім берудің», «білім берудің кəсіптік оқу» деген сөздер тиісінше «жалпы білімнің», «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 6) тармақшада: «білім берудің кəсіптік оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; «мамандандырылған жəне арнайы жалпы білім беретін» деген сөздер «мамандандырылған жалпы білім беретін жəне арнайы» деген сөздермен ауыстырылсын; 10) тармақшада: «білім берудің кəсіптік оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; «арнайы жəне мамандандырылған жалпы білім беретін» деген сөздер «мамандандырылған жалпы білім беретін жəне арнайы» деген сөздермен ауыстырылсын; 12) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «12) мемлекеттік тапсырыс негізінде техникалық жəне кəсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын, сондайақ мамандандырылған жалпы білім беретін жəне арнайы оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшін жыл сайын 1 тамызға дейін қағаз жəне электрондық жеткізгіштерде оқулықтар мен оқу-əдістемелік кешендерін сатып алуды жəне жеткізуді қамтамасыз етеді;»; мынадай мазмұндағы 16-1) тармақшамен толықтырылсын: «16-1) балалар мен жасөспірімдердің психикалық денсаулығын зерттеп-қарауды жəне психологиялықмедициналық-педагогикалық консультациялық көмек көрсетуді қамтамасыз етеді;»; 24-5) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «24-5) облыстық деңгейдегі əдістемелік кабинеттердің материалдық-техникалық базасын қамтамасыз етеді;»; мынадай мазмұндағы 24-8) тармақшамен толықтырылсын: «24-8) дуальды оқыту бойынша білікті жұмысшы кадрлар мен орта буын мамандарын даярлауды ұйымдастыруды қамтамасыз етеді;»; 3-тармақта: 5) тармақшада: «білімнен кейінгі білім берудің, балаларға қосымша білім берудің білім беретін» деген сөздер «білімнен кейінгі білімнің, балаларға қосымша білім берудің жалпы білім беретін» деген сөздермен ауыстырылсын; «арнайы жəне мамандандырылған жалпы білім беретін» деген сөздер «мамандандырылған жалпы білім беретін жəне арнайы» деген сөздермен ауыстырылсын; 9) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «9) мемлекеттік орта білім беру ұйымдары, сондай-ақ техникалық жəне кəсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын, мамандандырылған жалпы білім беретін жəне арнайы оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшін жыл сайын 1 тамызға дейін оқулықтар мен оқу-əдістемелік кешендер сатып алуды жəне жеткізуді ұйымдастырады;»; 13) тармақшадағы «жалпы білім беретін» деген сөздер алып тасталсын; 22) тармақшадағы «білім берудің кəсіптік оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 25-7) тармақшадағы «мамандандырылған жəне арнайы жалпы бiлiм беретiн» деген сөздер «мамандандырылған жалпы бiлiм беретін жəне арнайы» деген сөздермен ауыстырылсын; 25-8) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «25-8 əдістемелік кабинеттердің материалдық-техникалық базасын қамтамасыз етеді;»; 4-тармақта: мынадай мазмұндағы 4-1) тармақшамен толықтырылсын: «4-1) мектепке дейінгі тəрбиелеу мен оқытуға мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыруды қамтамасыз етеді;»; 5) тармақшадағы «арнайы жəне мамандандырылған жалпы білім беретін» деген сөздер «мамандандырылған жалпы білім беретін жəне арнайы» деген сөздермен ауыстырылсын; 8) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «8) жыл сайын 1 тамызға дейін мектепке дейінгі даярлықтың жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына, орта білім беру ұйымдарына білім беру органдары оқу жылына болжайтын көлемде оқулықтар мен оқу-əдістемелік кешендерді сатып алуды жəне жеткізуді ұйымдастырады;»; 21-4) тармақша алып тасталсын; мынадай мазмұндағы 21-5) тармақшамен толықтырылсын: «21-5) білім беру ұйымдарында ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар адамдар (балалар) үшін білім алудың арнайы жағдайларын жасайды;»; 6) 8-бапта: 2-тармақта: бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «2. Мемлекет Қазақстан Республикасы азаматтарының тегін мектепалды, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім алуын, түлектерге жұмысшы біліктілігінің белгіленген жəне жоғарылатылған деңгейін бере отырып, техникалық жəне кəсіптік білім алуын, сондай-ақ, əскери, арнаулы оқу орындарында алынатын білімді қоспағанда, егер Қазақстан Республикасының азаматы осы деңгейлердің əрқайсысында бірінші рет білім алатын болса, мемлекеттік білім беру тапсырысына сəйкес конкурстық негізде тегін техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білім алуын қамтамасыз етеді.»; үшінші бөліктегі «Əскери» деген сөз «Əскери, арнаулы» деген сөздермен ауыстырылсын; 4-тармақтың екінші бөлігінің 4) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «4) кəмелетке толмағандарды бейімдеу орталықтарындағы балалар;»; 4-1-тармақтың екінші жəне үшінші бөліктері мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасының білім саласындағы заңнамасында орта білім беру ұйымдарында білім алушыларды тамақтандыруды ұйымдастыру бойынша көрсетілетін қызметтерді, тауарларды, сондай-ақ мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында тəрбиеленіп жəне білім алып жатқан балаларды тамақтандыруды қамтамасыз етуге байланысты тауарларды сатып алу бөлігінде реттелген құқықтық қатынастарға Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасының нормалары қолданылмайды. Орта білім беру ұйымдарында білім алушыларды тамақтандыруды ұйымдастыру жəне мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында тəрбиеленіп жəне білім алып жатқан балаларды тамақтандыруды қамтамасыз етуге байланысты тауарларды сатып алу қағидаларын білім беру саласындағы уəкілетті орган бекітеді.»; 5-тармақтағы «бастауыш, негiзгi орта, жалпы орта бiлiм беретiн ұйымдарға» деген сөздер «орта бiлiм беру ұйымдарына» деген сөздермен ауыстырылсын; 7) мынадай мазмұндағы 8-2-баппен толықтырылсын: «8-2-бап. Білім беру саласындағы мемлекеттік монополия

(Жалғасы 8-бетте).


8

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 7-бетте). Білім беру деңгейлері бойынша оқулықтарға, оқу-əдістемелік кешендер мен құралдарға сараптама жүргізуді, сондай-ақ білім беру жүйесі мен білім беру процесін əдіснамалық жəне ғылымиəдістемелік (мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары, оқу жоспарлары, оқу бағдарламалары) қамтамасыз етуді ұйымдастыру жөніндегі қызмет мемлекеттік монополияға жатады.»; 8) 10-бапта: 1) тармақшадағы «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 2) тармақшадағы «меншiк нысандарына,» деген сөздер алып тасталсын; 9) 11-баптың 14) тармақшасындағы «мүмкіндігі шектеулі балалардың» деген сөздер «ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар адамдардың (балалардың)» деген сөздермен ауыстырылсын; 10) 12-баптың бірінші абзацындағы «білім беретін оқу» деген сөздер «жалпы білім беретін оқу жəне білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 11) 13-баптың екінші бөлігіндегі «білім беретін оқу» деген сөздер «жалпы білім беретін оқу жəне білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 12) 14-бапта: тақырыптағы жəне 1-тармақтағы «беретін оқу» деген сөздер «беру» деген сөзбен ауыстырылсын; 2-тармақта: үшінші бөліктегі «мамандандырылған білім беретін» деген сөздер «мамандандырылған жалпы білім беретін» деген сөздермен ауыстырылсын; төртінші бөліктегі «арнайы білім беретін оқу» деген сөздер «арнайы оқу» деген сөздермен ауыстырылсын; 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Білім беру бағдарламалары экономика салаларындағы кəсiптiк қызмет бағыттары бойынша білікті жұмысшы кадрлары мен орта буын мамандарын даярлауға, жеке бастың кəсiптiк жəне жалпы бiлiм деңгейiн дəйекті түрде арттыруға бағытталған. Кəсіптік бағдарламалар мазмұнына қарай: 1) техникалық жəне кəсiптiк бiлiмнің; 2) орта бiлiмнен кейiнгi бiлiмнің; 3) жоғары бiлiмнің; 4) жоғары оқу орнынан кейiнгi бiлiмнің білім беру бағдарламаларына бөлiнедi.»; 4, 5 жəне 6-тармақтардағы «білім берудің білім беретін оқу», «білім беретін оқу» деген сөздер тиісінше «білімнің білім беру», «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын 7-тармақ алып тасталсын; 9-тармақтағы «оқыту» деген сөз «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 13) 16-бапта: 1-тармақтың екінші бөлігі жəне 2-тармақтың бесінші бөлігі алып тасталсын; 3-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «3. Жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары бейіндік оқытуды енгізе отырып, білім беру мазмұнын саралау, интеграциялау жəне кəсіптік бағдарлау негізінде əзірленеді.»; 14) 17-бапта: тақырыптағы жəне мəтіндегі «білім берудің білім беретін оқу», «Білім беретін оқу», «курстарының білім беретін оқу», «білім беретін оқу», «оқу бағдарламаларының» деген сөздер тиісінше «білімнің білім беру», «Білім беру», «курстарының білім беру», «білімнің білім беру», «бағдарламалардың» деген сөздермен ауыстырылсын; 1-тармақтағы «қоғамдық-пайдалы кəсіптік қызметтің негізгі бағыттары бойынша» деген сөздер алып тасталсын; 2-тармақтың 1) тармақшасының бірінші бөлігіндегі «техникалық жəне қызмет көрсету еңбегінің бұқаралық кəсіптері бойынша кадрлар» деген сөздер «білікті жұмысшы кадрлар» деген сөздермен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы 6-тармақпен толықтырылсын: «6. Дуальды оқыту пайдаланылатын техникалық жəне кəсіптік білімнің білім беру бағдарламалары білім беру ұйымдарындағы теориялық оқытуды жəне кəсіпорын базасында кемінде алпыс пайыздық өндірістік оқытуды, практиканы көздейді.»; 15) 19-бапта: тақырыптағы «Арнайы білім беретін оқу» деген сөздер «Арнайы оқу» деген сөздермен ауыстырылсын; 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Арнайы оқу бағдарламалары бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары жəне техникалық жəне кəсіптік білімнің білім беру бағдарламалары негізінде əзірленеді жəне ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар адамдарды (балаларды) оқытуға жəне дамытуға бағытталады, білім алушылар мен тəрбиеленушілердің психологиялықмедициналық-педагогтік консультациялар ұсынымдары ескеріле отырып айқындалатын психикалық-физикалық ерекшеліктері мен танымдық мүмкіндіктерін ескереді.»; 2-тармақтағы «жалпы білім беретін арнайы түзеу» деген сөздер «арнайы» деген сөзбен ауыстырылсын; 3-тармақта: «Арнайы жалпы білім беретін оқу» деген сөздер «Арнайы оқу» деген сөздермен ауыстырылсын; «жалпы білім беретін мектептерде» деген сөздерден кейін «, техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарында» деген сөздермен толықтырылсын; 16) 20 жəне 21-баптар мынадай редакцияда жазылсын: «20-бап. Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары 1. Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары орта (жалпы орта немесе техникалық жəне кəсіптік) білімі бар азаматтардың қатарынан білікті жұмысшы кадрлар, орта буын жəне қолданбалы бакалавр мамандарын даярлауға бағытталған. 2. Білім беру бағдарламаларының мазмұны техникалық жəне кəсіптік білімнің интеграцияланған, модульдік бағдарламаларын жəне бакалавриаттың жекелеген пəндерін зерделеуді көздейді. Аралық аттестаттау қорытындылары бойынша кəсіптік даярлық деңгейін бағалау негізінде: 1) біліктілік (разряд, сынып, санат); 2) күрделі (аралас) кəсіптер бойынша біліктіліктің жоғарылатылған деңгейі беріледі. Оқытуды аяқтағаннан жəне қорытынды аттестаттаудан өткеннен кейін білім алушыларға «орта буын маманы», «қолданбалы бакалавр» біліктілігі беріледі. 21-бап. Жоғары білімнің білім беру бағдарламалары 1. Жоғары білімнің білім беру бағдарламалары «бакалавр» дəрежесін немесе «маман» біліктілігін бере отырып, экономика салаларының қажеттіліктеріне сəйкес біліктілігі жоғары кадрлар даярлауға бағытталған. «Бакалавр» дəрежесі беріліп немесе «маман» біліктілігін бере отырып, жоғары білімнің білім беру бағдарламасы бойынша оқытуды аяқтаған адамдар өздері үшін біліктілік талаптарында жоғары білімі болуы көзделген лауазымдарға орналаса алады. 2. Жоғары білімнің білім беру бағдарламаларының мазмұны жалпы білім беретін пəндер циклін, базалық пəндер циклін, бейіндеуші пəндер циклін зерделеуді, сондай-ақ тиісті мамандықтар бойынша кəсіптік практикадан өтуді көздейді. Жоғары білімнің білім беру бағдарламалары мiндеттi құрамдас бөлiктің жəне таңдау бойынша құрамдас бөлiктің пəндерін қамтиды. Білім алушының таңдауы бойынша құрамдас бөліктегі пəндер əрбір циклде міндетті құрамдас бөліктің пəндерін мазмұндық жағынан толықтыруға тиіс. Жоғары оқу орындары білім беру жүйесін одан əрі дамытуға жəне жетілдіруге бағытталған жаңа оқыту технологиялары мен əдістерін қамтитын инновациялық білім беру бағдарламаларын конкурстық негізде əзірлеуге жəне енгізуге құқылы. 3. Жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын игеру мерзімі мемлекеттік жалпыға міндетті жоғары білім беру стандартында айқындалады жəне ол кемінде төрт жыл болуға тиіс. 4. Техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі немесе жоғары білімі бар Қазақстан Республикасының азаматтары үшін жоғары оқу орындары қысқартылған оқыту мерзімдерін көздейтін білім беру бағдарламаларын əзірлейді жəне іске асырады. 5. Интернатураның кəсіптік білім беру бағдарламасын игеру денсаулық сақтау саласындағы уəкілетті орган тізбесін бекітетін клиникалық мамандықтар бойынша жоғары медициналық білім алған Қазақстан Республикасының азаматтарын клиникалық практикаға жіберудің міндетті шарты болып табылады. Интернатура туралы ережені денсаулық сақтау саласындағы уəкілетті орган бекітеді.»; 17) 22-баптың тақырыбы, 1 жəне 2-тармақтары мынадай редакцияда жазылсын: «22-бап. Жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары 1. Жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары біліктілігі жоғары ғылыми-педагог кадрлар мен басшы кадрлар даярлауға, олардың ғылыми, педагогтік жəне кəсіптік даярлық деңгейін дəйектілікпен арттыруға бағытталған. 2. Жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларының мазмұны: базалық жəне бейіндеуші пəндерді қамтитын теориялық оқытуды; кəсіптік практиканы; диссертация жаза отырып ғылыми-зерттеу (эксперименттікзерттеу) жұмысын көздейді.»;

18) 23-бапта: тақырыптағы жəне мəтіндегі «білім берудің білім беретін оқу», «оқу бағдарламалары» деген сөздер тиісінше «білім беретін білім беру», «бағдарламалары» деген сөздермен ауыстырылсын; 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Балалардың музыкалық мектептерінің, балалардың көркемсурет мектептерінің жəне балалардың өнер мектептерінің білім беру саласындағы уəкілетті орган бекітетін білім беру бағдарламаларын қоспағанда, мемлекеттік білім беру ұйымдары іске асыратын балаларға арналған қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын оларға қатысты мемлекеттік басқару органының функцияларын атқаратын органдар бекітеді.»; 19) 25-баптың тақырыбындағы жəне мəтініндегі «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 20) 26-бапта: 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Əскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, мектепке дейінгі жəне орта білім беру ұйымдарына, техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдау тəртібі тиісті үлгідегі оқу орындарына қабылдаудың үлгілік қағидаларымен белгіленеді.»; 1-1-тармақтағы «білім беру ұйымдарына» деген сөздер «жоғары оқу орындарына» деген сөздермен ауыстырылсын; 2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «2. Бiлiм беру ұйымдарының қызмет көрсету аумағында тұратын барлық балаларды қабылдауды қамтамасыз ететiн мектепке дейiнгi жəне орта бiлiм беру ұйымдарына оқуға қабылдау тəртiбi тиісті үлгідегі оқу орындарына қабылдаудың үлгілік қағидалары негiзiнде жергiлiктi атқарушы органдар бекiтетін қабылдау қағидаларымен белгiленедi.»; 3-тармақтағы «білім берудің кəсіптік оқу», «кəсіптік оқу», деген сөздер тиісінше «білімнің білім беру», «білім беру», деген сөздермен ауыстырылсын; 5-тармақтың бірінші бөлігінде: 2) тармақша алып тасталсын; мынадай мазмұндағы 2-1) тармақшамен толықтырылсын: «2-1) техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының білім туралы құжаттары бар, біліктілігін растаған жəне мамандығы бойынша кемінде бір жыл жұмыс өтілі бар адамдардың;»; 3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «3) тiзбесiн бiлiм беру саласындағы уəкiлеттi орган айқындайтын жалпы бiлiм беретiн пəндер бойынша халықаралық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарының (ғылыми жарыстардың) (бiрiншi, екiншi жəне үшiншi дəрежелi дипломдармен марапатталған), орындаушылардың халықаралық жəне республикалық конкурстарының жəне спорттық жарыстардың (бiрiншi, екiншi жəне үшiншi дəрежелi дипломдармен марапатталған) соңғы үш жылдағы жеңiмпаздарының, сондай-ақ өздерi таңдаған мамандықтары олимпиаданың, конкурстың немесе спорттық жарыстың пəнiне сəйкес келген жағдайда, жалпы бiлiм беретiн пəндер бойынша ағымдағы оқу жылында президенттік, республикалық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстары (бiрiншi, екiншi жəне үшiншi дəрежелi дипломдармен марапатталған) жеңiмпаздарының басым құқығы бар.»; 6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «6. Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша оқуға қабылдау білім беру саласындағы уəкілетті орган айқындаған шарттармен жүзеге асырылады.»; 7-тармақтағы «кəсіптік» деген сөз алып тасталсын; 8-тармақта: «білім беретін кəсіптік оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 5) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «5) жетім балаларды жəне ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды, сондай-ақ кəмелеттік жасқа толғанға дейін ата-анасын жоғалтқан немесе ата-анасының қамқорлығынсыз қалған жастар қатарындағы Қазақстан Республикасының азаматтарын қабылдау үшін квота көзделеді.»; 9-тармақтағы «Арнаулы» деген сөз «Педагогикалық мамандықтарға, арнаулы» деген сөздермен ауыстырылсын; 13-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «13. Əскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары оқуға түскен адамдармен шарт жасасады, оның үлгі нысанын білім беру саласындағы уəкілетті орган бекітеді.»; 21) 27-бапта: «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; «мүмкіндігі шектеулі балалар» деген сөздер «ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар адамдар (балалар)» деген сөздермен ауыстырылсын; 22) 28-бапта: 2-тармақта: үшінші жəне төртінші бөліктер мынадай редакцияда жазылсын: «Орта білім беру ұйымдарында, техникалық жəне кəсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында оқу-тəрбие жұмысын жоспарлау бекітілген оқутəрбие процесінің оқу жылына арналған графигі мен бекітілген теориялық жəне практикалық сабақтардың кестесі негізінде жүзеге асырылады. Орта білім беру ұйымдарында, техникалық жəне кəсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында оқу-тəрбие жұмысын есепке алу теориялық жəне өндірістік оқытудың есепке алу журналдарын жəне оқу бағдарламаларының оқу сағаттарында орындалуын есепке алу табельдерін жүргізу арқылы жүзеге асырылады.»; мынадай мазмұндағы бесінші бөлікпен толықтырылсын: «Жоғары оқу орындарында оқу-тəрбие жұмысын жоспарлау бекітілген оқу жылына арналған академиялық күнтізбе жəне бекітілген оқу сабақтарының кестесі негізінде жүзеге асырылады.»; 6-тармақтағы «жалпы орта білім берудің», «білім беретін кəсіптік оқу» деген сөздер тиісінше «жалпы орта білімнің», «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 7-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «7. Білім беру ұйымдары білім алушылардың білім беру бағдарламаларын игеруін бақылау мақсатында білім алушылардың үлгерімін ағымдағы бақылауды жүзеге асырады жəне оларға аралық аттестаттау жүргізеді. Білім беру ұйымдары білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылауды жүзеге асыру жəне оларға аралық аттестаттау жүргізу нысандарын, тəртібін жəне мерзімділігін таңдауда дербес болады.»; 8-тармақтағы «білім берудің білім беретін оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 9 жəне 10-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «9. Жалпы орта бiлiм беру ұйымдарында бiлiм алушыларды қорытынды аттестаттау ұлттық бiрыңғай тест нысанында немесе мемлекеттiк бiтiру емтиханы нысанында жүзеге асырылады. Жалпы орта бiлiм беру ұйымдарында бiлiм алушыларды жəне оқуын бiтiретiн жылы орта бiлiмнен кейiнгi немесе жоғары бiлiмнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға түсуге ниет бiлдiрушiлердi қорытынды аттестаттау ұлттық бiрыңғай тест нысанында жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасының Үкiметi айқындаған жағдайларда ұлттық бiрыңғай тестте қатыспаған, жалпы орта бiлiм беру ұйымдарында бiлiм алушыларды қорытынды аттестаттау мемлекеттiк бiтiру емтиханы нысанында жүзеге асырылады жəне оқуын бiтiретiн жылы орта бiлiмнен кейiнгi немесе жоғары бiлiмнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын бiлiм беру ұйымдарына кешендi тест арқылы түсуге мүмкiндiк бередi. 10. Техникалық жəне кəсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын бiлiм беру ұйымдарында бiлiм алушыларды қорытынды аттестаттау: 1) бiлiм беру ұйымдарында бiлiм алушыларды қорытынды аттестаттауды; 2) кəсiптiк даярлығының деңгейiн бағалауды жəне бiлiктiлiктi берудi қамтиды. Жоғары оқу орнынан кейiнгi білімнің білім беру бағдарламаларын меңгерген бiлiм алушыларды қорытынды аттестаттау ерекшелiктерiн бiлiм беру саласындағы уəкiлеттi орган айқындайды.»; 23) 29-баптың 2-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «2. Оқу-əдістемелік жəне ғылыми-əдістемелік жұмысқа басшылық жасау: орта білім беру ұйымдарында – облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың жəне астананың əдістемелік кабинеттеріне жəне аудандық (қалалық) білім бөлімдерінің əдістемелік кабинеттеріне; техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында – облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың жəне астананың білім беруді басқару органдарының əдістемелік кабинеттеріне жүктеледі.»; 24) 31-баптың 2-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «2. Орта бiлiм беру ұйымдарының негiзгi түрлерi жалпы білім беретін мектеп, шағын жинақталған мектеп, гимназия, лицей, бейiндiк мектеп болып табылады.».

18 қараша 2015 жыл

25) 32-бапта: 1-тармақта: бірінші бөліктегі «техникалық мектептерде» деген сөздер «колледждерде» деген сөздермен ауыстырылсын; екінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Техникалық жəне кəсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарындағы оқу процесі теориялық сабақтарды жəне оқу-өндірістік шеберханаларында, оқу шаруашылықтары мен оқу полигондарында өндірістік оқыту шеберінің басшылығымен орындалатын, сондай-ақ тікелей өндірістегі жəне тиісті бейіндегі ұйымдардағы өндірістік оқытуды қамтиды.»; мынадай мазмұндағы 3-тармақпен толықтырылсын: «3. Техникалық жəне кəсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары оқуөндірістік шеберханаларда, оқу шаруашылықтарында жəне оқу полигондарында шығарылатын өз өндірісі өнімдерін өткізеді.»; 26) 33-бапта: бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары колледждерде жəне жоғары колледждерде іске асырылады.»; екінші бөліктегі «кəсіптік оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 27) 35-бапта: 2-тармақтағы «білім берудің кəсіптік білім беретін оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы үшінші жəне төртінші бөліктермен толықтырылсын: «Жоғары оқу орындарында тиісті лицензия жəне материалдық-техникалық база болған кезде техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі жəне қосымша білімнің білім беру бағдарламалары, сондай-ақ мəдениет саласындағы білім беру ұйымдарында бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары іске асырылуы мүмкін. Мəдениет саласындағы жоғары оқу орындарын қоспағанда, жоғары оқу орындары техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша оқу процесін жоғары оқу орындарының ақылы қызметтер көрсетуден алатын кірістері есебінен қамтамасыз етеді.»; 3-тармақтағы «білім берудің кəсіптік оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 28) 36-бапта: 2-тармақтың екінші бөлігі алып тасталсын; 3 жəне 4-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «3. Кадрларды магистратурада даярлау жоғары білімнің білім беру бағдарламалары базасында: 1) кемінде екі жылдық оқыту мерзімімен ғылыми-педагогтік; 2) кемінде бір жылдық оқыту мерзімімен бейіндік болып екі бағытта жүзеге асырылады. 4. Кадрларды докторантурада даярлау магистратураның білім беру бағдарламалары базасында: 1) кемінде үш жылдық оқыту мерзімімен ғылыми-педагогтік; 2) кемінде үш жылдық оқыту мерзімімен бейіндік болып екі бағытта жүзеге асырылады.»; мынадай мазмұндағы 4-1-тармақпен толықтырылсын: «4-1. Əскери мамандықтар бойынша магистр дəрежесін алған немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын меңгерген адамдар философия докторы (PhD), бейіні бойынша доктор дəрежесін алу үшін əскери, арнаулы оқу орындарының докторантурасында кемінде үш жыл даярлықтан өтеді.»; 29) 37-бапта: 1-тармақтың екінші бөлігіндегі «білім берудің білім беретін оқу», «жалпы орта білім берудің» деген сөздер тиісінше «білімнің білім беру», «жалпы орта білімнің» деген сөздермен ауыстырылсын; 2-тармақтың екінші бөлігіндегі «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Кадрлардың біліктілігін арттыру жəне оларды қайта даярлау қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында, ғылыми ұйымдарда, біліктілікті арттыру институттарында, өндірісте жəне «Болашақ» халықаралық стипендиясы бойынша тағылымдамадан өту кезінде жүзеге асырылады.»; 5-тармақ «даярлау» деген сөзден кейін «денсаулық сақтау саласындағы уəкілетті орган бекітетін үлгілік бағдарламаларға сəйкес» деген сөздермен толықтырылсын; мынадай мазмұндағы 7-тармақпен толықтырылсын: «7. «Болашақ» халықаралық стипендиясын əкімшілендіру жөніндегі іс-шаралар кешенін жүзеге асыратын, Қазақстан Республикасының Үкіметі құрған ұйым: 1) «Болашақ» халықаралық стипендиясы бойынша ісшараларды ақпараттық қолдап отыруды жүргізеді; 2) «Болашақ» халықаралық стипендиясын тағайындауға үміткерлердің құжаттарын қабылдауды ұйымдастыруды жəне жүргізуді жүзеге асырады; 3) үміткерлерді конкурстық негізде іріктеуді ұйымдастыру жөніндегі іс-шаралар кешенін жүзеге асырады; 4) оқыту, кепіл жəне (немесе) кепілдік шарттарын жасасады; 5) стипендиаттардың академиялық оқытылуы мен тағылымдамадан өтуін ұйымдастыруды жəне оның мониторингін жүзеге асырады; 6) оқытуды жəне тағылымдамадан өтуді ұйымдастыруға байланысты шығыстарды қаржыландыруды қамтамасыз етеді; 7) шарттың Қазақстан Республикасының аумағында жұмыспен өтеу бөлігіндегі талаптарын стипендиаттардың орындауына мониторингті жүзеге асырады; 8) халықаралық əріптестермен, шетелдік оқу орындарымен стипендиаттардың оқуын ұйымдастыруға арналған шарттар жасасады.»; 30) 38-бапта: 1-тармақтағы «кəсіптік оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы 6 жəне 7-тармақтармен толықтырылсын: «6. Жоғары білімнің білім беру бағдарламалары бойынша оқудың екінші курсынан бастап кəсіптік практикадан өту міндетті. Кəсіптік практиканың мазмұны мен базасы мамандықтың бейіні мен білім беру бағдарламасының мазмұнына сəйкес айқындалады. 7. Осы баптың талаптары əскери, арнаулы оқу орындарында білім алушылардың кəсіптік практикасына қолданылмайды.»; 31) 39-бап мынадай редакцияда жазылсын: «39-бап. Білім туралы құжаттар 1. Қазақстан Республикасында білімі туралы құжаттардың мына түрлері қолданылады: 1) білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттар; 2) дербес білім беру ұйымдарының білім туралы құжаттары; 3) білім туралы өзіндік үлгідегі құжаттар. Дербес білім беру ұйымдарының, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарының білім туралы құжаттары білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттарға теңестіріледі. Білім туралы құжаттардың барлық түрлерінің қорғаныш белгілері болады. 2. Білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттың не дербес білім беру ұйымының білім туралы құжатының не білім туралы өзіндік үлгідегі құжаттың болуы келесі деңгейдегі білім беру ұйымдарында білім алуды жалғастыру үшін қажетті талап болып табылады. 3. Қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыларға білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттарды: 1) негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша, əскери, арнаулы оқу орындарында жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар жəне мемлекеттік аттестаттаудан өткен білім беру ұйымдары; 2) əскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар жəне білім беру сапасын қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық еуропалық желілердің толық мүшелері болып табылатын жəне білім беру саласындағы уəкілетті органның тізіліміне енгізілген шетелдік немесе ұлттық аккредиттеу органдарында халықаралық аккредиттеуден өткен білім беру ұйымдары береді. Білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттарды толтыруға қойылатын талаптарды білім беру саласындағы уəкілетті орган айқындайды. 4. Дербес білім беру ұйымдарының білім туралы құжаттарын дербес білім беру ұйымдары береді. Дербес білім беру ұйымының білім туралы құжаттарының нысаны мен оларды толтыруға қойылатын талаптарды дербес білім беру ұйымы айқындайды. 5. Білім туралы өзіндік үлгідегі құжатты: 1) ерекше мəртебесі бар білім беру ұйымы; 2) техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар білім беру ұйымы беруге құқылы. Білім туралы өзіндік үлгідегі құжаттардың нысаны мен оларды толтыруға қойылатын талаптарды білім беру ұйымы айқындайды. 6. Білім алуды аяқтамаған не қорытынды аттестаттаудан өтпеген білім алушыларға белгіленген үлгідегі анықтама беріледі.

7. Шетелдік білім беру ұйымдары берген білім туралы құжаттар Қазақстан Республикасының аумағында халықаралық шарттар (келісімдер) негізінде танылады. Халықаралық шарттар (келісімдер) болмаған кезде Қазақстан Республикасы азаматтарының шетелдік білім беру ұйымдарында алған білімі туралы құжаттарын нострификациялау жəне оларға тиісті куəліктер беру білім беру саласындағы уəкілетті орган айқындаған тəртіппен жүзеге асырылады. 8. «Болашақ» халықаралық стипендиясын иеленуші Қазақстан Республикасының азаматтарына шетелдік жоғары оқу орындары, ғылыми орталықтары мен зертханалары берген білім туралы құжаттар тану немесе нострификациялау рəсімдерінен өтпей-ақ Қазақстан Республикасында танылады.»; 32) 40-бапта: 1-тармақта: «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; «оқыту бағдарламаларын» деген сөздер «оқытудың жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын» деген сөздермен ауыстырылсын; 2-тармақтың бірінші абзацындағы «бiлiм беру қызметiн жүргiзу» деген сөздер «бiлiм беру қызметiмен айналысу» деген сөздермен ауыстырылсын; 2-1-тармақтағы «бiлiм беру қызметiмен айналысу құқығына» деген сөздер «бiлiм беру қызметiмен айналысуға» деген сөздермен ауыстырылсын; 4-тармақта: бірінші абзацтағы «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 2) жəне 9) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «2) орта (бастауыш, негiзгi орта, жалпы орта) бiлiм беру ұйымдары;»; «9) жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдары;»; 33) мынадай мазмұндағы 40-1-баппен толықтырылсын: «40-1-бап. Жоғары оқу орнының ерекше мəртебесі Ерекше мəртебесі бар жоғары оқу орны: 1) бакалавриат, магистратура жəне докторантура бағдарламаларын əзірлеуге жəне іске асыруға; 2) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына сəйкес ағымдағы, аралық жəне қорытынды аттестаттау қағидаларын айқындауға; 3) профессор-оқытушылар құрамына білім алушылардың арақатынасын осы Заңның 52-бабының 8-тармағында белгіленген нормалар шегінде белгілеуге; 4) педагог жұмыскерлер мен оларға теңестірілген адамдар лауазымдарының біліктілік сипаттамаларын белгілеуге; 5) білім беру қызметтерін көрсету шартының нысанын бекітуге; 6) өз бетінше əзірлеген оқу жүктемесінің нормалары, еңбекке ақы төлеу нысандары мен мөлшерлерінің негізінде білім беру қызметін жүзеге асыруға құқылы.»; 34) 41-баптың 1-тармағының 1) тармақшасындағы «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 35) 42-баптың 2-тармағындағы «лицензиясынан» деген сөз «білім беру қызметімен айналысуға лицензиясынан» деген сөздермен ауыстырылсын; 36) 43-бапта: 3-тармақта: 2) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «2) жұмыс оқу жоспарлары мен жұмыс оқу бағдарламаларын əзiрлеу жəне бекiту;»; 2-1) тармақшадағы «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы 2-2) тармақшамен толықтырылсын: «2-2) ата-аналарды жəне өзге де заңды өкілдерді, білім алушылар мен тəрбиеленушілерді жыл сайын ағымдағы оқу жылының соңына дейін: алдағы оқу жылында пайдалануға ұсынылатын оқулықтар мен оқу-əдістемелік кешендерінің, құралдары мен қосымша əдебиеттердің, оның ішінде электрондық жеткізгіштегілерінің тізбесі туралы; алдағы оқу жылында пайдаланылатын оқу материалдарының тізбесі туралы хабардар ету;»; 3) тармақшадағы «бiлiм беру қызметiн жүргiзу құқығына» деген сөздер «бiлiм беру қызметiмен айналысуға» деген сөздермен ауыстырылсын; 5) тармақшадағы «техникалық жəне қызмет көрсету еңбегінің кəсіптері (мамандықтары)» деген сөздер «жұмысшы кадрлардың жəне орта буын мамандарының мамандықтары» деген сөздермен ауыстырылсын; 17) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «17) жоғары оқу орындарында білім алушыларға «бакалавр» жəне «магистр» дəрежелерін беру;»; 4 жəне 5-тармақтар алып тасталсын; мынадай мазмұндағы 6-тармақпен толықтырылсын: «6. Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен құрылған оқыту-сауықтыру білім беру ұйымдары: 1) жалпы білім беретін оқу жəне білім беру бағдарламаларын іске асырады; 2) балалардың, оның ішінде өздеріне Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес атаулы əлеуметтік көмек көрсетілетін балалардың сауықтырылуын, демалысын ұйымдастыру жөніндегі шаралар кешенін жүзеге асырады; 3) балалардың сауықтырылуы, демалысы уақытында жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын меңгеруіне жағдайлар жасайды; 4) білім алушыларға медициналық қызмет көрсетілуін қамтамасыз етеді; 5) зияткерлік жəне имандылық дамуды қамтамасыз ететін инновациялық педагогикалық əдістер мен технологияларды əзірлейді; 6) оқулықтарды, оқу-əдістемелік кешендерді, ғылымиəдістемелік құралдар мен ұсынымдарды, оның ішінде олардың электрондық түрдегілерін, сондай-ақ имандылық-рухани даму саласындағы мерзімді жəне сериялы басылымдарды əзірлейді жəне басып шығарады; 7) имандылық-рухани даму саласында педагог жұмыскерлерді қайта даярлауды жəне олардың біліктілігін арттыруды жүзеге асырады; 8) имандылық-рухани даму мəселелері бойынша ғылыми зерттеулер жүргізеді.»; 37) 44-баптың 3-тармағының үшінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Мектепке дейінгі, орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын жəне қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын, мемлекеттік мекеме ұйымдыққұқықтық нысанындағы мемлекеттік білім беру ұйымының басшысы лауазымға конкурстық негізде тағайындалады.»; 38) 45-баптың 2-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «2. Əскери, арнаулы оқу орындарының басшылары мен профессор-оқытушылар құрамын лауазымға тағайындау тəртібін жəне олардың еңбек жағдайларын тиісінше Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдары, Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі, Қазақстан Республикасының прокуратура органдары, Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігі айқындайды.»; 39) 45-1-бапта: 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Кəсіптік білім беру саласындағы əлеуметтік əріптестік білім беру жүйесінің қызметі нəтижелерін арттыруға, экономика салалары мен жұмыс берушілердің қажеттіліктерін ескере отырып кадрлар даярлығының деңгейіне қол жеткізуге, оқытудың өндіріспен байланысын, оның ішінде дуальды оқытуды енгізу арқылы нығайтуға, мемлекеттік-жекешелік əріптестік негізінде жұмыс берушілердің қаражатын қоса алғанда, қосымша қаржыландыру көздерін тартуға бағдарланған.»; 2-тармақ мынадай мазмұндағы 2-1) тармақшамен толықтырылсын: «2-1) техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында білім алушылардың практикадан өту үшін ұйымдардың жұмыс орындарын ұсынуына жəрдемдесу;»; 40) 47-бапта: 2-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Бiлiм алушыларға оқушылар, кадеттер, курсанттар, тыңдаушылар, студенттер, магистранттар, интерндер, резидентура тыңдаушылары жəне докторанттар жатады.»; 3-тармақтың 2) тармақшасындағы «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 4-тармақтың бірінші абзацындағы «Меншiк нысаны мен ведомстволық» деген сөздер «Ведомстволық» деген сөзбен ауыстырылсын; 6-тармақтағы «Азаматтар бiтiрген бiлiм беру ұйымдарының меншiк нысандарын қарамастан,» деген сөздер «Білім беру ұйымдарын бітірген азаматтар» деген сөздермен ауыстырылсын; 6-2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «6-2. Жалпы білім беретін пəндер бойынша халықаралық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарының (ғылыми жарыстардың) соңғы үш жылдағы жеңімпаздары (жалпы орта білім туралы үздік аттестат жəне жалпы орта білім туралы «Алтын белгі» аттестатын алуға үміткер түлектерді қоспағанда) білім беру саласындағы уəкілетті орган қорытынды бағаларды сертификаттар балына ауыстыру негізінде берген ұлттық бірыңғай тест нəтижелері туралы сертификаттар алады. Білім алушының жылдық бағаларын сертификаттар балына ауыстыруға арналған шəкілді білім беру саласындағы уəкілетті орган бекітеді.»; 9-тармақтағы «өздері белгілеген тəртіппен» деген сөздер

«білім беру саласындағы уəкілетті орган айқындаған тəртіппен» деген сөздермен ауыстырылсын; 15-1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «15-1. Орта білім беру ұйымдарында білім алушылар білім беру саласындағы уəкілетті орган белгілеген, міндетті мектеп формасына қойылатын талаптарды сақтауға міндетті. Өзге білім беру ұйымдарында білім алушылар білім беру ұйымында белгіленген киім формасын сақтауға міндетті.»; 17-тармақта: екінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде педагогикалық жəне медициналық мамандықтарға оқуға түскен Қазақстан Республикасының азаматтары жоғары оқу орнын бітіргеннен кейін кемінде үш жыл мемлекеттік білім беру ұйымдарында жəне мемлекеттік денсаулық сақтау ұйымдарында жұмыспен өтеуге міндетті.»; мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын: «Мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде басқа мамандықтар бойынша білім алған Қазақстан Республикасының азаматтары Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тəртіппен кемінде үш жыл жұмыспен өтеуге міндетті.»; 17-1-тармақтың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «1) жұбайы (зайыбы) бос орынды ұсынған елді мекенде тұратын, жұмыс істейтін немесе қызметін өткеретін адамдар;»; 17-2-тармақтың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «1) жұбайы (зайыбы) тұратын, жұмыс істейтін немесе қызметін өткеретін елді мекенде бос орын болмаған жағдайдағы адамдарға;»; мынадай мазмұндағы 17-5-тармақпен толықтырылсын: «17-5. Жас мамандар осы баптың 17-тармағында көзделген жұмыспен өтеу жөніндегі міндетті орындамаған жағдайда, білім беру саласындағы уəкілетті органның сенім білдірілген агентінің бюджет қаражатының шығыстарын өтеу жөніндегі талабына талап қоюдың ескіруі қолданылмайды.»; 41) 48-баптың 4-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «4. Мектепке дейiнгi жəне орта білім беру ұйымдарының, техникалық жəне кəсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi бiлiмнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының педагог жұмыскерлерi Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тəртiппен жыл сайын тегiн медициналық зерттеп-қараудан өтуге мiндеттi.»; 42) 49-баптың 2-тармағы 4) тармақшасындағы «қамтамасыз етуге міндетті.» деген сөздер «қамтамасыз етуге;» деген сөздермен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 5), 6) жəне 7) тармақшалармен толықтырылсын: «5) білім беру ұйымы жұмыскерлерінің ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеуге; 6) білім беру саласындағы уəкілетті орган белгілеген, міндетті мектеп формасына қойылатын талаптарды орындауға; 7) білім беру ұйымында белгіленген киім формасын сақтауға міндетті.»; 43) 50-баптың 1-тармағының екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Мемлекеттік мекемелер жəне қазыналық кəсіпорындар ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған мемлекеттік білім беру ұйымдарының педагог жұмыскерлері (əскери, арнаулы оқу орындарының əскери немесе арнаулы атақтары бар қызметкерлерін жəне əскери қызметшілерін қоспағанда) азаматтық қызметшілер болып табылады.»; 44) 51-бап мынадай редакцияда жазылсын: «51-бап. Педагог жұмыскердің құқықтары, міндеттері мен жауапкершілігі 1. Тиісті бейіні бойынша арнайы педагогтік немесе кəсіптік білімі бар адамдар педагогтік қызметпен айналысуға жіберіледі. Білім беру ұйымдарындағы жұмысқа: 1) медициналық қарсы көрсетілімі бар; 2) психатриялық жəне (немесе) наркологиялық диспансерде есепте тұратын адамдар; 3) Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінде көзделген шектеулер негізінде жіберілмейді. 2. Педагог жұмыскердің: 1) кəсіби қызметіне арналған жағдаймен қамтамасыз етіле отырып, педагогтік қызметпен айналысуға; 2) ғылыми-зерттеу, тəжірибелік-эксперименттік жұмыспен айналысуға, педагогтік практикаға жаңа əдістемелер мен технологияларды енгізуге; 3) дара педагогтік қызметке; 4) тиісті білім беру деңгейінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартының талаптары сақталған жағдайда педагогтік қызметті ұйымдастырудың тəсілдері мен нысандарын еркін таңдауға; 5) білім беру ұйымдарын басқарудың алқалы органдарының жұмысына қатысуға; 6) бес жылда бір реттен сиретпей, ұзақтығы төрт айдан аспайтын біліктілігін арттыруға; 7) санатын арттыру мақсатында мерзімінен бұрын аттестатталуға; 8) педагогтік қызметтегі табыстары үшін мемлекеттік наградалар, құрметті атақтар, сыйлықтар мен атаулы стипендиялар түрінде моральдық жəне материалдық көтермеленуге; 9) өзінің кəсіптік ар-намысы мен қадір-қасиетінің қорғалуына; 10) əскери қызметке шақырылу мерзімінің кейінге қалдырылуына; 11) ғылыми қызметпен айналысу үшін педагогтік өтілі сақтала отырып, шығармашылық демалыс алуға; 12) білім беру ұйымы əкімшілігінің бұйрықтары мен өкімдеріне шағым жасауға; 13) білім алушылар, тəрбиеленушілер жəне олардың ата-аналары немесе өзге де заңды өкілдері тарапынан өз ар-намысы мен қадір-қасиетінің құрметтелуіне құқығы бар. 3. Педагог жұмыскер: 1) өзінің кəсіптік құзыреті саласында тиісті теориялық жəне практикалық білімді жəне оқыту дағдыларын меңгеруге; 2) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының талаптарына сəйкес ұсынылатын білім беру қызметтерінің сапасын қамтамасыз етуге; 3) білім алушыларды жоғары имандылық, ата-аналарына, этномəдени құндылықтарға құрмет көрсету, қоршаған дүниеге ұқыпты қарау рухында тəрбиелеуге; 4) білім алушылардың өмірлік дағдыларын, құзыретін, өздігінен жұмыс істеуін, шығармашылық қабілеттерін дамытуға; 5) өзінің кəсіптік шеберлігін, зияткерлік, шығармашылық жəне жалпы ғылыми деңгейін ұдайы жетілдіріп отыруға; 6) бес жылда бір реттен сиретпей аттестаттаудан өтуге; 7) педагогтік əдеп қағидаларын сақтауға; 8) білім алушылардың, тəрбиеленушілер мен олардың атааналарының немесе өзге де заңды өкілдерінің ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеуге міндетті. Міндеттерін бұзғаны жəне педагог жұмыскер атағына кір келтіретін теріс қылық жасағаны үшін педагог жұмыскер Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа тартылуы мүмкін. 4. Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, педагог жұмыскерлерді өздерінің кəсіптік міндеттерін орындаумен байланысы жоқ жұмыс түрлеріне тартуға жол берілмейді. 5. Педагог жұмыскерлердің білім беру процесін саяси үгіттеу, діни насихат жүргізу мақсатында немесе білім алушыларды Қазақстан Республикасының Конституциясына жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келетін əрекеттерге итермелеу үшін пайдалануына тыйым салынады.»; 45) 52-бапта: 7-тармақтың 1) тармақшасының екінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «орта білім беру ұйымдары жəне техникалық жəне кəсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi бiлiмнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшiн;»; 8-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «8. Мемлекеттік білім беру тапсырысын айқындау кезінде жоғары оқу орындары профессор-оқытушылар құрамының жалпы саны мынадай орташа арақатынасты негізге ала отырып есептеледі: 1) студенттер мен оқытушылар (бір оқытушыға шаққандағы студенттердің орташа саны) тиісінше: күндізгі оқу нысаны үшін - 8:1 (медициналық жоғары оқу орындары үшін - 6:1); кешкі оқу нысаны үшін - 16:1; сырттай оқу нысаны үшін - 32:1; 2) магистранттар жəне оқытушылар - 4:1; 3) докторанттар жəне оқытушылар - 3:1; 4) резиденттер мен оқытушылар 2,5:1; 5) тыңдаушылар 6:1. Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген нормалар əскери, арнаулы оқу орындарына қолданылмайды.»; 46) 53-баптың 1-тармағының 2) тармақшасындағы «жалпы орта, техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының» деген сөздер «орта білім беру ұйымдары мен техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының» деген сөздермен ауыстырылсын; 47) 55-бапта: 4-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Оқу жетістіктерін сырттай бағалау білім беру қызметтерінің сапасын бағалау жəне білім алушылардың мемлекеттік жалпыға

(Соңы 9-бетте).


(Соңы. Басы 7-8-беттерде). міндетті стандарттарда көзделген, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын жəне жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын меңгеру деңгейін айқындау мақсатында жүзеге асырылады.»; 5-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «5. Оқу жетістіктерін сырттай бағалау, жоғары медициналық жəне фармацевтикалық білім беру мамандықтарын қоспағанда, орта жəне жоғары білім беру ұйымдарында: 1) бастауыш мектепте – оқу жетістіктерін мониторингтеу мақсатында іріктеліп; 2) негізгі мектепте – оқу жетістіктерін мониторингтеу жəне оқу процесін ұйымдастырудың тиімділігін бағалау мақсатында іріктеліп; 3) жалпы орта мектепте – оқу жетістіктерінің деңгейін бағалау мақсатында; 4) жоғары білім беруде – оқыту бағыттары бойынша оқу бағдарламасын игеруді мониторингтеу мақсатында іріктеліп жүргізіледі.»; 6-тармақтағы «негізгі орта, жалпы орта» деген сөздер «орта» деген сөзбен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы 7-тармақпен толықтырылсын: «7. Білім беру қызметтерінің сапасына сырттай бағалау жүргізу жөніндегі іс-шаралар кешенін жүзеге асыратын ұйым: 1) жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына түсетін адамдар үшін кешенді тест тапсырмаларын əзірлейді жəне енгізеді; 2) оқу процесінің сапасын бақылау технологияларын, білім беру ұйымдарында білім алушылар контингентін конкурстық жолмен қалыптастыру модельдерін əзірлейді жəне енгізеді; 3) білім беру сапасын өлшеуді тестілеудің теориясы мен əдіснамасы жəне оның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары талаптарына сəйкестігі бойынша ғылымиəдістемелік зерттеулер жүргізеді.»; 48) 56-бапта: 1-тармақ 3) тармақшадағы «деңгейіне қойылатын жалпы талаптардың жиынтығын айқындайтын білім берудің мемлекеттік жалпыда міндетті стандарттары белгіленеді.» деген сөздер «деңгейіне;» деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 4) тармақшамен толықтырылсын: «4) оқу мерзіміне қойылатын жалпы талаптардың жиынтығын айқындайтын білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары белгіленеді.»; 2-тармақтағы «меншік нысандарына,» деген сөздер алып тасталсын; 49) 57-бапта: тақырып мынадай редакцияда жазылсын: «57-бап. Білім беру саласындағы қызметті лицензиялау»; 2-тармақта: бірінші жəне екінші бөліктерде: «білім берудің білім беретін оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; «білім беру қызметін» деген сөздер «білім беру саласындағы қызметін» деген сөздермен ауыстырылсын; үшінші бөліктегі «лицензияға қосымшаларда» деген сөздер «білім беру қызметімен айналысу лицензиясында жəне (немесе) лицензияның қосымшаларында» деген сөздермен ауыстырылсын; 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Лицензиар білім беру қызметімен айналысуға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру, білім беру ұйымының қайта ұйымдастырылуына байланысты білім беру қызметімен айналысуға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеу мəселелерін алқалы жəне жария қарау үшін консультациялық-кеңесші орган құрады.»; 4-тармақтағы «қызметіне лицензияның» деген сөздер «қызметімен айналысуға лицензияның жəне (немесе) лицензия қосымшасының» деген сөздермен ауыстырылсын; 4-1-тармақ «лицензия» деген сөзден кейін «жəне (немесе) лицензияға қосымша» деген сөздермен толықтырылсын; 5-тармақта: «айналысуға құқық беретін» деген сөздер «білім беру қызметімен айналысуға» деген сөздермен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын: «Білім беру қызметімен айналысуға лицензияның қолданысы тоқтатыла тұрған кезеңде лицензиат оқу-тəрбие процесінің жалғастырылуын жəне білім беру қызметімен айналысуға лицензияның қолданысын тоқтата тұруға əкеп соқтырған бұзушылықтарды жоюды қамтамасыз етеді.»; 6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «6. Білім беру ұйымы оның түрін өзгерту жолымен қайта ұйымдастырылған жағдайда, қайта ұйымдастыру нəтижесінде жаңадан пайда болған білім беру ұйымының білім беру қызметін лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарына сəйкестігі расталған жағдайда, оның қолда бар білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы жəне (немесе) лицензиясының қосымшасы қайта ресімделуге жатады. Бюджет қаражаты есебiнен қаржыландырылатын бiлiм беру ұйымдары қайта ұйымдастырылған жағдайда, лицензиар қайта ұйымдастыру жүргізілгенге дейін қайта ұйымдастырылатын білім беру ұйымының білім беру қызметін лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарына сəйкестігіне тексеру жүргізеді. Қайта ұйымдастыру жүргізілгеннен кейін лицензиат білім беру қызметімен айналысуға лицензияны жəне (немесе) лицензияның қосымшасын қайта ресімдеуге өтініш береді, ал лицензиар өзі бұрын жүргізген, білім беру қызметін лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарына сəйкестігін тексеру негізінде білім беру қызметімен айналысуға лицензияны жəне (немесе) лицензияның қосымшасын береді. Білім беру қызметімен айналысуға лицензияны жəне (немесе) лицензияның қосымшасын қайта ресімдеу үшін лицензиат білім беру саласындағы уəкілетті орган бекітетін нысан бойынша өтінішті, лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжатты, сондай-ақ: 1) лицензияны жəне (немесе) оған қосымшаны қайта ресімдеуге негіз болған өзгерістер туралы ақпаратты қамтитын құжаттардың көшірмелерін; 2) білім беру қызметін лицензиялау кезінде қойылатын бiлiктiлiк талаптарына сəйкестігі туралы мəлiметтер мен құжаттарды береді. Лицензиар осы тармақта көзделген негіз бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензияны жəне (немесе) лицензияның қосымшасын қайта ресімдеуден: 1) осы тармақтың төртінші бөлігінде көрсетілген құжаттар ұсынылмаған немесе тиісті түрде ресімделмеген; 2) өтініш беруші білім беру қызметін лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарына сəйкес келмеген жағдайда, бас тартады. Білім беру қызметімен айналысуға лицензия жəне (немесе) лицензияның қосымшасы тиісті құжаттармен қоса өтініш ұсынылған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде қайта ресімделеді. Білім беру қызметімен айналысуға лицензия жəне (немесе) лицензияның қосымшасы қайта ресімделгенге дейін лицензиат қызметті қайта ресімделуге жататын лицензияның негізінде жүзеге асырады.»; 50) 57-1-баптың 1-тармағындағы «оқыту бағдарламаларын» деген сөз «оқытудың жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын» деген сөздермен ауыстырылсын; 51) 59-бапта: 1-тармақтағы «бiлiм берудің оқу» деген сөздер «жалпы білім беретін оқу жəне білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 2-тармақта: 1) тармақшадағы «бiлiм беретін оқу» деген сөздер «жалпы білім беретін оқу жəне білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 2) тармақшадағы «білім беретін оқу» деген сөздер «жалпы білім беретін оқу жəне білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 4-тармақта: бірінші бөліктегі «бағыныстылығы мен меншік нысандарына» деген сөздер «бағыныстылығына» деген сөздермен ауыстырылсын; екінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Əскери, арнаулы оқу орындарында жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшін мемлекеттік аттестаттау мамандықтар бойынша да жүзеге асырылады.»; үшінші бөлік алып тасталсын; бесінші бөліктің 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «2) əскери, арнаулы оқу орындарында жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында мамандардың алғашқы бітіру жылынан кешіктірілмей;»; 8-1-тармақтағы «Лицензияның» деген сөз «Білім беру қызметімен айналысуға лицензияның» деген сөздермен ауыстырылсын; 8-2-тармақта: бірінші абзацтағы «Лицензияның» деген сөз «Білім беру қызметімен айналысу лицензиясының» деген сөздермен ауыстырылсын; 2) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «2) білім беру қызметімен айналысу лицензиясымен жəне (немесе) лицензияның қосымшаларымен əрекеттер жасауға (тоқтатуға, қайта ресімдеуге, тоқтатыла тұрған білім беру қызметімен айналысу лицензиясына жаңа қосымшалар алуға);»; мынадай мазмұндағы 3) тармақшамен толықтырылсын: «3) оқуға қабылдауды жүзеге асыруға құқылы емес.»;

9

www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

8-4-тармақтың бірінші бөлігіндегі «бiлiм беру бағдарламаларын» деген сөздер «жалпы бiлiм беретін оқу бағдарламаларын» деген сөздермен ауыстырылсын; 52) 60-баптың 3-тармағының 5) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «5) білім беру ұйымына тексеру нəтижелері туралы актіні оны аяқтаған күні беруге;»; 53) 61-баптың 3-тармағының 5) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «5) қайырымдылық көмек, өтемсіз аударымдар мен қайырмалдықтар, гранттар, құрылтайшылардың (қатысушылардың) салымдары болып табылады.»; 54) 62-баптың 5-1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «5-1. Білім беру грантының негізінде жоғары білімі бар кадрлар даярлауды қаржыландыру, əскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, білім беру сапасын қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық еуропалық желілердің толық мүшелері болып табылатын жəне білім беру саласындағы уəкілетті органның тізіліміне енгізілген шетелдік немесе ұлттық аккредиттеу органдарында халықаралық аккредиттеуден өткен білім беру ұйымдарында жүзеге асырылады. Білім беру тапсырысының негізінде жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрлар даярлауды қаржыландыру, əскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, білім беру сапасын қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық еуропалық желілердің толық мүшелері болып табылатын жəне білім беру саласындағы уəкілетті органның тізіліміне енгізілген шетелдік немесе ұлттық аккредиттеу органдарында халықаралық аккредиттеуден өткен білім беру ұйымдарында жүзеге асырылады. Білім беру тапсырысының негізінде техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімі бар кадрлар даярлауды қаржыландыру, əскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, білім беру сапасын қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық еуропалық желілердің толық мүшелері болып табылатын жəне білім беру саласындағы уəкілетті органның тізіліміне енгізілген шетелдік немесе ұлттық аккредиттеу органдарында халықаралық аккредиттеуден өткен білім беру ұйымдарында жүзеге асырылады.»; 55) 63-бапта: 2-тармақтың екінші бөлігіндегі «білім берудің кəсіптік оқу», «білім берудің білім беретін оқу» деген сөздер тиісінше «білімнің білім беру», «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 3-тармақтың 8) тармақшасындағы «техникалық жəне қызмет көрсетуші еңбек мамандарын» деген сөздер «білікті жұмысшы кадрлар мен орта буын мамандарын» деген сөздермен ауыстырылсын. 3. «Құқық қорғау қызметі туралы» 2011 жылғы 6 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2011 ж., № 1, 4-құжат; № 19, 145-құжат; 2012 ж., № 3, 26-құжат; № 5, 41-құжат; № 8, 64-құжат; 2013 ж., № 7, 34, 36-құжаттар; № 14, 75-құжат; 2014 ж., № 7, 37-құжат; № 8, 49-құжат; № 14, 84-құжат; № 16, 90-құжат; № 21, 122-құжат; № 23, 143-құжат): 1) бүкіл мəтін бойынша «курсанттары (тыңдаушылары)», «курсанттар (тыңдаушылар)», «курсанттарына (тыңдаушыларына)», «курсанттарының (тыңдаушыларының)», «курсанттарға (тыңдаушыларға)» деген сөздер тиісінше «курсанттары», «курсанттар», «курсанттарына», «курсанттарының», «курсанттарға» деген сөздермен ауыстырылсын; 2 ) 8 - б ап т ың 4 - т ар м ағ ын д ағ ы « ку р сан т т ар ы м ен тыңдаушыларын» деген сөздер «курсанттарын» деген сөзбен ауыстырылсын; 3) 9-баптың 1-тармағының екінші бөлігіндегі «жалпы білім берудің оқу бағдарламаларын тиісті деңгейде іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгі қағидаларына сəйкес» деген сөздер алып тасталсын; 4) 23-баптың 10-тармағындағы «тыңдаушылары» деген сөз «магистранттары» деген сөзбен ауыстырылсын; 5) 71-баптың 1-тармағының 3) тармақшасындағы «курсанттары мен тыңдаушыларына» деген сөздер «курсанттарына» деген сөзбен ауыстырылсын; 6) 75-бапта: 3-тармақтағы «тыңдаушылар мен курсанттарға» деген сөздер «курсанттарға» деген сөзбен ауыстырылсын; 5-тармақтың екінші бөлігіндегі «тыңдаушыларға (курсанттарға)» деген сөздер «курсанттарға» деген сөзбен ауыстырылсын; 7) 80-баптың 2-тармағының бірінші бөлігіндегі «тыңдаушыларының жəне» деген сөздер алып тасталсын; 8) 81-баптың 4-тармағындағы «мен тыңдаушылар» деген сөздер алып тасталсын. 4. «Ғылым туралы» 2011 жылғы 18 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентiнiң Жаршысы, 2011 ж., № 4, 36-құжат; 2013 ж., № 15, 82-құжат; 2014 ж., № 1, 4-құжат; № 19-І, 19-ІІ, 96-құжат): 1) 5-бап мынадай мазмұндағы 4-1), 4-2), 4-3), 4-4) жəне 4-5) тармақшалармен толықтырылсын: «4-1) мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптаманы ұйымдастыру жəне жүргізу қағидаларын əзірлеуге қатысу; 4-2) ғылыми жəне (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу қағидаларын əзірлеуге қатысу; 4-3) уəкілетті органға ұлттық ғылыми кеңестердің құрамына қосу үшін кандидатуралар жөнінде ұсыныстар енгізу жəне олардың құрамын келісу; 4-4) ұлттық ғылыми кеңестер туралы ережені əзірлеуге қатысу; 4-5) уəкілетті органға базалық қаржыландыру субъектілерінің тізбесін қалыптастыру жөнінде ұсыныстар енгізу;»; 2) 20-бапта: 2-тармақ мынадай мазмұндағы 6-1) тармақшамен толықтырылсын: «6-1) мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтерді қамтитын ғылыми жəне ғылыми-техникалық жобалар мен бағдарламаларға сараптама жүргізу үшін сарапшылар құрамын іріктеу Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиялар туралы заңнамасының талаптары сақтала отырып, қазақстандық ғалымдар қатарынан жүзеге асырылады;»; 3-тармақтың 4) тармақшасындағы «қазақстандық жəне» деген сөздер «қазақстандық жəне (немесе)» деген сөздермен ауыстырылсын; 3) 22-баптың 4-тармағындағы «Мемлекеттік» деген сөз «Бюджет қаражатынан қаржыландырылатын, мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтерді қамтитын ғылыми, ғылыми-техникалық жобалар мен бағдарламаларды орындау жөніндегі есептерді қоспағанда, мемлекеттік» деген сөздермен ауыстырылсын. 5. «Мемлекеттiк мүлiк туралы» 2011 жылғы 1 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентiнiң Жаршысы, 2011 ж., № 5, 42-құжат; № 15, 118-құжат; № 16, 129-құжат; № 17, 136-құжат; № 24, 196-құжат; 2012 ж., № 2, 11, 16-құжаттар; № 4, 30, 32-құжаттар; № 5, 41-құжат; № 6, 43-құжат; № 8, 64-құжат; № 13, 91-құжат; № 14, 95-құжат; № 21-22, 124-құжат; 2013 ж., № 2, 13-құжат; № 8, 50-құжат; № 9, 51-құжат; № 15, 82-құжат; № 16, 83-құжат; 2014 ж., № 1, 9-құжат; № 2, 10, 12-құжаттар; № 4-5, 24-құжат; № 7, 37-құжат; № 12, 82-құжат; № 19-I, 19-II, 94, 96-құжаттар; № 22, 131-құжат; № 23, 143-құжат; 2015 ж., № 8, 42-құжат; № 11, 57-құжат; № 14, 72-құжат; 2015 жылғы 29 қазанда «Егемен Қазақстан» жəне «Казахстанская правда» газеттерінде жарияланған «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне арнайы экономикалық аймақтарды жетілдіру мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2015 жылғы 27 қазандағы Қазақстан Республикасының Заңы): 1) 134-баптың 2-тармағының 5) жəне 7) тармақшалары мынадай редакцияда жазылсын: «5) денсаулық сақтау; техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі жəне қосымша білім беру;»; «7) ғылыми зерттеулер, ғылыми қызметтің нəтижелерін коммерцияландыру;»; 2) 139-баптың 3-тармағы «білім беру» деген сөздерден кейін «жəне мəдениет» деген сөздермен толықтырылсын. 6. «Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік органдары туралы» 2012 жылғы 13 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентiнiң Жаршысы, 2012 ж., № 4, 31-құжат; 2013 ж., № 2, 10-құжат; № 14, 72-құжат; 2014 ж., № 7, 37-құжат; № 8, 49-құжат; № 14, 84-құжат; № 16, 90-құжат; № 19-I, 19-II, 96-құжат; 2015 ж., № 1, 2-құжат; № 15, 78-құжат): 1) бүкіл мəтін бойынша «курсанттарын», «Курсанттың», «курсанттары», «курсант», «курсанттарды» деген сөздер тиісінше «курсанттарын, тыңдаушыларын», «Курсанттың, тыңдаушының», «курсанттары, тыңдаушылары», «курсант, тыңдаушы», «курсанттарды, тыңдаушыларды» деген сөздермен ауыстырылсын; 2) 1-бапта: 1) тармақша алып тасталсын: мынадай мазмұндағы 3-1) тармақшамен толықтырылсын: «3-1) арнаулы (əскери) оқу орындары – арнаулы мемлекеттік органдардың жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі жəне қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары;»; 11) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «11) курсант – арнаулы (əскери) оқу орнында, оның ішінде шет мемлекеттің арнаулы (əскери) оқу орнында жоғары білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім алып жатқан қызметкер;»; мынадай мазмұндағы 13-1) жəне 16-1) тармақшалармен толықтырылсын:

«13-1) магистранттар жəне докторанттар – арнаулы (əскери) оқу орындарында жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім алып жатқан қызметкерлер;»; «16-1) тыңдаушы – арнаулы (əскери) оқу орнында, оның ішінде шет мемлекеттің арнаулы (əскери) оқу орнында қосымша білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім алып жүрген қызметкер;»; 3) 6-баптың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Арнаулы мемлекеттік органдардың əскери қызметшілері қызметін осы Заңның 7, 12, 15, 16, 17, 18, 19, 22, 24, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40, 50 жəне 75-баптарында көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып, Қазақстан Республикасының əскери қызмет жəне əскери қызметшілердің мəртебесі туралы заңнамасына сəйкес өткереді.»; 4) 7-баптың 1-тармағының екінші бөлігіндегі «жəне оған теңестірілген» деген сөздер алып тасталсын; 5) 10-баптың 1 жəне 2-тармақтары мынадай редакцияда жазылсын: «1. Арнаулы (əскери) оқу орындарына оқуға түсуге: 1) жоғары білімнің білім беру бағдарламалары бойынша: əскери қызмет өткермеген, оқуға түсетін жылы он жеті жасқа толған, бірақ жиырма бір жастан аспаған Қазақстан Республикасы азаматтарының; оқуға түсетін жылы жиырма төрт жасқа толмаған, əскери қызмет не арнаулы мемлекеттік органдарда қызмет өткерген Қазақстан Республикасы азаматтарының жəне шақыру бойынша мерзімді əскери қызмет өткеріп жүрген əскери қызметшілердің; оқуға түсетін жылы жиырма бес жасқа толмаған, келісімшарт бойынша əскери қызмет өткеріп жүрген əскери қызметшілердің не арнаулы мемлекеттік органдарда қызмет өткеріп жүрген қызметкерлердің; 2) жоғары білімнің оқыту мерзімі қысқартылған білім беру бағдарламалары бойынша, əскери, арнаулы атақтары, офицерлік құрамның сыныптық шендері бар адамдарды қоспағанда, оқуға түсетін жылы кемінде жиырма екі жасқа толған жоғары білімі бар Қазақстан Республикасы азаматтарының; 3) жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша офицерлік құрам қатарынан, жоғары білімі бар қызметкерлер мен əскери қызметшілердің құқығы бар. 2. Тиісті деңгейдегі білім беру бағдарламаларын іске асыратын арнаулы (əскери) оқу орындарына қабылдау тəртібін, егер Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік органдар туралы заңнамасында өзгеше айқындалмаса, арнаулы мемлекеттік органның бірінші басшысы білім беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгілік қағидалары негізінде белгілейді.»; 6) 12-бап мынадай редакцияда жазылсын: «12-бап. Қызметкерлерді қайта даярлау жəне олардың біліктілігін арттыру 1. Қызметкерлерді қайта даярлау жəне олардың біліктілігін арттыру Қазақстан Республикасының жəне шет мемлекеттердің арнаулы (əскери) оқу орындарында, сондай-ақ басқа да білім беру ұйымдарында жүзеге асырылады. 2. Білім алушылардың контингентін қалыптастыру, қызметкерлерді қайта даярлауды жəне олардың біліктілігін арттыруды ұйымдастыру жəне өткізу тəртібін арнаулы мемлекеттік органның бірінші басшысы айқындайды.»; 7) 17-баптың 1-тармағында: 7) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «7) осы Заңда жəне Қазақстан Республикасының өзге де нормативтiк-құқықтық актiлерiнде белгiленген тəртiппен қайта даярлықтан өтуіне жəне бiлiктiлiгiн арттыруына;»; мынадай мазмұндағы 7-1) тармақшамен толықтырылсын: «7-1) арнаулы мемлекеттік органның бірінші басшысы айқындайтын тəртіппен тағылымдамадан өтуіне;»; 8) 27-бапта: 4-тармақтың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «1) офицерлік құрамның арнаулы атағы жоқ, жоғары білімнің білім беру бағдарламалары бойынша арнаулы (əскери) оқу орнын бітірген немесе оқыту мерзімі кемінде алты ай болатын қосымша білімнің білім беру бағдарламалары бойынша оқуды аяқтаған қызметкерге;»; 15-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «15. Кезекті арнаулы атақ ағымдағы арнаулы атақта болудың белгіленген мерзімі өткеннен кейін жəне берілетін атақ мемлекеттік қызметшілерді даярлау жөніндегі мемлекеттік бағдарлама шеңберінде Қазақстан Республикасының жəне (немесе) шет мемлекеттің арнаулы (əскери) оқу орнында, білім беру ұйымында білім алып жатқан қызметкердің оқуға түсу алдында атқарған лауазымы бойынша арнаулы атағына сəйкес болған кезде беріледі.»; 9) 30-бапта: 5-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «5. Офицерлік құрамның атағы бар, жоғары оқу орнынан кейiнгi білімнің бiлiм беру бағдарламалары бойынша арнаулы (əскери) оқу орнына оқуға қабылданған қызметкер бұрынғы атқарған лауазымынан босатылады жəне магистрант немесе докторант лауазымына тағайындалады. Офицерлік құрамның атағы жоқ, арнаулы (əскери) оқу орнына қабылданған қызметкер бұрынғы атқарған лауазымынан босатылады жəне көрсетілген оқу орнында білім алушы адамдар үшін көзделген курсант лауазымына тағайындалады. Арнаулы (əскери) оқу орнына қабылданған Қазақстан Республикасының азаматы көрсетілген оқу орнында білім алушы адамдар үшін көзделген курсант лауазымына тағайындалады. Арнаулы (əскери) оқу орнына қабылдаған кезде қызметкердің (Қазақстан Республикасы азаматының) бұрын берiлген атағы сақталады.»; 6-тармақтағы «адьюнктураға» деген сөз «магистратураға» деген сөзбен ауыстырылсын; 7-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «7. Арнаулы (əскери) оқу орындарын бітірген қызметкерлер қажетті бiлiм деңгейi бар адамдар орналасуға жататын жəне Қазақстан Республикасының Президентi бекiтетін Арнаулы мемлекеттік органдағы лауазымдар жəне оларға сəйкес келетiн арнаулы атақтар тiзбесiнде (бұдан əрі – лауазымдар тiзбесi) көзделген офицерлік құрамның лауазымдарына тағайындалады. Жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша арнаулы (əскери) оқу орындарын немесе мемлекеттік қызметшілерді даярлау жөніндегі мемлекеттік тапсырыс шеңберінде жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының жəне (немесе) шет мемлекеттердің білім беру ұйымдарын бітірген қызметкерлер оқуды аяқтағаннан кейін бұрын атқарған лауазымынан төмен емес лауазымға тағайындалады. Көрсетілген лауазымдарға тағайындау мүмкiн болмаған кезде мұндай қызметкерлер даярлық бейiнi бойынша ұқсас өзге лауазымдарға тағайындалады (айрықша жағдайларда лауазымға одан əрі тағайындау үшiн тиісті бастықтың қарамағына жiберiледi).»; мынадай мазмұндағы 8-1-тармақпен толықтырылсын: «8-1. Профессор-оқытушылар құрамының жəне ғылыми қызметкерлердің штаттық лауазымдарына тиісті құрамның қызметкерлерін тағайындау мүмкін болмаған жағдайда оларға жұмыскерлер арасынан адамдар арнаулы мемлекеттік органның бірінші басшысы айқындайтын тəртіппен, оның ішінде уақытша тағайындалуы мүмкін. Бұл ретте жұмыскердің лауазымдық айлықақысы ол атқаратын профессор-оқытушылар құрамының жəне ғылыми қызметкерлердің штаттық лауазымы бойынша бекітіледі. Профессор-оқытушылар құрамының жəне ғылымиқызметкерлердің штаттық лауазымдарына уақытша тағайындалған жұмыскерлер осы лауазымдарға қызметкерлер тағайындалған кезде басқа штаттық лауазымдарға тағайындалады, ал оларды көрсетілген лауазымдарға тағайындау мүмкін болмаған жағдайда белгіленген тəртіппен лауазымынан босатылады.»; 10) 31-баптың 1-тармағының 3) тармақшасындағы «1), 2), 3), 5) жəне 6)» деген сөздер «1), 2), 3), 5), 6), 7), 8) жəне 9)» деген сөздермен ауыстырылсын; 11) 33-баптың 4-тармағының 6) тармақшасындағы «резервте болу жағдайларында штаттық емес лауазымдарда қызмет өткеруі мүмкін.» деген сөздер «резервте болу;» деген сөздермен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 7), 8) жəне 9) тармақшалармен толықтырылсын: «7) мемлекеттік қызметшілерді жоғары оқу орнынан кейінгі білім беретін білім беру бағдарламалары бойынша даярлау жөніндегі мемлекеттік тапсырыс шеңберінде Қазақстан Республикасының (осы тармақтың 9) тармақшасында көзделген жағдайды қоспағанда) жəне (немесе) шет мемлекеттердің білім беру ұйымдарында оқу үшін оқу демалысының берілуіне байланысты оқу жоспарында айқындалған мерзімге уəкілетті басшының қарамағында болу; 8) ақшалай ризық сақталмай шетелге қызметке, оқуға жіберілген қызметкер – жұбайымен (зайыбымен) бірге болған кезде қызметкерлердің уəкілетті басшысының қарамағында болу; 9) Қазақстан Республикасының əскери қызмет жəне əскери қызметшілердің мəртебесі туралы заңнамасына сəйкес білім алуға байланысты уəкілетті басшының қарамағында болу жағдайларында штаттық емес лауазымдарда қызмет өткеруі мүмкін.»; 12) 45-бап мынадай мазмұндағы 3-тармақпен толықтырылсын:

«3. Мемлекеттік қызметшілерді жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламалары бойынша даярлау жөніндегі мемлекеттік тапсырыс шеңберінде Қазақстан Республикасының жəне (немесе) шет мемлекеттердің білім беру ұйымдарына оқуға түскен қызметкерлерге атқарып жүрген лауазымынан босатылып жəне уəкілетті басшының қарамағына есепке алына отырып, ақшалай үлесі сақталмайтын оқу демалысы беріледі.»; 13) 56-баптың 2-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «2. Арнаулы мемлекеттік органның басшысы жəне оның орынбасарлары аттестатталуға жатпайды. Жүктілігі мен босануына байланысты, бала үш жасқа толғанға дейін оның күтімі бойынша демалыстарда болу, мемлекеттік қызметшілерді жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша даярлау жөніндегі мемлекеттік тапсырыс шеңберінде Қазақстан Республикасының жəне (немесе) шет мемлекеттердің арнаулы (əскери) оқу орындарында, білім беру ұйымдарында жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім алу кезеңінде қызметкерлер аттестатталуға жатпайды. Олар қызметке шыққаннан кейін кемінде алты айдан соң жəне қызметке шыққан күннен бастап бір жылдан кешіктірілмей аттестатталады. Кемінде күнтізбелік 20 жыл үздіксіз қызмет өтілі бар қызметкерлер аттестаттық тесттен өтуге жатпайды.». 7. «Əскери қызмет жəне əскери қызметшiлердiң мəртебесi туралы» 2012 жылғы 16 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентiнiң Жаршысы, 2012 ж., № 5, 40-құжат; 2013 ж., № 1, 3-құжат; № 2, 10-құжат; № 3, 15-құжат; № 14, 72-құжат; № 16, 83-құжат; 2014 ж., № 7, 37-құжат; № 8, 49-құжат; № 16, 90-құжат; № 19-I, 19-II, 96-құжат; 2015 ж., № 11, 56-құжат; № 15, 78-құжат; 2015 жылғы 29 қазанда «Егемен Қазақстан» жəне «Казахстанская правда» газеттерінде жарияланған «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жол-көлік инфрақұрылымын, көліктік логистиканы жəне авиатасымалды дамыту мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2015 жылғы 27 қазандағы Қазақстан Республикасының Заңы): 1) 1-бапта: 1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «1) адьюнкт – жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын шетелдің əскери оқу орындарында білім алып жатқан, офицерлер мен сержанттар (старшиналар) құрамының əскери қызметшісі;»; мынадай мазмұндағы 1-1), 19-1) жəне 22-1) тармақшамен толықтырылсын: «1-1) əскерге шақыру бойынша əскери қызмет өткеретiн əскери қызметшiлер – осы Заңда айқындалатын мерзiмге Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерiне, басқа да əскерлерi мен əскери құралымдарына (бұдан əрi – Қарулы Күштер) əскери қызметке шақырылған Қазақстан Республикасының азаматтары;»; «19-1) докторант – докторантурада білім алатын əскери қызметші;» «22-1) кадет – əскери оқу орнында техникалық жəне кəсіптік немесе орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім алып жатқан əскери қызметші;»; 24) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «24) курсант – бітіргеннен кейін офицерлік құрамның бірінші əскери атағы берілетін, жоғары білімнің білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын əскери оқу орнында (əскери факультетте), сондай-ақ шетелдік əскери оқу орнында (əскери факультетте) білім алып жатқан əскери қызметші;»; мынадай мазмұндағы 26-1) тармақшамен толықтырылсын: «26-1) магистрант – магистратурада білім алып жатқан əскери қызметші;»; 34) жəне 35) тармақшалар алып тасталсын; 2) 5-баптың 3-тармағы 14) тармақшадағы «болған жағдайларда əскери қызмет міндеттерін орындауда болады.» деген сөздер «болған;» деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 15) жəне 16) тармақшалармен толықтырылсын: «15) біліктілігін арттыруда, қайта даярлауда, қайта мамандандыруда, оқуда, əскери тағылымдамада болған; 16) зерттеулер жүргізген, əскери жəне басқа сынақтарда болған жағдайларда əскери қызмет міндеттерін орындауда болады.»; 3) 10-баптың 1-тармағында: «жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу» деген сөздер «жалпы орта білімнің жалпы білім беретін» деген сөздермен ауыстырылсын; «білім берудің кəсіптік оқу» деген сөздер «білімнің білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын; 4) 11-баптың 1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «1. Қазақстан Республикасының азаматтарын қосымша білім беру бағдарламалары бойынша əскери даярлау жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын жəне техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында жүргізіледі.»; 5) 21-бапта: мынадай мазмұндағы 4-1-тармақпен толықтырылсын: «4-1. Техникалық жəне кəсіптік, жоғары білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын əскери оқу орнына (əскери факультетке) түскен Қазақстан Республикасының азаматы жəне əскери қызметші тиісінше кадет жəне курсант əскери лауазымына тағайындалады. Жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламасы бойынша əскери оқу орнына түскен келісімшарт бойынша əскери қызметші бұрын атқарған əскери лауазымынан босатылады жəне магистрант, докторант немесе адъюнкт əскери лауазымына тағайындалады.»; 5-тармақтың 6) тармақшасындағы «болған жағдайларда əскери емес лауазымдарда əскери қызмет өткередi.» деген сөздер «болған;» деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 7) тармақшамен толықтырылсын: «7) институттардың, университеттердің жəне академиялардың əскери кафедраларына іссапарға жіберілген жағдайларда əскери емес лауазымдарда əскери қызмет өткередi.»; 6) мынадай мазмұндағы 39-1-баппен толықтырылсын: «39-1-бап. Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы атындағы Ұлттық қорғаныс университеті 1. Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы атындағы Ұлттық қорғаныс университеті (бұдан əрі – Ұлттық қорғаныс университеті) жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымы болып табылады. 2. Ұлттық қорғаныс университетіне Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері, басқа да əскерлері мен əскери құралымдары əскери қызметшілерінің жəне арнаулы мемлекеттік органдардың кадр органдарының жолдамасы бойынша офицерлік құрамдағы қызметкерлерінің түсуге құқығы бар. Ұлттық қорғаныс университетіне оқуға түсу Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі бекітетін Қабылдау қағидаларына сəйкес конкурстық негізде жүзеге асырылады. 3. Ұлттық қорғаныс университетіне оқуға қабылданған адамдар əскери қызметші немесе қызметкер мəртебесі сақтала отырып, магистрант немесе докторант лауазымына тағайындалады. 4. Магистрант немесе докторант лауазымына тағайындалған əскери қызметшілер, арнаулы мемлекеттік органдардың қызметкерлері Қазақстан Республикасының Президенті бекітетін, бюджет қаражаты есебінен ұсталатын Қазақстан Республикасы органдары жұмыскерлерінің еңбегіне ақы төлеудің бірыңғай жүйесіне сəйкес ақшалай ризықпен қамтамасыз етіледі.»; 7) 46-баптың 4-тармағының екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Əскери қызметшілерге (мерзімді қызметтің əскери қызметшілерінен басқа) жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға түсу емтихандарына дайындалу жəне тапсыру үшін оқу демалыстары, ал философия докторы (PhD) жəне бейіні бойынша доктор ғылыми дəрежесінің ізденушілері болып табылатындарға Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен шығармашылық демалыстар беріледі.». 8. «Рұқсаттар жəне хабарламалар туралы» 2014 жылғы 16 мамырдағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентiнiң Жаршысы, 2014 ж., № 9, 51-құжат; № 19-I, 19-II, 96-құжат; № 23, 143-құжат; 2015 ж., № 2, 3-құжат; № 8, 45-құжат; № 9, 46-құжат; № 11, 57-құжат; № 16, 79-құжат): 1-қосымшаның 3-жолының 3-бағаны мынадай редакцияда жазылсын: «1. Діни білім беру бағдарламалары. 2. Б астауыш бі лі мні ң ж алпы бі лі м береті н оқ у бағдарламалары. 3. Негізгі орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары. 4. Жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары. 5. Техникалық жəне кəсіптік білімнің білім беру бағдарламалары. 6. Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары. 7. Жоғары білімнің білім беру бағдарламалары 8. Жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары.». 2-бап. 1. Осы Заң: 1) 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 2-тармағы 20) тармақшасының жиырма бірінші абзацын;

2) 2017 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 2-тармағы 3) тармақшасының елу бесінші абзацын жəне 40) тармақшасының он жетінші абзацын; 3) 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 2-тармағы 3) тармақшасының елу алтыншы абзацын; 4) 2022 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 2-тармағы 3) тармақшасының елу жетінші абзацын қоспағанда, алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. 2. Осы Заңның 1-бабы 2-тармағы 3) тармақшасы жиырма төртінші, жиырма бесінші, жиырма алтыншы, жиырма жетінші жəне жиырма сегізінші абзацтарының қолданысы 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін тоқтатыла тұрып, осы абзацтар тоқтата тұру кезеңінде мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін: «9) ведомстволық бағыныстылығына қарамастан, мыналарды: мектепке дейінгі тəрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын; мамандандырылған білімнің мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын; арнайы білімнің арнайы оқу бағдарламаларын; техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын; жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асырып жатқан білім беру ұйымдарына мемлекеттік аттестаттау жүргізеді;»; 2) 2017 жылғы 1 қаңтардан 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін: «9) ведомстволық бағыныстылығына қарамастан, мыналарды: мектепке дейінгі тəрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын; мамандандырылған білімнің мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын; арнайы білімнің арнайы оқу бағдарламаларын; техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын; əскери, арнаулы оқу орындарында жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асырып жатқан білім беру ұйымдарына мемлекеттік аттестаттау жүргізеді;». 3. Осы Заңның 1-бабы 2-тармағы 31) тармақшасы оныншы, он бірінші, он екінші жəне он үшінші абзацтарының қолданысы 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін тоқтатыла тұрып, осы абзацтар тоқтата тұру кезеңінде мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін: 1) осы Заң қолданысқа енгізілген күннен бастап 2017 жылғы 1 қаңтарға дейін: «3. Қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыларға білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттарды негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша, техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар жəне мемлекеттік аттестатаудан өткен, сондай-ақ жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар жəне белгіленген тəртіппен мемлекеттік аттестаттаудан немесе аккредиттеуден өткен білім беру ұйымдары береді. Білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттарды толтыруға қойылатын талаптарды білім беру саласындағы уəкілетті орган айқындайды.»; 2) 2017 жылғы 1 қаңтардан 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін: «3. Қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыларға білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттарды: 1) негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары, техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің, сондай-ақ əскери, арнаулы оқу орындарында жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар жəне мемлекеттік аттестаттаудан өткен білім беру ұйымдары; 2) əскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар жəне білім беру сапасын қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық еуропалық желілердің толық мүшелері болып табылатын жəне білім беру саласындағы уəкілетті органның тізіліміне енгізілген шетелдік немесе ұлттық аккредиттеу органдарында халықаралық аккредиттеуден өткен білім беру ұйымдары береді. Білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттарды толтыруға қойылатын талаптарды білім беру саласындағы уəкілетті орган айқындайды.». 4. Осы Заңның 1-бабы 2-тармағы 31) тармақшасы он алтыншы, он жетінші, он сегізінші жəне он тоғызыншы абзацтарының қолданысы 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін тоқтатыла тұрып, осы абзацтар тоқтата тұру кезеңінде мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін: «5. Білім туралы өзіндік үлгідегі құжатты: 1) ерекше мəртебесі бар білім беру ұйымы; 2) жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар білім беру ұйымы беруге құқылы. Білім туралы өзіндік үлгідегі құжаттардың нысаны мен оларды толтыруға қойылатын талаптарды білім беру ұйымы айқындайды.». 5. Осы Заңның 1-бабы 2-тармағы 51) тармақшасы тоғызыншы абзацының қолданысы 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін тоқтатыла тұрып, осы абзац тоқтата тұру кезеңінде мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін: 1) осы Заң қолданысқа енгізілген күннен бастап 2017 жылғы 1 қаңтарға дейін: «Техникалық жəне кəсіптік білімнің, орта білімнен кейінгі, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшін мемлекеттік аттестаттау мамандықтар бойынша да жүзеге асырылады.»; 2) 2017 жылғы 1 қаңтардан 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін: «Техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің, сондай-ақ əскери, арнаулы оқу орындарында жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары үшін мемлекеттік аттестаттау мамандықтар бойынша да жүзеге асырылады.». 6. Осы Заңның 1-бабы 2-тармағы 51) тармақшасы оныншы абзацының қолданысы 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін тоқтатыла тұрып, осы абзац тоқтата тұру кезеңінде мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін: «үшінші бөліктегі «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын;». 7. Осы Заңның 1-бабы 2-тармағы 51) тармақшасы он екінші абзацының қолданысы 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін тоқтатыла тұрып, осы абзац тоқтата тұру кезеңінде мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін: 1) осы Заң қолданысқа енгізілген күннен бастап 2017 жылғы 1 қаңтарға дейін: «2) техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында мамандардың алғашқы бітіру жылынан кешіктірілмей;»; 2) 2017 жылғы 1 қаңтардан 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін: «2) əскери, арнаулы оқу орындарындағы техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында мамандардың алғашқы бітіру жылынан кешіктірілмей;». 8. Осы Заңның 1-бабы 2-тармағы 54) тармақшасының қолданысы 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін тоқтатыла тұрып, осы тармақша тоқтата тұру кезеңінде мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін: 1) осы Заң қолданысқа енгізілген күннен бастап 2017 жылғы 1 қаңтарға дейін: «54) 62-баптың 5-1-тармағындағы «білім беретін оқу» деген сөздер «білім беру» деген сөздермен ауыстырылсын;»; 2) 2017 жылғы 1 қаңтардан 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін: «54) 62-баптың 5-1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «5-1. Білім беру грантының негізінде жоғары білімі бар кадрлар даярлауды қаржыландыру, əскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, білім беру сапасын қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық еуропалық желілердің толық мүшелері болып табылатын жəне білім беру саласындағы уəкілетті органның тізіліміне енгізілген шетелдік немесе ұлттық аккредиттеу органдарында халықаралық аккредиттеуден өткен білім беру ұйымдарында жүзеге асырылады. Білім беру тапсырысының негізінде жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрлар даярлауды қаржыландыру, əскери, арнаулы оқу орындарын қоспағанда, білім беру сапасын қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық еуропалық желілердің толық мүшелері болып табылатын, білім беру саласындағы уəкілетті органның тізіліміне енгізілген шетелдік немесе ұлттық аккредиттеу органдарында халықаралық аккредиттеуден өткен білім беру ұйымдарында жүзеге асырылады.».

Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 13 қараша № 398-V ҚРЗ


10

www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

Қазақстан Республикасының Заңы Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне оңалту жəне банкроттық мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы 1-бап. Қазақстан Республикасының мына заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: 1. 1999 жылғы 13 шілдедегі Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексіне (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1999 ж., № 18, 644-құжат; 2000 ж., № 3-4, 66-құжат; № 10, 244-құжат; 2001 ж., № 8, 52-құжат; № 15-16, 239-құжат; № 21-22, 281-құжат; № 24, 338-құжат; 2002 ж., № 17, 155-құжат; 2003 ж., № 10, 49-құжат; № 14, 109-құжат; № 15, 138-құжат; 2004 ж., № 5, 25-құжат; № 17, 97-құжат; № 23, 140-құжат; № 24, 153-құжат; 2005 ж., № 5, 5-құжат; № 13, 53-құжат; № 24, 123-құжат; 2006 ж., № 2, 19-құжат; № 10, 52-құжат; № 11, 55-құжат; № 12, 72-құжат; № 13, 86-құжат; 2007 ж., № 3, 20-құжат; № 4, 28-құжат; № 9, 67-құжат; № 10, 69-құжат; № 13, 99-құжат; 2008 ж., № 13-14, 56-құжат; № 15-16, 62-құжат; 2009 ж., № 15-16, 74-құжат; № 17, 81-құжат; № 24, 127, 130-құжаттар; 2010 ж., № 1-2, 4-құжат; № 3-4, 12-құжат; № 7, 28, 32-құжаттар; № 17-18, 111-құжат; № 22, 130-құжат; № 24, 151-құжат; 2011 ж., № 1, 9-құжат; № 2, 28-құжат; № 5, 43-құжат; № 6, 50-құжат; № 14, 117-құжат; № 16, 128, 129-құжаттар; № 23, 179-құжат; 2012 ж., № 2, 14-құжат; № 6, 43, 44-құжаттар; № 8, 64-құжат; № 13, 91-құжат; № 14, 93-құжат; № 21-22, 124-құжат; 2013 ж., № 9, 51-құжат; № 10-11, 56-құжат; № 13, 64-құжат; № 14, 72, 74-құжаттар; № 15, 76-құжат; 2014 ж., № 1, 6, 9-құжаттар; № 4-5, 24-құжат; № 11, 67-құжат; № 14, 84-құжат; № 16, 90-құжат; № 19-I, 19-II, 94, 96-құжаттар; № 21, 118, 122-құжаттар; № 22, 128-құжат; № 23, 143-құжат; 2015 ж., № 8, 42, 44-құжаттар): 1) 33-бапта: бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «1. Осы баптың бесінші бөлігінде көзделген жағдайларды қоспағанда, жер учаскелеріне, ғимараттарға, үй-жайларға, құрылыстарға, жермен тығыз байланысты басқа да объектілерге (жылжымайтын мүлік) берілетін құқықтар туралы, мүлікті тыйым салудан босату туралы талап қоюлар осы объектілер немесе тыйым салынған мүлік орналасқан жер бойынша қойылады.»; мынадай мазмұндағы бесінші бөлікпен толықтырылсын: «5. Тараптардың бірі заңды тұлға құрмастан кəсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын, өзіне қатысты банкрот деп тану туралы шешім заңды күшіне енген азамат не өзіне қатысты оңалту рəсімін қолдану жəне (немесе) банкрот деп тану туралы шешім заңды күшіне енген заңды тұлға болса, оған қатысты оңалту рəсімін қолдану немесе осындай тұлғаны банкрот деп тану туралы шешім шығарған соттың судьясы талап қоюларды қарайды. Судья болмаған кезде: 1) осы Кодексте белгіленген тəртіппен судьяның өздігінен бас тартуы немесе қарсылық білдіруі туралы өтініш жасалған жəне ол қанағаттандырылған; 2) ауырған, демалыста, оқуда, қызметтік іссапарда болған жағдайларда оның ауыстырылуы мүмкін.»; 2) 237-бап 8) тармақшадағы «тану туралы шешімдер дереу орындауға жатады» деген сөздер «тану туралы;» деген сөздермен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 9) жəне 10) тармақшалармен толықтырылсын: «9) төлем қабілетсіздігін реттеу рəсімін қолдану туралы; 10) борышкерді банкрот деп тану туралы шешімдер дереу орындауға жатады.»; 3) 289-баптың бірінші бөлігінде: 5), 5-1 жəне 5-2) тармақшалар алып тасталсын; мынадай мазмұндағы 5-3) тармақшамен толықтырылсын: «5-3) төлем қабілетсіздігін реттеу, оңалту жəне банкроттық туралы;»; 4) 313-баптың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Сот дара кəсіпкерлер мен заңды тұлғалардың төлем қабілетсіздігін реттеу, олардың банкроттығы, заңды тұлғаларды жеделдетілген оңалту рəсімі жəне оңалту туралы iстердi Қазақстан Республикасының оңалту жəне банкроттық туралы заңнамасында белгіленген ерекшеліктерімен осы Кодексте көзделген жалпы қағидалар бойынша қарайды.»; 5) 383-1-баптың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «1. Бірінші жəне апелляциялық сатылардағы соттардың заңды күшіне енген шешімдеріне, қаулыларына жəне ұйғарымдарына кассациялық шағым жасау жəне наразылық келтіру құқығы тараптарға жəне іске қатысушы басқа тұлғаларға тиесілі. Бірінші жəне апелляциялық сатылардағы соттардың төлем қабілетсіздігін реттеу туралы істер бойынша, сондай-ақ оңалту рəсімі мен банкроттық рəсімі шеңберінде туындаған даулар, оның ішінде борышкердің жасасқан мəмілелерін жарамсыз деп тану туралы, борышкердің мүлкін қайтару туралы, банкроттықты немесе оңалтуды басқарушының талап қоюлары бойынша дебиторлық берешекті өндіріп алу туралы істер бойынша шешімдері кассациялық шағымдануға жатпайды.»; 6) 384-баптың 2-тармағы мынадай мазмұндағы 4) тармақшамен толықтырылсын: «4) бірінші жəне апелляциялық сатылардағы соттардың төлем қабілетсіздігіін реттеу туралы істер бойынша, сондайақ оңалту рəсімі мен банкроттық рəсімі шеңберінде туындаған даулар, оның ішінде борышкермен жасалған мəмілелерді жарамсыз деп тану туралы, борышкердің мүлкін қайтару туралы, банкроттықты немесе оңалтуды басқарушының талап қоюлары бойынша дебиторлық берешекті өндіріп алу туралы істер бойынша шешімдері кассациялық шағымдануға жатпайды.». 2. 2008 жылғы 10 желтоқсандағы «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексіне (Салық кодексі) (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2008 ж., № 22-I, 22-II, 112-құжат; 2009 ж., № 2-3, 16, 18-құжаттар; № 13-14, 63-құжат; № 15-16, 74-құжат; № 17, 82-құжат; № 18, 84-құжат; № 23, 100-құжат; № 24, 134-құжат; 2010 ж., № 1-2, 5-құжат; № 5, 23-құжат; № 7, 28, 29-құжаттар; № 11, 58-құжат; № 15, 71-құжат; № 17-18, 112-құжат; № 22, 130, 132-құжаттар; № 24, 145, 146, 149-құжаттар; 2011 ж., № 1, 2, 3-құжаттар; № 2, 21, 25-құжаттар; № 4, 37-құжат; № 6, 50-құжат; № 11, 102-құжат; № 12, 111-құжат; № 13, 116-құжат; № 14, 117-құжат; 15, 120-құжат; № 16, 128-құжат; № 20, 151-құжат; № 21, 161-құжат; № 24, 196-құжат; 2012 ж., № 1, 5-құжат; № 2, 11, 15-құжаттар; № 3, 21, 22, 25, 27-құжаттар; № 4, 32-құжат; № 5, 35-құжат; №6, 43,44-құжаттар; № 8 ,64-құжат; № 10, 77-құжат; № 11, 80-құжат; №1, 91-құжат; № 14, 92-құжат; № 15, 97-құжат; № 20, 121-құжат; № 21-22, 124-құжат; № 23-24, 125-құжат; 2013 ж., № 1, 3-құжат; № 2, 7, 10-құжаттар; № 3, 15-құжат; № 4, 21-құжат; № 8, 50-құжат; № 9, 51-құжат; № 10-11, 56-құжат; № 12, 57-құжат; № 14, 72-құжат; № 15, 76, 81, 82-құжаттар; № 16, 83-құжат; № 21-22, 114, 115-құжаттар; № 23-24, 116-құжат; 2014 ж., № 1, 9-құжат; № 4-5, 24-құжат; № 7, 37-құжат; № 8, 44, 49-құжаттар; № 10, 52-құжат; № 11, 63, 64, 65, 69-құжаттар; № 12, 82-құжат; № 14, 84-құжат; № 16, 90-құжат; № 19-I, 19II, 96-құжат; № 21, 122-құжат; № 22, 128, 131-құжаттар; № 23, 143-құжат; № 24, 145-құжат; 2015 ж., № 7, 34-құжат; № 8, 44, 45-құжаттар; № 11, 52-құжат; № 14, 72-құжат; № 15, 78-құжат): 1) 609-бапта: 3-1-тармақ мынадай мазмұндағы 2-1) тармақшамен толықтырылсын: «2-1) төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді сот бекіткен жағдайда – осындай келісімді бекіту туралы сот ұйғарымы заңды күшіне енген күннен бастап қолданылады;»; мынадай мазмұндағы 3-2-тармақпен толықтырылсын: «3-2. Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сəйкес салық төлеушінің төлем қабілетсіздігі реттелген жағдайда осы баптың 1-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мерзімде орындалмаған салық міндеттемесінің орындалуын қамтамасыз ету тəсілін қолдану сот төлем қабілетсіздігін реттеу туралы рəсімді қолдану туралы шешім қабылдаған күннен бастап тоқтатыла тұрады.»; 2) 614-баптың 2-тармағы 4) тармақшасындағы «бастап қолданылмайды» деген сөздер «бастап;» деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 5) тармақшамен толықтырылсын: «5) төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді соттың бекітуі – осындай келісімді бекіту туралы сот ұйғарымы заңды күшіне енген күннен бастап қолданылмайды.». 3. «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» 2010 жылғы 2 сəуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2010 ж., № 7, 27-құжат; № 24, 145-құжат; 2011 ж., № 1, 3-құжат; № 5, 43-құжат; № 24, 196-құжат; 2012 ж., № 6, 43-құжат; № 8, 64-құжат; № 13, 91-құжат; № 21-22, 124-құжат; 2013 ж., № 2, 10-құжат; № 9, 51-құжат; № 10-11, 56-құжат; № 15, 76-құжат; 2014 ж., № 1, 9-құжат; № 4-5, 24-құжат; № 6, 27-құжат; № 10, 52-құжат; № 14, 84-құжат; № 16, 90-құжат; № 19-I, 19-II, 94, 96-құжаттар; № 21, 122-құжат; № 22, 131-құжат; № 23, 143-құжат; № 24, 144-құжат; 2015 ж., № 8, 42-құжат): 47-бапта: 1-тармақ мынадай мазмұндағы 1-1) тармақшамен толықтырылсын: «1-1) төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді бекіту туралы соттың ұйғарымы заңды күшіне енсе;»; 2-тармақтың екінші бөлігі «1),» деген цифрдан кейін «1-1),» деген цифрлармен толықтырылсын. 4. «Оңалту жəне банкроттық туралы» 2014 жылғы 7 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2014 ж., № 4-5, 23-құжат; № 10, 52-құжат; № 19-I, 19-II, 96-құжат; № 21, 122-құжат; № 23, 143-құжат; 2015 ж., № 8, 42-құжат; № 15, 78-құжат): 1) 1-бап мынадай мазмұндағы 8-1) тармақшамен толықтырылсын: «8-1) бітімгершілік келісім – банкроттық рəсімнің кез келген

сатысында оны тоқтату мақсатында, борышкер (банкрот) мен кредиторлар арасында сот бекітетін келісім жасасу жолымен қолданылатын рəсім;»; 2) 4-баптың 4-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «4. Егер өзіне қатысты Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексi 49-бабының 1-тармағында белгiленген тəртiппен тарату туралы шешiм қабылданған заңды тұлға мүлкiнiң құны кредиторлардың талаптарын қанағаттандыру үшін жеткiлiксiз болса, тарату комиссиясы осы Заңда белгiленген қағидалар бойынша банкроттық рəсімін жүргізу үшін мұндай заңды тұлғаны банкрот деп тану туралы сотқа жүгінуге міндетті.»; 3) 11-бап: 1-тармақта: 1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «1) осы Заңда көзделген жағдайларда оңалту рəсімін қолдану туралы өтінішпен сотқа жүгінуге;»; мынадай мазмұндағы 2-1) тармақшамен толықтырылсын: «2-1) осы Заңда көзделген тəртіппен жəне шарттарда банкроттық рəсім барысында бітімгершілік келісім жасасуға;»; 2-тармақтың 3) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «3) борышкерге қатысты төлем қабілетсіздігін реттеу рəсімін қолдану туралы сот шешімі заңды күшіне енген жағдайды қоспағанда, борышкер төлем қабілетсіздігінің басталғаны туралы білген немесе білуге тиіс болған күннен бастап алты ай ішінде өзін банкрот деп тану туралы сотқа жүгінуге;»; 4) 15-баптың 14) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «14) оңалту жоспарының тиімділігі (тиімсіздігі) туралы уақытша əкімші мен банкроттықты басқарушы қорытындысының үлгі нысандарын бекітеді;»; 5) мынадай мазмұндағы 2-1-тараумен толықтырылсын: «2-1-тарау. Төлем қабілетсіздігін реттеу рəсімі 28-1-бап. Төлем қабілетсіздігін реттеу туралы шешім қабылдау 1. Егер осы бапта өзгеше белгіленбесе, борышкер осы Заңның 5-бабы 1-тармағының 1), 2) жəне 3) тармақшаларында белгіленген бір немесе одан да көп шарттар басталған кезде борышкердің жəне (немесе) кредиторлардың оңалту рəсімін қолдану жəне (немесе) борышкерді банкрот деп тану туралы өтінішпен сотқа жүгінгеніне дейін өзінің төлем қабілетсіздігін реттеу туралы шешім қабылдауға құқылы. 2. Борышкер төлем қабілетсіздігін дəлелдейтін құжаттарды қоса бере отырып, төлем қабілетсіздігін реттеу туралы өтінішпен сотқа жүгінеді. Борышкер сотқа өтініш берген кезде бір мезгілде кредиторларды хабардар етеді. Бұл ретте егер: төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді бекітуден бас тарту туралы соттың ұйғарымы шыққан; төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісім жасаспаған жағдайда осы Заңның 28-3-бабының 1-тармағында белгіленген мерзім аяқталған күннен бастап бір жыл өтпесе, борышкердің сотқа осындай өтінішпен жүгінуге құқығы жоқ. 3. Сот борышкердің төлем қабілетсіздігін реттеу туралы өтінішін қабылдаған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде мына шешімдердің бірін шығарады: 1) төлем қабілетсіздігін реттеу рəсімін қолдану туралы; 2) төлем қабілетсіздігін реттеу рəсімін қолданудан бас тарту туралы. Осы Заңның 5-бабы 1-тармағының 1), 2) жəне 3) тармақшаларында белгіленген төлем қабілетсіздігі белгілерінің борышкерде болмауы соттың төлем қабілетсіздігін реттеу рəсімін қолданудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. 4. Төлем қабілетсіздігін реттеу рəсімін қолдану туралы сот шешімі дереу орындауға жатады. 5. Борышкер сот қабылдаған шешім туралы уəкілетті органды жəне кредиторларды дереу хабардар етеді. 6. Уəкілетті орган хабарламаны алған күннен бастап екі жұмыс күні ішінде уəкілетті органның интернет-ресурсында қазақ жəне орыс тілдерінде борышкерге қатысты төлем қабілетсіздігін реттеу рəсімі қолданылғаны туралы хабарландыруды орналастырады. 28-2-бап. Төлем қабілетсіздігін реттеу рəсімін қолдану салдарлары Борышкерге қатысты төлем қабілетсіздігін реттеу рəсімін қолдану туралы сот шешімі заңды күшіне енген күннен бастап мынадай салдарлар туындайды: 1) борышкердің барлық берешек түрлері бойынша тұрақсыздық айыбын (өсімпұлдарды, айыппұлдарды) есептеу тоқтатылады; 2) кредиторға (кредиторларға) төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісім жасасу кезеңінде борышкерді банкрот деп тану туралы сотқа өтініш беруге тыйым салынады; 3) борышкерге мүлікті (активтерді) иеліктен шығару бойынша қандай да бір мəмілелер жасасуға тыйым салынады. 28-3-бап. Төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісім 1. Төлем қабілетсіздігін реттеу рəсімін қолдану туралы сот шешімі заңды күшіне енген күннен бастап екі ай ішінде борышкер барлық кредиторлармен төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісім жасасуға міндетті. 2. Төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімде келісімнің шарттары, борышкердің кредитор (кредиторлар) алдындағы міндеттемелерін орындау тəртібі, тəсілдері мен мерзімдері туралы ережелер қамтылуға тиіс. Төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісім үш жылдан аспайтын мерзімге жасалады. 3. Төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімде көзделген құқықтар мен міндеттерді өзіне қабылдайтын үшінші тұлғалардың төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімге қатысуына рұқсат беріледі. 4. Төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісім: 1) борышкер міндеттемелерінің орындалуын кейінге қалдыру жəне (немесе) мерзімін ұзарту; 2) борышкердің талап ету құқықтарын басқаға беру; 3) борышты толық немесе ішінара кешіру; 4) тұрақсыздық айыбын (өсімпұлдарды, айыппұлдарды) есептен шығару; 5) алынған кредиттер (қарыздар) бойынша сыйақы мөлшерін азайту; 6) кредитордың (кредиторлардың) талаптарын Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де тəсілдермен қанағаттандыру шарттарымен жасалуы мүмкін. 5. Төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісім жазбаша нысанда қазақ жəне орыс тілдерінде жасалады жəне оған борышкердің, борышкер мүлкінің меншік иесінің, құрылтайшысының (қатысушысының) не ол уəкілеттігін берген тұлғаның жəне əрбір кредитордың қолдары қойылады. Кредитор келісімнің шарттарымен келіспеген жағдайда мұндай келісімнің жасалуы мүмкін емес. 28-4-бап. Төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді соттың бекітуі 1. Осы Заңның 28-3-бабының 1-тармағында белгіленген мерзімнен кешіктірмей борышкер өзінің төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді бекіту туралы өтінішпен сотқа жүгінеді. 2. Төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді бекіту туралы өтінішке борышкер: 1) борышкер мен кредитор (кредиторлар) қол қойған төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді; 2) олардың тұратын жерін немесе орналасқан жерін, сондайақ берешек сомасын көрсете отырып, барлық кредиторлардың тізімін қоса береді. 3. Борышкердің төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді бекіту туралы өтінішін қарау нəтижелері бойынша сот мына ұйғарымдардың бірін шығарады: 1) төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді бекіту туралы; 2) төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді бекітуден бас тарту туралы. 4. Борышкердің төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді бекітуден соттың бас тартуы үшін: 1) кредиторлардың жəне (немесе) үшінші тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуы; 2) төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімнің Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келуі негіз болып табылады. 5. Төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісім борышкердің, кредитордың (кредиторлардың) жəне (немесе) келісімге қатысқан үшінші тұлғалардың мұндай келісімді бекіту туралы сот ұйғарымы заңды күшіне енген күнінен бастап орындалуға міндетті болып табылады. 6. Сот келісімді бекітуден бас тартқан жағдайда борышкердің төлем қабілетсіздігін реттеу аяқталған болып саналады, ал осы Заңның 28-2-бабына сəйкес борышкерге қолданылған салдарлардың əрекеті төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді бекітуден бас тарту туралы сот ұйғарымы заңды күшіне енген күннен бастап тоқтатылады. 7. Кредитор (кредиторлар): 1) борышкер мұндай келісімнің шарттарын бұзған жағдайда – төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді бұзу жəне борышкерді банкрот деп тану туралы; 2) мынадай: осы Заңның 28-3-бабының 1-тармағында белгіленген мерзімде төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісім жасалмаған; сот төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді бекітуден бас тарту туралы ұйғарым шығарған жағдайларда борышкерді

банкрот деп тану туралы өтінішпен сотқа жүгінуге құқылы. 8. Осы Заңның 28-3-бабының 3-тармағында көрсетілген үшінші тұлғалар борышкер төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімнің шарттарын бұзған жағдайда осындай келісімді бұзу туралы өтінішпен сотқа жүгінуге құқылы. 9. Кредитордың (кредиторлардың) төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісім қолданылған кезең ішінде егер борышкер мұндай келісімнің барлық шарттарын сақтаған жағдайда, борышкерді банкрот деп тану туралы өтінішпен сотқа жүгінуге құқығы жоқ. 28-5-бап. Төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді соттың бекітуінің салдары Төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісімді бекіту туралы сот ұйғарымы заңды күшіне енген күннен бастап мынадай салдарлар басталады: 1) борышкер берешегінің барлық түрлері бойынша тұрақсыздық айыбын (өсімпұлдарды, айыппұлдарды) есептеу жəне сыйақы (мүдде) тоқтатылады; 2) борышкердің шоттары бойынша мемлекеттік органдар қойған барлық шектеулер оларды қойған тиісті органдардың шешім қабылдауынсыз алып тасталады; 3) төлеу мерзімі төлем қабілетсіздігін реттеу туралы келісім жасасқаннан кейін басталған, моральдық зиянды өтеу туралы талаптарды есепке алмай, өмiріне немесе денсаулығына зиян келтiргенi үшiн борышкер жауаптылықта болатын азаматтарға төленетін төлемдердi қоспағанда, соттардың, аралық соттардың бұрын қабылданған шешімдерін орындау тоқтатылады; 4) борышкердің мүлкіне жаңадан тыйым салуға жəне оның мүлкіне билік етуге өзге де шектеулер қоюға мəмілені жарамсыз деп тану жəне мүлікті өзгенің заңсыз иеленуінен алуды талап ету туралы борышкерге қойылған талап қоюлар бойынша ғана жол беріледі»; 6) 42-бап мынадай мазмұндағы 6-тармақпен толықтырылсын: «6. Осы Заңның 95-1-бабы 4-тармағында көзделген жағдайда борышкердiң оңалту рəсiмiн қолдану туралы өтiнiшiне: 1) осы Заңның 95-1-бабында көзделген тəртіппен келісілген оңалту жоспары; 2) оңалту жоспарын келiсу туралы кредиторлар жиналысының хаттамасы; 3) оңалту жоспарының тиімділігі (тиімсіздігі) туралы банкроттықты басқарушының қорытындысы қоса берiледi.»; 7) 55-баптың 1-тармағы 6) тармақшасындағы «ұйғарым қабылдауы мүмкін.» деген сөздер «ұйғарым;» деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 5-1), 5-2), 5-3) жəне 6-1) тармақшалармен толықтырылсын: «5-1) борышкердi банкрот деп тану жəне банкроттық рəсімін қозғай отырып оны тарату туралы шешiмнің күшін жою туралы ұйғарым; 5-2) банкроттық рəсімін тоқтату, оңалту рəсімін қолдану жəне оңалту жоспарын бекіту туралы шешім; 5-3) банкроттық рəсімін тоқтатудан, оңалту рəсімін қолданудан жəне оңалту жоспарын бекітуден бас тарту туралы шешім;»; «6-1) бітімгершілік келісімін бекіту жəне банкроттық рəсімін тоқтату туралы ұйғарым қабылдауы мүмкін.»; 8) мынадай мазмұндағы 59-1-баппен толықтырылсын: «59-1-бап. Банкроттық рəсімін тоқтату, оңалту рəсімін қолдану жəне оңалту жоспарын бекіту туралы шешім 1. Банкроттық рəсімін тоқтату, оңалту рəсімін қолдану жəне оңалту жоспарын бекіту туралы сот шешімін осы Заңның 95-1-бабында көзделген шарттарда жəне тəртiппен сот шығарады. 2. Банкроттық рəсімін тоқтату, оңалту рəсімін қолдану жəне оңалту жоспарын бекіту туралы сот шешімінде: 1) банкроттық рəсімін тоқтату жəне борышкерді банкрот деп тану туралы сот шешімін орындау жəне банкроттық рəсімін қозғай отырып, оны тарату; 2) банкроттықты басқарушының өкілеттіктерін тоқтату; 3) оңалту рəсімін қолдану жəне оңалту жоспарын бекіту; 4) осы Заңда көзделген оңалту рəсiмiн қолдану салдарларының басталуы; 5) мүліктің меншік иесінің немесе борышкердің мүлкi мен iстерiн басқару жөніндегі құрылтайшының (қатысушының) құқығын қалпына келтіру не уəкілетті органға шешімнің заңды күшіне енген күнінен бастап бес жұмыс күні ішінде кандидатурасын кредиторлар жиналысы ұсынған оңалтуды басқарушыны тағайындауды тапсыру; 6) банкроттықты басқарушының құрылтай құжаттарын, есепке алу құжаттамасын, мүлікке құқық белгiлейтiн құжаттарды, мөрлерді, мөртабандарды, материалдық жəне өзге де құндылықтарды беруi туралы нұсқау қамтылуға тиiс. 3. Сот: оңалту жоспарын бекіту туралы кредиторлар жиналысының келісімі болмаған; егер борышкер сот талқылауы барысында төлем қабілеттілігін қалпына келтіру мүмкіндігін дəлелдемеген жағдайларда банкроттық рəсiмiн тоқтатудан, оңалту рəсiмiн қолданудан жəне оңалту жоспарын бекітуден бас тартады.»; 9) 62-бап мынадай редакцияда жазылсын: «62-бап. Сот шешiмiнiң (ұйғарымының) заңды күшiне енуi, шешiмдi (ұйғарымды) қайта қарау 1. Осы Заңның 55-бабында көрсетілген сот актілерінің заңды күшіне енуі жəне жаңадан ашылған мəн-жайлар бойынша оларды қайта қарау, сондай-ақ оларға шағым жасау (наразылық білдіру) Қазақстан Республикасының азаматтық процестік заңнамасында көзделген тəртiппен жүзеге асырылады.»; 10) 70-баптың 2-тармағының 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «2) осы Заңда көзделген жағдайда сотқа оңалту жоспарының тиімділігі (тиімсіздігі) туралы қорытындыны уəкілетті орган белгілеген нысанда ұсынуға;»; 11) 89-бапта: 1-тармақтың 2) тармақшасындағы «кредит алуға құқылы» деген сөздер «кредит алуға;» деген сөздермен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 3) тармақшамен толықтырылсын: «3) осы Заңда көзделген тəртіппен бітімгершілік келісім жасауға құқылы.»; 2-тармақта: мынадай мазмұндағы 7-1) тармақшамен толықтырылсын: «7-1) борышкер кредиторлар жиналысымен келісілген оңалту жоспарын ұсынған күннен бастап он жұмыс күні ішінде борышкер мүлкінің меншік иесіне немесе құрылтайшыға (қатысушыға) не ол уəкілеттік берген адамға оңалту жоспарының тиімділігі (тиімсіздігі) туралы қорытындыны ұсынуға;»; 16) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «16) құрылтайшылық құжаттарын, есепке алу құжаттамасын, мүлікке құқық белгілейтін құжаттарды, мөрлерді, мөртабандарды, материалдық жəне өзге де құндылықтарды: борышкерді банкрот деп тану туралы сот шешімінің күшін жою туралы шешім қабылданған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде – борышкерге немесе оңалтуды басқарушыға; банкроттың кəсіпорнын сату кезінде табыстау актісіне қол қойылған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде – сатып алушыға беруге;»; 12) 93-баптың 3-тармағы мынадай мазмұндағы 14-3), 14-4) жəне 14-5) тармақшалармен толықтырылсын: «14-3) бітімгершілік келісім жасасу туралы шешім қабылдау; 14-4) банкроттық рəсімі барысында оңалту рəсіміне өту туралы шешім қабылдау; 14-5) осы Заңның 95-1-бабында көзделген жағдайда оңалту жоспарын келісу;»; 13) мынадай мазмұндағы 95-1-баппен толықтырылсын: «95-1-бап. Банкроттық рəсімінен оңалту рəсіміне өту 1. Борышкерге қатысты оңалту рəсiмi қолданылмаған, ал банкроттық рəсімі барысында мүліктің меншік иесі немесе құрылтайшы (қатысушы) осы Заңның 73-бабы 1, 4 жəне 5-тармақтарының талаптарына сəйкес келетін оңалту жоспарын əзірлеген жағдайда мүліктің меншік иесі немесе құрылтайшы (қатысушы) немесе ол уəкілеттік берген адам банкроттықты басқарушыға əзірлеген оңалту жоспарын жəне банкроттық рəсімінен оңалту рəсіміне өту мүмкіндігін қарау үшін кредиторлар жиналысын өткізу туралы өтiнiшхатпен жүгінуге құқылы. Банкроттықты басқарушы мүліктің меншік иесінен немесе құрылтайшыдан (қатысушыдан) не ол уəкілеттік берген адамнан өтiнiшхат түскен күннен бастап үш жұмыс күні ішінде осы Заңның 25-бабында көзделген тəртіппен кредиторлар жиналысын өткізу туралы кредиторларды хабардар етуге міндетті. 2. Кредиторлар жиналысы ұсынылған оңалту жоспарымен жəне банкроттық рəсімінен оңалту рəсіміне өтумен келіскен жағдайда жиналыс сонымен бір мезгілде мүліктің меншік иесінің немесе борышкердің мүлкi мен iстерiн басқару жөніндегі құрылтайшының (қатысушының) құқығын қалпына келтіру мəселесін шешуге не уəкілетті органда тіркелген адамдар арасынан оңалтуды басқарушының кандидатурасын таңдауға міндетті. 3. Банкроттықты басқарушы оңалту жоспарын алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде уəкілетті орган белгілеген нысанда оңалту жоспарының тиімділігі (тиімсіздігі) туралы қорытынды жасауға жəне борышкер мүлкінің меншік иесіне немесе құрылтайшыларға (қатысушыларға) жіберуге міндетті. 4. Борышкер мүлкінің меншік иесі, құрылтайшы (қатысушы) не ол уəкілеттік берген адам кредиторлар жиналысының келісімі жəне банкроттықты басқарушының оңалту жоспарының тиімділігі (тиімсіздігі) туралы қорытындысы болған кезде банкроттық рəсiмін тоқтату, оңалту рəсiмiн қолдану жəне оңалту жоспарын бекіту туралы өтінішпен сотқа жүгінуге құқылы.

5. Сот борышкер мүлкінің меншік иесінің, құрылтайшының (қатысушының) не ол уəкілеттік берген адамның банкроттық рəсiмін тоқтату, оңалту рəсiмiн қолдану жəне оңалту жоспарын бекіту туралы өтінішін осы Заңда көзделген ерекшеліктерімен азаматтық сот ісін жүргізудің жалпы қағидалары бойынша қарайды. 6. Істі қарау нəтижелері бойынша сот банкроттық рəсімін тоқтату, оңалту рəсімін қолдану жəне оңалту жоспарын бекіту не бас тарту туралы шешім шығарады. 7. Сот оңалту рəсімін қолдану жəне оңалту жоспарын бекіту туралы шешім шығарған жағдайда борышкердi банкрот деп тану жəне банкроттық рəсімін қозғай отырып борышкерді тарату туралы шешiмді оны шығарған сот жоюға тиіс.»; 14) 99-баптың 6-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «6. Банкроттың мүлкін (активтерін), сондай-ақ банкроттың кəсіпорнын тікелей сату кезінде сатудың бағасы жəне басқа да шарттары, сондай-ақ сатып алушы жəне онымен сатып алу-сату шартын жасасу мерзімі кредиторлар жиналысының бірауыздан қабылданған шешімімен жəне борышкер мүлкінің меншік иесінің, құрылтайшыларының (қатысушыларының) келісімімен айқындалады.»; 15) мынадай мазмұндағы 99-1-баппен толықтырылсын: 99-1-бап. Банкроттың кəсіпорнын сату «1. Осы баптың мақсаттары үшін банкроттың кəсіпорны деп кəсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыру үшiн пайдаланылатын ғимараттарды, құрылыстарды, жабдықтарды, құралсаймандарды, шикiзатты, өнiмдерді, жер учаскесiне құқықты, талап ету құқықтарын, борыштарды, сондай-ақ оның қызметiн дараландыратын белгiлерге құқықтарды (фирмалық атау, тауар белгiлерi) жəне басқа да айрықша құқықтарды қоса алғанда, мүліктің барлық түрлерін қамтитын мүліктік кешен ұғынылады. 2. Кəсіпорынды сату тікелей сату жолымен жүзеге асырылады. 3. Кəсіпорынды сату банкроттықты басқарушы сатып алушымен жасасатын кəсіпорынды сатып алу-сату шартымен ресімделеді. 4. Кəсіпорынды сату кезінде сатып алушы кəсіпорынды сатып алу-сату шартына сəйкес шартқа қол қойылған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде төлемді жүзеге асыруға тиіс. Төлем жүргізілген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде банкроттықты басқарушы əкімшілік шығыстар сметасына сəйкес банкроттық рəсімін жүргізу барысында жұмсалған əкімшілік шығыстар сомасын шегеріп, сатудан түскен ақша қаражатын мүліктің меншік иесіне немесе құрылтайшыға (қатысушыға) табыс етуге міндетті. Банкроттықты басқарушының кəсiпорынды беруi жəне оны сатып алушының қабылдауы Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес тараптар қол қоятын жəне ресімделетін өткізу актiсi бойынша жүзеге асырылады. 5. Кредиторлардың талаптарын қанағаттандырғаннан кейiн банкроттықты басқарушы сотқа өз қызметi туралы кредиторлар жиналысымен келісілген қорытынды есептi ұсынады. 6. Банкроттың кəсіпорнын сату кезінде сот қорытынды есепті бекітеді. Борышкердi банкрот деп тану жəне банкроттық рəсімін қолдана отырып оны тарату туралы шешiмнің күшін шешімді шығарған сот жоюға тиіс.». 16) 110 жəне 111-баптар мынадай редакцияда жазылсын: «110-бап. Банкроттықты басқарушының қорытынды есебі 1. Кредиторлардың талаптарын қанағаттандырғаннан кейiн банкроттықты басқарушы тарату теңгерімі мен кредиторлардың талаптары қанағаттандырылғаннан кейiн қалған мүлiктi пайдалану туралы есептi қоса бере отырып, сотқа өз қызметi туралы кредиторлар жиналысымен келісілген қорытынды есептi ұсынады. Банкроттың кəсіпорны сатылған жағдайда тарату теңгерімі қоса берілмейді. 2. Сот банкроттықты басқарушының қорытынды есебi мен тарату теңгерімін бекiтедi жəне олар ұсынылған күннен бастап күнтізбелік он бес күннен кешiктірілмейтiн мерзiмде банкроттық рəсімін аяқтау туралы ұйғарым шығарады. Банкроттың кəсіпорны сатылған жағдайды қоспағанда, банкроттық рəсімі аяқталғаннан кейiн сот бiр апта мерзiмде бiрiншi кезектегi кредиторлардың қанағаттандырылмаған талаптары туралы мəлiметтер қамтылған, банкроттықты басқарушының бекiтiлген қорытынды есебiнен үзiндi көшiрмені уəкiлеттi органға жiбередi. Банкроттық рəсімін аяқтау туралы ұйғарымда банкроттықты басқарушыға сыйақы төлеуге жəне банкроттың өткізілмей қалған мүлкiне байланысты реттелмеген мəселелер де шешiлуге тиiс. Сот ұйғарымның көшiрмесiн заңды тұлғаларды мемлекеттiк тiркеудi жүзеге асыратын органға, уəкiлеттi органға, мемлекеттiк статистика саласындағы уəкiлеттi органның аумақтық органына, сондай-ақ талаптары қанағаттандырылмаған банкроттың кредиторларына жiбередi. Осы бөліктің күші банкроттың кəсіпорнын сату жағдайларына қолданылмайды. 111-бап. Уəкілетті органның интернет-ресурсында банкроттар тізімін орналастыру 1. Банкроттық саласындағы уəкілетті орган өзінің интернет-ресурсында оларға қатысты банкрот деп тану туралы сот шешімдері күшіне енген банкроттардың (дара кəсіпкерлердің, заңды тұлғалардың) тізімін орналастырады. Борышкерді банкрот деп тану туралы шешімнің күші жойылған, бітімгершілік келісім жасалған немесе банкроттың кəсіпорны сатылған жағдайларда ол тізімнен алып тасталады. Тізімде борышкердің тегі, аты, əкесінің аты (егер ол жеке басын куəландыратын құжатта көрсетілсе) не атауы, экономикалық қызмет түрі, борышкердің деректемелері, басшы мен құрылтайшылардың (қатысушылардың) тегі, аты, əкесінің аты (егер ол жеке басын куəландыратын құжатта көрсетілсе), борышкерді банкрот деп тану туралы сот шешімінің жəне банкроттық рəсімінің аяқталғаны туралы сот ұйғарымының күндері көрсетіледі. 2. Уəкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылған банкроттар тізімі оларға қатысты банкрот деп тану туралы сот шешімдері өткен айда заңды күшіне енген банкроттарды енгізу, сондай-ақ оларға қатысты бітімгершілік келісімді бекіту немесе банкроттың кəсіпорнын сату шартымен қорытынды есепті бекіту туралы сот ұйғарымы заңды күшіне енген банкроттарды алып тастау жолымен ай сайын, өткен айдан кейінгі айдың жиырмасынан кешіктірілмей жаңартылады.»; 17) 112-бапта: 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Осы Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, заңды тұлғалар мен дара кəсiпкерлердiң мемлекеттiк тiркелiмдерiне бұл туралы жазба енгiзiлгеннен кейін банкротты тарату аяқталды, ал банкрот жұмыс iстеуiн тоқтатты деп саналады.»; мынадай мазмұндағы 4-тармақпен толықтырылсын: «4. Банкроттың кəсіпорнын сату борышкерді банкрот деп тану жəне шешім шығарған соттың банкроттық рəсімді қозғай отырып оны тарату туралы сот шешімінің күшін жоюға негіз болып табылады. Шешімнің күші жойылғаннан кейін заңды тұлға немесе дара кəсіпкер өз қызметін жүзеге асыруды жалғастырады.»; 18) мынадай мазмұндағы 6-1-тараумен толықтырылсын: «6-1-тарау. Бітімгершілік келісім 112-1-бап. Бітімгершілік келісімді жасасу шарттары 1. Банкроттық рəсімін жүргізудің кез келген сатысында борышкер мен кредиторлар бітімгершілік келісімді жасасуға құқылы. 2. Кредиторлар тарапынан бітімгершілік келісімді жасасу туралы шешім кредиторлар жиналысында қабылданады. Банкрот тарапынан бітімгершілік келісім жасасу туралы шешімді мүліктің меншік иесі, банкроттың құрылтайшысы (қатысушысы) жəне банкроттықты басқарушы қабылдайды. Бітімгершілік келісімде көзделген құқықтар мен міндеттерді өзіне алатын үшінші тұлғалардың бітімгершілік келісімге қатысуына жол беріледі. 3. Бітімгершілік келісімді сот бекітеді. Бітімгершілік келісімді бекіткен кезде сот бітімгершілік келісімді бекіту туралы ұйғарым шығарады, онда банкроттық рəсімінің тоқтатылатыны жəне борышкерді банкрот деп тану жəне банкроттық рəсімді қолдану туралы шешімнің орындауға жатпайтыны көрсетіледі. 4. Бітімгершілік келісімді бекіту туралы соттың ұйғарымы күшіне енген күннен бастап ол күшіне енеді жəне бітімгершілік келісімге қатысатын борышкер, кредиторлар жəне үшінші тұлғалар үшін міндетті болып табылады. 5. Күшіне енген бітімгершілік келісімді орындаудан біржақты бас тартуға жол берілмейді. 112-2-бап. Бітімгершілік келісімнің мазмұны 1. Бітімгершілік келісім: 1) банкрот міндеттемелерін орындауды кейінге қалдыру жəне (немесе) мерзімін ұзарту; 2) банкроттың талап ету құқықтарын басқаға беру; 3) банкроттың міндеттемелерін үшінші тұлғалардың орындауы; 4) борышты аудару; 5) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген шектеулерді ескере отырып, кредиторлардың талаптарын банкроттың акцияларына, жарғылық капиталындағы қатысу үлестеріне алмастыру; 6) кредиторлар талаптарын Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де тəсілдермен қанағаттандыру жағдайларында жасалуы мүмкін. 2. Бітімгершілік келісімде банкрот міндеттемелерін орындау мөлшері, тəртібі мен мерзімдері туралы жəне (немесе) оның міндеттемелерін тоқтату туралы мəліметтер болуға тиіс.

3. Банкрот тарапынан бітімгершілік келісімге мүліктің меншік иесі, банкрот құрылтайшысы (қатысушысы) не ол уəкілеттік берген тұлға жəне банкроттықты басқарушы қол қояды. Бітімгершілік келісімге кредиторлар атынан кредиторлар жиналысының төрағасы қол қояды. 4. Егер бітімгершілік келісімге үшінші тұлғалар қатысқан жағдайда олардың тарапынан бітімгершілік келісімге осы тұлғалар немесе олардың уəкілетті өкілдері қол қояды. 5. Бітімгершілік келісім борышкердің кредиторлар алдындағы міндеттемелерді орындау тəртібі мен мерзімдері туралы ережелерді қамтуға тиіс. 6. Бітімгершілік келісім жасасуға қарсы дауыс берген немесе дауыс беруге қатыспаған кредиторлар үшін бітімгершілік келісімнің шарттары оны жасауды жақтап дауыс берген кредиторларға арналған шарттарға қарағанда нашар болмауға тиіс. 112-3-бап. Мемлекеттік орган тарапынан бітімгершілік келісім жасасу шарттары 1. Егер бітімгершілік келісім жасасу кезінде кредиторлардың бірі болып мемлекеттік орган қатысқан жағдайда бітімгершілік келісім бекітілген күннен бастап бір жылдан аспайтын мерзімге мұндай мемлекеттік орган алдында берешекті өтеуді кейінге қалдыру шартымен бітімгершілік келісім жасалуы мүмкін. Осы баптың бірінші бөлігіндегі талаптар сақталған жағдайда салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша берешек банкроттың жəне (немесе) үшінші тұлғаның мүлкін кепілге қою арқылы жəне (немесе) банк кепілдігімен өтеледі. 2. Кепілге қойылатын мүлік өтімді, жоғалудан немесе бүлінуден сақтандырылған болуға тиіс жəне оның нарықтық құны салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша берешек сомасынан кем болмауға тиіс. Мыналар: 1) тыныс-тіршілікті қамтамасыз ету объектілері; 2) энергияның электр, жылу жəне өзге де түрлері; 3) тыйым салынған мүлік; 4) мемлекеттік органдар салған шектеулері бар мүлік; 5) үшінші тұлғалардың құқықтарымен ауыртпалық салынған мүлік; 6) тез бұзылатын шикізат, тамақ өнімдері кепіл заттары бола алмайды. 112-4-бап. Бітімгершілік келісімді соттың бекітуі 1. Бітімгершілік келісімді бірінші кезектегі кредиторлардың талаптары бойынша берешек өтелгеннен кейін ғана соттың бекітуі мүмкін. 2. Банкроттықты басқарушы бітімгершілік келісім жасасу туралы кредиторлар жиналысы шешім қабылдаған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде сотқа бітімгершілік келісімді бекіту туралы өтініш беруге міндетті. 3. Бітімгершілік келісімді бекіту туралы өтінішке: 1) осы Заңның 112-2-бабының 3 жəне 4-тармақтарында көрсетілген тұлғалар қол қойған бітімгершілік келісім; 2) бітімгершілік келісім жасасу туралы шешімді қабылдаған кредиторлар жиналысының хаттамасы; 3) кредиторлардың тұрғылықты жері немесе орналасқан жері, сондай-ақ берешек сомасы көрсетілген кредиторлар тізімі; 4) бірінші кезектегі кредиторлардың талаптары бойынша берешектің өтелуін растайтын құжаттар; 5) бітімгершілік келісімді жасасуға қарсы дауыс берген кредиторлардың жазбаша қарсылықтары қоса беріледі. 4. Бітімгершілік келісім жасасқан жəне сот отырысының өткізілетін уақыты мен орны жөнінде тиісті түрде хабардар етілген адамдар сот отырысына келмей қалған жағдайда, егер осы адамдардан бітімгершілік келісімді бекіту мəселесін олардың қатысуынсыз қарастыру туралы өтініш түспесе, сот бұл мəселені қарамайды. 5. Бітімгершілік келісімді бекіту туралы соттың ұйғарымына Қазақстан Республикасының азаматтық процестік заңнамасында белгіленген тəртіппен шағым жасауға (наразылық білдіруге) болады. 6. Бітімгершілік келісімді бекіту туралы сот ұйғарымының күшін жою банкроттық рəсімін қозғау үшін негіз болып табылады. 112-5-бап. Бітімгершілік келісімді бекіту салдарлары 1. Бітімгершілік келісімді бекіту банкроттық рəсімін тоқтату үшін негіз болып табылады. Борышкерді банкрот деп тану жəне банкроттық рəсімін қозғай отырып оны тарату туралы шешім одан əрі орындауға жатпайды. 2. Банкроттықты басқарушының өкілеттігі бітімгершілік келісімді бекіту туралы сот ұйғарымы заңды күшіне енген күннен бастап тоқтатылады. 3. Бітімгершілік келісімді бекіту туралы сот ұйғарымы заңды күшіне енген күннен бастап: 1) бітімгершілік келісімнің шарттарына сəйкес борышкер жəне (немесе) үшінші тұлғалар кредиторлар алдындағы берешекті өтеуге кіріседі; 2) осы Заңның 87-бабына сəйкес борышкерге қолданылған салдарлардың күші тоқтатылады. 112-6-бап. Бітімгершілік келісімді бекітуден бас тарту жəне оның салдарлары 1. Соттың бітімгершілік келісімді бекітуден бас тартуы үшін: 1) борышкердің жəне (немесе) үшінші тұлғалардың бірінші кезектегі кредиторлардың талаптары бойынша берешекті өтеу міндеттерін орындамауы; 2) осы Заңда белгіленген бітімгершілік келісімді жасасу тəртібін бұзуы; 3) банкроттық рəсіміне қатысушылардың жəне (немесе) үшінші тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзуы; 4) бітімгершілік келісім шарттарының Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келуі негіз болып табылады. 2. Сот бітімгершілік келісімді бекітуден бас тарту туралы ұйғарым шығарады, оған Қазақстан Республикасының азаматтық процестік заңнамасында белгіленген тəртіппен шағым жасауға (наразылық келтіруге) болады. 3. Сот бітімгершілік келісімді бекітуден бас тарту туралы ұйғарым шығарған жағдайда бітімгершілік келісім жасалмаған болып саналады. 4. Соттың бітімгершілік келісімді бекітуден бас тарту туралы ұйғарым шығаруы жаңа бітімгершілік келісімді жасасуға кедергі болмайды. 112-7-бап. Бітімгершілік келісімді бұзу жəне оның салдарлары 1. Жекелеген кредиторлар мен борышкер арасындағы сот бекіткен бітімгершілік келісімді бұзуға жол берілмейді. 2. Өтініш берілген күні кредиторлар талаптарының тізіліміне кірген талаптардың жалпы сомасынан жиырма бес пайыздан кем емес талаптарды иеленетін кредитордың (кредиторлардың) өтініші бойынша, сондай-ақ осындай кредиторларға қатысты борышкер жəне (немесе) үшінші тұлғалар бітімгершілік келісім шарттарын орындамаған жағдайда бітімгершілік келісім барлық кредиторларға қатысты сот шешімі бойынша бұзылуы мүмкін. 3. Бітімгершілік келісімді бұзу туралы өтінішті оны бекіткен сот қарайды. 4. Бітімгершілік келісімді бұзу туралы өтініш бойынша істі сот Қазақстан Республикасының азаматтық процестік заңнамасында көзделген жалпы қағидалар бойынша қарайды. 112-8-бап. Бітімгершілік келісімді бекіту туралы сот ұйғарымының күші жойылғаннан немесе бітімгершілік келісім бұзылғаннан кейін банкроттық рəсімін қолдану 1. Соттың бітімгершілік келісімді бекіту туралы ұйғарымы негізінде тоқтатылған банкроттық рəсімі: 1) соттың бітімгершілік келісімді бекіту туралы ұйғарымының күші жойылған; 2) сот бітімгершілік келісімді бұзу туралы шешім шығарған жағдайларда қозғауға жатады. 2. Бітімгершілік келісімді бекіту туралы сот ұйғарымының күшін жою туралы немесе бітімгершілік келісімді бұзу туралы шешім қабылдаған сот банкроттық рəсімінің қозғалғаны жəне уəкілетті органда тіркелген тұлғалар арасынан уақытша басқарушының тағайындалғаны туралы сот актісінде көрсетуге міндетті. 3. Банкроттық рəсімі осы Заңның 6-тарауында көзделген тəртіппен жүзеге асырылады. 4. Уақытша басқарушы өзінің тағайындалған күнінен бастап күнтізбелік қырық бес күннен кешіктірілмейтін мерзімде кредиторлардың бірінші жиналысын өткізуге міндетті. 112-9-бап. Бітімгершілік келісімді бекіту туралы сот ұйғарымының күшін жоюдың немесе бітімгершілік келісімді бұзудың салдарлары 1. Бітімгершілік келісімді бекіту туралы сот ұйғарымының күшін жою немесе бітімгершілік келісімді бұзу бірінші кезектегі кредиторлардың берешекті өтеу есебінен өздерінің алғанын банкротқа қайтару міндетіне əкеп соқпайды. 2. Бітімгершілік келісім шарттарында есеп айырысу жүргізілген кредиторлардың талаптары өтелген болып есептеледі. 3. Бітімгершілік келісімді бекіту туралы сот ұйғарымының күші жойылған немесе бітімгершілік келісім бұзылған жəне банкроттық туралы іс бойынша іс жүргізу қозғалған жағдайда өздеріне қатысты бітімгершілік келісім жасалған кредиторлар талаптарының көлемі бітімгершілік келісімде белгіленген шарттар ескеріле отырып айқындалады.». 2-бап. Осы Заң алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 13 қараша № 399-V ҚРЗ


11

www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

Қазақстан Республикасының Заңы Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы 1-бап. Қазақстан Республикасының мына заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: 1. 2008 жылғы 10 желтоқсандағы «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» (Салық кодексі) Қазақстан Республикасының Кодексіне (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2008 ж., № 22-I, 22-II, 112-құжат; 2009 ж., № 2-3, 16, 18-құжаттар; № 13-14, 63-құжат; № 15-16, 74-құжат; № 17, 82-құжат; № 18, 84-құжат; № 23, 100-құжат; № 24, 134-құжат; 2010 ж., № 1-2, 5-құжат; № 5, 23-құжат; № 7, 28, 29-құжаттар; № 11, 58-құжат; № 15, 71-құжат; № 17-18, 112-құжат; № 22, 130, 132-құжаттар; № 24, 145, 146, 149-құжаттар; 2011 ж., № 1, 2, 3-құжаттар; № 2, 21, 25-құжаттар; № 4, 37-құжат; № 6, 50-құжат; № 11, 102-құжат; № 12, 111-құжат; № 13, 116-құжат; № 14, 117-құжат; № 15, 120-құжат; № 16, 128-құжат; № 20, 151-құжат; № 21, 161-құжат; № 24, 196-құжат; 2012 ж., № 1, 5-құжат; № 2, 11, 15-құжаттар; № 3, 21, 22, 25, 27-құжаттар; № 4, 32-құжат; № 5, 35-құжат; № 6, 43, 44-құжаттар; № 8, 64-құжат; № 10, 77-құжат; № 11, 80-құжат; № 13, 91-құжат; № 14, 92-құжат; № 15, 97-құжат; № 20, 121-құжат; № 21-22, 124-құжат; № 23-24, 125-құжат; 2013 ж., № 1, 3-құжат; № 2, 7, 10-құжаттар; № 3, 15-құжат; № 4, 21-құжат; № 8, 50-құжат; № 9, 51-құжат; № 10-11, 56-құжат; № 12, 57-құжат; № 14, 72-құжат; № 15, 76, 81, 82-құжаттар; № 16, 83-құжат; № 21-22, 114, 115-құжаттар; № 23-24, 116-құжат; 2014 ж., № 1, 9-құжат; № 4-5, 24-құжат; № 7, 37-құжат; № 8, 44, 49-құжаттар; № 10, 52-құжат; № 11, 63, 64, 65, 69-құжаттар; № 12, 82-құжат; № 14, 84-құжат; № 16, 90-құжат; № 19-I, 19II, 96-құжат; № 21, 122-құжат; № 22, 128, 131-құжаттар; № 23, 143-құжат; № 24, 145-құжат; 2015 ж., № 7, 34-құжат; № 8, 44, 45-құжаттар; № 11, 52-құжат; № 14, 72-құжат; № 15, 78-құжат): 1) 54-баптың 1-тармағы 2) тармақшасындағы «жарияланғанда тоқтатылады.» деген сөздер «жарияланғанда;» деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 3) тармақшамен толықтырылсын: «3) «Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгiленген жағдайларда, тəртіппен жəне шарттармен тоқтатылады.»; 2) 180-2-бап мынадай мазмұндағы 6-1-тармақпен толықтырылсын: «6-1. «Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тəртіппен жария етілген, сатып алу бағасы (құны) жоқ жəне жария ету үшін алым төлеу бойынша міндеттеме орындалған мүлікті жария еткен тұлға оны жарғылық капиталға салым ретінде берген кезде заңды тұлғаның құрылтай құжаттарында көрсетілген салым құнын негізге ала отырып, айқындалған мүлік бағасы (құны) мен өткізілетін мүлікті жария ету үшін алымды есептеу үшін теңгемен айқындалған бағалау құны арасындағы оң айырма құн өсімінен түсетін кіріс болып табылады.»; 3) 185-бапта: 1-тармақ 5) тармақшасындағы «жеке тұлғалар табыс етеді.» деген сөздер «жеке тұлғалар;» деген сөздермен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 6) тармақшамен толықтырылсын: «6) меншік құқығында: шет мемлекеттің заңнамасына сəйкес шет мемлекеттің құзыретті органында (ол бойынша құқықтар жəне (немесе) мəмілелер) мемлекеттік немесе өзге де тіркелуге (есепке алынуға) жататын жылжымайтын мүлкі; эмитенттері Қазақстан Республикасынан тысқары жерлерде тіркелген бағалы қағаздары; Қазақстан Республикасынан тысқары жерлерде тіркелген заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысу үлесі бар жеке тұлғалар тапсырады.»; 4) 221-1-бап мынадай мазмұндағы 2-1-тармақпен толықтырылсын: «2-1. «Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тəртіппен жария етілген, сатып алу бағасы (құны) жоқ жəне жария еткені үшін алым төлеу бойынша міндеттеме орындалған мүлікті жария еткен тұлға оны өткізген жағдайларда мүлікті өткізу бағасы (құны) мен өткізілетін мүлікті жария ету үшін алынатын алымды есептеу үшін теңгемен айқындалған бағалау құны арасындағы оң айырма құн өсімінен түсетін кіріс болып табылады.»; 5) 557-бап мынадай мазмұндағы 3-1-тармақпен толықтырылсын: «3-1. Салық органдары «Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес жария етуді жүргізу процесінде алған салық төлеуші туралы мəліметтер мен ақпаратқа осы баптың 3-тармағының нормалары қолданылмайды.». 2. 2014 жылғы 3 шілдедегі Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2014 ж., № 13-I, 13-II, 83-құжат; № 21, 122-құжат; 2015 ж., № 16, 79-құжат): 1) мазмұнындағы 223-баптың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «223-бап. Коммерциялық, банктiк құпияны құрайтын мəлiметтердi, сондай-ақ мүлікті жария етумен байланысты ақпаратты заңсыз алу жəне жария ету»; 2) 48-бапта: бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «1. Мүлікті тəркілеу дегеніміз – сотталған адамның меншігіндегі, қылмыстық жолмен табылған не қылмыстық жолмен табылған қаражатқа сатып алынған мүлікті, сондайақ қылмыстық құқық бұзушылық жасау қаруы немесе құралы болып табылатын мүлікті мəжбүрлеп өтеусіз алып қою жəне мемлекеттің меншігіне айналдыру.»; екінші бөлік 4) тармағындағы «болып табылатын ақша жəне өзге мүлік жатады.» деген сөздер «болып табылатын;» деген сөздермен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 5) тармақпен толықтырылсын: «5) сотталған адам басқа адамдардың меншігіне берген ақша жəне өзге де мүлiк жатады.»; мынадай мазмұндағы бесінші бөлікпен толықтырылсын: «5. Мыналар: 1) қылмыстық-атқару заңнамасында көзделген тізбеге сəйкес сотталған адамға немесе оның асырауындағы адамдарға қажетті мүлік; 2) егер олар осы Заңда қылмыстық жауаптылықтан босату көзделген қылмыстық құқық бұзушылық жасау нəтижесінде алынса, «Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес жария етілген ақша жəне өзге де мүлік тəркіленуге жатпайды. Осы баптың бесінші бөлігі екінші тармағының ережелері 2014 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша заңды күшіне енген сот актілеріне қолданылмайды, сондай-ақ жария етуге жатпаған, жария етілген мүлікке жəне ақшаға қолданылмайды.»; 3) 223-бапта: тақырыбы жəне бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «223-бап. Коммерциялық, банктiк құпияны құрайтын мəлiметтердi, сондай-ақ мүлікті жария етумен байланысты ақпаратты заңсыз алу жəне жария ету 1. Коммерциялық немесе банктiк құпияны құрайтын мəлiметтердi, сондай-ақ мүлікті жария ету рəсімін жүргізумен байланысты ақпаратты құжаттарды ұрлау, коммерциялық немесе банктiк құпияны бiлетiн адамдарды немесе олардың жақындарын параға сатып алу немесе оларды қорқыту, байланыс құралдарынан ұстап алу, компьютерлiк жүйеге немесе желiге заңсыз кiру, арнайы техникалық құралдарды пайдалану арқылы, сол сияқты бұл мəлiметтердi жария ету не заңсыз пайдалану мақсатында өзге де заңсыз тəсiлмен жинау – екі мың айлық есептiк көрсеткiшке дейiнгi мөлшерде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не екi жылға дейiнгi мерзiмге бас бостандығын шектеуге не сол мерзiмге бас бостандығынан айыруға жазаланады.»; мынадай мазмұндағы төртінші бөлікпен толықтырылсын: «4. Мемлекеттiк органдар лауазымды тұлғаларының, ұйымдар қызметкерлерінің «Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген қызметтік міндеттерді орындауы кезінде алған ақшамен жəне (немесе) өзге де мүлiкпен жасалған операциялар туралы мəлiметтер мен ақпаратты

олардың заңсыз жария етуі немесе өзге де заңсыз пайдалануы – белгiлi бiр лауазымдарды атқару немесе белгiлi бiр қызметпен айналысу құқығынан үш жылға дейiнгi мерзiмге айыра отырып, екі жылға дейiнгi мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.»; 4) 361-баптың төртінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «4. Осы баптың бірінші, екінші немесе үшінші бөліктерінде көзделген ауыр зардаптарға əкеп соққан не: 1) қылмыстық топтың мүддесіне орай; 2) мүлікті жария етуді жүргізу процесінде алынған ақпаратты пайдалана отырып, «Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген қызметтік міндеттерді орындау кезінде жасалған іс-əрекеттер – мүлкін тəркілеумен, белгiлi бiр лауазымдарды атқару немесе белгiлi бiр қызметпен айналысу құқығынан өмір бойына айыра отырып, төрт жылдан сегіз жылға дейінгі мерзiмге бас бостандығынан айыруға жазаланады.»; 5) 362-баптың төртінші бөлігі 3) тармағындағы «мақсатында жасалған іс-əрекеттер, –» деген сөздер «мақсатында;» деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 4) тармақпен толықтырылсын: «4) Қазақстан Республикасының мүлікті жария етумен байланысты рақымшылық жасау туралы заңнамалық актісінде белгіленген қызметтік міндеттерді орындау кезінде жасалған іс-əрекеттер –»; 6) 365-баптың үшінші бөлігі 3) тармағындағы «орай жасалған іс-əрекеттер, –» деген сөздер «орай;» деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 4) тармақпен толықтырылсын: «4) мүлікті жария етуді жүргізу процесінде алынған ақпаратты пайдалана отырып, «Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген қызметтік міндеттерді орындау кезінде жасалған іс-əрекеттер –»; 7) 467-бапта: бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «1. Осы Кодекс, 2017 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 45-бапты жəне 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 48-бапты қоспағанда, 2015 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.»; үшінші бөліктің 1) тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «1) 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап күшін жоятын 51-бапты қоспағанда, 1997 жылғы 16 шілдедегі Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1997 ж., № 15-16, 211-құжат; 1998 ж., № 16, 219-құжат; № 17-18, 225-құжат; 1999 ж., № 20, 721-құжат; № 21, 774-құжат; 2000 ж., № 6, 141-құжат; 2001 ж., № 8, 53, 54-құжаттар; 2002 ж., № 4, 32, 33-құжаттар; № 10, 106-құжат; № 17, 155-құжат; № 23-24, 192-құжат; 2003 ж., № 15, 137-құжат; № 18, 142-құжат; 2004 ж., № 5, 22-құжат; № 17, 97-құжат; № 23, 139-құжат; 2005 ж., № 13, 53-құжат; № 14, 58-құжат; № 21-22, 87-құжат; 2006 ж., № 2, 19-құжат; № 3, 22-құжат; № 5-6, 31-құжат; № 8, 45-құжат; № 12, 72-құжат; № 15, 92-құжат; 2007 ж., № 1, 2-құжат; № 4, 33-құжат; № 5-6, 40-құжат; № 9, 67-құжат; № 10, 69-құжат; № 17, 140-құжат; 2008 ж., № 12, 48-құжат; № 13-14, 58-құжат; № 17-18, 72-құжат; № 23, 114-құжат; № 24, 126-құжат; 2009 ж., № 6-7, 32-құжат; № 13-14, 63-құжат; № 15-16, 71, 73, 75-құжаттар; № 17, 82, 83-құжаттар; № 24, 121, 122, 125, 127, 128, 130-құжаттар; 2010 ж., № 1-2, 5-құжат; № 7, 28, 32-құжаттар; № 11, 59-құжат; № 15, 71-құжат; № 20-21, 119-құжат; № 22, 130-құжат; № 24, 149-құжат; 2011 ж., № 1, 9-құжат; № 2, 19, 28-құжаттар; № 19, 145-құжат; № 20, 158-құжат; № 21, 161-құжат; № 24, 196-құжат; 2012 ж., № 1, 5-құжат; № 2, 13-құжат; № 3, 26, 27-құжаттар; № 4, 30-құжат; № 5, 35, 36-құжаттар; № 10, 77-құжат; № 12, 84-құжат; 2013 ж., № 1, 2-құжат; № 4, 21-құжат; № 7, 36-құжат; № 10-11, 54, 56-құжаттар; № 14, 72-құжат; № 15, 78-құжат; 2014 ж., № 1, 9-құжат; № 2, 11-құжат; № 4-5, 24-құжат; № 8, 49-құжат; № 11, 61-құжат; № 13-I, 13-II, 83-құжат). Бұл ретте 2016 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңге 51-бап мынадай редакцияда жазылсын: «51-бап. Мүлікті тəркілеу 1. Мүлікті тəркілеу дегеніміз – сотталған адамның меншігі болып табылатын мүліктің, сондай-ақ қылмыс жасау қаруы немесе құралы болып табылатын мүліктің барлығын немесе бір бөлігін мемлекет меншігіне мəжбүрлі түрде өтеусіз алып қою. Сотталған адамның меншігінен басқа, сыбайлас жемқорлық қылмыстарын жасағаны жəне ұйымдасқан топтың, қылмыстық қоғамдастықтың (қылмыстық ұйымның), трансұлттық ұйымдасқан топтың, трансұлттық қылмыстық қоғамдастықтың (трансұлттық қылмыстық ұйымның) не тұрақты қарулы топтың (банданың) құрамында жасаған қылмыстары үшін, қылмыстық жолмен табылған не қылмыстық жолмен табылған қаражатқа сатып алынған, сотталған адам басқа адамдардың меншігіне берген мүлік тəркіленуге жатады. Сотталған адамның меншігінен басқа, осы Кодекстің 193-бабында көзделген қылмыстарды жасағаны үшін қылмыстық жолмен табылған не қылмыстық жолмен табылған қаражатқа сатып алынған, сотталған адам басқа адамдардың меншігіне берген мүлік те тəркіленуге жатады. Сотталған адамның меншігінен басқа, террористік қылмыстар жасағаны үшін қылмыстық жолмен табылған, террористік əрекетті қаржыландыруға пайдаланылған не пайдалану үшін арналған мүлік те тəркіленуге жатады. 2. Пайдакүнемдік ниетпен жасалған қылмыстар үшін мүлікті тəркілеу белгіленеді жəне ол осы Кодекстің Ерекше бөлігінің тиісті баптарында көзделген жағдайларда ғана тағайындалуы мүмкін. 3. Сотталған адамға немесе оның асырауындағы адамдарға қажетті мүлік қылмыстық-атқару заңнамасында көзделген тізбеге сəйкес тəркіленуге жатпайды. Ескертпе. «Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес жария етілген ақша жəне өзге де мүлік, егер олар осы Заңда қылмыстық жауаптылықтан босату көзделген қылмыстық құқық бұзушылық жасау нəтижесінде алынған жағдайда тəркіленуге жатпайды. Бұл ретте осы бапқа ескертпенің ережелері 2014 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша заңды күшіне енген сот актілеріне қолданылмайды, сондай-ақ жария етуге жатпаған жария етілген мүлік пен ақшаға қолданылмайды.». 3. 2014 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексiне (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2014 ж., № 15-I, 15-II, 88-құжат; № 19-I, 19-II, 96-құжат; № 21, 122-құжат): 187-баптың үшінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «3. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексiнiң 189 (үшiншi бөлiгiнiң 2) тармағында), 190 (үшiншi бөлiгiнiң 2) тармағында), 215 (екiншi бөлігінің 3) тармағында), 216 (екiншi бөлігінің 4) тармағында), 217 (үшiншi бөлiгiнiң 3) тармағында), 218 (үшiншi бөлiгiнiң 1) тармағында), 234 (үшiншi бөлiгінің 1) тармағында), 249 (үшiншi бөлiгінің 2) тармағында), 307 (үшiншi бөлiгінің 3) тармағында), 361, 362 (төртiншi бөлiгінің 3) жəне 4) тармақтарында), 364 – 370-баптарында көзделген қылмыстық құқық бұзушылықтар туралы iстер бойынша алдын ала тергеудi сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет тергеушiлерi жүргiзедi.». 4. 2014 жылғы 5 шілдедегі Əкімшілік құқық бұзушылық туралы Қазақстан Республикасының кодексіне (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2014 ж., № 18-I, 18II, 92-құжат; № 21, 122-құжат; № 23, 143-құжат; № 24, 145, 146-құжаттар; 2015 ж., № 1, 2-құжат; № 2, 6-құжат; № 7, 33-құжат; № 8, 44, 45-құжаттар; № 9, 46-құжат; № 10, 50-құжат; № 11, 52-құжат; № 14, 71-құжат; № 15, 78-құжат; № 16, 79-құжат): 1) мазмұнындағы 275-баптың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «275-бап. Салық салу объектiлерiн жəне салықтық есептілікте көрсетілуге жататын өзге де мүлікті жасыру»; 2) 275-бапта: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «275-бап. Салық салу объектiлерiн жəне салықтық есептілікте көрсетілуге жататын өзге де мүлікті жасыру»; мынадай мазмұндағы үшінші жəне төртінші бөліктермен толықтырылсын: «3. Жеке тұлғаның Қазақстан Республикасынан тысқары жерлерде меншік құқығындағы мүлкінің, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан тысқары жерлердегі шетелдік банктердегі банктік шоттарында ақшасының болуы туралы Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сəйкес жеке табыс салығы бойынша декларацияда көрсетілуге жататын мəліметтерді жеке табыс салығы бойынша декларацияда көрсетпеу жолымен жасыруы – екі жүз елу айлық есептік көрсеткіш мөлшерiнде айыппұл салуға əкеп соғады.

4. Əкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде осы баптың үшінші бөлігінде белгіленген бұзушылықтарды жоймау – бес жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерiнде айыппұл салуға əкеп соғады.»; ескертпелер мынадай редакцияда жазылсын: «Ескертпелер. 1. Осы баптың бірінші бөлігінің мақсаттары үшін салық салу объектiлерiн жасыру деп салық төлеушінің Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына импортталған тауарларды есепке қабылдамауы да түсініледі. 2. Осы баптың үшінші жəне төртінші бөліктерінің мақсаттары үшін шет мемлекеттің заңнамасына сəйкес олар бойынша құқықтары жəне (немесе) мəмілелері шет мемлекеттің құзыретті органында мемлекеттік немесе өзге де тіркелуге (есепке алынуға) жататын, мемлекеттік немесе өзге де тіркелуге (есепке алынуға) жатқызылған əрбір мүлік объектісі, сондайақ Қазақстан Республикасынан тысқары жерлердегі шетелдік банктердегі əрбір банктік шот бойынша əкімшілік жауаптылық жеке-жеке туындайды. 3. Осы баптың үшінші бөлігінің мақсаттары үшін Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сəйкес адамның жеке табыс салығы бойынша декларация тапсырмауы Қазақстан Республикасынан тысқары жерлерде меншік құқығындағы мүлкінің, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан тысқары жерлердегі шетелдік банктердегі банктік шоттарында ақшасының болуы туралы мəліметтерді көрсетпеуіне теңестіріледі.». 5. «Қазақстан Республикасындағы банктер жəне банк қызметі туралы» 1995 жылғы 31 тамыздағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Жаршысы, 1995 ж., № 15-16, 106-құжат; Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1996 ж., № 2, 184-құжат; № 15, 281-құжат; № 19, 370-құжат; 1997 ж., № 5, 58-құжат; № 13-14, 205-құжат; № 22, 333-құжат; 1998 ж., № 11-12, 176-құжат; № 17-18, 224-құжат; 1999 ж., № 20, 727-құжат; 2000 ж., № 3-4, 66-құжат; № 22, 408-құжат; 2001 ж., № 8, 52-құжат; № 9, 86-құжат; 2002 ж., № 17, 155-құжат; 2003 ж., № 5, 31-құжат; № 10, 51-құжат; № 11, 56, 67-құжаттар; № 15, 138, 139-құжаттар; 2004 ж., № 1112, 66-құжат; № 15, 86-құжат; № 16, 91-құжат; № 23, 140-құжат; 2005 ж., № 7-8, 24-құжат; № 14, 55, 58-құжаттар; № 23, 104-құжат; 2006 ж., № 3, 22-құжат; № 4, 24-құжат; № 8, 45-құжат; № 11, 55-құжат; № 16, 99-құжат; 2007 ж., № 2, 18-құжат; № 4, 28, 33-құжаттар; 2008 ж., № 17-18, 72-құжат; № 20, 88-құжат; № 23, 114-құжат; 2009 ж., № 2-3, 16, 18, 21-құжаттар; № 17, 81-құжат; № 19, 88-құжат; № 24, 134-құжат; 2010 ж., № 5, 23-құжат; № 7, 28-құжат; № 17-18, 111-құжат; 2011 ж., № 3, 32-құжат; № 5, 43-құжат; № 6, 50-құжат; № 12, 111-құжат; № 13, 116-құжат; № 14, 117-құжат; № 24, 196-құжат; 2012 ж., № 2, 15-құжат; № 8, 64-құжат; № 10, 77-құжат; № 13, 91-құжат; № 20, 121-құжат; № 21-22, 124-құжат; № 23-24, 125-құжат; 2013 ж., № 10-11, 56-құжат; № 15, 76-құжат; 2014 ж., № 1, 9-құжат; № 4-5, 24-құжат; № 6, 27-құжат; № 10, 52-құжат; № 11, 61-құжат; № 12, 82-құжат; № 19-I, 19-II, 94, 96-құжаттар; № 21, 122-құжат; № 22, 131-құжат; № 23, 143-құжат; 2015 ж., № 8, 45-құжат; № 13, 68-құжат; № 15, 78-құжат; № 16, 79-құжат): 50-бап мынадай мазмұндағы 8-1-тармақпен толықтырылсын: «8-1. «Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес жеке тұлғаның, оның ішінде кəсіпкерлік қызметін заңды тұлға құрмастан жүзеге асыратын жеке тұлғаның, жекеше нотариустың, жеке сот орындаушысының, адвокаттың, кəсіби медиатордың банктік шоттарының болуы жəне нөмірлері туралы, жария ету субъектілерінің ақшаны жария ету үшін ашылған осы шоттардағы ақшаның қалдықтары мен қозғалысы туралы анықтама Бас Прокурордың немесе оның орынбасарларының санкциясымен анықтау жəне алдын ала тергеу органдарына, мемлекеттік кіріс органдарына беріледі.». 6. «Қазақстан Республикасы азаматтарының, оралмандардың жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар тұлғалардың мүлікті жария етуіне байланысты оларға рақымшылық жасау туралы» 2014 жылғы 30 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2014 ж., № 11, 68-құжат; № 21, 122-құжат): 1) 1-бапта: бірінші бөлікте: 5) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «5) тиісті емес тұлға (бұдан əрі – басқа тұлға) – алған кірістерін жасыру мақсатында жария ету субъектісінің кірістерінен сатып алынған мүліктің меншік иесі ретінде əрекет еткен тұлға;»; мынадай мазмұндағы 6) тармақшамен толықтырылсын: «6) мүлікті жария ету туралы декларация (бұдан əрі – арнайы декларация) – жария ету субъектілерінің осы Заңда белгіленген жағдайларда мемлекеттік кіріс органдарына қағаз жеткізгіште тапсыратын декларациясы.»; мынадай мазмұндағы екінші, үшінші, төртінші, бесінші жəне алтыншы бөліктермен толықтырылсын: «Жария ету субъектілері арнайы декларацияны мемлекеттік кіріс органына: 1) келу тəртібімен; 2) хабарламасы бар тапсырыс хатпен пошта арқылы ұсынуға құқылы. Арнайы декларацияны тапсыру тəсіліне қарай: 1) келу тəртібімен – мемлекеттік кіріс органы арнайы декларацияны алған күн; 2) пошта арқылы – мемлекеттік кіріс органының пошталық хат-хабарды қабылдағаны туралы белгі қойылған күн мемлекеттік кіріс органына ұсынған күн болып табылады. Арнайы декларацияның нысанын, оның ішінде онда көрсетілуге жататын мəліметтерді, оны толтыру тəртібін салықтың жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсуін қамтамасыз ету саласындағы басшылық етуді жүзеге асыратын уəкілетті орган (бұдан əрі – уəкілетті орган) белгілейді. Бұл ретте жария ету субъектісі осы Заңда белгіленген арнайы декларацияны тапсыру тəртібін, шарттарын жəне мерзімдерін, сондай-ақ жария етілетін мүлікке қойылатын талаптарды сақтамаған жағдайда мемлекеттік кіріс органы себебін көрсете отырып, арнайы декларацияны қабылдаудан жазбаша бас тартуды арнайы декларацияны тапсырған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде береді. Мемлекеттік кіріс органы жария ету субъектісіне жазбаша бас тартуды жібермеген жағдайда арнайы декларация қабылданған деп есептеледі.»; 2) 2-баптың 2-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «2. Осы Заңның күші осы Заң қолданысқа енгізілген күнге заңды күшіне енген, орындалмаған: 1) 1997 жылғы 16 шілдедегі Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексiнiң 190, 191, 193 (1997 жылғы 16 шілдедегі Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексiнiң осы тармақшада көрсетілген баптарында көзделген қылмыстарды жасау жолымен сатып алынған мүлікті жария еткен жағдайда), 208, 213, 215, 216, 216-1, 217, 218, 221, 222-баптарында көзделген қылмыстарды жасауда олар кінəлі деп танылған соттың үкімі; 2) 2001 жылғы 30 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Əкiмшiлiк құқық бұзушылық туралы кодексiнiң 118, 143, 1432, 155, 155-1, 155-3, 155-4, 155-5, 156, 157, 166, 168-1, 178, 185, 187, 205-1, 205-2, 206, 206-1, 206-2, 207, 208, 208-1, 209, 214, 237, 239, 357-1-баптарында көзделген əкімшілік құқық бұзушылықтарды жасағаны үшін əкiмшiлiк жаза қолдану туралы судьяның, органның (лауазымды тұлғаның) қаулысы бар тұлғаларға қолданылмайды.»; 3) 3-баптың 1-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын: «Бұл ретте осы тармақтың 1), 2), 3), 4) жəне 6) тармақшаларында көрсетілген, Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары жерлерде орналасқан, жария ету субъектісімен өзіне тиесілі материалдық жəне қаржылық құралдарын ұстау немесе уақытша сақтау бойынша шарттық қатынастары, келісімдері жəне міндеттемелері бар басқа да ұйымдарға мүлікті (трасты) сенімгерлік басқаруға берілген мүлік те жария етілуге жатады.»; 4) 4 жəне 5-баптар мынадай редакцияда жазылсын: «4-бап. Мүлікті жария ету мерзімі Мүлікті жария ету мерзімі 2014 жылғы 1 қыркүйектен басталады жəне 2016 жылғы 31 желтоқсанда аяқталады. Құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген, Қазақстан Республикасының аумағындағы жылжымайтын мүлікті жария ету үшін құжаттарды беру мерзімі 2014 жылғы 1 қыркүйектен басталады жəне 2016 жылғы 30 қарашада аяқталады. Өзге де мүлікті жария ету үшін құжаттарды беру мерзімі 2014 жылғы 1 қыркүйектен басталады жəне жария ету мерзімі өткенге дейінгі бес жұмыс күнінен кешіктірілмей аяқталады. 5-бап. Осы Заңмен ұсынылатын кепілдіктер 1. Жария ету субъектілері: 1) сыбайлас жемқорлық қылмыстарды не ұйымдасқан топ жəне (немесе) қылмыстық қоғамдастық (қылмыстық ұйым),

трансұлттық ұйымдасқан топ, трансұлттық қылмыстық қоғамдастық (трансұлттық қылмыстық ұйым) немесе тұрақты қарулы топ (банда) жасаған қылмыстарды қоспағанда, егер бұл əрекеттер жария етілген мүлікті сатып алуға (сатып алу көздерін қалыптастыруға), пайдалануға не оған билік етуге байланысты болса, 1997 жылғы 16 шілдедегі Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 190 (тыйым салынған қызмет түрлерінен басқа), 191, 193 (1997 жылғы 16 шілдедегі Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің баптарында көзделген, осы баптың 1-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген қылмыстарды жасау арқылы алынған ақшаны немесе мүлікті жария еткен жағдайда), 208, 213, 215, 216, 216-1, 217, 218, 221 жəне 222-баптары бойынша қылмыстық жауаптылықтан; 2) егер бұл əрекеттер жария етілген мүлікті сатып алуға (сатып алу көздерін қалыптастыруға), пайдалануға не оған билік етуге байланысты болса, 2001 жылғы 30 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Əкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 143, 143-2, 155, 155-1, 155-3, 155-4, 155-5, 156, 157, 166, 168-1, 178, 185, 187, 205-1, 205-2, 206, 206-1, 206-2, 207, 208, 2081, 209, 214, 357-1-баптары бойынша əкімшілік жауаптылықтан; 3) Қазақстан Республикасының заңдарына сəйкес жеке тұлғаның активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны жəне (немесе) жеке тұлғаның кірістері жəне мүлкі туралы декларацияны, оның ішінде жұбайының (зайыбының) тапсырмағаны немесе осындай декларациялардағы мəліметтерді толық емес, анық емес түрде бергені, оның ішінде жұбайының (зайыбының) бергені үшін тəртiптiк жауапкершіліктен босатылады. 2. Мүлікті жария ету фактісі, сондай-ақ осы Заңға сəйкес мүлікті жария етуді жүргізу мақсатында ұсынылатын құжаттарда бар мəліметтер сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастау, əкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізу, жария ету субъектісіне жəне (немесе) басқа да адамға, жұбайына (зайыбына) қатысты тəртіптік іс жүргізу үшін негіз ретінде пайдаланыла алмайды. 3. Мүлікті жария ету фактісі, сондай-ақ осы Заңға сəйкес мүлікті жария етуді жүргізу мақсатында ұсынылатын құжаттарда бар мəліметтер, егер осы баптың 4-тармағында өзгеше көзделмесе, қылмыстық іс, əкімшілік құқық бұзушылық туралы іс шеңберінде жəне (немесе) тəртіптік теріс қылықта осы баптың 1-тармағында көрсетілген құқық бұзушылықты жасауда жария ету субъектісінің кінəлі екендігіне дəлелдемелер ретінде пайдаланыла алмайды. 4. Жария ету субъектісі құжаттардың көшірмелерін жəне (немесе) оларды дəлелдемелер ретінде қылмыстық іске, əкімшілік құқық бұзушылық туралы іске қоса тіркеу үшін мүлікті жария ету фактісіне байланысты мəліметтерді ұсынуға құқылы. Осы дəлелдемелерді қоса тіркеуден бас тартуға жол берілмейді. 5. Мүлікті жария етуді жүргізу мақсатында ұсынылатын құжаттардағы мəліметтер Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес салықтық, банктік жəне өзге де заңмен қорғалатын құпия болып танылады. Мұндай мəліметтер мен құжаттардың сақталу жəне оларға қолжетімділік режимін тек мүлікті жария етуді жүзеге асыратын мемлекеттік органдар, ұйымдар ғана қамтамасыз етеді. Мүлікті жария етуді жүзеге асырмайтын мемлекеттік органдар мен ұйымдар мұндай мəліметтер мен құжаттарға рұқсат алуға құқылы емес. Мұндай мəліметтер мен құжаттар жария ету субъектісінің өзінің сұрау салуы бойынша не Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларда ғана талап етілуі мүмкін. 6. Арнайы декларациядағы мəліметтердің құпиялылығына осы Заңда көзделген кепілдікті қамтамасыз ету үшін уəкілетті орган арнайы декларациялар мен құжаттардың жəне (немесе) арнайы декларацияға қоса берілетін мəліметтердің орталықтандырылған сақталуын жүзеге асырады. 7. Мүлікті жария ету рəсімін өткізуге байланысты ақпаратты, сондай-ақ мəліметтерді алған жəне (немесе) өздеріне белгілі болған мемлекеттік органдардың, ұйымдардың лауазымды тұлғалары мен жұмыскерлері, оның ішінде комиссия мүшелері мұндай мəліметтер мен ақпараттарды, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларды қоспағанда, көрсетілген органдар мен ұйымдарда жұмыс істеу кезеңінде, сонымен қатар өздері жұмыстан шығарылғаннан кейін де таратуға құқылы емес. Жария ету рəсімін өткізу шеңберінде алынған мəліметтерді жоғалту, не мұндай мəліметтерді жария ету Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жауаптылыққа əкеп соғады. 8. Мүлікті жария еткен жария ету субъектісіне қатысты осы баптың 1-тармағында көзделген қылмыстық жəне əкімшілік құқық бұзушылықтар, тəртіптік теріс қылықтар бойынша əкімшілік құқық бұзушылық туралы іс жəне тəртіптік іс қозғалмайды, ал қылмыстық іс, əкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізу жəне тəртіптік іс жүргізу Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тəртіппен тоқтатылуға жатады. 9. Осы Заңда көзделген кепілдіктер тек жария етілген мүлік шегінде ғана ұсынылады жəне жария ету субъектісі жəне (немесе) басқа тұлға 2014 жылғы 1 қыркүйекке дейін жасаған əрекеттерге қолданылады.»; 5) 6-бапта: 1-тармақтың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «1) осы Заңның 8-бабы 2-тармағының 2) тармақшасында көзделген жағдайда – ақшаны;»; 2 жəне 3-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «2. Алым: 1) осы Заңның 8-бабы 2-тармағының 2) тармақшасында белгіленген тəртіппен жария етілетін ақша сомасының; 2) Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары жерлерде тұрған, оның ішінде басқа тұлғаға ресімделген, арнайы декларацияда көрсетілген мүлік құнының он пайызы мөлшерінде төленеді. 3. Мынадай: 1) мемлекеттік кіріс органдары арнайы декларацияны қабылдаудан бас тартқан; 2) жария еткені үшін алымды төлеу бойынша міндеттемелер болмаған жағдайларды қоспағанда, төленген алымды қайтару жүргізілмейді. Бұл ретте қайтару Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тəртіппен жария ету субъектісінің өтініші негізінде жүзеге асырылады.»; 6) 7, 8, 9 жəне 10-баптар мынадай редакцияда жазылсын: «7-бап. Құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жылжымайтын мүлікті жария етуді ұйымдастыру жəне өткізу тəртібі жөніндегі жалпы ережелер 1. Егер осы Заңның 10-бабында өзгеше белгіленбесе, құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жылжымайтын мүлікті жария ету комиссияға жария ету субъектілерінің мынадай құжаттарды: 1) осы Заңға 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша екі данада мүлікті жария етуді жүргізуге арналған өтінішті (бұдан əрі – өтініш); 2) өтініш беру кезінде жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқасын көрсете отырып, оның көшірмесін; 3) объектінің құрылыс нормалары мен қағидаларына сəйкестігі тұрғысынан ғимараттар мен құрылыстарды техникалық тексеруді жүзеге асыратын аттестатталған сарапшының қорытындысын; 4) жылжымайтын мүлік объектісінің техникалық паспортын беруі арқылы жүргізіледі. 2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген құжаттарды жария ету субъектілері жылжымайтын мүліктің орналасқан жері бойынша комиссияға ұсынады. 3. Осы баптың 4-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, мүлікті жария ету мерзімі ішінде жария ету субъектілерінің құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы нақ сол бір жылжымайтын мүлікке қайтадан өтініш беруге құқығы жоқ. 4. Құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жылжымайтын мүлікті жария етуге ұсынылған құжаттар себептері көрсетіле отырып, мынадай: 1) осы Заңда белгіленген құжаттар топтамасын толық ұсынбаған; 2) ұсынылған құжаттарда өшіріп тазарту мен түзетулер болған; 3) ұсынылған құжаттар Қазақстан Республикасының заңнамасында осындай құжаттарға қойылған талаптарға сəйкес келмеген жағдайларда қайтарылуға жатады. Жылжымайтын мүлікті жария етуге ұсынылған құжаттарды қайтару үшін негіз болған себептер жойылған кезде осы Заңда белгіленген құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жылжымайтын мүлікті жария ету мерзімі ішінде жария ету субъектісі қайтадан өтініш беруге құқылы. 5. Өтінішті комиссия өтініш берілген күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде қарайды.

6. Құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жылжымайтын мүлікті жария етудің жүргізілуін ұйымдастыру қағидаларын, жария етілген мүлікті тізілімге енгізу тəртібін жəне оның нысанын, комиссия туралы ережені Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайды. 7. Осы Заңда белгіленген талаптар сақталған кезде комиссия осы баптың 5-тармағында белгіленген мерзімде: 1) құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жылжымайтын мүлікті жария ету туралы шешім шығарады; 2) құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жылжымайтын мүлікті жария ету туралы шешімді жария ету субъектісіне береді; 3) мəліметтерді жария етілген мүліктің тізіліміне енгізеді. 8. Құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жылжымайтын мүлік осы Заңның 2, 3 жəне 7-баптарында көзделген талаптарға сəйкес келмеген кезде осындай мүлікті жария етуден бас тартуды комиссия шешім қабылдау арқылы жүзеге асырады. 9. Құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жылжымайтын мүлік комиссия жария ету туралы шешім шығарған күннен бастап жария етілген болып саналады. 10. Құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жылжымайтын мүлік жария етілген жағдайда мемлекеттік органдар мен ұйымдар жария ету субъектісінің өтініші негізінде Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес мемлекеттік тіркеуге қажетті құжаттарды ресімдейді. 11. Құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жария етілген жылжымайтын мүлік бойынша ұсынылған мəліметтердің толықтығы мен анықтығы үшін жария ету субъектілері жауапты болады. Құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жария етілген жылжымайтын мүлікті ресімдеуге байланысты Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген барлық шығыстарды жария ету субъектілері дербес көтереді. 12. Құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес ресімделмеген Қазақстан Республикасының аумағындағы жария етілген жылжымайтын мүлік, жария ету субъектісі туралы ақпаратты комиссия жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыратын органдарға ұсынады. 8-бап. Ақшаны жария етудi ұйымдастыру жəне жүргiзу тəртiбi жөнiндегi жалпы ережелер 1. Қазақстан Республикасының екiншi деңгейдегi банктері, осындай банктердiң Қазақстан Республикасынан тысқары жерлерде орналасқан филиалдарын қоспағанда (бұдан əрі – екiншi деңгейдегi банктер), Ұлттық пошта операторы ақшаны жария ету мақсатында жария ету субъектісінің өтініші негізінде жеке ағымдағы банктік шот (бұдан əрі – ағымдағы шот) ашады. 2. Ақша мынадай тəртіппен: 1) ұлттық жəне (немесе) шетел валютасында екiншi деңгейдегi банкте, Ұлттық пошта операторында ашылған ағымдағы шотқа салу (аудару) жəне тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кіріс органына арнайы декларацияны тапсыру арқылы жария етілуге жатады. Шетел валютасының тізбесін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы айқындайды; 2) екiншi деңгейдегi банкте, Ұлттық пошта операторында ағымдағы шотқа ақшаны салмай (аудармай) – жария етілетін ақшаның сомасынан алымды төлеу жəне тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кіріс органына арнайы декларацияны тапсыру арқылы жария етілуге жатады. Бұл ретте алым мемлекеттік кіріс органына арнайы декларацияны тапсырғанға дейін төленуге тиіс. 3. Жария етілетін ақшаны ағымдағы шотқа енгізген (аударған) кезде екiншi деңгейдегi банк, Ұлттық пошта операторы жария ету субъектісіне осы Заңға 2-қосымшаға сəйкес нысан бойынша енгізілген (аударылған) ақша сомасының мөлшерін растайтын анықтама береді. 4. Ағымдағы шотқа ақша енгізілгенін (аударылғанын) растау туралы анықтаманың көшірмесі немесе осы баптың 2-тармағының 2) тармақшасында белгіленген жағдайда – алым төленгені туралы түбіртектің көшірмесі қоса берілген арнайы декларацияны тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кіріс органы қабылдаған күннен бастап ақша жария етілді деп саналады. 5. Жария ету субъектілері өз қалауы бойынша жария етілген ақшаларға, оның ішінде: 1) қазақстандық қор биржасында орналастырылған бағалы қағаздарға; 2) «Астана» халықаралық қаржы орталығының аумағында орналасқан қаржы құралдарына; 3) Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан өзге де активтерге инвестициялау жолымен оларға билік етуге құқылы. 6. Ұсынылатын мəліметтердің толықтығы мен анықтығы үшін жария ету субъектілері жауапты болады. Ақшаны жария ету рəсімімен байланысты Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген барлық шығыстарды жария ету субъектілері дербес көтереді. 9-бап. Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары жерлердегі, оның ішінде басқа тұлғаға ресімделген мүлiктi (ақшадан басқа) жария ету 1. Жария ету субъектісінің Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары жерлердегі, оның ішінде басқа тұлғаға ресімделген мүлкі (ақшадан басқа) мынадай: 1) осы Заңда белгіленген тəртіппен алымды төлеу; 2) жария етілетін мүліктің атауын, оның құнын жəне орналасқан жерін міндетті түрде көрсете отырып, тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кіріс органына арнайы декларацияны тапсыру шарттарының жиынтығы сақталған кезде жария етуге жатады. Бұл ретте төленген алым арнайы декларацияда көрсетілген жария етілген мүліктің құнынан есептелген алым мөлшеріне міндетті түрде сəйкес болуға тиіс. 2. Арнайы декларацияда қамтылған ақпаратты растайтын мынадай құжаттар жəне (немесе) мəліметтер: 1) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 2) жария ету субъектісінің мүлікке не басқа тұлғаның мүлікті жария ету субъектісіне бергенге дейінгі оған меншік құқығын белгілейтін құжаттың нотариат куəландырған көшірмесі (басқа тұлғаға ресiмделген мүлiктi жария еткен жағдайда) арнайы декларацияға қоса беріледі. Бағалы қағаздарды, қатысу үлесін жария еткен жағдайда жария ету субъектісі меншік құқығын растайтын шет мемлекеттің тиісті органы немесе ұйымы берген өзге де құжатты ұсынуы мүмкін; 3) шет мемлекеттің қолданатын құқығына немесе Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес жасалған, басқа тұлғадан жария ету субъектісіне (басқа тұлғаға ресiмделген мүлiктi жария еткен жағдайда) мүлікке меншік құқығын өтеусіз немесе өзге де нысанда беру туралы шарттың немесе өзге де құжаттың нотариат куəландырған көшірмесі; 4) алым төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі; 5) жария ету субъектісінің қалауы бойынша қоса берілетін, арнайы декларацияда қамтылған ақпаратты растайтын өзге де құжаттар жəне (немесе) мəліметтер арнайы декларацияға қоса беріледі. Арнайы декларацияға қоса берілетін құжаттар жəне (немесе) мəліметтер қазақ немесе орыс тілінде ресімделген болуға немесе нотариат куəландырған қазақ немесе орыс тіліндегі аудармасы болуға тиіс. 3. Осы бапта көрсетілген мүлік жария ету субъектісінің тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кіріс органы арнайы декларацияны қабылдаған күннен бастап жария етілді деп саналады. 4. Ұсынылатын мəліметтердің толықтығы жəне анықтығы үшін жария ету субъектілері жауапты болады. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген мүлікті жария ету рəсіміне байланысты Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген барлық шығыстарды жария ету субъектілері дербес көтереді. 10-бап. Басқа тұлғаға немесе жария ету субъектісіне ресімделген Қазақстан Республикасының аумағындағы мүлiктi (ақшадан басқа) жария ету 1. Осы баптың қағидалары бойынша жария ету субъектісі басқа тұлғаға немесе жария ету субъектісіне ресімделген Қазақстан Республикасының аумағындағы мүлiктi (ақшадан басқа) жария етуге құқылы. 2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген мүлікті жария ету жария ету субъектісінің тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кіріс органына арнайы декларацияны тапсыруы арқылы жүргізіледі.

(Соңы 12-бетте).


12

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 11-бетте). 3. Арнайы декларацияға арнайы декларацияда қамтылған ақпаратты растайтын мынадай құжаттар жəне (немесе) мəліметтер: 1) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 2) жария етілетiн мүлiкке жария ету субъектісінің меншік құқығын белгілейтін құжаттың нотариат куəландырған көшірмесі; 3) басқа тұлғаның жария ету субъектісіне (басқа тұлғаға ресiмделген мүлiктi жария еткен жағдайда) мүлікті өтеусiз немесе өзге де нысанда меншік құқығын бергені туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес жасалған шарттың нотариат куəландырған көшірмесі; 4) жария ету субъектісінің қалауы бойынша қоса берілетін, арнайы декларацияда қамтылған ақпаратты растайтын өзге де құжаттар жəне (немесе) мəліметтер қоса беріледі. 4. Басқа тұлғаға ресімделген Қазақстан Республикасының аумағындағы мүлiкке (ақшадан басқа) жария ету субъектісінің меншік құқығы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен ресімделеді. 5. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген мүлік жария ету субъектісінің тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кіріс органы арнайы декларацияны қабылдаған күннен бастап жария етілді деп саналады. 6. Ұсынылатын мəліметтердің толықтығы жəне анықтығы үшін жария ету субъектілері жауапты болады. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген мүлікті жария етудің рəсіміне байланысты Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген барлық шығыстарды жария ету субъектілері дербес көтереді.»; 7) мынадай мазмұндағы 10-1-баппен толықтырылсын: «10-1-бап. Жария ету субъектісіне салықтық рақымшылық жасау

18 қараша 2015 жыл

1. Салықтық рақымшылық жасау жария етілген ақшаны, жария етілген мүлікті (құрылысты) сатып алу үшін қаражатты қалыптастыру көзі болып табылатын жария ету субъектісінің кірісіне, сондай-ақ мүлікті жария еткенге дейін пайдаланудан (билік етуден) түскен кірістерге (бұдан əрі – жария ету субъектісінің кірісі) осы Заңда көзделген тəртіппен жария ету субъектісі мүлікті жария ету кезінде қолданылады. 2. Салықтық рақымшылық жасау деп осы Заңмен белгіленген тəртіппен мүлік пен ақшаны жария еткен жағдайда – жария ету субъектісінің 2014 жылғы 1 қыркүйекке дейінгі кезеңде алған кірісі жөнінде жеке табыс салығы бойынша жария ету субъектісінің салық міндеттемесін тоқтату түсініледі. 3. Салықтық рақымшылық жасауға жататын жеке табыс салығының мөлшері: 1) өтініште немесе арнайы декларацияда көрсетілген жария етілген мүліктің (ақшадан басқа) құнының; 2) арнайы декларацияда көрсетілген ақша сомасының; 3) мүлікті жария еткенге дейін оны пайдаланудан (мүлікке билік етуден) алынған кіріс мөлшерінің он пайызы мөлшерінде айқындалады. 4. Жария ету субъектісінің салық міндеттемесі осы бапта белгіленген шарттар сақталған кезде тоқтатылуға жатады. 5. Ұсынылатын мəліметтердің толықтығы жəне анықтығы үшін жария ету субъектілері жауапты болады. Салықтық рақымшылық жасау рəсіміне байланысты Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген барлық шығыстарды жария ету субъектілері дербес көтереді.»; 8) 11, 13 жəне 14-баптар алып тасталсын; 9) мынадай мазмұндағы 14-1-баппен толықтырылсын: «14-1-бап. Мүлікті репатриациялау Осы Заңда көзделген кепілдіктерді беру, егер тиісті мүлік оны жария еткен күні:

1) ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржылық шараларын əзірлеу тобының (ФАТФ) ұсынымы орындалмайтын жəне (немесе) толық дəрежеде орындалмайтын; 2) салық салу мақсаттары үшін ақпарат алмасу жөніндегі нормаларды қамтитын халықаралық шарт жасалмаған мемлекетте (аумақта) орналасқан жағдайларды қоспағанда, арнайы декларацияда көрсетілген мүлікті Қазақстан Республикасының аумағына қайтару фактісіне байланысты болмайды.»; 10) 15-бап мынадай редакцияда жазылсын: «15-бап. Осы Заңда белгіленген талаптарды бұзғаны үшiн жауаптылық 1. Мемлекеттік органдардың, ұйымдардың жəне олардың лауазымды тұлғалары мен жұмыскерлерінің осы Заңда белгіленген талаптар мен кепілдіктерді бұзуы олардың Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылығына əкеп соғады. 2. Жария ету субъектілерінің осы Заңда белгіленген талаптар мен шарттарды бұзуы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен мүлікті жəне (немесе) кірісті жария ету нəтижелерін жоюға жəне Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жауаптылыққа əкеп соғады.»; 11) мынадай мазмұндағы 17-1-баппен толықтырылсын: «17-1-бап. Арнайы ережелер Осы Заңның ережелері, қылмыстық жолмен алынған кірістерді жария етуге (жылыстатуға) жəне терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл саласындағы міндеттемелерді, сондай-ақ «Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) жəне терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» 2009 жылғы 28 тамыздағы Қазақстан Республикасы Заңының жəне оған сəйкес қабылданған өзге де нормативтiк құқықтық актілердің ережелерін қоса алғанда, ешқандай түрде ешқандай да ерекшеліктерді көздемейді, Қазақстан

Республикасының халықаралық шарттарында көзделген Қазақстан Республикасының міндеттемелерін қозғамайды жəне шектемейді.»; 12) көрсетілген Заңға 2-қосымша осы Заңға қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын. 2-бап. Осы Заңның ақшаны жария етуді, оның ішінде мүлікті жария еткені үшін алымның төленуін реттейтін ережелері мүлікті жария ету субъектілерінің осы Заң қолданысқа енгiзiлгенге дейiн жария еткен ақшасына қолданылады деп белгіленсін. Егер осы Заңның ережелері бойынша мүлікті жария ету субъектісінде осы Заң қолданысқа енгiзiлгенге дейiн оның жария еткен ақшасы бойынша мүлікті жария еткені үшін алым төлеу жөніндегі міндеттеме туындамайтын болса, онда мүлікті жария ету субъектілерінің мүлікті жария еткені үшін бұдан бұрын бюджетке төлеген алымының сомасын Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен мемлекеттік кіріс органдары қайтаруға тиіс. 3-бап. Осы Заң: 1) осы Заңның 2015 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-бабы 1-тармағының 2) жəне 4) тармақшаларын; 2) осы Заңның 2017 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-бабының 1-тармағының 3) тармақшасын, 4-тармағын қоспағанда, алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 13 қараша № 400-V ҚРЗ

«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2015 жылғы 13 қараша № 400-V ҚРЗ. Қазақстан Республикасының Заңына қосымша «Қазақстан Республикасының азаматтарына, оралмандарға жəне Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты бар адамдарға олардың мүлікті жария етуіне байланысты рақымшылық жасау туралы» 2014 жылғы 30 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңына 2-қосымша Жария ету үшін ағымдағы банктік шотқа ақша енгізілгенін/аударылғанын растау туралы АНЫҚТАМА Анықтама берілген күн 20___жылғы «___»_________ Банк/Ұлттық пошта операторы _______________________________________ (банктің/Ұлттық пошта операторының толық атауы) жария ету субъектісі ________________________________________________ (Т.А.Ə., жеке басын куəландыратын құжат ____________________________________________________________________ (№, кім жəне қашан берген), тұрғылықты жері, ЖСН) 20____ жылғы «___»______ағымдағы банктік шотқа_________ ____________________________________________________________________ (цифрлармен жəне толық жазылады, валютаның түрі) сомасында ақша енгізгенін/аударғанын куəландырады. Т.А.Ə./Қолы _________________________________________________________ (Банктің/Ұлттық пошта операторының уəкілетті адамы) Мөр бедері (болған жағдайда) ___________________________________________________________________ (Банктің/Ұлттық пошта операторының)

Қазақстан Республикасының Заңы

Осы Заң қайырымдылық саласында туындайтын қоғамдық қатынастарды реттейді. 1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР 1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады: 1) демеуші – демеушілік қызметті жүзеге асыратын тұлға; 2) демеушілік қызмет – демеушінің осы Заңға, Қазақстан Республикасының заңдарына, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сəйкес демеушінің атын көпшілікке танымал ету шарттарымен қайырымдылық көмек көрсету жөніндегі қызметі; 3) демеушінің атын көпшілікке танымал ету – іс-шараны қаржыландырғаны жəне (немесе) материалдық-техникалық қолдағаны үшін көрнекі жəне (немесе) дыбыстық нысанда демеушінің жеке аты (атауы), оның тауарлары, тауар белгілері, жұмыстары, көрсететін қызметтері туралы ақпарат тарату; 4) ерікті қайырмалдықтар – пайдаланушыларға олардың ағымдағы қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін күнтізбелік жыл ішінде бір мəрте берілген, тұлғалардан түскен ақша, сондай-ақ өзге де мүлік; 5) қайырымдылық – қайырымдылық көмек көрсетуге жəне ізгілік қажеттіліктерді қанағаттандыруға негізделген, ерікті, өтеусіз не жеңілдетілген шарттармен филантропиялық, демеушілік жəне меценаттық қызмет түрінде жүзеге асырылатын əлеуметтік пайдалы қызмет; 6) қайырымдылық бағдарламасы – қайырымдылық көмекті жүзеге асыру мерзімдері мен тəртібін қамтитын шаралар жүйесі; 7) қайырымдылық волонтері – қайырымдылық жасаушымен жасалған шарттың негізінде өз тəжірибесін, арнайы дағдыларын, білімін, икемін, жеке байланыстарын қолдану арқылы қайырымдылыққа қатысатын жеке тұлға; 8) қайырымдылық гранты – пайдаланушыға қаржылай көмек көрсету үшін бөлінетін, нысаналы пайдаланылуы есеппен расталатын ақша; 9) қайырымдылық жасаушы – қайырымдылықты жүзеге асыратын филантроп жəне (немесе) демеуші жəне (немесе) меценат; 10) қайырымдылық көмек – пайдаланушыға қаржылық жəне (немесе) материалдық жағдайын жақсарту үшін жəрдемдесу мақсатында қайырымдылық жасаушы: жеке тұлғаны əлеуметтік қолдау түрінде; демеушілік көмек түрінде; жарғылық қызметін қолдау мақсатында коммерциялық емес ұйымға; қызметін «Салық жəне бюджетке төлене тін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексіне (Салық кодексі) сəйкес айқындалатын əлеуметтік салада жүзеге асыратын ұйымға өтеусіз негізде беретін мүлік; 11) қайырымдылық ұйымы – осы Заңға, Қазақстан Республикасының заңдарына, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сəйкес қайырымдылықты жүзеге асыру үшін құрылған коммерциялық емес ұйым; 12) меценат – меценаттық қызметті жүзеге асыратын тұлға; 13) меценаттық қызмет – меценаттың осы Заңға, Қазақстан Республикасының заңдарына, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сəйкес ғылымды, білімді, мəдениетті, өнерді, спорттық шеберлікті дамытуға, қоғам мен мемлекеттің тарихи жəне этномəдени игілігін сақтауға өзінің ізгілік еркі негізінде қайырымдылық көмек көрсету жөніндегі қызметі; 14) нысаналы капитал (эндаумент) – қайырымдылық жасаушы капиталдың бастапқы мөлшерін сақтау шартымен қайырымдылық көмекті жүзеге асыруға бағыттайтын қайырымдылық жасаушы капиталының бастапқы мөлшерінен түсетін инвестициялық кіріс; 15) пайдаланушы – əлеуметтік сипаттағы мəселелерді шешуде қайырымдылық көмек алатын тұлға; 16) филантроп – филантропиялық қызметті жүзеге асыратын тұлға; 17) филантропиялық қызмет – филантроптың осы Заңға, Қазақстан Республикасының заңдарына жəне Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сəйкес қоғамның жəне адамдардың қажеттіліктерін қанағаттандыру, олардың өмір сүру жағдайларын жақсарту үшін өзінің жеке ресурстарын бөлуге негізделген ерікті қызметі. 2-бап. Қайырымдылықтың мақсаты мен міндеттері 1. Қоғамда қайырымдылықтың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастыру, қолдау жəне нығайту арқылы қоғамның өзін-өзі ұйымдастыруын дамытуға жəрдемдесу қайырымдылықтың мақсаты болып табылады. 2. Қайырымдылықтың мақсатына мынадай міндеттерді орындау арқылы қол жеткізіледі: 1) бейбітшілікті, достық пен қоғамдық келісімді, халық бірлігін, рухани мəдениетті, отбасының қоғамдағы беделі мен рөлін нығайтуға жəрдемдесу, сондай-ақ ана болуды қорғау, балалар мен жастарды патриоттық тəрбиелеу; 2) азаматтар мен қоғамның материалдық, мəдени-білім алу қажеттіліктерін қанағаттандыру; 3) қайырымдылық көмек көрсету, оның ішінде əлеуметтік жəне медициналық мекемелерге, этномəдени бірлестіктерге, мəдениет пен өнер, білім беру, ғылым, спорт ұйымдарына жəне Қазақстан халқы үшін мəдени-тарихи маңызы бар объектілерге, сондай-ақ көрсетілген салалардың дамуына үлес қосқан жекелеген қайраткерлерге қайырымдылық көмек көрсету; 4) табиғат пайдалануды жақсарту, қоршаған ортаны қорғау, жануарлар дүниесін жəне өсімдіктер əлемін қорғау жөніндегі іс-шараларды іске асыру. 3-бап. Қайырымдылық қағидаттары 1. Қайырымдылық жасаушылар мен пайдаланушылар қайырымдылыққа заңдылық, тең құқықтылық, еріктілік жəне жариялылық қағидаттары негізінде қатысады. Заңдылық қағидаты құқықтың шынайы əрекетін белгілейтін құқықтық режимді сақтауды білдіреді, онда барлық тұлғалар Қазақстан Республикасының Конституциясында, осы Заңда жəне Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерде бекітілген құқықтық нормаларды қатаң сақтайды. Тең құқықтылық қағидаты қайырымдылық жасаушылардың, пайдаланушылардың шыққан тегіне, əлеуметтік, лауазымдық жəне мүліктік жағдайына, жынысына, нəсіліне, ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, нанымдарына, тұрғылықты жеріне немесе кез келген өзге де мəн-жайларға қарамастан, заң мен сот алдындағы тең құқықтарын қамтамасыз ететін құқықтық режимді сақтауды білдіреді. Еріктілік қағидаты қайырымдылық жасаушының пайдаланушыға қайырымдылық көмек көрсету құқығын жəне пайдаланушының үшінші тұлғалар тарапынан мəжбүрлеп ықпал етусіз оны алу немесе алмау құқығын белгілейтін құқықтық режимді сақтауды білдіреді. Жариялылық қағидаты қайырымдылық жасаушының жəне пайдаланушының қайырымдылыққа ашық түрде қатысу,

Қайырымдылық туралы

осындай қатысу нəтижелерін бұқаралық ақпарат құралдарында еркін жариялау құқығын, сондай-ақ қайырымдылыққа қатысты салық, қаржылық жəне бухгалтерлік есептілік туралы ақпаратты ашуға кедергі келтірмеу міндетін белгілейтін құқықтық режимді сақтауды білдіреді. 2. Осы Заңда көзделген іске асырылатын қайырымдылық міндеттерін таңдау еркіндігі Қазақстан Республикасының заңдарымен ғана шектелуі мүмкін. 4-бап. Қайырымдылықтың түрлері, объектілері мен субъектілері 1. Филантропиялық, демеушілік, меценаттық қызмет қайырымдылықтың түрлері болып табылады. 2. Қазақстан Республикасының азаматтары, шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар, оралмандар, олардың тұратын жəне демалатын, өндірістік қызмет орындары; ғимараттар мен құрылыстар; жануарлар мен өсімдіктер қайырымдылық объектілері болады. 3. Қайырымдылық жасаушылар мен қайырымдылық волонтерлері қайырымдылық субъектілері болып табылады. 2-тарау. ҚАЙЫРЫМДЫЛЫҚТЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ НЕГІЗДЕРІ 5-бап. Қазақстан Республикасының қайырымдылық туралы заңнамасы 1. Қазақстан Республикасының қайырымдылық туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді жəне осы Заңнан жəне Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады. 2. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңда көзделгеннен өзгеше қағидалар белгiленсе, онда халықаралық шарттың қағидалары қолданылады. 3. Қайырымдылық субъектілері арасындағы, сондай-ақ олар мен пайдаланушылар арасындағы шарттық қатынастарды ресімдеу тəртібі Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сəйкес белгіленеді. 6-бап. Мемлекет жəне қайырымдылық 1. Қайырымдылық субъектілерінің жəне пайдаланушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға мемлекет кепілдік береді. 2. Қайырымдылықпен айналысатын қайырымдылық субъектілері ісіне мемлекеттің, ал мемлекет ісіне қайырымдылық жасаушылардың заңсыз араласуына, оларға мемлекеттік органдардың функцияларын жүктеуге жол берілмейді. 3. Пайдаланушының қайырымдылық көмек алуы Қазақстан Республикасының заңдарында айқындалған көмектің, төлемдердің немесе жеңілдіктердің қандай да бір басқа түрлерін шектеуге немесе тоқтатуға негіз болып табылмайды. 4. Қайырымдылық жасаушылар филантропиялық жəне (немесе) демеушілік жəне (немесе) меценаттық қызметті жүзеге асырған кезде мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасай алады. 5. Мемлекеттік органдар бюджет қаражаты есебінен қайырымдылықпен айналысуға, сондай-ақ қайырымдылық жасаушы бекіткен қайырымдылық бағдарламасына біржақты тəртіппен өзгеріс (өзгерістер) енгізуге құқылы емес. 6. Мемлекет қайырымдылық субъектілеріне Қазақстан Республикасының Президенті бекітетін тəртіппен мемлекеттік наградалар, құрметті атақтар белгілеу жəне беру арқылы қайырымдылықты ынталандырады. 7-бап. Қайырымдылықты үйлестіру жəне бақылау 1. Жергілікті атқарушы органдардың қайырымдылық жасаушылар қайырымдылық көмек көрсету туралы ұсыныстармен өздеріне жүгінген кезде əкімшілік-аумақтық бірлік шегінде олардың қызметін үйлестіруге құқығы бар. 2. Қайырымдылық ұйымы кірісінің мөлшері мен құрылымы, сондай-ақ оның мүлкінің құрамы, шығыстары, жұмыскерлерінің саны мен құрамы, олардың еңбегіне ақы төлеу туралы мəліметтер коммерциялық құпия болып табылмайды. 3. Қазақстан Республикасының резиденттері жыл сайын бұқаралық ақпарат құралдарында халықаралық ұйымдар, шетелдіктер жəне (немесе) азаматтығы жоқ адамдар қайырымдылық көмек көрсетуге өтеусіз берген қаражаттың пайдаланылуы туралы есепті жариялауға міндетті. 4. Қызметін Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асыратын шетелдік жəне (немесе) халықаралық қайырымдылық ұйымының филиалы жəне (немесе) өкілдігі жыл сайын Қазақстан Республикасының бұқаралық ақпарат құралдарында құрылтайшылары (қатысушылары), мүліктің құрамы, кірістің қалыптасу көздері жəне ақшаны Қазақстан Республикасында жұмсаудың бағыттары туралы мəліметтерді қамтитын қызметі туралы есепті жариялауға міндетті. 5. Қазақстан халқы Ассамблеясы бейбітшілікті, достық пен қоғамдық келісімді, халық бірлігін нығайту мақсатында елде қайырымдылықты дамытуға жəрдемдеседі, қайырымдылық саласында үйлестірушілік жəне өзге де қолдау көрсетеді. 8-бап. Қайырымдылық ұйымының құқықтары мен міндеттері 1. Қайырымдылық ұйымының: 1) өз қызметі туралы ақпаратты таратуға; 2) соттарда, мемлекеттік органдарда, қоғамдық бірлестіктерде өз мүшелерінің (қатысушыларының) құқықтары мен заңды мүдделерін білдіруге жəне қорғауға; 3) бұқаралық ақпарат құралдарын құруға; 4) кəсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға; 5) осы Заңға жəне «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес қайырымдылық саласындағы өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқығы бар. 2. Қайырымдылық ұйымы: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтауға; 2) өз мүшелеріне (қатысушыларына) олардың құқықтары мен мүдделерін қозғайтын құжаттармен жəне шешімдермен танысу мүмкіндігін қамтамасыз етуге; 3) өз мүшелеріне (қатысушыларына) мүліктің түсуі жəне жұмсалуы туралы ақпарат беруге; 4) осы Заңға жəне «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес қайырымдылық саласындағы өзге де міндеттерді орындауға міндетті. 3. Қайырымдылық ұйымы жұмыскерлерінің еңбек қатынастары Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасымен реттеледі. 9-бап. Халықаралық қайырымдылық 1. Халықаралық қайырымдылықты қайырымдылық субъектілері осы Заңда, Қазақстан Республикасының заңдарында жəне Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарында белгіленген тəртіппен жүзеге асырады. 2. Шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар, шетелдік жəне халықаралық ұйымдар осы Заңға, Қазақстан Республикасының заңдарына, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сəйкес Қазақстан Республикасының аумағында қайырымдылықты жүзеге асыруға қатыса алады. 10-бап. Қайырымдылықты жүзеге асыру кезіндегі салық жеңілдіктері Қайырымдылықты жүзеге асыратын қайырымдылық

жасаушы Қазақстан Республикасының салық заңнамасында көзделген салық жеңілдіктерін пайдаланады. 11-бап. Қайырымдылықты жүзеге асыру кезіндегі қаржы-шаруашылық қызмет жəне бухгалтерлік есептілік 1. Қайырымдылық жасаушы қайырымдылықты осы Заңға, Қазақстан Республикасының заңдарына, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сəйкес жүзеге асырады. 2. Қайырымдылық жасаушы жүзеге асырылатын қайырымдылық қызмет бойынша есепке алуды жүргізеді жəне уəкілетті мемлекеттік органдарға осы Заңда, Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарында көзделген тəртіппен ақпарат береді. 3. Өз мүлкін пайдаланушыға берген қайырымдылық жасаушының одан аталған мүлікті пайдалану туралы есепті талап етуге құқығы бар. 4. Нысаналы сипаты бар қайырымдылық көмекті (қайырымдылық гранттарын) алған пайдаланушы қайырымдылық жасаушыға есеп ұсынуға міндетті. 12-бап. Қайырымдылық ұйымының кірістері мен шығыстары 1. Қайырымдылық ұйымының кірістері мынадай көздер: 1) мүлікті, сондай-ақ оған құқықтарды сыйға тарту, өсиет етіп қалдыру немесе өтеусіз беру; 2) ерікті қайырмалдықтар; 3) қайырымдылық аукциондарынан, конкурстарынан түскен кірістер; 4) нысаналы капитал (эндаумент); 5) кəсіпкерлік қызметтен алынған кірістер; 6) қайырымдылық жасаушылардың жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден, жеке шығармашылық қызмет нəтижелерін беруден түскен кірістері; 7) қайырымдылық жасаушылардың қайырымдылық объектілерін күтіп-ұстау жөніндегі шығындарды өтеуі; 8) осы Заңда, Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарында көзделген басқа да көздер есебінен қалыптастырылады. 2. Қайырымдылық жасаушылар кірістерді: 1) бір жылдың ішінде бір рет немесе бірнеше рет қайырымдылық көмекке; 2) ұзақ мерзімді қайырымдылық көмекке; 3) əлеуметтік жарнаманы өткізуге жəрдемдесуге; 4) қайырымдылық ұйымының қызметін жүзеге асыруға; 5) осы Заңға, Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сəйкес басқа да іс-шараларға жұмсайды. 3. Осы Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, қайырымдылықты ұйымдастыру жөніндегі іс-шаралар қайырымдылық бағдарламасында көрсетіледі. 4. Ерікті қайырмалдықтар көрсету қайырымдылық бағдарламасында көрсетілмейді. 13-бап. Қайырымдылық бағдарламасы 1. Қайырымдылық бағдарламасын қайырымдылық жасаушы əзірлейді, бекітеді жəне орындайды. 2. Қайырымдылық бағдарламасының бюджеті кіріс жəне шығыс бөліктерінен тұрады. Бюджеттің кіріс бөлігі осы Заңның 12-бабының 1-тармағында көзделген іс-шараларды қамтиды. Бюджеттің шығыс бөлігі осы Заңның 12-бабының 2-тармағында көзделген іс-шараларды қамтиды. 3. Қайырымдылық бағдарламасының орындалуы қайырымдылық жасаушының есебімен расталады. 14-бап. Қайырымдылық ұйымы 1. Қайырымдылық ұйымы осы Заңда көзделген қайырымдылық міндеттерін орындау үшін құрылады. 2. Жеке жəне (немесе) заңды тұлғалар қайырымдылық ұйымының құрылтайшылары болады. 3. Қайырымдылық ұйымының кəсіпкерлік қызметпен айналысуға құқығы бар, одан түскен кіріс қайырымдылық көмек көрсетуге пайдаланылады жəне құрылтайшылар арасында қайта бөлуге жатпайды. 4. Қайырымдылық ұйымының кəсіпкерлік қызметінен түсетін кірісі Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сəйкес салық салуға жатады. 3-тарау. ҚАЙЫРЫМДЫЛЫҚТЫҢ ҰЙЫМДЫҚ НЕГІЗДЕРІ 15-бап. Қайырымдылық ұйымының жарғысы 1. Қайырымдылық ұйымы жарғының негізінде əрекет етеді. 2. Қайырымдылық ұйымының жарғысында: 1) қызметтің атауы, нысанасы мен мақсаты; 2) орналасқан жері; 3) басқару органдарының құрылымы, қалыптасу тəртібі мен құзыреті; 4) қайырымдылық ұйымы мүшелерінің (қатысушыларының) құқықтары мен міндеттері; 5) мүлікті қалыптастыру көздері; 6) құрылтай құжаттарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу тəртібі; 7) қызметті қайта ұйымдастыру жəне тоқтату шарттары; 8) таратылған жағдайда мүлікті пайдалану тəртібі; 9) филиалдар мен өкілдіктер туралы мəліметтер қамтылады. 3. Қайырымдылық ұйымының жарғысында Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін басқа ережелер де қамтылуы мүмкін. 16-бап. Қайырымдылық ұйымының басқару органдары 1. Қайырымдылық ұйымының жарғысында көзделген тəртіппен қалыптастырылатын алқалы орган – қамқоршылық кеңес қайырымдылық ұйымының жоғары басқару органы болып табылады. 2. Қамқоршылық кеңес қайырымдылық ұйымының атқарушы органын тағайындайды, қайырымдылық ұйымы қызметінің оның жарғысының мақсатына сай болуын бақылауды, сондай-ақ жарғыда бекітілген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады. 3. Қайырымдылық ұйымының жоғары басқару органының құзыретіне: 1) жарғыға өзгерістер мен толықтырулар енгізу; 2) қайырымдылық бағдарламасын бекіту; 3) алдағы жылға арналған жұмыс жоспарын, бюджетті, сондай-ақ өткен жылдың есебін бекіту; 4) қайырымдылық ұйымын қайта ұйымдастыру немесе тарату туралы шешім қабылдау жатады. 4. Қайырымдылық ұйымының атқарушы органы оның жарғысында бекітілген өкілеттіктерді жүзеге асырады. 17-бап. Қайырымдылық ұйымының мəртебесі 1. Қайырымдылық ұйымдары мəртебесі бойынша халықаралық жəне республикалық болып бөлінеді. Халықаралық қайырымдылық ұйымдарына қызметі Қазақстан Республикасының аумағына жəне одан тысқары жерлерге таралатын қайырымдылық ұйымдары жатады. Республикалық қайырымдылық ұйымдарына филиалдары мен өкілдіктерінің қызметі Қазақстан Республикасының аумағына таралатын қайырымдылық ұйымдары жатады.

2. Мəртебесіне қарамастан, белгіленген тəртіппен құрылған жəне тіркелген қайырымдылық ұйымдарының жаңа заңды тұлғаларды құрып, одақтар (қауымдастықтар) қабылдаған құрылтай шарттарының жəне жарғылардың негізінде қайырымдылық ұйымдарының одақтарын (қауымдастықтарын) құруға, сондай-ақ халықаралық одақтардың (қауымдастықтардың) қатысушысы болуға құқығы бар. 18-бап. Қайырымдылық ұйымының мүлкі, мүлікті қалыптастыру өздері 1. Қайырымдылық ұйымының меншігінде Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес сатып алынған мүлік болады. 2. Қайырымдылық ұйымының мүлкі: 1) құрылтайшының (құрылтайшылардың) түсімдері; 2) жеке жəне (немесе) заңды тұлғалар, сондай-ақ басқа қайырымдылық ұйымдары берген қайырымдылық қайырмалдықтары, мүліктік жарналар, сыйға тарту, өсиеттер, нысаналы капиталдар (эндаументтер); 3) қайырымдылық жасаушылардан алынған мүлікті өткізу жөніндегі қайырымдылық аукциондары мен конкурстарын өткізуден түсетін түсімдер; 4) қайырымдылық ұйымдарының меншігіндегі акциялар, облигациялар, басқа да бағалы қағаздар мен салымдар (депозиттер) бойынша алынатын дивидендтер (кірістер, сыйақы (мүдде); 5) шетелдіктердің, азаматтығы жоқ адамдардың, сондайақ шетелдік жəне (немесе) халықаралық қайырымдылық ұйымдарының қайырымдылық көмегі; 6) Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған басқа да түсімдер есебінен құрылады. 3. Қайырымдылық ұйымының мүлкін саяси партияларды, кəсіптік одақтарды жəне сайлау қорларын қолдау үшін пайдалануға болмайды. 4. Қайырымдылық ұйымының мүлкі не оның бір бөлігі кепіл нысанасы болып табылмайды. 19-бап. Нысаналы капиталды (эндаументті) қалыптастыру 1. Нысаналы капиталды (эндаументті) қайырымдылық ұйымы Қазақстан Республикасы азаматтық заңнамасының нормаларына сəйкес қайырымдылық қайырмалдығы, сыйға тарту, өсиет объектілерін басқаруға жəне (немесе) жалға беруге арналған шарттың (шарттардың) негізінде Қазақстан Республикасының ұлттық валютасында не шетелдік валютада активтер қалыптастыру жолымен құрады. 2. Нысаналы капиталды (эндаументті) жылжымалы жəне жылжымайтын мүлік, сондай-ақ жер учаскелері есебінен қалыптастыру олардың Қазақстан Республикасының ұлттық валютасындағы нарықтық құны негізінде жүргізіледі. 3. Нысаналы капиталды (эндаументті) толықтыру қайырымдылық бірлестіктерінің меншігіндегі акциялар, облигациялар, басқа да бағалы қағаздар мен салымдар (депозиттер) бойынша алынатын дивидендтер (кірістер, сыйақы (мүдде) есебінен жүргізіледі. 4. Нысаналы капитал (эндаумент) бір жүз миллион теңге мөлшеріндегі сомадан асқан кезде қайырымдылық ұйымы нысаналы капиталды (эндаументті) сенімгерлік басқаруды басқарушы компанияға береді. 5. Бір жүз миллион теңгеден аз соманы құрайтын нысаналы капиталды (эндаументті) басқаруды қайырымдылық ұйымының қамқоршылық кеңесі жүзеге асырады. 20-бап. Нысаналы капиталды (эндаументті) пайдалану 1. Нысаналы капиталды (эндаументті) қалыптастырған қайырымдылық ұйымы оны өз жарғысына сəйкес пайдалануға міндетті. 2. Нысаналы капиталдан (эндаументтен) түсетін кірісті бөлу қайырымдылық бағдарламасының бюджетіне сəйкес жүзеге асырылады. 3. Нысаналы капиталдан (эндаументтен) түсетін кіріс білім, ғылым, мəдениет, өнер, денсаулық сақтау, спорт, музей жəне архив ісі, қоршаған ортаны қорғау жəне табиғат пайдалану салаларындағы қайырымдылық гранттарын құруға бағытталады. 4. Қайырымдылық гранттарының саны мен мөлшерін осы Заңның 19-бабының 4 жəне 5-тармақтарына сəйкес қамқоршылық кеңес немесе басқарушы компания белгілейді. 5. Басқарушы компанияның нысаналы капиталды (эндаументті) басқару жөніндегі қызметті жүзеге асыруға байланысты əкімшілік-басқарушылық шығыстары нысаналы капиталдың (эндаументтің) жылдық кіріс сомасының жиырма пайызынан аспайды. 6. Пайдаланушы қайырымдылық грантын пайдалануды қайырымдылық жасаушымен жасалған шартқа сəйкес жүзеге асырады. 21-бап. Нысаналы капиталды (эндаументті) тарату 1. Мыналар: 1) нысаналы капиталды (эндаументті) қайырмалдық, сыйға беру, өсиет шартына (шарттарына) сəйкес пайдалану; 2) нысаналы капитал (эндаумент) қалыптастырылған мерзімнің өтуі; 3) басқарушы компанияны қайта ұйымдастыру туралы шешім; 4) қайырымдылық ұйымын таратып жіберу туралы шешім; 5) қайырымдылық жасаушы (қайырымдылық жасаушылар) берген капиталдың бастапқы мөлшерінің құнын он пайыздан астам мөлшерге азайту нысаналы капиталды (эндаументті) таратуға негіз болуы мүмкін. 2. Нысаналы капиталды (эндаументті) тарату туралы шешімді қайырымдылық ұйымының қамқоршылық кеңесі осы баптың 1-тармағында көрсетілген негіздердің біреуі болған кезде қабылдайды. 3. Басқарушы компанияның не қайырымдылық ұйымының жарғының нысаналы капиталды (эндаументті) қалыптастыру жəне пайдалану жөніндегі талаптарын жəне (немесе) осы Заңның нормаларын өрескел немесе бірнеше рет бұзуы соттың шешімі бойынша нысаналы капиталды (эндаументті) таратуға негіз бола алады. 4. Егер қайырмалдық, сыйға тарту, өсиет шартында (шарттарында) өзгеше көзделмесе, таратылуға жататын нысаналы капитал (эндаумент) осындай капиталдарды қалыптастырған қайырымдылық ұйымдары арасында жасалған шартқа сəйкес басқа нысаналы капиталға (эндаументке) берілуі мүмкін. 5. Таратылуға жататын нысаналы капиталды (эндаументті) кəсіпкерлік қызметте пайдалануға болмайды. 4-тарау. ФИЛАНТРОПИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ТƏРТІБІ 22-бап. Филантропиялық қызмет объектілері Осы Заңның 4-бабының 2-тармағына сəйкес мыналар: 1) ата-анасының қамқорлығынсыз қалған жетім балалар, өмірлік қиын жағдайдағы, əлеуметтік оңалтуға жəне олардың арасында қадағалаусыз қалу мен құқық бұзушылық профилактикасы жүргізілуіне мұқтаж кəмелетке толмағандар; 2) төтенше жағдайлардан зардап шеккен жəне өздеріне қайырымдылық көмек көрсетілуіне мұқтаж Қазақстан

Республикасының азаматтары, шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар, оралмандар, сондай-ақ аумақтар; 3) дене шынықтырумен жəне спортпен шұғылдануға, өмір сүру үшін қолайлы жағдайлар жасалуына мұқтаж мүгедектер; 4) өздерінің құқықтарын өз бетінше іске асыруға жəне (немесе) өзінің тыныс-тіршілігі мəселелерін (заңды өкілдік, құқықтық көмек көрсету, қорғаншылыққа алу жəне басқасы) шешуге мүмкіндігі жоқ Қазақстан Республикасының азаматтары, шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар, оралмандар; 5) арнайы медициналық мекемелерде есепте тұрған адамдар; 6) басқа да объектілер филантропиялық қызмет объектілері болып табылады. 23-бап. Жеке тұлғаның филантропиялық қызметі 1. Жеке тұлға өзінің жеке меншігіндегі мүлікті жəне (немесе) өзінің зияткерлік меншік нəтижелерін пайдалана отырып, филантропиялық қызметпен айналысады. 2. Қайырымдылық волонтері болып табылатын жеке тұлғаның осындай қызметті жүзеге асыру құқығын белгілейтін, нотариат куəландырған сенімхаттың негізінде қайырымдылық бірлестігінің пайдасына қайырымдылық қайырмалдықтарын жинауды жүзеге асыруға құқығы бар. 3. Қайырымдылық волонтері болып табылатын жəне қайырымдылық қайырмалдықтарын жинауды жүзеге асыратын жеке тұлға қайырымдылық жасаушыға оның нəтижелері туралы есепті ұсынуға міндетті. 4. Мемлекеттік қызметші болып табылатын жеке тұлғаның қайырымдылық қайырмалдықтарын жинауды жүзеге асыруға құқығы жоқ. 24-бап. Заңды тұлғаның филантропиялық қызметі 1. Кəсіпкерлік субъектісі болып табылатын заңды тұлға ауыртпалықтары жоқ мүліктің бір бөлігін пайдалана отырып, филантропиялық қызметпен айналысады. 2. Филантропиялық қызметпен айналысатын заңды тұлғалардың заңды тұлға құрмай, уақытша бірлестіктерді құруға құқығы бар. 5-тарау. ДЕМЕУШІЛІК ҚЫЗМЕТТІ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ТƏРТІБІ 25-бап. Демеуші жүзеге асыратын қайырымдылық көмектің көздері 1. Демеуші қайырымдылық көмекті меншік құқығындағы мүліктің жəне демеушінің атын көпшілікке танымал етуден жəне (немесе) жарнаманы, оның ішінде əлеуметтік жарнаманы таратудан түскен қаражат есебінен жүзеге асыра алады. 2. Демеуші көрсететін қайырымдылық көмек мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылмайды. 26-бап. Жеке тұлғаның демеушілік қызметі 1. Демеушілік қызметпен айналысатын жеке тұлғаның үшінші тұлғаларға меншік құқығында тиесілі тауар белгісі, өндірілетін тауар, көрсетілетін қызметтер туралы ақпаратты таратуға құқығы жоқ. 2. Демеушілік қызметпен айналысатын жеке тұлғаның оны өткізу үшін өзі қайырымдылық көмек көрсететін қайырымдылық іс-шарасының атауына жəне мазмұнына өзгеріс (өзгерістер) енгізуге құқығы жоқ. 3. Қарапайым серіктестік құрған жеке тұлғалардың қайырымдылық көмек көрсету үшін серіктестік айқындаған, ауыртпалықтары жоқ мүліктің бір бөлігін пайдалана отырып, демеушілік қызметпен айналысуға құқығы бар. 27-бап. Заңды тұлғаның демеушілік қызметі 1. Демеушілік қызметпен айналысатын заңды тұлға пайдаланушымен жасалған шартқа сəйкес өзінің атауы, тауар белгісі, өндірілген тауар, көрсетілетін қызметтер туралы ақпаратты таратады. 2. Демеушілік қызметпен айналысатын заңды тұлғаның оны өткізу үшін өзі қайырымдылық көмек көрсететін қайырымдылық іс-шарасының атауына жəне мазмұнына өзгеріс (өзгерістер) енгізуге құқығы жоқ. 6-тарау. МЕЦЕНАТТЫҚ ҚЫЗМЕТТІ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ТƏРТІБІ 28-бап. Меценаттық қызмет объектілері Осы Заңның 4-бабының 2-тармағына сəйкес мыналар: 1) ғылым, білім, мəдениет, өнер, спорт объектілері, тарихи жəне этномəдени ескерткіштер, сондай-ақ аталған салаларда жұмыс істейтін не оларды дамытуға үлес қосқан Қазақстан Республикасының азаматтары, шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар, оралмандар; 2) Қазақстан Республикасының медициналық мекемелерінде жəне (немесе) шет елдегі медициналық мекемелерде шұғыл ақылы емделуге мұқтаж Қазақстан Республикасының азаматтары, шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар, оралмандар; 3) ақылы білім алу жəне (немесе) кəсіби қабілеттерін арттыру үшін атаулы стипендияларға мұқтаж адамдар; 4) авариялардың жəне (немесе) дүлей зілзаланың салдарынан зардап шеккен жəне кезек күттірмейтін қайырымдылық көмекті қажет ететін қайырымдылық объектілері; 5) басқа да объектілер меценаттық қызмет объектілері болып табылады. 29-бап. Жеке тұлғаның меценаттық қызметі 1. Меценаттық қызметпен айналысатын жеке тұлғаның қайырымдылық көмек көрсету мақсатында жеке меншік құқығындағы мүлікті не оған мүліктік құқықтарды пайдаланушыға беруге құқығы бар. 2. Жеке тұлғаның пайдаланушыға жедел көмек көрсетуді қажет ететін меценаттық қызметі қайырымдылық бағдарлама əзірленбестен көрсетілуі мүмкін. 30-бап. Заңды тұлғаның меценаттық қызметі 1. Меценаттық қызметпен айналысатын заңды тұлғаның қайырымдылық бағдарламасында қайырымдылық грантының, жеке стипендияның ақшалай мəндегі мөлшерлерін, мақсатын, тағайындалу жəне пайдаланылу тəртібін көрсете отырып, оларды белгілеуге құқығы бар. 2. Қайырымдылық грантын, жеке стипендияны пайдалану тəртібін пайдаланушы заңды тұлғаның келісімімен өзгерте алады. 3. Қайырымдылық грантының, жеке стипендияның игерілмеген бөлігі қайтарымды қаржылай көмек болып табылады жəне заңды тұлғаға қайтарылуға жатады. 7-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР 31-бап. Қазақстан Республикасының қайырымдылық туралы заңнамасын бұзғаны үшін жауаптылық Қазақстан Республикасының қайырымдылық туралы заңнамасын бұзу Қазақстан Республикасының заңдарына сəйкес жауаптылыққа əкеп соғады. 32-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тəртібі Осы Заң алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 16 қараша № 402-V ҚРЗ


www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

Қазақстан Республикасының Заңы Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қайырымдылық мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы 1-бап. Қазақстан Республикасының мына заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: 1. 1994 жылғы 27 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiне (Жалпы бөлiм) (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Жаршысы, 1994 ж., № 2324 (қосымша); 1995 ж., № 15-16, 109-құжат; № 20, 121-құжат; Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1996 ж., № 2, 187-құжат; № 14, 274-құжат; № 19, 370-құжат; 1997 ж., № 1-2, 8-құжат; № 5, 55-құжат; № 12, 183, 184-құжаттар; № 13-14, 195, 205-құжаттар; 1998 ж., № 2-3, 23-құжат; № 5-6, 50-құжат; № 11-12, 178-құжат; № 17-18, 224, 225-құжаттар; № 23, 429-құжат; 1999 ж., № 20, 727, 731-құжаттар; № 23, 916-құжат; 2000 ж., № 18, 336-құжат; № 22, 408-құжат; 2001 ж., № 1, 7-құжат; № 8, 52-құжат; № 17-18, 240-құжат; № 24, 338-құжат; 2002 ж., № 2, 17-құжат; № 10, 102-құжат; 2003 ж., № 1-2, 3-құжат; № 11, 56, 57, 66-құжаттар; № 15, 139-құжат; № 19-20, 146-құжат; 2004 ж., № 6, 42-құжат; № 10, 56-құжат; № 16, 91-құжат; № 23, 142-құжат; 2005 ж., № 10, 31-құжат; № 14, 58-құжат; № 23, 104-құжат; 2006 ж., № 1, 4-құжат; № 3, 22-құжат; № 4, 24-құжат; № 8, 45-құжат; a№ 10, 52-құжат; № 11, 55-құжат; № 13, 85-құжат; 2007 ж., № 2, 18-құжат; № 3, 20, 21-құжаттар; № 4, 28-құжат; № 16, 131-құжат; № 18, 143-құжат; № 20, 153-құжат; 2008 ж., № 12, 52-құжат; № 13-14, 58-құжат; № 21, 97-құжат; № 23, 114, 115-құжаттар; 2009 ж., № 2-3, 7, 16, 18-құжаттар; № 8, 44-құжат; № 17, 81-құжат; № 19, 88-құжат; № 24, 125, 134-құжаттар; 2010 ж., № 1-2, 2-құжат; № 7, 28-құжат; № 15, 71-құжат; № 17-18, 112-құжат; 2011 ж., № 2, 21, 28-құжаттар; № 3, 32-құжат; № 4, 37-құжат; № 5, 43-құжат; № 6, 50-құжат; № 16, 129-құжат; № 24, 196-құжат; 2012 ж., № 1, 5-құжат; № 2, 13, 15-құжаттар; № 6, 43-құжат; № 8, 64-құжат; № 10, 77-құжат; № 11, 80-құжат; № 20, 121-құжат; № 21-22, 124-құжат; № 2324, 125-құжат; 2013 ж., № 7, 36-құжат; № 10-11, 56-құжат; № 14, 72-құжат; № 15, 76-құжат; 2014 ж., № 4-5, 24-құжат; № 10, 52-құжат; № 11, 61, 63-құжаттар; № 14, 84-құжат; № 21, 122-құжат; № 23, 143-құжат; 2015 ж., № 7, 34-құжат; № 8, 42, 45-құжаттар; № 13, 68-құжат; № 15, 78-құжат; № 16, 79-құжат): 107-баптың 4-тармағындағы «демеушілік,» деген сөз алып тасталсын. 2. 2008 жылғы 4 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Бюджет кодексіне (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2008 ж., № 21, 93-құжат; 2009 ж., № 23, 112-құжат; № 24, 129-құжат; 2010 ж., № 5, 23-құжат; № 7, 29, 32-құжаттар; № 15, 71-құжат; № 24, 146, 149, 150-құжаттар; 2011 ж., № 2, 21, 25-құжаттар; № 4, 37-құжат; № 6, 50-құжат; № 7, 54-құжат; № 11, 102-құжат; № 13, 115-құжат; № 15, 125-құжат; № 16, 129-құжат; № 20, 151-құжат; № 24, 196-құжат; 2012 ж., № 1, 5-құжат; № 2, 16-құжат; № 3, 21-құжат; № 4, 30, 32-құжаттар; № 5, 36, 41-құжаттар; № 8, 64-құжат; № 13, 91-құжат; № 14, 94-құжат; № 18-19, 119-құжат; № 23-24, 125-құжат; 2013 ж., № 2, 13-құжат; № 5-6, 30-құжат; № 8, 50-құжат; № 9, 51-құжат; № 10-11, 56-құжат; № 13, 63-құжат; № 14, 72-құжат; № 15, 81, 82-құжаттар; № 16, 83-құжат; № 20, 113-құжат; № 21-22, 114-құжат; 2014 ж., № 1, 6-құжат; № 2, 10, 12-құжаттар; № 4-5, 24-құжат; № 7, 37-құжат; № 8, 44-құжат; № 11, 63, 69-құжаттар; № 12, 82-құжат; № 14, 84, 86-құжаттар; № 16, 90-құжат; № 19-I, 19-II, 96-құжат; № 21, 122-құжат; № 22, 128, 131-құжаттар; № 23, 143-құжат; 2015 ж., № 2, 3-құжат; № 11, 57-құжат; № 14, 72-құжат; № 15, 78-құжат): 1) 88-бапта: 1-тармақтың 4) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «4) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сəйкес мемлекеттік мекемелер алатын, оларға арналған филантропиялық қызметтен жəне (немесе) демеушілік қызметтен жəне (немесе) меценаттық қызметтен түсетін ақшаны есепке алуға жəне жұмсауға (қайырымдылық көмек шоты);»; 2-тармақтың екінші бөлігіндегі «Демеушілік, қайырымдылық» деген сөздер «Қайырымдылық» деген сөзбен ауыстырылсын; 2) 98-баптың 3-тармағының үшінші бөлігіндегі «демеушілік,» деген сөз алып тасталсын; 3) 124-баптың 1-тармағында: 1) тармақшаның үшінші абзацындағы «демеушілік пен қайырымдылық көмектен» деген сөздер «филантропиялық қызметтен жəне (немесе) демеушілік қызметтен жəне (немесе) меценаттық қызметтен» деген сөздермен ауыстырылсын; 2) тармақшаның төртінші абзацындағы «демеушілік пен қайырымдылық көмектен» деген сөздер «филантропиялық қызметтен жəне (немесе) демеушілік қызметтен жəне (немесе) меценаттық қызметтен» деген сөздермен ауыстырылсын; 3) тармақшаның жетінші абзацындағы «демеушілік жəне қайырымдылық көмектен» деген сөздер «филантропиялық қызметтен жəне (немесе) демеушілік қызметтен жəне (немесе) меценаттық қызметтен» деген сөздермен ауыстырылсын. 3. 2008 жылғы 10 желтоқсандағы «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының кодексіне (Салық кодексі) (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2008 ж., № 22-I, 22-II, 112-құжат; 2009 ж., № 2-3, 16, 18-құжаттар; № 13-14, 63-құжат; № 15-16, 74-құжат; № 17, 82-құжат; № 18, 84-құжат; № 23, 100-құжат; № 24, 134-құжат; 2010 ж., № 1-2, 5-құжат; № 5, 23-құжат; № 7, 28, 29-құжаттар; № 11, 58-құжат; № 15, 71-құжат; № 17-18, 112-құжат; № 22, 130, 132-құжаттар; № 24, 145, 146, 149-құжаттар; 2011 ж., № 1, 2, 3-құжаттар; № 2, 21, 25-құжаттар; № 4, 37-құжат; № 6, 50-құжат; № 11, 102-құжат; № 12, 111-құжат; № 13, 116-құжат; № 14, 117-құжат; № 15, 120-құжат; № 16, 128-құжат; № 20, 151-құжат; № 21, 161-құжат; № 24, 196-құжат; 2012 ж., № 1, 5-құжат; № 2, 11, 15-құжаттар; № 3, 21, 22, 25, 27-құжаттар; № 4, 32-құжат; № 5, 35-құжат; № 6, 43, 44-құжаттар; № 8, 64-құжат; № 10, 77-құжат; № 11, 80-құжат; № 13, 91-құжат; № 14, 92-құжат; № 15, 97-құжат; № 20, 121-құжат; № 21-22, 124-құжат; № 23-24, 125-құжат; 2013 ж., № 1, 3-құжат; № 2, 7, 10-құжаттар; № 3, 15-құжат; № 4, 21-құжат; № 8, 50-құжат; № 9, 51-құжат; № 10-11, 56-құжат; № 12, 57-құжат; № 14, 72-құжат; № 15, 76, 81, 82-құжаттар; № 16, 83-құжат; № 21-22, 114, 115-құжаттар; № 23-24, 116-құжат; 2014 ж., № 1, 9-құжат; № 4-5, 24-құжат; № 7, 37-құжат; № 8, 44, 49-құжаттар; № 10, 52-құжат; № 11, 63, 64, 65, 69-құжаттар; № 12, 82-құжат; № 14, 84-құжат; № 16, 90-құжат; № 19-І, 19ІІ, 96-құжат; № 21, 122-құжат; № 22, 128, 131-құжаттар; № 23, 143-құжат; № 24, 145-құжат; 2015 ж., № 7, 34-құжат; № 8, 44, 45-құжаттар; № 11, 52-құжат; № 14, 72-құжат; № 15, 78-құжат): 1) 12-баптың 1-тармағының 24) тармақшасы мынадай мазмұндағы екінші абзацпен толықтырылсын: «демеушілік көмек түрінде;»; 2) 65-баптың 2-тармағы үшінші бөлігінің 8) тармақшасындағы «демеушілік» деген сөз «қайырымдылық» деген сөзбен ауыстырылсын; 3) 133-баптың 1-тармағының бірінші бөлігінде: 1) тармақшада: бірінші абзац мынадай редакцияда жазылсын: «1) салық кезеңінде ірі салық төлеушілер мониторингінде тұрған салық төлеушілер – салық салынатын кірістің 3 пайызынан аспайтын жалпы сомасы мөлшерінде:»; жетінші абзацтағы «демеушілік жəне» деген сөздер алып тасталсын; мынадай мазмұндағы 1-1) тармақшамен толықтырылсын: «1-1) осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген салық төлеушілерді қоспағанда, салық төлеушілер – салық салынатын кірістің 4 пайызынан аспайтын жалпы сомасы мөлшерінде: нақты шеккен шығыстардың осы Кодекстің 97-бабының 2-тармағында көзделген əлеуметтік сала объектілерін пайдаланған кезде алуға жататын (алынған) кірістерден асып түскен сомасын; алушысы: коммерциялық емес ұйым; əлеуметтiк саладағы қызметті жүзеге асыратын ұйым; осы Кодекстің 135-3-бабы 1-тармағының екінші абзацында айқындалған заңды тұлға болып табылатын, өтеусiз негiзде берiлген мүлiктiң құнын; көмекті алатын тұлғаның тарапынан өтініш жасалу негізінде салық төлеушінің шешімі болған кездегі қайырымдылық көмекті;»; 4) 134-баптың 2-тармағындағы «жəне демеушiлiк» деген сөздер алып тасталсын; 5) 156-баптың 1-тармағының 29) тармақшасындағы «жəне демеушiлiк» деген сөздер алып тасталсын; 6) 397-баптың 4-тармағының үшінші бөлігіндегі «жəне демеушiлiк» деген сөздер алып тасталсын; 7) 427-баптың 4-тармағының 8) тармақшасындағы «жəне демеушілік» деген сөздер алып тасталсын; 8) 427-1-баптың 12-тармағының бірінші, екінші, үшінші жəне төртінші бөліктеріндегі «жəне демеушілік» деген сөздер алып тасталсын. 4. 2014 жылғы 3 шілдедегі Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2014 ж., № 13-I, 13-II, 83-құжат; № 21, 122-құжат; 2015 ж., № 16, 79-құжат):

1) 258-баптың 1-бөлігіндегі «демеушiлiк жəне» деген сөздер алып тасталсын; 2) 266-баптың 1-бөлігіндегі «демеушiлiк жəне» деген сөздер алып тасталсын. 5. 2014 жылғы 5 шілдедегі Қазақстан Республикасының Əкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2014 ж., № 18-I, 18-II, 92-құжат; № 21, 122-құжат; № 23, 143-құжат; № 24, 145, 146-құжаттар; 2015 ж., № 1, 2-құжат; № 2, 6-құжат; № 7, 33-құжат; № 8, 44, 45-құжаттар; № 9, 46-құжат; № 10, 50-құжат; № 11, 52-құжат; № 14, 71-құжат; № 15, 78-құжат; № 16, 79-құжат): 1) мазмұнында 77-баптың тақырыбы «бірлестіктердің» деген сөзден кейін «, қайырымдылық ұйымдарының» деген сөздермен толықтырылсын; 2) 77-бапта: тақырыбы «бірлестіктердің» деген сөзден кейін «,қайырымдылық ұйымдарының» деген сөздермен толықтырылсын; бірінші абзацы «Қоғамдық бiрлестiктердiң» деген сөздерден кейін «сондай-ақ, қайырымдылық ұйымдарының» деген сөздермен толықтырылсын; 3) 116-баптың бірінші абзацы «материалдық көмек» деген сөздерден кейін «, сондай-ақ қайырымдылық ұйымдары мен бірлестіктері көрсететін қайырымдылық көмек» деген сөздермен толықтырылсын. 6. «Қазақстан Республикасындағы банктер жəне банк қызметi туралы» 1995 жылғы 31 тамыздағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Жаршысы, 1995 ж., № 15-16, 106-құжат; Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1996 ж., № 2, 184-құжат; № 15, 281-құжат; № 19, 370-құжат; 1997 ж., № 5, 58-құжат; № 13-14, 205-құжат; № 22, 333-құжат; 1998 ж., № 11-12, 176-құжат; № 17-18, 224-құжат; 1999 ж., № 20, 727-құжат; 2000 ж., № 3-4, 66-құжат; № 22, 408-құжат; 2001 ж., № 8, 52-құжат; № 9, 86-құжат; 2002 ж., № 17, 155-құжат; 2003 ж., № 5, 31-құжат; № 10, 51-құжат; № 11, 56, 67-құжаттар; № 15, 138, 139-құжаттар; 2004 ж., № 11-12, 66-құжат; № 15, 86-құжат; № 16, 91-құжат; № 23, 140-құжат; 2005 ж., № 7-8, 24-құжат; № 14, 55, 58-құжаттар; № 23, 104-құжат; 2006 ж., № 3, 22-құжат; № 4, 24-құжат; № 8, 45-құжат; № 11, 55-құжат; № 16, 99-құжат; 2007 ж., № 2, 18-құжат; № 4, 28, 33-құжаттар; 2008 ж., № 17-18, 72-құжат; № 20,88-құжат; № 23, 114-құжат; 2009 ж., № 2-3, 16, 18, 21-құжаттар; № 17, 81-құжат; № 19, 88-құжат; № 24, 134-құжат; 2010 ж., № 5, 23-құжат; № 7, 28-құжат; № 17-18, 111-құжат; 2011 ж., № 3, 32-құжат; № 5, 43-құжат; № 6, 50-құжат; № 12, 111-құжат; № 13, 116-құжат; № 14, 117-құжат; № 24, 196-құжат; 2012 ж., № 2, 15-құжат; № 8, 64-құжат; № 10, 77-құжат; № 13, 91-құжат; № 20, 121-құжат; № 21-22, 124-құжат; № 23-24, 125-құжат; 2013 ж., № 10-11, 56-құжат; № 15, 76-құжат; 2014 ж., № 1, 9-құжат; № 4-5, 24-құжат; № 6, 27-құжат; № 10, 52-құжат; № 11, 61-құжат; № 12, 82-құжат; № 19-I, 19-II, 94, 96-құжаттар; № 21, 122-құжат; № 22, 131-құжат; № 23, 143-құжат; 2015 ж., № 8, 45-құжат; № 13, 68-құжат; № 15, 78-құжат; № 16, 79-құжат): 74-2-баптың 3-тармағының 5) тармақшасындағы «қайырымдылық қызметімен» деген сөздер «қайырымдылықпен» деген сөзбен ауыстырылсын. 7. «Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградалары туралы» 1995 жылғы 12 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесiнiң Жаршысы, 1995 ж., № 23, 143-құжат; Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1996 ж., № 18, 366-құжат; 1997 ж., № 7, 79-құжат; № 12, 184-құжат; 1999 ж., № 8, 247-құжат; № 21, 782-құжат; 2001 ж., № 10, 121-құжат; 2002 ж., № 15, 147-құжат; 2003 ж., № 15, 131-құжат; 2007 ж., № 10, 69-құжат; № 17, 139-құжат; № 20, 152-құжат; 2008 ж., № 21, 94-құжат; 2009 ж., № 23, 111-құжат; 2010 ж., № 11, 59-құжат; 2011 ж., № 1, 7-құжат; 2012 ж., № 1, 1-құжат; № 3, 26-құжат; № 4, 32-құжат; 2014 ж., № 11, 67-құжат; 2015 ж., № 6, 27-құжат): 22-бап мынадай редакцияда жазылсын: «22-бап. «Шапағат» медалiмен азаматтар белсендi жəне жемiстi қызметi, мейiр-шапағаты мен қайырымдылығы үшiн наградталады.». 8. «Қоғамдық бірлестіктер туралы» 1996 жылғы 31 мамырдағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1996 ж., № 8-9, 234-құжат; 2000 ж., № 3-4, 63-құжат; 2001 ж., № 24, 338-құжат; 2005 ж., № 5, 5-құжат; № 13, 53-құжат; 2007 ж., № 9, 67-құжат; 2009 ж., № 2-3, 9-құжат; № 8, 44-құжат; 2010 ж., № 8, 41-құжат; 2012 ж., № 2, 13-құжат; № 21-22, 124-құжат; 2014 ж., № 11, 67-құжат): 5-баптың бірінші бөлігіндегі «қайырымдылық қызметке қатысу;» деген сөздер «қайырымдылыққа қатысу;» деген сөздермен ауыстырылсын. 9. «Терроризмге қарсы іс-қимыл туралы» 1999 жылғы 13 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1999 ж., № 19, 649-құжат; 2002 ж., № 4, 32-құжат; 2004 ж., № 23, 142-құжат; 2009 ж., № 15-16, 71-құжат; № 19, 88-құжат; 2010 ж., № 7, 32-құжат; 2011 ж., № 11, 102-құжат; 2012 ж., № 4, 32-құжат; 2013 ж., № 1, 2-құжат; № 16, 83-құжат; 2014 ж., № 7, 37-құжат; № 11, 61-құжат; № 16, 90-құжат; № 19-I, 19-II, 96-құжат; № 21, 118, 122-құжаттар; 2015 ж., № 1, 2-құжат; № 16, 79-құжат): 1-баптың 12) тармақшасындағы «демеушілік жəне» деген сөздер алып тасталсын. 10. «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» 2001 жылғы 16 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2001 ж., № 1, 8-құжат; № 24, 338-құжат; 2003 ж., № 11, 56-құжат; 2004 ж., № 5, 30-құжат; № 10, 56-құжат; 2005 ж., № 13, 53-құжат; 2006 ж., № 8, 45-құжат; № 15, 95-құжат; 2007 ж., № 2, 18-құжат; № 9, 67-құжат; № 17, 141-құжат; 2010 ж., № 5, 23-құжат; № 7, 28-құжат; 2011 ж., № 2, 21-құжат; № 5, 43-құжат; № 17, 136-құжат; № 23, 179-құжат; № 24, 196-құжат; 2012 ж., № 2, 13-құжат; № 8, 64-құжат; № 21-22, 124-құжат; 2013 ж., № 1011, 56-құжат; № 15, 81-құжат; 2014 ж., № 11, 63, 67-құжаттар; № 21, 122-құжат; № 23, 143-құжат; 2015 ж., № 16, 79-құжат): 33-баптың 5-тармағындағы «қайырымдылық мақсаттарға» деген сөздер «қайырымдылық көмекке» деген сөздермен ауыстырылсын. 11. «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару жəне өзiн-өзi басқару туралы» 2001 жылғы 23 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2001 ж., № 3, 17-құжат; № 9, 86-құжат; № 24, 338-құжат; 2002 ж., № 10, 103-құжат; 2004 ж., № 10, 56-құжат; № 17, 97-құжат; № 23, 142-құжат; № 24, 144-құжат; 2005 ж., № 7-8, 23-құжат; 2006 ж., № 1, 5-құжат; № 13, 86, 87-құжаттар; № 15, 92, 95-құжаттар; № 16, 99 құжат; № 18, 113-құжат; № 23, 141-құжат; 2007 ж., № 1, 4-құжат; № 2, 14-құжат; № 10, 69-құжат; № 12, 88-құжат; № 17, 139-құжат; № 20, 152-құжат; 2008 ж., № 21, 97-құжат; № 23, 114, 124-құжаттар; 2009 ж., № 2-3, 9-құжат; № 24, 133-құжат; 2010 ж., № 1-2, 2-құжат; № 5, 23-құжат; № 7, 29, 32-құжаттар; № 24, 146-құжат; 2011 ж., № 1, 3, 7-құжаттар; № 2, 28-құжат; № 6, 49-құжат; № 11, 102-құжат; № 13, 115-құжат; № 15, 118-құжат; № 16, 129-құжат; 2012 ж., № 2, 11-құжат; № 3, 21-құжат; № 5, 35-құжат; № 8, 64-құжат; № 14, 92-құжат; № 23-24, 125-құжат; 2013 ж., № 1, 2, 3-құжаттар; № 8, 50-құжат; № 9, 51-құжат; № 14, 72, 75-құжаттар; № 15, 81-құжат; № 20, 113-құжат; № 21-22, 115-құжат; 2014 ж., № 2, 10-құжат; № 3, 21-құжат; № 7, 37-құжат; № 8, 49-құжат; № 10, 52-құжат; № 11, 67-құжат; № 12, 82-құжат; № 14, 84, 86-құжаттар; № 19-I, 19II, 94, 96-құжаттар; № 21, 118, 122-құжаттар; № 22, 131-құжат; 2015 ж., № 9, 46-құжат): 35-баптың 1-тармағының 12) тармақшасы «көрсетуді ұйымдастырады» деген сөздерден кейін «, оларға қайырымдылық көмек көрсетуді үйлестіреді» деген сөздермен толықтырылсын. 12. «Саяси партиялар туралы» 2002 жылғы 15 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2002 ж., № 16, 153-құжат; 2005 ж., № 5, 5-құжат; № 13, 53-құжат; 2007 ж., № 9, 67-құжат; 2009 ж., № 2-3, 6-құжат; 2012 ж., № 5, 41-құжат; № 21-22, 124-құжат; 2014 ж., № 21, 122-құжат): 18-баптың 4-тармағындағы «қайырымдылық мақсаттарға» деген сөздер «қайырымдылық көмекке» деген сөздермен ауыстырылсын. 13. «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» 2002 жылғы 8 тамыздағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2002 ж., № 17, 154-құжат; 2004 ж., № 23, 142-құжат; 2005 ж., № 7-8, 19-құжат; 2006 ж., № 3, 22-құжат; 2007 ж., № 9, 67-құжат; № 20, 152-құжат; 2009 ж., № 15-16, 72-құжат; № 17, 81-құжат; № 18, 84-құжат; 2010 ж., № 5, 23-құжат; № 22, 130-құжат; № 24, 149-құжат; 2011 ж., № 1, 2-құжат; № 11, 102-құжат; № 17, 136-құжат; № 21, 173-құжат; 2012 ж., № 15, 97-құжат; 2013 г., № 9, 51-құжат; № 13, 62-құжат; № 14, 75-құжат; № 15, 77-құжат; 2014

ж., № 1, 4-құжат; № 3, 21-құжат; № 11, 65-құжат; № 14, 84-құжат; № 19-I, 19-II, 94-құжат; № 23, 143-құжат): 11-баптың 2-тармағындағы «қайырымдылық iстерiне қатысатын,» деген сөздер «қайырымдылықты жүзеге асыратын,» деген сөздермен ауыстырылсын. 14. «Қазақстан Республикасының қорғанысы жəне Қарулы Күштері туралы» 2005 жылғы 7 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2005 ж., № 1-2, 1-құжат; 2007 ж., № 9, 67-құжат; 2008 ж., № 6-7, 27-құжат; 2010 ж., № 7, 32-құжат; № 10, 48-құжат; 2011 ж., № 1, 7-құжат; № 5, 43-құжат; № 8, 64-құжат; № 11, 102-құжат; 2012 ж., № 4, 32-құжат; № 5, 41-құжат; 2013 ж., № 14, 75-құжат; 2014 ж., № 7, 37-құжат; № 16, 90-құжат; № 19-I, 19-II, 96-құжат; 2015 ж., № 1, 2-құжат): 24-баптың 1-тармағының 2) тармақшасындағы «демеушілік,» деген сөз алып тасталсын. 15. «Экстремизмге қарсы іс-қимыл туралы» 2005 жылғы 18 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2005 ж., № 5, 3-құжат; № 13, 53-құжат; 2010 ж., № 10, 48-құжат; 2011 ж., № 17, 136-құжат; 2012 ж., № 4, 32-құжат; 2014 ж., № 8, 49-құжат; № 14, 84-құжат; № 21, 118, 122-құжаттар): 1-баптың 3) тармақшасындағы «демеушілік жəне» деген сөздер алып тасталсын. 16. «Қазақстан Республикасында мүгедектерді əлеуметтік қорғау туралы» 2005 жылғы 13 сəуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2005 ж., № 7-8, 18-құжат; 2006 ж., № 15, 92-құжат; 2007 ж., № 2, 18-құжат; № 20, 152-құжат; № 24, 178-құжат; 2009 ж., № 18, 84-құжат; № 24, 122-құжат; 2010 ж., № 5, 23-құжат; 2011 ж., № 1, 2-құжат; № 11, 102-құжат; 2012 ж., № 15, 97-құжат; 2013 ж., № 9, 51-құжат; № 14, 75-құжат; № 21-22, 115-құжат; 2014 ж., № 1, 4-құжат; № 19-I, 19-II, 96-құжат; № 23, 143-құжат): 1) 11-баптың 2-тармағының 3) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «3) мүгедектерге əлеуметтiк көмек көрсетудi ұйымдастырады жəне қайырымдылық көмек көрсетуді үйлестіреді;»; 2) 15 жəне 16-баптар мынадай редакцияда жазылсын: «15-бап. Мүгедектерді əлеуметтік қорғау Мүгедектердi əлеуметтiк қорғау əлеуметтiк, қайырымдылық көмекті, медициналық, əлеуметтiк жəне кəсiптiк оңалтуды, бiлiм алуға қолжетімділікті жəне мүгедектердің қоғам өмiрiне басқа азаматтармен бірдей қатысуына мүмкiндiктер жасауға бағытталған өзге де шараларды ұсыну арқылы қамтамасыз етiледi. 16-бап. Мүгедектерге көрсетiлетiн əлеуметтiк көмек Мүгедектерге көрсетiлетiн əлеуметтiк көмек мемлекеттiк жəрдемақылар, өтемақылар түрiндегi төлемдерді жəне Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де, оның ішінде қайырымдылық есебінен берілетін төлемдердi де қамтиды. Жергiлiктi атқарушы органдар мен жұмыс берушi мүгедектер ге əлеуметтiк көмектiң қосымша түрлерiн көрсетуге құқылы.». 17. «Валюталық реттеу жəне валюталық бақылау туралы» 2005 жылғы 13 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2005 ж., № 11, 38-құжат; 2007 ж., № 3, 20-құжат; 2008 ж., № 23, 114-құжат; 2009 ж., № 13-14, 63-құжат; 2010 ж., № 15, 71-құжат; 2012 ж., № 1, 6-құжат; № 13, 91-құжат; № 21-22, 124-құжат; 2014 ж., № 10, 52-құжат; № 21, 122-құжат; № 23, 143-құжат): 13-баптың 9) тармақшасындағы «қайырымдылық қызметiн» деген сөздер «қайырымдылықты» деген сөзбен ауыстырылсын. 18. «Мəдениет туралы» 2006 жылғы 15 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентiнiң Жаршысы, 2006 ж., № 24, 147-құжат; 2008 ж., № 23, 124-құжат; 2010 ж., № 5, 23-құжат; № 10, 49-құжат; № 15, 71-құжат; № 24, 149-құжат; 2011 ж., № 5, 43-құжат; № 11, 102-құжат; 2012 ж., № 2, 13-құжат; № 3, 25-құжат; № 15, 97-құжат; 2013 ж., № 9, 51-құжат; № 14, 75-құжат; 2014 ж., № 1, 4-құжат; № 10, 52-құжат; № 19-I, 19II, 96-құжат; 2015 ж., № 10, 50-құжат): 1) 1-баптың 7) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «7) мəдениет саласындағы қызмет – мемлекеттік органдардың, заңды тұлғалардың жəне азаматтардың қызметі, оның ішінде қайырымдылық саласындағы, мəдени құндылықтарды жасау, қайта түлету, сақтау, дамыту, тарату жəне пайдалану, сондай-ақ оларға азаматтарды тарту жөніндегі қызметі;»; 2) 14-баптың 2-тармағының 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «2) кəсіби қызметін, оның ішінде қайырымдылық көмекті тарту есебінен де жүзеге асыру үшін жағдайлардың қамтамасыз етілуіне;»; 3) 19-баптың бірінші бөлігі «жеке жəне заңды тұлғалардың» деген сөздерден кейін «, оның ішінде қайырымдылық көмекті жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғалардың» деген сөздермен толықтырылсын; 4) 31-баптың 1-тармағындағы «қайырымдылық, демеушілік көмек түрінде» деген сөздер «филантропиялық қызметтен жəне (немесе) демеушілік қызметтен жəне (немесе) меценаттық қызметтен» деген сөздермен ауыстырылсын; 5) 38-баптың 2-тармағындағы «қайырымдылық мақсаттағы нысаналы түсімдерге» деген сөздер «алынатын қайырымдылық көмекке» деген сөздермен ауыстырылсын. 19. «Білім туралы» 2007 жылғы 27 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2007 ж., № 20, 151-құжат; 2008 ж., № 23, 124-құжат; 2009 ж., № 18, 84-құжат; 2010 ж., № 5, 23-құжат; № 24, 149-құжат; 2011 ж., № 1, 2-құжат; № 2, 21-құжат; № 5, 43-құжат; № 11, 102-құжат; № 12, 111-құжат; № 16, 128-құжат; № 18, 142-құжат; 2012 ж., № 2, 11-құжат; № 4, 32-құжат; № 15, 97-құжат; 2013 ж., № 2, 7-құжат; № 7, 34-құжат; № 9, 51-құжат; № 14, 72, 75-құжаттар; № 15, 81-құжат; 2014 ж., № 1, 4, 6-құжаттар; № 3, 21-құжат; № 10, 52-құжат; № 14, 84-құжат; № 19-I, 19-II, 96-құжат; № 23, 143-құжат; 2015 ж., № 2, 3-құжат; № 10, 50-құжат; № 14, 72-құжат): 61-баптың 3-тармағының 5) тармақшасындағы «демеушілік жəне» деген сөздер алып тасталсын. 20. «Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) жəне терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» 2009 жылғы 28 тамыздағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2009 ж., № 19, 87-құжат; 2010 ж., № 7, 32-құжат; 2011 ж., № 11, 102-құжат; 2012 ж., № 10, 77-құжат; № 13, 91-құжат; 2013 ж., № 10-11, 56-құжат; 2014 ж., № 11, 61-құжат; № 14, 84-құжат; № 21, 118, 122-құжаттар; 2015 ж., № 16, 79-құжат): 1-баптың 12) тармақшасындағы «демеушілік жəне» деген сөздер алып тасталсын. 21. «Діни қызмет жəне діни бірлестіктер туралы» 2011 жылғы 11 қазандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2011 ж., № 17, 135-құжат; 2012 ж., № 21-22, 124-құжат; 2013 ж., № 9, 51-құжат; № 21-22, 115-құжат; 2014 ж., № 19-I, 19-II, 96-құжат): 1) 3-баптың 13-тармағындағы «қайырымдылық қызмет» деген сөздер «қайырымдылық» деген сөзбен ауыстырылсын; 2) 10-бапта: тақырыптағы «Қайырымдылық қызметi» деген сөздер «Қайырымдылық» деген сөзбен ауыстырылсын; 1-тармақтағы «қайырымдылық қызметін» деген сөздер «қайырымдылықты» деген сөзбен ауыстырылсын. 22. «Ұлттық əл-ауқат қоры туралы» 2012 жылғы 1 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2012 ж., № 4, 29-құжат; 2014 ж., № 4-5, 24-құжат; № 12, 82-құжат): 1) 8-баптың 3-тармағының 10) тармақшасындағы «демеушілік жəне» деген сөздер алып тасталсын; 2) 20-баптың 4-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «4. Қор жəне Қордың тобына кіретін ұйымдар Қордың директорлар кеңесі бекітетін, қайырымдылық көмек көрсету мөлшерінің лимиті көзделетін қайырымдылық бағдарламасына сəйкес қайырымдылық көмек көрсете алады.». 23. «Дене шынықтыру жəне спорт туралы» 2014 жылғы 3 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2014 ж., № 14, 85-құжат; № 19-I, 19-II, 96-құжат; 2015 ж., № 10, 50-құжат): 1) 13-баптың 7-тармағындағы «демеушілік көмек,» деген сөздер «қайырымдылық көмек,» деген сөздермен ауыстырылсын; 2) 14-баптың 4-тармағындағы «демеушілік көмек,» деген сөздер «қайырымдылық көмек,» деген сөздермен ауыстырылсын. 2-бап. Осы Заң алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізiледi.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ

Астана, Ақорда, 2015 жылғы 16 қараша № 403-V ҚРЗ

13

 Құқық қорғау қадамдары

Уаќыт талабымен їндескен заѕ Тəуелсіздік алған жылдар аясында Қазақстан Республикасының экономикалық жəне саяси өмірінде халықаралық қызығушылық пен беделге негіз болған бірталай ауқымды шаралар жүзеге асырылды. Елімізде нарықтық қатынастар мейлінше дамып, жаңа қаржылық жүйе қалыптасты. Қоғамда мемлекет пен азаматтардың арасында жаңа қатынастар орнап, осы қатынастарды реттейтін жаңа заңдар қабылдау қажеттілігі туындады. 2015 жылдың 31 қазаны күні қабылданған Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексін осындай маңызды заңдардың қатарына жатқызуға болады. Аталған заң Мемлекет басшысының 2009 жылғы 24 тамыздағы №858 Жарлығымен бекітілген «Қазақстан Республикасының 20102020 жылдар аралығындағы құқықтық саясат тұжырымдамасын» жəне Елбасының Қазақстан Республикасы Судьяларының VI съезінде қойған міндеттерін орындау мақсатында əзірленді. Республикамызда алғаш рет заңға қол қою рəсімін жариялы түрде жүргізе отырып, Елбасы Н.Ə.Назарбаев «аталған шара мемлекетіміз үшін, Қазақстанның əрбір азаматы үшін құжаттың орасан зор маңызы бар екендігімен байланысты. Бұл халыққа заңның мəнін жақсырақ жеткізуге мүмкіндік береді» – деп атап көрсеткен еді. Қолданыстағы азаматтық істер жүргізу кодексі 1999 жылы қабылданғанын ескере отырып, қоғамда болып жатқан алға басушылықты басшылыққа алып, жаңа заң қабылдау қажеттілігі өзекті мəселе ретінде бағаланды. Жаңартылған Азаматтық процестік кодекс бірінші кезекте «100 нақты қадам – баршаға бірдей қазіргі заманғы мемлекет: бес институттық реформа» деп аталатын Ұлт жоспарында көрсетілген шараларды жүзеге асыруда қолданылады жəне қоғамда заң үстемдігін қамтамасыз етуге елеулі үлес қосуы тиіс. Қабылданған жаңа заңның мақсаты – Қазақстан Республикасының азаматтары мен заңды тұлғаларының Ата Заңымызда бекітілген құқықтары мен бостандықтарын, аталған тұлғалардың заңды мүдделерін сот органдарында тиімді қорғау, азаматтық даулардың жедел қаралуын жəне шешудің процессуалдық тиімділігін арттыру, сот қаулыларының жоғары сапасын қамтамасыз ету болып табылады. Жаңа заңда қазіргі заманғы негізгі құқықтық институттар сақталды жəне оған халықаралық стандарттарға негізделген қазақстандық сот тəжірибесін үздік əлемдік жетістіктерге бастайтын өзгерістер, жаңалықтар енгізілді. Заңды əзірлеген мемлекеттік орган Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты болып табылады. Азаматтық процестік кодексті дайындау жəне қабылдау жоғары қоғамдық белсенділік танытылған жағдайда, ашық жəне жариялы түрде жүргізілді. Кодекстің жобасын дайындауға мүдделілік танытқан республикамыздың барлық мемлекеттік органдарының, қоғамдық ұйымдарының, халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысып, өздерінің пікірлері мен талаптарын білдіріп отырды. Кодексте азаматтық сот ісін жүргізу міндеттері мен қағидалары жаңа талаптармен толтырылып, жүйелі түрде іске асырылды. Ең басты назар аударатын жағдай – дауды татуластыру түрінде реттеуге көмек көрсету азаматтық сот ісін жүргізу міндеттері деңгейіне көтерілді. Аталған заңда сот төрелігінің қолжетімділігін қамтамасыз ету, іске қатысушы тараптардың ары мен намысын құрметтеу, судьялардың тəуелсіздігі, сот ісін жүргізу тілі, жария лылық пен заңдылық, тараптардың құқықтарының тепе-теңдігі сияқты жəне басқа да демократиялық принциптерге негізделген қағидалар өздерінің маңыздылығын сақтап қалды. Заңның бұқара халыққа тиімді басты жаңалықтары туралы əңгіме қозғағанда, істі сот талқылауына əзірлеу сатысының қағидалары қайта қаралып, толықтырылғанын, халықтық мүдделеріне сай келетіндей тəртіппен оңтайландырылғанын атап өту қажет. Осы сатыда тараптар жазбаша құжаттармен алмасады, дəлелдемелер жинақтау, қажет болған жағдайда сараптама тағайындау, тиісті дəлелдемелерді алдыру, қарсы талап қою сияқты маңызды мəселелер шешіледі. Сот тараптарға олардың құқықтары мен міндеттерін, оның ішінде істерді қарау мерзімін қасақана кешіктіруге жол бермей, басқа тараптардың құқықтарын теріс пайдаланбай, өздеріне тиісті барлық процессуалдық құқықтарды адал қолдану міндеттерін түсіндіреді. Жаңа заңда істі сот талқылауына əзірлеу мерзімін 15 күнге, кейбір күрделі даулар бойынша бір айға дейін ұзарту мүмкіндігі қарастырылған. Істі сот талқылауына дайындаудың қорытындысы бойынша сот алдын ала отырыс өткізеді жəне осы сатыда сотқа кейбір санаттағы істер бойынша шешім қабылдау құқығы берілген. Азаматтық істерді сотта қарау жəне шешудің процессуалдық мерзімдерін сақтау сот төрелігі тиімділігінің басты көрсеткіштерінің бірі екенін естен шығармау қажет. Келесі кезекте кодексте соттарда қаралатын

даулардың санын қысқарту, дауларды шешудің баламалы тəсілдерін енгізу, татуласу рəсімдері мен медиация институтын дамыту сияқты маңызды мəселелер өз шешімдерін тапты деп бағалауға болады. Əсіресе, дауларды реттеудің соттан тыс жəне сотқа дейінгі тəртібі, сот отырысы кезіндегі татуласу рəсімдері туралы қағидалар тиімді қолданылған. Жаңа процессуалдық заң тараптарға дауларды сотқа дейін реттеуге, осы дауды қысқа мерзім ішінде, аз материалдық жəне моральдық шығындармен шешуге мүмкіндік береді. Сол сияқты заңда даулар сотқа дейінгі тəртіппен реттелген жағдайда қолданылатын талаптарды ынталандыру шаралары көрсетілген. Дауларды сотқа дейін жəне сот отырысы кезінде реттеудің процессуалдық жолдары ретінде заңда: татуластыру рəсімдері (жеке тарау), медиаторлардың қатысуымен жəне сот жүргізетін медиацияны қолдану, тараптар жəне адвокаттардың қатысуымен партисипативтік рəсімдерді қолдану қағидалары қарастырылған. Процессуалдық заңда азаматтық дауларды жеңілдетілген іс жүргізу тəртібімен қараудың қағидалары толықтырылып, бұйрық шығару жəне жазбаша іс жүргізу арқылы кейбір санаттағы істерді шешудің жолдары өз шешімін тапқан. Жоғарыда көрсетілген Ұлт жоспарын жүзеге асыру мақсатында, жаңа кодексте азаматтардың сот төрелігіне қолжетімділігін жеңілдету үшін сот сатыларын оңтайландырып, əділ сотты жүзеге асыруда үш сатылы сот жүйесін енгізу тəртіптері реттелген. Жаңа үш буынды сот жүйесіне: бірінші саты – аудандық (қалалық) жəне оларға теңестірілген соттар; апелляциялық саты – облыстық жəне оған теңестірілген соттар; кассациялық саты – Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты жатады. Заңда сот төрелігін жүзеге асыру кезіндегі əрбір сот сатыларының міндеттері мен өкілеттіктері сараланып, істерді қараудың процессуалдық мерзімдері мен тəртіптері белгіленген. Басты жаңалықтардың бірі ретінде инвестициялық қатынастардан туындайтын дауларды қараудың құқықтық негіздері анықталып, аталған дауларды бірінші сатыдағы соттың ережелері бойынша Астана қалалық сотының, ал ірі инвесторлардың қатысуымен Жоғарғы Соттың мамандандырылған алқасында қараудың тəртіптері реттелді. Сондай-ақ, Ұлт жоспарының 26-қадамында белгіленген міндеттерді жүзеге асыру мақсатында азаматтық құқықтық дауларды қарау жəне шешу кезінде сотқа прокурорлардың қатысуын қысқарту шаралары қарастырылған. Қазіргі уақытта республиканың сот жүйесінің алдында тұрған басты міндеттердің бірі – электрондық сот төрелігін дамыту мəселесі болып табылады. Қолжетімділік, ашықтық жəне жариялылық сияқты демократиялық принциптерге негізделген халықаралық талаптарға қол жеткізудің бірден-бір жолы ретінде электрондық сот төрелігін мемлекетіміздің барлық аймақтарындағы соттардың жұмыстарына енгізу үшін айтарлықтай ұйымдастыру шаралары қолданылып жатқанын атап өту қажет. Қазіргі уақытта Қазақстан жұртының əділ сот жүйесіне деген сенімі күннен-күнге артып келеді. Республикамызда атқарылып жатқан ауқымды шаралар бірінші кезекте халықтың əлауқатын жақсартуға, мемлекеттің беделін көтеруге бағытталып отыр. Қазақстан Республикасының жаңартылған Азаматтық процестік кодекстің қабылдануы еліміздің саяси жəне экономикалық даму жолындағы жемісті шаралардың бірі ретінде бағаланады. Мемлекет пен азаматтық қоғамның арасында туындайтын дауларды өркениетті түрде, яғни заң талаптарын басшылыққа ала отырып, сот төрелігін жүзеге асыратын органдардың өкілеттіктері арқылы шешу демократиялық принциптерге негізделген қоғамдық дамудың, азаматтардың, заңды тұлғалардың құқықтары мен бостандықтарын тиісті дəрежеде қорғаудың, мемлекеттің халыққа деген қамқорлығының басты көрсеткіштері болып табылады. Елімізде Елбасы Н.Ə.Назарбаевтың бастамасымен жаңа заңнамалық реформалар əр жылдары табысты жүргізіліп келеді. Аталған заң осы реформалық өзгерістердің жаңа қадамдарының бірі болуға тиіс. Бағлан МАҚҰЛБЕКОВ, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының судьясы.


14

www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

 Ел іші – өнер кеніші

 Білім. Бағдарлама. Білік

«Аќ əжелер» ансамблі

Салтанаты жарасқан салтыменен өрелі өнер мен өжеттіліктің «бөрілі байрағы» желбіреген жалаулы Жамбыл жерінде халық шығармашылығының қайнар бұлағы сарқылмауының өзі тегін болмаса керек. Сондай өнер иелері – «Ақ əжелер» фольклорлық-этнографиялық халық ансамблі мүшелерінің Алматы облысының мəдени-рухани өміріндегі алар орны айрықша.

Ґркен жайєан ґрелі істер қажетті мамандық иелерінің бірі. «Біздің мақсатымыз – еліміздің мəдениет саласын одан əрі дамыту, көркейту. Біз шəкірттерді алдымен мамандыққа баулудан бұрын адам болуға тəрбиелейміз. Оқу орнының іскер басшысы Жұмахан Мырхалықовтың да қойып отырған басты талабы осы», – дейді Нəсіпханым Камалқызы. Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті – іргелі білім жəне мəдениет ордасы, талайларды тəнті еткен таланттардың есімін паш еткен оқу ошағы. Нағима Есқалиева, Мақпал Жүнісова, Марат Омаров, Ринат Ғайсин, Эдуард Мальбеков, Лұқпан Есенов, Замира Қастеева, Райхан

жатқан өнерін сыртқа шығара алады. Шəкірттерге мұндай мүмкіндікті кез келген оқу орны жасай алмайды. Мұның бəрі оқу орны басшысының тікелей қолдауымен жүзеге асып жатқан дүниелер. Өнерлі жастардың ордасында өнер ұжымдарының болмауы мүмкін емес. Оқуды практикамен ұштастыру үшін кафедрада 4 студенттік үйірме құрылған. Бұл «Ізденіс» ғылыми-зерттеу үйірмесі, «Қисық айна», Шымшыма» сатиралық театры, студенттік КТК (КВН), бұлардан бөлек «Думан» жастар халық театры. Өнер ұжымдары республикалық, облыстық конкурстарда талай рет топ жарып, үздік екендіктерін мойындатып келеді. Мəселен, «Шуылдақтар» КТК командасы Қазақстан Республикасының чемпионы атанды. Университетішілік кішігірім «Думан» театрының халық театры аталып кетуі де көп нəрсені аңғартса керек. Осыдан 6 жыл бұрын құрылған студенттік, халықтық «Думан» театрының жоспары көп. Жас ұжым еліміздің алып қалаларында өтетін байқауларда бақ сынап, Шымқаланың абыройын асқақтатуды мақсат етіп отыр. Жастарға тереңірек білім беру мақсатында 2003 жылдан бастап «Мəдени тынығу қызметі» мамандығы бойынша магистратура ашылған. Енді, міне, университет басшылығы биылдан бастап мүмкіндіктерін кеңейтіп докторантура ашуға ұмтылуда. Грант саны аз бөлінетін,

Қаланова, Феруза Жолынбетова тəрізді елге танымал мəдениет қайраткерлері, отандық эстрада жұлдыздары да осындағы ұстаздардың тəрбиесін көрді. Расында да, Оңтүстіктегі мəдениет саласы өзге өңірлерге қарағанда мейлінше дамығаны жасырын емес. Бір ғана облыстың өзінде алты бірдей театрдың жұмыс істеуі, цирк, филармония секілді одан басқа да түрлі мəдени нысандардың белсенділігі өнерге жақын жастарға жол ашады. Сондықтан, ОҚМУ-дың түлектеріне əу бастан-ақ сұраныс білдіріп жататындар өте көп. Қолына дипломын ұстаған бітірушілердің басты проблемасы жұмыс табу екені рас. Əйткенмен, университетті шығармашылық мамандықтар бойынша тəмамдаған жастар бүгінде республика, облыс көлеміндегі түрлі қызмет орындарында жемісті еңбек етуде. Мəселен, Жұмат Шанин атындағы облыстық қазақ драма театрының, облыстық опера жəне балет, сатира театрының, Шымкенттің мақтанышы əрі брендіне айналған «Оңтүстік цирк» мекемесінің тізгінін ұстап отырғандар осы білім ошағын тəмамдап шыққандар. Ұстаздар қауымы студенттердің бойындағы өзіндік қабілеттерін ашуға ерекше мəн береді. Теориялық сабақтардан бөлек оқу орнында бір студенттің жеке мұғалімнен дəріс алуына мүмкіндік жасалған. Əр салаға қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілген аудиториялар да жеткілікті. Айта кетерлігі, бір топта он студент болса шығармашылық пəндерден өтуге əрқайсысына жеке мұғалім бөлінеді. Себебі, шəкірттің бойындағы қабілетті ашу оңай шаруа емес. Студентке өз ойын ашық айтып, мəселен, актерлік шеберлікті дамыту сабағы болса оған берілген рөлді ерінбей тамашалап, еркін қозғалуына мүмкіндік жасау қажет. Оның қолынан келетініне сендіріп, шабыттандырса ғана ол бұғып

бірақ жауапкершілігі мол, арқалайтын жүгі ауыр мамандықта оқитын студенттерге университеттен бірқатар жеңілдіктер қарастырылыпты. Жетім, мүгедек жəне əлеуметтік жағдайы төмен жəне оқу үлгерімі жоғары балалардың оқу ақысына 50-70 пайызға дейін жеңілдік алуларына мүмкіндік бар. Кафедраның ғылыми шығармашылық күш-қуаты өте жоғары. Ұжымда 2 ғылым докторы, 11 ғылым кандидаты, 4 профессор, 1 халық əртісі, 4 мəдениет қайраткері, 8 халықаралық конкурстар мен фестивальдердің лауреаттары жұмыс істейді. 1998 жылдан бастап «Мəдени тынығу қызметі» кафедрасының оқытушылары авторлық ұжым ретінде Мемлекеттік білім беру стандарты, үлгілік жоспарлар мен «Мəдени тынығу жұмысы» мамандығы бойынша бакалавриат, магистратура жəне PhD докторантураға үлгілік бағдарламалар өңдеп келеді. Бұларды осы сала бойынша мамандар даярлайтын еліміздегі жоғары оқу орындары пайдаланады. Бір айта кетерлігі, осындай мықты ұстаздардың тəлімін көруге облыстың жастары ғана емес, өзге де өңірлер мен қалалардың жастары ынтық. Жыл сайын Астанадан бастап көрші облыстардан келіп оқитын студенттер аз емес екен. Білім сапасы, ғылыми жетістіктерімен ғана емес, спорт саласындағы чемпиондарымен де атағы дүйім жұртқа мəлім ОҚМУдан шыққан спорт саңлақтарын таныстырып жатудың өзі артық. Футболдан бөлек мұнда баскетбол, волейбол, көркем гимнастика, үстел теннисі, бокс, еркін күрес, ауыр жəне жеңіл атлетика, оқ ату, дзюдо тағы басқа спорт түрлерінен республикалық, халықаралық жеңімпаздар білім алуда жəне түлеп ұшқан. Тек университеттің биылғы су жаңа чемпиондарын атап өтсек. Олар – Оңтүстік Кореяның Кванджу қаласында өткен дүниежүзілік универсиадада

Мұхтар Əуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті – еліміздегі мəдениет саласына мамандар даярлайтын үздік оқу орындарының бірі. Оңтүстіктегі ірі шығармашылық орталық ретінде танылған білім ордасы көптеген талантты жастардың есімдерін елге əйгілеп, өнер саласында талай биіктерді бағындырды. Осы жетістіктерге, əсіресе, биыл отыз жылдығын атап өтіп отырған университеттің хореография кафедрасының да қосқан үлесі ерекше. 30 жылдық тарихында кафедраның шəкірттері республикалық жəне халықаралық көптеген байқауларда мықтылығын мойындатып, жүлделі орындарға ие болды. Кафедра жанынан ашылған «Қаракөз» би ансамблінің жеткен жетістіктері бірталай, яғни Ш.Жиенқұлова атындағы республикалық би конкурсының 2 дүркін лауреаты, халықаралық «Шабыт» байқауының І орын иегері, тағы басқа дүбірлі шаралардың жеңімпазы атанды. Бұл жеңістер, əрине – өнерге деген шынайы сүйіспеншілік пен қажырлы еңбектің нəтижесінде келді. Марат АҚҚҰЛ,

«Егемен Қазақстан».

Кафедра мерейтойының құрметіне орай университетте «Əлем халықтарының билері» атты халықаралық фестиваль өткізілді. Айтулы іс-шараға еліміздің ғана емес, сондай-ақ, шетелдің де бишілері, атап айтқанда, Башқұртстанның, Өзбекстанның, Қырғызстанның, Қарақалпақстанның жəне Ресейдің би ұжымдары арнайы келіп қатысты. Өте жоғары деңгейде өткен фестиваль барысында өнер ұжымдары көрермендерді шеберлігімен тəнті етті. Мереке аясында шеберлік сыныптары жəне ғылыми-тəжірибелік конференция ұйымдастырылды. Кафедра меңгерушісі, танымал ұстаз Балжан Тілеубаева шəкірттерінің талантына шүкіршілік етіп, би өнерінде табысқа жетудің оңай еместігін алға тартты. – Талантты шəкірттер тəрбиелеу үшін, білікті ұстаздар қатарының болу қажеттігі заңдылық. Осы міндетті жақсарту мақсатында біз жас оқытушылардың балетмейстерлік біліктілігін жоғарылату жəне студенттердің орындаушылық шеберлігін арттыру үшін өзге оқу орындарымен, сол сияқты республикалық жəне халықаралық танымал шығармашылық ұжымдармен тығыз байланыс орнатуға барымызды салдық, – дейді Балжан Сейдіраманқызы. Осындай шығармашылық қатынастар дың нəтижесінде кафедраға Өзбекс т а н Республикасының халық əртісі, мемлекеттік «Узбекистан» би ансамблінің бас балетмейстері К.Муминов, Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының факультет деканы К.Андасов жəне Н.Гончарова, Г.Саитова, Е.Асылғазынов сынды белгілі хореографтар арнайы шеберлік сыныптарын өткізуге ша қырылды. Ал модерн биі бойынша Израильдің заманауи би театрының балетмейстері, кешегі кафедра түлегі Э.Цимбровская, Франциядан заманауи «хип-хоп» стилінің дүлдүлдері, əлемдік деңгейдегі биші-хореограф Жан-Клод Вуайако мен биші Б.Вуайако шеберлік сыныбын өткізді. Жалпы, университет қоғамда сұранысқа ие мəдени тынығу қызметі мамандарын сонау 1967 жылдан бері даярлап келеді. Əуелгіде бұрынғы əл-Фараби атындағы Шымкент педагогикалық мəдениет институты жанынан құрылған мəдени тынығу қызметі кафедрасы 1998 жылдан бастап ОҚМУ-дың құрамына енді. Кеңес Одағы тұсында еліміздің ешбір оқу орнында мұндай кафедраның болмағанын ескерсек бұл білім ошағындағы шəкірттерге Ленинград, Мəскеудегі атағы жер жарған мəдениет институттарын тəмамдап келген ұстаздар тəлім берді. Қазіргі таңда аталмыш мамандарды еліміздің алты мемлекеттік оқу орны мен үш жекеменшік білім ордасы даярлайды. Мəдениет саласының жілігін шағып, майын ішетін мамандарды даярлайтын оқу ордаларының қарашаңырағына айналған кафедра бүгінде еліміздегі бірден-бір əдістемелік кеңес орталығы болып отыр. Яғни республикадағы тоғыз оқу орны осы кафедра оқытып жатқан бағдарлама бойынша сабақ береді, оқуəдіс темелік құралдармен де осындағы ұстаздар қамтамасыз етеді. Бұдан бөлек мұнда мəдениет жəне өнер қызметкерлері мен республикалық біліктілік жетілдіру курсы да бар. Көптен бері университетте шəкірт тəрбиелеп келе жатқан ұлағатты ұстаз, педагогика ғылымдарының докторы, профессор Нəсіпханым Камалқызының айтуынша, мəдениет қызметкерлері халыққа ең

таэквандо спортынан алтынды қанжығасына байлаған Нұрсұлтан Мамаев пен стендтік атудан қола медальдарды иеленген Ангелина Минщук, Владимир Почивалов, Александр Ершов. Спорттық жетістіктері жөнінен университет республикамыздағы жоғары оқу орындары арасында үздіктердің қатарында. Оқу ошағында жастардың саламатты өмір салтын ұстанып, спортпен айналысуына барлық жағдай жасалған. Соның ішінде түрлі жарыс, турнирлер көптеп ұйымдастырылып жүр. Əсіресе, кіші футболдан ұлттық студенттік лиганың танымалдылығы күн санап артып келеді. Биылғы «Күз-2015» атауымен Шымкенттегі турнирдің 5-ші турына қатысуға ниет білдіріп, ынталанған студенттердің, нақтырақ айтқанда, командалардың қатары көп болды. М.Əуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті ұйымдастырған сайыстың ашылу салтанатына Білім жəне ғылым министрі Аслан Сəрінжіпов қатысты. Абай саябағындағы кіші футбол алаңына жиналған жұрттың қарасы көп болды. Көрермендер өз командаларына жанкүйер болып, футболдың тартысты өтуіне атсалысты. Ал өз кезегінде сайысты салтанатты түрде ашып берген министр барлық командаға сəттілік тіледі. «Білімпаз жастардың спортты сүйгені, айналысқаны біз үшін өте маңызды. Сондықтан, осындай сайыстарды жиі өткізіп тұру міндетіміз. Кім біледі осындай жарыстардың нəтижесінде ертеңгі күні қазақты əлемге танытатын мықты футболшылар шығуы да мүмкін. Біз тек соған жол ашуымыз қажет», деді ол. Студенттер асыға күткен сайыстың ашылу салтанатына Қазақстан Республикасы Футбол федерациясының вице-президенті С.Байшақов пен университет ректоры Жұмахан Мырхалықов қатысты. Ұлттық студенттік лиганың құрылуы, əсіресе, спорт мамандарын ерекше қуантып отыр. Америка мен Еуропада студенттік лигалар бұрыннан бар. Мəселен, АҚШ-та студенттік командалардың арасында баскетбол мен хоккейден өтетін жарыстар танымалдылығы жөнінен тек əйгілі НБА мен КХЛ ойындарына ғана есе жібереді. Сол секілді отандық студенттік лиганың да биік белестерді бағындыруына толық мүмкіндігі бар. Оның үстіне, мұндай жарыстарда болашақ чемпиондар шыңдалып, талантты жастар іріктелетіні де белгілі. Ұйымдастырушылардың өңірдегі ала доп қуған студенттердің басын қосып, үздіктерді анықтауы тегін емес, əрине. Білім жəне ғылым министрінің айтуынша, жарыстың қорытындысы бойынша іріктеліп алынған жас футболшылардан ұлттық құрама команда құрып осы жылдың аяғында Абу-Дабиде өтетін Азия чемпионатына қатыстырмақ. Ал келесі жылдың тамыз айында студенттерден құралған ұлттық команда Бразилияда өтетін Əлем чемпионатында өнер көрсетеді деген жоспар бар. Естеріңізге сала кетейік, өткен жылғы турнир жеңімпазы, яғни, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің командасы 6 маусымда Берлинде өткен Чемпиондар лигасының матчына көрермен ретінде баруға жолдама алған болатын. Спортқа, оның ішінде футболға айрықша көңіл бөлетін оқу ордасының футбол командасы да осал болмауға тиіс. Жетістіктер жайлы айтар болсақ, ОҚМУ футбол командасы Қазақстан Республикасы Жазғы Универсиадасының 2001, 2005, 2007, 2009 жылдардағы жеңімпазы. 2012 жылы 24-30 қыркүйек аралығында Астана қаласында Білім жəне ғылым министрлігінің ұйымдастыруымен өткен республика жоғары оқу орындары арасында кіші футбол жарысына қатысып, чемпион атанды. Сондай-ақ, еліміздегі жоғары оқу орындары арасындағы Жазғы Универсиаданың екі дүркін жеңімпазы, Қазақстан Республикасы Президенті кубогының 2006 жылғы жоғары оқу орындары арасындағы күміс жүлдегері болды. Іргелі білім ордасы Олимпиада ойындары, əлем біріншіліктерінде топ жарған студенттерін мақтан тұтады. Сондықтан, Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті «Сұңқар» командасының мүшелері ұлттық студенттік лигада жеңіске жетіп, сол арқылы халықаралық деңгейде еліміздің намысын қорғауға белін бекем буып отыр. ШЫМКЕНТ.

Гүлзейнеп СƏДІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

1986 жылы 8 наурыз – əйелдер мерекесі қарсаңында құрылған «Ақ əжелер» ансамблінің өнері көп ұзамай-ақ бүкіл елімізге таралып кетті. Олай дейтініміз, ансамбль ұжымы ауыз əдебиетінің ежелгі үлгілері мен қазіргі əндерді, үркердей айшықты үрдістерімізді шебер ұштастыру үшін талмай ізденген еді. Екі-үш жыл көлеміндеақ аудан, облыс тарды аралай жүріп ансамбль мүшелері бір ғана жоқтаудың 60-тай, жарапазанның 20-дай, сыңсудың 15-тей нұсқасын, беташар, бесік, тұсаукесер, бəдік жыр ларының ондаған нұсқасын жинап, қағазға түсіріп қана қоймай, арқан кесу, құйрық-бауыр асату, құда сүйреу, ат қою, қыз ұзату, т.б. құнды дəстүр-салтымызбен əдемі əдіптеп, сахналандыру өнерінің де саңлағы атала білді. Соның нəтижесінде, Мəскеуде

өткен «Халық шығармашылығы» байқауының жеңімпазы атанып, бірінші жүлдені иеленіп қайтты. Ансамбль мүшелерінің барлығының дауыстары Қазақ радиосының алтын қорына жазылып алынды. Бұл 1989 жылдың желтоқсаны еді. «Ел іші – өнер кеніші» демекші, əуесқой əртіс əжелер Қазақ теледидарының ұйымдастырған 1988, 1989, 1990 жылдардағы тікелей эфирден берілген «Наурыз» мерекесіне қатысып, көрермендер ризашы лығына бөленді. 1990 жылы Қазақ цирк үйінде өткізілген «Наурыз-Думанда» өнер көрсеткен əжелер тобы ұлттық өнеріміздің ең асылы мен тұнығын, көкірек түкпірінде көзінің қарашығындай сақтап келген əдет-ғұрып, салтдəстүрлерді, рəсімдерді өнер тілінде жеткізе білді. Тіліміз бен дінімізді дəріптеуге де шынайы тілектестік танытты. Əрине, нарық қиыншылықтары қарт өнерпаздарға да оңай тиген жоқ еді, соған қарамастан əзіз жүректі, ұлтжанды əжелеріміз жыл сайынғы төл мерекеміздің өз мəнінде өткізілуіне ұйытқы болып келеді. Ал 1990 жылы Алматыдағы өнер институтында өткен халық əндерін зерттеуші-ғалым А.Б.Затаевичтің туғанына 120 жыл толуына орай ұйымдастырылған мерекеде өнер көрсетіп, дүниенің төрт бұрышынан жиылған сазгерлердің ыстық ықыласына бөленіп, ансамбль мүшелері түгелдей марапатқа ие болған. 1990 жыл ансамбль үшін ең жемісті жыл болды. Осы жылы ансамбль мүшелері Варшава уни верситетінің ректоры Анна Че кановсканың шақыртуымен Польшада қазақ фольклорлық өнеріне қызығушылық танытқан халықтар алдында өнер көрсетіп қайтқан. Ал наурыз айында Түркия азаматтары Мансұр Тəй жі, Абдулқайым Үнаман, Құмарбек Өмір мырзалардың ар найы шақыруымен Түрік елі нің Қазақ кент аймағында қандас тарымызды халқымыздың дəстүрсалты, əдет-ғұрпымен сусындатып қайтқанын қалай ұмытамыз. Сол кездегі Мəдениет министрлігі 1991 жылы ансамбльдің шеберлігінің өсу деңгейін ескере келе өнерлі əжелерге «Халық ансамблі» деген жоғары атақ берді. Ана жүрегінің кеңдігі мен кеңпейілділігі – олардың жастарды қолөнерге баулуында. Халықтық қолөнерді жандандырып жүрген əжелер өнері аудандық, облыстық, республикалық көрмелерде марапатталып жүр. 1990 жылы əжелер ансамблінің мүшелері өз күштерімен бос қалған интернат ғимаратын жөндеуден өткізіп, қолөнер цехын ашқан, онда кілем тоқитын 3 станокта 18 қыз-келіншек

жұмыс істеп, бір бөлмеде ұлттық киімдер тігілсе, екіншісінде, кестеленген, ал үлкен бөлмесінде киіз, пима басылып, сырмақ сырылып, киіз қал пақтар тігілген. Жасалған бұйымдар Алматыдағы «Мирас» дүкенінде сатылған, цехта жұмыс жасаған 30 қыз-келіншекке жалақы беріліп тұрған. Үй рету жұмыстарының барлығын тегін атқарған əжелер тобы, өздерінің қиналғанына қарамай, жастардың өнер үйреніп, отбасыларын асырауына көмектесті. Қолөнер түрлерін жақсы меңгерген Тұрсынхан мен Гүлнұр қазір жеке шеберхана ашып, сонда еңбек етуде. Шынар, Əлия, Нəзира сынды шəкірттері өнер колледжін бітіріп, дизайнер болып істеп жүр. Қолөнер шеберлігі əжелердің өз мəртебелерін де үстем етуде. 2002 жылдың 5-13 маусым аралығында Франция корольдігінің Қазақстаннан арнайы шақырылған 50 делегаттың

құрамында ансамбль жетекшісі – ҚР мəдениет қайраткері, «Ерен еңбегі үшін» медалінің иегері, Жамбыл ауданының құрметті азаматы, күміс алқалы əже Күміс Кемелбекова Париж қаласының іргесіндегі «Шантелей» спорт кешенінде тігілген он үйдің бірінде əжелер қолынан шыққан ұлттық нақыштағы əсем бұйымдармен шетелдіктерді таныстырған, алаша, кілем тоқитын өрмек əдістерін көрсетіп, француздардың таңдайын қақтырған. Бұйымдары жоғары баға алып, «Диана - Ермес» атындағы арнайы сыйлыққа ие болып, ел мерейін өсірген еді. Əжелер тобы өнер жолына жастарды тəрбиелеуде де көп еңбек сіңіруде. 7 жыл ансамбль кұрамында болып, «сыңсу» айтқан Жанар Бұланбаева консерваторияны бітіріп, қазір Астана телеарнасында жұмыс істеуде. 10 жасынан жа рапазан айтып, ансамбль мүшесі болған Бейбіт Мамытбаев та өнер институтын бітірген, мамандығы – сыбызғышы. Қазір де өнер жолына тəрбиеленіп жүр ген 5-6 немерелері бар, соның бірі – Айболат А.Жұ ба нов атындағы саз мектебіне қа былданды. Тəбиға – Селезнев атындағы хореографиялық училищеде, Əмина мен Құралай өнер мектебінде оқиды. Осындай ортақ мүддеге үлес қосып жүрген «Алтын алқалы» əжелер Нұржамал Ыбырайжанова, Орын Абдрах манова мен «Күміс алқалы» Гүлсімхан Əжнұр, Күміс Ке мелбекова, Зарлыхан Ерұзақова, Зульфия Дүйсенова, Сəткүл Үсіпова, «Қазақстан Республикасының білім беру үздіктері» Абдрахман Байғанаев, Файна Баймұрзаева, Бəтен Мұхаметжанова, Шаймхан Исаева, Шекер Сəрсенбиева, Бүкілодақтық байқаулардың бірнеше дүркін жүлдегері Алтын Əліпбаева мен Қаз КСР Жоғарғы Кеңесінің де путаты болған Гүлсім Каренеева, «Қазақтың 100 əні» байқауының жүлдегері Тұр сынхан Жанаманова, 80 жа с тағы атақты биші əже Үмітжан Ботбаева, əншілер Үміт Тайжанова, Асылхан Нүсіпбаева, Ақылай Күмісбекова, Базаркүл Əжіқожаева, Күлжан Естібаева, Асылхан Мұхаметжанова, Дана Ма ханова, Алтынай Нұрбекова сынды əжелеріміздің есімдері əрдайым ілтипатпен ауызға алынады. 2016 жылы Жамбыл ауданы əкімдігінің қолдауымен өздерінің 30 жылдығын тойлағалы отырған əжелер тобының əлі де берері көп.

Алматы облысы, Жамбыл ауданы. –––––––––––

Суретте: ансамбль мүшелері.


15

www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру (Жалғасы. Басы 220-нөмірде). 28. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Медеу аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы ұйымдастыру-құқықтық жұмыс жəне мониторинг бөлімінің басшысы, С-R-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы заңнаманың сақталуын бақылауды жүзеге асыру. Бақылау-қадағалау функцияларын орындау бойынша бөлімнің жұмысын ұйымдастыру, жоспарлау жəне бақылау. Басқармада мемлекеттік тілді дамыту бойынша жұмысты ұйымдастыру, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы, тілдер туралы заңнама талаптарының сақталуын қамтамасыз ету. Орындаушылық тəртіпті бақылау. Құжаттар бойынша ақпараттық-анықтамалықты қамтамасыз етуге байланысты жұмысты ұйымдастыру. Статистикалық есептілікті ұйым дастыру жəне санитариялық-эпидемиологиялық мо ниторингтерді, іс қағаздарын жүргізу, азаматтардың арыздарымен жəне өтініштерімен жұмыс, бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмыс. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама, іс қағаздарын жүргізу), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), жаратылыстану ғылымдары (биология). 29. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Медеу аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы ұйымдастыру-құқықтық жұмыс жəне мониторинг бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ұйымдастыру жұмысын орындау, статистикалық есептілік жəне санитариялықэпидемиологиялық мониторингтерді жүргізу, есептерді құру жəне қабылдау, санитариялық-ағарту жұмысын талдау. Бөлімнің іс қағаздарын жүргізу, жеке жəне заңды тұлғалардың арыздарымен жəне өтініштерімен жұмыс. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе орта білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, медицина), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама, іс қағаздарын жүргізу), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), жаратылыстану ғылымдары (биология), білім (қазақ тілі мен əдебиеті), гуманитарлық ғылымдар (филология, аударма ісі), құқықтану, экономика жəне басқару, гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, байланыс, телекоммуникация жəне ақпараттық технологиялар, электронды техникалар мамандығы бойынша білімі барларға рұқсат етіледі. 30. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика ми нистрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Медеу аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы тұтынушылардың құқықтарын қорғау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік, уақытша, негізгі қызметкердің 2017 жылғы 6 қазанға дейін бала күту демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттері: тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру. Құзыреті шегінде нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын қарауға қатысу. Құзыреті шегінде басқарма алқасының талдау материалдарының, анықтамаларының, баяндамаларының, қаулыларының жобаларын дайындау. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану, халықаралық құқық), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, қаржы, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, социология), фармацевтика, денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналықпрофилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), жаратылыстану ғылымдары (биология, химия). Практикалық жұмыс тəжірибесі болған жағдайда, құқықтану, экономика жəне басқару (экономика, менеджмент, қаржы, есеп жəне аудит), гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика мамандықтары бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 31. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Медеу аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы санитариялық-гигиеналық қадағалау жəне техникалық регламенттер талаптарының сақталуын бақылау бөлімінің басшысы, С-R-3 санаты, 1 бірлік, уақытша, негізгі қызметкердің 2018 жылғы 1 маусымға дейін бала күту демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттері: бөлімнің жұмысына басшылық ету. Бақылаудағы объектілерді санитариялықгигиеналық қадағалау жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру жəне жүргізу. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттардың дайындалуын жəне орындалуын бақылау. Ұйымдастыру-əдістемелік жұмыс жоспары орындалуының талдауын, бөлім қызметінің көрсеткіштерін дайындау. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), білім (биология), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология), құқық (юриспруденция, халықаралық құқық). 32. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Медеу аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: энтомологиялық мəселелер бойынша ұйымдастыру жəне əдістемелік жұмыс. Өкімдер, бұйрықтар жəне сұраулар бойынша ақпарат дайындау. Трансмиссивтік аурулардың (безгек, кене энцефалиті жəне басқалар) тасымалдаушыларын энтомологиялық қадағалауды жоспарлау жəне ұйымдастыру. Анофелогендік су қоймаларын паспорттау бойынша жұмыс жүргізу. Іс қағаздарын жəне мониторингтеуді ұйымдастыру жəне жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Энтомологиялық мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, медицина), фармацевтика, жаратылыстану ғылымдары (биология, химия). Практикалық жұмыс тəжірибесі болған жағдайда гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 33. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Наурызбай аудандық тұтынушылардың

құқықтарын қорғау басқармасы ұйымдастыру-құқықтық жұмыс жəне мониторинг бөлімінің басшысы, С-R-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы заңнаманың сақталуын бақылауды жүзеге асыру. Бақылау-қадағалау функцияларын орындау бойынша бөлімнің жұмысын ұйымдастыру, жоспарлау жəне бақылау. Басқармада мемлекеттік тілді дамыту бойынша жұмысты ұйымдастыру, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы, тілдер туралы заңнама талаптарының сақталуын қамтамасыз ету. Орындаушылық тəртіпті бақылау. Құжаттар бойынша ақпа раттық-анықтамалықты қамтамасыз етуге байланысты жұмысты ұйымдастыру. Статистикалық есептілікті ұйымдастыру жəне санитариялық-эпидемиологиялық мониторингтерді, іс қағаздарын жүргізу, азаматтардың арыздарымен жəне өтініштерімен жұмыс, бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмыс. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама, іс қағаздарын жүргізу), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), жаратылыстану ғылымдары (биология). 34. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Наурызбай аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы ұйымдастыру-құқықтық жұмыс жəне мониторинг бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерінің іске асырылуын бақылау. Азаматтардан келіп түсетін арыздардың, өтініштердің, депутаттық сауалдардың орындалу сапасын бақылау. Еңбек тəртібін бін нығайту жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі іс-шаралар жоспарын бақылау жəне орындау. Құқықтық жалпы оқыту жүргізуді ұйымдастыру. Əкімшілік практиканы жүргізу. Əкімшілік əрекет шараларын қолдануды бақылау жəне талдау. Басқарманың қызметкерлеріне құқықтық мəселелер бойынша практикалық көмек көрсету. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, медицина), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама, іс қағаздарын жүргізу), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), стандарттау, сертификаттау жəне метрология, жаратылыстану ғылымдары (биология), білім (қазақ тілі мен əдебиеті), гуманитарлық ғылымдар (филология, аударма ісі), фармацевтика. Практикалық жұмыс өтілі болған жағдайда, құқықтану, экономика жəне басқару, гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, байланыс, телекоммуникация жəне ақпараттық технологиялар, электронды техникалар мамандығы бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 35. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Наурызбай аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы ұйымдастыру-құқықтық жұмыс жəне мониторинг бөлімінің жетекші маманы, С-R5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ұйымдастыру жұмысын орындау, статистикалық есептілік жəне санитариялық-эпидемиологиялық мониторингтерді жүргізу. есептерді құру жəне қабылдау, санитариялық-ағарту жұмысын талдау. Бөлімнің іс қағаздарын жүргізу, жеке жəне заңды тұлғалардың арыздарымен жəне өтініштерімен жұмыс. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе орта білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, медицина), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама, іс қағаздарын жүргізу), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), жаратылыстану ғылымдары (биология), білім (қазақ тілі мен əдебиеті), гуманитарлық ғылымдар (филология, аударма ісі), құқықтану, экономика жəне басқару, гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, байланыс, телекоммуникация жəне ақпараттық технологиялар, электронды техникалар мамандығы бойынша білімі барларға рұқсат етіледі. 36. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Наурызбай аудандық тұтынушылардың құқық тарын қорғау басқармасы тұтынушылардың құқықтарын қорғау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру. Құзыреті шегінде нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын қарауға қатысу. Құзыреті шегінде басқарма алқасы талдау материалдарының, анықтамаларының, баяндамаларының, қаулыларының жобаларын дайындау. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқық (құқықтану, халықаралық құқық), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, қаржы, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, социология), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналықпрофилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), жаратылыстану ғылымдары (биология, химия), гигиена жəне эпидемиология, фармацевтика, медицина. 37. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Наурызбай аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы санитариялық-гигиеналық қадағалау жəне техникалық регламенттер талаптары сақталуын бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бақылаудағы объектілерді санитариялық-гигиеналық қадағалау. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттарды дайындау жəне орындау. Ұйымдастыру-əдістемелік жұмыс жоспары орындалуының талдауын, бөлім қызметінің көрсеткіштерін дайындауға қатысу. Іс қағаздарын жəне санитариялық-эпидемиологиялық мониторингті жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне орта білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, қоғамдық

тамақтандыру технологиясы, тағам қауіпсіздігі, тағам өнімдерін өндіру, өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау, гигиена жəне эпидемиология, медицина, санитарлық фельдшер, фармацевтика. 38. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Наурызбай аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: энтомологиялық мəселелер бойынша ұйымдастыру жəне əдістемелік жұмыс. Өкімдер, бұйрықтар жəне сұраулар бойынша ақпарат дайындау. Трансмиссивтік аурулардың (безгек, кене энцефалиті жəне басқалар) тасымалдаушыларын энтомологиялық қадағалауды жоспарлау жəне ұйымдастыру. Анофелогендік су қоймаларын паспорттау бойынша жұмыс жүргізу. Іс қағаздарын жəне мониторингтеуді ұйымдастыру жəне жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Энтомологиялық мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, медицина), фармацевтика, жаратылыстану ғылымдары (биология, химия). Практикалық жұмыс тəжірибесі болған жағдайда, гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 39. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Наурызбай аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: зерттеулерді зертханалық бақылауды жүргізе отырып, бақылаудағы объектілерге ағымдағы эпидемиологиялық қадағалауды, профилактикалық жəне эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Шешімдер, өкімдер, бұйрықтар, сұраулар, жеке жəне заңды тұлғалардың шағымдары бойынша ақпараттар дайындау. Ақпараттық бюллетеньдерді, сапа көрсеткіштерін құру, инфекциялық, паразиттік жəне аса қауіпті аурулардың ошақтарында профилактикалық, эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Энтомологиялық мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, медицина), фармацевтика, жаратылыстану ғылымдары (биология, химия). Практикалық жұмыс тəжірибесі болған жағдайда, гигиена жəне эпидемиология, медицина, биология, санитарлық фельдшер, фармацевтика саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 40. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Түрксіб аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы тұтынушылардың құқықтарын қорғау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру. Құзыреті шегінде нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын қарауға қатысу. Құзыреті шегінде басқарма алқа сының талдау материалдарының, анықтамаларының, баяндамаларының, қаулыларының жобаларын дайындау. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану, халықаралық құқық), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, қаржы, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, социология), фармацевтика, денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналықпрофилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), жаратылыстану ғылымдары (биология, химия). Практикалық жұмыс тəжірибесі болған жағдайда, құқықтану, экономика жəне басқару (экономика, менеджмент, қаржы, есеп жəне аудит), гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 41. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Алматы қаласы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Түрксіб аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы санитариялық-гигиеналық қадағалау жəне техникалық регламенттер талаптары сақталуын бақылау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік, уақытша, негізгі қызметкердің 2017 жылғы 13 қазанға дейін бала күту демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттері: бақылаудағы объектілерді санитариялық-гигиеналық қадағалау. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттарды дайындау жəне орындау. Ұйымдастыру-əдістемелік жұмыс жоспары орындалуының талдауын, бөлім қызметінің көрсеткіштерін дайындауға қатысу. Іс қағаздарын жəне санитариялық-эпидемиологиялық мониторингті жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, қоғамдық тамақтандыру технологиясы, тағам қауіпсіздігі, тағам өнімдерін өндіру, өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау). Практикалық жұмыс тəжірибесі болған жағдайда, медицина, фармацевтика, гигиена жəне эпидемиология мамандықтары бойынша саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. V. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Жамбыл облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті, Жамбыл облысы, Тараз қаласы, Əйтеке би көшесі, 13-үй, анықтама телефоны: (8-7262) 45-70-52; 5142-58; 45-61-63, электоронды пошта: zambuldgsen@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Өнеркəсіптік жəне коммуналдық объектілерді санитариялық-гигиеналық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қолданыстағы заңнама, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптарының сақталуын қамтамасыз ету. Өнеркəсіптік жəне коммуналдық объектілерді алдын ала жəне ағымдағы мемлекеттік санитариялық-гигиеналық қадағалауды, оның ішінде еңбек гигиенасы, радиациялық гигиена, пестицидтердің токсикологиясы, электрмагинттік өрістер мен физикалық факторлар, қоршаған орта факторларының (су, топырақ, атмосфералық ауа) халықтың денсаулығына əсері мəселелері бойынша қадағалауды жүзеге асыру. Жобалау-сметалық құжаттамаға санитариялық-эпидемиологиялық сараптама жүргізу, құрылыстың барысын қадағалау жəне аяқталған құрылыс объектілерін қабылдау жөніндегі іс-шараларды жүргізу. Профилактикалық жəне санитариялық-гигиеналық ісшараларды жүргізу. Ұйымдастыру-əдістемелік жұмыс жоспарын құруға жəне оның орындалуына талдау жүргізуге қатысу, бөлім қызметінің көрсеткіштерін дайындау. Шешімдер, өкімдер, бұйрықтар, сұраулар, сондай-ақ жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері жөніндегі ақпараттарды дайындау. Бөлімдегі іс қағаздарын жəне мониторингті жүргізу. Департаменттің аумақтық басқармаларының қызметкерлеріне əдістемелік жəне практикалық көмек көрсету. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе орта білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, техника ғылымдары мен технологиялар (биотехнология немесе азық-түлік өнімдерінің технологиясы немесе стандарттау, сертификаттау жəне метрология немесе

жеңіл өнеркəсіп бұйымдарының технологиясы жəне конструкциялануы немесе экология). Машықтанған жұмыс өтілі болған жағдайда, гигиена жəне эпидемиология немесе медицина немесе фармацевтика саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Балалар, білім беру жəне тағам объектілерін санитариялық-гигиеналық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік, негізгі қызметшінің 2017 жылдың 20 қыркүйегіне дейін бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттері: тамақтану жəне сауда объектілеріне, базарларға, азық-түлік өнеркəсібі кəсіпорындарына санитариялық-гигиеналық қадағалауды жүргізу, тұрғындардың арасында тағамнан уланудың өршуі жағдайларын тексеру. Ұйымдастыру-əдістемелік жұмыс жоспарын құруға жəне оның орындалуына талдау жүргізуге қатысу, бөлім қызметінің көрсеткіштерін дайындау. Шешімдер, өкімдер, бұйрықтар, сұраулар, сондай-ақ жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттарды дайындау. Бөлімдегі іс қағаздарын жəне мониторингті жүргізу. Департаменттің аумақтық басқармаларының қызметкерлеріне əдістемелік жəне практикалық көмек көрсету. Қолданыстағы заңнама, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптарының сақталуын қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау). Практикалық жұмыс тəжірибесі болған жағдайда, гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Балалар, білім беру жəне тағам объектілерін санитариялық-гигиеналық қадағалау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: балалар жəне білім беру мекемелерін, мектепке дейінгі, мектеп мекемелерін жобалауға жəне салуға санитариялық-гигиеналық қадағалау жүргізу, балалар ассортиментінің тауарлары мен заттарын, сондайақ оларды дайындауға арналған материалдарды гигиеналық бағалау, оқыту режімі мен бағдарламасын сараптау. Ұйымдастыру-əдістемелік жұмыс жоспарын құруға жəне оның орындалуына талдау жүргізуге қатысу, бөлім қызметінің көрсеткіштерін дайындау. Шешімдер, өкімдер, бұйрықтар, сұраулар, сондай-ақ жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттарды дайындау. Департаменттің аумақтық басқармаларының қызметкерлеріне əдістемелік жəне практикалық көмек көрсету. Қолданыстағы заңнама, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптарының сақталуын қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), ортадан кейінгі білім: гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика. 4. Персоналды басқару қызметінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызметтен өту ресімдерін қамтамасыз ету: конкурстық іріктеу, мемлекеттік қызметшілердің қызметінің тиімділігіне бағалау жүргізу, оларды аттестаттау ресімдерін сақтау, қызмет бабымен жоғарылау, жұмыстан босатылу. Тəртіптік, марапаттау, аттестаттау жəне кадр мəселелері жөніндегі өзге де комиссиялардың жұмысына қатысу. Мемлекеттік қызметшілерді оқыту, қайта даярлау, біліктілігін арттыру жөніндегі іс-шараларды қамтамасыз ету. Қызметкерлерді марапаттауды ұйымдастыру. Мемлекеттік қызметшілердің жеке деректерін есепке алу. Сала кадр қызметінің жағдайы туралы ай сайынғы, тоқсан сайынғы жəне жыл сайынғы есепті дайындауды ұйымдастыру жəне тапсыру. Біліктілік санаттарын беру жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру. Штаттан тыс қызметкерлердің жұмысын үйлестіру. Жұмысқа қабылдау, ауыстыру, жұмыстан босату, демалыстар, іссапарлар туралы бұйрықтардың жобаларын дайындау. Мемлекеттік қызметшілердің демалыстары кестелерін құру жəне олардың орындалуын мониторингтеу. Əскери міндеттілерді есепке алуды ұйымдастыру жəне жүргізу. Департаменттің жəне аумақтық бөлімшелердің штат кестесінің жобасын дайындау. Персоналды басқару қызметінде іс қағаздарын жүргізу, құжаттарды ведомстволық мұрағатқа тапсыруды ұйымдастыру. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция немесе, халықаралық құқық) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе менеджмент) немесе денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс немесе қоғамдық денсаулық сақтау немесе медицина) немесе білім (қазақ тілі мен əдебиеті немесе педагогика жəне психология немесе құқық жəне экономика негіздері) немесе жаратылыстану ғылымдары (биология) немесе техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология немесе азық-түлік өнімдерінің технологиясы немесе стандарттау, сертификаттау жəне метрология). Машықтанған тəжірибесі болған жағдайда ортадан кейінгі: құқық (юриспруденция немесе халықаралық құқық) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе есеп жəне аудит) немесе гигиена жəне эпидемиология немесе медицина немесе фармацевтика немесе білім (қазақ тілі мен əдебиеті). 5. Техникалық регламенттер талаптары сақталуын бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішнде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Техникалық регламенттер талаптарының сақталуын бақылау жөніндегі ісшараларды жүзеге асыру. Департаменттің аумақтық бөлімшелерінің жұмысы жағдайына жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулерді жүзеге асыруға қатысу. Құзыреті шегінде департаменттің аумақтық басқармаларының мамандарына əдістемелік жəне практикалық көмек көрсету. Құзыреті шегінде департамент алқасы талдау материалдарының, анықтамаларының, баяндамаларының, қаулыларының жобаларын дайындау. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, тағам қауіпсіздігі, қоғамдық денсаулық сақтау технологиясы), жаратылыстану ғылымдары (информатика), білім (математика), құқық (юриспруденция, халықаралық құқық.). Машықтанған тəжірибесі болған жағдайда, гигиена жəне эпидемиология, техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология) саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 6. Құқықтық жұмыс жəне мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департамент қызметінің құқықтық мəселелерін қарау кезінде заңнамада белгіленген тəртіппен сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда департаменттің мүдделерін білдіру. Департаментте Қазақстан Республикасы заңнамасын насихаттау, құқықтық жалпы оқытуды жүргізу жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру. Нормативтік-құқықтық актілердің, шешімдердің жəне құқықтық сипаттағы басқа да құжаттардың қолданыстағы заңнаманың талаптарына сəйкестілігіне заңдық сараптама жүргізу. Департаменттің жəне аумақтық басқармалардың қызметкерлеріне құқықтық көмек көрсету. Есепті кезең бойынша бюджеттік бағдарламалардың тиімділігін бағалауға, бюджеттік өтінімдерді дайындауға қатысу. Тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алуды жүргізу, талдау жəне мониторинг жасау бойынша жұмысты ұйымдастыру. Шарттарды уақтылы жасауды үйлестіруді, олардың заңнама талаптарына сəйкестілігін, шарттар бойынша міндеттемелерді орындамаған немесе тиісінше орындамаған жағдайда экономикалық əрекет ету шараларын қолдануды қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, есеп жəне аудит, қаржы). Машықтанған жұмыс тəжірибесі болған жағдайда, құқық (юриспруденция, халықаралық құқық)

немесе экономика жəне бизнес (экономика, есеп жəне аудит, қаржы) саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 7. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Жамбыл облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Жамбыл аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы санитариялық-гигиеналық қадағалау жəне техникалық регламенттер талаптары сақталуын бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бақылаудағы объектілерді санитариялық-гигиеналық қадағалау. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттарды дайындау жəне орындау. Ұйымдастыру-əдістемелік жұмыс жоспары орындалуының талдауын, бөлім қызметінің көрсеткіштерін дайындауға қатысу. Іс қағаздарын жəне санитариялық-эпидемиологиялық мониторингті жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, экология, өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау, тағам қауіпсіздігі), білім (биология). Ортадан кейінгі білім: гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау). 8. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика минис трлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау ко митетінің Жамбыл облысы тұтынушылардың құқық тарын қорғау департаменті Жуалы аудандық тұты ну шылардың құқықтарын қорғау басқармасы тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерінің іске асырылуын бақылау. Азаматтардан келіп түсетін арыздардың, өтініштердің орындалу сапасын бақылау. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі іс-шараларды жəне мониторингті жүзеге асыру. Еңбек тəртібін күшейту бойынша іс-шараларды жүзеге асыру. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі іс-шаралар жоспарын бақылау жəне орындау. Құқықтық жалпы оқыту жүргізуді ұйымдастыру. Əкімшілік практиканы жүргізу. Əкімшілік əрекет шараларын қолдануды бақылау жəне талдау. Басқарманың қызметкерлеріне құқықтық мəселелер бойынша практикалық көмек көрсету. Сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда басқарма қызметінің құқықтық мəселелерін қарау кезінде басқарма мүдделерін заңнамада белгіленген тəртіпте қорғау. Құқықтық сипаттағы құжаттардың қолданыстағы заңнама талаптарына сəйкестігіне заңдық сараптама жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, соның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), техника ғылымдары жəне технологиялар (автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина: педиатрия). Практикалық жұмыс тəжірибесі болған жағдайда, құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 9. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Жамбыл облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Қордай аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне мониторинг бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түсетін арыздардың, өтініштердің, депутаттық сауалдардың тіркелуін, есепке алынуын жəне орындалу сапасын қамтамасыз ету. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне мониторинг жөніндегі іс-шараларды жүеге асыру. Автоматтандырылған басқару жүйесі бағдарламаларымен жұмыс жасау. Ақпараттарды автоматтандыру, өңдеу жүйесінің жұмысын қамтамасыз ету. Бағдарламалық жасақтаманы енгізу жəне қолдау. Тұлғалардың өтініштерін бірыңғай есепке алу бағдарламасымен жұмыс жасау. Шаруашылық субъектілердің тіркелуін бақылауын жəне есепке алуын жүргізу. Кəсіпкерлік саладағы тексерулерді есепке алу талондары мен карточкаларын жүргізуді бақылауды қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), техника ғылымдары жəне технологиялар (автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау), жаратылыстану ғылымдары (математика, информатика), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит). Практикалық жұмыс тəжірибесі болған жағдайда, гигиена жəне эпидемиология, техника ғылымдары жəне технологиялар (автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама) саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 10. Санитариялық-гигиеналық қадағалау жəне техникалық регламенттер талаптары сақталуын бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: бақылаудағы объектілерді санитариялық-гигиеналық қадағалау. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттарды дайындау жəне орындау. Ұйымдастыру-əдістемелік жұмыс жоспары орындалуының талдауына, бөлім қызметінің көрсеткіштерін дайындауға қатысу. Іс қағаздарын жəне санитариялықэпидемиологиялық мониторингті жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, экология, өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау, тағам қауіпсіздігі), білім (биология). Ортадан кейінгі білім: гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау). 11. Эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: эпидемиологиялық қадағалау мəселелері бойынша жұмысты ұйымдастыру жəне бақылау, профилактикалық эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Ұйымдастыру-əдістемелік жұмыс жоспарының орындалуына талдау жүргізу, бөлім қызметінің көрсеткіштерін дайындау. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттар дайындау. Сырқаттанушылықтың жағдайын жедел, ретроспективті талдау. Объектілерде жəне инфекциялық аурулардың ошақтарында профилактикалық жəне эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Инфекциялық, паразиттік жəне аса қауіпті аурулардың мониторингтерін жүргізу. Ұйғарымдардың, жеке жəне заңды тұлғалардың шағымдары мен өтініштеріне жауаптардың уақтылы орындалуын бақылау. Іс қағаздарын жəне санитариялық-эпидемиологиялық мониторингтеуді жүргізу. Құзыреті шегінде кеңестер, семинарлар өткізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның (Жалғасы 16-бетте).


16

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 15-бетте). ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығын қамтамасыз ету мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина), білім (биология, химия), жаратылыстану ғылымы (биология, химия). Практикалық жұмыс тəжірибесі болған жағдайда гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 12. Эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: зерттеулерді зертханалық бақылауды жүргізе отырып, бақылаудағы объектілерге ағымдағы эпидемиологиялық қадағалауды, профилактикалық жəне эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Шешімдер, өкімдер, бұйрықтар, сұраулар, жеке жəне заңды тұлғалардың шағымдары бойынша ақпараттар дайындау. Ақпараттық бюллетеньдерді, сапа көрсеткіштерін құру, инфекциялық, паразиттік жəне аса қауіпті аурулардың ошақтарында профилактикалық, эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Энтомологиялық мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), жаратылыстану ғылымдары (биология), ветеринария, ортадан кейінгі білім: гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, зоотехния. 13. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика минис трлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Жамбыл облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Мойынқұм аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне санитариялықэпидемиологиялық қадағалау бөлімінің басшысы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы заңнамасының, соның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету. Бақылауқадағалау функцияларын орындау жəне тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылықты қамтамасыз ету бойынша бөлімнің жұмыстарын ұйымдастыру, жоспарлау жəне бақылау. Азаматтардан келіп түсетін өтініштердің, арыздардың орындалу сапасын бақылау. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуын бақылау. Құқықтық жалпы оқыту жүргізуді ұйымдастыру. Əкімшілік əрекет шараларын қолдануды бақылау жəне талдау. Басқарманың қызметкерлеріне құқықтық мəселелер бойынша практикалық көмек көрсету. Сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда басқарма қызметінің құқықтық мəселелерін қарау кезінде басқарма мүдделерін заңнамада белгіленген тəртіпте қорғау. Құқықтық сипаттағы құжаттардың қолданыстағы заңнама талаптарына сəйкестігіне заңдық сараптама жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, соның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Ұйымдастыру-əдістемелік жоспарды жəне зертханалық зерттеу мен құрал-саймандық өлшеулерді жүргізуге мемлекеттік тапсырысты құру жəне орындалуын талдау, бөлім қызметінің болашақ бағытын анықтау, бөлімнің жұмыс көрсеткіштерін дайындау. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттардың дайындалуын жəне орындалуын, ұйғарымдардың уақтылы орындалуын жəне іс қағаздардың жүргізілуін бақылау. Зертханалық бақылауды жүргізе отырып, объектілерді ескертпелі жəне ағымдағы санитариялық қадағалауды ұйымдастыру жəне жүргізу. Эпидемиологиялық қадағалау мəселелері бойынша бөлімнің жұмысын ұйымдастыру жəне бақылау, объектілерде жəне инфекциялық аурулардың ошақтарында профилактикалық эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Иммундық профилактика бойынша жұмыстарды ұйымдастыру жəне бақылау. Инфекциялық сырқаттанушылықты уақтылы жəне дұрыс есепке алуды жəне есептілікті бақылау. Сырқаттанушылықтың бақылау деңгейлерін, динамикасын жəне болжамын анықтай отырып, ретроспективті талдауды жүргізу. Дезинфекциялау қызметін ұйымдастыруды жəне жүзеге асыруды бақылау. Соматикалық, кəсіптік сырқаттанушылық, уақытша еңбекке жарамсыздықты болдыратын сырқаттанушылық бойынша деректерді талдау. Бөлімнің мониторингін жүргізуді бақылау, санитариялық-эпидемиологиялық фонды апта сайын талдау. Кеңестерді, семинарларды ұйымдастыру жəне өткізу. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), білім (химия, биология), жаратылыстану ғылымдары (экология), ветеринария. 14. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: зерттеудің зертханалық əдіс терін жүргізе отырып, бақылаудағы объектілерге мем лекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалауды, ұйғарымдардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру. Инфекциялық, соматикалық, кəсіптік сырқаттанушылық, еңбекке уақытша қабілетсіздігіне байланысты сырқаттанушылық жөніндегі есептерді қабылдау жəне деректерді өңдеу. Ақпараттық бюллетеньдерді, сапа көрсеткіштерін жасау, инфекциялық, паразиттік жəне аса қауіпті аурулардың ошақтарында профилактикалық, эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Іс қағаздарын жүргізу. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерімен жұмыс жасау. Құрылымдық бөлімше бойынша статистикалық құжаттаманы жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), ветеринария, экология, жаратылыстану ғылымдары (биология) немесе ортадан кейінгі білім: гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, зоотехния. 15. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Жамбыл облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Т.Рысқұлов атындағы ауданның тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне мониторинг бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне мониторинг жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру. Ұйымдастыру жұмысын, статистикалық есептілікті орындау. Статистикалық ақпараттарды жинақтау жəне өңдеу. Есептерді жасау жəне қабылдау, санитариялық-ағарту жұмысын талдау. Бөлімнің іс қағаздарын жүргізу, жеке жəне заңды тұғалардың өтініштерімен жұмыс жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), білім (құқық жəне экономика негіздері), техника ғылымдары жəне технологиялар (азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сетификаттау жəне метрология, өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау), ортадан кейінгі білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), білім (құқық жəне экономика негіздері), гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика. 16. Эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: зерттеулерді зертханалық бақылауды жүргізе отырып, бақылаудағы объектілерге ағымдағы эпидемиологиялық қадағалауды, профилактикалық жəне эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Шешімдер, өкімдер, бұйрықтар, сұраулар, жеке жəне заңды тұлғалардың шағымдары бойынша ақпараттар дайындау. Ақпараттық бюллетеньдерді, сапа көрсеткіштерін құру, инфекциялық,

паразиттік жəне аса қауіпті аурулардың ошақтарында профилактикалық, эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Энтомологиялық мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), жаратылыстану ғылымдары (биология), ветеринария, ортадан кейінгі білім: гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, зоотехния. 17. Санитариялық-гигиеналық қадағалау жəне техникалық регламенттер талаптары сақталуын бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бақылаудағы объектілерді санитариялық-гигиеналық қадағалау. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттарды дайындау жəне орындау. Ұйымдастыру-əдістемелік жұмыс жоспары орындалуын талдауға, бөлім қызметінің көрсеткіштерін дайындауға қатысу. Іс қағаздарын жəне санитариялықэпидемиологиялық мониторингті жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, экология, өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау, тағам қауіпсіздігі), білім (биология). Ортадан кейінгі білім: гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау). 18. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Жамбыл облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Талас аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы тұтынушылардың құқық тарын қорғау жəне санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: зерттеудің зертханалық əдістерін жүргізе отырып, бақылаудағы объектілерге мем лекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалауды, ұйғарымдардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру. Инфекциялық, соматикалық, кəсіптік сырқаттанушылық, еңбекке уақытша қабілетсіздігіне байланысты сырқаттанушылық жөніндегі есептерді қабылдау жəне деректерді өңдеу. Ақпараттық бюллетеньдерді, сапа көрсеткіштерін жасау, инфекциялық, паразиттік жəне аса қауіпті аурулардың ошақтарында профилактикалық, эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Іс қағаздарын жүргізу. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерімен жұмыс жасау. Құрылымдық бөлімше бойынша статистикалық құжаттаманы жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), ветеринария, жаратылыстану ғылымдары (биология, экология) немесе ортадан кейінгі білім: гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, зоотехния. 19. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика ми нис трлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Жамбыл облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Сарысу аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне санитариялықэпидемиологиялық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ұйымдастыру-əдістемелік жоспарды жəне зертханалық зерттеу мен құрал-саймандық өлшеулерді жүргізуге мемлекеттік тапсырысты құру жəне оның орындалуын талдау, бөлім қызметінің болашақ бағытын анықтау, бөлімнің жұмыс көрсеткіштерін дайындау. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша дайындау жəне орындау. Зертханалық бақылауды жүргізе отырып, объектілерді ескертпелі жəне ағымдағы санитариялық қадағалауды жүргізу, ұйғарымдардың орындалуын бақылау, санитариялықэпидемиологиялық жағдайды талдау. Соматикалық, кəсіптік сырқаттанушылық, уақытша еңбекке жарамсыздықты болдыратын сырқаттанушылық бойынша деректерді талдау. Объектілерде жəне инфекциялық аурулардың ошақтарында профилактикалық жəне эпидемияға қарсы ісшараларды жүргізу. Инфекциялық, паразиттік жəне аса қауіпті аурулардың мониторингтерін жүргізу. Ұйғарымдардың, жеке жəне заңды тұлғалардың шағымдары мен өтініштеріне жауаптардың уақтылы орындалуын бақылау. Іс-қағаздарын жəне санитариялық-эпидемиологиялық мониторингтеуді жүргізу. Кеңестерді, семинарларды ұйымдастыру жəне өткізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Халықтың санитариялықэпидемиологиялық саламаттылығын қамтамасыз ету мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, стоматология). Практикалық жұмыс тəжірибесі болған жағдайда, гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 20. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасы нормативтік-құқықтық актілерінің іске асырылуын бақылау. Азаматтардан келіп түсетін арыздардың, өтініштердің орындалу сапасын бақылау. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі іс-шараларды жəне мониторингті жүзеге асыру. Еңбек тəртібін күшейту бойынша іс-шараларды жүзеге асыру. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі іс-шаралар жоспарын бақылау жəне орындау. Құқықтық жалпы оқыту жүргізуді ұйымдастыру. Əкімшілік практиканы жүргізу. Əкімшілік əрекет шараларын қолдануды бақылау жəне талдау. Басқарманың қызметкерлеріне құқықтық мəселелер бойынша практикалық көмек көрсету. Сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда басқарма қызметінің құқықтық мəселелерін қарау кезінде басқарма мүдделерін заңнамада белгіленген тəртіпте қорғау. Құқықтық сипаттағы құжаттардың қолданыстағы заңнама талаптарына сəйкестігіне заңдық сараптама жүргізу. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция немесе халықаралық құқық) немесе техника ғылымдары жəне технологиялар (автоматтандыру жəне басқару немесе ақпараттық жүйелер немесе есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама) немесе денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс немесе қоғамдық денсаулық сақтау немесе жалпы медицина немесе педиатрия.). Машықтанған тəжірибесі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білім: құқық (юриспруденция немесе халықаралық құқық) немесе гигиена жəне эпидемиология немесе медицина немесе фармацевтика. 21. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік, негізгі қызметшінің 2018 жылдың 30 қаңтарына дейін бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне. Функционалды міндеттері: зерттеудің зертханалық əдістерін жүргізе отырып, бақылаудағы объектілерге мем ле кеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалауды, ұйғарымдардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру. Инфекциялық, соматикалық, кəсіптік сырқаттанушылық, еңбекке уақытша қабілетсіздігіне байланысты сырқаттанушылық жөніндегі есептерді қабылдау жəне деректерді өңдеу. Ақпараттық бюллетеньдерді, сапа көрсеткіштерін жасау, инфекциялық, паразиттік жəне аса қауіпті аурулардың ошақтарында профилактикалық, эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Іс қағаздарын жүргізу. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерімен жұмыс жасау. Құрылымдық бөлімше бойынша статистикалық құжаттаманы жүргізу.

18 қараша 2015 жыл

Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), ветеринария, экология, жаратылыстану ғылымдары (биология) немесе ортадан кейінгі білім: гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, зоотехния. 22. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Жамбыл облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Шу аудандық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы санитариялық-гигиеналық қадағалау жəне техникалық регламенттер талаптары сақталуын бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бақылаудағы объектілерді санитариялық-гигиеналық қадағалау. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттарды дайындау жəне орындау. Ұйымдастыру-əдістемелік жұмыс жоспары орындалуының талдауын, бөлім қызметінің көрсеткіштерін дайындауға қатысу. Іс қағаздарын жəне санитариялықэпидемиологиялық мониторингті жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, экология, өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау, тағам қауіпсіздігі), білім (биология). Ортадан кейінгі білім: гигиена жəне эпидемиология, медицина, фармацевтика, техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология, өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау). VI. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті, 150009, Солтүстік Қазақстан облысы, Петропавл қ., Мир көшесі, 236, анықтама үшін телефон: 8(7152) 41-28-97, факс: 52-14-50, электронды пошта: skodzpp@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру. Құзыреті шегінде нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын қарауға қатысу. Департамент басқармалары жұмысының жағдайына жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулерді жүзеге асыруға қатысу. Құзыреті шегінде департаменттің аумақтық басқармаларының мамандарына əдістемелік жəне практикалық көмек көрсету. Құзыреті шегінде департамент алқасы талдау материалдарының, анықтамаларының, баяндамаларының, қаулыларының жобаларын дайындау. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), білім (құқық жəне экономика негіздері), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология (салалар бойынша), өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау). Ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі: құқық (құқықтану), медицина, фармацевтика, өндіріс, құрастыру, пайдалану жəне жөндеу (салалар бойынша), (технология жəне тағам кəсіпорындар өнімдер өндіру ұйымдастыру), метрология, стандарттау жəне сертификаттау (стандарттау, метрология жəне сертификаттау (салалар бойынша). 2. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру. Департамент басқармалары жұмысының жағдайына жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулерді жүзеге асыруға қатысу. Құзыреті шегінде департаменттің аумақтық басқармаларының мамандарына əдістемелік жəне практикалық көмек көрсету. Құзыреті шегінде департамент алқасы талдау материалдарының, анықтамаларының, баяндамаларының, қаулыларының жобаларын дайындауға қатысу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), білім (құқық жəне экономика негіздері), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) (медициналықпрофилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология, азық-түлік өнімдерінің технологиясы, стандарттау, сертификаттау жəне метрология (салалар бойынша), өмір сүру қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау), жəне ортадан кейінгі: құқық (құқықтану), медицина, фармацевтика (гигиена жəне эпидемиология), өндіріс, құрастыру, пайдалану жəне жөндеу (салалар бойынша) (технология жəне тағам кəсіпорындар өнімдер өндіру ұйымдастыру), метрология, стандарттау жəне сертификаттау (стандарттау, метрология жəне сертификаттау (салалар бойынша). 3. Ауруханаішілік инфекцияларды эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: емдеу-профилактикалық ұйымдарын, ауруханаішілік инфекцияларды инфекциялық бақылаудың ұйымдастырылуын қадағалау бойынша қызметті талдау. Ауруханаішілік инфекциялармен сырқаттанушылыққа мониторинг жасау. Облыстың емдеу-профилактикалық ұйымдарында санитариялық-гигиеналық, дезинфекциялау-стерилдеу жəне санитариялық-эпидемиологиялық режімдерінің сақталуын бақылау. Медициналық ұйымдардың қалдықтарының жиналуын, пайдаланылуын, залалсыздандырылуын, сақталуын жəне жойылуын қадағалау. Ұйымдастыруəдістемелік басшылықты жүзеге асыру, Департаменттің аумақтық басқармаларына практикалық көмек көрсету. Қазақстан Республикасы заңнамасының, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңдылықтың сақталуын қамтамсыз ету. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау) жəне ортадан кейінгі білім: медицина, фармацевтика. 4. Ұйымдастыру-əдістемелік жұмыс, автоматтандырылған басқару жүйесі жəне мемлекеттік тілді дамыту бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: келіп түсетін хат-хабарламалардың сапасына жəне уақтылы орындалуын, электрондық құжат айналымының жүргізілуін бақылауды жүзеге асыру. Конференцияларды, семинарларды, қоғамдық іс-шараларды өткізуге қатысу. Департаментте жəне аумақтық басқармаларда іс қағаздарының жүргізілуін, құжаттарды есепке алу мен сақтау тəртібін бақылау. Жергілікті желі мен электрондық құжат айналымының жұмысын қамтамасыз ету. Ақпаратты автоматтандырып өңдеу жүйесінің жұмысын қамтамасыз ету. Бағдарламалық жасақтаманы енгізу жəне қолдау. Əкімшілік ықпал етудің қолданылатын шараларын тіркеу, есепке алу, бақылау, талдау. Қалалар мен аудандар басқармаларының статистикалық есептерін қабылдау, талдау жəне жинақтау. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. ҚР заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (журналистика, жұртшылықпен байланыс, экономика, есеп жəне аудит), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), білім (қазақ тілі мен əдебиеті) техника ғылымдары жəне технологиялар (автоматтандыру жəне басқару, ақпараттандыру жүйесі, есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама) жəне ортадан кейінгі: құқық (құқықтану), сервис, экономика жəне басқару (экономика

(салалар бойынша), есеп жəне аудит (салалар бойынша), медицина, фармацевтика, білім» (қазақ тілі мен əдебиеті), байланыс, телекоммуникациялар жəне ақпараттық технологиялар. Электрондық техникасы» (автоматтандыру жəне басқару (бейін бойынша), ақпараттандыру жүйесі (сала бойынша пайдалану), есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама (түрлер бойынша). 5. Карантиндік жəне аса қауіпті инфекцияларды (оның ішінде туберкулезді) эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің аумақтық басқармалары қызметін талдау. Карантиндік, аса қауіпті инфекциялар, туберкулез мəселелері жəне мониторинг бойынша ұйымдастыру-əдістемелік жұмысты жүргізу. Профилактикалық жəне эпидемияға қарсы іс-шараларды ұйымдастыру жəне жүргізу. Басқармалар ұсынатын карантиндік, аса қауіпті аурулар мен туберкулез бойынша есептердің уақтылығы мен есепке алынуының растығын бақылау. Санитариялық-эпидемиологиялық мəселелер бойынша бағдарламаларды əзірлеу жəне олардың орындалуын бақылау. Жеке жəне заңды тұлғалардың хаттарын, шағымдарын жəне өтініштерін қарау. Департаменттің аумақтық басқармаларына практикалық көмек көрсету. Қазақстан Республикасы заңнамасының, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңдылықтың сақталуын қамтамсыз ету. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина), жаратылыстану ғылымдары (биология). Медицина, фармацевтика саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 6. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Тимирязев аудандық басқармасы тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің басшысы, С-R-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бақылау-қадағалау функцияларын орындау жəне тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылықты қамтамасыз ету бойынша бөлімнің жұмысын ұйымдастыру, жоспарлау жəне бақылау. Азаматтардан келіп түсетін өтініштердің, арыздардың орындалу сапасын бақылау. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуын бақылау. Құқықтық жалпы оқыту жүргізуді ұйымдастыру. Əкімшілік əрекет шараларын қолдануды бақылау жəне талдау. Басқарманың қызметкерлеріне құқықтық мəселелер бойынша практикалық көмек көрсету. Сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда басқарма қызметінің құқықтық мəселелерін қарау кезінде басқарма мүдделерін заңнамада белгіленген тəртіпте қорғау. Құқықтық сипаттағы құжаттардың қолданыстағы заңнама талаптарына сəйкестігіне заңдық сараптама жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, соның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Ұйымдастыру-əдістемелік жоспарды жəне зертханалық зерттеу мен құрал-саймандық өлшеулерді жүргізуге мемлекеттік тапсырысты құру жəне орындалуын талдау, бөлім қызметінің болашақ бағытын анықтау, бөлімнің жұмыс көрсеткіштерін дайындау. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттардың дайындалуын жəне орындалуын, ұйғарымдардың уақтылы орындалуын жəне іс қағаздардың жүргізілуін бақылау. Зертханалық бақылауды жүргізе отырып, объектілерді ескертпелі жəне ағымдағы санитариялық қадағалауды ұйымдастыру жəне жүргізу. Эпидемиологиялық қадағалау мəселелері бойынша бөлімнің жұмысын ұйымдастыру жəне бақылау, объектілерде жəне инфекциялық аурулардың ошақтарында профилактикалық эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Иммундық профилактика бойынша жұмысты ұйымдастыру жəне бақылау. Инфекциялық сырқаттанушылықты уақтылы жəне дұрыс есепке алуды жəне есептілікті бақылау. Сырқаттанушылықтың бақылау деңгейлерін, динамикасын жəне болжамын анықтай отырып, ретроспективті талдауды жүргізу. Дезинфекциялау қызметін ұйымдастыруды жəне жүзеге асыруды бақылау. Соматикалық, кəсіптік сырқаттанушылық, уақытша еңбекке жарамсыздықты болдыратын сырқаттанушылық бойынша деректерді талдау. Бөлімнің мониторингін жүргізуді бақылау, санитариялық-эпидемиологиялық фонды апта сайын талдау. Кеңестерді, семинарларды ұйымдастыру жəне өткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина), (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), білім (дефектология, химия, биология), жаратылыстану ғылымдары (экология), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (психология), ветеринария, техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология). 7. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Петропавл қалалық басқармасы эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: зерттеулерді зертханалық бақылауды жүргізе отырып, бақылаудағы объектілерге ағымдағы эпидемиологиялық қадағалауды, профилактикалық жəне эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Шешімдер, өкімдер, бұйрықтар, сұраулар, жеке жəне заңды тұлғалардың шағымдары бойынша ақпараттар дайындау. Ақпараттық бюллетеньдерді, сапа көрсеткіштерін құру, инфекциялық, паразиттік жəне аса қауіпті аурулардың ошақтарында профилактикалық, эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Энтомологиялық мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина), (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау) жəне ортадан кейінгі білім: медицина, фармацевтика. 8. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Шал ақын аудандық басқармасы тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ұйымдастыру-əдістемелік жоспарды жəне зертханалық зерттеу мен құрал-саймандық өлшеулерді жүргізуге мемлекеттік тапсырысты құру жəне оның орындалуын талдау, бөлім қызметінің болашақ бағытын анықтау, бөлімнің жұмыс көрсеткіштерін дайындау. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша дайындау жəне орындау. Зертханалық бақылауды жүргізе отырып, объектілерді ескертпелі жəне ағымдағы санитариялық қадағалауды жүргізу, ұйғарымдардың орындалуын бақылау, санитариялық-эпидемиологиялық жағдайды талдау. Соматикалық, кəсіптік сырқаттанушылық, уақытша еңбекке жарамсыздықты болдыратын сырқаттанушылық бойынша деректерді талдау. Объектілерде жəне инфекциялық аурулардың ошақтарында профилактикалық жəне эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Инфекциялық, паразиттік жəне аса қауіпті аурулардың мониторингтерін жүргізу. Ұйғарымдардың, жеке жəне заңды тұлғалардың шағымдары мен өтініштеріне жауаптардың уақтылы орындалуын бақылау. Іс қағаздарын жəне санитариялық-эпидемиологиялық мониторингтеуді жүргізу. Кеңестерді, семинарларды ұйымдастыру жəне өткізу.Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерінің іске асырылуын бақылау. Азаматтардан келіп түсетін арыздардың, өтініштердің орындалу сапасын бақылау. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі іс-шараларды жəне мониторингті жүзеге асыру. Еңбек тəртібін күшейту бойынша іс-шараларды жүзеге асыру. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі іс-шаралар жоспарын бақылау жəне орындау. Құқықтық жалпы оқыту жүргізуді ұйымдастыру. Əкімшілік практиканы жүргізу. Əкімшілік əрекет шараларын қолдануды бақылау жəне талдау. Басқарманың қызметкерлеріне құқықтық мəселелер бойынша практикалық көмек көрсету. Сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда басқарма қызметінің құқықтық мəселелерін қарау кезінде басқарма мүдделерін заңнамада белгіленген тəртіпте қорғау. Құқықтық сипаттағы құжаттардың қолданыстағы заңнама талаптарына сəйкестігіне заңдық сараптама жүргізу.Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түсетін арыздарды, өтініштерді, тіркеуді, есепке алуды жəне сапасын қамтамасыз ету. Ақпараттық-анықтамалық қызмет көрсетуді жəне құжаттамалық ақпараттың сақталуын қамтамасыз ету. Жергілікті желі мен электрондық құжат айналымының

жұмысын қамтамасыз ету. Ақпаратты автоматтандырып өңдеу жүйесінің жұмысын қамтамасыз ету. Бағдарламалық жасақтаманы енгізу жəне қолдау. Адамдардың өтініштерін бірыңғай есепке алу бағдарламасымен жұмыс. Басқарма қызметкерлерінің шаруашылық субъектілерді тіркеуін есепке алу жəне бақылау. Кəсіпкерлік саласындағы тексерулерді есепке алу карточкалары мен талондарының жүргізілуіне бақылауды қамтамасыз ету, басқарманың бөлімдері бөлігінде шаруашылық субъектілерді тексерулер мен талондарды тапсыруға талдау жүргізу. ҚР заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. ҚР заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), техника ғылымдары жəне технологиялар (автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеуіш техника жəне бағдармаламық жасақтама), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина, стоматология). Құқық (құқықтану), «Байланыс, телекоммуникациялар жəне ақпараттық технологиялар. Электрондық техникасы (автоматтандыру жəне басқару (бейін бойынша), ақпараттандыру жүйесі (сала бойынша пайдалану), есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама (түрлер бойынша), медицина, фармацевтика саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 9. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті Уəлиханов аудандық басқармасы тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің басшысы, С-R-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бақылау-қадағалау функцияларын орындау жəне тұтынушылардың құқықтарын қорғау жəне санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылықты қамтамасыз ету бойынша бөлімнің жұмысын ұйымдастыру, жоспарлау жəне бақылау. Азаматтардан келіп түсетін өтініштердің, арыздардың орындалу сапасын бақылау. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуын бақылау. Құқықтық жалпы оқыту жүргізуді ұйымдастыру. Əкімшілік əрекет шараларын қолдануды бақылау жəне талдау. Басқарманың қызметкерлеріне құқықтық мəселелер бойынша практикалық көмек көрсету. Сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда басқарма қызметінің құқықтық мəселелерін қарау кезінде басқарма мүдделерін заңнамада белгіленген тəртіпте қорғау. Құқықтық сипаттағы құжаттардың қолданыстағы заңнама талаптарына сəйкестігіне заңдық сараптама жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамасының, соның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Ұйымдастыру-əдістемелік жоспарды жəне зертханалық зерттеу мен құрал-саймандық өлшеулерді жүргізуге мемлекеттік тапсырысты құру жəне орындалуын талдау, бөлім қызметінің болашақ бағытын анықтау, бөлімнің жұмыс көрсеткіштерін дайындау. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша ақпараттардың дайындалуын жəне орындалуын, ұйғарымдардың уақтылы орындалуын жəне іс қағаздардың жүргізілуін бақылау. Зертханалық бақылауды жүргізе отырып, объектілерді ескертпелі жəне ағымдағы санитариялық қадағалауды ұйымдастыру жəне жүргізу. Эпидемиологиялық қадағалау мəселелері бойынша бөлімнің жұмысын ұйымдастыру жəне бақылау, объектілерде жəне инфекциялық аурулардың ошақтарында профилактикалық эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Иммундық профилактика бойынша жұмысты ұйымдастыру жəне бақылау. Инфекциялық сырқаттанушылықты уақтылы жəне дұрыс есепке алуды жəне есептілікті бақылау. Сырқаттанушылықтың бақылау деңгейлерін, динамикасын жəне болжамын анықтай отырып, ретроспективті талдауды жүргізу. Дезинфекциялау қызметін ұйымдастыруды жəне жүзеге асыруды бақылау. Соматикалық, кəсіптік сырқаттанушылық, уақытша еңбекке жарамсыздықты болдыратын сырқаттанушылық бойынша деректерді талдау. Бөлімнің мониторингін жүргізуді бақылау, санитариялық-эпидемиологиялық фонды апта сайын талдау. Кеңестерді, семинарларды ұйымдастыру жəне өткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), білім (дефектология, химия, биология), жаратылыстану ғылымдары (экология), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (психология), ветеринария, техника ғылымдары жəне технологиялар (биотехнология). 10. Уəлиханов аудандық басқармасы тұтынушылардың құқық тарын қорғау жəне санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау бөлімінің жетекші маманы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: зерттеудің зертханалық əдістерін жүргізе отырып, бақылаудағы объектілерге мем ле кеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалауды, ұйғарымдардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру. Инфекциялық, соматикалық, кəсіптік сырқаттанушылық, еңбекке уақытша қабілетсіздігіне байланысты сырқаттанушылық жөніндегі есептерді қабылдау жəне деректерді өңдеу. Ақпараттық бюллетеньдерді, сапа көрсеткіштерін жасау, инфекциялық, паразиттік жəне аса қауіпті аурулардың ошақтарында профилактикалық, эпидемияға қарсы іс-шараларды жүргізу. Іс қағаздарын жүргізу. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерімен жұмыс жасау. Құрылымдық бөлімше бойынша статистикалық құжаттаманы жүргізу. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түсетін арыздарды, өтініштерді тіркеуді, есепке алуды жəне орындалу сапасын қамтамасыз ету. Ақпараттық-анықтамалық қызмет көрсетуді жəне құжаттамалық ақпараттың сақталуын қамтамасыз ету. Жергілікті желі мен электрондық құжат айналымының жұмысын қамтамасыз ету. Ақпаратты автоматтандырып өңдеу жүйесінің жұмысын қамтамасыз ету. Тұлғалардың өтініштерін бірыңғай есепке алу бағдарламасымен жұмыс жасау. Кəсіпкерлік саласындағы тексерулерді есепке алу талондары мен карточкаларын жүргізуін бақылауды қамтамасыз ету. Басқарма қызметкерлерінің шаруашылық субъектілердің тіркелуін бақылауын жəне есепке алуын жүргізуі. Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету. Халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес құзыреті шегінде өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), техника ғылымдары жəне технологиялар (автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина), (медициналық-профилактикалық іс, қоғамдық денсаулық сақтау), жаратылыстану ғылымдар (экология), білім (құқық жəне экономика негіздері, қазақ тілі мен əдебиеті) жəне ортадан кейінгі: құқық (құқықтану), «Байланыс, телекоммуникациялар жəне ақпараттық технологиялар. Электрондық техника (автоматтандыру жəне басқару (бейін бойынша), ақпараттандыру жүйесі (сала бойынша пайдалану), есептеуіш техника жəне бағдарламалық жасақтама (түрлер бойынша), «Медицина, фармацевтика», «Білім» (қазақ тілі мен əдебиеті). VII. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Индустриялық даму жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік комитетінің «Атырау облысы бойынша департаменті» РММ, 060000, Атырау қаласы, Əуезов көшесі, 53 «а» анықтама телефон: (8-7122) 45-01-63, e-mail: gk_ atyrau@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Теңізде мұнай операцияларын жүргізуге өнеркəсіптік қауіпсіздікті мемлекеттік қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: теңізде мұнай операцияларын жүргізу бойынша өнеркəсіптік қауіпсіздік сала сында бөлімінің жəне қызметкерлердің əрекетін ұйымдастырады. Қауіпті өндірістік объектілерінде апаттарды жəне оқиғаларды болдырмауға арналған іс-шараларын жүргізу жəне ұйымдастыру бойынша мекемелердің апаттардың жəне олардын салдарын жою бойынша дайындығын бақылауды жүргізеді. Қауіпті өндірістік объектілерде апаттардың себептерін анықтау бойынша комиссияларға белгіленген тəртіпте қатысады. Теңізде мұнай операцияларын жүргізгенде өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнамаларды сақтау бойынша ұсыныстарды өңдеу, сонымен қатар департамент жоспарларын жасауға қатысады, салынып жатқан, пайдаланудағы объектілерде, теңізде мұнай операцияларын (Жалғасы 17-бетте).


(Жалғасы. Басы 15-16-беттерде). жүргізгенде өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы ережелерді, нұсқаулықтарды жəне нормаларды сақтау бойынша бақылау жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техника ғылымдары жəне технологиялар (мұнай жəне газ ұңғымаларын бұрғылау, пайдалы қазбалар кен орындарының геологиясы жəне өндеу, тау-кен ісі; мұнай жəне газ ісі; теңіз техникасы жəне технологиялары, металлургия; жаңа материалдар технологиясы; машина жасау; көлік, көліктік техника жəне технологиялары; жылу энергетикасы; технологиялық машиналар жəне жабдықтары (салалар бойынша); құрылыс (құрылыс материалдары, өнімдері жəне құрылымдары өндірісі; мұнай жəне газ кен орындарын өңдеу жəне пайдалану) газ-мұнай құбырлары мен газ-мұнай қоймаларын жобалау, салу, пайдалану; тіршілік əрекетінің қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау; стандарттау, сертификаттау жəне метрология; бейорганикалық заттардың химиялық технологиясы; радиотехника, электроника жəне телекоммуникациялар. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Қазандықтарды, газ шаруашылығы объектілерін жəне көтергіш құрылыстарды мемлекеттік қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жоғары тұрған мемлекеттік органдардың тапсырмаларын уақтылы орындауды қамтамасыз етеді; қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді алушылардың өтініштерін уақтылы қарауды қамтамасыз етеді, қауіпті өнеркəсіптік объектілердің жəне қауіпті техникалық құрылғыларды пайдаланушы ұйымдардың өнеркəсіптік қаупсіздік талаптарын сақтауын өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асырады, қауіпті өндірістік объектілердің өндірістік ғимараттарын, технологиялық құрылыстары мен техникалық құрылғылардын, қауіпті техникалық құрылғыларды техникалық куəландырудың уақтылы жүргізілуін өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асырады. Нормативтік-құқықтық актілерді жетілдіруге, қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркəсіптік қауіпсіздік деңгейін көтеру бағытында, қауіпті өндірістік объектілердегі аварияларды тексеруге қатысу, өнеркəсіп саласындағы заңнама талаптарын сақтауын тексеруге қатысу жəне ұйымдастыру, қауіпті өндірістік объектіде аварияға қарсы оқу-дабыл жаттығуының өткізілуіне қатысу, қауіпті өндірістік объектілерді пайдалануға енгізу кезінде техникалық куəландыруға, тəжірибелік қабылдауға қатысу, өнеркəсіптік қауіпсіздік сұрақтары бойынша ведомствоаралық кеңестер жəне алқалар өткізуге материалдарды дайындауды бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техника ғылымдары жəне технологиялар; (жылу техникалық жабдықтар, құрылыс өндірісі, құрылыс құрастыру, қайта тиеу жұмысы, технологиялық жəне техникалық көлік, механикаландырылған өндіріс, мұнай-газ ісі, тау-кен ісі, геологиялық жəне пайдалы қазба кен орындарын барлау, технологиялық машиналар мен жабдықтар саласы бойынша; стандарттау, сертификаттау жəне метрология саласы бойынша; көлік, көлік техникасы жəне технологиялар; тіршілік ету жəне қоршаған ортаны қорғау қауіпсіздігі, өндірістегі құрылыс материалдарын өндіру жəне құрастыру саласы бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Əкімшілік-қаржылық жұмыс бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызметшілердің тестілеуден өтуін ұйымдастырады, конкурс өткізу, кадр резервін құру мəселелері бойынша мемлекеттік органдардың кадр қызметтерімен тығыз байланыс жасайды. Мемлекеттік қызметшілердің аттестаттаудан уақытында өтуін ұйымдастырады. Департамент жұмысына тиісті тəжірибесі мен біліктілік талабы бар кадрларды тарту жұмыстарымен айналысады. Бекітілген біліктілік талаптарына сəйкес əкімшілік мемлекеттік қызметшілердің конкурстық іріктеуден өтуін ұйымдастырады. Мемлекеттік қызметке өтуіне байланысты шектеулердің сақталуын бақылауға алады. Бөлім құзырына кіретін өзге де қызметтерді жүзеге асырады. Департамент қызметкерлерінің жеке істерін жүргізу жəне сақтау, еңбек кітапшалары жəне басқа құжаттар есебімен айналысады. Нормативтік-құқықтық актілер жобаларының жəне заң жобаларының Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкестігін қарастырады, оларды келісу жұмыстарын ұйымдастырады жəне жүзеге асырады. Департамент мүддесін бекітілген тəртіпте сотта жəне басқа ұйымдарды құқықтық мəселелерін қарастыру барысында қорғайды. Департаменттің талап-арыз жұмысын ұйымдастырады жəне жүргізеді. Əкімшілік құқық бұзушылық заңнамасының қолданылуына талдау, есеп, қорытынды есеп, басқа да іс материалдарын дайындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі), əлеуметтік ғылымдар (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы). Департамент қызметінің негізгі бағыттарына байланысты мемлекеттік органдарда, ұйымдарда, мекемелерде жұмыс тəжірибесінің болуы. 4. Əкімшілік-қаржы жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік бюджетке төлемдердің дұрыс есептелуі мен аударылуын, сондай-ақ міндетті зейнетақы жарналар мен мемлекеттік əлеуметтік сақтандыру қорына төлемдерді уақытында аударады. Зейнетақы жəне əулеметтік аударылған төлемдердің талдамалық жəне синтетикалық есебін жүзеге асырады. Орындау парағы бойынша төлемдерді уақытында ұстап қалуды жəне оларды аударады. Бастапқы жəне бухгалтерлік құжаттардың дұрыс ресімделу, есеп айырысу мен төлем міндеттері, еңбекақы қорының жұмсалу тəртібінің сақталуын, лауазымдық жалақының белгіленуін бақылауға алады. Материалдық жауапты тұлғалармен материалдық жауапкершілік туралы шарттардың есебін жүргізеді жəне олардың уақытында ресімделуін бақылауға алады. Баланста тұрған қаржы мен тауарлы-материалдық құндылықтарды түгендеуге қатысады. Еңбек жəне еңбекақы бойынша тиісті есеп жасайды жəне белгіленген мерзімде ұсынады. Мемлекеттік сатып алу бойынша тиісті құжаттарды ресімдеу, тауарды сатып алу, жұмысты орындау жəне қызмет көрсету бойынша конкурстық процедураны ұйымдастыруға жəне өткізуге жауапты. Материалдық қор дайындығының жай-күйін жасау, сақтау жəне қолдау жөніндегі іс-шаралардың орындалуына, материалдықтехникалық ресурстарды ұтымды қамтамасыз ету бойынша қажетті есептерді жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 5. Əкімшілік жəне қаржы жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: кіріс жəне шығыс хаттарды есепке алуды жүргізеді, тіркеу карточкаларын ресімдейді немесе мəліметтер банкін құрады. Құжаттық материалдардың өту есебі картотекасын жүргізеді, олардың орындалуын бақылауды жүзеге асырады. Келіп түскен жəне жөнелтілетін хаттардың есебін жүргізеді, мұрағаттағы қолданыстағы құжаттарды жүйелейді жəне сақтайды. Жеке жəне заңды тұлғалардың арыз-шағымдарының есебін жүргізеді. Қатаң есептегі бланкілердің есебін жүргізеді. Іс жүргізу, тіркеу картотекасы немесе компьютерлік мəліметтер банкінде аяқталған істерді мұрағатқа тапсыруды дайындайды, мұрағатқа сақтауға тапсырылатын істің тізімін жасайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі), педагогикалық жəне гуманитарлық, əлеуметтік ғылымдар (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, құжаттану жəне мұрағаттану). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. VIII. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Индустриялық даму жəне өнеркəсіптік қауіп сіздік комитетінің «Алматы облысы бойынша департаменті» РММ, 040000, Талдықорған қаласы, Еркін ауылы, Болашақ көшесі, 1/2, анықтама үшін телефон: 8 (7282) 30-51-80, mir.ao@mail/ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мұнай өнімдерін, астық қабылдау кəсіпорындарын жəне химиялық қауіпті объектілерін мемлекеттік қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік (оның ішінде 1 бірлік 2018 жылғы 5 маусымға дейін негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыста болу кезеңіне). Функционалды міндеттері: қауіпсіздік нормалары мен ережелерінің жəне нұсқаулықтарының орындалуын бақылау, реттелетін салаларда мемлекеттік бақылауды жəне

17

www.egemen.kz

18 қараша 2015 жыл

қадағалауды қамтамасыз ету, қауіпті өндірістік объектіні пайдалануға енгізу кезінде қабылдау сынақтарына, техникалық куəландыруға қатысу, қауіпті өндірістік объектілердің жəне қауіпті техникалық құрылғыларды пайдаланушы ұйымдардың өнеркəсіптік қауіпсіздік талаптарын сақтауын өнеркəсіптік қауіпсіздік саласы бойынша мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техника ғылымдары мен технологиялар, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі құқықтану білімі барларға рұқсат етіледі. Мүмкіндігінше жетекшілік ететін өнеркəсіп салалары өндірісінде жұмыс тəжірибесінің болуы. 2. Салааралық қадағалау, энергия үнемдеу жəне энергия тиімділігін арттыру саласындағы бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: қауіпсіздік нормалары мен ережелерінің жəне нұсқаулықтарының орындалуын бақылау, реттелетін салаларда мемлекеттік бақылауды жəне қадағалауды қамтамасыз ету, қауіпті өндірістік объектіні пайдалануға енгізу кезінде қабылдау сынақтарына, техникалық куəландыруға қатысу, қауіпті өндірістік объектілердің жəне қауіпті техникалық құрылғыларды пайдаланушы ұйымдардың өнеркəсіптік қауіпсіздік талаптарын сақтауын өнеркəсіптік қауіпсіздік саласы бойынша мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техника ғылымдары мен технологиялар, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі құқықтану білімі барларға рұқсат етіледі. Мүмкіндігінше жетекшілік ететін өнеркəсіп салалары өндірісінде жұмыс тəжірибесінің болуы. 3. Қазандық шаруашылығы объектілерін жəне көтергіш құрылыстарды мемлекеттік қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қауіпсіздік нормалары мен ережелерінің жəне нұсқаулықтарының орындалуын бақылау, реттелетін салаларда мемлекеттік бақылауды жəне қадағалауды қамтамасыз ету, қауіпті өндірістік объектіні пайдалануға енгізу кезінде қабылдау сынақтарына, техникалық куəландыруға қатысу, қауіпті өндірістік объектілердің жəне қауіпті техникалық құрылғыларды пайдаланушы ұйымдардың өнеркəсіптік қауіпсіздік талаптарын сақтауын өнеркəсіптік қауіпсіздік саласы бойынша мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техника ғылымдары мен технологиялар, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі құқықтану білімі барларға рұқсат етіледі. Мүмкіндігінше жетекшілік ететін өнеркəсіп салалары өндірісінде жұмыс тəжірибесінің болуы. 4. Əкімшілік-қаржылық жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің іс-құжаттарын жүргізу жəне құжаттарды қабылдау; кіріс жəне шығыс құжаттармен жұмыс жасау; келіп түскен құжаттардың уақытында орындалуын қадағалау, істер номенклатурасын əзірлеу; картотека жəне басқа да бақылау анықтамаларды құру жəне жүргізу. Департаменттің құзыреті шеңберінде ақпараттық, талдамалық жəне өзге де қажетті материалдарды дайындау; мұрағат істерін жүргізу жəне бақылау. Мемлекеттік органдармен, заңды жəне жеке тұлғалармен бөлім құзыретіне кіретін мəселелер бойынша хат алмасу. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін орындау мерзімдерін бақылауды жүзеге асыру. Департаменттің іс құжаттарын мемлекеттік тілге аудару жұмыстарын жүргізу. Бөлім басшысы жүктеген басқа да өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану), гуманитарлық (филология, аударма ісі) немесе техника ғылымдары саласы, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі кəсіби білімі барларға рұқсат етіледі. IX. ҚР Инвестициялар жəне даму министрлігі Геология жəне жер қойнауын пайдалану комитетінің Солтүстік Қазақстан геология жəне жер қойнауын пайдалану өңіраралық департаменті, 020000, Ақмола облысы, Көкшетау қаласы, Сəтбаев көшесі, №1, анықтама үшін телефон: (7162) 25-66-85, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мониторинг жəне жер қойнауын пайдалану бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жер қойнауын тиімді жəне кешенді пайдалануға қатысты жер қойнауын пайдалану мониторингін жүзеге асыру жəне лицензиялық келісімшарттарын орындау, жер қойнауын пайдаланушылар бойынша базаны үнемі толықтыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техника ғылымдары жəне технологиялар немесе құқық немесе экономика жəне бизнес саласында. 2. Мониторинг жəне жер қойнауын пайдалану бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жерасты сулары мемлекеттік мониторингін жүргізуге бақылауды жүзеге асыру, орындалған жұмыстар актілерінің жобаларын жəне есептерін қарастыру. Су кадастрларын, жер қойнауын ластау көздерінің, қауіпті геологиялық үдерістердің көріну кадастрын жасау, статистикалық есепті бақылау. «Жерасты сулары» ішкі жүйесін толықтыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техника ғылымдары жəне технологиялар немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары саласында. X. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Статистика комитеті «Қостанай облысының статистика департаменті» РММ, 110003, Қостанай қаласы, Майлин көшесі, 2/4, анықтама үшін телефон: 8 (7142) 53-54-17, электронды мекенжайы: info@statkostanay.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржы басқармасының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 2017 жылғы 30 қаңтарға дейін.). Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есепке алуды жəне мүліктің, міндеттемелер мен шаруашылық операциялардың есептіліктерін жүргізу, мемлекеттік сатып алуды жүргізуге, еңбекақыны есептеуге қатысу, штат кестесін жасауға қатысу, бюджеттік бағдарламаларды (кіші бағдарлама ларды) орындау бойынша жұмысты ұйымдастыру. Департамент басшылығымен анықталған өзге өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, қаржы, статистика, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика), ортадан кейiнгi бiлiмi: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, қаржы, статистика, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика). Практикалық тəжірибесі: мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес өтілі немесе осы санаттың нақты лауазымның сəйкес функционалды бағытына сəйкес жұмыс саласында екі жылдан кем емес өтілі болса ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Ауыл шаруашылығы статистикасы басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: алғашқы статистикалық деректерді жинауды, өңдеуді, материалдық-техникалық жəне бағдарламалық құралдарды тиімді пайдалануды қамтамасыз ету. Экономикалық жұмыс, бекітілген салалар бойынша талдау жəне статистикалық материалдарды дайындау. Базаны қалыптастыру, статистикалық байқау əдістемесіне сəйкес алғашқы статистикалық деректерді бақылау жəне түзету. Департамент басшылығымен анықталған өзге өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика), ортадан кейiнгi білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика). 3. Көлік, байланыс, қызмет көрсету, инновациялар жəне туризм статистикасы басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 2016 жылғы 1 мамырға дейін.). Функционалды міндеттері: алғашқы статистикалық деректерді жинауды, өңдеуді, материалдық-техникалық жəне бағдарламалық құралдарды тиімді пайдалануды қамтамасыз ету. Экономикалық жұмыс, бекітілген салалар бойынша

талдауды жəне статистикалық материалдарды дайындау. Базаны қалыптастыру, статистикалық байқау əдістемесіне сəйкес алғашқы статистикалық деректерді бақылау жəне түзету. Департамент басшылығымен анықталған өзге өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика), ортадан кейiнгi білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика). 4. Баға статистикасы басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 4 бірлік. Функционалды міндеттері: алғашқы статистикалық деректерді жинауды, өңдеуді, материалдық-техникалық жəне бағдарламалық құралдарды тиімді пайдалануды қамтамасыз ету. Экономикалық жұмыс, бекітілген салалар бойынша талдау жəне статистикалық материалдарды дайындау. Базаны қалыптастыру, статистикалық байқау əдістемесіне сəйкес алғашқы статистикалық деректерді бақылау жəне түзету. Департамент басшылығымен анықталған өзге өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), техника ғылымдары жəне технологиялар (азық-түлік өнімдерінің технологиясы), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика), ортадан кейiнгi білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), техника ғылымдары жəне технологиялар (азық-түлік өнімдерінің технологиясы), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика). 5. Тіркелімдер басқармасының жетекші маманы, С-О6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық бизнестіркелімді, тұрғын үй қорының статистикалық тіркелімін, ауылшаруашылық тіркелімді, салық органдарының деректер базасын жүргізу, мемлекеттік деректер базасымен жəне деректердің əкімшілік өзге көздерімен өзара əрекет ету, ақпараттық жүйенің бағдарламалық қамтамасыз етілуін сүйемелдеу. Департамент басшылығымен анықталған өзге өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), техника ғылымдары жəне технологиялар (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика), ортадан кейiнгi білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), техника ғылымдары жəне технологиялар (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика). 6. Науырзым ауданы статистика басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: алғашқы статистикалық деректерді жинау, толықтығын, уақытылығын жəне дəйектілігін бақылау. Кенттік, ауылдық (селолық) округтердің шаруашылық бойынша кітаптарына жазбаларды жүргізуге мемлекеттік бақылау жасау. Департамент басшылығымен анықталған өзге өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы, зооинженертехнолог), техника ғылымдары жəне технологиялар (азықтүлік өнімдерінің технологиясы, қайта өңдеу өндірістерінің технологиясы (сала бойынша)), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика), ортадан кейiнгi білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы, зооинженер-технолог), техника ғылымдары жəне технологиялар (азық-түлік өнімдерінің технологиясы, қайта өңдеу өндірістерінің технологиясы (сала бойынша)), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика). 7. Рудный қаласы статистика басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: алғашқы статистикалық деректерді жинау, толықтығын, уақытылығын жəне дəйектілігін бақылау. Кенттік, ауылдық (селолық) округтердің шаруашылық бойынша кітаптарына жазбаларды жүргізуге мемлекеттік бақылау жасау. Департамент басшылығымен анықталған өзге өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы, зооинженертехнолог), техника ғылымдары жəне технологиялар (азықтүлік өнімдерінің технологиясы, қайта өңдеу өндірістерінің технологиясы (сала бойынша)), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика), ортадан кейiнгi білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы, зооинженер-технолог), техника ғылымдары жəне технологиялар (азық-түлік өнімдерінің технологиясы, қайта өңдеу өндірістерінің технологиясы (сала бойынша)), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика). 8. Ұзынкөл ауданы статистика басқармасының басшысы, С-О-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарма жұмысын басқару (бақылау жəне үйлестіру), статистикалық жəне ұйымдастырушылық жұмыс жоспарларының белгіленген уақытта орындалуын қамтамасыз ету бойынша қызметті жоспарлау, талдамалық жəне статистикалық материалдар дайындау, семинар-кеңестер ұйымдастыру жəне өткізу, деректердің əкімшілік көздерімен жəне ауылдар мен қалалар бойынша респонденттермен өзара қатынаста болу. Кенттік, ауылдық (селолық) округтердің шаруашылық кітаптарындағы жазбаларды жүргізуге мемлекеттік бақылау. Департамент басшылығымен анықталған өзге өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы, зооинженертехнолог), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика). Практикалық тəжірибесі: мемлекеттiк қызмет өтiлi екi жылдан кем емес немесе мемлекеттiк органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтiлi бiр жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтiлi үш жылдан кем емес, сонымен қоса басқарушы лауазымдарда бір жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейiнгi оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президентi жанындағы бiлiм беру ұйымдарында мемлекеттiк тапсырыс негiзiнде немесе шетелдiң жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөнiндегi республикалық комиссия бекiтетiн басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесiнiң болуы. 9. Қостанай ауданы статистика басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: алғашқы статистикалық деректерді жинау, толықтығын, уақытылығын жəне дəйектілігін бақылау. Кенттік, ауылдық (селолық) округтердің шаруашылық бойынша кітаптарына жазбаларды жүргізуге мемлекеттік бақылау жасау. Департамент басшылығымен анықталған өзге өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы, зооинженертехнолог), техника ғылымдары жəне технологиялар (азықтүлік өнімдерінің технологиясы, қайта өңдеу өндірістерінің технологиясы (сала бойынша)), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика), ортадан кейiнгi білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы, зооинженер-технолог), техника ғылымдары жəне технологиялар (азық-түлік өнімдерінің технологиясы, қайта өңдеу өндірістерінің технологиясы (сала бойынша)), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика). 10. Қостанай қаласы статистика басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: алғашқы статистикалық деректерді жинау, толықтығын, уақытылығын жəне

дəйектілігін бақылау. Кенттік, ауылдық (селолық) округтердің шаруашылық бойынша кітаптарына жазбаларды жүргізуге мемлекеттік бақылау жасау. Департамент басшылығымен анықталған өзге өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы, зооинженертехнолог), техника ғылымдары жəне технологиялар (азықтүлік өнімдерінің технологиясы, қайта өңдеу өндірістерінің технологиясы (сала бойынша)), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика), ортадан кейiнгi білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (есеп жəне аудит, экономика, менеджмент, қаржы, статистика), ауыл шаруашылығы ғылымдары (агрономия, мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы, зооинженер-технолог), техника ғылымдары жəне технологиялар (азық-түлік өнімдерінің технологиясы, қайта өңдеу өндірістерінің технологиясы (сала бойынша)), жаратылыстану ғылымдары (математика) жəне білім (математика). ХІ. Қазақстан Республикасы Ауыл шарушылығы министрлігі Су ресурстары комитетінің «Су ресурстарын пайдалануды реттеу жəне қорғау жөніндегі Тобыл-Торғай бассейндік инспекциясы» республикалық мемлекеттік мекемесі, 110000, Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 75-үй, анықтама үшін телефон/факс: (8-714-2) 50-49-26, электронды пошта: ttbi@minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Су қорын мемлекеттік бақылау жəне қорғау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметшінің бала күту демалысы кезеңіне- 2017 жылғы 11 тамызына дейін). Функционалды міндеттері: су заңдылықтарының сақталуы жөнінде шаруашылық субъектілерін тексеруге арналған жылдық жəне тоқсандық жоспарын əзірлеуге қатысады, судың жай-күйiне əсер ететiн кəсiпорындардың жəне басқа да құрылыстардың құрылыс орнын айқындау жөнiндегi ұсыныстарды; судың жай-күйiне əсер ететiн кəсiпорындарды жəне басқа да құрылыстарды салу мен реконструкциялаудың жобалау алдындағы құжаттамасы жобаларын; су объектiлерiн оқшау жəне бірлесіп су пайдалануға беру туралы өтінішті қарауды жүргізу, су заңдылықтарының сақталуы бойынша кəсіпорындар мен ұйымдарды тексеруді жүзеге асырады, су ресурстарын қорғау сұрақтары бойынша Тобыл-Торғай БСИ-ның қоғамдық мекемелер, əртүрлі меншіктегі мекемелер мен кəсіпорындар, мемлекеттік органдармен қарым-қатынасы жөніндегі құжаттар мен материалдарды дайындайды, су қорғау белдеулері мен аймақтарында, су объектілеріндегі құрылыс жəне басқа да жұмыстар жүргізу жөніндегі құжаттарды қарастырады жəне келісім жасайды; Қазақстан Республикасының заңнамаларымен белгіленген басқа да өкілеттіктерін жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техника ғылымдары жəне технологиялар (қоршаған ортаны қорғау жəне өмір тіршілігінің қауіпсіздігі), ауыл шаруашылығы ғылымдары (су ресурстары жəне суды пайдалану), жаратылыстану ғылымдары (гидрология, экология), өзен ғимараттарының гидротехникалық құрылысы жəне су электр станциялары, гидротехникалық құрылыс жəне ғимарат, сумен қамтамасыз ету, кəріздеу, су қорын тиімді пайдалану жəне қорғау, гидромелиорация, гидрогеология жəне инженерлік геология, гидрометеорология, сумен жабдықтау, құбыр өнеркəсіп жəне қайнар суларын тазалау. Жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, техника ғылымдары жəне технологиялар (қоршаған ортаны қорғау жəне өмір тіршілігінің қауіпсіздігі), ауыл шаруашылығы ғылымдары (су ресурстары жəне суды пайдалану), жаратылыстану ғылымдары (гидрология, экология), өзен ғимараттарының гидротехникалық құрылысы жəне су электр станциялары, гидротехникалық құрылыс жəне ғимарат, сумен қамтамасыз ету, кəріздеу, су қорын тиімді пайдалану жəне қорғау, гидромелиорация, гидрогеология жəне инженерлік геология, гидрометеорология, сумен жабдықтау, құбыр өнеркəсіп жəне қайнар суларын тазалау. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» Конституциялық заңын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. ХІІ. Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы, 010000, Астана қаласы, Бейбітшілік көшесі, 4, анықтама телефоны: 75-22-22, 75-26-32, факс: 75-22-21, электронды мекенжайы: g.zhashkenova@election.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Аппараттың ұйымдастыру-талдау бөлімі меңгерушісінің орынбасары, В-1 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлім жұмысын жоспарлау, ұйымдастыру, жұмысын бақылау. Ортсайлауком қызметін ұйымдастырушылық қамтамасыз ету мəселелеріне қатысу. ҚР Президентінің, Парламенті жəне мəслихаттары депутаттарының сайлауы мен референдумдарын өткізу жұмыстарын ұйымдастыру. Сайлау құжаттарының нысандарын əзірлеу. Аумақтық, округтік сайлау комиссияларынан келіп түсетін ақпараттық материалдарды талдауды жүзеге асыру. Өзіне бекітілген аумақтық комиссиялармен, өкілді жəне атқарушы билік органдарымен сайлау мен республикалық референдумды дайындауға жəне өткізуге қатысты мəселелер бойынша байланысты жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, келесі мамандықтар бойынша жоғары білім: гуманитарлық, техника ғылымдары мен технологиялар, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (саясаттану, экономика, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), білім беру (математика), құқық (құқықтану). Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы», «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы», «Республикалық референдум туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Қоғамдық бірлестіктер туралы», «Саяси партиялар туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау туралы», «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білу. Компьютермен (Word, Excel) жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білуі. ХІІІ. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Еңбек, əлеуметтік қорғау жəне көші-қон комитетінің «Батыс Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ, 090000, Орал қаласы, Сарайшық көшесі, 44/2, 414-бөлме, анықтама үшін телефоны: 8 (7112) 51-52-91, электронды пошта: s.erbolatova@ mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржы жəне ұйымдық-бақылауды қамсыздандыру бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс кезеңіне 2017 жылдың 6 маусымына дейін), жұмыс орны – Орал қаласы. Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есептер, ақпараттар əзірлеу жəне бухгалтерлік есеп жүргізу мəселелері бойынша қызмет атқару, еңбекақы, зейнетақы аударымдары, əлеуметтік салық жəне табыс салықтары бойынша есеп жасау; департаменттің штаттық кестесін дайындау, шарттар рəсімдеу, техникалық қызметшілердің жұмысын ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес (экономика немесе қаржы немесе есеп жəне аудит) мамандықтары бойынша білім, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтікқұқықтық актілерді білу, мүмкіндігінше мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу. XIV. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Индустриялық даму жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік комитетінің «Атырау облысы бойынша департаменті» РММ, 060000, Атырау қаласы, Əуезов көшесі, 53 «а» анықтама үшін телефон: (8-7122) 45-01-63, e-mail: gk_atyrau@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Теңізде мұнай операцияларын жүргізуге өнеркəсіптік қауіпсіздікті мемлекеттік қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік.

Функционалды міндеттері: теңізде мұнай операцияларын жүргізу бойынша өнеркəсіптік қауіпсіздік саласында бөлімінің жəне қызметкерлердің əрекетін ұйымдастырады. Қауіпті өндірістік объектілерде апаттарды жəне оқиғаларды болдырмауға арналған іс-шараларды жүргізу жəне ұйымдастыру бойынша, мекемелердің апаттардың жəне олардын салдарын жою бойынша дайындығын бақылауды жүргізеді. Қауіпті өндірістік объектілерде апаттардың себептерін анықтау бойынша комиссияларға белгіленген тəртіпте қатысады. Теңізде мұнай операцияларын жүргізгенде өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнамаларға ұсыныстарды өңдеу, сонымен қатар департамент жоспарларын жасауға қатысады, салынып жатқан, пайдаланудағы объектілерде, теңізде мұнай операцияларының жүргізгенде өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы ережелерді, нұсқаулықтарды жəне нормаларды сақтауға бақылау жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техника ғылымдары жəне технологиялар (мұнай жəне газ ұңғымаларын бұрғылау, пайдалы қазбалар кен орындарының геологиясы жəне өңдеу, тау-кен ісі; мұнай жəне газ ісі; теңіз техникасы жəне технологиялары, металлургия; жаңа материалдар технологиясы; машина жасау; көлік, көліктік техника жəне технологиялар; жылу энергетикасы; технологиялық машиналар жəне жабдықтары (салалар бойынша); құрылыс (құрылыс материалдары, өнімдері жəне құрылымдары өндірісі; мұнай жəне газ кен орындарын өңдеу жəне пайдалану) газ-мұнай құбырлары мен газ-мұнай қоймаларын жобалау, салу, пайдалану; тіршілік əрекетінің қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау; стандарттау, сертификаттау жəне метрология; бейорганикалық заттардың химиялық технологиясы; радиотехника, электроника жəне телекоммуникациялар. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Қазандықтарды, газ шаруашылығы объектілерін жəне көтергіш құрылыстарды мемлекеттік қадағалау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жоғары тұрған мемлекеттік органдардың тапсырмаларын уақтылы орындауды қамтамасыз етеді; қауіпті өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді алушылардың өтініштерін уақ тылы қарауды қамтамасыз етеді, қауіпті өнеркəсіптік объектілердің жəне қауіпті техникалық құрылғыларды пайдаланушы ұйымдардың өнеркəсіптік қауіпсіздік талаптарын сақтауын өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асырады, қауіпті өндірістік объектілердің өндірістік ғимараттардың, технологиялық құрылыстар мен техникалық құрылғылардың, қауіпті техникалық құрылғыларды техникалық куəландырудың уақтылы жүргізілуін, өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асырады. Нормативтік-құқықтық актілерді жетілдіруге, қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркəсіптік қауіпсіздік деңгейін көтеру бағытында, қауіпті өндірістік объектілердегі аварияларды тексеруге қатысу, өнеркəсіп саласындағы заңнама талаптарын сақтауды тексеруге қатысу жəне ұйымдастыру, қауіпті өндірістік объектіде аварияға қарсы оқу дабыл жаттығуының өткізілуіне қатысу, қауіпті өндірістік объектілерді пайдалануға енгізу кезінде техникалық куəландыруға, тəжірибелік қабылдауға қатысу, өнеркəсіптік қауіпсіздік сұрақтары бойынша ведомствоаралық кеңестер жəне алқалар өткізуге материалдарды дайындауға бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техника ғылымдары жəне технологиялар; (жылутехникалық жабдықтар, құрылыс өндірісі, құрылыс салу, механикаландырылған қайта тиеу жұмысы, технологиялық жəне техникалық көлік, механикаландырылған өндіріс, мұнай-газ ісі, тау-кен ісі, геологиялық жəне пайдалы қазба кен орындарын барлау, технологиялық машиналар мен жабдықтар саласы бойынша; стандарттау, сертификаттау жəне метрология саласы бойынша; көлік, көлік техникасы жəне технологиялар; тіршілік ету жəне қоршаған ортаны қорғау қауіпсіздігі, өндірісте құрылыс материалдарын өндіру жəне құрастыру саласы бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Əкімшілік-қаржылық жұмыс бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызметшілердің тестілеуден өтуін ұйымдастырады, конкурс өткізу, кадр резервін құру мəселелері бойынша мемлекеттік органдардың кадр қызметтерімен тығыз байланыс жасайды. Мемлекеттік қызметшілердің аттестаттаудан уақытында өтуін ұйымдастырады. Департамент жұмысына тиісті тəжірибесі мен біліктілік талабы бар кадрларды тарту жұмыстарымен айналысады. Бекітілген біліктілік талаптарына сəйкес, əкімшілік мемлекеттік қызметшілердің конкурстық іріктеуден өтуін ұйымдастырады. Мемлекеттік қызметке өтуіне байланысты шектеулердің сақталуын бақылауға алады. Бөлім құзырына кіретін өзге де қызметтерді жүзеге асырады. Департамент қызметкерлерінің жеке істерін жүргізу жəне сақтау, еңбек кітапшалары жəне басқа құжаттар есебімен айналысады. Нормативтік-құқықтық актілер жобаларының жəне заң жобаларының Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкестігін қарастырады, оларды келісу жұмыстарын ұйымдастырады жəне жүзеге асырады. Департамент мүддесін бекітілген тəртіпте сотта жəне басқа ұйымдарда құқықтық мəселелерін қарастыру барысында қорғайды. Департаменттің талап-арыз жұмысын ұйымдастырады жəне жүргізеді. Əкімшілік құқық бұзушылық заңнамасын қолдануға талдауды, есепті, қорытынды есепті, басқа да іс материалдарын дайындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі), əлеуметтік ғылымдар (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы). Департамент қызметінің негізгі бағыттарына байланысты мемлекеттік органдарда, ұйымдарда, мекемелерде жұмыс тəжірибесінің болуы. 4. Əкімшілік-қаржы жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік бюджетке төлемдердің дұрыс есептелуі мен аударылуын, сондай-ақ міндетті зейнетақы жарналар мен мемлекеттік əлеуметтік сақтандыру қорына төлемдерді уақытында аударады. Зейнетақы жəне əлеуметтік аударылған төлемдердің талдамалық жəне синтетикалық есебін жүзеге асырады. Орындау парағы бойынша төлемдерді уақытында ұстап қалуды жəне оларды аударады. Бастапқы жəне бухгалтерлік құжаттардың дұрыс ресімделу, есеп айырысу мен төлем міндеттері, еңбекақы қорының жұмсалу тəртібінің сақталуын, лауазымдық жалақының белгіленуін бақылауға алады. Материалдық жауапты тұлғалармен материалдық жауапкершілік туралы шарттардың есебін жүргізеді жəне олардың уақытында ресімделуін бақылауға алады. Баланста тұрған қаржы мен тауарлы-материалдық құндылықтарды түгендеуге қатысады. Еңбегі жəне еңбекақысы бойынша тиісті есеп құрады жəне белгіленген мерзімде ұсынады. Мемлекеттік сатып алу бойынша тиісті құжаттарды ресімдеу, тауарды сатып алу, жұмысты орындау жəне қызмет көрсету бойынша конкурстық процедураны ұйымдастыруға жəне өткізуге жауапты. Материалдық қор дайындығының жай-күйін құру, сақтау жəне қолдау жөніндегі іс-шаралардың орындалуына, материалдықтехникалық ресурстарды ұтымды қамтамасыз ету бойынша қажетті есептеулерді жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 5. Əкімшілік жəне қаржы жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: кіріс жəне шығыс хаттарды есепке алуды жүргізеді, тіркеу карточкаларын ресімдейді немесе мəліметтер банкін құрады.Құжаттық материалдардың өту есебінің картотекасын жүргізеді, олардың орындалуын бақылауды жүзеге асырады. Келіп түскен жəне жөнелтілетін хаттардың есебін жүргізеді, мұрағаттағы қолданыстағы құжаттарды жүйелейді жəне сақтайды. Жеке жəне заңды тұлғалардың арыз-шағымдарының есебін жүргізеді. Қатаң есептегі бланкілердің есебін жүргізеді. Іс жүргізілуі, тіркеу картотекасы немесе компьютерлік мəліметтер банкінде аяқталған істерді мұрағатқа тапсыруды дайындайды, мұрағатқа сақтауға тапсыратын істің тізімін құрады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі), педагогикалық жəне гуманитарлық, əлеуметтік ғылымдар (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, құжаттану жəне мұрағаттану). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. (Соңы 18-бетте).


18 (Соңы. Басы 15-17-беттерде). XV. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитетінің «Қостанай облыстық орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы» РММ, 110000, Қостанай қаласы, Гагарин к-сі, 85 «А» үй, анықтама үшін телефоны: 8 (7142) 54-30-60, факс: 8 (7142) 54-28-34, электронды мекенжай: khakimzhanov.kh@minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Кадрлық, қаржылық жəне құқықтық жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік (уа қытша, 24.05.2018 жылға дейін – негізгі қызмет кер дің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: тексеру мүдделерін қорғау үшін дамуын, табиғат қорғау заңнамасын жақсарту, сот жəне басқа да органдардың бағытталған даму, нормативтік-құқықтық актілерін жасауға қатысады, құжаттарды тексеруге құқықтық сараптау жүргізеді. Уақытында хаттарды, есептілікті, жеке жəне заңды тұлғалардың шағым дары мен ұсыныстарын енгізіп қарастырады. Заңды жəне жеке тұлғаларға талап-арызды дайындайды жəне қабылдайды, сот ісін қарау тəртібімен жəне кездесулерге қатысады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың талаптарын орындайды. Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру үшін барлық қажетті материалдарды дайындау, мемлекеттік сатып алуды жəне олар бойынша есептерді жүргізу, негізгі құралдар мен қорлардың есебін алу, бюджеттік қаржының мақсатты пайдаланылуын қамтамасыз ету, қаржы жылына бюджеттік өтінімдерді құрастыруға қатысу, тапсырмаларға, сұрау салуларға, хаттарға жауаптар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар (бухгалтерлік есеп жəне аудит, экономика немесе қаржы), құқық (құқықтану) саласында. 2. Қостанай инспекциясы бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: іс жүргізу, істер номенклатурасын, нұсқаулықтарды дайындау жəне əзірлеу, мемлекеттік тілді енгізу жөнінде іс-шараларды жүзеге асыру. Дайындау негізгі тілі ретінде мемлекеттік тілде, жариялау бұйрықтар мен нұсқаулар жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Мұрағатқа барлық шығыс, ерекшеліктер жəне ресми тілде хат техникалық құжаттаманы аударуды, құжаттар дайындауды жəне ұсынуды жүргізеді. Бірыңғай электрондық құжат айналымы жүйесін жүзеге асырады, заңды жəне жеке тұлғаларға есепке алу үшін техникалық қызмет көрсету бағдарламасын, 1-ОЛ нысан есептерін құрастыруды жүзеге асырады. Құзыреті шегінде инспекция басшысының басқа да тапсырмаларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: гуманитарлық ғылымдар (философия, аудармашы ісі қазақ тілі мен əдебиет, іс жүргізу) саласында. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитетінің «Маңғыстау облыстық орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы» РММ, 130000, Маңғыстау облысы, Ақтау қаласы, Теңіз сорабы стансасы ауданы, ТЭЦ-1 М, анықтама үшін телефондары: (7292) 54-43-49, 6095-48, электронды мекенжай: mangistau.leshoz@mail. ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Балық шаруашылығы бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы Қазақстан Республикасының заңнама талаптарының сақталуын анықтау мақсатында жануарлар дүниесін пайдаланушылардың қызметін тексереді. Бақылау үшін аулауды, интродукциялау, реинтордукциялау жəне будандастыру мақсатында аулауды іске асырады. Су тарту құрылыстарының балық қорғау құрылғыларын орнатуды іске асырады. Аңшылық алқаптарды, балық шаруашылығының су айдындарын жəне (немесе) бекітіп беру туралы облыстың жергілікті атқарушы органның шешімін іске асырады. Балық шаруашылығы су айдындарында жəне (немесе) учаскелерінде балық аулауға тыйым салынған кезеңде, сондай-ақ балық аулауға тыйым салынған жерлерде, қозғалтқыштары қосылған су көлігінің барлық түрлерінің жүруін іске асырады. Балық шаруашылығы су айдындарының жəне (немесе) учаскелердің резервтік қорындағы жануарлар дүниесінің өсімін молайтуды жəне мемлекеттік есепке алуды қамтамасыз етеді. Балықтың қырылу қаупі бар су айдындарында жəне (немесе) учаскелерінде аулауды ұйымдастырады жəне қамтамасыз етеді. Балық шаруашылығын жүргізу жəне балық аулау қағидаларының сақталуын бақылауды ұйымдастырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы ғылымдары (орман ресурстары жəне орман шаруашылығы, аңшылықтану жəне аң шаруашылығы, балық шаруашылығы жəне өнеркəсіптік балық аулау, агрономия мамандықтары бойынша), құқық, жаратылыстану ғылымдары (биология, экология мамандықтары бойынша) саласында жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің бар болған жағдайда ортадан кейінгі білім: ауыл шаруашылығы, ветеринария жəне экология (агрономия, балық шаруашылығы, аңшылық жəне аң өсіру шаруашылығы, орман шаруашылығы, бақ-саябақ жəне ландшафт құрылысы, ветеринария, зоотехник). Қызмет көрсету, экономика жəне басқару (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, маркетинг, статистика). Құқық (құқықтану, құқық қорғау қызметі) саласында білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Прези денті туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Қазақстан Республикасы Парла менті жəне оның депутаттарының дəрежесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы», Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы» заңдарын, «Сыбайлас жемқорлықпен күрес туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы», «Əкімшілік процедуралар туралы», «Заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерін қарастыру тəртібі туралы» Қазақстан Республикасы Заңдарын білу, аталған санатқа арнайы нақты лауазымға сəйкес келетін реттеуге қатысты Қазақстан Республикасы нормативтікқұқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білу. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Орман жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтар бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік орман қоры учаскелерiнде орман пайдалану құқығын, сондайақ ормандардың жай-күйi мен молықтырылуына қауiп төндiретiн жұмыстарды орман шаруашылығы саласындағы ҚР заңнамасына сəйкес тоқтата тұру, шектеу, тоқтатуды жүзеге асырады. ҚР орман заңнамасы, жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы ҚР заңнамасы аясындағы əкiмшiлiк құқық бұзушылықтар туралы iстердi қарауды жүзеге асырады. Орман шаруашылығы, жануарлар дүниесі, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы Қазақстан Республикасы заңнамасына сəйкес тексерулер арқылы мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асырады. ҚР заңдарында белгіленген құзыреті шегінде əкімшілік құқық бұзушылық туралы іс жүргізуді іске асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы ғылымдары (орман ресурстары

www.egemen.kz

жəне орман шаруашылығы, аңшылықтану жəне аң шаруашылығы, балық шаруашылығы жəне өнеркəсіптік балық аулау, агрономия мамандықтары бойынша), құқық, жаратылыстану ғылымдары (биология, экология мамандықтары бойынша) саласында жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесі болған жағдайда, ауыл шаруашылығы, ветеринария жəне экология (агрономия, балық шаруашылығы, аңшылық жəне аң өсіру шаруашылығы, орман шаруашылығы, бақ-саябақ жəне ландшафт құрылысы, ветеринария, зоотехник) саласында ортадан кейінгі білім. Қызмет көрсету, экономика жəне басқару (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, маркетинг, статистика), құқық (құқықтану, құқық қорғау қызметі) саласында білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Қазақстан Республикасы Парламенті жəне оның депутаттарының дəрежесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы», Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы» заңдарын, «Сыбайлас жемқорлықпен күрес туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы», «Əкімшілік процедуралар туралы», «Заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерін қарастыру тəртібі туралы» Қазақстан Республикасы заңдарын білу, аталған санатқа арнайы нақты лауазымға сəйкес келетін реттеуге қатысты Қазақстан Республикасы нормативтікқұқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білу. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитетінің «Павлодар облыстық орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы» РММ, 140001, Павлодар облысы, Павлодар қаласы, Ворушин көшесі, 92, анықтама үшін телефоны: 8 (7182) 60-79-01, факс: 8 (7182) 60-7912, электронды мекенжай: kedrOTI@yandex.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Орман шаруашылығы жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтар бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: орман заңнамасы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар талаптарының сақталуына мемлекеттік бақылау жасау жəне қадағалау бойынша бөлімнің жұмысын ұйымдастыру. Барлық мемлекеттік органдар, заңды жəне жеке тұлғалардың Қазақстан Республикасы заңнамаларын, орман жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы басқа да нормативтік-құқықтық актілерді орындауларына мемлекеттік бақылау жасауды, оның ішінде орман пайдалануды жүзеге асыру, мемлекеттік орман қорының кадастры мен есебін жүргізудің тəртібі мен ережесінің сақталуына бақылау жасауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: орман, саябақ шаруашылығы, ауыл шаруашылығы ғылымдары (орман ресурстары жəне орман өсіру), құқық (заңгерлік) саласындағы мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Орман шаруашылығы жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтар бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік (уақытша, 24.11.2016 жылға дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңінде). Функционалды міндеттері: орман заңнамасы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар талаптарының сақталуына мемлекеттік бақылау жасау жəне қадағалау бойынша бөлімнің жұмысын ұйымдастыру. Барлық мемлекеттік органдар, заңды жəне жеке тұлғалардың Қазақстан Республикасы заңнамаларын, орман жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы басқа да нормативтік-құқықтық актілерді орындауларына мемлекеттік бақылау жасауды, оның ішінде орман пайдалануды жүзеге асыру, мемлекеттік орман қорының кадастры мен есебін жүргізудің тəртібі мен ережесінің сақталуына бақылау жасауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: орман, саябақ шаруашылығы, ауыл шаруашылығы ғылымдары (орман ресурстары жəне орман өсіру), құқық (заңгерлік) саласындағы мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Павлодар инспекциясы бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жануарлар дүниесі, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, өсімдіктер дүниесі, балық ресурстары жəне басқа да су жануарларын пайдалану, өсімін молайту жəне қорғау саласында заңнама талаптарын сақтануға тексеру жасау арқылы қадағалау жəне мемлекеттік бақылау жасау. Қарауындағы су қоймаларында балық ресурстары мен басқа да су жануарларын қорғау жөнінде рейдтік шараларды ұйымдастыру жəне қатысу; браконьерлікпен күресу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: ауыл шаруашылығы ғылымдары (балық шаруашылығы, орман ресурстары жəне орман өсіру, аңшылық жүргізу жəне аң өсірушілік) немесе жаратылыстану ғылымдары (экология, биология) немесе құқық (заңтану) саласындағы мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 4. Кадрлық, қаржылық жəне құқықтық жұмыстар бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бюджет қаражатының мақсатты пайдалануын қамтамасыз ету; бухгалтерлік есеп жүргізу; қазынашылық органдары арқылы өткізілетін мəмілелерді есепке алу; мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру; бюджет қаражатын мақсатты пайдалану жəне шығындар сметасын орындау бойынша жоғары мемлекеттік органдармен өзара əрекет ету; қаржы жылына бюджеттік тапсырысты жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономика жəне бизнес (экономика немесе қаржы) мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. XVI. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Табиғи монополияларды реттеу жəне бəсеке лестікті қорғау комитетінің Ақтөбе облысы бойынша департаменті, 030010, Ақтөбе қаласы, Əбілқайыр хан даңғылы, 40-үй, 103-бөлме, анықтама үшін телефоны: 8(7132) 560286, факс: 8(7132) 541419, e-mail: s.utimanova@economy.gov. kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тауар нарықтарының мониторингі жəне талдау бөлімінің бас маманы, C-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бəсекелестікті қорғау жəне тұтынушылар құқықтарын қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру. Тұтынушылардың құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету, монополистік қызметтің жəне жосықсыз бəсекелестіктің алдын алу, болдырмау, алдын алу жəне жолын кесу. Комитеттің тапсырмасы бойынша үстем немесе монополиялық жағдайға ие нарық субъектілерін анықтау, тауар нарығының жай-күйін, онда бəсекелестіктің деңгейін зерделеу мақса тында тауар нарықтарына талдау жүргізеді. Үстем немесе монополиялық жағдайға ие нарық субъектілерінің қызметіне мониторинг жүргізу. Тауарларын реттелетін нарықтарда өткізетін нарық субъектілерін қоспағанда, үстем немесе монополиялық жағдайға ие нарық субъектісі белгілеген монополиялық жоғары (төмен), монополиялық төмен бағаларды айқындайды. Нарық субъектілері мен мемлекеттік органдардың ҚР монополияға қарсы заңнамасын бұзу фактілері бойынша монополияға қарсы заңнамада белгіленген тəртіппен тергеулер жүргізеді. Нарық субъектілері мен мемлекеттік органдарға монополияға қарсы заңнаманың бұзылуына байланысты орындалуға міндетті нұсқамалар шығарады. Мемлекеттік кəсіпорынды, акцияларының (үлестерінің) елу пайыздан астамы мемлекетке тиесілі заңды тұлғаны жəне олармен

18 қараша 2015 жыл

аффилиирленген тұлғаларды құруға келісім беру туралы қолдаухаттарды қарау. Мемлекеттік көмек беру туралы қолдаухаттарды қарау. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы қоғамдық бірлестіктермен, қауымдастықтармен (одақ тармен) өзара іс-қимыл істейды. Басшылыққа, бөлім басшысына бəсекелестікті жəне тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттары жөнінде ұсыныстар енгізу. Құзыретіне кіретін тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы мəселелер бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Тапсырмалардың толық жəне уақтылы орындалуын қамтамасыз ету. Бөлімнің жұмысы туралы ақпарат, есептер дайындау. Бөлімнің жұмысын жақсарту мақсатында басшылыққа ұсыныстар енгізу, іс-шаралар дайындау жəне іске асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық, заңгерлік, мемлекеттік жəне жергілікті басқару. Ортадан кейінгі экономикалық, заңгерлік білімі барларға рұқсат етіледі. Ортадан кейiнгi бiлiмi барларға мемлекеттiк қызметте кемінде бiр жыл өтiлi немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салаларында кемінде екi жыл жұмыс өтiлi болу қажет. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті нормативтік-құқықтық актілерін білуі. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен нысанға сəйкес толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау минис трлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік-құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат (немесе куəландырылған нотариалды көшiрмесi). Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда 4) тармақшада көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе пошта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электронды пошта мекенжайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін жоғарыда көрсетілген құжаттарды электронды пошта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталғанға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірілмей береді. Жоғарыда аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. Құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде, көрсетілген мекенжай бойынша тиісті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Астана, Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Мемлекеттiк органның басшысының (жауапты хатшысының) келісімі бойынша конкурс комиссиясының отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасының Парламент жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: В-1, С-О-3, cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. С-О-4, C-O-5, С-О-6, С-R-2, С-R-3, С-R-4, cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республи касының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi; C-R-5 cанаты үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің сайты: www.anticorruption.gov.kz

 Айбын

Ќазаќстандыќ əскери теѕізшілер суасты аппараттарын ќолдануды оќып-їйренді Екі апта бойы Францияның Тулон қаласында Қазақстан Қарулы Күштері Əскери-теңіз күштерінің əскери қызметшілері автономды жəне телебасқарылатын суасты аппараттарын қолдану жəне пайдалану жөніндегі курстан өтті.

Суасты аппараттары су түбінің бедері, тұнбаның үстіңгі қабатының құрылымы, су түбінде заттар мен бөгеттердің болуы туралы ақпарат жинақтауға арналған. Автономды суасты аппараттарының кейбір түрлері үлкен тереңдікке батады жəне алаңдық түсірілімдер, суасты объектілерін, мəселен, құбырларды мониторингілеу, суасты миналарды іздестіру жəне залалсыздандыру үшін пайдаланылады. Қазақстандық əскери теңізшілер суасты аппараттарын өндіру зауытына барды, олардың жүйесі мен білігін зерделеді, одан басқа, теңізде оқу операцияларын, борттық деңгейдегі қызмет көрсетуді жүргізді. Оқу күндерінің бірінде əскери қызметшілеріміз теңізде мина іздеу бойынша толық операцияға қатысты. Ал осы суасты аппараттары биылғы жылы Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Əскери-теңіз күштерінің жарақтандырылуына келіп түседі деп күтілуде. ҚР ҚК Əскери-теңіз күштері қару-жарағының

толықтырылуы армияның жауынгерлік қабілеттілігін арттыруға ықпал ететінін айта кетейік. Жыл сайын ƏТК-нің арсеналы заманауи техникамен жаңартылып тұрады. Соңғы жаңартылған техниканың бірі Невск кеме құрастыру зауытында шығарылған су жаңа мина-тартқыш кораблі болып табылады. «Егемен-ақпарат».

Жастар ґткізген форум «Невада-Семей» халықаралық антиядролық қозғалысының 25 жылдығына орай осыдан біраз бұрын павлодарлықтарға қоғам қайраткері Олжас Сүлейменов өз қолымен мерейтойлық медальдар табыстаған еді. Сол бір есте қаларлық шараның жалғасы ретінде, жақында Павлодарда «Бейбітшілік эстафетасы» деп аталатын халықаралық жастар форумы өтті. Форумға Қазақстан, Қырғызстан, Ресейден жəне тағы басқа елдерден жастар келіп қатысты. Бұл шараны өткізуге «Черноярск інжу-маржаны» демалыс үйінде құрылған «Əлем елшілері» халықаралық лагері мұрындық болды. – Форум аясында Павлодардағы «Самал» сауықтыру орталығындағы мүмкіндігі шектеулі балалардың қойған спектаклі көңілімізден шықты, – деді «Невада-Семей» анти ядролық қозғалысының ви це-президенті, «Құрмет» орденінің иегері Сұлтан Картоев. – Балалардың өмірге

құштарлығы қандай десеңші?! Бүгінде əлемнің алдыңғы қатарлы мемлекеттері Қазақстанның ядролық қаруды ауыздықтау жөніндегі тəжірибесіне таңданады, қолдайды. Ешқандай шарт қоймай-ақ, дүниежүзінде алғаш болып атом қаруынан бас тартқан еліміз бен Елбасымызға тəнті. Əсіресе, Семей жұртшылығы ел Президентінің тарихи шешімімен ядролық сынақ полигонының жабылуын адамзат тарихындағы ең елеулі оқиғаға балайды. Жастар халықаралық форумда Олжас Сүлейменовтің «Мы, Высокие, будем стоять...» деп аталатын 2015

жылы шыққан кітабымен танысты, өлеңдерін жат қа оқыды. Алғаш өтіп жатқан халықаралық басқосуда «Қазақстан жастары – ядролық қаруға қарсы» атты үндеуге бəрі бір кісідей қол қойды. Семейден аталмыш форумға Шүлбі орта мектебінің жоғары сынып оқушыларын қазақ тілі мен əдебиеті пəнінің мұғалімі Сəр сен Бекболатов бастап барды. Кон ференцияны ұйым дастыруға «Самал» сауықтыру орталығының төрайымы Зинаида Багненко жəне басқа да павлодарлық қозғалыс мүшелері атсалысты. Форумға Қазақстан Парламенті Мəжілісінің Төрағасы Қабиболла Жақыпов, Семей қаласының əкімі Ермак Бидахметов жəне Ресейдің мемлекет қайраткерлері мен қоғамдық ұйымдарының құттықтау хаттары оқылды. Раушан НҰҒМАНБЕКОВА.

ПАВЛОДАР.

Конкурстық хабарландыру «Атырау МӨЗ» ЖШС Атырау МӨЗ МТӨК кешенін электр қуатымен қамтамасыз ету бойынша инвестициялық жобаның ең үздік ұсынысына алдын ала конкурс жариялайды. Конкурстың шарттарымен жəне техникалық тапсырмасымен www.anpz.kz сайтында танысуға болады. Анықтамалар жəне түсініктемелер 8(712)2 259321 телефоны бойынша. Сұранымдарды жинау – 2016 жылдың 5 қаңтарына дейін. Инвестициялық жобаларды алдын ала іріктеу – 2016 жылғы 11 қаңтар. Қорытынды шығару жəне конкурс жеңімпазын таңдау – 2016 жылғы 15 қаңтар.

«Банк ЦентрКредит» АҚ «Қазақстан қор биржасы» АҚ-тың ресми тізіміне кіретін «БТА Банк» акционерлік қоғамының «БТА Ипотека» еншілес ұйымы» АҚтың (бұдан əрі – Эмитент) BTAIb9 шығарылымы бойынша Ипотекалық облигацияларды ұстаушылардың өкілі болып табылады. Өз міндеттемелерін орындау мақсатында Өкіл 01.10.2015 жылғы жай-күйі бойынша кепіл тізілімінің деректері бойынша Эмитенттің облигацияларды ұстаушылар алдындағы міндеттемелерін орындауының қамсыздандыруы болып табылатын кепіл мүлкінің жай-күйіне іріктеп тексеру жүргізді. Кепілзатына жүргізілген іріктеп тексеру негізінде Өкіл ипотекалық облигациялардың қамс