Page 1

Бїгінгі нґмірде: Тараздаєы той

№178 (28656) 17 ҚЫРКҮЙЕК БЕЙСЕНБІ 2015 ЖЫЛ

3-бет Текетірес тепкіні тереѕдей тїсіп тўр 4-5-беттер Сыєанаќ сыры тереѕде 7-бет Кґз ќўртына айналєан кґл ќўрты 8-бет

ЌАЗАЌСТАН-РЕСЕЙ: КЕЅ ҐРІСТІ КЕЛІСІМДЕР Кеше Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Сочи қаласында өткен Қазақстан мен Ресейдің ХІІ өңіраралық ынтымақтастық форумына қатысты. Агро өнеркəсіптік кешен сала сында ынтымақтасу жəне азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету тақырыбына арналған бұл алқалы жиын барысында Елбасы Ресей Президенті Владимир Путинмен кездесіп, тараптар екіжақты байланыстарды дамыту жəне жекелеген құрылымдар арасындағы өзара ықпалдастықты арттыру мəселелерін талқылады. Сондай-ақ, фо рум кезінде ауыл шаруа шылығы өнімдерінің көрмесі ұсынылды. Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан» – Сочиден (Ресей).

Жалпы, мұндай пішімдегі кездесулер 2003 жылдан бері үзіліссіз, дəлірегі, жыл сайын екі елдің өнеркəсібі өркендеген өңірлерінде кезекпен өткізіліп келеді. Осы аралықта аталған форум аясында 200-ден астам келісім жасалды. Нəтижесінде, екі жаққа да пайдалы, тиімді жұмыстар жүзеге асырылуда. Сондықтан да, бұл форумды Қазақстан-Ресей қарымқатынасының нығая түсуіне өзіндік ықпалын тигізіп отырған беделді, салиқалы басқосу деп санауымызға əбден болады. Айта кетуіміз керек, Қазақстан-Ресей қатынастарының əртүрлі салаларда қарқынды дамуымен сипатталатыны белгілі. Мемлекет басшыларының ұдайы кездесулері аясындағы келіссөздер екі елдің стратегиялық əріптестігін кеңейтуде жетекші орын алатынын баса айтқанымыз жөн. Сол сияқты, Үкімет басшылары деңгейіндегі байсалды бай ланыстар да өз

жемісін беруде. Екіжақты жəне көпжақты пішімдердегі келіссөздер барысында энер гетикалық, көліктік, атом жəне ғарыш саласындағы бірлескен ж об а л а рд ы ж үзеге асыр у , сауда-экономикалық өзара ісқимылдар мəселелері ұдайы талқыланып келе жатқаны өзара ынтымақтастықты жаңа белестерге көтере беретіні анық. Мемлекет басшысы Қазақстан мен Ресейдің ХІІ өңіраралық ынтымақтастық форумы аясындағы кездесуде Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путинге жылы шырайлы қабылдағаны үшін алғыс айтып, Тəжікстанда өткен ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесі сессиясы кезіндегі келіссөздердің табысты өткеніне тоқталды. Сондай-ақ, Нұрсұлтан Назарбаев өңіраралық ынтымақтастық форумының əлемдік экономикадағы турбуленттілік жағдайында екі мемлекет үшін мəні ерекше зор екенін атап өтті. – Экспорттық тауарлар бағасының құлдырауы мен валюта

Мемлекет басшысы Атырау облысында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Атырау қаласына келді. Сапар барысында өңірдің бірқатар кəсіпорындарына бару, сондай-ақ, Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау жəне Батыс Қазақстан облыстары əкімдерінің қатысуымен кеңес өткізу жоспарланған, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

нарықтарындағы тұрақсыздық салдарынан өзара сауданың бəсеңдеуі байқалуда. Дегенмен, бұл ретте біздің үкіметтеріміз туындаған мəселелерді шешу үшін шұғыл жұмыс жүргізіп жатыр деп есептеймін. Форум аясында бүгін сол мəселелердің маңыз дыларын талқылауға мү мк ін ді г і мі з ба р , – де ді Нұрсұлтан Назарбаев. Өз кезегінде Владимир Путин Қазақстан мен Ресейдің өңірлері басшыларының кездесу пішімінің маңыздылығына назар аударды. – Бұл – осымен он екінші форум. Биыл біз ауыл шаруашылығы саласындағы ынтымақтастық пен өзара іс-қимыл, азықтүлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мəселелерін талқылау үшін жиналдық. Сочидің Олимпиададан кейінгі өзгерістерін көзбен көру қазақстандық серіктестеріміздің көбіне қызықты болар деп үміттенемін, – деді В.Путин. Екіжақты кездесу сəтінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Ресей Президенті Владимир Путинді

 Оймақтай ой Қоғамның барлық байлығы түп-түгел оның еңбегінен тұрады. Дмитрий ПИСАРЕВ.

Ќоєамдыќ кеѕестер – азаматтыќ ќоєамныѕ белсенді ќўрамдасы Бес институттық реформаны жүзеге асыруға қажетті заңдық құжаттарды жеделдете қабылдау мақсатында Мəжіліс Төрағасы Қабиболла Жақыповтың жетекшілігімен кеше палатаның жалпы отырысының күн тəртібінде 30 мəселе қаралды. Соның 9-ы қорытынды əзірлеу мерзімін бекітіп беруге арналды. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Күн тəртібіндегі мəселелерді қарамас бұрын депутаттар бұрынғы вице-спикер, қазір ПремьерМинистрдің орынбасары болып отырған Дариға Назарбаеваның өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату туралы мəселені шешіп алды. Одан кейін депутаттар

«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жергілікті полиция қызметінің жұмысы мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын бірінші оқылымда талқыға салды. Ішкі істер министрі Қал мұханбет Қасымовтың айтуынша, заң жобасымен Əкімшілік құ қық бұзушылықтар тура лы

кодекске жəне алты заңға түзетулер енгізіледі. Атап айтқанда, жергілікті полиция қызметінің құзыретіне құқық бұзушылықтардың алдын алу мен кесу, қоғамдық тəртіпті сақтау, əкімшілік құқық бұзушылық істер бойынша іс жүргізу, қылмыстық теріс қылықтар бойынша хаттамалық нысанда сотқа дейінгі тергеп-тексеру жатқызылатын болады. Бұдан басқа, заң жобасында жергілікті полиция қызметінің атқарушы органға есептілігі мен Қоғамдық кеңестердің полиция қызметінің ашықтығы мен азаматтар сенімін ұялатудағы ықпалы да назардан тыс қалмаған. (Соңы 3-бетте).

Қазақстанға мем лекеттік сапармен келуге шақырды. Бұдан кейін, президенттер ХІІ форумның пленарлық отырысына қа тысты. Қазақстан мен Ресей үкі мет терінің мүшелері, өңірлердің басшылары жиналған бұл отырыста Нұрсұлтан Назарбаев Ресей Президентіне шараның жоғары деңгейде ұйым дас тырылғаны үшін алғысын білдіріп, Қазақстан тарапы форумға зор мəн беретінін атап өтті. – Елдеріміз арасындағы тауар айна лы мының негізгі көлемі өңірлер арқылы іске асырылады. Бұл дəстүрді, əсіресе, қазір, əлемдік дағдарыстың əсерін сезініп отырған кезде жалғастыру қажет. Шараның гипержобаға айналған, болашақ ұрпақ үшін жұмыс істеп, пайда əкелетін Сочиде өтуінің символдық нышаны бар, – деді Елбасы. Қазақстан Президенті сондай-ақ, əлемдегі ең тұрақты валюта азық-түлік екенін атай отырып, форум тақырыбының маңыздылығын сөз етті.

– Біздер аграрлық-өнеркəсіптік елдерміз, сəйкесінше, осы салада зор мүмкіндіктеріміз бар. БҰҰ деректері бойынша, 2050 жылға қарай Жер бетіндегі халық саны 9 миллиард адамға жетеді. Сондықтан, азық-түлік қауіпсіздігі бұдан əрі қарай жаһандық дамудың өзекті мəселесіне айналады. Қазақстан мен Ресей баға жетпес байлыққа – жалпы аумағы 435 миллион гектар болатын алып ауыл шаруашылығы жерлеріне, іргелі аграрлық ғылым тəжірибесіне ие. Табиғи-климаттық аймақтардың əралуандылығы, құнарлы топырақ бізге көптеген аграрлық сала бойынша бəсекеге қабілетті болуға мүмкіндік береді, – деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан мен Ресейдің агроөнеркəсіп кешені біре гей экспорттық əлеуетке ие екенін де жеткізді. – Қытай, Үндістан, Каспий маңы мен Орталық Азия елдерінің жиынтық импортының өзі ғана 170 миллиард АҚШ долларынан асады. Біздің елдеріміздің əлемдік азық-түлік

нарығында жетекші рөлге ие болу үшін қажетті əлеуеті бар. Ресей қазірдің өзінде астық экспорты бойынша əлемде үшінші орын алады. Бүгінде біздің ел де осы нарықтың бір бөлігі болып саналады, – деді Қазақстан Президенті. Мемлекет басшысы бүгінде аграрлық саланың мүмкіндіктері толық пайдаланылмай отырғанына да көңіл аударды. – Біздің елдерімізге сүт өндірісінің тек 6 пайызы, сиыр етінің 3 пайызы тиесілі. Еңбек өнімділігі Канада мен Қытайға қарағанда 8-10 есе төмен. Қазір жағымсыз экономикалық үрдістер елдеріміздің дамуына қысым көрсетіп отыр. Сонымен бірге, бұл жағдай өсімнің, соның ішінде, ауыл шаруашылығы саласындағы өсімнің ішкі резервтерін ашуға мүмкіндік береді, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Осыған байланысты Қазақстан Президенті елдеріміздің аграршылары мен өңдеушілері арасындағы өндірістік кооперацияны кеңейту қажеттігіне тоқталды.

– Бүгінде елдеріміз Еу разиялық экономикалық одақта болса да, аграршылардың жұмысы əрқилы екенін байқап отырмыз. Ресей 1,5 миллион тонна ет импорттайды, соның ішіндегі 600 мың тонна сиыр етін үшінші елдерден əкеледі. Қазақстан қазір осы нарықты игеру жұмыстарын жүргізіп жатыр, өйткені, бізде мал шаруашылығы саласында зор əлеует бар. Республикамыз қазір жылына 4 мың тонна сиыр етін өндіреді. Біз бұл көрсеткішті ұлғайтуға дайынбыз. Еліміздің оңтүстігінен жеміс-жидек пен көкөніс өнімдерін Ресей нарығына жеткізу көлемін ұлғайтуға қажетті айтарлықтай ресурс бар жəне біз Түркиядан, Польшадан, Қытайдан келетін импортты алмастыра аламыз, – деді Мемлекет басшысы. Сонымен қатар, Нұрсұлтан Назарбаев тағы бір басымдық ретінде өнімнің құрамын нақты жазу бөлігіндегі жаңа стандарттар мен техникалық регламент талаптарын əзірлеу мəселесін айтты. Бұдан бөлек, Қазақстан Президенті ауыл шаруашылығында инновациялар енгізудің маңыздылығына да қатысушылардың назарын аударды. – Аграрлық сектор жаңғыртуды, озық технологиялар енгізуді қажет етеді. Израильді мысалға келтірейін, бұл елдің іс жүзінде құнарлы жері жоқ болса да, əлемдік нарыққа жемісжидек жəне көкөніс өнімдерін шығарады. Сондықтан, елдеріміздің ауыл шаруашылығы министрліктеріне бірлескен агроинновация орталықтарын құру жөнінде ойланған жөн, – деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев өза ра инвестициялар, транс шекаралық бірлескен кəсіпорындар құру, өндірістік тізбектер түзу, сапалы көлік-логис тика инфрақұрылымын қамтамасыз ету саласындағы ынты мақтастықтың пайдалы екендігін де сөз етті. (Соңы 2-бетте).

● Еңбегімен еленген

Табыскер Тасќын Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

Əсілі, əр өңірде адал еңбегімен ел аузына ілініп, жарқырап шығатын атпал азаматтар болады. Сол адамның тұла бойындағы бұла күші мен зейінділігі үйлесіп ақылдың кенін ашатыны тағы бар. Мұндайда қазақ «Еңбектен бақытын тапты, еңбегі жанды» деп те өзіндік бағасын беріп жатады. Сөйтіп, жұмыр басты пенденің елге, жерге деген адалдығы бастау алып, қалыптасары хақ. Сабырлылығымен осындай ой түйгізе білген жан Тасқын Жапарқұл жазиралы Жаркент өңірінің тумасы. Қашанда байсалдылығынан таймай кезегі келгенде көсіле сөйлеп ойының ұтқырлығын, тұнықтығын да ұғынта білуі сұңғылалығын аңғартады. Іскерлігін жұрт жарыса айтқанда ол еліміз өтпелі кезең қиындықтарын кешкен жылдары азаматтық парызын қалай өтегенін тілге тиек еткен еді. Сонымен, 1996 жылы отбасымен кеңесе отырып «Ернар» шаруа қожалығын құрып, шаруашылық құрамына жұбайы жəне төрт ұлы заңнама талабына сай тіркеліп жұмыс бастайды. Сол кезде

шаруашылықта 21 га суармалы егістік жер, 2 дана доңғалақты, 1 шынжыр табанды трактор, 1 комбайн бар-тын. Қиын-қыстау кезеңде жүгері егудің машақаты көп болғаны мəлім. Тұқым, минералды тыңайтқыш, гербицид табу өте қиынға соққаны өз алдына. Алқаптарды жыртып, тұқым сеуіп, өнімді оруға трактор жетіспейтіні тағы бар. Тракторлардың тозып, қосалқы бөлшектер табылмай, жүргенінен тұрғаны көп болатын. Осынау қысылтаяң шақта өзге емес өзінін ақылы

мен біліміне, əлбетте, жазиралы Жаркент жерінен шығып, екі мəрте Социалистік Еңбек Ері атанған Николай Головацкийдің қасында жүріп көкейіне түйген ойына сенім артты. Үміт ақталды. Тынымсыз еңбектің арқа сын да шаруашылықтың жағдайы жақсарып, ісі алға басып, материалдық-техникалық базасы күшейді. Құнарлы топыраққа сапалы тұқым себілмей берекелі өнім болмайтынын жақсы білетін Тасқын өңірде өте жақсы өсетін жүгерінің элиталы тұқымын

молынан өндіруге талпынды. Оны өз кезегінде дала аруын қайта жайқалтып елге, жерге сіңіретін бір еңбегім деп те санады. Сөйтіп, жүгері өсіру мақсатында аграрлы саладағы ескі таныстары арқылы Молдованың жүгері өндірісі жөніндегі ғылыми-зерттеу институтымен тығыз байланыс орнатып, «Молдавская 456» буданының аталық жəне аналық бастапқы материалын алып көбейтуде. Қазақтың егіншілік жəне өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтымен де жақсы қатынас жасап «Будан 237», «Торғайлық 5/87» сортының бастапқы материалдарын алып пайдаланады. Адамдармен тез тіл табыса əрі іскерлігін таныта білгендіктен 2005 жылы шаруа қожалығы «Элиталық жəне бірінші буынды жүгері буданы тұқымын өндіретін шаруашылық» мəртебесін алды. Жыл сайын республикамыздың солтүстік облыстарын 750-800 тонна жүгерінің элиталы жəне бірінші буданды тұқымымен қамтамасыз етіп тұрады. Оның сыртында 5000-5500 тонна жемдік жүгері дайындалып, оның 4500 тоннасын крахмал-сірне зауытына жəне тағы басқа алушыларға өткізсе, 400 тоннасы өзі төрағалық ететін жеке шаруа қожалығындағы малға қысқы азық болып қалдырылады.

(Соңы 14-бетте).


2

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2015 жыл

ЌАЗАЌСТАН-РЕСЕЙ: КЕЅ ҐРІСТІ КЕЛІСІМДЕР (Соңы. Басы 1-бетте).

– Қазақстан Ресей арқылы өтетін «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» дəлізі құ ры лысын аяқтауға таяды. Осының арқасында біз азық-түлік жеткізу мөлшерін ұлғайту жөніндегі орталықтар құра алар едік. Бұл үшін Еуразия даму банкінің ресурстарын пайдалануға болады. Мəселен, банктің биыл қаржыландырылған 12 жобасының 10-ы ауыл шаруашылығына тиесілі болды, – деді Қазақстан Президенті. Осы орайда Нұрсұлтан Назарбаев келесі Қазақстан мен Ресейдің өңіраралық ынтымақтастық форумын Астанада өткізуді жəне оны көлік-логистикалық салаға бағыттауды ұсынды. Елбасы сөзінің соңында Еуразиялық экономикалық одақтың артықшылықтарын пайдалану жəне мүше елдердің экономикалық мүдделерін бірлесіп қорғауды қамтамасыз ету қажеттігін атап көрсетті. – Қазір ЕАЭО күрделі кезді бастан өткеруде, тауар айналымы 20-25 пайызға төмендеп кетті. Бірақ мəселе интеграцияға емес, сыртқы ықпалдарға, соның ішінде, əлемдік нарықтағы тұрақ сыздыққа байланысты болып отыр. Біз қиын кезеңді еңсеруге тиіспіз. Кез келген дағдарыстан соң өсім болады, сондықтан тың серпіліске дайындалуымыз керек, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Сондай-ақ, жиын кезінде Елбасы Ресейдің Свердлов облысының жəне Урал федералдық университетінің басшылығымен кездесті. Басқосуда Свердлов облы сының губернаторы Евгений Куйвашев екі елдің арасындағы татукөршілік қарым-қатынастарды дамытуға жəне шекаралық өңірлер арасындағы байланыстарды нығайтуға қосқан зор үлесі үшін Қазақстан Президентіне алғыс айтты. Ал Урал федералдық универ си тетінің ректоры Виктор Кокшаров Нұрсұлтан Назарбаевқа мемлекеттік қызметтегі айрықша еңбегін бағалаудың белгісі ретінде Құрметті доктор дипломын тапсырды. Ол сондай-ақ, Мемлекет басшысына бірлескен бірқатар инновациялық жобалар бойынша Қазақстанның жоғары оқу орындарымен ынтымақтасып отырғанын, бұл жобалардың таныстырылымы Астанадағы ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесінде өтетінін жеткізді. Əңгімелесу үстінде Нұрсұлтан Назар баев Свердлов облысы мен Урал федералдық университеті Қазақстан мен Ресей халықтары арасындағы

тығыз достық қарым-қатынастарды нығайтуда зор рөл атқарып отырғанын мəлімдеді. – Сіздің университет индустриялық аймақтардың кадрлық əлеуетін қалып тастыру жəне дамыту ісіне Ресейде ғана емес, біздің елде де зор үлес қосып отыр. Менің білуімше, бүгінде Қазақстаннан 700-ге жуық студент Б.Ельцин атындағы Урал феде рал дық университетінде білім алуда. Қа зақ станның жетекші жоғары оқу орындарымен университеттің ынтымақтастық туралы келісімі болғаны маңызды, – деді Мемлекет басшысы.

көрме ұсынылды. Онда екі мемлекеттің ауыл шаруашылығы саласы құрылымдарының өнімдері қойылды. Нақтылай айтқанда, жеміс-көкөніс, сүт, ет, шұжық, балық, май, ұн мен макарон, панта, бал жəне ара өсірушілер шаруашылығы өнімдері, кондитерлік өнімдер, алкогольді жəне алкогольсіз сусындар, күрке тауық еті жұртшылық назарын аударды. Осы арада түсіндіре кетер болсақ, көрмеге қатысушы қазақстандық кəсіпорындардың басым бөлігі «ҚазАгро» ұлттық холдингі инвес ти циялық қызметінің қолдауына ие құрылымдар

кəсіпорны қатысты (Атырау – 5, Қостанай – 3, Павлодар – 4, Батыс Қазақстан – 5, Оңтүстік Қазақстан – 15, Шығыс Қазақстан– 4, Алматы – 6, Ақтөбе – 2, Солтүстік Қазақстан – 13, Алматы қаласы – 3 кəсіп орын). Ал Қы зыл орда облы сының өкілдері атал ған аймақтың Ресей Федерациясымен тікелей қарым-қатынасы туралы көрсеткіштер жазылған арнайы стенд ұсынды. Осы арада ауыл шаруашылығы саласында қарқынды дамуымен ел назарына ілігіп жүрген, өз өнімдерімен аталған көрменің шырайын кел-

тəулігіне 500 литр сүт сауылуда. Тағы бір айта кетер жайт, 700 адамды жұмыспен қамтып отырған шаруашылық бүгінде ірімшік, сүзбе, май, сүт, йогурт секілді 12 түрлі азықтүлік өнімдерін шығарып, оларды еліміздің ішкі нарығы мен Ресейдің Волгоград облысы жəне Татарстан Республикасына жөнелтуде. Владимир Розметовтің сөзіне қарағанда, шаруашылық келер жылы өндірісін екі есеге дейін кеңейтуді жоспарлап отыр. Сондықтан ол осы форум мен көрмеге қатысу арқылы жаңа əріптестер тауып, сол арқылы

«Ордабасы құс» ЖШС болды. Мұрат Тағаев басқаратын құс шаруашылығы кешені – Қазақстандағы күркетауық еті мен оның қайта өңделген өнімдерін шығаратын ірі өндіруші ретінде танымал. Серіктестік 2014 жылғы 30 пайыздық экспорттық көлемін 2015 жылы 40 пайызға дейін ұлғайтуды көздеп отырған көрінеді. Бұл – шамамен жылына 3 мың тонна. Мұрат Тағаевтың айтуы бойын ша, валютаның өткен жылғы қолайсыз бағамдық айырмашылығына қарамастан, құс фабрикасы Ресейде қалыптасқан экспорт нарығын ұстап қала алған. Қа-

Қазақстан Президенті мүмкіндік туған жағдайда университет студенттері мен оқытушыпрофессорлар құрамы алдында дəріс оқуға дайын екенін де мəлімдеді. Енді форум шеңберінде ұйымдастырылған ауыл шаруашылығы өнімдерінің көрмесіне тоқталып өтейік. Ресей жағы форумға тыңғылықты дайындалғаны ə дегеннен көрініп тұрды. Жоғарыда айтып өткеніміздей, жиында қатысушылар назарына «Агроөнеркəсіп кешені саласындағы Қазақстан-Ресей ынтымақтастығының келешегі» атты

екенін ескеруіміз керек. Шарада Қазақстанның агроөнеркəсіптік кешенін дамыту барысы мен таныстыру мақсатында көрме павильонының ортасы елдің агроөнеркəсіптік кешенінің негізгі макро экономикалық көрсеткіштерін көрсетуді көз дейтін ұлттық ақпараттық стендке арналды. Бұған қоса, «ҚазАгро» холдингінің инвестициялық қызметін көрсететін ақпараттар да көрме төріне ілінді. Негізінен, көрмеге еліміздің тарапынан Алматы қаласы мен 9 облыстан келген ауыл шаруашылығы саласының 60

тірген қазақстандық бірқатар кəсіпорындарды атап кеткеніміз жөн. Мəселен, шараға Атырау облысы атынан қатысқан 5 құрылымның арасындағы «Сарайшық» бірлескен кəсіпорны ерекше дайындықпен келіпті. Владимир Розметов жетекшілік ететін шаруашылықтың тыныстіршілігі талайды қызықтырып жүргені белгілі. Бүгінде бұл кəсіпорында қой, ешкі, түйе, жылқымен қоса, 10 мың бас қаз, 1 мың бас шошқа өсірілуде. Əсіресе, голландиялық асыл тұқымды 800 бас ешкі бірлескен кəсіпорынның маңызын арттырып отыр. Қазір бұл ешкілерден

құрылымның экспорттық бағытын кеңейтуді көздеуде. Жалпы, Атырау облысы балық өңдеу компанияларымен де кеңінен танымал өңір. Мəселен, «Аманкелді» ӨК 2014 жылы 6 мың тонна өз өнімдерін экспорттаған. Балық пен оның қайта өңделген өнімдерінің көптеген түрлері Ресейге, сондай-ақ, Еуропа елдері – Франция мен Германияға жеткізілуде. Ал биылғы жылдың осы уақытына дейін бұл бағыттарға 4 мың тонна өнім шығарылыпты. Көрменің тағы бір белсенді қа тысушысы – Оңтүстік Қазақ стан облысынан келген

зіргі таңда «Ордабасы құс» өндіріс көлемін арттырып, өткізу нарығын кеңейтуге ниет білдіруде. Нақтылай айтқанда, құрылымның перспективалық бағыт тарының бірі – Ресей Федерациясының оңтүстік өңірлерінің нарығына жол тарту. Шара барысында Павлодар облысының мұздатылған жар тылай дайын өнімдердің өндірушісі – SMAK PV ЖШСның тауарлары да көрмеге қатысушылардың назарын аудара білді. Серіктестік шығаратын 3 мың тонна тұшпара мен басқа да өңделген өнімдер еліміздің барлық облыстарының,

сондай-ақ, көрші Ресейдің Мəскеу, Санкт-Петербург қалаларына, солтүс тік жəне шығыс өңірлеріне жеткізіледі. Кəсіп орын жетекшісі Сергей Чернов Сочидағы көрме көрші елдің туристік аймақтарына тауар жеткізу мақсатында өз өнім дерін таныстыруға мол мүмкіндік берді деп есептейді. Негізінде, көрмеге қатысқан қазақстандық өзге кəсіпорындардың тауарлары да жоғары баға алып, жұртшылық тарапынан лайықты мақталғанын атап көрсетуіміз керек. Қазақстандық тауарлардың, əсіресе, экологиялық тазалығы, сапасы, құнары жəне басқа да талаптарға сай келетіні ерекше сөз етілді. Көрме барысында белгілі болғандай, Қазақстанның ауылша руашылық өнім дерін өндірушілері Ресей Федерациясының аймақтық нарықтарында өз өнімдерін экспорттау үшін ресейлік əріптестерімен байланыстарын кеңейтуге дайын əрі мүдделі. Мұны біз XII форумға қатысқан қазақстандық шаруашылықтардың өкілдерінің сөздерінен анық аңғардық. Форум қорытындысы бойынша мемлекетаралық серіктестікті тереңдетуге бағытталған бірқатар екіжақты құжаттарға қол қойылды. Батыс Қазақстан облысы əкімдігі Волгоград облысының əкімшілігімен (Ресей), ал Павлодар облысы əкімдігі Удмуртия Республикасының (Ресей) жəне Омбы облысының үкіметтерімен, Ақтөбе облысы əкімдігі Ульянов облысының үкіметімен (Ресей) сауда-экономикалық, ғылы ми-тех никалық жəне мəдени ынтымақтастық туралы келісімдерге келді. Бұған қосымша, Батыс Қазақстан облысының əкімдігі, Саратов облысы үкіметі жəне «Букет» компаниялар (соңғы екеуі – Ресей) тобы өзара ирригациялық жүйелер мен суармалы егіншілікті дамыту бағытында меморандумға қол қойды. Бұған қоса, «БИПЭК АВТО Қазақстан» АҚ пен «АВТОВАЗ» ААҚ (Ресей) арасындағы стратегиялық əріптестікті дамыту туралы келісім бекітілді. Сол сияқты, «Тобыл» əлеуметтіккəсіпкерлік корпорациясы мен «Агрокомплекс «Чурилово» ААҚ (Ресей) өзара уағдаластық жө нінде меморандумға қол қойды. Сондай-ақ, жиын аясында екі ел іскерлік кеңесінің отырысы жəне Қазақстан-Ресей жастарының ІІІ форумы ұйымдастырылды. ----------------------------------------Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.


Ќоєамдыќ кеѕестер – азаматтыќ ќоєамныѕ белсенді ќўрамдасы (Соңы. Басы 1-бетте).

Жергілікті полиция қызметі басшысын тағайындау министрлік пен облыс əкімдігі тарапынан ұсынылып, мəслихат депутаттарының келісімімен жүзеге асырылады. Бұл ретте, жергілікті полиция қызметінің жергілікті қауымдастыққа: екі рет əкімдіктер мен мəслихаттар жəне бір рет тұрғындар алдында есептілігі де бекітіліп отыр. Заң жобасы бірінші оқылымда қолдау тапты. Сондай-ақ, депутаттар назарына ұсынылған «Қоғамдық кеңестер туралы» заң жобасы ілеспе түзетулерімен бірінші оқылымда мақұлданды. Мəжіліс депутаты Қуаныш Сұлтанов заң жобасының негізгі мақсаты Қоғамдық кеңестердің қатынасуы арқылы стратегиялық жоспарлар мен өңірлерді дамыту, бюджеттік, мемлекеттік жəне салалық

3

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2015 жыл

– мемлекеттік қызметке кіруге, оны өткеруге жəне тоқтатуға байланысты қоғамдық қатынастарды реттеу болса, жобамен азаматтарды «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына іріктеудің жаңа жүйесі енгізілетіні белгілі болды. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы Қайрат Қожамжаров заңдық құжат мемлекеттік қызмет сала сында ашық конкурстық іріктеуді қамтамасыз етуге, құзырет тілік негізінде мақ сат тық, яғни лауазымдық жоғарылатуға, нəтижеге байланысты еңбекақыны анықтауға бағытталғандығын ерек ше атады. Агенттік төраға сының пікірінше, бұл шара лар мемлекеттік қызмет тегі тамыр-таныстық пен заңсыз қам қор шылыққа қарсы қимылдарды қамтиды əрі қоғам-

● Туыстық туы

Алыс-беріс дамып келеді Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Ауылы аралас, қойы қоралас жатқан көрші қырғыз елімен алыс-беріс, барыскеліс жылдан-жылға дамып келеді. Қырғызстанның Еуразиялық экономикалық одаққа (ЕАЭО) кіруі екі елдің, оның ішінде көршілес жатқан Қазақстанның Жамбыл облысы мен Қырғызстанның Шу, Талас облыстарының қарым-қатынасын бұрынғыдан да жиілете түскені анық. Айта кету керек, Қырғыз Республикасының мемлекеттік шекарасының негізгі бөлігі Жамбыл облысының аумағынан өтеді. Жалпы ұзындығы – 716 шақырым. Алты аудан – Жамбыл, Жуалы, Меркі, Т. Рысқұлов, Шу жəне Қордай аудандарымен шекараласады. Екі мемлекеттің көршілес облыстары арасында ортақ пікірге келу, бірлескен шаралар ұйымдастыру, мүмкіндігінше көмек қолын созу елдігімізді білдіреді. Экономикалық тұрғыда, сауда-саттықта, кеден жүйесінде, мəдени, спорт, су шаруашылығы, энергетика салаларында бір-бірімізге қолдау көрсетіп, шекара саласындағы қауіпсіздікті арттырып, контрабандалық іс-əрекеттердің алдын алу екі ел арасындағы ежелден қалыптасқан

байланыстарды əрі қарай да нығайтуға септігін тигізері сөзсіз. Кедендік құрылымдардың берген статистикалық мəліметтеріне қарағанда, Жамбыл облысының Қырғызстанмен тауар айналымы 2015 жылдың қаңтар-маусым

айларында 2014 жылдың сəйкес кезеңімен салыстырғанда 11,1 пайызға артып, 117,9 млн. АҚШ долларын құраған немесе жалпы тауар айналымының 53,7 пайызы, оның ішінде экспорт – 58,7 млн. АҚШ долларын (жалпы экспорттың 67,9 пайызы), импорт

59,2 млн. АҚШ долларын құраған (жалпы импорттың 44,5 пайызы). Енді, міне, жақында Жамбыл облысының əкімі Кəрім Көкірекбаев Қырғыз Республикасы Шу, Талас облыстарының губернаторларымен кездесіп, екі жақ ЕАЭО талаптары, тауар айналымы, жүк тасымалы, көші-қон мəселелерін талқылады. Сонымен қатар, туристер мен кəсіпкерлерге өз тиімділігін көрсететін кедендік кедергінің жойылуына қатысты шекарада орын алған өзгерістер де назардан тыс қалған жоқ. Естеріңізге сала кетсек, үстіміздегі жылдың 12 тамызы күні Қырғызстан ЕАЭОның бесінші мүшесі ретінде қабылданып, қос мемлекеттің президенттері сегіз бірдей кеден бекетін ресми түрде алып тастаған болатын. Қазір Одаққа мүше мемлекеттердің арасын тек шекарашылар ғана күзетуде. – Əрине, кедендік кедергінің жойылуына байланысты біраз қиыншылықтар бар. Осыған орай қандай көмектер керек, тек шекарашылар немесе басқа қызметтер тарапынан ғана емес, əкімшілік тарапынан қандай көмектер керек? Міне, бұл жиында осы мəселелер талқыланды. Ең бастысы – шекара аумағындағы 3 облыста жұмыс тобын құрдық. Осы топ бір ай ішінде қандай қиыншылықтар бар екенін анықтайтын болады. Негізі, екі ел азаматтарының əрі-бері қатынауында ешқандай мəселе болмауы тиіс, – дейді бұл жөнінде Кəрім Көкірекбаев. Жамбыл облысы.

ТАРАЗДАЄЫ ТОЙ

Компаниялар ќол ўшын созуда Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

бағдарламалардың жобаларын нысаналы индикаторларға қол жеткізуде азаматтық қоғамның белсенді қатынасу мүмкіндігін арттыру, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына қатысты нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу жəне талқылау кезінде мемлекеттік органдар мен əкімдіктердің қоғам алдындағы жауапкершілігін арттыруға ықпал ету екендігін ерекше атап кетті. Жалпы, Қоғамдық кеңестер екі деңгейде – республикалық жəне жергілікті деңгейлерде құрылып, дербес əрі тəуелсіз болады деп күтілуде. Қоғамдық кеңестердің республикалық деңгейіне арнаулы мемлекеттік органдарды қоспағанда, қоғамдық институттар министрліктермен, Үкімет құрамына кірмейтін орталық атқарушы органдармен, Президентке тікелей бағынатын жəне есеп беретін органдармен бірлесе отырып құратын Қоғамдық кеңестер жатады. Ал жергілікті деңгейдегі Қоғамдық кеңестерге тиісті əкімшілік-аумақтық бірлік тің Қоғамдық кеңестері жатқызылады. Сонымен қатар, кешегі жалпы отырыс барысында де путаттар «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» заң жобасын да ілеспе түзету лерімен бірінші оқылымда мақұлдады. Заң жобасының мақсаты – қоғамда сыбайлас жемқорлықты жою, жеке жəне заңды тұл ғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, мемлекеттік аппарат пен өзге де салалардағы сыбайластықтан туындайтын қатерлерден ұлттық қауіпсіздігімізді қамтамасыз ету. Мониторинг барлық сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерімен жүргізіліп, оларға сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уəкілетті орган жəне оның аумақтық бөлімшелері, мемлекеттік органдар, квазимемлекеттік сектор субъектілері, сондай-ақ, жеке жəне заңды тұлғалар жатқызылыпты. Түзетулерге сəйкес, мемлекеттік функцияларды орындауға уəкілеттік берілген жəне оларға теңестірілген адамдардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы шек теулерді бұзғаны үшін, өздеріне бағынышты адамдарға сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарға байланысты тиісті шаралар қолданбағаны үшін жауаптылық шаралары да көзделеді. Жəне де жалпы отырыста «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» заң жобасы ілеспе түзетулерімен бірінші оқылымда қолдау тапты. Негізінен бұл заңдық құжат Ұлт жоспарындағы мемлекеттік аппараттың кəсібилігі мен дербестігін қамтамасыз етуге ба ғыт талған. Мұндағы мақсат

ның қажеттілігіне толық жауап береді. Тағы белгілі болғаны, мемлекеттік қызметке қабылдау үш кезеңнен тұратын конкурстық іріктеу арқылы жүзеге асады. Бірінші кезекте кандидаттар заңдарды білу мен құзыреттілік бойынша тестілеуден өтеді. Одан кейін мемлекеттік қызметкерлер құндылығын ұстану бойынша комиссиялық бағалаулар орын алады деп күтілуде. Үшінші кезекте мемлекеттік орган сұхбаттасу арқылы кандидаттың кəсіби білімін, біліктілігін айқындамақ. Қ.Қожамжаров, бұл ретте, конкурстан сəтті өткендер үшін үштен алты айға дейінгі аралықта сынақ мерзімі белгіленетінін де алға тартты. Ол, сонымен қатар, сынақ мерзімінен өте алмағандар жұмыстан босатылатынын да ашық айтты. Мемлекеттік қызметшілердің кəсіби əлеуетін неғұрлым тиімді пайдалануды қамтамасыз ету мақсатында мемлекеттік əкімшілік қызметтердің ротациясы жүзеге асырылатыны, ал мемлекеттік қызметшілер басқа жерге ротация кезінде жекешелендіру құқығынсыз мемлекеттік тұрғынжаймен қамтамасыз етілетіні атап көрсетілді. Депутаттар, сондай-ақ, «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын да бірінші оқылымда мақұлдады. Ол бойынша баяндама жасаған Инвестициялар жəне даму министрі Əсет Исекешев Ұлт жоспарында мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің провайдеріне айналатын «Үкімет – азаматтар үшін» мемлекеттік корпорациясын құру көзделгендігін алға тартты. Министрдің мəліметіне қарағанда, бұл корпорация халыққа қызмет көрсететін барлық орталықтарды бір жүйеге келтіріп, азаматтар мемлекеттік қызметтерді бір жерден алатын болады. «Үкімет – азаматтар үшін» мемлекеттік корпорациясы акционерлік қоғам, коммерциялық емес ұйым түрінде құрылатынын, ал директорлар кеңесінің құрамына барлық министрліктер мен ведомстволар өкілдері мен тəуелсіз сарапшылар енетінін де айта кеткен орынды. Министр заң жобасымен көрсетілетін қызметтер сапасын мейлінше жақсарту, оларды көрсету мерзімдерін қысқарту көзделетінін айта келіп, бүгінгі күні Əділет жəне Қаржы министрліктерін, Статистика комитетін интеграциялау арқылы заңды тұлғаларды тіркеу уақыты айтарлықтай қысқартылғандығын да тілге тиек ете кетті. Мұндай тəжірибе басқа да қызметтерде қолданылатыны айтылды.

Еліміздегі бірліктің, ынтымақтың жəне тарихи сабақтастықтың көрінісі болып отырған Қазақ хандығының 550 жылдығы көпұлтты мемлекетімізде тұратын барша қазақстандықтардың, барлық ұлттардың ортақ мерекесіне айналатыны сөзсіз. Бұл бір тараздықтарға ғана емес, бүкіл елімізге ортақ той. Дəл қазір «Ежелгі Тараз» музейі, ашық аспан асты мұражайы, «Қазақ хандығы» монументі, Достық үйі секілді жаңа нысандармен қатар басқа да бірқатар құрылыстарға ұлттық компаниялар, жергілікті кəсіпкерлер демеушілік танытып, қалада абаттандыру жұмыстары кеңінен жүріп жатыр. Соның нəтижесінде ежелгі Тараз күн сайын жаңарып, келбеттеніп келеді. «Көп түкірсе көл болады» деген, елдігімізді танытатын осынау дүбірлі тойға демеушілік танытып, көмек қолын созып жатқан компаниялар өте көп. Нақтырақ айтсақ, «NCOC N.V.» компаниясы Тұңғыш Президент саябағы жəне «Тараз» конақ үйі алдындағы скверлерді абаттандыру, «Karachaganak Petroleum Operating Cоmpany» жəне «Теңізшевройл» ЖШС, сондай-ақ, «BI Group Construction» компаниясы «Көне Тараз» тарихи-мəдени орталығының құрылысына, «Домбыра» алаңы мен «Менің елім – Қазақстан» сəулеттік композициясының құрылыстарына демеушілік көрсетсе, «ҚазАгро» ұлттық басқарушы холдингі «Атшабар» ипподромының құрылысына, «ҚазГерМұнай» ЖШС Қарахан баба кесенесінің маңын абаттандыруға жəрдемдесті. Ал, Спорттық жекпе-жек жəне күш қолданылатын спорт түрлері конфедерациясы мерейтой күндері өткізілгелі отырған «Еуразия барысы» халықаралық турнирін ұйымдастыруға қол ұшын созуда. Бұдан басқа да бірқатар компаниялар, жеке кəсіпкерлер өз үлестерін қосып, мерейтойдың жоғары деңгейде өтуіне барынша атсалысуда. Бұл, əрине, елдің ұйымшылдығын, ынтымақбірлігінің молдығын білдіреді. Ендеше той тойға ұласып, дүбірлі мереке елдің рухын көтеріп, санасын жаңарта берсін! Жамбыл облысы.

Ќўрылыс ќызып жатыр Біз қолға алып отырған «Көне Тараз» тарихи-мəдени орталығы шолу мұнарасының құрылысына 122 миллион теңге бөлінген. Астана қаласының əкімдігі осы іске мұрындық болып, Қазақ хандығының 550 жылдық мерейтойына осылайша өз үлестерін қосып отыр. Жұмыс 1 тамызда басталған, Қыркүйектің соңында аяқталады деп күтілуде. Қазіргі таңда мұнараның

биіктігі 24 метрге жетті. Жалпы шолу мұнарасы 36 метр болмақ. Жұмысқа 7 техника жегілген, 35 адам тынымсыз еңбек етуде. Олардың орташа жалақысы 100 мың теңгеден төмен емес. Мұнара сегіз қабаттан, 21 терезеден тұрады. Жоғары қабаттарға көтерілетін лифт салынады. Құрылысқа Тараздағы «Ғимарат-Тараз» компаниясының өнімдері пайдаланылуда. «Тойдың

Тарихи жерлерді аралайды Қазақ хандығы кезеңі – ат жалында күн кешкен алаш жұртының қаһармандық дəуірі. Сол себепті де торқалы той – бабалар рухына тағзым етіп, тағдырдың алуан қиындықтарынан өткен ата тарихынан

тағылым алу үшін өткізілуде. Қазақ хандығының 550 жылдық мерейтойына арналған мотошеру де – соның бір көрінісі. Аталған шара Қазақстан халқының бірлігін нығайтуға, қоғамды тəуелсіздік,

тұрақтылық, бейбітшілік жəне келісімге негізделген басты құндылықтар төңірегіне топтастыруға, мерекелік іс-шараларға еліміздің барлық азаматтарын тартуға септігін тигізбек. – Елдік тойымыздың құрметіне шыққан мотобайкерлерді қаламызда қарсы алу, оларға тарихи маңызы бар жерлерді аралату, жастармен кездесу ұйымдастыру біздің, яғни облыс əкімдігі жастар саясаты мəселелері жөніндегі басқармасына жүктеліп отыр. Бүгінгі таңда басқарма тарапынан дайындық жұмыстары жүргізілуде. Сондай-ақ, байкерлердің тізімі жасақталып, қандай тарихи орындарға баратындығы, қандай іс-шаралар өтетіндігі пысықталу үстінде, – дейді бұл жөнінде Жамбыл облыстық жастар саясаты мəселелері жөніндегі басқарма басшысы Еркебұлан Құралбаев. 29 тамызда Алматы қаласында бастау алған байкерлердің мотошеруін «Қазақстан географиялық қоғамының» президенті, əлемге танымал саяхатшы Д.Петрухиннің бастамасымен Мəдениет жəне спорт

болғанынан боладысы қызық» деген, жігіттердің той қарсаңындағы құлшыныстары ерекше. Жұмысқа барын салып кірісуде. Тарихи тойдың қарсаңында құрылысты дер кезінде аяқтаймыз. Ол үшін құрылыс материалы да, жұмысшылар да, техника күші де жеткілікті. Жұмысты аяқтауға ешқандай кедергі жоқ. Тимур МАНАШЕВ, «Тараз Құрылыс Дизайн» ЖШС директоры.

ТАРАЗ. министрлігі ұйымдастырып отыр. Шараның мақсаты – Қазақ хандығының 550 жылдық мерейтойын еліміздің барлық аймақтарында жалпы ұлттық деңгейде атап өтуді насихаттау болып табылады. Алматы қаласынан шыққан мотошерушілер 11 қыркүйекте негізгі мерейтойлық шаралар өткен Астана қаласына келген болатын. Енді олар 9 қазан күні мерейтойлық шаралар жалғасатын тасын түртсең тарихтан сыр шертетін Тараз шаһарына табан тіремек. Мотошеру жол бойы Қарағанды, Өскемен, Семей, Павлодар, Көкшетау, Қостанай, Ақтөбе, Арал, Байқоңыр, Қызылорда, Түркістан, Шымкент жəне тағы басқа қалаларда болады. Олар əрбір аймақтың басшыларына Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған логотип бейнеленген туды табыстап, кездесулер өткізіп, Қазақстан тарихында маңызы зор тарихи жерлерге барады. Шеру Қазақстанның көптеген өңірлерін қамтитындықтан халық ең көп қатысатын ауқымды шаралардың біріне айналады деп күтілуде. Наурызбек САРША, журналист.

Жамбыл облысы.


4

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2015 жыл

● Дүние жəне дағдарыс

ТЕКЕТІРЕС ТЕПКІНІ ТЕРЕЅДЕЙ Алмағайып оқиғаларға толы шартарап екі иінінен тыныстап, демін тым тереңнен тартады. Бұған себеп көп. Соның негізгісі, қазірдің өзінде екіге жарылғаны анық байқалып, оның кескін-келбеті айқындалып қалған қоғамның арасындағы жіктің жіліншігі барған сайын қаттырақ ашылып келеді. Тараптардың текетіресі əлемде қалыптасып, қордаланып қалған көкейкесті проблемалардың өзін байыппен шешуге мүмкіндік беретін емес. Осылардың қалқасындағы Еуропа елдеріне қарай жөңкіле көшкен көштің түйінін

тарқату бұрынғыдан бетер қиындап тұр. Оның тағы бір себебі, сол босқындар тасқынын қабылдап алуды өз мойындарына алған Еуропалық одақ елдерінің өз ішінде де келіспеушіліктер мен қайшылықтар жетерлік. Жүктің ауыр жағын басқаға қарай бұрып жіберуге деген ұмтылыс сол елдердің өздерін бір-бірлерімен қырғи-қабақ ете бастады. Əлемде соңғы күндері ел құлағын елең еткізетін бұдан да басқа оспадар оқиғалар аз болған жоқ. Солардың арасынан теріп-теріп шыққандағы топтамада осы ахуалды байқататын бірқатар ақпарлар бар.

Вашингтон Асадќа ќолдау кґрсеткендерді оќшауламаќшы

ФИФА-даєы жемќорлыќќа ќатысты жаѕа тўлєалар табылды АҚШ пен Швейцария бас прокурорларының мəлімдемелеріне сəйкес, биылғы мамыр айында қолға алынған Халықаралық футбол федерациясындағы (ФИФА) жемқорлық ісі айтарлық тай кең ауқымға айналып барады. Мамырда пара алу жөніндегі айып бойынша 14 футбол шенеунігінің аттары аталған еді. Алайда, АҚШтың бас прокуроры Лоретта Линчтің мəлімдеуінше, тексеру жұмыстары қазір мейлінше белсенді жүргізіліп жатыр, сондықтан «бірқатар жеке жəне заңды тұлғаларға қатысты басқа да айыптар тағылулары мүмкін». Прокурор, алайда, əзірге нақтылы ешқандай адам мен компанияның аттарын атамайды. Бұдан бұрын хабарланғандай, АҚШ осының алдында ФИФАның бірқатар шенеуніктерін Швейцария территориясынан экстрадиция жасауды талап еткен болатын. Осы ретте Швейцарияның бас прокуроры Михаэль Лаубер

АҚШ Сирия президенті Башар Асадты қолдағандарға халықаралық оқшаулау шарасы қолданылып қалуы мүмкін екенін мəлімдеді. Мұны əкімшілік Ресей осы елдің заңды билігіне көмек көрсетіп жатыр деген күдік негізінде қозғап отыр. Бұл туралы Ақ үйдің баспасөз хатшысы Джошуа Эрнест хабарлады. Журналистер сұрақтарына жауап берген баспасөз хатшысы егер АҚШ-тың басқарып отырған халықаралық коалициясына қосылмай, Башар Асадтың режімін қолдайтын болса, Ресей дің сол оқшаулау тізіміне ілігіп кететінін мысалға келтірді. Ол Құрама

Штаттар бастаған елдер тобының Ирак пен Сириядағы контрреволюциялық операцияға қарсы əрекеттер жасайтынын баяндады. «Олар осынысымен өздерінің АҚШ бастаған коалициядағы 60 елдің «Ислам мемлекеті» террорлық тобымен күресіне қарсы шыққандарын көрсетеді», – деді Эрнест. Сонымен бірге, АҚШ əкімшілігінің баспасөз хатшысы «Ресейдің Сириядағы мүддесі қалған əлемнің мүддесімен толық қарамақайшы келмейтінін» де атап өтті. Оның айтуынша, «Ресей осы антитеррорлық коалицияның табысты күрес жүргізуіне мүдделі». «Ресей, əрине, ИМ-ны жойып жібе ру

жөніндегі стратегияның табысты іс жүзіне асырылғанын қалайды», – деді хатшы. Ол, сонымен қатар, «Асадтың кететін уақыты жеткенін» тағы бір қайталап өтті. Осы ретте Кремль сириялықтарға елді қалай дамыту керектігі жөнінде сырттан ақыл айтудың жараспайтын қылық екенін алға тартады. Ресейдің бұл позициясын РФ президентінің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков еске салды. «Сириялықтардың істеріне сырттан ұйғарылған шешімді тықпалау – жол беруге болмайтын əрекет», – деді ол. Осыған байланысты баспасөз хатшысы Ресей президентінің «Сирияның

де өзінің жанжалды мəлімдемесін жариялап үлгерді. Оның айтуына қарағанда, «əңгіме «ақ жағалылардың» жемқорлықпен жəне қылмыспен күресі туралы болған кезде, халықаралық ынтымақтастың ойнайтын рөлі барынша арта түседі». Лаубер бұл істе АҚШ пен Швейцарияның «тең əріптес» екенін атап өтеді. Алайда, екі елдің тергеу органдары оны жеке-жеке жүргізіп жатыр. Лаубердің айтуынша, Швейцарияда аталған іске деген орасан зор қызығушылық бар. Оны зерттеу үшін арнайы топ та құрылған. Бас прокурор, сондайақ, 121 банк есепшоттарының тексеруден өткізіліп, 11-ден аса электронды ақпараттың терабайты алынғанын жеткізді. «Бірақ біз əлі жолдың жартысынан да өткен жоқпыз», – деді бас прокурор. Қазіргі сəтте Швейцария прокуратурасы Халықаралық футбол ұйымының 2010 жəне 2014 жылдарғы əлем

чемпионаттарынан телетрансляция жасау құқықтарын сату жөніндегі келісімшарт фактілері бойынша тексеріс жүргізуде. Баспасөздің ақпарынша, ФИФА басшысы Йозеф Блаттер Оңтүстік Африка Республикасы мен Бразилиядағы мундиалдарды көрсету құқығын өзінің бұрынғы вице-президенті Джек Уорнерге 600 мың долларға сатқан. ФИФА тарихында бұрынсоңды болмаған жанжал биылғы жылдың мамыр айында Цюрихте Америка əділет органдарының сұранысы бойынша Швейцария полициясы ұйымның жоғары лауазымды жеті шенеунікті жемқорлық дерегіне байланыс ты ұстағанынан кейін қаулап жүре берді. Осыған байланысты қазір іс басындағы немесе бұрынғы14 футбол шенеунігіне айып тағылған. АҚШ əділет органдарының деректері бойынша, 24 жылдың ішінде олар 150 миллион долларға жуық пара алған.

болашағын сириялықтардың өздері шешуге тиіс» деп, бірнеше рет атап өткенін ойға алды. «Əлі күнге дейін ешкім қазіргі қолда бар Сирия басшылығының ел қауіпсіздігін қамтамасыз етуде, «Ислам мемлекетінің» кеңге тарауына қарсы күресте, елдің бірлігін сақтауда жасап жатқан іс-əрекеттеріне ненің балама бола алатынын ұғынықты оймен дұрыс түсіндіріп бере алмай отыр», – деп атап өтті Песков. Ол өзінің тағы бір сөзінде АҚШ-тың Ресейді халықаралық ауқымда оқшауламақ болған ойын іске ас пайтын əрекет ретінде бағалады.

Иерусалим мешітіндегі тəртіпсіздік тыйылар емес

Хорватияєа кіргісі келетін босќындар минаєа ўрынулары мїмкін

Иерусалимнің «Əл-Ақса» мешітіндегі тəртіпсіздік төрт күннен бері тоқтау бермей келеді. Осының алдында Израиль полициясы мешіттің территориясына кіріп, тəртіп бұзушыларды алып кетпекші болып еді. Бірақ палестиналықтар тас атып, оларды қуып шықты. ТАСС агенттігі полицияның қақтығыстар салдарынан ешкімнің зардап шекпегенін жеткізгенін хабарлады. Ресми емес ақпарлар

Енді Еуроодақ елдеріне Хор ватия арқылы барғысы келетіндердің шекара белдеуі үстінде минаға ұрынып, мезгілінен бұрын опат болулары мүмкін. «Еуроодақ елдеріне бағыт алған əлденеше мыңдаған келу шілер Хорватия арқылы ұйымдасқан түрде жүріп өткілері келетін болса, енді мина көміліп қойылған алқаптардың дəл үстінен түсулері кəдік», – деп хабарлады осыған орай Nova TV телеарнасы. Таяу Шығыс жəне Солтүстік Африка елдерінен Батыс жəне Солтүстік Еуропа мемлекеттеріне бағыт ұстаған босқындардың негізгі тасқыны күні кешеге дейін Еуроодақтың мүшесі болып табылмайтын Сербия мен Македония арқылы Венгрияға транзиттік сапармен келетін еді. Алайда, мадиярлар мемлекетінде 15 қыркүйектен бастап шекара мен көші-қон жөніндегі заңдар өзінің күшіне еніп, біраз қағида өзгеріп кетті. Ол, тұтастай алғанда, мигранттардың ел шекарасынан өту ережелерін айтарлықтай қатайтып жіберді. Осыған сəйкес, ендігі жерде босқындардың бір бөлігі Еуроодақ территориясына өтетін жер ретінде Венгрияның көршісі Хорватияны таңдап алулары əбден мүмкін. «Венгер-серб шекарасына келіп, бас қосатын тобыр енді бағыттарын Хорватияға қарай бұруларына болады.

бойынша, топтың ортасында жапа шегушілер бəрібір болған, кемінде үш адам əртүрлі дене жарақатын алған. Дүйсенбі күні Израиль тұрғындары еврейдің Жаңа жылын атап өтті. Полиция осыған байланысты израильдіктер мен туристерді қорғауды қамтамасыз етудің күшейтілген шараларын қолданды. «Əл-Ақса» мешіті əлі күн ге дейін араб-израиль қарым-қатынасындағы даулы мəселелердің

бірі болып келе жатқан Храм тауы аумағында орналасқан. Онда исламның бұдан да басқа бірнеше қасиетті орындары бар. Осының өзі мұсылмандар мен иудейлер арасындағы текетірестің толастамай, өрши түсуіне тағы бір себепші болып тұр. Сондықтан екі жақтың қақтығысып қалуларынан сақтанған Израиль полициясы Храм тауы төңірегіне діни табынушылық заттарын əкелуге тыйым салып отыр.

Бірақ бұл үлкен қиындықтарға тап келтіреді. Себебі, бұл ауданда мина көміліп тасталған алаңқайлар өте көп. Сондықтан полицияның өзі мигранттарды бұлай қарай жібере қоймайтын шығар», – деп мəлімдейді телеарна. Сонымен бірге, хорват шекарасынан ешбір бақылаусыз өтіп кетуге əрекет жасаушылық болмай тұрмасы тағы анық. Бұл оларды күтпеген опаттарға

душар етер еді. Сол себепті де жергілікті құқық қорғау органдарының басты міндеті шекара сызығынан заңсыз өтушілік пен шекара заңдылығының бұзылу деректеріне жол бермеу болып табылады. Ал мұндай фактілер венгер-серб шекарасында соңғы айларда жаппай етек алды. Хабарланғандай, Хорватия шекарасын бақылауға алты мың полицей тартылып отыр.

Əзірге шекара белдеуінде топырлап, жиналып қалып жатқан босқындар тасқыны байқалмайды. Ал хорват аумағына баратын жердегі миналы алаңқайлар өткен ғасырдың 90-жылдарында Югославияның ыдырауына байланысты орын алған қарулы қақтығыстар кезінен қалып қойған екен. Мұндай алаптар көрші Босния жəне Герцеговина атырабында да бар.


5

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2015 жыл

ШАРАЙНА

● Дүние жəне дағдарыс

Əлем жаѕалыќтары

ТЇСІП ТЎР

«Алтын пойызды» іздестіру басталды Поляк ағаш кесушілері үшінші рейхтің алтын тиелген жерасты туннелінің үстіндегі ағаштарды кесуді бастады. «Рейтер» ақпарат агенттігінің хабарлауынша, бұл жұмыс сейсенбі күні қолға алынған.

Таиланд шетелдіктердіѕ ќўрлыќпен келулерін ќатты ќадаєалайды Таиландтың миграциялық билігі елдің шекарасынан жермен келіп өтетін шетелдіктер жөніндегі ережені қатайта түсуге шешім қабылдады. Ол негізінен турист атын жамылып, корольдік территориясына тиісті рұқсат қағазынсыз келе беретін шетел азаматтарына арналған. «Қауіпсіздіктің көтеріңкі шаралары қабылданып отырған қазіргі қалыптасқан жағдайда көші-қон қызметінің барлық қызметкерлері ережені барынша қатаң сақтаулары тиіс» делінген миграциялық бюроның Bangkok Post газеті келтірген мəлімдемесінде. Қазір Камбоджамен шекарада Таиландтан шығып кетіп, артынша кері оралуды көздейтін шетелдік азаматтар үшін рұқсат беретін бекет жұмыс істеуін тоқтатты, деп анықтай түседі басылым. Корольдік территориясына арнайы рұқсатсыз ұзақ мер зім

жүруге мүмкіндік беретін процедура «виза-ран» деп аталады. Таиландта осылайша азаматтары елге визасыз кіру мүмкіндігін алған мемлекеттер саны бірнеше оннан асатын еді. Бұған кіретін елдердің туристері мұнда 15-30 күн бойы жүре беретін. Ал рұқсат мерзімін созу үшін шетелдік турист елден шығып кетіп, артынша қайта кіруі тиіс. Таиланда ұзақ уақыттардан бері тұрып келе жатқан көптеген шетелдіктер заңдағы осы бір осал тұсты ұстап алып, тоқтаусыз пайдаланатын. Осылайша, бұл елде «мəңгі турист» мəртебесінде тұрып жататын. Оны ұдайы заңдастырып отыру үшін айына бір күн Таиланд пен Камбоджа арасындағы шекараны бір рет ерсілі-қарсылы кесіп өтсе, жетіп жатыр. Енді заңнаманың бұл тармағы алынып қалатын сияқты. Расы керек, Таиланд билігі «виза-ран» жүйесімен көптен бері күрес жүргізіп келеді. Бірақ

Əскери сарапшылардың сөздеріне қарағанда, орман ағаштары алтын тиелген пойыз туралы алып-қашпа ақпараттарды тексеру үшін кесіліп жатыр. Пойыз вагондарының ішінде қару жəне құнды минералдар да болуы мүмкін. Нижнесилез воеводасының губернаторы Томаш Смоларш алтын тиелген пойыздардың осы аумақта жасырылғанына сенімсіздік білдірген еді. Бірақ, билік іздестіру жұмыстарын жүргізу мақсатында осы жерлерді қоршау қажет деп шешті.

нақтылы қадамдар мен шешімдер болған жоқ. Бұған бірден жүгінуге енді 17 тамыз күні Бангкокта 20 адамның өмірін жұлып кеткен террорлық актіден кейін қолға алынған қауіпсіздік шаралары тікелей мұрындық болды. Тергеудің болжамы бойынша, жарылысты шетелдік азаматтар ұйымдастырған. Елдің ұлттық полициясының бастығы Сомйот Пумпанмуангтің мəлімдегеніндей, олардың бірі Таиландқа көшіқон қызметінің офицеріне $600 көлемінде пара беріп, ішке заңсыз өткен. Бұл шектеу Таиландқа əуе жолымен келетін туристерге қолданылмайды. Алайда, шекара бекетінен өту кезінде көші-қон қызметінің офицері сапардың туристік сипатын айғақтайтын құжаттарды көрсетуді талап етуі мүмкін. Бұған мейманханадағы бронь секілді құжаттардың өзі айғақ бола береді.

Бїлікші генералдыѕ кґзі жойылды Тəжікстанда арнайы операция барысында қорғаныс министрінің бұрынғы орынбасары Абдухалим Назарзоданың көзі жойылған. Бұл ақпаратты ресейлік агенттіктер елдің күш құрылымдарының деректеріне сілтеме жасай отырып таратты. Дерек көздері бойынша, генерал А.Назарзода өзінің бірнеше жақтастарымен бірге оққа ұшқан сияқты. Бірақ, «Новости» ақпарат агенттігі Тəжікстан күш құрылымдары мен құқық қорғау органдары генералдың өлгендігін растады. Бұдан біраз уақыт бұрын Рамит шатқалындағы атыс кезінде «Альфа» арнайы бөлімінің командирі Рустам Амакиевтің қаза тапқаны жөнінде ақпарат таратылған еді.

Ќысќа ќайырып айтќанда:

Жапондар Ќўрама Charlie Hebdo Штаттар їшін сириялыќ ґлі баланы соєысќысы келмейді карикатураєа айналдырды Жапонияның астанасы – Токио қаласында болған жаппай қарсылық акцияларына 50 мыңға жуық адам қатысты. Олар премьер-министр Синдзо Абэнің отставкаға кетуін талап етті. Ал наразылықтың түп қазығы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бірінші рет Жапония өзін өзі қорғау күштеріне ұжымдық қорғаныс шеңберінде əскери іс-қимылдарға қатысуға рұқсат беретін заң жобасы болып отыр. Егер бұл заң қабылданып кетсе, АҚШ-қа əлдекімдер шабуыл жасаған жағдайда Жапония

оның одақтасы ретінде соғысқа қосылып кетуге мəжбүр болады. Наразылық акциясына шығушыларды бұл талап ешбір қанағаттандырмайды.

Француздың Charlie Hebdo сатиралық журналы тағы арандатушылық карикатура жариялады. Бұл жолы ол ата-анасымен бірге Грекияның Кос аралына қарай шыққан үш жасар баланың суға батып өлгеніне арналған келемеж суреттер салыпты. Осыдан шамалы ғана уақыт бұрын күллі əлемнің назарын аударып, талай жұрттың жүрегін ауыртқан бұл көрініс əлі көздің алдынан кете қойған жоқ. Басылым түріктің Бодрум қаласы түбіндегі теңіз айдынында аударылған қайықтан суға ағып кетіп, жағалаудан өлі күйінде табылған үш жасар

баланы əжуаға айналдырып, тағы да біраз жұрттың сағын сындырды. Бұл туралы Британияның The Daily Mail газеті хабарлады. Карикатуралардың біріншісі «Еуро паның христиандардікі екенін мойындау» деп аталады. Онда суда жүріп келе жатқан Иисус Христос пен басын төмен қарата жүзуші бала бейнеленген. Оған берілген түсіндірмеде: «Хрис тиандар судың бетімен де жүре алады, ал мұсылман бала ла ры суға батып кетеді», деп жазылыпты. Келесі суретке McDonald’s жарнамасы салынып, оған «Екі Happy Meal біреуінің бағасымен» деген сөз қосылыпты.

Карикатураның өзі «Мақсатына жақын тұр» деп аталады. Журнал аталмыш карикатураны жарыққа шығарған бойында қоғамның сыны астында қалды, деп жазады Independent. «Сириялық баланың өлі денесі босқындар проблемасының өзіндік бір символы болды», – деп атап өтті британиялық журналистер. Осылайша, өзінің арсыздықтарымен көзге түсіп жүрген басылым 3 жастағы Айлан Курдидің қайғылы қазасының өзін мазаққа айналдырған. Мұның алдында Charlie Hebdo Малайзияның жоғалып кеткен лайнерін келеке етемін деп, қалың жұртшылықтың ашуына ұшырап еді.

 Санкт-Петербург қаласының тергеу басқармасы егде жастағы əйелдерді өлтірген күдіктіні іздестіруде. Оның 2011-2012 жылдары Ресейдің əр өңірінен 20-дан астам адамды өлтіргені анықталыпты.  АҚШ-тың Орталық барлау басқармасы бұрынғы президенттер Джон Кеннеди мен Линдон Джонсонның 60-шы жылдардағы құпия баяндамаларын жарияламақ. Ол елдің бірінші тұлғаларының Вьетнам соғысы мен Кариб дағдарысына қатысты ұстанымдарын білдіреді.  Украина президентінің сайтында Одесса облысының губернаторы Михаил Саакашвилиді отставкаға жіберуге шақырған электронды петиция жарияланды. Оның авторы – Виктор Степаненко.  Сирия басшысы Башар Асад Еуропа елдерін терроршыларға қолдау көрсетуден бас тартуға шақырды. Мұны ол ресейлік журналиске берген сұхбаты барысында атаған.

Халыќ сеніміне осылай ие болмаќ «Рейтер» агенттігінің хабарлауынша, Қытай билігі Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық районындағы əскери қызметшілерді ұйғыр халқының əндері мен билеріне үйреткен. Бұл əскерилердің жергілікті тұрғындар сеніміне кіруіне көмектесетін сыңайлы. Қытай билігі əскери күш қолдану автономия тұрғындарына ықпал етудің əдісі болып табылмайды деп санайды. Əскерилерге ұйғыр тілін оқыту ұсынылып отыр, ал алыстағы елді мекендерге партия мен үкіметтің саясатын түсіндіру үшін делегациялар жіберілуде. Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық районында негізінен ұйғыр халқы көп шоғырланған. Олардың саны да аз емес.

Тізгінді ќайта ўстаєысы келетіндей «Батькивщина» партиясының жетекшісі Юлия Тимошенко Украина үкіметін таратып, оның орнына ойлау қабілеті кең, парасатты адамдармен алмастыруға шақырды. Бұл жөнінде «Украинская правда» газеті жазған.

АЌШ университетініѕ оќытушысы екі адамды атып ґлтірді АҚШ-тың Миссисипи штатындағы Delta State University университеті география пəнінің оқытушысы, құқық қорғау органдарының болжамы бойынша, дүйсенбі күні оқу орнында орын алған атысқа қатысты шұғыл іздестіріліп жатыр. Кливленд қаласы полициясы департаментінің бастығы Чарльз Бингэмнің айтуынша, іздес тіріліп жатқан Шэннон Ламбтың Миссисипи штатындағы Готьер қаласында бір əйелдің өлтірілуіне де қатысы бар. Кливлендтен 500 шақырым қашықтықтағы елді мекенде орын алған бұл оқиға да 14 қыркүйек күні тіркелген. Полиция аталған екі оқиғаның бірбірлерімен байланыстары болуы мүмкін екенін айтып отыр. Бингэмнің пікірінше, Ламб оқиға болған жерден автокөлікпен тез кетіп қалған. Оны іздестіруге

полиция түгел жұмылдырылды, деп хабарлайды ТАСС. Мұның алдында Delta State University ғимаратында болған атыстың нəтижесінде осы оқу орны оқытушыларының бірі – тарих профессоры Итан Шмидтің қаза тапқаны хабарланған еді. Осы оқиғаға байланысты оқу орнында барлық оқу процестері ресми түрде тоқтатылған. Ал корпуста жүрген студенттер, оқытушылар жəне қызметкерлерге шұғыл түрде эвакуация жасалды. Оқу орнының төбесінен полицей тікұшақтары ұшып өтіп, жағдайды бақылап жүр. Delta State University университеті Миссисипи өзенінің көрші Арканзас штатымен шектесетін жердегі дельтасы бойына орын тепкен. Онда 3500 студент оқиды.

Шенген елдері шекарада баќылауды кїшейте бастады Венгрия кеше айдың 30-ына дейін елде қоғамдық тəртіпті қалпына келтіру үшін шекара бойындағы бақылаудың күшейтілетінін жариялады. Ал бұрнағы күні Германия толассыз толқынданып келіп, құйылып жатқан босқындар легіне тосқауыл қою үшін Австриямен арадағы шекараны бекемдей түскен. Бұдан соң Австрия Венгриямен, Словакия Австриямен жəне Венгриямен арадағы шекара белдеуіндегі қырағылықтың арта бастайтынын мəлімдеген. Етек-жеңін жинақтай түсуге Польша да кірісіп кетті. Елдің билігі кеше шекарасынан өтетін мигранттар қатары көбейе беретін болса, ондағы бақылауды күшейтетінін хабарлай келіп, Брюссель қабылдаған босқындарды квота бойынша бөліп алу тəртібінен бас тартатынын ашып айтты. Шекарада бақылау жойылып, Шенген визасыз режімі бойынша жұмыс істей

бастаған 1995 жылдан бері мұндай қауіпсіздік шаралары жасалып көрмеген еді. Reuters агенттігінің мəліметінше, аймақ ережесіне сай, аймаққа кіретін елдер арасында заңсыз мигранттардың əрлі-берлі жүруіне тыйым салынған. Бірақ мигранттардың заңсыз жүруіне шектеу қоятын тетіктер жоқ десе де болады. Аймақтағы елдерге ішкі шекарадағы бақылауды уақытша қалпына келтіруге рұқсат етілгенімен, бұлайша бірден бірнеше ел өз шептерін шегендей түсуге кіріскен жоқ еді. Сейсенбі күні Еуропалық одақ елдерінің ішкі істер министрлері Италия, Венгрия жəне Грекияға келіп жеткен 160 мың мигрантты қалай қабылдап, орналастыру жөнінде келіссөз жүргізді. Reuters-тің мəліметінше, ЕО шенеуніктері енді босқындарды бөлісу жөнінде жаңа келісімге келіп, басқаша жоспар жасалуын көтергелі отыр.

Айқарма бетті дайындаған Серік ПІРНАЗАР, «Егемен Қазақстан».

«Коалиция сыбайлас жемқорлықты тоқтатып, жемқорлыққа салынған жəне кəсіби деңгейі өте төмен үкіметті отставкаға жіберуі керек, – деп мəлімдеген Ю.Тимошенко. – Жаңа үкіметті жұмыс істеуге аса қабілетті əрі парасатты адамдардан жасақтау қажет». Сондай-ақ, ол Украина ел президенті Петр Порошенко бастаған жеті адамдық құпия кеңестен құралғандықтан, барлық шешімді солар қабылдайтынын, одан кейін сол шешімдерді парламент арқылы өткізетінін атап өткен. «Сол себептен елдің əлеуметтікэкономикалық жағдайы тұйыққа тірелуге бара жатыр», – деп саясаткер өз алаңдаушылығын білдірген.

Палестина туы желбірер кїн алыс емес Палестина мемлекетінің БҰҰ жанындағы тұрақты өкілі Рияд Мансұр 30 қыркүйекте Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы мінберінен Палестина басшысы Махмұд Аббас сөз сөйлейтін күні БҰҰ-ның штаб-пəтерінде Палестинаның мемлекеттік туы желбірейтінін мəлімдеді. Тұрақты өкілдің хабардар етуінше, ту тігілетін екі тұғыр – Палестина мен Қасиетті тақ үшін қазірдің өзінде БҰҰ кешені аумағындағы Даг Хаммаршельд атындағы кітапхана ғимаратының жанында орнатылған. БҰҰ Бас Ассамблеясы осы жылдың 10 қыркүйегінде Нью-Йорктегі Ұлттар Ұйымының штаб-пəтері аумағында байқаушы мемлекеттерінің туын көтеру жөнінде қарар қабылдаған болатын. Бүгінде Палестина мен Ватиканның осындай мəртебесі бар. Дегенмен, Палестинаның БҰҰ-ға мүше болуы əлі белгісіз. Өйткені, Палестинаға Израильдің одақтасы – АҚШ кедергі келтіруі мүмкін. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


6

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2015 жыл

БАЌ жəне этносаралыќ ќатынастар

Қазақстанның Вашингтондағы елшілігінде Қазақстан мен Халықаралық атом энергиясы агенттігі арасындағы Халықаралық төмен байытылған уран банкін құру туралы келісімге қол қою жөніндегі салтанатты іс-шара өтті.

Кеше елордада «Бұқаралық ақпарат құралдарында этносаралық қатынастарды жариялаудағы мəдениетті қалыптастыру» деген тақырыпта семинар болып өтті. Оған ғалымдар мен сарапшылар, сондай-ақ, бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты. сөзін қолданады. Бұл дұрыс емес. Қазақстан халқы Ассамблеясы қоғамдық қорының директоры Алмагүл Сəлімбаева этностық БАҚ пен Қазақстан халқы Ассамблеясы қоғамдық қорының ынтымақтастығын жүзеге асыру жобаларымен таныстырды. Қор басшысының хабардар етуінше, бүгінде бұл құрылым еліміздегі 37 этностық басылыммен байланыс орнатқан, олар 13 тілде жарық көреді. Қазіргі кезде этносаралық ынтымақты насихаттауда БАҚ-тардың интернет нұсқасына басымдық беріле бастады. Сондай-ақ, ол қордың 20152020 жылдарға арналған бағ дарламасына да тоқталып өтті, ал қор еліміздегі əлеуметтік жобаларды жүзеге асыруға да қатысып келеді екен. Мысалы, су тасқынынан зардап шеккендерге қаржылай көмек қолын созды, қайырымдылық акция ларынан сырт қалған емес. Өткен уақыт ішінде қор жалпы көлемі 47 миллион теңгенің көмегін көрсетті. Ол алдағы уақытта осындай іс-шаралардың ұйытқысы бола бермек. Ал Қазақстан Президенті жанындағы «Қоғамдық келісім» РММ баспасөз қызметінің жетекшісі Нұржамал Самұратова аталған мекеменің қызметі, оның жұмысы журналистерге əрқашан ашық екендігін атады. Жиында, сондай-ақ, Астана қаласын дағы қырғыз этномəдени бірлестігінің төрағасы Шавкат Исмаилов, Қа зақстан Президенті жанындағы «Қоғамдық келісім» республикалық мемлекеттік мекемесінің сарапшысы Камал Əлпейісова, тағы басқалар сөз алып, мəселеге қатысты ұсыныс-пікірлерін ортаға салды. Семинарды Инвестициялар жəне даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру жəне ақпарат комитетінің басқарма басшысы Михаил Комиссаров жүргізіп отырды.

Əлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Семинардың ашылуында сөз алған Қазақстан халқы Ассамблеясы Кеңесінің мүшесі, экономика ғылымдарының докторы Анатолий Башмаков БАҚ-тарда этносаралық қатынастарды насихаттау, осыған қатысты өткізілетін іс-шараларды баспа басылымдарында, интернет сайттарында жəне электронды ақпарат құралдарында көрсету маңызды мəселелердің бірі екендігіне тоқталды. Оның айтуынша, еліміздегі этностар арасындағы орныққан ауызбірлік, өзара ынтымақ, достық мəселелері отандық БАҚ-тарда кеңінен насихатталып келеді. Бүгінде ол əлемдік қоғамдастықта танылып үлгерді. Мемлекет басшысы қол жеткізген жетістіктеріміз негізінен осы этносаралық жəне конфессияаралық келісімнің арқасы екен дігін үнемі есімізге салып отырады. Бұдан кейін жиын белгілі бір тақырыптар бойынша пікір алмасулармен жалғасты. Қазақ стан Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академия сының Орталық Азия өңі рін дегі этносаралық жəне конфессияаралық қатынастарды зерттеу орталығының басшысы Айгүл Сəдуақасова қатысушылар назарын этносаралық қатынастар саласында терминдерді дұрыс қолдану мəселесіне аударды. Шешеннің атап өткеніндей, тəуел сіздік алғаннан бергі кезеңдерде БАҚ-тарда түрлі термин сөздер жиі қолданыла бастады. Сол терминдерді қазақ жəне орыс тілдерінде бұрмаламай, дұрыс жазу қажет. Бұған мысал ретінде ол «диаспора» сөзінің қолданылуын келтірді. Оны «Қазақстандағы қырғыз этносы» деп қолданған жəне жазған дұрыс. Ал біздің кейбір БАҚ-тар, əсіресе, интернет сайттары «этнос» сөзінің орнына «диаспора»

Вашингтондаєы салтанат Онда «Ядролық қауіпті азайту бастамасының» бұрынғы тең төрағасы, бұрынғы сенатор Сэм Нанн мен АҚШ əкімшілігінің жоғары дəрежелі өкілдері – АҚШ мемлекеттік хатшысының қаруды бақылау жəне халықаралық қауіп сіздік мəселелері жөніндегі орынбасары Роуз Геттемюллер мен АҚШ энергетика министрлігінің Ядролық қауіпсіздік жөніндегі ұлттық əкімшілігі басшысының бірінші орынбасары Маделин Кридон негізгі спикерлер ретінде сөз сөйледі. «Президент Назарбаев пен Қазақстан таратпау жəне жаһандық қауіпсіздік саласында бүкіл əлемге үлгі көрсетті, сондай-ақ, өз аумағында төмен байытылған уран банкін құру арқылы осы үдерісті жалғастыруда», – деді сенатор Нанн. «Мен Қазақстан Үкіметіне банкті құру мен ядролық қатерді қысқарту жөнінде Қазақстан халқына осы мəселеде өзінің жетекші рөлі үшін орасан алғысымды білдіремін», – деді америкалық саясаткер өзінің қосымша сөзінде. С.Нанн атап өткендей, Қазақстан көшбасшысының халықаралық беделі ядролық қарудан азат əлем құруда үлкен рөл атқа ра тын болады жəне сондықтан біз дің елімізбен бейбітшілік пен қауіпсіздік бағыттарындағы жемісті ынтымақтастықты жалғастыруға əрқашанда дайын. АҚШ мемлекеттік хатшысының қарулануды бақылау жəне халықаралық қауіпсіздік жөніндегі орынбасары Р.Геттемюллер Қазақстанның таратпау режімін күшейтуге жəне «атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану болашағына» жоғары баға берді. М.Кридон салтанатты іс-шара ның Қазақстан елшілігінде өтуінің нышандық мəні бар екеніне екпін түсірді. Себебі, Қазақстан «өзінің егемендігін алғалы бері» жаппай қырып-жою қаруын таратпау саласында жəне Президент Нұрсұлтан Назарбаев 1991 жылы Семей сынақ полигонын жабу туралы тарихи шешім қабылдау арқасында көшбасшы болып қалып отыр. 20 жыл бойы ядролық қаруға байланысты жаһандық қауіп-қатерді азайту мəселесімен айналысып келе жатқан М.Кридон бұл оқиға жеке өзі үшін жəне кəсіби тұрғыда ерекше маңызды екенін атап өтті. Қазақстанның АҚШ-тағы елшісі Қайрат Омаровтың айтуынша, Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Төмен байытылған уран банкін құру бастамасын батыл қолдады жəне оны Қазақстан аумағында орналастыруды ұсынды. Əлемдік нарықта төмен байытылған уран жеткізуде іркіліс болған жағдайда банк МАГАТЭ-ге мүше мемлекеттерге жеткізілім кепілін берудің бірегей тетігі ретінде жəне ядролық қаруды таратпау режімі мен жаһандық қауіпсіздікті нығайту жолында маңызды рөл атқаратын болады. Сонымен қатар, банкті Қазақстан жерінде орналастыру халықаралық қоғамдастықтың біздің елімізге деген жоғары сенімінің белгісі ретінде қарастырылады, деді қазақстандық дипломат. Іс-шараға Ақ үйдің, Мемлекеттік департаменттің, қорғаныс, энергетика, сауда министрліктерінің жоғары лауазымды өкілдері, мамандар мен бизнесмендер, қоғам қайраткерлері, АҚШ-тың Қазақстандағы бұрынғы елшілері, шетелдік дипломаттар, сондай-ақ, «Вашингтон Пост», «Форин полиси» жəне «Ұлттық қоғамдық радио» сияқты беделді БАҚ-тардың журналистері қатысты. Қазақстан елшілігіндегі іс-шараға қатысушылардың жоғары деңгейі мен субстантивтік пікір алмасулар АҚШтың өз еркімен ядролық қарудан бас тартқан жəне ядролық қарудан азат əлем құру жолында мақсатты жұмыстар жүргізіп келе жатқан Қазақстанға деген сыйластығының əлсіремегенін көрсетіп берді. «Егемен-ақпарат».

Ќазаќ-Ќытай сарапшыларыныѕ форумы Кеше Астанада Қазақстан Президенті жанындағы Стратегиялық зерттеулер институты өкілдерінің бастамасымен «Қазақстан-Қытай сараптамалық форумы» болып өтті. Жиынға алыс-жақын шет мемлекеттердің саясиэкономикалық бағыттағы білікті сарапшы мамандары мен саясаттанушылары қатысты. Естеріңізде болса, бұған дейін Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қытайға жасаған сапарын қорытындылауға қатысты ОКҚде өткен брифингте Стратегиялық зерттеулер институтының директоры Ерлан Қарин: – Қос ел Мемлекет басшылары ның бастамасымен жасалып жатқан сан түрлі деңгейлі келісімшарттар мен əрқилы меморандумдар саны соңғы жылдары артып келеді. Тіпті, екі ел басшыларының кездесулері де жиілей түскен. Мұның астарынан қазақ-қытай қатынасының заманауи үлгіге сай қалыптасып жатқанын аңғару қиын емес. Осыған орай, біз екі ел сарапшы ларының басын қосып, арнайы отырыс өткізуді жоспарлап отырмыз. Оған қазірдің өзінде біздің ел мен Қытайдағы

əйгілі академиялар мен сараптама орталықтарының сарапшылары, танымал тұлғалары жəне екі ел қатынасын зерттеп, талдау ісінің үздік мамандары қатысатындығын растап үлгерді, – деп мəлімдеген болатын. Форум барысында ҚазақстанҚытай қарым-қатынасындағы басым бағыттар, «Жібек жолының экономикалық белдеуі» жобалары мен «Нұрлы Жол» мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асырудың болашағы, сондай-ақ, халықаралық жəне аймақтық қауіпсіздіктің өзекті мəселелері талқыланды. Кездесуге Қытайдағы жетекші «Ақыл-ой» орталығының – Қытайдың қазіргі халықаралық қарым-қатынастар мен ғылымдар академиялары мен Шанхай халықаралық зерттеулер

академиясының өкілдері, сонымен қоса, Қазақстан аумағында жұмыс істейтін Қытай компанияларының өкілдері, белгілі қазақстандық сарапшылар мен отандық жетекші институт өкілдері жəне Стратегиялық зерттеулер институтының қызметкерлері қатысты. Сондай-ақ, шара шеңберінде Қытайдың Қазақстандағы елшісі Чжан Ханьхуэй: «Біз қазіргі уақытта көптеген келісімдерге қол жеткіздік. Өндірістік қуат бойынша биыл 40 млрд. доллардың бірлескен жобалары басталды. Мұндай бұрын-соңды ешбір елдер арасында болмаған, бұл тек Қазақстан мен Қытай арасында мүмкін болуда. Бұл біздің өзара қарым-қатынасымыздың маңыздылығын білдіреді. Біз жақын арада сіздердің ПремьерМинистрлеріңіздің біздің елге ресми сапарын күтудеміз. Біз ол сапарға дайындалудамыз. Аталған сапар барысында біз тағы да жемісті жұмыстар атқарып, бірқатар маңызды құжаттарға қол қоямыз деп жоспарлап отырмыз. Мен бұл соманы 50 млрд. теңгеге

 Имандылық иірімдері

7 млн. 800 мыѕ теѕге

Имамдар «Мектепке жол» акциясына осылайша үлес қосты Бақтияр ТАЙЖАН,

«Егемен Қазақстан».

Биыл республика бойынша қажылыққа төрт мың азамат аттанатын болса, соның 1800-і, былай айтқанда, 45 пайызы оң түстіктен барады. Бұл туралы «Оңтүстік» ақпарат орталығында өткен брифингте

Қаза қстан мұсылмандары діни басқармасының ОҚО бойынша өкіл имамы Ахметжан Керімбек хабардар етті. Орталық мешіттің ұйытқы болуымен облыста жақсы жұмыстар атқарылып жатыр. «Мектепке жол» қайырымдылық акциясына аудан, қалалардан көмекке мұқтаж 1572 отбасыға жалпы құны 7 млн. 800 мың

теңге болатындай көмек көрсетілген. Қазір дін мəселесінде ушығып тұрған жағдайлар жиі кездеседі. «Дүмше молда дін бұзар» дегендей, елімізге жат, ел ішіне іріткі түсіретін, ұлттар арасын сетінететін ағымдарға тосқауыл қою керек. Ол үшін дін қызметкерлерінің кəсіби білігі жоғары болуы қажет. Биыл

дейін көтереміз деп сенемін. Өзге елдер бізге қызыға қарайды», – деді ағынан жарыла. Елші форум барысында екі ел қарым-қатынасына ке дергі келтіретін бірқатар қиын дықтарға да соқпай кетпеді. Оның айтуынша, бірінші кезекте бұл кедергілер виза рəсімдеудің қиыншылықтарына байланысты туындап отыр. «Маусым айында біз Нұрсұлтан Назарбаевтың бейбіт идеялары форумын өткіздік. Қытай елшілігінің атынан Азия елдерінің ғалымдарын, саяси қайраткерлерін шақырттық. Бірақ, виза үшін олардың көпшілігі келе алмады. Біз Камбоджа ханзадасына да шақырту жолдадық. Ол арнайы виза рəсімдеу үшін Бейжіңге келген, алайда, сонда да рұқсат ала алмады. Біздің басшылық виза рəсімін жеңілдету бойынша іс-шаралар жоспарын бекітті, дегенмен, жағдай əлі оңала қойған жоқ», – деді Чжан Ханьхуэй.

 Еркін елдің ертеңі

Зерендіде ґткен салиќалы слет

Зеренді ауданындағы «Сұңқар» демалыс жəне сауықтыру орталығында «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ жастарының «Бірлігі мықты жастар – болашаққа жол бастар» атты ІІ слеті болып өтті. Оның жұмысына ұлттық компания басшысы Сауат Мыңбаев жəне компанияның өңірлік буындарындағы жастар кеңесінің белсенділері мен жас мамандар қатысты. Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

«ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ жастар кеңесінің төрағасы Еркін Көшербаев құттықтау сөзбен ашқан жиында осыдан тура бір жыл бұрын Ақтау қаласында өткен І слеттен кейінгі атқарылған жұмыстар кеңінен баяндалды. Сондай-ақ, ауқымды бағдарламаны қамтыған Зеренді форумында жас мамандардың кəсіби тəжірибе алмасуы, пікір таластары, командалық Red Rock ойындары, тимбильдинг негізіндегі көрсетілімдері, мəдени шаралар ұйымдастырылды. Еліміздегі мұнай-газ өндірісінің жас мамандары мен жұмысшылары «Қазақстан Шелл» компаниясының еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі əлемдік тəжірибесінің таныстырылымына, «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ еңбек жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі атқарушы директоры Винсент Спиннелидің шеберлік сыныбына белсенділікпен қатысып, маңызды мəселелерді қызу талқыға салды. «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ адами ресурстарды басқару жөніндегі басқарушы директоры Серік Əбденовтің компания жастар саясатын дамытудың жаңа қадамдары тақырыбындағы əңгімесі слетке қатысушылардың айрықша назарын аударды.

Ұлттық компания көп жылдардан бері ұжым мүшелерінің кəсіби біліктілігін арттыруға, оларды уақыт талабы деңгейінде қайта даярлауға ерекше көңіл бөліп келеді. Кəсіби біліктілікті халықаралық сертификаттар арқылы нақтылау тəжірибесі қалыптасқан. Мұнда 2005 жылы кадр резерві бағдарламасы қабылданып, өзінің тиімділігін көрсетті. Аталған бағдарламаны əлемдік озық тəжірибелермен толықтыру негізінде ұлттық оператордың барлық кəсіпорындарындағы адами ресурстар жөніндегі деректерді біріктіруге шешім қабылданған. Осының нəтижесінде кадр резерві жүйесін басқарудың сабақтастығы қамтамасыз етілді. Сөйтіп, бүгінгі жұмысшының кəсіби тұрғыда дамуы мен өсу баспалдақтарының тиімді бағыттарымен ілгерілеуіне мүмкіндік туғызылды. Слет делегаттары көшбасшылықтың классикалық модельдері мен стилі төңірегіндегі сұрақтарға тиісті жауаптар алып, өз ой-пікірлерін ортаға салды. Жастардың пікірінше, күн тəртібіндегі мəселелер олардың бойына күш-жігер ұялатып, жаңа жетістіктер мен мансаптық дəрежелерге жетуге сенімділік қалыптастырады.

Раушан ТƏУІРХАНҚЫЗЫ, журналист.

облыс əкімдігінің қолдауымен «Шымкент» жəне «Сарыағаш» медреселерінде имамдардың білімін жетілдіру курстары өтіп, одан 212 имам білім алып шықты. Ал 965 имам қыркүйек-желтоқсан айларында əзірліктен өтеді. – Мұсылманның қасиетті парыздарының бірі – қажылықты орындау. Ерекше атап өтерлік жайт, биыл қажылыққа елімізден тікелей əуе рейстері ашылып отыр. Қазақстан мен Сауд Арабиясы Корольдігі арасында қабылданған меморандумға сəйкес, еліміздің қажыларын тасымалдау құқығы

Жастар бел сен ділігі, олардың жұмыс бары сындағы шеберлігі мен мəдениеті ел болашағына негіз қалайтыны анық. Сондай-ақ, жастар өкілдері құрбыларын білімге, кəсі би шеберлігін жетілдіруге, бəсекелестік ортада көшбасшы бола білуге шақырды. Жастар басқосуының қорытынды кезеңінде «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ басқарма төрағасы Сауат Мыңбаев сұрақ-жауап түріндегі еркін əңгіме өткізді. Пікір алмасу алаңында оған қатысушылар айрықша белсенділік танытты. Сұрақтардың мазмұны əрқилы болғанымен оны қоюшылардың пайым-талғамдарының тереңдігі, бүгінгі болмыс пен болашақ жай лы толғаныстары, өндіріс пен қоғамдық өмір құбылысына көзқарастары ел тірегінің бекемдігін аңғартып тұрды. С.Мыңбаев «Интергаз ОрталықАзия» АҚ-тың екінші дəрежелі менеджері Зайра Тоқпаеваның қазіргі таңдағы кадр саясаты, басшы құрам біліктілігі туралы, «Маңғыстаумұнайгаз», «Арғымақтранссервис» акционерлік қо ғамдарының жас мамандары Асқар Сабыров пен Ахмет Жұбановтың мұнай-газ барлау, жанар-жағармай бағасына қатысты сұрақтарына егжейтегжейлі жауап берді. Əңгіме барысында «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ басқарма т ө р а ғ а с ы С а у а т М ы ң ба е в қ а басшының жастық шағы, отбасы жайы, қоғамдық қызметі, компанияның сыртқы байланыстары, демеушілік қызметіне қатысты сұрақтар да көптеп қойылды. Оларға тұшымды сұрақтар алған жас буын ерекше желпіністе болды. Мұндай кездесулердің маңыздылығы, сұрақтарға жауап қайтарушының жақсы қасиеттер жастардан шығатыны, адалдық, отансүйгіштік үлгілері ұзағынан болуы жөніндегі пікірлері, ақылөсиеттері өзінің ұмытылмастай ізін қалдыратыны сөзсіз. Ақмола облысы.

«FlyNas» халықаралық əуе компаниясына берілді. Енді Алматы – Жидда –Медине – Алматы бағыты бойынша тікелей рейстер орындалады. Қажылардың ұшып кету уақыты үстіміздегі жылдың 11-16 қыркүйек, ал ұшып келу уақыты 27 қыркүйек пен 7 қазан аралығында жүзеге асады, – дейді ОҚО бойынша өкіл имамның орынбасары Мұхамеджан Естеміров. Биыл облыстан қажылыққа аттанатындарға үш имам жетекші болып барады. Екі ауыл имамы Бас мүфти Ержан қажы Малғажыұлының демеушілігімен бармақ.

Сонымен қатар, Қазақ хандығының 550 жылдығына орай шариғат талабына сəйкес қазақ хандары мен билері атынан бедел қажылық ұйымдастырылады. – Халыққа түсінікті болу үшін баяндап кетейік, бəдел – бұрын қажылыққа барып келген адамның өзге адамның атынан жасалатын қажылық делінеді. Аталған шара тұңғыш рет қолға алынып отыр. Бұл парызды орындау мақсатында облыс имамының орынбасары Мұхамеджан Естеміров үш жүздің басын қосқан қазақтың көрнекті тұлғасы Абылай ханның атынан,

шешендігі мен турашылдығы арқылы халықтың жүрегінен орын алған əз Төле би бабамыздың атынан Төле би ауданының бас имамы Самат Анарбаев бəдел қажылық парызын өтеуге ниеттеніп отыр, – деді ОҚО бойынша өкіл имам Ахметжан қажы Керімбек. Жиын соңында имамдар Құрбан айт мерекесі мен құрбан шалуың сауабы мен тəртібі жайында тереңірек түсіндірді. Айт мерекесі мешіттерде халқымыздың ұлттық салт-дəстүрлеріне негізделіп өткізілмек. ШЫМКЕНТ.


www.egemen.kz

17 қыркүйек 2015 жыл

7

ТАРИХ ТАЄЫЛЫМЫ – ЎРПАЌЌА ЎЛАЄАТ

Ќазаќ хандыєыныѕ 550 жылдыєын мерекелеу ќазаќстандыќтардыѕ отаншылдыќ сезімін ґрлете тїсті Моңғол шапқыншылығының алғашқы кезеңінде Қазақстандағы қарқынды дамуға бет алған отырықшы жəне қала мəдениеті аяусыз талқандалғанымен, ХІІІ ғасырдың орта шенінде Оңтүстік өңірдегі қала тіршілігі біршама жандана түскені байқалады. Қалалар қайта еңсе көтеріп, сауда жəне дипломатиялық байланыстар торабына айналып, халық тұрмысы жақсара түскені тарихи шындық. Жазба деректер мен археологиялық қазба олжаларына зейін салған тарихшылар Сырдарияның Отырар, Зернұқ, Сауран, Ясы, Сығанақ қалаларын айрықша атайды.

 Оқиғаға орайлас ой

Сыєанаќ сыры тереѕде Əлімғазы ДƏУЛЕТХАН,

Ш.Уəлиханов атындағы Тарих жəне этнология институтының жетекші ғылыми қызметкері, тарих ғылымдарының кандидаты.

Моңғол шапқыншылығының зардаптарын жоюдың мерзімі жөніндегі талас-тартыстарды жан-жақтылы қарастырған Е.А.Давидович Орта Азияда, Қазақстанның оңтүстігі мен Жетісуда əмірші-көпес Масудбектің 1271 жылы бастаған ақша реформасы мейлінше маңызды болды деп санайды. Ол сондықтан: «...Орта Азияның қала өмірі мен ақшалы саудасын ішінара қалпына келтіру үшін берік те жеткілікті қолайлы жағдайлар пісіп-жетілген уақыт ХІІІ ғасырдың соңғы ширегі деп есептеуге болады», деген қорытындыға тоқтайды. Қазақ археологтарының кейінгі қазба материалдары ғалымның дұрыс қорытынды жасағанын дəлелдеп келеді . Аталған өңірлердің экономикасы мен қала мəдениетінің өркендеуінде ХІV ғасырдың бас кезінде Ақ Орданың қарамағына өтуінің тарихи маңызы зор болды. Осыған орай, Ақ Орданың билеушілері көшпенділер мен отырықшы халықтардың экономикалық байланыстарын қалпына келтіру үшін астанасын Сығанақ қаласына ауыстырды. Алтын Орда ханы Ерзеннің билігі тұсында Сыр бойы қалаларында құрылыс қарқын ала бастағаны белгілі. Сасыбұға, Ерзен, Мүбəрак жəне Шымтай хандар тұсында саяси-əскери жағдайдың біршама тұрақтануы қалалардың экономикалық өрлеуіне себепші болды. Дегенмен ХІІІ ғасырдың орта шенінде, əсіресе, Жетісуда егіншілік пен қала өмірінің құлдырауы басталып кетті. Соның кесірінен Тараз, Баласағұн, Сығанақ, Қаялық қалалары күйреді. Мұндай апатты жағдайдың пайда болуына себепкер болған тарихи фактор ретінде Жетісу аймағының саяси жағынан үш бөлікке бөлектеніп кетуін, соның салдарынан бұл өңірге көшпенді шаруалардың көптеп көшіп келуіне байланысты отырықшылардың егістік жерлері мен бау-бақшалары қиратылып жайылымға айналдырып жіберілуін айтуға болады. Бұл туралы В.В.Бартольд өз еңбектерінде арнайы тоқталған болатын. Жетісудағы жалпы жағдайдың осылай құлдырауына қарамай бірқатар елді мекендерде отырықшылық мəдениеті сақталып қалғанын археологиялық қазбалар айғақтайды. Қираған қалалардың отырықшы халқы түгел босып кетпей қала мəдениетінің дəстүрін шама-шарқынша жалғастыра бергені байқалады. Талас өңірі мен Тараз жəне Отырар алқабында бой көтерген үлкендікішілі елді мекендердегі құрылыстарда бұрынғыша мұнаралы дуалдармен қоршалған тұрғын үй, қоғамдық жəне діни орындар кешені пайда болады. Құрылыс алаңдарын қала қақпаларымен жалғастырып жатқан үлкен көшелер кесіп өтсе, қала сыртындағы аумаққа қолөнершілердің маһаллалары мен құрылыстары, бау-бақшалары орналасқан. ХІІІ ғасырдың екінші жартысы мен ХІV ғасырдың бірінші жартысында қалалық тұрғын үйлердің жаңа үлгілері пайда бола бастайды. Жаңа үлгідегі үй дегеніміздің бір ерекшелігі, бір орталыққа орналасқан шағын ауласы бар екі немесе үш бөлмелі үйлер болатын. Тұрғын жайлардың құрылысы күрделене келе көп бөлікті үйлер, əр бөлікте кемінде үштен, алты бөлмеге дейін болғанын кейінгі қазба жұмыстары дəлелдеді. Тұрғын үйлер құрылысындағы соңғы жаңалықтарды топтастыра айтар болсақ, үйді мұржалы əмбебап тандырмен жылыту, сəкі көлемінің ұлғайтылуынан көруге болады. Бұл жағдай сол дəуірдегі Оңтүстік Қазақстан мен Хорезм жəне Алтын Орда қалаларының да тұрғын үйлеріне ортақ сипат береді. Демек, осынау ұлан-ғайыр аумақта орналасқан халықтардың қоғамдық дамуына тəн ортақ үдерістер мен ортақ этномəдени байланыстар үздіксіз жалғасып жатты деп топшылауға болады. Қала бекіністерінің жай-күйі де бұл өңірдегі əскери-əкімшілік құрылымдарымен ұлыс билеушілерінің билік құзіретіне тікелей байланысты болып отырды. Моңғол шапқыншылығының алғашқы кезеңінде қала бекіністерін əдейілеп қиратып тастап

отырғанын Марко Полоның: «Моңғолдар кезінде əскердің кіруіне кедергі жасай алмауы үшін қалалардың дуалдары мен қақпалары болуына рұқсат етілмеген. Осылайша ауыздықталған халықтар тынышталады жəне теріс мінез көрсетпейді», деген жазбасынан білуге болады. Ұлыстар билігі орнығып, өз қарамақтарындағы ел мен қалалардың амандығын сақтап, экономикасын көркейту үшін ХІІІ ғасырдың соңын ала қала бекіністерін қайта нығайтып, қауіпсіздендіруге ұмтылғанын көреміз. Отырар, Ясы, Сығанақ қалалары мен Сайрам қала бекіністерін нығайту бұл аймақты Шағатай ұрпақтары билей бастаған ХІІІ ғасырдың соңғы ширегіне тура келеді. Моңғол ұлыстары билігіндегі Қазақстан қалалары мен ірі елді мекендеріндегі этномəдениетті зерттеу ісі қазақ археологтарының соңғы жылдарда тапқан қазба материалдары арқылы, сенімді деректік негізге сүйеніп, жүйелі қолға алына бастады. Атап айтқанда, Отырар, Күлтөбе, Түркістан, Сауран, Тараз қатарлы қалаларда жүргізілген қазба жұмыстары барысында қолөнер жəдігерлерінен қышқұмыра, керамика өндірісінің өркендеу деңгейін айқындауға мүмкіндік туды. Сол арқылы қолөнер шеберханаларының сипаттамасы жəне өндірілетін өнімдер жөнінде нақты сараптама жасалатын болды. Отандық тарихшы, этнографтары мен археологтарының зерттеу жұмыстарын сеніммен ғылыми дəйектеуіне осы қалалардан табылған кешенді кірпіш күйдіру кəсібі мен мыс жəне қола құю кəсібінің, сондай-ақ, зергерлік пен шыны жасау кəсібінің даму деңгейін көрсете алатын аса жоғары сапалы бұйымдардың көптеп табылуы айтарлықтай материалдық база болғаны белгілі. Моңғол ұлыстары билігі кезіндегі Қазақстан мен Орталық Азияның қала мəдениеті жөнінде айту үшін ондағы керуен жолдары мен сауда, ақша айналысы туралы тоқталудың маңызы зор. Бұған дейін де атап өткеніміздей Моңғол шапқыншылығы кезінде қалалардың қиратылуы, егіншілік алаңдарының жойылып кетуі қала мен даланың саудасына орасан зор зиян келтірсе де халықаралық сауда жолдары кедергісіз жұмыс істей берді. Қытайды, Моңғолияны Орта Азиямен, Орта жəне Таяу Шығыспен, Еуропамен жалғастырып жатқан Жібек жолындағы барыскеліс, сауда тоқтаусыз жүріп тұрғанын Моңғол астанасы Қарақорымға дейін сапар шеккен еуропалық саяхатшылар мен дипломаттар, саудагер көпестер жазып қалдырған естеліктерден белгілі. Жазба деректерде атап көрсетілгеніндей, ХІV ғасырдың алғашқы жарымында Жібек жолында қалыптасқан қолайлы жағдай Ақ Орда қалаларындағы экономика лық жəне мəдени өмірдің гүлденуіне, сондай-ақ Сарай Бату мен Сарай Беркенің өркендеуіне тікелей байланысты болатын. Алтын Орда мен Ақ Орданы жайлаған соғыс ылаңдарының кесірінен 1370 жылдан былай қарай трансазиялық жолдың жүйесі бұзылып, ХІV ғасырдың орта тұсында Жетісу қалалары, Алмалық, Қаялық, Талхиз, Екіоғыз, Ілебалық қаңырап қалды. Солай бола тұра, бұл аймақтағы ел өмірі жаңа жағдайға қарай бейімделу үшін ақшалы сауда айналысына реформа жасау қажеттілігі туған еді. Зерттеушілердің анықтауынша реформаторлық саясаттың негізін 1251 жылы ұлы хан деп жарияланған Меңгу хан қалаған. Оның саясатын қолдап дем беруші əрі империя аума ғында жүзеге асырушы əмірші көпес Масудбек болғаны белгілі. Масудбектің ақша реформасы жөнінде шығарылған декрет (1271-1272 ж.) ХІІІ ғасырдың соңына таман толық іске аса бастаған сияқты. Өйткені, Қазақстанның оңтүстігі мен Жетісудың қалаларында бағалы күміс теңгелер тұрақты түрде соғылып сауда айналымына шығарылып отырған. ХІІІ ғасырдың соңғы ширегінде жұмыс істеген 15-тен астам теңге сарайлары болған. Сол қатарда Отырарда, Таразда, Кенжеде, Жентте теңге сарайлары қарқынды жұмыс істеген. ХІV ғасырдың орта шенінде, Ерзен хан тұсында Сығанақ қаласында Ақ Орда хандары атында күміс теңгелер шығарыла бастаған деп жазады зерттеушілер. Бұған дейін айтылғандарды түйіндер

болсақ, Отырар жазирасы мен Сайрам-Тараз өңіріндегі қалалардың экономикасы мен саудасы, ақша айналымы ХV-ХVІ ғасырлар тоғысында бұрынғы даму деңгейінен асып, товар-ақша қатынастары барынша дамыған деуге болады. Ал, мұндай даму үрдісіне жағдай жасаған негізгі күш 202 жыл бойы (12261428) салтанат құрған Сығанақ қаласын астана еткен Ақ Орда хандығының гүлденуі мен əскери күш-қуатының артуы болып табылады. Соңғы жылдардағы жан-жақты ізденістері мен зерттеу қорытындысына сүйенген профессор Зардыхан Қинаятұлы Ақ Орданы қазақтың алғашқы мемлекеті деп, ал оның Ертіс бойындағы Ордасын Сыр бойындағы Сығанақ қаласына əкеліп орнатқан (13091315 жылдар) уақытын Ақ Орданың гүлденіп, еңсе көтерген тарихи жеңісі деп есептейді. Қазақ тарихында айрықша орны бар Сығанақ қаласы жөнінде аздап тоқтала кеткен жөн сияқты. «Худуд ал-Алам» арқылы Х ғасырда белгілі болған Сығанақ өзінің географиялық орналасу жағдайының аса қолайлылығына қарай ХІ ғасырдан бастап таныла бастайды. Х ғасырда өмір сүрген араб географы ал-Мукаддаси (Макдиси) Сығанақты Отырармен кіндігі бір егіз қала деп көрсеткен. Екі қаланың ара қашықтығы 24 фарсақ (160 км). «Сығанақ» атауы ежелгі түрікше «қамал, қорған» деген мағынаны білдіреді. Ол ежелгі түрік қалаларының бірі, мұсылман деректерінде Сығанақ «Дарьуль-куфр» (дінсіздердің ордасы) атанып келген. Себебі, Сығанақ ХІІ ғ. соңы ХІІІ ғ. басында əлі де мұсылман дінін қабылдай қоймаған, тəңірге табынған көшпенді Қыпшақ хандығының астанасы еді. «Абдулла-намеге» сүйенген академик В.В.Бартольд: «Ол ежелден бері Қыпшақ хандарының астанасы», деп жазған. Тизенгаузенге сілтеме жасаған профессор З.Қинаятұлы Сығанақ қаласының Ақ Орда кезіндегі жағдайы туралы былай дейді: «Моңғол шапқыншылығынан кейін Сығанақ Жошы ұлысы, оның əскери сол қанаты Ақ Орданың билігіне өтті. Жошы ханның төртінші ұрпағы Сасыбұқаның тұсында (1309-1315) Жошы ұлысының орталығы Ертістен Сығанаққа аударылды. Осы кезден бастап Сығанақтың қайта өрлеу дəуірі басталды. Ерзен ханның тұсында Сығанақта Ақ Орда хандарының атында күмістен ақша құю жолға қойылды. Ерзен хан 25 жыл билік құрып, 1344/1345 жылы дүние салып Сығанақта жерленді. Осыдан бастап Сығанақ Жошы хан – Орда Ежен əулетінен тараған Ақ Орда ақсүйектерін жерлейтін атақорыққа айналды. 1361 жылы Орда тағына Шымтайұлы Орыс ханның келуі арқасында Ақ Орда мемлекеті жəне оның астанасы Сығанақтың өрлеу дəуірі болып табылады». ХІV ғасырдың екінші жартысында Ақ Орда ханы Орыс хан Сығанақта хан сарайын салдырады. Дешті даласының атақты хандарының сүйегі қалай да Сығанаққа жерленіп, қабірінің үстіне кесене тұрғызылатынын жылнамашы Фазлалах Ибн-Рузбихан Исфахани өзінің «Михман-наме Бұхар» атты еңбегінде анықтап жазған болатын. Сығанақ қаласы ол жылдарда талай рет қолдан-қолға өтіп күйзеліске ұшырап отырды. Əмір Темір 1395-1396 жылдары Тоқтамысқа қарсы жорықтан қайтқан жолында Сығанақты қиратып, таланға салғандықтан қала тіршілігі құлдырап кеткені белгілі. Ал, Орыс ханның ұлы Құйыршықтың Жошы ұлысы билігіне келуіне орай пайда болған жағдайды тарихшы К.А.Пищулина: «Оңтүстік Шығыс Қазақстан (Ақ Орда) орталықтанған ежелгі түрінде болмаса да өзіндік мемлекеттік жүйесін сақтап қалды», деп бағалаған. Өйткені, Барақ хан Сығанақ үшін болған ұлы шайқаста жеңіске жетіп, Сығанақтың қайтадан еңсесін тіктеп, өркендеуіне жол ашқан болатын. Бұл тарихи жеңіс ретінде бағалануға əбден лайық еді. Қазақ мемлекеттілігі тарихында жəне мемлекет тарихында ерекше орны бар Сығанақ қаласы талай құлау мен ойрандалудың, өсіп-өркендеудің шырғалаңдарынан аман өтіп Ақ Орданың орталығы ретінде тарихта қалды. Сығанақ қаласының киелі һам тарихи орын ретінде қазақ мемлекеті тарихындағы мəн-маңызы, рөлі жөніндегі əр замандағы, əр ел жиһангездері мен тарихшыларының

пайымдауларын зерделеген профессор Зардыхан Қинаятұлының ой-топшылаулары ғылыми тұжырым ретінде бағалануға лайық секілді. Ол туралы тарихшы: «Бірінші – Ақ Орда Жошы ұлысының əскери сол қанаты ретінде қазақ даласының төрінде, бұрынғы Қыпшақ хандығының негізінде құрылуы, билікке Шыңғыс хан əулеті өкілдері келгенімен қазақ қоғамының дəстүрлік сыр-сипаты орасан зор өзгерістерге ұшырай қоймағанын; екінші – Ақ Орданың территориясы (Ертістен Сырдарияның құйғаны, Саураннан Арал, Қараталдан Төменге дейін) қазіргі Қазақстан аумағының көлемді бөлігін (шамамен 60-70%) қамтитынын; үшінші – Ақ Орда халқының негізгі бөлігі қазіргі қазақ халқын құрап отырған байырғы тайпалар (үйсін, қаңлы, дулат, арғын, қыпшақ, найман, жалайыр қатарлы) құрайтынын; төртінші – Ақ Орданың шаңырағын алғаш көтеріскен Жошы хан ұлы Орда Еженнің жетінші ұрпағы Орыс хан Ақ Орданың алғашқы билеушісі, қазақ хандарының атасы деп танылатынын; бесінші – қазақтың алғашқы ресми қарулы қолы «Алаш мыңдығы» Орыс ханның тұсында Сығанақта жасақталғаны, мыңдықтар ақ, қара жал ту ұстап «алаш» деп ұрандап жауға шапқанын, ел, жерінің тұтастығын жанкештілікпен қорғап қалуын; алтыншы – Ақ Орда дəуірінде Шыңғыс ханнан тараған қазақ хандары əулеті (Орыс ханнан Кенесарыға дейін) қалыптасуын; жетінші – Ақ Орда дəуірінде Алаш ұраны – ел ұранына айналып, қазақтың бірлігін дəріптейтін мемлекеттік идеология деңгейіне көтерілгенін; сегізінші – Алтын Орда, Ақ Орда дəуірінде қыпшақ-қазақ тілі елдің жазба тіліне айналғанын; тоғызыншы – Ақ Орда кейін «Қазақ хандығы» атымен Қазақ мемлекеті құрылуының алғышарты», болғанын алға тартады. Қорыта айтқанда, кезінде Қазақтың айбарлы астанасы болған Сығанақтың тарихи қызметін əділ һəм ғылыми тұрғыдан бағалап, археологиялық қазба жұмысын жалғастырып, оны ашық музейге айналдырып, кіре беріс қақпасына «Ақ Орданың астанасы – Сығанақ» деп жазылған ескерткіш тас орнату – əділеттілік болар еді. Ақ Орда дəуіріндегі қыпшақ-қазақ жазба тілінде жазылған белгілі туындының бірі – Шахрух ақынның ел ордасы Сығанаққа арнап жазған мадақ жыры болатын. Профессор Зардыхан Қинаятұлының бүгінгі қазақ тілінде мазмұндаған ол өлең мəтіні мынадай: «Əйгілі қала Сығанақ, Дешті Қыпшаққа өтер жолы – қақпасы. Дештіге келер қонақтар, Саған келіп тірер еді ат басын. Түркістанның орталығы – шебі едің, Барша жанды тыныштыққа кенедің. Ежелден-ақ ғалымдардың мекені, Белгілі еді тыныш қала екенің. Сенде туды Нихаяның ілімі, Тарады сенен «Хидаяттың» білімі. О, Сығанақ, қақпаларыңның шаңын сүйіп жылар ем, Қайта тусам Сығанақта туар ем!». Бұл жырдың мазмұнынан аңғарарымыз – Моңғол ұлыстары билігіндегі Жошы ұрпақтарының əлдеқашан қазақтанып, мұсылманданып кеткен дəуіріндегі Орда тілінің қандай болғаны жəне Ақ Орда астанасы Сығанақтың зиялылар мен Дешті Қыпшақ халқы арасында мəртебесінің биік болғаны еді. ХІV-ХV ғасырлардан былай қарай Жошы ұлысы түрік, моңғол, араб, парсы, славян халықтарының өркениеттері тоғысқан мəдени орталыққа айналды. Ғылым, білім, мəдениет барынша өркендеді. Сəулет өнері де жақсы дамыды. Ірі қалалар, мешіт, медреселер салу үшін Византия, араб, парсы елдерінен қолөнершілер мен сəулетшілер əкелінді. Ақ Орданың астанасы болған Сығанақтың көркі мен маңызына ерекше мəн берген Фазлаллах Ибн Рузбиханның: «Сығанақ Дешті тұрғындарының қажетіне қарай барлық жағдайлар жасалған нағыз орталығы болып саналады. Мауреннахр өңірлерінің жəне шығыстан Қашқар, Хорасанға дейінгі аймақтардың көпестері Сығанаққа жиылады», – деп жазуы сол заманның тарихи шындығы болатын. АЛМАТЫ.

Фабио ГРАССИ, Римнің Ла Сапиенца университетінің профессоры: – Мен Қазақстан ғалымдарымен соңғы жылдары тиянақты жұмыс істеп келе жатырмын. Тəуелсіз Қазақ елінің арғы-бергі тарихымен танысқанда, бұл елдің тек тамыры тереңде жатқанын танып-білдім. Əсіресе, Қазақ хандығының 550 жылдығын атап өту барысындағы алқалы жиындар, ғылыми конференциялар, «Қазақ Елі» алаңындағы этноауыл, «Барыс» мұз айдынындағы үш ғасырлық көрініс – бəрі де ерекше əсерге бөледі. Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған салтанатты жиындағы терең мазмұнды баяндамасынан да мол мағлұмат алдым. Қазақ жұртының атақты батырлары мен хандарының ерліктеріне қанықтым. Сонымен қатар, береке-бірлігі жарасқан тату мемлекеттің бүгінгі тыныс-тіршілігінен де хабардар болдым. Назарбаев Университетте «Мəңгілік ел» деген тақырыпта өткен халықаралық ғылыми-практикалық конференцияда Шығыс пен Батыстан келген ғалымдар азаттығын алған, өз мемлекетін құрған елдің тарихы туралы жасаған баяндамаларында келтірген деректер ерекше таңданыс тудырды. Мен өз тарапымнан италияндық ғалым ретінде екі мемлекеттің ынтымақтастығына үлесімді қосып жатқаныма қуаныштымын. Қазіргі таңда əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетімен академиялық ұтқырлық, қос дипломдық білім беру бағдарламасы жөнінде меморандум жасалуда. Ал бұл меніңше екі университет үшін құптарлық жағдай. Жалпы, төрткүл дүниемен достық қарым-қатынас жасауда Қазақ елінің үлгісі кімге де болса өнеге. Білім мен ғылымда жаттық болмайды. Ғылымның əлемдік деп аталуы да содан шығар. Италия елі Қазақстанның неғұрлым ірі сыртқы сауда серіктестерінің қатарына кіретінін де айта кетсем деймін. Біз соған дəнекер болып жүрміз. Қазіргі кезде бірлескен кəсіпорындар табысты жұмыс жасап, құрылыс, архитектура, сауда, инженерлік-техникалық жəне көліктік-экспедициялық қызмет, сонымен қатар, білім беру мен мəдениет саласында да ауқымды жұмыстар атқарылуда. Бір сөзбен айтқанда, Қазақ елі мен Италия мемлекетінің берік қарым-қатынасы кең көлемде қанат жайып отыр. Біз ғалымдар екі мемлекеттің рухани құндылықтарын зерттеп, зерделеуге өз үлесімізді қоса берсек, ұтарымыз көп деп ойлаймын. Қалқаман ЖҰМАҒҰЛОВ, əл-Фараби атындағы ҚазМҰУ-дің кафедра меңгерушісі, профессор. – Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған «Мəңгілік ел» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференцияға жиналған жұртшылық алдында мен «Қазақ мемлекеттілігінің бастауларын зерттеудегі Ватикандық латын деректері» деген тақырыпта баяндама жасадым. Онда қазақ халқының іргетасы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың айтулы мерекеге орай өткен салтанатты жиында «Біз – Ұлы Дала ұрпағымыз» деген кемел сөзінде атап өткендей, қазақ халқының мемлекеттілігі біздің заманымызға дейінгі дəуірден желі тартатынын, сақтардан, ғұндардан, Түркі қағанатынан өзге де мемлекеттік құрылымдардан басталатынын алға тарттым. Əсіресе, соңғы екі жылда атақты Ватиканның Апостол кітапханасының қорлары мен бөлімдерінде жүргізген ғылыми ізденістерімді де жұрт талқысына ұсындым. Сонымен қатар, ХІІІ ғ. басынан XV ғ. ортасына дейін Шығыс жəне Орталық Азияға саяхат жасаған 126 есімді анықтағанымды да тілге тиек еттім. Бір атап өтерлігі олардың көпшілігі əлі танымал бола қоймағандар. Италия саяхатшылары Орталық Азия мен Қыпшақ қағанаты арқылы өтетін жолдарды белгілеген. Бұл жерде «қағанат» (кhanat) анықтамасы «мемлекет» деген мағына береді. Ватикан кітапханасының материалдарында Алтын Орда, Шағатай мемлекеті, олардың хандары мен билігі туралы бірсыпыра мəліметтер бар. Қазақстан тарихы, түркі əлемі жəне Орталық Азия тарихы үшін Рим папалары мен Алтын Орда хандарының арасында жазысқан хаттар ерекше құнды болып табылары сөзсіз. Ұлттық тарихымызды түгендеуге керемет жол ашқан Қазақ хандығының 550 жылдығы тəуелсіз ел өміріндегі елеулі оқиға деп білемін. Ендігі жерде төрткүл дүние мұрағаттарын терең зерделесек қазаққа қатысты мол мұра табыла берері айдай ақиқат. Оған Ватикан кітапханасынан қолға тиген тың мəліметтер мысал бола алады. Дихан ҚАМЗАБЕК, ҰҒА корреспондент-мүшесі, алаштанушы ғалым: – Конференцияның бір ерекшелігі сонда – оған əлемнің бірнеше еліндегі білікті ғылыми орталықтардан ғалымдар мен мамандар келіп отыр. Бұл біздің еліміздің тарихын, өткен ғасырлардағы жетістіктерін дүние жүзіне таратуға, танытуға үлкен септігі тиеді деп ойлаймын. Қазір əлемнің ғылыми орталықтарында Қазақстанның қазіргі жағдайы мен тарихына қызығушылықтар басым болып бара жатыр деп естиміз. Көптеген БАҚ-тардан, ғылыми журналдар мен деректерден де осындайды көріп жүрміз. Осының өзі біз үшін үлкен жетістік. Қазақстанның табыстарын ғылыми орталықтар бағалап, оған жету жолдарын зерттемекке ыңғай білдіріп жатса, бұл – біз үшін мақтаныш. Осындайда біз біріккен ғылыми жобалар жасауға ұмтылуымыз керек. Мысалы, Моңғолия мен Қазақстан, Түркия мен Қазақстан туралы бұрынғы ортақ тарихымыз жөнінде арнайы зерттеулер қажет. Жақында Түркі академиясы «Ортақ тарих» деген оқулықтың бастамасын жасады, осындай еңбектер алдағы уақытта көбейе түсуі керек деп санаймын.


8

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2015 жыл

 Мəселенің мəнісі

 Теледидар терезесі

Павлодар облысында тұрғындар мен күзетшілер арасындағы дау атыспен аяқталды. Бұған Шарбақты көліндегі қара базарда үлкен сұранысқа ие шаянның салина артемия деген түрі себеп. Ауылдықтардың айтуынша, күзетшілер жұмыссыз жүрген тұрғындарға бағалы құртты тергізіп, арзан бағамен сатып алып келген. Кейін қуып, көл маңына келуге тыйым салыпты... Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан» .

Естімеген елде көп. Бұрын көлдің балығын аулап, құсын атушы еді, енді, судың түбіндегі құрт-шаяндарды аулай бастадық. Біздің облыстағы көлдерде де сондай ахуал орын алған. Артемия салина фармацевтика мен косметология саласында кеңінен қолданылады. Əсіресе, су құртын қытайлар көптеп сатып алатын көрінеді. Бірақ, осы құрт шаяншасын жинаушылар ауыл тұрғындары ғана ма?.. Жан-жақтан шыққан түрлі

ғылыми-биологиялық зерттеулер жүргізіп, құрт, шаян аулау көлемін біліп отырулары қажет. Бұл жалға алушылардың көл түбіндегі артемия-салина құртының бей-берекет ауланбауын, тұзды судың болашақ ұрпаққа жетуі үшін сақтауды қатаң міндеттейді. Сол жылы облыстағы 286 көлдің 129-ы 10 жылға жалға беріліпті. – Жалға алушылардың іс-қызметін мемлекеттік балық инспекциясы қадағалайды. 2004 жылғы «Жануарлар дүниесін қорғау жəне пайдалану туралы» заң бойынша су қоймалары жеке

арадағы жанжалдан, олардың наразылықтарынан көрініп қалды. Біріншіден, жалға алушылар көл түбіндегі шаян, басқа да жəндіктермен жұмыс жасаудың технологиясын біле қоймайды. Тиісті құрал-жабдықтар, зертхана болуы шарт. Бағалы құрттарды аулау үшін жалгер де жалға алған жұмысшыларына арнайы киімдеріне дейін қамтамасыз етуі керек. Ал, құрттар жақсылап өңдеуден өткенде ғана құнды. Өңделмеген тауардан түсетін пайда да шамалы. Шетелдіктер оны арзанға алады. Ал, артемия-салинаның 1 кило өңделген жұмыртқасының нарықтағы бағасы 50 АҚШ доллары, ал тазартылмаған түрде ол 20 АҚШ долларына сатылатын көрінеді. Өнімді жинау мерзімі – күз айлары. Бастысы, жалгер өз аумағында заңсыз əрекеттердің орын алуына жол бермеуі керек. Əрине, ауылдықтарға осы жердің байырғы тұрғындары ретінде көл

күрес жүргізілуде. Лебяжі ауданында полиция қызметкерлері тұрақты түрде патрульдік күзетте. Құрт аулаумен заңсыз айналысады деген күдіктілер бақылауда. Біздер тіпті, өмір бойы осы жерде, осы көлдің жағасында тұрсақ та, көлдерде қымбат құрт, шаяндар бар екенін білген де жоқпыз. Балалық шақтан бері жағасында ойнап, суына түсіп, демалып қайтатынбыз. Апааталар «қасиетті көл ішін, маңайын былғамаңдар, көлдің иесі бар, күз айында көлден шығады, иесі қағады. Бұл жерде ескілікті молалар бар батырлардың», деп сақтандыратын. Көл жағасында артық бірдеңе айтуға қорқатынбыз, дейді ауылдықтар. Біз алдымен Шарбақты көліне бардық. Ауыл халқы үрейлі. Бөрілі көлі жаққа барар жолда автомат асынған, бет-аузы қара перде қарулы күзет, МАИ қызметкерлері тұр, «Артемия» операциясы жалғасуда.

Кґз ќўртына айналєан кґл ќўрты

сөздер де аз емес. Телеарналар да жарыса көрсетіп жатты. Табиғат байлығы көлдердің тыныштығын кетіріп жүрген кімдер?.. Біз де ауылдықтар өтінішіне орай Лебяжі ауданының Қарақала жəне Шарбақты ауылдарына барып қайттық. Қасымызда аудандық ішкі саясат бөлімінің бастығы Жұмабай Мұхаметалин болды. Телеарналардағы көріністерден өздерін бұзақылар,тəртіпсіздер сияқты көретіндерге ауылдықтар да қапалы екен. Көлдердің тынышын кетіріп жүрген кімдер дейсіз бе? Біздің де ойымыз осы, бағалы құрттарды шетке жібергенше неге өзіміз өндірмейміз? Көлдің байлығы заңсыз жолмен Қытайға кетіп жатқандай. Цехтар ашып, жуып-шайып тазалап, кептіріп, қаптарға орай алмаймыз ба? Неге алдымызда тұрған шикізаттан пайдалы өнім жасамаймыз? Тұзды көлден шаяндарды ұстап, қайда əкетіп жатыр? Ауылға жұмыс керек. Құртқа таласқан бұл жағдай бір биыл емес, жылда осы. Бізге, ауылға назар аударған жан бар ма?! Жетіскеннен құрт пен шаян аулап жүрген жоқпыз, деп бізді көптеген сұрақтармен қарсы алды жас-кəрісі аралас қос ауылдың тұрғындары. Жылда тамыз айының соңына қарай көлдердің маңына келуге тыйым салып, күзетшілер ауылдықтарды қуа бастайды. Құрттың бір қабы 4,5 мың теңге, қара базардағы құны 60 мың теңгеге жететін көрінеді. Неге күзетшілер автоматпен жүреді? Біз немене сонда өз ауылымызда жүре алмаймыз ба? Олар артемия құрттары үшін бəріне де дайын сияқты. Көл маңынан жергілікті құқық қорғаушыларды да күнара байқап қаламыз. Олар неге жүреді? Бізді көрмейді,білмейді деп ойлай ма, дейді ауылдықтар бірінен соң бірі сөз алып. Енді мəселенің мəнісіне келейік. Жалпы, 2011 жылы облыстағы артемия салина құрты бар 17 тұзды көл конкурсқа қойылып, табиғат пайдаланушыларға жалға беріледі. Облыстағы балық инспекциясының мəліметінше, сол жылы республикалық бюджеттен бұл көлдерге биологиялық-экономикалық зерттеулер жүргізу үшін 16 миллион теңге қаражат бөлініпті. Конкурстың қорытындысында Өскемендегі балық шаруашылығын зерттеу институтының Алтай филиалы көлдерге зерттеу жүргізеді. Көлдер кəсіпкерлерге жалға берілген соң, олардың міндеттері де бекітіледі. Яғни, қосымша жұмыс орындарын ашу, бюджет қазынасын толтыру, көлді күзету жəне көлді, айналасын таза ұстау талап етіледі. Бұдан басқа жалға алушылар жыл сайын

кəсіпкерлерге 10-49 жылға дейін жалға беріледі делінген. Жалға алатын кəсіпкер əкімдікпен жəне өзге тиісті орындармен арнайы келісімшарт жасайды. Осы шарт бойынша он жылға жоспар бекітіліп, пайдаланушыға арнайы талап қойылады. Яғни, жұмыс орындарын ашу, көлдің тазалығын сақтау, жаңа жабдықтар əкелу секілді өзге де талаптарды орындауы тиіс. Қаржы кəсіпкердің өз қалтасынан болмақ, – дейді облыстық балық инспекциясының бөлім басшысы Самал Балташқызы. Біз келген Черное ауылының тұрғындары да «Дəурен» шаруа қожалығы жалға алған Бөрілі көлінде осы күнге дейін құрт аулап, жұмыс жасап келіпті. Көлді 49 жылға алған Дəурен Жүнісов – осы ауылдың баласы. Бəрі бір-бірлерін жақсы таниды. Айғай «Дəурен» ШҚ-ның 2011 жылдан бері көл түбінен құрт аулайтын, көл басында жұмыс жасайтын тұрғындармен екіжақты келісімшарттың бұзылуынан туындаған көрінеді. Өйткені, жұмысшыларға төленетін еңбекақы аз. Жыл өткен сайын азайып барады. Пайдасы мол болса да, кəсібі ауыр. Саз балшыққа белуардан тұрып тұзды судан құрт аулайсың. Тіпті, қожалық басшысы 7 ай еңбектерін төлемей қойыпты. Аз еңбекақыға тұрғындар да келіспеген. Ауылдықтар айтқандай, көл түбі – тұнған байлық. Бірақ, оны бағалай алмай жүрміз. Жыбырлаған ұсақ жəндіктерді, сорға айналған сары балшыққа толы тұзды сулы жағалау, құм-балшықтың иісін сезбегендейміз. Иісін өзімізден бұрын шетелдіктер біліп отыр. Артемия құрты жануарлар, балықтар, үйдегі тауықтар, егістік үшін таптырмас азық жəне тыңайтқыш екен. Бірақ, ауылда өз шаруашылықтарымызда пайдалана алмай отырмыз. Шетелдіктерге көл түбінің байлығын арзанға сатуға шеберміз. Ғылыми тілмен айтсақ, артемия (Artemia salina) – тұзды судың омыртқасыз, шаян тəрізді жəндігі. Ащы суларда ғана өмір сүретін ол микроорганизмдер мен жəне балдырлармен қоректенеді. Артемияның су жиегіне шығарылған жұмыртқасы өте жоғары бағаланады. Балықтың қорегі, белок. Қытайлықтар одан адам ағзасына биоқосымшалар, косметикалық өнімдер жасайды екен. Ал, тұзды көлдерді облыс əкімдігінің шешімімен 2011 жылы 13 сəуірде табиғат пайдаланушы ретінде жалға алушы кəсіпкерлер əлі күнге дейін бағыттарын дұрыс айқындап алмаған секілді. Бизнес-жоспарлары қағаз жүзінде қалғандай. Іске келгенде жұмыс талапқа сай емес екендіктері Черное, Шарбақты ауылдарында болған жергілікті тұрғындармен

ыстық. Көлдері жекеменшік, біреудікі дегенге жүректері ауырады. Көлді сатып алғандар енді тауды, аспанды сатып алса қайтеміз деп мұңаяды. Соған қарағанда, бəленбай жыл бойы осы артемия-салина аулаудың жыры басталғалы бері кəсіпкердің заңды түрде ол жерді пайдалануға алып отырғандарын түсіндіру, ақпараттандыру жұмыстары жүргізілмеген секілді. Су жəндіктерін заңсыз пайдаланған адамның жағдайы қиынға соғары сөзсіз. Еліміздің Қылмыстық кодексі мен Əкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексте заңсыз əрекетпен балық ресурстарын жəне басқа су жəндіктері мен өсімдіктерді аулағандарға бірнеше айлық есептік көрсеткіште айыппұл салу, бас бостандығынан айыру, мүлкін тəркілеу, атқарып жүрген қызметімен айналысу құқығынан айыру сияқты түрлі жаза көрсетілген. Сондықтан, көлімізді пайдаланудың өзіндік тəртібі бар, дейді Самал Балташқызы. Жалпы, Лебяжі – орманды аудан. Бұл жерде «Ертіс орманы» мемлекеттік орман табиғи қорының Бесқарағай бөлімі орналасқан. Орман көлемі 134,7 мың га жерді алып жатыр. Тайбағар, Бесқарағай, Бəйімбет, Маралды, Майқарағай, Октябрь, Көкжал орман шаруашылықтары бар. Ақшаға құнығу, қанағатсыздық, тойымсыздықтың кесірі орманға тисе, енді көлдерге жетті. Бұл 19972007 жылдар. Шалдай, Бесқарағай ормандары күз айларында өртке оранды. Табиғаттың сұлулығын, орман байлығын қатыгездікпен қырқып, тегін олжаға кенеліп, өз қоғамына жанашырлық танытпайтын əрекеттер елімізге орасан зор шығын келтірді. Он жыл бойғы өрттен 47 мың гектар алқап жанып кетті. Кейінірек Үкіметтің дабылынан кейін жағдай қалыпқа келді. 2009 жылдары тұзды көлдер жалға берілмеген кездері артемияны заңсыз ұрлау фактілері бойынша рейдтер жиі жүргізіліп, БАҚ арқылы хабарланып отыратын-ды. Бірақ, жекеменшік жалға берілген көлдерден заңсыз ұрлану фактілері мүлде жоқ деп айтуға келмес. Жекеге жалға берілген көлдерге де тəртіп керек екені енді көрініс бере бастады. Облыстық ішкі істер департаментінің хабарынша, биыл Қылмыстық кодекстің 335-тармағы бойынша бағалы құрт ұрлау фактісі бойынша12 қылмыстық іс қазір қаралуда. Осы аралықта 1,5 тоннаға жуық заңсыз ауланған құрт тəркіленіпті. Полиция қызметкерлері жүргізген рейдтер барысында бағалы құрттарды заңсыз аулау бойынша табиғат қорғау прокурорларымен бірлесе жұмыс жасалуда. Қазіргі уақытта заңсыз аулау фактілері бойынша браконьерлермен

Ал Шарбақты көлінің басында күзет қазір жоқ, у-шу шыққан күніақ кетіп қалыпты. Ауылдықтар да еңселерін көтеріп, бізбен бірге көл жағасына келді. Жағалау əбден тозып кетіпті. Тұзды көлден сасық иіс шығады. Тартылып, сүреңсіз қалыпқа енген. – Аудан прокуроры ауылға келіп жиынға қатысқанда «ертең күзет тұрмайды, кетеді, бұған сөз беремін» деген еді. Осыдан-ақ күзетшілердің заңсыз тұрғаны белгілі. Көлді 49 жылға жалға алды деген кəсіпкерді көрген де емеспіз, құжатын да көрген жоқпыз. Біздің көл, ауыл стратегиялық нысанға айналғандай. Халықты қорқытып, үркітіп жағдайды ушықтыруға болмас. Өздері көлді заңсыз пайдаланып келіпті. Халық əрқашан заңдылық жағында. Сондықтан құрт аулаудың заңды жолын сұрап отыр. Өзіміздің ауылдан осы көлді жалға алып, тазартып, маңайын жөндеп, нысандар салып, ауылға жұмыс көзін ашатын кəсіпкер бар. Егер өз ауылымыздың жігіті бұл істі қолға алатын болса, қолдаймыз ауыл болып, көлімізді сақтаймыз. Көлдің тартылып күн өткен сайын тозып бара жатқанына алаңдаймыз. Нақты меншік иесі болса, заңды түрде жұмыс жасап, жігіттер еңбекақыларын алар еді. Біз бəріміз де өз ауылымыздың патриотымыз, табиғат байлығын сақтау парыз, – дейді аудандық мəслихаттың депутаты Ерқанат Жұмабаев. Біз осы мəселе бойынша Лебяжі ауданының прокуроры Рүстем Д ү й с е н о в к е жо л ық қ а н ым ыз да , Шарбақты көліне табиғат пайдаланушы ретінде «Қашыр балық питомнигі» ЖШС бекітілгенін білдік. Бірақ өздері банкротқа ұшыраған серіктестік көлді басқа біреуге жалға берген. Облыстық жер қойнауын пайдалану, қоршаған ортаны қорғау жəне су ресурстары басқармасының мəліметінше, Шарбақты көліне табиғат пайдаланушы ретінде «Качир балық питомнигі» ЖШС бекітілген. Тұзды көлдің жалпы аумағы 680 гектарды құрайды. Биылғы жылы кəсіпорын көлден 71 тонна артемия-салина шаяндарын аулауға рұқсат алған. Бүгінгі күнге дейін өнімнің 22 тоннасын алуға квота берілген деген мəлімет берді. – Өз ауылымыздың бір адамы алып, заң жүзінде жұмыс жасағанын қалар едік. Мысалы, біздің ауыл бойынша 100 адамға жұмыс керек, – дейді ауыл əкімі Талғат Қасенов. Ата-бабадан бері келе жатқан қасиетті көлдерді сақтау – парыз. Бөрілі көлінің жағалауында археологиялық қазба жұмыстары жүргізілуде. Бұл да тегін емес. Ойланарлық мəселе. Сондықтан, табиғат байлығын сақтау қажеттігін алдымен ауыл халқы емес, жергілікті құқық қорғау орындарының өздері қоқан-лоқы əлімжеттік көзқараспен емес, үлгі-өнеге көрсетіп, назарға алуы қажет. Аудан əкімдігі бар, құқық қорғаушылар қарапайым ауыл халқымен кездесіп, бірлесіп жұмыс жасаулары өте қажет деп ойлаймыз. Бұрындары Алматыда еліміздің аумағындағы көлдердегі артемияны зерттеп, одан алынған өнімді өңдеп, Нидерланд корольдігіне жіберіп отыратын зауыт жұмыс болған екен. Лебяжінің көлдеріне жапондар келіп-кетіп жүргенде ауылдықтар олардың су түбінен не іздеп жүргендерін де білмепті. Біздің облыста да америкалық-германиялық инвесторлардың көмегімен артемиясалина құртын өңдеу үшін заманауи зауыт салу айтылған болатын-ды. Ауылдықтардың «құртты өз жерімізде неге өңдемейміз?» деп тұрғандары да сондықтан. Өйткені, Павлодар облысы еліміздегі артемияға ең бай өңір саналады. Павлодар облысы, Лебяжі ауданы.

Ґткен жолы бір тарих Бүгінгі күнді теледидарсыз көзге елестету мүмкін емес. Əбден етене болып, өміріміздің ажырамас бір бөлігіне айналып, ортамызға еніп кетті. Алайда, оның да басталу кезеңдерін, өмірге еңбектеп енген уақыттарын еске алып қойған артық емес. Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан».

Электр қуатының көмегімен көріністі алысқа жеткізуді алғаш рет 1907 жылы ойлап тауып, патент алған ресейлік еврей ғалымы Борис Розинг екен. Алайда, ғалым өз жаңалығын тек 1911 жылдың 9 мамырында ғана өндіріске енгізіп, қарапайым фигураларды алыстан көрсетуге қол жеткізеді. Ал қозғалатын көріністі алыстан көрсетуге ең бірінші болып қол жеткізген Америка ғалымы Чарльз Дженкинс. Бұл оқиға 1923 жылы болған. Электронды-сəулелік түтіктердің көмегімен қозғалатын көріністі алысқа жеткізу 1928 жылы Ташкентте іске асырылғанын екінің бірі біле бермейді. Б.Грабовский жəне И.Белянский деген ғалымдар қаланың трамвай тресінің негізінде осы тəжірибені алғаш рет жасаған екен. Ал көріністі қабылдағыштарды олар «телефото» деп атапты (Америкада теледидардың бұлай туғанын теріске шығарып, өздерінің нұсқасын айтады). Одан əрі иконоскоп ойлап табылып, ол 1932 жылы НьюЙорктегі 103 қабатты Эмпайр-стейл-билдинг атты биік үйдің төбесіне орнатылып, 2,5 кВт қуаты бар таратқыштың көмегімен алғаш рет электронды хабарлар таратқан. Оның сигналы 100 шақырым жерге дейін жеткен. Міне, осы заманғы теледидардың өмірге келуінің қысқаша тарихы осындай. КСРО-да теледидардың тұрақты көрсетуі 1934 жылдың 15 қарашасынан басталады. Ол айына 12 рет 1 сағаттан хабар таратып отырған. Алайда, Германия мен Англиядағы телетаратқыштардың сапасы кеңестердікінен əлдеқайда артық болған. Сол себепті Мəскеу мен Ленинградта арнаулы телеорталықтар салыну қолға алынады. Ол кезде КСРО-ның екі үлкен қаласы бəсекелес болып, қайсы бірінші хабар таратар екен деген өзіндік жарыс та жүрген. Ленинградтықтардың мерейі үстем болып, олар өз хабарларын 1938 жылдың 1 қыркүйегінен бастап, ал мəскеуліктер олардан жарты жылдан кейін ғана, 1939 жылдың 10 наурызынан бастап қана таратады. Жалпы, Сталин тізеге салып, Ленинградтың партия ұйымын, ғылым мен өнер орталарын күшпен талқандап, кадр-

ларын жаппай қудалағанша бұл қала Қызыл комиссарлардың астанасынан барлық салада оқ бойы озық тұрған... Ал Қазақ теледидары өз жұмысын 1958 жылдың 8 наурызынан бастады. Демек, қазақстандықтар 20 жыл бойы тек Мəскеудің арнасымен ғана қанағаттанып келген. Сол кезде Алматыда 4 мың, ал облыстарда 1007 телевизор болған екен. Ең басты ақпарат құралы ретінде оның əрқайсысы санаулы болған, сондықтан сатып алған адамдар тізімде тұрған. 1958 жылы қараша айында Алматы телестудиясының жанынан кинотүсіру тобы құрылып, осының көмегімен тұңғыш рет «Бір ауданда» киноочерк түсіріледі. Осы киноочерк Мəскеуде өткен Қазақ КСР-інің əдебиеті мен өнері күндерінде Орталық теледидар арқылы көрсетіледі. 1959 жылдың наурыз айында ұзақтығы 1 сағат 45 минут болатын «Өнер шеберлерінің үлкен концерті» түсіріледі. Осы 1959 жылдың 6 маусымында Алматы телестудиясының негізінде Қазақстанның облыстық телестудияларын жəне Қырғыз КСРінің Фрунзе телестудиясын құру туралы шешім қабылданады. Облыс телестудияларының ең біріншісі Шығыс Қазақстан облысында құрылса, екіншісі 1960 жылы Солтүстік Қазақстан облысында ашылған. Сол кезде жер көлемі бойынша республикадағы ең шағын, халқының саны да артқы орындардың біріндегі теріскейдегі облыстың мұндай құрметке ие болуының басты себебі – сол кезде өңірді басқарған тұлғалардың іскерлігіне тікелей байланысты. Атап айтқанда, сол жылдары Солтүстік Қазақстан обкомының идеологиялық жұмыстар жөніндегі хатшысы болып істеп жүрген ұлт жанашыры, қазақтың біртуар азаматы Ілияс Омаров Қазақстанда үшінші болып телестудия ашуға қол жеткізген. Бұл істе ол өзінің жеке таныстықтарын, соның ішінде КСРО Жоғарғы Кеңесі президиумының төрағасы Анастас Микоянмен сыйластығын пайдаланған. Міне, содан бері Солтүстік Қазақстан телестудиясы биыл 55-ші рет өзінің туған күнін атап өтіп отыр. Өкінішке қарай, Ілекең барлық ұйымдастырушылық жұмыстарын тап-тұйнақтай етіп аяқтағанымен, телестудияның ашылуын көре алмай, Алматыға қызметке ауысып кетеді. Ол 1960 жылдың басында «Қазақфильм» киностудиясы болып құрылған Алматы көркем жəне хроникалық фильмдер студиясын басқаруға жіберіледі.

Жаңа қадамын бастаған Петропавл телестудиясы жанашыр басшының жоқтығынан қазақы қалып жасай алмай, барлық хабарларын тек орыс тілдерінде дайындайды. Осы телестудияға 1966 жылы қызметке тұрған Мүтəллап Қанғожиннің айтуына қарағанда, телестудиядағы 300-дей шығармашылық жəне техникалық қызметкерлердің тек 5-6-уы ғана қазақ ұлтының өкілдері екен. «Аптасына үш рет он минуттан «Жаңалықтар» беріледі, оның өзі аударма. Анда-санда əдеби-музыкалық хабарлар мен көркемөнерпаздардың концертін дайындап, көрсетеміз. Қазақшамыз осымен тəмам болатын», – дейді ол. Осылайша, қазақ бөлімі өгей баланың күйін кешіп жүргенде обкомның идеология жөніндегі хатшысы болып қазақтың тағы бір тұлғалы азаматы Əнуарбек Шманов келеді. Мəскеудің халықаралық қатынастар институтының түлегі, қазақ-орыстан басқа неміс тілінде таза сөйлейтін Əнекең мұндағы басшылардан өзінің мойны оқ бойы озық екенін көрсетіп, идеологиялық жұмыстарды жандандырып береді. Соның ішінде қазақ тілінде тұщымды хабарлар жасатып, еңбек адамдары, ақын-жазушылар туралы киноочерктер, деректі фильмдер түсіртіп, мұндағы қазақтың еңсесін біршама көтеріп тастайды. Осы үрдіс берік қалыптасып, кейінгі жылдарда да жалғасын табады. Телестудияның директоры болып Сабыржан Əбілмəжінов істеген жылдардан екі тілдегі хабарлардың үлесі теңелді. Сонымен бірге, бұл уақытта білікті журналистер, білімді режиссерлер мен операторлар легі қалыптасқан еді. Солардың қатарында М.Қанғожин, С.Барқытов, К.Мұқашева, М.Мұқанов, Ж.Сүлейменов, Р.Бекмұхаметова, М.Бейсенова, Т.Əбдірайым, Н.Əбенов, Н.Варова, Н.Хоменкова сияқты журналистер, Б.Баймұқанова, К.Қабдөшева, К.Əлібаева, Г.Жаворонкова, Г.Шветова, А.Щербаков, С.Майлин, Р.Хамидуллин, В.Манылов сияқты режиссер, операторлар өздерінің кəсіби шеберліктері, жұмысқа тиянақтылығы жағынан ешкімге дес бермейтін. Студияның дикторы Рахима Жұмабаева, тіпті, Мəскеудегі Орталық теледидардан екі

ай бойы сөйлеп, кəсіби шеберліктен өтіп келген еді. Телестудияның өнімдері көптеген республикалық, одақтық конкурстарға қатысып, жүлделі орындар алып жүрді. Тəуелсіздіктің елең-алаңында осы жолдардың авторы да аталған ұжымда үш жылдай еңбек еткені бар. Бұл жылдарда демократиялық өзгерістер белең алып, əлемет жаңалықтар енгізіліп жатты ғой. Ол жылдардағы теледидардың қайраты да қатты еді. Көптеген сыни материалдар, тəуелсіздіктің жетістіктері, ақталған арыстар, қуғындалған жазықсыз жандар туралы материалдар облыстық теледидардан жиі көрінетін. 1997 жылы Көкшетау облысы жабылған соң бір топ білікті журналистер, кəсіби дайындығы мықты мамандар келіп, телестудияның деңгейін тіпті көтеріп тастады. Ал көкшетаулық студияның басшысы болған белгілі журналист Кəрібай Мұсырман ұзамай басшылықты өз қолына алып, оны ұзақ жылдар бойы басқарды. Өзінің 55 жылдық мерейтойын Солтүстік Қазақстан облыстық теледидары қазір биік жетістіктермен қарсы алып отыр. Ұжымды қазір танымал журналист Ерлан Тоқшылық білгірлікпен басқаруда. Оның хабарлары бұрынғыдай қала мен облысқа ғана емес, қазір «ОтауТВ» арқылы бүкіл республикаға тарайды. Аптасына 98 сағат бойы хабар тарататын болса, соның 77 пайызы мемлекеттік тілде көрсетіледі. Оның ішінде 35 сағатын өздерінің төл хабарлары жабады. Сөйтіп, студия бүгін тəуелсіз Қазақстанның идеологиялық қарымды құралы болып отыр. Күнделікті ақпараттық жаңалықтардан басқа Президент Жолдауларын халыққа түсіндіру, Үкіметтің маңызды шараларын жеткізу, облыс өмірінің əлеуметтікэкономикалық жағдайына байланысты хабарлар, сонымен қатар, «Біз айтпасақ...», «Қонақкəде», «Ой сандық», «Родительский дом», «Ақ босаға» жəне т.б. рухани-мəдени бағыттағы хабарлар да көпшілік көңілінен шығып жүр. Осы дүниелерді жасайтын шебер журналистердің қатарында А.Қабікеева, Ф.Денисенко, Л.Салықова, Б.Қалиева жəне т.б. бар. Олар бір тəулікте шығатын барлық хабарлар уақытының 53 пайызын өз өнімдерімен толтыруда. Шыңдала түскен шыншыл студияның хабарларын қазір облыс тұрғындары асыға күтіп, теледидар бетінде дидарласуға құмар. Солтүстік Қазақстан облысы.


17 қыркүйек 2015 жыл

Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру

 Демократия – даму даңғылы

Белсенді депутат шыєар белес жоєары – дейді Маѕєыстау облыстыќ мəслихатыныѕ хатшысы Бекмўрат ЖЇСІПОВ Депутаттарға өз үміттері мен армандарын жүктей отырып жүздеген адам дауыстарын беріп, сенім білдірген, халық тағдыры үшін шын көңілімен жұмыс істейтін өз елінің патриоттары – халық қалаулылары кімдер? Расында да, олар халықтың ең үздік өкілдері, оның өкіметтік органдарындағы сенімді адамдары. Депутаттар халыққа қажетті мəселелер мен міндеттерді шешуде өз өкілеттігін қалай пайдалануда, азаматтардың құқықтары мен мүдделерін қорғап аймақтың заңнамалық өміріне қатысуында, өз электоратының аманаттарын орындауында депутаттардан тірек табуға бола ма? Облыстық мəслихат депутаттарының күнделікті жұмысы туралы облыстық мəслихаттың хатшысы Бекмұрат ЖҮСІПОВ айтып береді. Облыстық мəслихаттың хатшысы жиырма жылдан астам уақыт ішінде Маңғыстау облысында облыстық, екі қалалық жəне бес аудандық мəслихатта жұмыс істеген. – Осы уақыт ішінде бес шақырылым өтті, 483 депутат сайланды. Қазір соңғы шақырылымың 115 депутаты жұмыс істеп жүр. Олардың ішінде өндірістік жəне мұнай саласы, білім беру, денсаулық сақтау жəне т.б. салалардың өкілдері бар. Менің ойымша, бізде өте еңбекқор, мықты депутаттық корпус қалыптасты. Облыстық мəслихат депутаттарының үштен бірі екінші жəне үшінші мерзімдерге қайта сайланды. Депутаттық корпустың жартысынан көбінде екі жоғары білім бар. Депутаттар жаңа 5 шақырылым жұмысының ең басынан облыстық мəслихат қызметінің негізгі басымдықтарын нақты белгілеп алды. Бұл, ең алдымен, экономиканың өсуі мен халықтың жақсы тұрмысы, ауылдық аймақтардың дамуы, білім беру, денсаулық сақтау мен мəдениет саласы, тұрғындардың əлеуметтік əлсіз тобына көмек көр сету, қоршаған ортаны қорғау, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету бағыттарын қамтиды. Депутаттар халық пен үкімет арасындағы көпір бола отырып, сайлаушылардың тапсырысын орындап, адамдардың əртүрлі мүдделік мəселелерін шешеді, өңірдің əлеуметтік-экономикалық жəне қоғамдық-саяси дамуына өз үлесін қосады. Қазіргі күнде облыстық мəслихатта 25 депутат бар. Олардың көбі кəсіпорын басшылары жəне барлығы «Нұр Отан» партиясының мүшелері бекітілген кесте бойынша, «Нұр Отан» партиясының облыстық филиалында депутаттар мүгедек терді қабылдайды. Мұнда олардың барлық мəселелерін тыңдап, көмек көрсетуге барлық күштерін салады. Өткен жылдың аяғында депутаттардың халықпен кездесулері өтті. Бүгіндері сол кездесулерде айтылған барлық ұсыныстар жинақталып, нақты талдану үстінде, – дейді Бекмұрат Жүсіпов. Ол қазіргі кезде экономика жəне бюджет мəселелері мен əлеуметтік мəселелер, сондай-ақ, заңдылық пен құқық қорғау мəселелері бойынша екі тұрақты комиссия құрылып, жұмыс істеп жатқаны жайлы айтты. Бұл комиссиялар жылына бір мəрте атқарылған жұмыс туралы есеп береді екен, сонымен қатар, облыстық басқармалар мен əкімшіліктердің есептерін тыңдап, сайлаушылар ұсыныстарының талапқа сай тиісті жауапты органдардың жоспарларына ендірілгенін бақылап отыратын көрінеді. Өңірдің өміріне қатысты барлық маңызды мəселелер міндетті түрде облыстық мəслихат сессияларында қара лады.

9

www.egemen.kz

Сессияларда облыстың даму бағдарламалары қабыл да нады, атқарушы органдар жетекшілерінің есептері тыңдалады. Талқылаулардың маңыздылығы мен саны бойынша бірінші орында облыс бюджетінің мəселелері тұрады. Қазақстан Республикасы Президентінің Жарғысына сəйкес, жыл сайын облыс əкімі депутаттар алдында өңірдің əлеуметтік-экономикалық дамуы жайлы есеп береді. Кадр құрамының кəсіпқойлығы, халық қалаулыларының сайлаушылардың аманаттарын орындауы бойынша белсенділігі жайлы айта отырып, Маңғыстау облыстық мəслихатының хатшысы Бекмұрат Жүсіпов депутаттық жұмыстағы осы анықтайтын ұстанымдардың ерекше маңыздылығы мен мəнін нақты атап өтті. – Біз өз аппаратымыз жұмысшыларының кəсіби өсуінің мəселелеріне үлкен назар аударамыз, басым мəн береміз жəне соны өз депутаттарымыздан талап етеміз. Депутаттардың бел сенділігіне қатысты айтсам, олардың халықпен өзара əре кет етуі сайлаушылардың белсенділігіне де тəуелді екені белгілі. Мен өз жерінде болып жатқан əлеуметтік-экономикалық үдерістер жайлы хабардар адам депутаттардың жұмысын біледі жəне оң бағалайды деп ойлаймын. Депутаттар сайлаушылардың тапсырыстарын орындау бойынша белсенді жəне ұйымшылдықпен жұмыс істеп жүр деп сеніммен айта аламын, – дейді мəслихат хатшысы. Облыстық мəслихат депутаттары, сонымен қатар, белсенді түрде меценаттықпен де айналысады. Олар аз қамтылған отбасыларына материалдық қолдау, облыстағы əртүрлі іс-əрекеттерді жүргізу кезінде демеушілік кө мек көрсетеді. Өмір халық қалаулыларына көптеген талаптар қояды жəне мəслихат аппараты оларға депутаттық өкілеттіктерін жүзеге асыруда жан-жақты көмек көрсетуді өз міндеті деп санайды. Мысал ретінде айтсақ, Бекмұрат Жүсіпов жақын арада Тұщықұдық жəне Шебір ауылдарында дəрігерлік амбулаториялардың ашылғаны жайлы айтты. Оның бастамашысы осы ауылдардан сайланған депутат Нұрпейіс Сəрсенбай болған. Жəне мұндай мысалдар көптеп кездеседі. Депутаттар бюджеттің əр теңгесінің халық игілігіне жұмсалуын қатаң қадағалап отырады. Бюджет тек нақты талдаудан кейін қабылданады. Ал бұл көптеген күш пен білімді талап етеді. – Биліктің өкілетті жəне атқа рушы органдарының жолға қойыл ған жұмысы, біздің өзара əрекетіміз бойынша жинақталған оң тəжірибеміз, жалпы мақсаттарды нақты көріп қана қоймай, бізге Маң ғыстаудың

өркендеуі мен оның тұр ғындарының игілігіне бағытталған ең маңызды мəселелерді шешуге мүмкіндік беретініне мен сенімдімін, – дейді облыстық мəслихат хатшысы. – Билік халықтың мүддесін білдіруі керек. Мемлекеттің күші мен тұрақтылығы – халық пен биліктің бірлігінде. Бұл ұстаным кез келген мемлекет үшін маңызды. Мəслихаттардың 20 жылдық тарихы – бұл жергілікті халық арасындағы бедел мен сыйластықтың өсу тарихы екені анық. Депутаттық қызметтің бұлжымайтын ұстанымы сайлаушылардың мүдделерін қорғау мен оларға барынша қамқорлық көрсету, демократия ұстанымдарын күшейту, азаматтардың құқықтары, еркіндіктері жəне заңмен қорғалатын мүдделерін сақтау екенін айтуға тиіспін. Мəселен, облыстық мəсли хаттың жұмысы жайлы айтқанда, Бекмұрат Жүсіпов депутаттар мен облыстың атқарушы органдары арасында тығыз өзара байланыстың бар екендігін көлденең тартты. – Бүгінде мəслихаттардың рөлі жоғарылады. Ақшалай қаржы-қаражаттарды мақсатты пайдалануды бақылау мəселесі реттелді, тұрақты комиссиялардың отырыстарында басқармалар, департаменттер мен бөлім жетекшілерінің есептері тыңдалатын болды. Сонымен қатар, тексеру комиссиясының төрағасы есеп береді. Облыстық мəслихат депутаттары құрамында партиялық бақылау бекеттері əрекет етеді. Депутаттар өз сайлау учаскелерінде азаматтарды қабылдайды. Мүмкіндігінше, халық қалаулылары тарапынан тұрғындардан түскен өтінішталаптарды шешу бойынша жұмыс жүргізіледі – дейді Бекмұрат Жүсіпов. Бүгінде партияның Халықтық тұғырнамасында көрсетілген мəселелердің барлығы шешілмегенін айта кету керек. Сондықтан, олар депутаттық фракцияның бақылауында тұрған көрінеді. Ақпараттық-насихаттық топтар құрамында депутаттық фракция мүшелері Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауларын түсіндіру жұмыстарына қатысады екен. «Нұр Отан» партиясының облыстық филиалы жанында облыстық мəслихат депутаты Байшылық Сарман төрағалық ететін жемқорлықпен күрес жөніндегі қоғамдық кеңес жұмыс істесе, партиялық бақылау комиссиясын депутат Нури Тумышев басқаратынын да айта кетейік. Сонымен қатар, мəслихат хатшысы облыстық мəслихат депутаттары, негізгі кəсіби қызметтен басқа, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару мен өзін өзі басқару туралы» Заңға сəйкес өз депутаттық міндеттерін орындауға баса назар

аударатынын атап өтті. – Мəслихат депутаттары облыс тағы жағдайлардан жақсы хабардар. Сондықтан, олар «Қазақстан-Ақтау» телеарнасындағы тікелей эфирде, сонымен қатар, «Огни Мангистау» жəне «Маңғыстау» облыстық газеттерінде сайлаушылардың түрлі бағыттағы сұрақтарына, сондай-ақ, азаматтардың тұрмыстық сауалдарына білікті жəне түсінікті түрде жауап береді. Қысқасы, депутаттардың сайлаушылармен тұрақты байланысы қалыптасқан. Сонымен қатар, депутаттық əрекеттің нəтижелілігі белгілі бір деңгейде мəслихат аппараты қызметкерлерінің кəсібилігіне де байланысты. Облыстық мəслихат аппаратында бүгінде ісіне адал, жоғары білікті шығармашылық ұжым қалыптасқан деп нық сеніммен айта аламын, – дейді Бекмұрат Қыдырбайұлы. Бекмұрат Жүсіпов командалық ұжымдық жұмыстың стилі көбіне биліктің атқарушы органымен тығыз өзіндік қарымқатынаста анықталады, дейді. Мəслихат пен əкімдік Маңғыстау облысының 2011-2015 жылдарға арналған даму бағдарламасында анықталған міндеттемелерді орындауда бірігіп жұмыс атқа рады. Болашақта алдымызда көптеген жауапты міндеттер тұр. Облыстық мəслихаттың депутаттық корпусы мемлекеттік бағдарламаларды жүзеге асыруда белсенді қатысушы болатынына жəне облыстың атқарушы билігімен бірге өңірдің əлеуметтікэкономикалық дамуына нақты үлесін қосатынына сенімдімін. Жыл сайын жергілікті сайлан ған органдар қабылдайтын актілер саны көбеюде, осыған сəйкес, мəслихаттардың нормативтік-құқықтық актілерін қабылдау кезінде оның рөлі мен жауапкершілігі күшейеді. Облыста барлық деңгейдегі əкімдіктердің əділет департаментімен нормалар шығару жағдайын жақсарту бойынша бірлескен жұмысы жүргізіледі. – Егер бұрын жергілікті мəслихаттар өңірлер үшін ережелерді қабылдап бекітсе, онда қазір бұл қызмет облыстық мəслихаттар құзырына берілген. Əрине, бұл жұмысымызды күрделендіріп жіберді. Бірақ, біз бұл міндеттерімізді абыроймен орындап жүрміз. Олардың əділет органдарынан тіркеуден ешбір кедергісіз өтіп жатқаны осының дəлелі, – дейді Б. Жүсіпов. Бүгіндері алғашқы қорытындыларды жасай отырып, депутаттар өзінің басты назарын ең өзекті, əлеуметті маңызды мəселелерге əр кезде аударып отыр ғанын айта кету керек. Депу таттардың назарында əрдайым облыс бюджетін қалыптастыру жəне орындау, тұрғындарды медициналық жəне əлеуметтік қамтамасыз ету, жолдарды, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық нысандарын жөндеу мен салу, ауызсумен қамтамасыз ету жəне облыстың дамуы үшін көптеген басқа маңызды мəселелер тұрады. – Біз бір командамыз. Алдымызда бірыңғай міндеттер мен мақсаттар тұр, оларға қол жеткізу біздің ауызбіршілігімізге жəне іс-əрекеттеріміздің үйлесімділігіне, депутаттық корпусымыздағы жақсы моральдық - психологиялық ахуалға тікелей байланысты. Қазақ стан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев тың алға қойған елімізді əлемнің ең дамыған 30 елінің қатарына енгізу мақсатына қол жеткізу саясатын жүзеге асыру жөнінде берілген міндеттерді орындауға үлес қосуға біздің мəслихат депутаттары барын салады деп сендіре аламын, – дейді əңгімесінің соңында Маңғыстау облыстық мəслихатының хатшысы Бекмұрат Жүсіпов. Айнұр ДҮЙСЕНБАЙ.

АҚТАУ.

Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: С-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. С-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; жоғары немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. С-5 санаты үшін: жоғары білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. C-O-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-5 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-O-6 санаты үшін: жоғары немесе ортадан кейінгі білім. C-R-1 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-R-4 санаты үшін: жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-R-5 санаты үшін: жоғары білім немесе ортадан кейінгі білім. «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының 2014 жылғы 11 желтоқсандағы № 58 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2015 жылы 10 қаңтарда № 10080 тіркелген). Мемлекеттік əкімшілік қызметшілердің лауазымдық жалақысы Еңбек сіңірген Еңбек сіңірген жылдарына жылдарына Санат Санат байланысты байланысты min max min max C-3 118516 160157 C-O-5 64063 86485 C-4 106344 143501 C-O-6 57656 78157 С-5 80078 108266 C-R-1 109547 147985 C-O-3 94813 128126 C-R-4 56375 76235 C-O-4 84563 114032 C-R-5 49969 67906 I. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Геология жəне жер қойнауын пайдалану комитеті, 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, «Министрліктер үйі» ғимараты, анықтама үшін телефоны: (8-7172) 74-34-77, факс: 74-34-77, электронды мекенжайы: a.tuyakova@mid.gov.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1.Геология жəне жер қойнауын пайдалану комитеті заң басқармасының басшысы, 1 бірлік, С-3 санаты, № 08-0-1 (уақытша, негізгі қызметкердің оқуы мерзіміне – 2017 жылғы 30 маусымға дейін). Функционалды міндеттері: басқарма қызметіне жалпы басшылық ету. Комитеттің құзыретіне жатқызылған мəселелер бойынша нормативтік-құқықтық актілер, бұйрықтар, қорытындылар жобаларын қарау. Басқа министрліктер мен ведомстволар ұсынған нормативтік-құқықтық актілер жобаларына қорытынды дайындау. Комитеттің құзыретіне жатқызылған мəселелер бойынша мемлекеттік органдардың, құқық қорғау жəне фискалдық органдардың сұрауларын қарау. Комитет қызметінің құқықтық мəселелерін қарау кезінде сотта, сондайақ басқа да ұйымдарда комитет мүддесін белгіленген тəртіппен білдіру. Министрлік жəне комитет басшылығының тапсырмасы бойынша əзірленетін Қазақстан Республикасының нормативтікқұқықтық актілері жобаларын дайындауға жəне əзірлеуге қатысу. Комитет пен оның аумақтық бөлімшелері туралы ережені əзірлеу. Нормативтік-құқықтық сипаттағы құжаттарға құқықтық сараптаманы жүзеге асыру. Геология жəне жер қойнауын пайдалану саласындағы заңнаманы жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды қалыптастыруға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (заңтану). 2. Геология жəне жер қойнауын пайдалану комитеті заң басқармасының бас сарапшысы, 1 бірлік, С-4 санаты, № 08-0-1-1. Функционалды міндеттері: комитеттің құзыретіне жатқызылған мəселелер бойынша нормативтік-құқықтық актілер, бұйрықтар, қорытындылар жобаларын қарау. Геология жəне жер қойнауын пайдалану саласындағы нормативтікқұқықтық актілерге енгізуге арналған ұсыныстарды əзірлеу. Басқа министрліктер мен ведомстволар ұсынған нормативтікқұқықтық актілер жобаларына қорытынды дайындау. Комитеттің құзыретіне жатқызылған мəселелер бойынша мемлекеттік органдардың, құқық қорғау жəне фискалдық органдардың сұрауларын қарау. Комитет қызметінің құқықтық мəселерін қарау кезінде сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда комитет мүддесін белгіленген тəртіппен білдіру. Министрлік жəне комитет басшылығының тапсырмасы бойынша əзірленетін, оның ішінде оларды басқа құрылымдық бөлімшелер əзірлеген жағдайда келісу арқылы Қазақстан Республикасының нормативтікқұқықтық актілер жобаларын дайындауға жəне əзірлеуге қатысу. Нормативтік-құқықтық сипаттағы құжаттарға құқықтық сараптаманы жүзеге асыру, кадрлық жəне өндірістік мəселелер бойынша жобаларға қол қою. Геология жəне жер қойнауын пайдалану саласындағы заңнаманы жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды қалыптастыруға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (заңтану). Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму

министрлігі Геология жəне жер қойнауын пайдалану комитетiнің Алматы қаласындағы «Оңтүстiк Қазақстан геология жəне жер қойнауын пайдалану өңіраралық департаменті» республикалық мемлекеттік мекемесі, 050100, Алматы қаласы, Достық даңғылы, 85-үй, анықтама телефондары: /8727/ 261-35-10, 272-60-87, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Мониторинг жəне жер қойнауын пайдаланушылар бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты (03-4). Функционалды мiндеттерi: Қазақстан Республикасының заңына сəйкес жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдаланушылардың заң бұзушылықтарын болдырмау. Жер қойнауын пайдаланушылар мен аймақтық инспекциялар ақпараттық-тəсілдемелік жұмыс алмасу. Тау-кен жұмыстарының жобаларын жасау, геологиялық барлау жұмыстарының жобасын жəне келiсiмшарт материалдарын келiсуге дайындау. Архивпен жұмыс істеу, іс қағаздарын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: инженер-геолог, гидрогеолог, маркшейдер мамандығы бойынша кəсiптiк бiлiмi, компьютерде жұмыс iстей алуы, кен байлықтарын пайдалану туралы заңдарды бiлуi қажет, мемлекеттiк жəне ресми тiлдерді бiлу. II. Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне спорт министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8-үй, Министрліктер үйі, 15-кіреберіс, 3-қабат, 314-бөлме, анықтама үшін телефоны: 8(7172)74-05-32,74-04-17, электронды пошта: g.seisenbekova@mks.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Баспасөз қызметінің бас сарапшысы, 1 бірлік, С-4 санаты. Функционалды міндеттері: бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыс орнату жəне қолдау, көпшілікке таныстыруға арналған материалдар (баспасөз парақтары, хабарламалар, сұхбаттар) əзірлеу жəне министрліктің интернет-ресурсында орналастыру, министрдің баспасөз мəслихаттарын, сұхбаттарын, брифингтерін ұйымдастыру, министрді бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыстың барлық мəселелері бойынша хабардар ету, министр блогының, министрліктің интернет-ресурсының уақтылы толықтырылуын қамтамасыз ету, департамент құзыретіне жататын мəселелер бойынша министрліктің құрылымдық бөлімшелерінің қызметкерлерімен, мемлекеттік органдардың жəне мемлекеттік емес ұйымдардың өкілдерімен өзара əрекеттесу, құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру, кіріс жəне шығыс құжаттарымен жұмыс (хат-хабар алмасу), БАҚ-ты жедел мониторингілеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (саясаттану, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, журналистика менеджмент, экономика, қаржы); құқық (заңтану); гуманитарлық ғылымдар (халықаралық қатынастар, мəдениеттану, тарих, филология); білімі (қазақ тілі мен əдебиеті, тарих). Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Мəдениет, баспа ісі, тілдерді дамыту, ішкі саяси тұрақтылық, қоғамдық келісім, ұлттық қауіпсіздік салаларындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. 2. Мемлекеттік құпияларды қорғау жəне жұмылдыру жұмысы қызметінің сарапшысы, 1 бірлік, С-5 санаты. Функционалды міндеттері: құпиялылық режімін қамтамасыз ету, жұмылдыру жұмысын жəне азаматтық қорғанысты ұйымдастыру, құпия құжаттардың орындалуын бақылау бойынша жұмысты үйлестіру, мемлекеттік құпияларды қорғау, жұмылдыру жұмысы жəне азаматтық қорғаныс салаларындағы нормативтікқұқықтық актілер жəне нормативтік құжаттардың талаптарын орындау бойынша шаралар қабылдау, мемлекеттік құпияларды қорғау жəне жұмылдыру жұмысы қызметінің құзыретіне жататын мəселелер бойынша нормативтік-құқықтық актілер əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (заңтану, халықаралық құқық); гуманитарлық ғылымдар (филология); техникалық ғылымдар жəне технология (автоматтандыру жəне басқару); əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, мемлекеттік жəне жергілікті басқару). Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Мемлекеттік құпияларды қорғау, азаматтық қорғаныс, табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар, жұмылдыру жұмысы салаларындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. 3. Ішкі бақылау қызметінің бас сарапшысы, 1 бірлік, С-4 санаты. Функционалды міндеттері: министрліктің жəне оның ведомстволық бағынысты ұйымдарының Қазақстан Республикасының бюджеттік жəне өзге де заңнамасын бұзуын анықтау, жою жəне оны болдырмау мақсатында ішкі бақылау жүргізу, министрліктің стратегиялық жəне операциялық жоспарларының іске асырылуын, нəтижелерін бағалауды бақылауды жүзеге асыру, министрліктің, оның аумақтық бөлімшелері мен ведомстволық бағынысты ұйымдарының есепке алуды жəне есептілікті жүргізуінің растығын жəне дұрыстығын бақылауды жүзеге асыру, бақылау объектілеріне жіберілген ұсыныстардың, бақылау нəтижелерінің қорытындылары бойынша қабылданған шешімдердің орындалуын бақылауды жүзеге асыру, бақылау жүргізуге қатысты мəселелер бойынша қажетті құжаттарды, анықтамаларды, ауызша жəне жазбаша түсініктемелерді бақылау объектілерінен сұрату жəне белгіленген мерзімде алу, құпиялық режімін, қызметтік, коммерциялық жəне өзге де заңмен қорғалатын құпияны сақтай отырып, бақылау іс-шаралары мəселелеріне жататын бақылау объектілерінің құжаттамасымен кедергісіз танысу, ішкі бақылау объектісіне ішкі бақылау нəтижесі бойынша қорытынды енгізу, министрліктің жəне ведомстволық бағынысты ұйымдардың жұмысының тиімділігін арттыру, оның қызметінің тікелей жəне түпкі нəтижелеріне қол жеткізу мақсатында ондағы бақылау нəтижелері туралы есептерді жəне ішкі ресімдерді, қағидаларды, процестерді жақсарту жөнінде қызмет басшысына ұсынымдар енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару). Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің 2014 жылғы 11 желтоқсандағы № 58 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2008 жылғы 30 желтоқсандағы № 648 бұйрығына сəйкес кемінде бір жыл мемлекеттік қызмет өтілінің болуы, не осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салаларда кемінде екі жыл жұмыс өтілінің болуы, не мемлекеттік тапсырыс негізінде мемлекеттік қызметшілерді даярлау жəне қайта даярлаудың мемлекеттік бағдарламалары бойынша немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды (магистратура) аяқтауы тиіс. 4. Əкімшілік департаменті мемлекеттік сатып алу басқармасының бас сарапшысы, 1 бірлік, С-4 санаты. Функционалды міндеттері: мемлекеттік сатып алу бойынша жұмысты қамтамасыз ету, министрліктің орталық аппаратының тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарын əзiрлеу жəне бекiту, оған өзгерістер мен толықтырулар енгізу жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру, конкурстық, электрондық конкурс, бір көзден алу тəсілдерімен, электрондық баға ұсыныстарын сұрату əдістерімен қолданыстағы заңнамаға сəйкес мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыруды жəне өткізуді жүзеге асыру, мемлекеттік сатып алу веб-порталымен жұмыс жүргізуді қамтамасыз ету, мемлекеттік сатып алу ресіміне қатысу, конкурс өткізу ресіміне конкурстық комиссия хатшысы ретінде қатысу, конкурстық құжаттама ережелерін түсіндіру туралы азаматтардың өтініштері жəне сұраныстарын қарастыру, мемлекеттік сатып алу қорытындылары бойынша мемлекеттік сатып алу жеңімпаздарымен (өнім берушілермен) шарт əзірлеу жəне жасасу, мемлекеттік сатып алу туралы шарттарды бірыңғай республикалық тiзiлiмге тіркеу жəне жүргізу, мемлекеттік сатып алуды өткізу кезінде əлеуетті өнім берушілердің мемлекеттік сатып алуға қатысуға шектеулердің жəне тиісті (Жалғасы 10-бетте).


10

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 9-бетте).

заңнама нормаларының сақталуын бақылау, мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізілімі бойынша жұмыс жүргізу, өнім берушілердің мемлекеттік тапсырысты орындауы жөніндегі мониторингті жүзеге асыру, өнім берушілердің шарттық міндеттемелерді орындауын бақылау, мемлекеттік сатып алу мəселелері жөніндегі қызметке жалпы жетекшілік жасау жəне жұмысты ұйымдастыруды жүзеге асыру, мемлекеттік сатып алуды өткізу кезінде мемлекеттік сатып алу туралы тиісті заңнаманың сақталуын бақылау жұмыстарын ұйымдастыруды жүзеге асыру, мемлекеттік сатып алу саласына қатысты заң жобаларына ұсыныстар дайындау, басқарма шегінде нормативтік-құқықтық құжаттардың жобаларын əзірлеуге қатысу, ағымдағы корреспонденциялармен, хаттармен жəне азаматтардың өтініштерімен жұмыс жасау, құжаттардың уақтылы жəне сапалы орындалуын қамтамасыз ету, құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару); құқық (заңтану, халықаралық құқық). Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Қаржылықэкономикалық қызмет, мемлекеттік сатып алу саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. 5. Экономика жəне қаржы департаменті мемлекеттік активтер мониторингі жəне бюджеттің атқарылуы басқармасының бас сарапшысы, 1 бірлік, С-4 санаты. Функционалды міндеттері: министрліктің қарауына берілген мемлекеттік активтерді басқару бойынша жиынтықталдамалық қызметті жүзеге асыру, сондай-ақ Министрліктің ведомстволық бағыныстағы ұйымдарының қызметіне мониторингті жүргізу, мемлекеттік активтерді тиімді басқару мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу, министрлікке ведомстволық бағыныстағы акционерлік қоғамдардың жалпы жиналысының жəне жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің мүшелерінің құзыретіне кіретін мəселелерді қарау, сондай-ақ министрлікке ведомстволық бағыныстағы акционерлік қоғамдардың Директорлар кеңестерінің, жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің Бақылау кеңестерінің қарауына шығарылатын мəселелерді қарауға қатысу, ведомстволық бағыныстағы ұйымдардың қаржылық-шаруашылық қызметіне талдау жүргізу, бекіту үшін мемлекеттік мекемелердің ақылы қызметтерді жүзеге асырғанынан кірістердің жоспарлары мен шығыстардың сметаларын қарау, барлық бюджеттік бағдарламалар бойынша республикалық бюджеттің орындалуына мониторинг бойынша есептіліктерді дайындау, ведомстволық бағыныстағы ұйымдардың даму жоспарларын, қызметтің стратегиялық бағыттарын, мақсаттарын, қызметтің басты көрсеткіштерін, сондай-ақ ағымдағы қызметін реттейтін құжаттарды қарау жəне талдау, мемлекеттік активтерді тиімді жəне сапалы басқару мəселелері бойынша ұсыныстарды енгізу, министрлікке ведомстволық бағыныстағы ұйымдардың ішкі құжаттарын (жарғы, министрлікке ведомстволық бағыныстағы акционерлік қоғамдардың Директорлар кеңесі туралы ереже, жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің Бақылау кеңесі туралы ереже) əзірлеу, келісімдеу жəне өзгерістер енгізу, бюджеттік бағдарламаларды іске асыруды мониторингілеу бойынша жиынтық есептіліктерді жасау жəне белгіленген мерзімдерде ұсыну, министрлікке ведомстволық бағынысты акционерлік қоғамдардың жəне жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің басшыларын сайлау, лауазымдық жалақысының көлемін анықтау жəне еңбегін төлеу мен сыйақы беру шарттары мəселесі бойынша жалғыз акционер шешімінің жобаларын əзірлеуге қатысу, министрлікке есепті акционерлік қоғамдар мен жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің қызметіне қатысты мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен өзара іс-əрекеттесу, министрлікке келісімдеуге енгізілген АҚ, ЖШС жəне РМК қызметіне қатысты Қазақстан Республикасы Үкіметі шешімдерінің жобаларын қарау, басқарманың құжат айналымын жүргізуге қатысу, басқармамен нормативтікқұқықтық актілерге, əзірлеушісі басқарма болған, сондайақ басқарманың құзыретіне кіретін актілерге құқықтық мониторинг жүргізуге қатысу, нормативтік-құқықтық актілердің сəйкессіздіктері анықталған жағдайда өзгерістер жəне (немесе) толықтырулар енгізу, немесе Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген тəртіпте күшін жойған деп тану бойынша шаралар қабылдау, құжаттарды электрондық нысанда қалыптастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, қаржы, есеп жəне аудит, менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару); білім (тарих). Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Қаржылық-экономикалық қызмет саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. 6. Заң қызметі департаменті наразылық-талаптар жұмысы басқармасының бас сарапшысы, 1 бірлік, С-4 санаты. Функционалды міндеттері: министрліктің талап-арыз жұмыстарына талдау жасау, сонымен қатар, министрліктің қатысуымен сот тəжірибесінің осы соттың талқылауын туындатқан мəселелерді қарастыру жəне олардың алдын алу шараларын, министрліктің талап-арыз жұмыстарына талдау жасау, сонымен қатар, министрліктің қатысуымен сот тəжірибесінің осы соттың талқылауын туындатқан мəселелерді қарастыру жəне олардың алдын алу шараларын жүзеге асыруды, мемлекеттік органның құзыреті шегінде министрліктің атынан түсіндірме жұмыстарын жүргізу, департаменттерге жəне ведомстволарға басқарма құзыретіне жататын мəселелер шегінде консультациялар жүргізу, нормативтік-құқықтық актілерге талдау ақпаратты, анықтамаларды əзірлеу, күнделікті хаттарды қарастыру, жеке жəне заңды тұлғалардың, мемлекеттік органдардың арызын қарастыруды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (заңтану, халықаралық құқық, құқық қорғау органдар) Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Мемлекеттік қызмет, еңбек заңнамасы, азаматтық, қылмыстық, əкімшілік құқық, халықаралық қатынастар, сот тəжірибесі саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. 7. Мəдениет жəне өнер істері департаменті кинематография жəне театр өнері басқармасының басшысы, 1 бірлік, С-3 санаты. Функционалды міндеттері: басқарманың жалпы жұмысына жетекшілік ету, басқарманың орындауына жүктелген мақсаттар мен міндеттерге жауапкершілік, театр өнері жəне кинематография салаларындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыруға жауапты болу, театр өнері жəне кинематография салаларындағы нормативтік-құқықтық актілер əзірлеу, мемлекеттік жəне салалық бағдарламалардың жобаларын дайындау, Қазақстан Республикасында əдебиет пен өнер саласындағы Мемлекеттік сыйлығын беру жөніндегі комиссияның қызметін қамтамасыз ету, республикалық мəдениет ұйымдары басшыларын, ұйымдарын аттестаттаудан өткізуге қатысу, басқарманың құзыретіне кіретін мəселелер бойынша шығармашылық одақтармен, мəдениет жəне өнер қайраткерлерімен, бағынысты ұйымдармен жұмысты үйлестіру, театр өнері жəне кинематография саласы қайраткерлеріне мемлекеттік, салалық наградалар беру туралы ұсыныстар енгізу, əлеуметтік маңызы бар жəне мəдени іс-шараларды дайындау мен өткізуді ұйымдастыру, ҚР Президенті Əкімшілігінің, ҚР Үкіметі, министрлік пен департамент басшылығының тапсырмаларының орындау, заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерін қарастыру, мемлекеттік жəне жергілікті атқарушы органдармен, бағыныстағы жəне басқа ұйымдармен құзыреті шегінде қызметтік хат алмасуды жүргізу, басқарманың белгіленген мерзімге сəйкес тапсырмалардың сапалы орындалуына жауапты болу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: өнер (өнертану, арт-менеджмент, режиссура, актерлік өнер, операторлық өнер, кинотану, драматургия,

кинооператорлық, продюсерлік, хореография, сценография, вокалдық өнер, əн айту өнері); гуманитарлық ғылымдар (филология, мəдениеттану); құқық (құқықтану); əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (əлеуметтану, журналистика, қоғаммен байланыс, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, менеджмент), шет ел жоғары оқу орындарының салалас мамандықтар топтары. Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Мəдениет саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. 8. Мəдениет жəне өнер істері департаменті мұражайлар жəне кітапханалар басқармасының бас сарапшысы, 1 бірлік, С-4 санаты. Функционалды міндеттері: кітапханалық іс саласына байланысты нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу, республикалық кітапханалардың қызметіне жетекшілік ету, ҚР Президенті Əкімшілігі мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің, министрлік пен департамент басшылығының тапсырмаларын орындау, баяндамаларына материалдар дайындау, кітапханалық іс саласына қатысты мемлекеттік жəне салалық бағдарламалардың жобаларын дайындау жұмыстарына қатысу, бюджеттік бағдарламаларды қалыптастыруға жəне орындауға қатысу, құзыретіне кіретін кітапханалық іс мəселесі бойынша министрлік өткізетін мемлекеттік сатып алу бойынша өтетін конкурстарға құжаттар дайындау, əлеуметтік маңызы бар іс-шараларды дайындау мен өткізуді ұйымдастыру, құзырындағы мəселелер бойынша есептер қабылдау жəне көрсетілген қызметтердің орындалу жөніндегі актілеріне бұрыштама қою, министрліктің интернет-ресурстарына орналастыратын материалдарды дайындау, заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерін қарастырады, мемлекеттік жəне жергілікті атқарушы органдармен, бағыныстағы жəне басқа ұйымдармен құзыреті шегінде қызметтік хат алмасуды жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: гуманитарлық ғылымдар (тарих, археология жəне этнология, мəдениеттану); өнер (өнертану, мұражай ісі жəне ескерткіштерді қорғау, сəулет, арт-менеджмент); əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару), құқық (құқықтану); шетелдік жоғары оқу орындары мамандықтарының байланысты топтары. Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Мəдениет саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. 9. Мəдениет жəне өнер істері департаменті репертуарлық саясат басқармасының бас сарапшысы, 1 бірлік, С-4 санаты. Функционалды міндеттері: репертуарлық саясат саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу, республикалық театралдық ұйымдардың қызметін репертуарлық саясатын қалыптастыру жағынан жетекшілік ету, республикалық театралдық ұйымдардың қызметін репертуарлық саясатын қалыптастыру жұмысын үйлестіру, өнер туындыларын жасауға мемлекеттік тапсырыстарды қалыптастыруға қатысу, əдебиет жəне өнер саласындағы Мемлекеттік сыйлығын беру комиссиясының қызметін қамтамасыз ету, республикалық мəдениет ұйымдары басшыларын, ұйымдарын аттестаттаудан өткізуге қатысу, шығармашылық одақтармен, мəдениет жəне өнер қайраткерлерімен, бағынысты ұйымдармен басқарманың құзыретіне кіретін мəселелер бойынша қарым-қатынас жұмыстарын үйлестіру, ҚР Президенті Əкімшілігі мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің, министрлік пен департамент басшылығының тапсырмаларын орындау, баяндамаларына материалдар дайындау, мəдениет, театр жəне кино саласының қайраткерлеріне мемлекеттік жəне салалық марапаттар беру жөнінде ұсыныстар енгізу, əлеуметтік маңызы бар іс-шараларды дайындау мен өткізуді ұйымдастыру, заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерін қарастыру, мемлекеттік жəне жергілікті атқарушы органдармен, бағыныстағы жəне басқа ұйымдармен құзыреті шегінде қызметтік хат алмасуды жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: өнер (өнертану, режиссура, актерлік өнер, арт-менеджмент); гуманитарлық ғылымдар (тарих, филология, мəдениеттану); құқық (құқықтану); əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (əлеуметтану, журналистика, қоғаммен байланыс, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, менеджмент); шетелдік жоғары оқу орындары мамандықтарының байланысты топтары. Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Мəдениет саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. 10. Мəдениет жəне өнер істері департаменті музыка өнері басқармасының бас сарапшысы, 1 бірлік, С-4 санаты. Функционалды міндеттері: музыка, хореография өнері саласы бойынша нормативтік-құқықтық актілерін, мемлекеттік жəне салалық бағдарламаларды əзірлеу, бюджеттік бағдарламаларды қалыптастыруға жəне орындауға қатысу, бағыныстағы республикалық хореографиялық ұйымдар мен ұжымдарының қызметіне жетекшілік ету, əлеуметтік маңызы бар іс-шараларды дайындау мен өткізуді ұйымдастыру, құзыреті аясында жергілікті мемлекеттік концерттік ұйымдардың шығармашылық қызметін үйлестіру, басқарма құзыретінің шегінде аймақтардағы көркемөнерпаз ұжымдарына «Халықтық» (үлгілі) атақтарын беру жөніндегі комиссияның жұмысына қатысу, ҚР Президенті Əкімшілігінің, Үкіметінің тапсырмаларын, министрлік пен департамент басшылығының тапсырмаларын орындау, баяндамаларына мəліметтер дайындау, заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерін қарастыру, орталық жəне жергілікті атқарушы органдармен, бағыныстағы жəне басқа ұйымдармен өз құзыреті шегінде қызметтік хат алмасуды жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: өнер (музыкатану, аспаптық орындаушылық, дəстүрлі музыкалық өнері, вокалдық өнер, дирижерлеу, композиция, өнертану хореография, эстрада өнері, артменеджмент, орындаушылық өнер, халық аспаптар, əн өнері, музыкалық білім); гуманитарлық ғылымдар (мəдениеттану) əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (мемлекеттік жəне жергілікті басқару), шет ел жоғары оқу орындарының туыстық топ мамандықтары. Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Мəдениет саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. 11. Музыка өнері басқармасының сарапшысы, 1 бірлік, С-5 санаты. Функционалды міндеттері: музыка өнері саласы бойынша нормативтік-құқықтық актілерін, мемлекеттік жəне салалық бағдарламаларды əзірлейді.Бюджеттік бағдарламаларды қалыптастыруға жəне орындауға қатысады. Бағыныстағы республикалық музыкалық ұйымдардың қызметіне жетекшілік етеді. Əлеуметтік маңызы бар іс-шараларды дайындау мен өткізуді ұйымдастырады. Аймақтардағы театр жəне кино ұжымдарының ел ішіндегі жəне сырт жердегі гастрольдерін өткізуге ықпал етеді. ҚР Президенті Əкімшілігінің тапсырмаларын, Үкіметі қаулыларын, министрлік пен департамент басшылығының тапсырмаларын орындайды. Заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерін қарастырады, орталық жəне жергілікті атқарушы органдармен, бағыныстағы жəне басқа ұйымдармен құзыреті шегінде қызметтік хат алмасуды жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: өнер (музыкатану, аспаптық орындаушылық, дəстүрлі музыкалық өнері, вокалдық өнер, дирижерлеу, композиция, өнертану хореография, эстрада өнері, артменеджмент, орындаушылық өнер, халық аспаптар, əн өнері, музыкалық білім); əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (мемлекеттік жəне жергілікті басқару), шет ел жоғары оқу орындарының туыстық топ мамандықтары. Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік

17 қыркүйек 2015 жыл

қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Мəдениет саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. 12.Тарихи-мəдени мұра басқармасының сарапшысы, 1 бірлік, С–5 санаты. Функционалды міндеттері: тарихи-мəдени мұра саласына байланысты нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысады. ҚР Президенті Əкімшілігі мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің, министрлік пен департамент басшылығының тапсырмаларын орындайды, баяндамаларына мəліметтер дайындайды. Тарихи-мəдени мұра объектілерінің мемлекеттік реестрін құрастыру жұмысына қатысады. Сəндік-қолданбалы жəне бейнелеу өнерлерінің бұйымдарына қатысты мемлекеттік тапсырыстардың құрылуына қатысады. Республикалық жəне халықаралық көрмелерді əзірлеуді жəне өткізуді, бейнелеу өнері бойынша мемлекеттік сараптамалық комиссияның жұмысын ұйымдастырады. Сəндік-қолданбалы жəне бейнелеу өнерлері мəселелері бойынша суретшілер, дизайнерлер, сəулетшілер жəне басқа да шығармашылық одақтармен қарым-қатынас жасайды. Бюджеттік бағдарламаларды қалыптастыруға жəне орындауға қатысады. Республикалық мəдениет ұйымдары басшыларын, ұйымдарын аттестаттаудан өткізуге қатысады. Мұражай жəне шығармашылық қызметкерлерін марапаттау, марапаттар мен құрметті атақтар беру жөнінде ұсыныстар енгізеді. Тарихи-мəдени мұраны дамыту мəселелері бойынша жергілікті атқарушы органдармен, мұражайлар ассоциациясымен жəне басқа да қызығушылық танытқан жеке жəне заңды тұлғалармен қарым-қатынас жасайды. Заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерін қарастырады, мемлекеттік жəне жергілікті атқарушы органдармен, бағыныстағы жəне басқа ұйымдармен құзыреті шегінде қызметтік хат алмасуды жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: гуманитарлық ғылымдар (тарих, археология жəне этнология, мəдениеттану); өнер (мұражай ісі жəне ескерткіштерді қорғау, арт-менеджмент сəулет), құқық (заңтану), шетелдік жоғары оқу орындарындағы мамандықтардың ұқсас топтары. Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Мəдениет саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. 13. Білім, ғылыми жұмыс жəне халықаралық ынтымақтастық департаменті білім жəне ғылыми жұмыс басқармасының басшысы, 1 бірлік, С-3 санаты. Функционалды міндеттері: басқарма жұмысын ұйымдастыру, басқарманың қызметтері мен міндеттерінің уақтылы жəне сапалы орындалуын бақылауды қамтамасыз ету, Басқарма құзыретіне жататын салаларда халықаралық келісімдер мен шарттарды əзірлеу бойынша жұмысты ұйымдастыру, халықаралық ынтымақтастықты дамыту бойынша мемлекеттік саясатты қалыптастыруға қатысу, мəдениет жəне өнер, денешынықтыру жəне спорт салаларында білім беру бөлігінде саясатты анықтауға қатысу, басқарманың жəне ведомствоға бағынысты ұйымдардың мəдениет жəне өнер, денешынықтыру жəне спорт салаларында білім беруді дамыту мəселелері бойынша қызметін үйлестіру, мəдениет жəне өнер, денешынықтыру жəне спорт салаларында білім беру мəселелері бойынша жоғары заң шығару жəне атқарушы билік органдарында, халықаралық, қоғамдық жəне басқа да ұйымдарда департаментті ұсыну, министрліктер мен ведомстволардың құрылымдық бөлімшелерімен өзара əрекеттесу, басқарма қызметшілерінің еңбек жəне орындаушылық тəртібін қамтамасыз ету, басқарманың құрылымы мен штаттық кестесі, кадрларды іріктеу жəне орналастыру, қызметшілерді ынталандыру, сондай-ақ еңбек тəртібін бұзған қызметшілерге тəртіптік жаза қолдану туралы ұсыныстар ұсыну, басқарма құзыретіне жататын мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне басқа да ұйымдармен өзара əрекеттесуді жүзеге асыру, басқарма құзыретіне жататын мəселелер бойынша Қазақстан Республикасы Президентінің, Үкіметінің жəне министрлік басшылығының тапсырмалары бойынша материалдар мен қорытындылардың уақтылы əзірленуін бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім беру (мектепке дейінгі оқыту жəне тəрбиелеу, бастауышта оқыту педагогикасы мен əдістемесі, педагогика жəне психология, бастапқы əскери дайындық, музыкалық білім, бейнелеу өнері жəне сызу, денешынықтыру жəне спорт, математика, физика, информатика, химия, биология, тарих, құқық жəне экономика негіздері, география, қазақ тілі мен əдебиеті, орыс тілі мен əдебиеті, шетел тілі: екі шетел тілі, кəсіптік оқыту, қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен əдебиеті, орыс тілінде оқытпайтын мектептердегі орыс тілі мен əдебиеті, əлеуметтік педагогика жəне өзін-өзі тану); Əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (əлеуметтану, саясаттану, психология, экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару); құқық (заңтану, халықаралық құқық); гуманитарлық ғылымдар (философия, халықаралық қатынастар, тарих, мəдениеттану, филология, аударма ісі, археология жəне этнология, шығыстану, шетел филиологиясы, түркітану); өнер (музыкатану); жаратылыстану (математика, информатика, механика, физика, химия, биология, экология, география, гидрология, физика жəне астрономия, метеорология); Техникалық ғылымдар жəне технология) биотехнология, автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету, математикалық жəне компьютерлік модельдеу. Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Халықаралық қатынастар, Қазақстан Республикасының ішкі жəне сыртқы саясат, халықаралық ынтымақтастық саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтікқұқықтық актілерін білу. 14. Білім, ғылыми жұмыс жəне халықаралық ынтымақтастық департаменті халықаралық ынтымақтастық басқармасының сарапшысы, 1 бірлік, С-5 санаты. Функционалды міндеттері: халықаралық шарттарды жасасу, орындау жəне олардың күшін жою жөнінде ұсыныстар дайындау, халықаралық шарттарды түгендеу жөніндегі жұмысты ұйымдастыру, министрліктің құзыретіне жататын салаларда ҚР жасасқан халықаралық шарттарды түгендеу жөніндегі жұмысқа қатысу, министрліктің сыртқы байланыс мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерінің жобаларын əзірлеуге қатысу (əзірлеу), мəдени ынтымақтастық мəселелері жөніндегі аралас комиссия отырыстарын дайындауға қатысу, экономикалық ғылыми жəне техникалық ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссияның қызметін қамтамасыз ету, жетекшілік ететін мəселелер бойынша аралық жəне қорытынды есептер дайындау, басқарманың құзыретіне қатысты мəселелер бойынша азаматтар мен заңды тұлғалардың, мемлекеттік органдардың хаттарын, өтініштерін қарау, басқармаға министрлік жəне департамент басшылығы жүктеген басқа да функцияларды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім беру (шетел тілі: екі шетел тілі); гуманитарлық ғылым (философия, халықаралық қатынастар, тарих, мəдениеттану, филология, аударма ісі, археология жəне этнология, шығыстану, шетел филиологиясы, түркітану); əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (əлеуметтану, саясаттану, психология, журналистика, аймақтану, экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика, əлемдік экономика, қоғамдық байланыс, мұрағаттану, құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету, еңбекті ұйымдастыру жəне нормалау); құқық (заңтану, халықаралық құқық) шеңберіндегі жоғарғы білім. Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Халықаралық қатынастар, Қазақстан Республикасының ішкі жəне сыртқы саясат, халықаралық ынтымақтастық саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтікқұқықтық актілерін білу. 15. Мұрағаттық іс жəне құжаттама департаменті мұрағат ісі саласындағы мемлекеттік саясат

басқармасының бас сарапшысы, 1 бірлік, С-4 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі кезеңіне – 2016 жылғы 21 қаңтарға дейін). Функционалды міндеттері: мұрағат ісі жəне құжаттама саласындағы білікті мамандарға экономикалық қажеттілікті, оның ішінде кəсіби стандарттардың салалық біліктілік шеңберін, мұрағат ісі жəне құжаттама саласындағы мамандардың біліктілігіне сəйкестілігін растау жəне беру тəртібін əзірлеу мен бекітуді қамтамасыз ету мəселелері бойынша ұсыныстар əзірлеу, мұрағат ісі жəне құжаттама саласындағы ғылыми проблемаларды қарау жөніндегі кеңестің жұмысын ұйымдастыру, кеңестің ережелерін əзірлеу, сақтау мерзімдерін көрсете отырып, мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдар қызметінде жасалатын үлгілік құжаттар тізбесін əзірлеу бойынша ұсыныстарды енгізу, мұрағаттық қорлардың, мұрағаттық топтамаларды Қазақстан Республикасының тарихи-мəдени мұра нысандарына жатқызу жəне тарих жəне мəдениет ескерткіштері тізіміне кіргізу бойынша ұсыныстар енгізу, Ұлттық мұрағат қоры құжаттарын басып шығару ережелерін əзірлеу бойынша ұсыныстар енгізу, мемлекеттік, арнайы, ведомстволық жəне жеке мұрағаттарда Ұлттық мұрағат қоры құжаттарын жəне басқа да құжаттарды қабылдау, сақтау, есепке алу жəне пайдалану қағидаларын əзірлеу бойынша ұсыныстар енгізу, Қазақстан Республикасының заңнамаларына қайшы келетін ескірген құқықтық нормаларды анықтау мақсатында нормативтік-құқықтық актілерді мониторингілеу, оларға өзгерістер мен (немесе) толықтыруларды жəне оларды жою бойынша шараларды уақтылы қабылдау жəне іске асырудың тиімділігін бағалау, мұрағат ісі жəне құжаттама саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу, қарастыру, келісу, мұрағат ісі жəне құжаттама жүргізу мен басқару органдарының қызметтерін үйлестіру жəне əдістемелік басшылық жасау, стратегиялық жоспарларды, республикадағы мұрағат ісінің дамуының негізгі бағыттарын орындалуы туралы ақпаратты, министрліктің алқа мəжілісінде қарау үшін баяндамаларды жəне материалдарды əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: гуманитарлық ғылымдар: білім (қазақ тілі мен əдебиеті, филология, тарих, аймақтану), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (мұрағаттану, құжаттама жəне құжаттамалық қамтамасыз ету, экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, қоғамдық байланыс), инженер-жүйетехнигі немесе құқық (заңтану). Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Халықаралық ынтымақтастар, мəдениет, денешынықтыру жəне спорт, мұрағат, тілдерді дамыту саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. 16. Мұрағаттық іс жəне құжаттама департаменті мұрағат ісі саласындағы мемлекеттік саясат басқармасының бас сарапшысы, 1 бірлік, С-4 санаты. Функционалды міндеттері: тиісті атқарушы органдармен келісілген Ұлттық мұрағат қорын қалыптастыру жəне толықтыру көздерінің тізімдерін бекітуді ұйымдастыру, министрліктің əдістемелік кеңесінің жұмысын ұйымдастыру, ол туралы ережені əзірлеу; мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттама жасаудың жəне құжаттаманы басқарудың үлгілік қағидаларын əзірлеу бойынша ұсыныстарды енгізу, ҚР Үкіметі шешімдері бойынша мемлекет меншігіндегі Ұлттық мұрағат қоры құжаттарын өзге мемлекеттерге тұрақты сақтауға беруді ұйымдастыру, тарихи жəне басқа да құндылығы жоқ, тəжірибелік мəні жоғалған құжаттардың сақтау мерзімдерін жəне жою тəртібін анықтау, Ұлттық мұрағат қоры құрамына жатқызу, сонымен қатар оларды құрамынан шығарып тастау туралы шешім қабылдау, мемлекеттік, арнайы, ведомстволық жəне жеке мұрағаттарда Ұлттық мұрағат қоры құжаттарын жəне басқа да құжаттарды қабылдау, сақтау, есепке алу жəне пайдалану қағидаларын əзірлеу бойынша ұсыныстар енгізу, Қазақстан Республикасының заңнамаларына қайшы келетін ескірген құқықтық нормаларды анықтау мақсатында нормативтік-құқықтық актілерді мониторингілеу, оларға өзгерістер мен (немесе) толықтыруларды жəне оларды жою бойынша шараларды уақтылы қабылдау жəне іске асырудың тиімділігін бағалау, мұрағат ісі жəне құжаттама саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу, қарастыру, келісу, мұрағат ісі жəне құжаттама жүргізу мен басқару органдарының қызметтерін үйлестіру, стратегиялық жоспарларды, республикадағы мұрағат ісінің дамуының негізгі бағыттарын орындалуы туралы ақпаратты, министрліктің алқа мəжілісінде қарау үшін баяндамаларды жəне материалдарды əзірлеу, Ұлттық мұрағат қорының жəне оны толықтыру көздері құжаттарының құрамы мен мазмұны туралы деректер жинағын (каталог) жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: гуманитарлық ғылымдар: білім (қазақ тілі мен əдебиеті, филология, тарих, аймақтану), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (мұрағаттану, құжаттама жəне құжаттамалық қамтамасыз ету, экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, қоғамдық байланыс), инженер-жүйетехнигі немесе құқық (заңтану). Кəсіби біліктілігі: Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы № 06-7/33 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Халықаралық ынтымақтастар, мəдениет, денешынықтыру жəне спорт, мұрағат, тілдерді дамыту саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерін білу. III. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Жамбыл облысының əділет департаменті, 080000, Тараз қаласы, Төле би көшесі, №55, электронды мекенжайы: E.Akhmetova@adilet.gov.kz, ақпараттық телефон: 8 (7262) 43-35-76, факс: 43-35-76, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Сот актілерін орындау бойынша Қордай аудандық аумақтық бөлімі филиалының басшысы-аға сот орындаушысы, 1 бірлік, С-О-3 санаты. Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтармен күрес шараларын іске асырады, осы бағыттағы жұмыстың жағдайына жауапты жəне бөлім қызметкерлерімен жасалған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары үшін жеке жауапкершілікті мойнына алады, барлық орын алған фактілер бойынша департаментке хабарлайды, жоғары тұрған органдардың тапсырмалары, бұйрығы жəне нұсқауларын уақтылы жəне сапалы орындайды, қарамағындағы қызметкерлерінің жұмысын ұйымдастырады, бақылайды, атқару өндірістерінің орындалуын қадағалайды, неғұрлым күрделі құжаттарды өз орындауына алады немесе оның орындалуын қамтамасыз етеді, департамент сұранысы бойынша атқарушылық іс жүргізу қозғалысы туралы толық ақпаратты уақтылы ұсынады, департаментке тоқсандық есеп жəне өзекті мəселелер бойынша апталық мəліметтерді тапсыруды қамтамасыз етеді, істерді іс номенклатурасына сай жүргізеді, атқару құжаттарының орындалуы жағдайын талдайды жəне жұмысты жетілдіру шараларын іске асырады, сот орындаушыларының шығарған қаулыларын бекітеді, жеке жəне заңды тұлғалардың арыздарының уақтылы, сапалы орындалуына жеке жауапкершілікті алады, азаматтарды жеке қабылдауды жүзеге асырады, сот орындаушыларының атқарушылық іс-қимылдарды жасаудың заңдылығына жəне іс-жүргізу ережесінің сақталуына бақылауды жүзеге асырады, атқарушылық іс жүргізудің қозғалысы бірыңғай автоматтандырылған ақпараттық-талдау жүйесіне, борышкерлердің республика шегінен шығуына тыйым салу туралы мəліметтерді Беркут базасына уақтылы енгізілуіне жəне дұрыстығына, атқарылған жұмыстың нұсқаулыққа сай жүргізілуіне, №4.0 жəне 4.1 нысанды кəртішкілерін толтырып ҚС жəне АЕБ-ға жолдануына, атқару құжатының талабы толық орындалып, атқарушылық санкция толығымен өндірілгеннен кейін бір тəулік ішінде атқару өндірісінің қамтамасыз ету шараларының күшін жою туралы қаулы шығаруына жеке жауапкершілікті алады, «БиЛогистикс» АҚ-мен өзара əрекеттестікті ұйымдастырады, департаменттің құрылымдық бөлімдері жəне тиісті мемлекеттік органдармен өзара əрекеттестікті ұйымдастырады, бөлім жұмысын ұйымдастырады, қызметкерлердің лауазымдық нұсқаулықтарын дайындап бекітуге ұсынады, қызметтік міндеттерді бөледі, марапаттау жəне тəртіптік жауапкершілігі туралы ұсыныстар береді, қызметкерлердің сыбайлас жемқорлық қылмыстарын жəне құқық бұзушылықтарды жасағаны үшін жауапкершілікті көтереді, бөлім басшысына жүктелген Қазақстан Республикасының заңнамаларына қайшы келмейтін басқа да міндеттерді атқарады.

Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушылар мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі, іс жүргізу нұсқаулығын білуі. 2. Сот актілерін орындау бойынша Шу аудандық аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушылар мəртебесі туралы» Заңмен қарастырылған тəртіпте өндірісіндегі атқару парақтарының уақтылы жəне сапалы орындалуын қамтамасыз етеді, сыбайлас жемқорлық жəне құқық бұзушылықтардың көріністері анықталған барлық фактілер мен мəліметтер бойынша міндетті түрде аумақтық басшысына жəне департаментке жазбаша хабарлайды, тапсырмаларды, басшының өкімдері жəне тапсырмаларын уақтылы жəне сапалы орындайды, орындауға келіп түскен атқарушылық іс өндірісі бойынша есеп жүргізеді жəне атқарылған жұмыстар жөнінде ай сайын есеп жасайды, аға сот орындаушысының талабы бойынша атқару құжаттарының қозғалысы жөнінде толық жəне сапалы ақпарат ұсынады, борышкердің жұмыс орнынан өндіру бойынша қатаң бақылауға алады, тексереді, актілер жасайды, ұсыныс енгізеді, нұсқаулықтар талаптарына сай бірыңғай автоматтандырылған ақпараттықталдау жүйесін жүргізеді, Беркут базасын толтырады, №4.0 жəне 4.1 нысанды кəртішкілерін толтырып ҚС жəне АЕБға жолдайды, атқару құжатының талабы толық орындалып, атқарушылық санкция толығымен өндірілгеннен кейін бір тəулік ішінде атқару өндірісінің қаматамасыз ету шараларын күшін жою туралы қаулы шығарылуын қамтамасыз етеді жəне жеке жауапкершілікті алады, заңмен қарастырылған тəртіпте азаматтардың жəне заңды тұлғалардың арыздарын қарайды, бөлім басшысының басқа да тапсырмаларын құзыреті шегінде орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушылар мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, іс жүргізу нұсқаулығын білуі. 3. Сот актілерін орындау бойынша Меркі аудандық аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушылар мəртебесі туралы» Заңмен қарастырылған тəртіпте өндірісіндегі атқару парақтарының уақтылы жəне сапалы орындалуын қамтамасыз етеді, сыбайлас жемқорлық жəне құқықбұзушылықтардың көріністері анықталған барлық фактілер мен мəліметтер бойынша міндетті түрде аумақтық басшысына жəне департаментке жазбаша хабарлайды, тапсырмаларды, басшының өкімдері жəне тапсырмаларын уақтылы жəне сапалы орындайды, орындауға келіп түскен атқарушылық іс өндірісі бойынша есеп жүргізеді жəне атқарылған жұмыстар жөнінде ай сайын есеп жасайды, аға сот орындаушысының талабы бойынша атқару құжаттарының қозғалысы жөнінде толық жəне сапалы ақпарат ұсынады, борышкердің жұмыс орнынан өндіру бойынша қатаң бақылауға алады, тексереді, актілер жасайды, ұсыныс енгізеді, нұсқаулықтар талаптарына сай бірыңғай автоматтандырылған ақпараттықталдау жүйесін жүргізеді, Беркут базасын толтырады, №4.0 жəне 4.1 нысанды кəртішкілерін толтырып ҚС жəне АЕБна жолдайды, атқару құжатының талабы толық орындалып, атқарушылық санкция толығымен өндірілгеннен кейін бір тəулік ішінде атқару өндірісінің қамтамасыз ету шараларын күшін жою туралы қаулы шығарылуын қамтамасыз етеді жəне жеке жауапкершілікті алады, заңмен қарастырылған тəртіпте азаматтардың жəне заңды тұлғалардың арыздарын қарайды, бөлім басшысының басқа да тапсырмаларын құзыреті шегінде орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушылар мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, іс жүргізу нұсқаулығын білуі. 4. Тараз қалалық əділет басқармасы жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, C-R-4 санаты. Функционалды міндеттері: əділет департаментіне айлық, тоқсандық, жартыжылдық, жылдық есептерді əзірлеп, тапсыру, азаматтардың қабылдауын жүзеге асыру, мұрағаттың жұмысына жауап беру, ауылдық округтерге əдістемелік жəне тəжірибелік көмек көрсету, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу, құқықтық түсіндіру жұмыстарын жүргізу, жергілікті атқару жəне өкілетті органдарға тексеру жүргізу, əкімшілік өндіріс қозғау, азаматтық хал актілерін толық жəне уақтылы тіркеуді қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда құқық салаларындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) жəне отбасы туралы» кодексін, Қазақстан Республикасы «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексін, Қазақстан Республикасының Жер кодексін, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы», Қазақстан Республикасының «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, іс жүргізу нұсқаулығын білуі. 5. Тараз қалалық əділет басқармасы жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, C-R-4 санаты (уақытша, негізгі қызметкер жүктілігі жəне босануы бойынша демалысынан шыққанға дейін, шығу уақыты 2015 жылдың 4 желтоқсаны). Функционалды міндеттері: əділет департаментіне айлық, тоқсандық, жарты жылдық, жылдық есептерді əзірлеп, тапсыру, азаматтардың қабылдауын жүзеге асыру, мұрағаттың жұмысына жауап беру, ауылдық округтерге əдістемелік жəне тəжірибелік көмек көрсету, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу, құқықтық түсіндіру жұмыстарын жүргізу, жергілікті атқару жəне өкілетті органдарға тексеру жүргізу, əкімшілік өндіріс қозғау, азаматтық хал актілерін толық жəне уақтылы тіркеуді қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда құқық салаларындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) жəне отбасы туралы» кодексін, Қазақстан Республикасы «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексін, Қазақстан Республикасының Жер кодексін, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», (Жалғасы 11-бетте).


17 қыркүйек 2015 жыл

(Жалғасы. Басы 9-10-беттерде).

«Əділет органдары туралы», Қазақстан Республикасының «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, іс жүргізу нұсқаулығын білуі. 6. Қордай аудандық əділет басқармасының бас маманы, 1 бірлік, C-R-4 санаты. Функционалды міндеттері: əділет департаментіне айлық, тоқсандық, жартыжылдық, жылдық есептерді əзірлеп, тапсыру, азаматтардың қабылдауын жүзеге асыру, мұрағаттың жұмысына жауап беру, ауылдық округтерге əдістемелік жəне тəжірибелік көмек көрсету, заңды тұлғаларды тіркеу, қайта тіркеу жəне таратуды жүзеге асырады, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу, құқықтық түсіндіру жұмыстарын жүргізу, басқа мемлекеттік органдарға зияткерлік меншік құқықтары жөніндегі сұрақтар бойынша əдістемелік көмек көрсету. Жергілікті атқару жəне өкілетті органдарға тексеру жүргізу, əкімшілік өндіріс қозғау, жергілікті атқарушы органдардың азаматтық хал актілерін тіркеу мəселелері бойынша қызметтеріне бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда құқық салаларындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) жəне отбасы туралы» кодексін, Қазақстан Республикасы «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексін, Қазақстан Республикасының Жер кодексін, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы», Қазақстан Республикасының «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, іс жүргізу нұсқаулығын білуі. 7. Мойынқұм аудандық əділет басқармасының бас маманы, 1 бірлік C-R-4 санаты. Функционалды міндеттері: əділет департаментіне айлық, тоқсандық, жартыжылдық, жылдық есептерді əзірлеп, тапсыру, азаматтардың қабылдауын жүзеге асыру, мұрағаттың жұмысына жауап беру, ауылдық округтерге əдістемелік жəне тəжірибелік көмек көрсету, заңды тұлғаларды тіркеу, қайта тіркеу жəне таратуды жүзеге асырады, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу, құқықтық түсіндіру жұмыстарын жүргізу, басқа мемлекеттік органдарға зияткерлік меншік құқықтары жөніндегі сұрақтар бойынша əдістемелік көмек көрсету. Жергілікті атқару жəне өкілетті органдарға тексеру жүргізу, əкімшілік өндіріс қозғау, жергілікті атқарушы органдардың азаматтық хал актілерін тіркеу мəселелері бойынша қызметтеріне бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда құқық салаларындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) жəне отбасы туралы» кодексін, Қазақстан Республикасы «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексін, Қазақстан Республикасының Жер кодексін, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы», Қазақстан Республикасының «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, іс жүргізу нұсқаулығын білуі. 8. Жамбыл аудандық əділет басқармасының бас маманы, 1 бірлік, C-R-4 санаты (уақытша, негізгі қызметкер бала күтімі бойынша берілген демалысынан шыққанға дейін, шығу уақыты 2016 жылдың 29 желтоқсаны). Функционалды міндеттері: əділет департаментіне айлық, тоқсандық, жартыжылдық, жылдық есептерді əзірлеп, тапсыру, азаматтардың қабылдауын жүзеге асыру, мұрағаттың жұмысына жауап беру, ауылдық округтерге əдістемелік жəне тəжірибелік көмек көрсету, заңды тұлғаларды тіркеу, қайта тіркеу жəне таратуды жүзеге асырады, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу, құқықтық түсіндіру жұмыстарын жүргізу, басқа мемлекеттік органдарға зияткерлік меншік құқықтары жөніндегі сұрақтар бойынша əдістемелік көмек көрсету. Жергілікті атқару жəне өкілетті органдарға тексеру жүргізу, əкімшілік өндіріс қозғау, жергілікті атқарушы органдардың азаматтық хал актілерін тіркеу мəселелері бойынша қызметтеріне бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда құқық салаларындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасы «Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) жəне отбасы туралы» кодексін, Қазақстан Республикасы «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексін, Қазақстан Республикасының Жер кодексін, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы», Қазақстан Республикасының «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, іс жүргізу нұсқаулығын білуі. Қазақстан Республикасының Əділет министрлігі «Батыс Қазақстан облыстық əділет департаменті» республикалық мемлекеттік мекемесі, 090006, Орал қаласы, Достық-Дружба даңғылы, №208, электронды мекенжайы: kadry.zko@adilet.gov.kz, ақпараттық телефон: (8-7112) 51-36-43, факс: 50-50-95, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Орал қаласының сот актілерін орындау бойынша № 2 аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты, (уақытша, негізгі қызметкердің жүктілігі мен босану 2015 жылғы 6 желтоқсан кезеңіне дейін). Функционалды міндеттері: сот актілерін, қаулыларын орындау, жеке жəне заңды тұлғаларының өтініштерін қарау, филиал басшысының тапсырмаларын жəне филиалға түскен бақылау тапсырмаларын орындау. Статистиқалық есептерді дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық өндірісі жəне сот орындаушылар мəртебесі туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік тілді білу. 2. Орал қалалық əділет басқармасының бас маманы, 1 бірлік, С-R-4 санаты. Функционалды міндеттері: жылжымайтын мүлікке құқықтарды жəне онымен жасалған мəмілелерді мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыру. Заңды тұлғалардың мемлекеттік тіркеуін жəне филиалдар мен өкілдерінің есептік тіркеуін жүзеге асыру.

11

www.egemen.kz

Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі құқықтану білімі бар азаматтарға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексін, Қазақстан Республикасының «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңын, Қазақстан Республикасы «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілеттіктерді есептік тіркеу туралы» Заңын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік тілді білу. 3. Шыңғырлау аудандық əділет басқармасының бас маманы, 1 бірлік, С-R-4 санаты. Функционалды міндеттері: жылжымайтын мүлікке құқықтарды жəне онымен жасалған мəмілелерді мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыру. Заңды тұлғалардың мемлекеттік тіркеуін жəне филиалдар мен өкілдерінің есептік тіркеуін жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі құқықтану білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексін, Қазақстан Республикасының «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңын, Қазақстан Республикасы «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілеттіктерді есептік тіркеу туралы» Заңын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік тілді білу. 4. Атқарушылық өндірісті есепке алу жəне бақылау бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңі –2016 жылғы 25 наурыз аралығында). Функционалды міндеттері: азаматтар мен заңды тұлғалардың арыз-өтініштерін қарау, статистикалық есепті талқылау жəне талдау өткізу, сот орындаушылардың ағымдағы жəне перспективалы жоспарлау жұмыстарын ұйымдастыру, құрылымдық бөлімшелердің қызмет əрекеттерін əдістемелік жəне тəжірибелік іс-шараларды əзірлеп жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы», «Атқарушылық өндірісі жəне сот орындаушылар мəртебесі туралы» заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік тілді білу. 5. Орал қалалық əділет басқармасының бас маманы, 1 бірлік, С-R-4 санаты. Функционалды міндеттері: жылжымайтын мүлікке құқықтарды жəне онымен жасалған мəмілелерді мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыру. Заңды тұлғалардың мемлекеттік тіркеуін жəне филиалдар мен өкілдерінің есептік тіркеуін жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтану мамандығы бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі құқықтану білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексін, Қазақстан Республикасының «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңын, Қазақстан Республикасы «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілеттіктерді есептік тіркеу туралы» Заңын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік тілді білу. «Павлодар облысы əділет департаменті» РММ, 140000, Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 18, анықтама үшін телефон: 8 (7182) 32-62-70, факс: 8 (7182) 32-8167, электрондық мекенжай: ok_dupavl@mail.ru, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1.Құқықтық түсіндіру жəне халыққа заңгерлік қызмет көрсету бөлімінің басшысы, 1 бірлік С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: бөлім қызметін басқаруды қамтамасыз ету, бөлім жұмысын жоспарлау жəне ұйымдастыру, нотариустармен, жергілікті атқарушы органдардың нотариалды əрекеттерді жасауға уəкілетті лауазымды тұлғаларымен нотариалды əрекеттерді жасаудың заңдылығына жəне іс жүргізу қағидаларын сақтауына бақылау жүргізуді ұйымдастыру, жекеше нотариустарды есептік тіркеу, бағалау қызметінің субъектілеріне мемлекеттік бақылауды ұйымдастыру, жеке жəне заңды тұлғалардың нотариустардың, адвокаттардың, бағалаушылардың əрекеттеріне түскен өтініштерін қарау, нотариалды жəне адвокаттық қызметпен айналысуға құқық беретін лицензияның күшін тоқтата тұру, айыру жəне тоқтату туралы ұсыныс дайындау, нотариустарға жəне нотариалды əрекеттерді жасауға уəкілетті лауазымды тұлғаларға əдістемелік жəне тəжірибелік көмек көрсету, нотариалды тəжірибені жинақтап қорыту, нотариалды палатамен, адвокаттар алқасымен, бағалаушылар палатасымен бірлескен іс-шаралардың жүргізілуін ұйымдастыру, сот процестеріне қатысу, құқықтық насихат жəне құқықтық оқу бойынша жұмысты ұйымдастыруға бақылау жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік

тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. 2. Жеке сот орындаушылар қызметін ұйымдастыру бөлімінің басшысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: бөлім қызметін басқаруды қамтамасыз ету, бөлім жұмысын жоспарлау жəне ұйымдастыру, жеке сот орындаушыларымен қолданыстағы заңнаманың нормаларын сақтауына жəне олармен міндеттерін тиісінше орындауына бақылау жүргізу, жеке сот орындаушысы лицензиясының қолданылуын тоқтата тұру немесе тоқтату туралы ұсыныс енгізу, тəртіптік комиссияға жеке сот орындаушысын жауаптылыққа тарту туралы ұсыныс енгізу, жеке сот орындаушыларын есептік тіркеуді жүргізу, жеке сот орындаушыларына əдістемелік жəне тəжірибелік көмек көрсету, жеке сот орындаушыларының жұмыс тəжірибесіне жалпылама талдау жүргізу, жеке жəне заңды тұлғалардың жеке сот орындаушылардың əрекеттеріне түскен өтініштерін қарау, жеке сот орындаушыларымен жасалатын атқарушылық əрекеттердің заңдылығына жəне іс жүргізу ережелерін сақтауға бақылауды жүзеге асыру, атқарушылық қызметті жүзеге асыратын жеке сот орындаушыларының біліктілігін арттыруды жүргізу, жеке сот орындаушылардың қызметі туралы ақпаратты жинау, номенклатуралық істерді жүргізу жəне оларды мұрағатқа тапсыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. 3. Павлодар қаласы əділет басқармасының бас маманы, C-R-4 санаты, 2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік негізгі қызметшінің 2016 жылдың 30 сəуіріне дейін баланы күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілеттіктерді есептік тіркеу, «Заңды тұлғалар» мемлекеттік деректер қорына мəліметтерді тиісінше енгізу үшін жауапкершілікті көтереді, əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманы құрастыру жəне қолданыстағы заңнамаға сəйкес тиісті сотқа жолдау, соттарда қатысу, номенклатуралық істерді жүргізу жəне оларды мұрағатқа тапсыру, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау, қолданыстағы заңнаманы насихаттау, құқықтық түсіндіру жұмыстары бойынша ісшараларды орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 4. Павлодар қаласы əділет басқармасының жетекші маманы, 1 бірлік C-R-5 санаты. Функционалды міндеттері: жылжымайтын мүлікке құқықтарды (құқық ауыртпалықтарын) мемлекеттік тіркеу, құқықтық кадастрын жүргізу, «Жылжымайтын мүлік тіркелімі» мемлекеттік деректер қорына мəліметтерді тиісінше енгізу жəне «Жылжымайтын мүлік тіркелімінің электрондық мұрағаты» ақпараттық жүйесінде тіркеу құжаттарын уақтылы сканерлеу үшін жауапкершілікті көтереді, егер мəмілені нотариат куəландырмаса мəмілені жасаған адамдардың қойылған қолдарының растығын, олардың іс-əрекетке қабілеттілігін (құқықтық қабілеттілігін), сондай-ақ олардың ерікті түрде жасалғандығын тексеру, əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманы құрастыру жəне қолданыстағы заңнамаға сəйкес тиісті сотқа жолдау, соттарға қатысу, номенклатуралық істерді жүргізу жəне оларды мұрағатқа тапсыру, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау, қолданыстағы заңнаманы насихаттау, зияткерлік меншік құқықтарын қорғау бойынша жұмысты жүргізу жəне есептерді құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік. 5. Павлодар ауданы əділет басқармасының бас маманы, 1 бірлік, C-R-4 санаты (уақытша, негізгі қызметшінің 2016 жылдың 12 қаңтарына дейін баланы күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: жылжымайтын мүлікке құқықтарды (құқық ауыртпалықтарын) мемлекеттік тіркеу, құқықтық кадастрды жүргізу, «Жылжымайтын мүлік тіркелімі» мемлекеттік деректер қорына мəліметтерді тиісінше енгізу жəне «Жылжымайтын мүлік тіркелімінің электрондық мұрағаты» ақпараттық жүйесінде тіркеу құжаттарын уақтылы сканерлеу үшін жауапкершілікті көтереді, егер мəмілені нотариат куəландырмаса мəмілені жасаған адамдардың қойылған қолдарының растығын, олардың іс-əрекетке қабілеттілігін (құқықтық қабілеттілігін), сондай-ақ олардың ерікті түрде жасалғандығын тексеру, əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманы құрастыру жəне қолданыстағы заңнамаға сəйкес тиісті сотқа жолдау, соттарға қатысу, номенклатуралық істерді жүргізу жəне оларды мұрағатқа тапсыру, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 6. Екібастұз қаласы əділет басқармасының жетекші маманы, 1 бірлік, C-R-5 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің 2018 жылдың 31 қаңтарына дейін бала күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілеттіктерді есептік тіркеу, «Заңды тұлғалар» мемлекеттік деректер қорына мəліметтерді тиісінше енгізу үшін жауапкершілікті көтереді, əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманы құрастыру жəне қолданыстағы заңнамаға сəйкес тиісті сотқа жолдау, соттарға қатысу, номенклатуралық істерді жүргізу жəне оларды мұрағатқа тапсыру, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау, қолданыстағы заңнаманы насихаттау, құқықтық түсіндіру жұмыстары бойынша ісшараларды орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік. 7. Екібастұз қаласы əділет басқармасының жетекші маманы, 1 бірлік C-R-5 санаты. Функционалды міндеттері: жылжымайтын мүлікке құқықтарды (құқық ауыртпалықтарын) мемлекеттік тіркеу, құқықтық кадастрды жүргізу, «Жылжымайтын мүлік тіркелімі» мемлекеттік деректер қорына мəліметтерді тиісінше енгізу жəне «Жылжымайтын мүлік тіркелімінің электрондық мұрағаты» ақпараттық жүйесінде тіркеу құжаттарын уақтылы сканерлеу үшін жауапкершілікті көтереді, егер мəмілені нотариат куəландырмаса мəмілені жасаған адамдардың қойылған қолдарының растығын, олардың іс-əрекетке қабілеттілігін (құқықтық қабілеттілігін), сондай-ақ олардың ерікті түрде жасалғандығын тексеру, əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманы құрастыру жəне қолданыстағы заңнамаға сəйкес тиісті сотқа жолдау, соттарға қатысу, номенклатуралық істерді жүргізу жəне оларды мұрағатқа тапсыру, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау, қолданыстағы заңнаманы насихаттау, зияткерлік меншік құқықтарын қорғау бойынша жұмысты жүргізу жəне есептерді құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік. 8. № 2 Павлодар аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, 2 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: азаматтық жəне əкiмшiлiк iстер бойынша сот шешiмдерiнің, ұйғарымдары мен қаулыларының, мүлiктi өндiрiп алу бөлiгiнде қылмыстық iстер бойынша үкiмдері мен қаулыларының, сондай-ақ өзге де органдар қаулыларының негізінде қолданыстағы заңнамаға сəйкес берілетін атқарушылық құжаттарды мiндеттi түрде жəне уақтылы орындау, уəкілетті жəне аумақтық органдардың бұйрықтарын, əдістемелік ұсынымдарын, нұсқаулары мен өкімдерін орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. 9. № 5 Павлодар аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: азаматтық жəне əкiмшiлiк iстер бойынша сот шешiмдерiнің, ұйғарымдары мен қаулыларының, мүлiктi өндiрiп алу бөлiгiнде қылмыстық iстер бойынша үкiмдері мен қаулыларының, сондай-ақ өзге де органдар қаулыларының негізінде қолданыстағы заңнамаға

сəйкес берілетін атқарушылық құжаттарды мiндеттi түрде жəне уақтылы орындау, уəкілетті жəне аумақтық органдардың бұйрықтарын, əдістемелік ұсынымдарын, нұсқаулары мен өкімдерін орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. 10. Ақсу аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, С-О-4 санаты, 2 бірлік, (оның ішінде 1 бірлік уақытша негізгі қызметшінің 2016 жылдың 16 қазанына дейін баланы күту бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: азаматтық жəне əкiмшiлiк iстер бойынша сот шешiмдерiнің, ұйғарымдары мен қаулыларының, мүлiктi өндiрiп алу бөлiгiнде қылмыстық iстер бойынша үкiмдері мен қаулыларының, сондай-ақ өзге де органдар қаулыларының негізінде қолданыстағы заңнамаға сəйкес берілетін атқарушылық құжаттарды мiндеттi түрде жəне уақтылы орындау, уəкілетті жəне аумақтық органдардың бұйрықтарын, əдістемелік ұсынымдарын, нұсқаулары мен өкімдерін орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. 11. Екібастұз аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, 2 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: азаматтық жəне əкiмшiлiк iстер бойынша сот шешiмдерiнің, ұйғарымдары мен қаулыларының, мүлiктi өндiрiп алу бөлiгiнде қылмыстық iстер бойынша үкiмдері мен қаулыларының, сондай-ақ өзге де органдар қаулыларының негізінде қолданыстағы заңнамаға сəйкес берілетін атқарушылық құжаттарды мiндеттi түрде жəне уақтылы орындау, уəкілетті жəне аумақтық органдардың бұйрықтарын, əдістемелік ұсынымдарын, нұсқаулары мен өкімдерін орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Алматы облысы əділет департаменті, индекс 040000, Талдықорған қаласы, Қаблиса жырау көшесі, 69а, анықтама үшін телефон/факс: 8 (7282) 24-30-59, электронды мекенжай: kadri_ ust@mail.ru, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Персоналмен жұмыс жəне ішкі қауіпсіздік бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты. Функционалды міндеттері: əділет департаментіне жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен шағым-арыздың сапалы жəне уақтылы орындалу мерзімін қадағалау; департамент жəне аудандық, қалалық əділет басқармаларының мемлекеттік қызметшілерімен еңбек тəртібінің, қызмет этикасының қағидаларының сақталуын қадағалау; сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының алдын алу мақсатында іс-шаралар ұйымдастыру; заңнамамен көзделген басқа да өкілеттікті атқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгер, құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 2. Қаржы жəне материалдық-техникалық бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің 2017 жылғы 21 қаңтарға дейін бала күтімі бойынша демалыста болу кезеңіне). Функционалды міндеттері: қаржы жəне материалдықтехникалық жұмысты жоспарлау, болжамдау, бюджеттік бағдарлама бойынша шығындардың жылдық болжамын жасау, бюджеттік бағдарлама бойынша қаржыландырудың жоспары жөнінде есеп беру, мүліктердің есебін жүргізу, қызметкерлердің еңбекақы, іссапар төлемдерін есептеу, адвокаттардың еңбегіне ақы төлеу жөнінде жəне шаруашылық тауарлардың шығынына есеп жүргізу, коммуналдық шаруашылық арасында келісімшарт түзу, ғимаратты жалға алып тұрушылардың төлемақы есебін жүргізу, мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру, сотқа құжаттарды дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономист, бухгалтер мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 3. Құқықтық түсіндіру жəне халыққа заңгерлік қызмет көрсету бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты. Функционалды міндеттері: жасалынған нотариаттық іс-əрекеттердің заңдылығы мен іс жүргізу тəртіптерінің сақталуына тексеру жүргізу; жекеше нотариустың бос орнына орналасу үшін конкурс өткізу бойынша тиісті шараларды ұйымдастыру, конкурстық комиссияның құжаттарын жүргізу, адвокаттық қызмет бойынша жұмысының ұйымдастырылуын камтамасыз ету, департаменттің қызметі туралы бұқаралық ақпарат құралдарында көрсетілуін жəне жариялауын ұйымдастыру, құқықтық түсіндіру жұмыстары жоспарын жасау, жергілікті атқарушы органдардың құқықтық түсіндіру жəне заң қызметін көрсету бойынша жұмысымен танысып, оларға əдістемелік жəне тəжірибелік көмек көрсету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгер, құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 4. Атқару өндірісін есепке алу жəне бақылау бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Заңы нормаларының дұрыс жəне толығымен қолданылуына бақылауды қамтамасыз ету; статистикалық есептердің дұрыс ұсынылуын қамтамасыз ету жəне бақылау; атқару өндірісі сұрақтары бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру; Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің тапсырмаларын орындау; сотқа талап арыздарды дайындау; ақшаны уақытша орналастырудың қолма-қол ақшасын бақылау шотындағы ақшалай қаражаттарына есеп жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгер, құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 5. Райымбек аудандық əділет басқармасының бас маманы, 1 бірлік, С-R-4 санаты. Функционалды міндеттері: заңды тұлғаларды жəне есептік филиалдарды жəне олардың өкілдерін мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыру; іс жүргізуді бақылау; Құқықтық түсіндіру жұмыстары жоспарын жасауды жүзеге асыру; құқықтық түсіндіру жұмыстары жоспарын орындау; басқарманың қызметі туралы бұқаралық ақпарат құралдарында көрсетілуін жəне жариялауын ұйымдастыру; жергілікті атқарушы органдардың құқықтық түсіндіру жəне заң қызметін көрсету бойынша жұмысымен танысып, оларға құқықтық көмек көрсету; халық арасында құқықтық насихат жұмыстарын ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгер, құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 6. Талғар аудандық əділет басқармасының жетекші маманы, 1 бірлік, С-R-5 санаты. Функционалды міндеттері: шығармалар жəне сабақтас құқық объектілері, өнеркəсіптік меншік объектілері, пайдалы үлгілер, өнеркəсіптік үлгілер, тауарлық белгілер, қызмет көрсету белгілері, тауарлардың шығу орындарының атаулары, селекциялық жетістіктер, интегралдық микросхемалар топологияларының құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету; контрафактілік өнімдерін айқындау мақсатында құқық қорғау органдарымен бірлесіп тексерулер жүргізуді жүзеге асыру; ұжымдық негізінде меншік құқықтарын басқарушы ұйымдардың қызметіне бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе орта кəсіптік білім: құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 7. Іле аудандық əділет басқармасының жетекші маманы, 1 бірлік, С-R-5 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің 2016 жылғы 12 қаңтарына дейінгі бала күтімі бойынша демалыста болу кезеңіне). Функционалды міндеттері: жылжымайтын мүлікке құқықтарды жəне онымен жасалған мəмілелерді мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе орта кəсіптік білім: құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 8. Іле аудандық əділет басқармасының жетекші маманы, 1 бірлік, С-R-5 санаты. Функционалды міндеттері: құқықтық түсіндіру

жұмыстары жоспарын жасауды жүзеге асыру; құқықтық түсіндіру жұмыстары жоспарын орындау; басқарманың қызметі туралы бұқаралық ақпарат құралдарында көрсетілуін жəне жариялауын ұйымдастыру; жергілікті атқарушы органдардың құқықтық түсіндіру жəне заң қызметін көрсету бойынша жұмысымен танысып, оларға құқықтық көмек көрсету, халық арасында құқықтық насихат жұмыстарын ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе орта кəсіптік білім: құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 9. Алматы облысы əділет департаменті сот актілерін орындау бойынша филиалы Райымбек аумақтық бөлімі басшысы-аға сот орындаушысы, 1 бірлік, С-О-3 санаты. Функционалды міндеттері: аумақтық бөлім жұмысын жоспарлау жəне ұйымдастыру; Қазақстан Республикасы «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Заңы нормаларының дұрыс қолданылуына бақылауды қамтамасыз ету; статистикалық есептерді əзірлеу; аумақтық бөлім қызметіне қадағалау жүргізу; қолданылған тəртіптік жазаларды шешу, марапаттау туралы ұсыныстар енгізу; атқару құжаттарын орындау сұрақтары бойынша басқа құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимыл ынтымақтастығында болу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгер, құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 10. Алматы облысы əділет департаменті сот актілерін орындау бойынша филиалы Панфилов аумақтық бөлімінің сот орындаушысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Заңына сəйкес атқару құжаттарын орындау; Статистикалық есептерді əзірлеу; атқару құжаттарын орындау сұрақтары бойынша басқа құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимыл ынтымақтастығында болу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгер, құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 11. Алматы облысы əділет департаменті сот актілерін орындау бойынша филиалы Алакөл аумақтық бөлімінің сот орындаушысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Заңына сəйкес атқару құжаттарын орындау; статистикалық есептерді əзірлеу; атқару құжаттарын орындау сұрақтары бойынша басқа құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимыл ынтымақтастығында болу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгер, құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 12. Алматы облысы əділет департаменті сот актілерін орындау бойынша филиалы Іле аумақтық бөлімінің сот орындаушысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Заңына сəйкес атқару құжаттарын орындау; Статистикалық есептерді əзірлеу; атқару құжаттарын орындау сұрақтары бойынша басқа құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимыл ынтымақтастығында болу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгер, құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 13. Алматы облысы əділет департаменті сот актілерін орындау бойынша филиалы Талдықорған қалалық бөлімінің сот орындаушысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Заңына сəйкес атқару құжаттарын орындау; статистикалық есептерді əзірлеу; атқару құжаттарын орындау сұрақтары бойынша басқа құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимыл ынтымақтастығында болу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгер, құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. 14. Алматы облысы əділет департаменті сот актілерін орындау бойынша филиалы Қарасай аумақтық бөлімінің сот орындаушысы, 3 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Заңына сəйкес атқару құжаттарын орындау; статистикалық есептерді əзірлеу; атқару құжаттарын орындау сұрақтары бойынша басқа құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимыл ынтымақтастығында болу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгер, құқықтану мамандығы бойынша. Жұмыс тəжірибесі: «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. Алматы қаласы əділет департаменті, 050010, Алматы қаласы, Зенков көшесі, 47 үй, анықтама үшін телефоны: 8 (727) 330-80-02, факс: 291-87-41, электронды мекенжай: du_almaty@mail.ru, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Персоналмен жұмыс жəне ішкі қауіпсіздік бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне 2017 жылдың 20 қазанына дейін). Функционалды міндеттері: құрам бойынша статистикалық есептерді жəне кадр алмасушылығы жəне басқа да кадр қызметі бойынша есептерді дайындау, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің департаментімен əрекеттесу, мемлекеттік органдардың жəне ұйымдардың сұраныс хаттарын, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру, «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау бойынша жұмыс жүргізу. Əкімшілік бос қызмет орнына конкурс жүргізу. Кадрлық сұрақтарға байланысты қорытындылауды, сараптауды жүргізу. Бөлімнің жеделдете өткізілген жиналысының хаттамасын жүргізу, номенклатура бойынша іс жүргізу, еңбек кітапшасын ресімдеу, сол бойынша еңбек өтілін есептеу. Жұмысты жетілдіруге байланысты лайықты ұсыныс енгізу. Мемлекеттік қызметкерлердің біліктілігін арттыру жəне қайта даярлау, оқыту бойынша жұмысты жүргізу. Бөлімнің жұмыс жоспарын дайындау. Негізгі қызметі, іссапар, еңбек демалысы жəне жеке құрамға қатысты бұйрықтардың жобаларын дайындау. Жүйе қызметкерлеріне Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті органдарына арнайы тексеріс материалдарын жолдау, Т-2 карточкаларына есеп жүргізу, оларға жазбаны уақтылы енгізу үшін жауапты болу, қызметкерлерге материалдық көмек көрсету бойынша хаттамалар дайындау, мемлекеттік қызметке алғаш кірген қызметкерлердің ант қабылдау ресімдерін ұйымдастыру, студенттердің тəжірибеден өтуін ұйымдастыру, еңбек демалысының кестесін құру, бөлімнің іс қағаздарын жүргізу, жүйе қызметкерлеріне анықтамалар мен мінездемелер дайындау, жүйе қызметкерлерінің еңбек өтілін анықтау хаттамаларын дайындау, еңбек шарты бойынша қызмет атқаратын қызметкерлерге толық кадрлық жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық, гуманитарлық ғылым немесе əлеуметтік ғылым мен экономика жəне бизнес саласында. Құқық, гуманитарлық ғылым немесе əлеуметтік ғылым мен экономика жəне бизнес саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының (Жалғасы 12-бетте).


12

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 9-11-беттерде).

нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 2. Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы, 1 бірлік, С-О-6 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне 2017 жылдың 6 мамырына дейін). Функционалды міндеттері: құжаттарды қабылдау, кіріс жəне шығыс құжаттарын электрондық құжат айналымның бірыңғай жүйесі арқылы тіркеу, əділет департаменті қызметкерлерімен іс жүргізу ережесі талаптарының сақталуын бақылау, азаматтардың жолданымын статистикалық есептерін дайындау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерімен жұмысты ұйымдастыру, кіріс жəне шығыс хат-хабарды тіркеу, əділет департаментінің мұрағатымен жұмыс жүргізу, номенклатуралық істермен жұмыс істеу, іс жүргізуді іске асыру, бөлімнің жұмысы туралы есеп беру жəне жоспарлау, оның жұмысын сараптау. Бөлім сұрақтары бойынша ақпараттар анықтамасын құрастыру. 1-ОЛ есебін жасау. Азаматтардың өтініші бойынша картотекаларды толтыру. Кіріс хат-хабарларды, атқарушылық құжаттарды тіркеу жəне атқарушылық құжаттардың өтініштер бойынша атқарылу мерзімін бақылауды жүзеге асыру. Хат-хабарларды жолдау шығыны бойынша есепті жасап бухгалтерлік бөлімге өткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық, гуманитарлық ғылым немесе əлеуметтік ғылым мен экономика жəне бизнес саласында. Құқық, гуманитарлық ғылым немесе əлеуметтік ғылым мен экономика жəне бизнес саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 3. Қаржы жəне материалдық-техникалық бөлімінің жетекші маманы, 2 бірлік С-О-6 санаты. Функционалды міндеттері: заңмен белгіленген тəртіпте еңбекақыны есептеу бойынша жұмыстарды жүргізу, алғашқы құжатты өңдеу, қызметкердің есепті мəліметтерін компьютерге енгізу, қызметкерлерге еңбекақыны есептеу жəне басқа да төлемдер бойынша анықтамалар беру. Зейнетақы қорына түсетін шарттардағы мəліметтердің нақтылығын, дұрыс ресімделуін тексеру жəне зейнетақы қорымен байланысты қамтамыз ету. Статистикалық, салық комитеті жəне зейнетақы қоры органдарына қажетті есептерді құру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық, əлеуметтік ғылым мен экономика жəне бизнес саласындағы. Құқық, гуманитарлық ғылым немесе əлеуметтік ғылым мен экономика жəне бизнес саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 4. Құқықтық түсіндіру жəне халыққа заңгерлік қызмет көрсету бөлімінің жетекші маманы, 1 бірлік, С-О-6 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне 2016 жылдың 7 сəуіріне дейін). Функционалды міндеттері: жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерінің, сонымен қатар мемлекеттік органдардың сұраныс хаттарының уақтылы қарастырылуын қамтамасыз ету. Нотариустардың жұмысын ұймдастыруға бақылау жүргізу, нотариустар мен адвокаттардың қызметіне қатысты келіп түскен шағымдарға мониторинг жүргізу,нотариустармен куəландырылған мəмілелерді жарамсыз деп тану туралы сот талаптарына мониторинг жүргізу,сот тəртібі арқылы нотариат қызметін тоқталуына жол берген нотариустарға қатысты шаралардың қолдануын бақылау, адвокаттарға қатысты қозғалған қылмыстық істерге мониторинг жүргізу, құқық қорғау органдармен көкейкесті қалпын сақтау мақсатында нотариустарға қатысты қозғалған қылмыстық істерге мониторинг жүргізу, жедел кеңес отырыстарының, семинар оқытуларының хаттамасын жүргізу, бөлімнің кіріс хатхабарын тіркеу жəне оны уақтылы қызметкерлерге таратуды қамтамасыз ету, мұрағаттық материалдарды өңдеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласындағы. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білім барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 5. Нормативтік-құқықтық актілерді тіркеу бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне 2017 жылдың 11 тамызына дейін). Функционалды міндеттері: нормативтік-құқықтық актілердің Қазақстан Республикасы қолданысындағы заңнамасына сəйкестігіне құқықтық сараптама жəне талдау жүргізу, нақты нормативтік-құқықтық актіні тіркеу мүмкіндігі немесе одан бас тарту бойынша дəлел қорытындылар дайынау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласындағы. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білім барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтікқұқықтық актілерді, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін

орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 6. Нормативтік-құқықтық актілерді тіркеу бөлімінің жетекші маманы, 1 бірлік, С-О-6 санаты. Функционалды міндеттері: заңнаманы кодтау жəне жүйелеуді жүргізу, «Заң» дерекқоры мен ғаламтор арқылы заңнамалық жəне ведомстволық актілер мен қажетті əдебиеттерді іздеуді жүзеге асыру. Заңнамалық жəне нормативтік актілерге, журнал мақалалары мен заң əдебиттеріне тақырыптық іріктеу жүргізу, кодтау бойынша іс қағаздарын жүргізу, электронды поштамен жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласындағы. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 7. Заңды тұлғаларды тіркеу жұмысын ұйымдастыру бөлімінің жетекші маманы, 4 бірлік, С-О-6 санаты. Функционалды міндеттері: құрылтай құжаттармен танысу, заңды тұлғаларды тіркеу жəне қайта тіркеу бойынша бұйрықтар мен басқа да материалдарды дайындау. Қолданыстағы заңдылыққа сəйкес, əкімшілік материалдар бойынша бұзушылықтарды анықтау, жеке жəне заңды тұлғалар өкілдерінің өтініштерін қарастыру, бөлімнің іс қағаздарын жүргізу, заңды тұлғалар туралы мəліметтерді электронды деректер жинақтамасына енгізу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Тіркеу қызметі комитетіне тіркелген, қайта тіркелген, таратылған заңды тұлғалар туралы ақпаратты ұсыну, модемдік байланыс бойынша жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласындағы. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтікқұқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 8. Жылжымайтын мүлікті тіркеу басқармасы жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу жұмысын ұйымдастыру бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне 2016 жылдың 21 наурызына дейін). Функционалды міндеттері: тіркеу материалдарымен танысу, жылжымайтын мүлікке құқықтарын жəне олармен мəмілелерді тіркеуді жүзеге асыру, мұрағат істерін көтеру, жылжымайтын мүлікке кепілдерді тіркеу, жылжымайтын мүлікке құқықтарын тіркеу бойынша басқа да материалдарды дайындау, талдамалық жұмысты жүргізу, Қазакстан Республикасы Əділет министрлігінің бақылау тапсырмаларын орындау, тіркеу материалдарын тексеру жəне оның заңнамаға сəйкестігіне виза қою, жеке тұлғалар мен заңды тұлғалардың өкілдерінің өтініштерін қарастыру, материалдарды мұрағатқа тапсыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласындағы. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтікқұқықтық актілерді, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 9. Жылжымайтын мүлікті тіркеу басқармасының жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу жұмысын ұйымдастыру бөлімінің жетекші маманы, 1 бірлік, С-О6 санаты. Функционалды міндеттері: тіркеу материалдарымен танысу, жылжымайтын мүлікке құқықтарын жəне олармен мəмілелерді тіркеуді жүзеге асыру, мұрағат істерін көтеру, жылжымайтын мүлікке кепілдерді тіркеу, жылжымайтын мүлікке құқықтарын тіркеу бойынша басқа да материалдарды дайындау, аналитикалық жұмысты жүргізу, Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінің бақылау тапсырмаларын орындау, тіркеу материалдарын тексеру жəне оның заңнамаға сəйкестігіне виза қою, жеке тұлғалар мен заңды тұлғалардың өкілдерінің өтініштерін қарастыру, материалдарды мұрағатқа тапсыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласында. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясы, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтікқұқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 10. Жылжымайтын мүлікті тіркеу басқармасы ауыртпалықтарды тіркеу жəне мұрағаттау бөлімінің жетекші маманы, 1 бірлік, С-О-6 санаты. Функционалды міндеттері: тіркеу материалдарымен танысу, жылжымайтын мүлікке құқықтарын жəне олармен мəмілелерді тіркеуді жүзеге асыру, мұрағат істерін көтеру, жылжымайтын мүлікке кепілдерді тіркеу, жылжымайтын мүлікке құқықтарын тіркеу бойынша басқа да материалдарды дайындау, талдамалық жұмысты жүргізу, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің бақылау тапсырмаларын орындау, тіркеу материалдарын тексеру жəне оның заңнамаға сəйкестігіне виза қою, жеке тұлғалар мен заңды тұлғалардың өкілдерінің өтініштерін қарастыру, материалдарды мұрағатқа тапсыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласында. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық

17 қыркүйек 2015 жыл

актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 11. Атқару өндірісін қамтамасыз ету басқармасы атқару өндірісін есепке алу жəне бақылау бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне – 2016 жылдың 10 желтоқсанына дейін). Функционалды міндеттері: бөлім жұмысының жоспарын жасау, сот орындаушылардың əрекетіне қатысты азаматтардың жəне ұйымдардың өтініштерін қарау, прокурор назар салған актілері бойынша қызметтік тексеру жүргізу. Сот актілерін орындау сұрақтары бойынша мемлекеттік жəне басқа ұйымдармен өзара қарым қатынаста болу. Департамент жұмысының жоспарын жасау, атқарушылық іс жүргізу бойынша жұмысты жинақтау жəне сараптау.Жетілдіру жұмыстары бойынша анықтама, ақпарат, жинақтауды құрастыру, лайықты ұсынысты енгізу. Сот актілерін орындау сұрақтары бойынша мемлекеттік жəне басқа да ұйымдармен өзара қарым қатынаста болу. Бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмысты ұйымдасыру (бұдан əрі – БАҚ), БАҚ мақалаларын, жарияланымдарын жоспарлануын жүзеге асыру жəне дайындау, прокуратура, құқық қорғау жəне т.б. ұйымдармен жиналыс, дөңгелек үстел, кездесу жəне семинарлық сабақтарды жүргізу бойынша жұмысты ұйымдастыру. Атқарушылық іс жүргізу бойынша статистикалық есептілікті қабылдау, аумақтық бөлім жұмысы туралы есепті, жинақтық статистикалық есептілікті құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласында. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 12. Атқару өндірісін қамтамасыз ету басқармасы атқару өндірісін есепке алу жəне бақылау бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты. Функционалды міндеттері: бөлім жұмысының жоспарын жасау, сот орындаушылардың əрекетіне қатысты азаматтардың жəне ұйымдардың өтініштерін қарау, прокурор назар салған актілері бойынша қызметтік тексеру жүргізу. Сот актілерін орындау сұрақтары бойынша мемлекеттік жəне басқа ұйымдармен өзара қарым-қатынаста болу. Департамент жұмысының жоспарын жасау, атқарушылық іс жүргізу бойынша жұмысты жинақтау жəне сараптау.Жетілдіру жұмыстары бойынша анықтама, ақпарат, жинақтауды құрастыру, лайықты ұсынысты енгізу. Сот актілерін орындау сұрақтары бойынша мемлекеттік жəне басқа да ұйымдармен өзара қарым қатынаста болу. Бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмысты ұйымдасыру (бұдан əрі – БАҚ), БАҚ мақалаларын, жарияланымдарын жоспарлануын жүзеге асыру жəне дайындау, прокуратура, құқық қорғау жəне т.б. ұйымдармен жиналыс, дөңгелек үстел, кездесу жəне семинарлық сабақтарды жүргізу бойынша жұмысты ұйымдастыру. Атқарушылық іс жүргізу бойынша статистикалық есептілікті қабылдау, аумақтық бөлім жұмысы туралы есепті, жинақ статистикалық есептілікті құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласында. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтікқұқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 13. Алмалы аудандық əділет басқармасының жетекші маманы, 1 бірлік, С-R-5 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне – 2017 жылдың 27 мамырына дейін). Функционалды міндеттері: құрылтай құжаттармен танысу, заңды тұлғаларды тіркеу жəне қайта тіркеу бойынша бұйрықтар мен басқа да материалдарды дайындау. Қолданыстағы заңдылыққа сəйкес, əкімшілік материалдар бойынша бұзушылықтарды анықтау, жеке жəне заңды тұлғалар өкілдерінің өтініштерін қарастыру, іс қағаздарын жүргізу, заңды тұлғалар туралы мəліметтерді электронды деректер жинақтамасына енгізу, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Тіркеу қызметі комитетіне тіркелген, қайта тіркелген, таратылған заңды тұлғалар туралы ақпаратты ұсыну, модемдік байланыс бойынша жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласында. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясы, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 14. Бостандық аудандық əділет басқармасының жетекші маманы, 1 бірлік, С-R-5 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне – 2016 жылдың 1 қазанына дейін). Функционалды міндеттері: құрылтай құжаттармен танысу, заңды тұлғаларды тіркеу жəне қайта тіркеу бойынша бұйрықтар мен басқа да материалдарды дайындау, қолданыстағы заңдылыққа сəйкес, əкімшілік материалдар бойынша бұзушылықтарды анықтау, жеке жəне заңды тұлғалар өкілдерінің өтініштерін қарастыру, іс қағаздарын жүргізу, заңды тұлғалар туралы мəліметтерді электронды деректер жинақтамасына енгізу, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Тіркеу қызметі комитетіне тіркелген, қайта тіркелген, таратылған заңды тұлғалар туралы ақпаратты ұсыну, модемдік байланыс бойынша жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар:

жоғары білім: құқық саласындағы. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 15. Жетісу аудандық əділет басқармасының бас маманы, 1 бірлік, С-R-4 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне – 2017 жылдың 20 тамызына дейін). Функционалды міндеттері: құрылтай құжаттармен танысу, заңды тұлғаларды тіркеу жəне қайта тіркеу бойынша бұйрықтар мен басқа да материалдарды дайындау, қолданыстағы заңдылыққа сəйкес, əкімшілік материалдар бойынша бұзушылықтарды анықтау, құрылтай құжаттары бойынша кеңес беру, мемлекеттік тіркеу, қайта тіркеу, филиалдар мен өкілеттіктерді есептік тіркеу жəне қайта тіркеу, сонымен қатар тарату жəне қайта құру тəртібін түсіндіру, заңды тұлғаларды тіркеу жəне қайта тіркеу сұрақтары бойынша жеке жəне заңды тұлғаларды қабылдау, талдау жұмыстарын жүргізу, тіркеу бөлімінің қызметі туралы ақпарат дайындау, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Тіркеу қызметі комитетінің бақылау тапсырмаларын орындау, тіркеу материалдарын тексеру жəне оларды заңнамаға сəйкестігіне виза қою, жеке жəне заңды тұлғалардың өкілдерінің өтініштерін қарастыру, басқа мемлекеттік органдармен əрекеттесу, заңды тұлғаларды тіркеу жұмысы бойынша заңнама актілерін жүйелеу, тіркелген заңды тұлғалардың құжаттарын беруді жүзеге асыру, заңмен белгіленген мерзімде статистика басқармасына жəне басқа да органдарға хабарлама толтыру мен жіберу, қарастырылған материалдарды мұрағатқа өткізу, бизнес сəйкестендіру номерлерінің ұлттық тізімін жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласында. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. 16. Наурызбай аудандық əділет басқармасының жетекші маманы, 1 бірлік, С-R-5 санаты. Функционалды міндеттері: құрылтай құжаттармен танысу, заңды тұлғаларды тіркеу жəне қайта тіркеу бойынша бұйрықтар мен басқа да материалдарды дайындау, қолданыстағы заңдылыққа сəйкес, əкімшілік материалдар бойынша бұзушылықтарды анықтау, жеке жəне заңды тұлғалар өкілдерінің өтініштерін қарастыру, іс қағаздарын жүргізу, заңды тұлғалар туралы мəліметтерді электронды деректер жинақтамасына енгізу, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Тіркеу қызметінің комитетіне тіркелген, қайта тіркелген, таратылған заңды тұлғалар туралы ақпаратты ұсыну, модемдік байланыс бойынша жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласында. Құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарын тестілеу бағдарламасы бойынша (аталған санатқа), Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексін, аталған санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерден хабардар болуы тиіс. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Маңғыстау облысы əділет департаменті, 130000, Ақтау қаласы, 3б-шағын аудан, №16 ғимарат, анықтамалар үшін телефон: 8 (7292) 302006, электронды мекенжай: depjust-mangistau@ mail.ru, бос жəне уақытша бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржы жəне материалдық-техникалық бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты. Функционалды міндеттері: төлемді тапсырманы ресімдеу жəне оларды банкіден өткізуі, еңбекақыны есептеп, мезгілінде төлеу, кредиторлық жəне дебиторлық берешектерді есептеу, тоқсандық есептерін жасау, қаржылық жылға жоба құрастыру, қаржыландыруды ашуға өтінімдерді ресімдеу, еңбекақы жəне өзге де төлемдерді есептеу мəселелері бойынша қызметшілерге анықтамалар беру, статистика, салық органдарына, зейнетақы қорына қажетті есептер жасау, тауарларды, қызметтерді мемлекеттік сатып алу бойынша құжаттарды дайындау, ұйымдастыру, қызмет тапсырушылармен салыстыру актісін жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес: экономика, есеп жəне аудит, қаржы; ортадан кейінгі есеп жəне аудит білімі барларға рұқсат етіледі: экономист-есепші, экономист. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 2. Қаржы жəне материалдық-техникалық бөлімінің жетекші маманы, 1 бірлік, С-О-6 санаты (уақытша 2016 жылдың 18 желтоқсанына дейін негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: ақпараттық технологиялар саласында жеткізушілермен ұсынылатын қызмет көрсетулер сапасының мониторингі, материалдық игіліктердің жəне негізгі қаражаттардың толық есептігін жүргізу, активтерге тозу есептеу, есептен шығаруға қажетті құжаттарды ресімдеу, материалдық-техникалық қамтамасыз ету мəселелері бойынша ақпараттар дайындау; қызметшілерді есепке алу жəне өмірбаян деректерін компьютерге енгізу, бөлімде іс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес: экономика, есеп жəне аудит, қаржы; ортадан кейінгі есеп жəне аудит білімі барларға рұқсат етіледі: экономист-есепші, экономист. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының

нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша Функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 3. Жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу жұмысын ұйымдастыру бөлімінің жетекші маманы, 1 бірлік, С-О-6 санаты. Функционалды міндеттері: бөлім жұмысы бойынша есептерді дайындау, іс жүргізу, жылжымайтын мүлікке құқықтарды жəне онымен жасалатын мəмілелерді мемлекеттік тіркеу мəселелері бойынша сот отырыстарына қатысу, жеке жəне заңды тұлғалар өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық, ортадан кейінгі құқықтық білімі барларға рұқсат етіледі. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 4. Құқықтық түсіндіру жəне халыққа заңгерлік көмек көрсету бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты (уақытша, 2017 жылдың 11қарашаға дейін негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: құқықтық түсіндіру жəне құқықтық насихат саласындағы жұмыстарды жүзеге асыру, мемлекеттік тілді дамыту бағытындағы жұмыстарды ұйымдастыру, ҚР ƏМ жəне əділет департаментінің вебсайтына ақпараттар жолдануын қамтамасыз ету, БАҚ жəне интернет-ресурстармен жұмыстарды ұйымдастыру, бөлім жұмысы туралы есептерді дайындау, бөлімде іс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық, педагогикалық, құқық жəне экономика негіздері, педагогика жəне психология, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, жоғары білім: экономика; ортадан кейінгі құқықтық білімі барларға рұқсат етіледі: құқықтану, құқық қорғау қызметі. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 5. Зияткерлік меншік құқықтары бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты. Функционалды міндеттері: ҚР ƏМ-нің жəне басшылықтың тапсырмаларын сапалы жəне дер кезінде орындау, зияткерлік меншік құқығын қорғау аясындағы заңнамаларды қолдану тəжірибесін қорытындылау, осы саладағы əкімшілік құқық бұзушылықтарды есепке алу бойынша мəліметтер банкісін жүргізуді қамтамасыз ету, лицензиялық келісімшарттарды тіркеу бойынша департамент қызметін жүзеге асыру; ҚР ƏҚБтК-тің 128, 129, 145-баптарына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық жұмыстары бойынша өндірістік істерді жүзеге асыру, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық: құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі; ортадан кейінгі құқықтық білімі барларға рұқсат етіледі: құқықтану, құқық қорғау қызметі. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 6. Нормативтік-құқықтық актілерді тіркеу бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты (уақытша 2017 жылдың 3 ақпанына дейін негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: Əділет министрлігінің, департамент басшылығының, бөлім басшысының тапсырмаларын сапалы жəне уақытында орындау, құқықтық сараптаманы жүзеге асыру, нормативтік-құқықтық актілерге қорытынды дайындау, нормативтік-құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімін жүргізу жəне тізілімнің мазмұнына жауап беру, тіркеуден өткен жарияланған нормативтік-құқықтық актілерге мониторинг жүргізу, «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР кодексінің 353, 354-баптарына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық істері бойынша сот жəне басқа да мемлекеттік құқық қорғау органдарына қатысу, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау, іс жүргізу, бөлімнің жұмысына байланысты құжаттарды дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық, ортадан кейінгі құқықтық білімі барларға рұқсат етіледі. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 7. Нормативтік-құқықтық актілерді тіркеу бөлімінің жетекші маманы, 1 бірлік, С-О-6 санаты. Функционалды міндеттері: Əділет министрлігінің, департамент басшылығының, бөлім басшысының тапсырмаларын сапалы жəне уақытында орындау, құқықтық сараптаманы жүзеге асыру, нормативтік-құқықтық актілерге қорытынды дайындау, нормативтік-құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімін жүргізу жəне тізілімнің мазмұнына жауап беру, тіркеуден өткен жарияланған нормативтік-құқықтық актілерге мониторинг жүргізу, «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР кодексінің 353, 354-баптарына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық істері бойынша сот жəне басқа да мемлекеттік құқық қорғау органдарына қатысу, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау, іс жүргізу, бөлімнің жұмысына байланысты құжаттарды дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық; ортадан кейінгі құқықтық білімі барларға рұқсат етіледі. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 8. Жеке сот орындаушылар қызметін ұйымдастыру бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты. Функционалды міндеттері: бөлімде іс жүргізу, жеке сот орындаушыларының қызметін тексеру, əдістемелік жəне тəжірибелік көмек көрсету, жеке жəне заңды тұлға өтініштерін қарау, бөлімнің жұмысы бойынша есеп, талдау, қорытындылар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқықтық жоғары білім; ортадан кейінгі құқықтық білімі барларға рұқсат етіледі. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. (Соңы 13-бетте).


17 қыркүйек 2015 жыл

(Соңы. Басы 9-12-беттерде).

9. Жеке сот орындаушылар қызметін ұйымдастыру бөлімінің басшысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: жұмысты ұйымдастыру, бақылау, жоспарлау, орындау қабілеті, мониторинг жəне ақпараттық-талдамалық, ұйымдастырушылық жұмыстарын меңгеру, азаматтарды қабылдауда жұмыс тəжірибесі, жеке сот орындаушыларының жұмысына бақылау жүргізу, тəжірибелік жəне əдістемелік көмек көрсетілуін ұйымдастыру, бөлім жұмысына басшылық ету Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 10. Атқару өндірісін есепке алу жəне бақылау бөлімінің басшысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: жұмысты ұйымдастыру, бақылау, жоспарлау, орындау қабілеті, мониторинг жəне ақпараттық-талдамалық, ұйымдастырушылық жұмыстарын меңгеру, азаматтарды қабылдауда жұмыс тəжірибесі, сот актілерін орындау бойынша аумақтық бөлімдердің өндірісіндегі атқару құжаттарының орындалуын қамтамасыз ету, сот орындаушыларына қатысты арыз-шағымдарды қарау, атқару өндірісіне талдау жүргізу, бөлім жұмысына басшылық ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 11. Ақтау аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, 5 бірлік, С-О-4 санаты (оның ішінде негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне – 1 бірлік 2015 жылдың 16 қазанына дейін, 1 бірлік 2016 жылдың 29 қыркүйегіне дейін, 1 бірлік 2017 жылдың 7 қыркүйегіне дейін, 1 бірлік 2017 жылдың 19 желтоқсанына дейін, 1 бірлік 2018 жылдың 25 сəуіріне дейін). Функционалды міндеттері: іс жүргізу, сот актілерін орындау, орындауға қатысты мəселелер бойынша қаулылар шығару, статистикалық есептер дайындау, əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар жасау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері мен шағымдарын қарау, бөлімнің нұсқауына сəйкес міндеттерін атқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 12. Ақтау аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, 2 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: іс жүргізу, сот актілерін орындау, орындауға қатысты мəселелер бойынша қаулылар шығару, статистикалық есептер дайындау, əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар жасау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері мен шағымдарын қарау, бөлімнің нұсқауына сəйкес міндеттерін атқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 13. Жаңаөзен аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты. Функционалды міндеттері: іс жүргізу, сот актілерін орындау, орындауға қатысты мəселелер бойынша қаулылар шығару, статистикалық есептер дайындау, əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар жасау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері мен шағымдарын қарау, бөлімнің нұсқауына сəйкес міндеттерін атқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 14. Жаңаөзен қаласы əділет басқармасының басшысы, 1 бірлік, С-R-1 санаты. Функционалды міндеттері: жұмысты ұйымдастыру, бақылау, жоспарлау, орындау қабілеті, мониторинг жəне ақпараттық-талдамалық, ұйымдастырушылық жұмыстарын меңгеру, азаматтарды қабылдауда жұмыс тəжірибесі, құқықтық түсіндіру, заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу, филиалдар мен өкілеттіктерді есептік тіркеу, заңды тұлғалардың бірыңғай мемлекеттік тіркелімін, филиалдар мен өкілеттіктердің тізілімін жүргізу, жылжымайтын мүлікке құқықтарды (ауыртпалықтарды) тіркеу жəне онымен жасалатын мəмілелерді мемлекеттік тіркеу бағытындағы жұмыстардың жүргізілуін қамтамасыз ету, департамент басшысының тапсырған басқа да заңмен құзырлы міндеттерді атқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 15. Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты (уақытша 2016 жылдың 17 шілдесіне дейін негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: департамент жəне басқарма, аумақтық бөлімдердің құжат айналымын талдау, департаментке келіп түскен өтініштерге талдау, қалалық, аудандық əділет басқармалар мен бөлімдерге іс жүргізу бойынша əдістемелік-тəжірибелік көмек көрсету, бөлім жұмысы туралы есептерді дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық: құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі, педагогикалық білім: құқық жəне экономика негіздері, қызмет көрсету білім: əлеуметтік жұмыс; ортадан кейінгі құқықтық білімі барларға рұқсат етіледі: құқықтану, құқық қорғау қызметі.Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»:

www.egemen.kz

Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. 16. Ұйымдастыру-талдау жұмысы бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты. Функционалды міндеттері: əділет органдарының үйлестіру кеңесі қызметін ұйымдастыру, жұмыс жəне басқа да іс-шаралар жоспарларының орындалуына есеп жүргізу, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау, департаменттің құрылымдық бөлімшелерінің жұмысы бойынша талдау, мониторинг жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық, құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі, педагогикалық білім: құқық жəне экономика негіздері; ортадан кейінгі құқықтық білімі барларға рұқсат етіледі: құқықтану, құқық қорғау қызметі. Тиісті санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға кандидаттардың Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігімен анықталатын тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағытын, нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерді білуі. IV. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Еңбек, əлеуметтік қорғау жəне көші-қон комитетінің Батыс Қазақстан облысы бойынша департаменті, 090000, Орал қаласы, Сарайшық көшесі, 44/2, 414-бөлме, анықтама үшін телефон: 8(7112)515291, электронды поштасы: s.erbolatova@mzsr. gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1.Қаржы жəне ұйымдық-бақылауды қамсыздандыру бөлімінің басшысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс уақытына 06.06.2017 жылға дейін), жұмыс орны: Орал қ. Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есептер, ақпараттар əзірлеу жəне бухгалтерлік есеп жүргізу мəселелері бойынша қызмет атқару, еңбекақы, зейнетақы аударымдары, əлеуметтік салық жəне табыс салықтары бойынша есеп жасау; департаменттің штаттық кестесін дайындау, шарттарды ресімдеу, техникалық қызметшілердің жұмысын ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, қаржы, есеп жəне аудит) мамандықтары бойынша білім, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу, мүмкіндігінше мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Еңбек, əлеуметтік қорғау жəне көші-қон комитетінің Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті, 160013, Шымкент қ., Диваев көшесі, 148-үй, байланыс телефоны: (8-7252) 32-13-48, факс 47-85-41, e-mail: sh.baibulova@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржы жəне ұйымдық-бақылауды қамсыздандыру бөлімінің басшысы, 1 бірлік, С-О-4 санаты, индекс 07-0, жұмыс орны Шымкент қ. Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есепті жүргізу жəне бухгалтерлік есеп беруді əзірлеу, қаржының мақсатты пайдаланылуын қамтамасыз ету, ақшалай қаржы мен материалдық құндылықтардың сақталуының қаржылық жəне кассалық тəртібін қатаң сақтау, қаржы тəртібін сақтауға бағытталған іс-шараларды жасау жəне жүзеге асыру, бухгалтерлік құжаттардың сақталуын, олардың белгіленген тəртіпте архивке тапсырылуын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, қаржы, есеп жəне аудит) мамандықтары бойынша білім, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу, мүмкіндігінше мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу. 2. Депртаменттің бас маман-заңгер-консультанты, 1 бірлік, С-О-5 санаты, индекс 0-1, жұмыс орны Шымкент қ. Функционалды міндеттері: департаменттің құқықтық құжаттарын əдіснамалық басшылыққа ала отырып, департаменттің кез келген бөліміне құқықтық кеңес беруге, құқықтық құжаттарын бірге құруға қатысады; департаменттің барлық бөлімдерімен құқық қорғау мекемелерімен кез келген құжаттар жіберуге қатысады; департамент мүлкінің сақталу негізінде кез келген қаржылық, еңбек тəртібі туралы шарттарды құруға араласады; департамент құрылымдарының анықтамаларын, түсініктемелерін, басқа да құжаттарын жасауға қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық, заңгер (юриспруденция) мамандығы бойынша жоғары білім, (мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі), мекемелер мен ұйымдарда дайын бағдарламалық өнімдерді пайдалану, заңгерлік қызметінде жұмыс тəжірибесінің болуы, мемлекеттік тілді білу жəне компьютерде кəсіби деңгейде жұмыс істей білу. 3. № 8 медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты, индекс 16-3, жұмыс орны Сарыағаш қ. Функционалды міндеттері: мүгедектік тобын, кəсіптік еңбекке қабілеттілікті жоғалту дəрежесін анықтау үшін адамдарды куəландыру, уақытша еңбекке қабілетсіздік мерзімдерін ұзарту, оңалтудың жеке бағдарламаларын əзірлеу, оңалту шараларын өткізу, оңалту шараларын өткізуге бақылау жасау, медициналық-əлеуметтік сараптама (МƏС) жəне мүгедектерді оңалту мəселелері жөнінде түсіндіру жұмысын жүргізу, МƏС жəне мүгедектерді оңалту мəселелері бойынша консультациялық-əдістемелік көмек көрсету, мүгедектердің орталықтандырылған деректер базасын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (психология), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) (қоғамдық денсаулық сақтау, дəрігерлік емдеу ісі, педиатрия) мамандықтары бойынша жоғары білім, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу, мүмкіндігінше мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақттау жəне əлеуметтік даму министрлігі Еңбек, əлеуметтік қорғау жəне көші-қон комитетінің «Жамбыл облысы бойынша департаменті» РММ, 080000, Тараз қаласы, Бөлтірік шешен көшесі, 7 а, тел/факс 54-60-21, B.Akhmetova@mzsr. gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1.Медициналық-əлеуметтік сараптаманың əдістемелік жəне бақылау бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты, жұмыс орны Тараз қаласы. Функционалды міндеттері: медициналық-əлеуметтік сараптау бөлімдерінің шешімдеріне шағымдану бойынша тұлғаны қайта куəландыру. Медициналық əлеуметтік сараптау бөлімдерінің мамандарына сараптау шешімі мəселелері бойынша кеңес береді. Департамент басшылығының белгілеуімен өзге де өкілеттікті жүзеге асыру. Мүгедектік себебін, тобын жəне еңбек қабілетінен айырылу дəрежесін белгілеу, мүгедектерді оңалту дұрыстығына бақылау. Ауру-мүгедектерді куəландыру актілерін ресімдеудің дұрыстығына бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары медициналық білім: емдеу ісі немесе педиатрия (жалпы тəжірибелі мамандар) мамандықтары бойынша, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес салалардың қатынастарын реттейтін заңнамалық жəне нормативтікқұқықтық актілерін білу; мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 2. № 3 медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты, жұмыс орны Тараз қаласы. Функционалды міндеттері: мүгедектіктің тобын, кəсіби еңбекке жарамсыздық деңгейін анықтау, уақытша еңбекке жарамсыздық мерзімдерін ұзарту үшін тұлғаларды куəландыру, дербес сауықтыру бағдарламаларын жасау, сауықтыру іс-шараларын жүргізудің дұрыстығына бақылау жасау, медициналық-əлеуметтік сараптама мəселелері мен мүгедектерді сауықтыру бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу, əдістемелік көмек көрсету, мүгедектерді есепке алу

жүйесінің орталықтандырылған дерекқорын қалыптастыру жұмысына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары медициналық білім: емдеу ісі немесе педиатрия (жалпы тəжірибелі мамандар) мамандықтары бойынша, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес салалардың қатынастарын реттейтін заңнамалық жəне нормативтікқұқықтық актілерін білу; мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 3. № 7 медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-0-5 санаты, жұмыс орны Тараз қаласы. Функционалды міндеттері: мүгедектіктің тобын, кəсіби еңбекке жарамсыздық деңгейін анықтау, уақытша еңбекке жарамсыздық мерзімдерін ұзарту үшін тұлғаларды куəландыру, дербес сауықтыру бағдарламаларын жасау, сауықтыру іс-шараларын жүргізудің дұрыстығына бақылау жасау, медициналық-əлеуметтік сараптама мəселелері мен мүгедектерді сауықтыру бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу, əдістемелік көмек көрсету, мүгедектерді есепке алу жүйесінің орталықтандырылған дерекқорын қалыптастыру жұмысына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары медициналық білім: емдеу ісі немесе педиатрия (жалпы тəжірибелі мамандар) мамандықтары бойынша, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес салалардың қатынастарын реттейтін заңнамалық жəне нормативтікқұқықтық актілерін білу; мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 4. № 8 арнайы медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-0-5 санаты, жұмыс орны Тараз қаласы. Функционалды міндеттері: мүгедектіктің тобын, кəсіби еңбекке жарамсыздық деңгейін анықтау, уақытша еңбекке жарамсыздық мерзімдерін ұзарту үшін тұлғаларды куəландыру, дербес сауықтыру бағдарламаларын жасау, сауықтыру іс-шараларын жүргізудің дұрыстығына бақылау жасау, медициналық-əлеуметтік сараптама мəселелері мен мүгедектерді сауықтыру бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу, əдістемелік көмек көрсету, мүгедектерді есепке алу жүйесінің орталықтандырылған дерекқорын қалыптастыру жұмысына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары медициналық білім: емдеу ісі немесе педиатрия (жалпы тəжірибелі мамандар) мамандықтары бойынша, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес салалардың қатынастарын реттейтін заңнамалық жəне нормативтікқұқықтық актілерін білу; мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Еңбек, əлеуметтік қорғау жəне көші-қон комитетінің Алматы облысы бойынша департаменті, 050000, Алматы қаласы, Желтоқсан көшесі, 114-үй, анықтама үшін телефон: 8(727) 267-7168, факс: 267-71-94, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Бас маман-заңгер-консультант, 1 бірлік, С-О-5 санаты, жұмыс орны Алматы қаласы. Функционалды міндеттері: департамент қызметін құқықтық қамтамасыз етуді ұйымдастыруды, басшылыққа қол қоюға ұсынылған құқықтық актілер жобаларының, сондай-ақ, бұйрықтар мен бұрыштамалардың заңнама талаптарына сəйкестігіне бақылауды жүзеге асыру, мемлекеттік сатып алу бойынша комиссия жұмысына қатысу, зейнетақымен қамтамасыз ету, халықты əлеуметтік қорғау мəселелері бойынша заңнамаға қатысты кеңес беру, сотта департаменттің мүддесін қорғау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі) мамандықтары бойынша жоғары білім, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес, салалық қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтікқұқықтық актілерді білу, мемлекеттік тілді білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 2. Персоналды басқару бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты, жұмыс орны Алматы қаласы. Функционалды міндеттері: департаменттің кадрлық құрамын қалыптастыру бойынша ресімдерді жəне конкурстық іріктеулерді өткізу, кадрлық мониторинг жəне кадрлық іс жүргізу, кəсіби бейімделу жəне тəлімгерлік, конкурстық, аттестаттау, тəртіптік жəне кадрлық мəселелер бойынша өзге де комиссиялардың жұмысына қатысу, мемлекеттік қызметке түсу, өту жəне тоқтату ресімдерін сақтауды қамтамасыз ету, тəжірибеден өткізу, мемлекеттік қызметшілердің қызметін бағалауды өткізуді ұйымдастыру, аттестаттау ресімдерін сақтау, сондай-ақ мемлекеттік қызметте болумен байланысты шектеулерді қабылдау, мемлекеттік қызметті өтуге байланысты құжаттарды дайындау жəне ресімдеу, əскери есептілікті жүргізу, құзыры шеңберінде Қазақстан Республикасының заңнамаларымен белгіленген басқа да өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (əлеуметтану, саясаттану, экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика, əлемдік экономика, қоғамдық байланыс, мұрағаттану, құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету, еңбекті ұйымдастыру жəне нормалау), техникалық ғылымдар жəне технологиялар мамандықтары бойынша жоғары білім, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес, салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу, мемлекеттік тілді білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 3. Қаржыландыру жəне ұйымдық-бақылауды қамсыздандыру бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты, жұмыс орны Алматы қаласы. Функционалды міндеттері: бөлім құзыретіне жататын мəселелері бойынша ақпараттарды жəне есептерді уақтылы орындалуын жəне сапалылығын қамтамасыз ету, халықты жұмыспен қамту туралы Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы №149 Заңын басшылыққа алып, «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасын жүзеге асыру, еңбек инспекциясы жөніндегі жергілікті органдардан еңбек қатынастары, оның ішінде еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау мəселелері бойынша қажетті ақпараттарды қадағалап, бақылау, еңбек инспекциясы құжаттарын сақтану жəне мұрағатқа жіберу ережесіне сəйкес ресімдеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, есеп жəне аудит, қаржы), жаратылыстану ғылымдары (математика), техникалық ғылымдар жəне технологиялар мамандықтары бойынша жоғары білім, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес, салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу, мемлекеттік тілді білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 4. Қаржыландыру жəне ұйымдық-бақылауды қамсыздандыру бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты, жұмыс орны Алматы қаласы. Функционалды міндеттері: келіп түскен азаматтардың жəне заңды тұлғалардың хат-хабарларының (хаттар, арыз-шағымдар мен басқа өтініштердің) есебін жүргізу жəне осы құжаттардың өз уақтысында қаралып, орындалуын қамтамасыз етуді бақылау, АИС ЕУОЛ-1-ОЛ, ЕСЭДО электрондық бағдарламасын күнделікті толтыруды қамтамасыз ету жəне əр айдың соңында есеп беру, мұрағат жəне жеке құжаттарды түгендеу жұмысын қамтамасыз ету, кіріс-шығыс құжаттарының ресімделуін қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі), əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, маркетинг), жаратылыстану ғылымдары (математика), техникалық ғылымдар жəне технологиялар мамандықтары бойынша жоғары білім, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу, мемлекеттік тілді білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 5. Медициналық-əлеуметтік сараптаманың əдістемелік жəне бақылау бөлімінің бас маманы, 2 бірлік, С-О-5 санаты, жұмыс орны Алматы қаласы. Функционалды міндеттері: медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімдерінің қорытындысына жеке тұлғадан түскен шағым бойынша қайта куəландыру жүргізу, мүгедектік тобының, уақытша еңбекке жарамсыздық мерзімдерінің дұрыс тағайындалуын тексеру, медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімдері қабылдаған шешімдердің дұрыстығын бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (психология), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) (қоғамдық денсаулық сақтау, дəрігерлік

емдеу ісі, педиатрия) мамандықтары бойынша жоғары білім, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес, салалардың қатынастарын реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерін білу, мемлекеттік тілді білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 6. №4, №5, №7, №8 медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімдерінің бас мамандары, 4 бірлік, С-О-5 санаты, жұмыс орны – Талғар, Талдықорған, Сарқанд, Жаркент қалалары. Функционалды міндеттері: мүгедектік тобын, кəсіби еңбекке жарамсыздық деңгейін анықтау, уақытша еңбекке жарамсыздық мерзімдерін ұзарту үшін тұлғаларды куəландыру, дербес сауықтыру бағдарламаларын жасау, сауықтыру іс-шараларын жүргізу, мүгедектерді сауықтыру шараларын жүргізудің дұрыстығына бақылау жасау, медициналық-əлеуметтік сараптама мəселелері мен мүгедектерді сауықтыру бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу, əдістемелік көмек көрсету, мүгедектерді есепке алу жүйесінің орталықтандырылған дерекқорын қалыптастыру жұмысына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (психология), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) (қоғамдық денсаулық сақтау, дəрігерлік емдеу ісі, педиатрия) мамандықтары бойынша жоғары білім, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес, салалардың қатынастарын реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерін білу, мемлекеттік тілді білуі жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Еңбек, əлеуметтік қорғау жəне көші-қон комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаменті, 070000, Өскемен қаласы, Белинский көшесі, 32-үй, байланыс телефоны: 8 /7232/ 22-62-31, факс: 75-15-33, g.abilmazhinova@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды. 1. №2, 5 медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімдерінің басшылары, 2 бірлік, С-О-4 санаты (оның ішінде 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 2017 жылғы 30 желтоқсанға дейін, жұмыс орны: Өскемен қаласы. Функционалды міндеттері: мүгедектік тобын, кəсіби еңбекке жарамсыздық деңгейін анықтау, уақытша еңбекке жарамсыздық мерзімдерін ұзарту үшін тұлғаларды куəландыру, мүгедектерді сауықтыру шараларын жүргізудің дұрыстығына бақылау жасау, медициналық-əлеуметтік сараптама мəселелері мен мүгедектерді сауықтыру бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу, белгіленген нысандар бойынша есептер жасау, медициналық-əлеуметтік сараптама мəселелері мен мүгедектерді сауықтыру бойынша кеңес беру, əдістемелік көмек көрсету, мүгедектерді есепке алу жүйесінің орталықтандырылған дерекқорын қалыптастыру жұмысына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина), (қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина, дəрігерлік емдеу ісі) саласындағы жоғары білім, жоғары немесе бірінші дəрігерлік біліктілік санаты, дəрігерлердің білімдерін жетілдіру институтында біліктілігін жоғарылату, осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер 2. Медициналық-əлеуметтік сараптаманың əдістемелік жəне бақылау бөлімінің бас мамандары, (С-О-5) санаты, 2 бірлік, жұмыс орны: Өскемен қаласы. Функционалды міндеттері: медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімдерінің қорытындыларына шағымданушы тұлғаларды қайта куəландыру, еңбекке жарамсыздық деңгейін, мүгедектік топты тағайындау себептерін жəне құжаттарды даярлаудың, сауықтыру шараларын жүргізудің дұрыстығына бақылау жасау, медициналық-əлеуметтік сараптама мəселелері мен мүгедектерді сауықтыру бойынша кеңес беру, əдістемелік көмек көрсету, мүгедектерді есепке алу жүйесінің орталықтандырылған дерек қорын қалыптастыру жұмысына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім, денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) саласында: педиатрия немесе емдеу ісі мамандықтары бойынша, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу, мүмкіндігінше мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу. 3.№1, 2, 3, 4, 5, 8, 11 медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімдерінің бас мамандары, 8 бірлік, С-О-5 санаты, жұмыс орны: Өскемен қаласы (6 бірлік), Семей қаласы (2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 2017 жылғы 13 маусымға дейін). Функционалды міндеттері: мүгедектік тобын, кəсіби еңбекке жарамсыздық деңгейін анықтау, уақытша еңбекке жарамсыздық мерзімдерін ұзарту үшін тұлғаларды куəландыру, дербес сауықтыру бағдарламаларын жасау, сауықтыру іс-шараларын жүргізу, мүгедектерді сауықтыру шараларын жүргізудің дұрыстығына бақылау жасау, медициналық-əлеуметтік сараптама мəселелері мен мүгедектерді сауықтыру бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу, əдістемелік көмек көрсету, мүгедектерді есепке алу жүйесінің орталықтандырылған дерекқорын қалыптастыру жұмысына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) саласында: педиатрия немесе емдеу ісі мамандықтары бойынша, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу, мүмкіндігінше мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Еңбек, əлеуметтік қорғау жəне көші-қон комитетінің «Ақтөбе облысы бойынша департаменті» РММ, 030019, Ақтөбе қаласы, Маресьев көшесі, 101, анықтама үшін телефоны: 8(7132) 54-6071, факс: 8(7132) 56-76-43, e-mail: f.tazhibaev@mzsr. gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: №5 мамандандырылған медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімінің бас маманы, 1 бірлік, С-О-5 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 2017 жылғы 7 тамызға дейін, жұмыс орны: Ақтөбе қаласы). Функционалды міндеттері: науқастар мен мүгедектерге мүгедектік тобын, оның себептерін, мерзімін, мүгедектіктің басталған уақытын, еңбек қабілетінен айырылу дəрежесін, ағза функцияларының бұзылуы жəне тыныс-тіршілігінің шектелуі дəрежесіне қарай «мүгедек бала» санатын айқындау үшін куəландыруды жүргізу; мүгедектерді есепке алу жүйесінің орталықтандырылған дерекқорын қалыптастыру, мүгедектіктің себептеріне, құрылымына жəне жағдайына мониторинг жүргізу; мүгедектерді оңалтудың жеке бағдарламаларын əзірлеу жəне түзету, олардың орындалу тиімділігін бақылау; зардап шеккен немесе өзге де еңбек (қызметтік) міндеттерін орындау кезінде денсаулығына зақым келген қызметкерге қосымша көмек жəне күтім түрлері мұқтаждығын айқындау; медициналық ұйымдардың дəрігерлеріне МƏС жəне мүгедектерді оңалту мəселелері жөнінде консультативтік көмек көрсетуді жүзеге асыру; № 7 нысаны бойынша жылдық жиынтық есебін, тоқсандық есептерді жəне басқа да ақпараттықстатистикалық құжаттарды жасау; департаменттің тапсырмасы бойынша соттарда жəне өзге де ұйымдарда медициналық-əлеуметтік сараптама жəне мүгедектерді оңалту мəселелері бойынша оның өкілі болу. БАҚ арқылы заңнамаға түсініктеме беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) саласында: педиатрия немесе емдеу ісі мамандықтары бойынша, осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу, мүмкіндігінше мемлекеттік жəне ресми тілдерді білу. V. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің «Батыс Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ, 090006, Орал қаласы, Х.Чурин көшесі, 116-үй, 311-кабинет, тел/факс: 8(7112) 506 508, электронды мекенжайы: uktrm_zko@mail.ru, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің Батыс Қазақстан облысы бойынша департаментінің бас маманы міндетін атқарушы, 1 бірлік, С-О-5 санаты (уақытша, негізгі қызметкердің оқу демалысы кезеңіне – 2016 жылғы 1 қарашаға дейін). Функционалды міндеттері: өнімді өткізу сатысында оған

13

қатысты техникалық реттеу жəне өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы техникалық регламенттермен белгіленген талаптардың сақталуына мемлекеттік бақылауды белгіленген тəртіппен жүзеге асыру. Департаменттің есептік деректерін жинақтауды жəне талдауды жүзеге асыру (апталық, ай сайын, тоқсан сайын, бір жылға). Жоспарлы жəне жоспардан тыс мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Аталған санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе құқық немесе білім беру (қазақ тілі жəне əдебиеті) немесе техникалық ғылымдар жəне технология. Ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технология. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Техникалық реттеу туралы», «Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы», «Сəйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы», «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Мемлекеттік тілді білу. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен нысанға сəйкес толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік-құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат (немесе куəландырылған нотариалды көшiрмесi). Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда 4) тармақшада көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе пошта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электронды почта мекенжайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін жоғарыда көрсетілген құжаттарды электронды пошта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталғанға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірілмей береді. Жоғарыда аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. Құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде, көрсетілген мекенжай бойынша тиісті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Астана, Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Мемлекеттiк органның басшысының (жауапты хатшысының) келісімі бойынша конкурс комиссиясының отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасының Парламент жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: С-3, C-O-3, C-R-1 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтікқұқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. С-4, С-5, C-O-4, C-O-5, С-О-6, C-R-4 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi; C-R-5 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің сайты: www.anticorruption.gov.kz


14

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2015 жыл

 Спорт Алдыңғы күні түнде «Астана» командасы Чемпиондар лигасының топтық ойындар кезеңі аясында Лиссабонда жергілікті «Бенфика» клубымен кездесіп, Еуропа футболының алыптар алаңындағы алғашқы адымын ашты. Осылайша Қазақстанның жасағының кəрі құрлық аяқдобының жоғары эшелонына тіркелуі тарихи шындыққа айналды. Əлбетте, біз астаналықтардан бұл кездесуде жеңіс күткен жоқпыз. Күткеніміз қарсыластарына қарсы лайықты ойын көрсете білулері еді. Біздің пайымымызша, жамағат сол деңгейден толығымен табылды. Сондықтан, оның сырт алаңда ойнай отырып, 0:2 есебімен ұтылып қалғанына түсіністікпен қарауға тырыстық.

легіндегі Андерсон Талиска алыстан қақпаға доп бағыттады. Оны Ненад Эрич қағып алды. Артынша Генсалу Гуэдеш 20 метр жерден доп зырлатты. Онысы бағанның жанынан зу ете түсті. Тағы біршама уақыттан соң Элизеудің ая ғы нан ысқырып ұшқан доп маңдайшаның үстінен зікір салып, өте шықты. Шамамен матчтың 15-минутынан бастап алаңдағы жағдай теңесуге қарады. Бұған дейін екі жақ та өз тактикаларын жүзеге асы-

«Астана» алыптар алаѕына аяќ артты Серік ПІРНАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Мұның есесіне, матчта біздің көңілімізге жылылық ұялатып, үміт сəулесін үрлей түскен, жанға шуақ сыйлап, жүзімізді жарқын еткен сəттер көп болды. «Астана» ойынның көп бөлігінде алаң иелерінің арындап, алға қарай ұмтыла берулеріне жол бере қоймады. Олардың көп шабуылдары қақпа алаңының маңына жетпей, жарты жолда сабақты жібін жоғалтып алып жатты. Ал қос бағанның қапталына жақын жеткен қауіпті доптардың бəрін қақпашы Ненад Эрич дарбазаға дарытпай тұрды. Осы тасқамал қорғанысты ұтымды ұйымдастыра білген ойлы ойынның нəтижесінде əйгілі «Бенфика» талай жорықтарының жосынын қақпаға тура бағыттай алмай, қатты алас ұрды. Қаншама талпыныстарының талабы қайтып, дымы құрыған португал футболшылары көп ұзамай жүйкелерінің сыр бергенін де білдіріп қойды. Бірден айтып қояйық, Станимир Стойловтың шəкірттері кездесу басының осылай өріс алуына өздерінің əбден дайын болып келгендерін əуелден танытты. Бұған жасақтың алаңға көптен бері қалыптасып қалған старттық

құраммен шыққаны да əсер еткен сияқты. Мұнда жанкүйерлер үшін бұрын ойынға тек екінші таймда қосылып жүретінімен белгілі болған шабуылшы Жуниор Кабананганың əдепкіден көрінуі ғана таңсық шығар. Ол бұл жолы жарақатына байланысты Астанада қалған команда капитаны Таңат Нөсербаевты кездесу басынан алмастырған екен. Бірақ, алаң иелерінің бұл ауыстүйіспен шаруалары болған жоқ, олар алаңдағы төреші Анастасиос Сидориопулостың ысқырығы естілісімен, жапатармағай алға шапқылады. Соның алдыңғы

ру үшін барын салып баққан. Бұл кезде біздің қақпаның қапталына еркіндеп ене алмай, діңкелері біткен алаң иелерінің пəттері қайта бастағандай болған. Осы тұста «Астана» өзінің бірінші қарсы шабуылына үдере көтерілді. Бірақ тап сол сəтте осындай қолайлы сəттің туындайтынын аңғара алмай қалған Фокси Кетевоама ойыннан тыс қалып, үдей түскен қарқынды кілт тоқтатып қойды. Ал Бауыржан Жолшиев бастаған жаңа жорықты лиссабондықтар тəртіп бұзып барып, толастатуға қол жеткізді. Сол үшін берілген айып соққыны Кетевоама жасады.

Алайда, оның ұрған добы қақпашы Жули Сезарды адаспай тауып алды. Бұдан кейін қайтадан «Бенфика» ойын тізгінін өз қолына ұстады. Сол аралықта біздің екі ойыншы ескерту алып үлгеріп, алаң иелері екі рет қақпаға қарай айып добын ұрды. Бұларды бастан өткізіп алғасын, қонақтар тағы да қарсы жорыққа шығуға кірісті. Ал ойынның 30-минутында Эрич өз қақпасын анық голдан сақтап қалды. Мұның соңы Жолшиевтің тағы да қарсы қақпаға соққы жасауына алып барды. Іле-шала Элизеу өз айып алаңында Бауыржанның аяғын басып кетті. Бірақ рефери ойынды тоқтатқан жоқ. Сəлден соң Неманья Максимович офсайдта қалып қойып, астаналықтардың өте жақсы өрбіп келе жатқанын шабуылдарын үзіп жіберді. Ал 41-минутта Кабананга өте қолайлы мүмкіндікті пайдалана алмады. Оның өте қатты ұрылған добы қақпадан сəл алшақ кетті. Осындай алқын-жұлқын ойын үстінде бірінші тайм да бітті. Ал екінші кезең «Астананың» бұл қаһарлы қарсыласымен тең нəтиже көрсете қоюы қиынға түсетінін аңғартты. Топтық кезеңге енді ғана қосылып жатқан «Астанадан» бұдан жоғары ойын мен нəтиже күтудің өзі күпірлік болар. Ол осы ойынымен-ақ атақты қарсыласын біраз тығырыққа тіреп тастады. Мұны кездесу соңында «Бенфиканы» биылғы маусым айында қабылдап алған бас жаттықтырушы Руй Виктория ашық айтты. Ол «Астананың» өздері үшін оңай қарсылас болмағанын мойындады. Мұндай пікірді лиссабондықтардың жартылай қор ғаушысы Андреас Самарис те білдірді. Осылардың өзі біздің командаға берілген тəуір баға болса керек. Бұл күні С тобындағы келесі жұп Түркияның Ыстамбұл қаласында кездесті. Онда Мадридтің «Атлетикосы» жергілікті «Галатасарай» командасын 2:0 есебімен ұтты. Топтағы келесі тур 30 қыр күйекте ойналады. Осы күні «Астана» өз алаңында «Галатасарайды» қабылдайды.

Еуропа чемпионатына бір ќадам ќалды Бұрнағы күні футзалдан 2016 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу турнирінің плей-офф бəсекесінде Қазақстан құрамасы Босния жəне Герцеговинамен алғашқы кездесуін

өткізді. Бұл ойында отандастарымыз 5:0 есебімен басым түсіп, тарихи сəтке бір табан жақындай түсті. Матч Босния жəне Герцеговинаның Зеница қаласында өтті. Еламан ҚОҢЫР,

«Егемен Қазақстан».

Алғашқы минуттан бастап біздің команда ширақ қимылдады. Нəтижесінде ойынның 5-минутында Шыңғыс Есенамановтан пас алған Дəурен Нұрғо жин есеп ашты. Арада 10 минут өткенде, Серік Жаманқұлов есепті еселеді. Екінші таймда бразилиялық маман Какаудан тəлім алатын ойыншыларымыз жауапсыз үш гол соқты. Атап айтқанда, 25, 32-минуттарда Дуглас Жуниор, 39-минутта Лео қарсыластар қақпасын дəл көздеді.

Қос құраманың қарымта кездесуі 22 қыркүйекте Алматыда ойналады. Екі ойынның қорытындысы бойынша ұтқан команда Еуропа чемпионатына жолдама алады. Аталған доп додасы 2016 жылғы 2-13 ақпан аралығында Сербияның астанасы – Белград қаласында өтеді. Оған 12 команда қатысады. Айта кетейік, іріктеу турнирінің екінші айналымында Қазақстан Португалия, Румыния жəне Грузия құрамаларымен бір топқа түсіп, екінші орынға табан тіреген еді. Соның нəтижесінде плей-офф бəсекесінде сынға түсуге мүмкіндік алып отыр.

 Еңбегімен еленген

Табыскер Тасќын (Соңы. Басы 1-бетте). Шаруашылығында бар 3500 бас қойдың 2200 басы асыл тұқымды, сондай-ақ, 220 бас ірі қара, 190 бас жылқы бар. Биылғы жылы əр 100 саулықтан 103-тен қозы алынса, əр 100 жылқыдан 75-тен құлын, ірі қарадан 85 бас бұзау алып отыр. Халықты сапалы етпен қамтамасыз ету мақсатында 1500 бас қойға, 280 бас ірі қараға мал бордақылау кешені салыну жоспарлануда. Рас, алғашында бұл көрсеткіштер келмеске кеткен кеңестік дəуірдін үлгісі іспетті көрінер. Бірақ, əр заманның озық та, тозатын да қадамдары бар емес пе. Екшей білсек, төрт түліктің де өз төлі есебінен өсетіні табиғи құбылыс. Сондықтан Тасқын Жапарқұл мал азығын дайындау, төл алу секілді маусымдық жұмыстар кезінде тыным таппайды. Құс ұйқылы жан күнітүні дамылсыз еңбектенуге əбден машықтанып алған. Іскерлігі мен жұмыстың жауапкершілігін жете сезіну, заңнама шеңберінде əрекет ету қалыптасқан қасиеті. Қазіргі уақытта шаруашылығындағы жердің көлемі 2600 гектарға жетті. Сол жердің 1250 га-сы суармалы, 1350 га-сы жайылымдық болып бөлінеді. Ағымдағы жылы

125 гектар жерге жоңышқа, 285 га жерге элиталы жəне бірінші буданды тұқымдық, 840 га жерге жемдік жүгері егіліп, өнім берекелілігі артты. Бүгінгі таңдағы жетістіктің бір парасын ағытсақ жер жыртып, тұқым сеуіп, өнімді оратын «МТЗ-1221» 5 дана, «МТЗ-920» 2 дана, «МТЗ-82,1» 5 дана, «ПТС4» трактор тіркемесінен 10 дана, шөп шабатын трактордан – 1 дана, шөп тығыздайтын 2 дана, «КРН-6» культиваторынан 4 дана, «СПЧ-6» тұқым сепкішінен 3 дана, соқадан 7 дана, «КамАЗ» автокөлігінен 2 дана, фронтальды тиегіштен 1 дана бар. Биылғы жылы «АгроҚаржы» АҚ арқылы лизингке 1 дана «МТЗ82» доңғалақты тракторы мен 2 дана «Вектор-410» жүгері жəне бидай оратын комбайн алынды. Шаруашылықта 158 адам тұрақты жұмыс істейді, ал күзгі егіс науқаны кезінде қала халқынан 250 адамға дейін жұмысқа тартылады. Олардың айлық жалақысы орташа есеппен 70-73 мың теңгеге жетіп отыр. 2010 жылдан бері барлығы 64 жұмысшыға шаруашылық есебінен Жаркент – Арасан сауықтыру кешеніне тегін жолдама берілді. Аудандағы тұрмысы нашар отбасыларға азықтүлікпен, отын-сумен көмектесіп, түрлі мəдени шараларға ұдайы

ақшалай, техникамен тағы басқа қажеттіліктерге демеушілік көмек көрсетілуде. 2012 жылы екі мəрте Социалистік Еңбек Ері Николай Головацкийдің 100 жылдық мерейтойына орай 1,3 млн. теңге, мүгедектер қоғамына 25000 теңге, тағы басқа да іс-шараларға 360000 теңге, аудандық əскери комиссариатқа 100000 теңге, «Нұр Отан» партиясы аудандық фи лиалының ұйымдастыруымен өткізілген ақындар айтысына түрлі-түсті теледидар бөліп, Шежін ауылындағы 105 орындық мешіт пен Бағай батырдың ескерткішіне де қомақты үлес қосты. Ə.Қастеевтің 110 жылдығына 200000 теңге ақшалай жəне басқа заттай көмек, «Мектепке жол» акциясы бойынша аудан мек тептеріндегі тұрмысы нашар 18 оқушыға көмек көрсетілді. И.М.Белаловтың 90 жылдық мерей тойына 150000 теңге, Айдарлы ауылдық округінде су басқан жер лерді жөндеп, қалпына келтіру үшін 100000 теңге, шаруашылықта жұмыс істейтін 47 адамға 1,2 тоннадан тегін берілген отын 902,0 мың теңгені құрады. Биылғы жылы өңірге белгілі екі кəсіпкерлермен бірігіп, аудан орталығынан 1200 орындық мешіт ғимаратын

салуды бастады. Алдағы 10 жылда шаруашылық есебінен 120 адамға тұрғын үй, балабақша салу үшін сметалық құжаттар дайындалуда. Біле-білсек, бұл – статистикалық мəліметті тізбелеу емес, ерен еңбектің нəтижесін паш ету. Салыс тырмалы түрде алсақ, елімізде мыңдап саналатын шаруа қожалықтарының басым бөлігі мұндай жетістікке жете алмай жүргені мəлім. Тасқынның тағы бір артықшылығы – «Кең болсаң кем болмайсың» деген тəмсілді ұстанып, туа бітті ашықтығынан танбайды. Қарапайым халыққа шапағаты көп тиген жан болғандықтан елі нағыз ер біздің Тасқын деп те атайды. Қашанда қалт айтпайтын халық сөзіне иланып қана қоймай, құптамауға əддіңіз қалмайды. «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған Тасқын Жапарқұл Панфилов ауданының құрметті азаматы, Алматы облыстық мəслихатының депутаты болып та халық үнін тиісті орындарға дер кезінде жеткізіп, ел игілігі үшін еңбек етуде. Қасиетті Құран Кəрім кітабында адам баласын əмəнда сабырлы болуға шақыратын сүре бар. Мұсылмандық парызынан таймайтын жан сол сабырлылықты сақтау арқылы үлкен жетістіктерге жеткенін бір сөзінде айтқан еді. «Сабыр түбі – сары алтын» деп қазақ тегін айтпаса керек. Алматы облысы, Панфилов ауданы.

Тілден артыќ кїш жоќ Ұлттың ұлылығын, мемлекеттің келбетін, биік парасатын танытуда тілден артық күш жоқ. Мəдениет те, саясат та тіл арқылы қалыптасады, тіл арқылы өмір сүреді. Тіл ұлттың негізгі белгісі ретінде халықтың болмыс-бітімінің сақталуында, бірлікберекесінің орнығуында шешуші рөл атқарады. Сондықтан да, тіл мəселесіне аса құрметпен қарауымыз керек. Ғалия БОРАНБАЕВА,

Жамбыл облысы əкімдігі тілдерді дамыту басқармасының басшысы.

«Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде!» деп мемлекеттік тілді білу – өмір талабы, заман сұра нысы, қоғам қажеттілігі екенін үнемі назарда ұстап оты ратын Мемлекет басшысы Н.Назарбаев тілдің даму стратегиясын ұсынды. Елбасы Қазақстан халқы Ассамблеясының кезекті сессиясында сөйлеген сөзінде: «Біз барша қазақстандықтарды біріктірудің басты факторы болып табылатын қазақ тілінің одан əрі дамуы үшін барлық күш-жігерімізді с а л у ы м ы з к е р е к. С о н ы ме н бірге, елімізде тұратын барлық халықтардың өкілдері ана тілінде еркін сөйлей, оқи алуына, оны дамытуға қолайлы жағдай тудыру қажет», – деп тіл дамыту мəселесінің маңызын аша отырып, Үкіметке арнайы бағдарлама жасау жөнінде тапсырма берді. «Тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» қазіргі таңдағы қоғамның барлық саласында тілдерді дамыту мен қолдану жəне мемлекеттік тіл ді кең ауқымда қолдану барысындағы өзекті проблемаларды ше шудің нормативтік-ұйымдастырушылық негізі болып табылады. Бағдарламада Елбасы қазақстандықтардың алдына 2017 жылы мемлекеттік тілді еркін меңгерген қазақстандықтар саны 80 пайызға жетсе, 2020 жылы олар 95 пайыздан кем болмауы тиіс деген тапсырма қойды. Сонымен қатар, ел бірлігі доктринасында да мемлекеттік тіл ұлттық жəне рухани бірліктің басты факторы, негізгі басымдығы ретінде айқындалып, қазақ тілін меңгеру əрбір Қазақстан азаматының парызы мен міндеті саналып, жеке өзінің бəсекеге қабілеттілігі мен қоғамдық өмірге араласуының белсенділігін айқындайтын ынталандырушы тетік болуға тиіс екендігі нақтыланған. Себебі, мемлекеттік тілдің проблемалары ел тағдырына, қауіпсіздігіне, мемлекеттілігінің нығаюына тікелей қатысты мəселелер екені айқын. Сондай-ақ, Елбасы қазақ тілінің мəртебесін көтеру мақсатында қазақ тілін білмейтіндер үшін арнайы тіл оқыту орталықтарын ашып берді. Тілдерді дамытуды кезең-кезеңімен жүзеге асыру көз деліп, он жыл мерзімге арнал ған мемлекеттік бағдарламадағы нақты берілген тапсырмаларды орындау Үкіметтің немесе мемлекеттік қызметшінің ғана емес, барша қазақстандықтардың парызы. Мемлекеттік бағдарламаның басты стратегиялық мақсаты – Қазақстанда тұратын барлық этностардың тілін сақтай отырып, ұлт бірлігін нығайтудың маңызды факторы ретінде саналатын мемлекеттік тілді балабақша, мектеп, жоғары оқу орындары, мемлекеттік қызмет жəне қо ғамдық-саяси, əлеуметтік кəсіп керлік саласының барлығында қолданысқа енгізіп, қазақстандықтардың күнделікті өмірлік қажетіне айналдыру. Еліміздегі мемлекеттік саясаттың маңызды бөлігіне айналып

отырған тіл саясатының басты мақсаты да мемлекеттік тілді көптілді Қазақстанның ортақ тіліне айналдыру, ана тіліміздің қолдану аясын кеңейту, жетекші орынға ие болатын дəрежеге жеткізу. Өзге ұлт өкілдерінің қазіргі уақытта қазақ тілін білуге деген ниеті, ынтасы қуантады. Түрлі орталарда, теледидарда, радиода қазақ тілінде таза сөйлеп, Қазақстанды өз Отаным деп жүрген өзге ұлттарды естіп-көргенде, кеудеңді ерекше мақтаныш сезімі билейді. Бұл, əрине, олардың қазақ еліне деген құрметі. Мемлекетіміздің дəрежесінің өскендігі деп бағалауымыз керек. Бұл Қазақстанның тəуелсіздік жылдарында қол жеткізген зор жетістігі. Жамбыл облысы əкімдігінің тілдерді дамыту басқармасының мемлекеттік тапсырыс шеңберіндегі өңірдегі тілдік ахуалға талдау жүргізілген зерттеулер нəтижесі бойынша жалпы облыс тұрғындарының 95,02 пайыздан астамы мемлекеттік тілді жетік меңгергендер. Оның ішінде 80-нен астам этнос өкілдерінің көрсеткіші 54 пайызды құрап отыр. Басқарма жанындағы Мемлекеттік тілді оқыту орталығында мемлекеттік тілді меңгеруге ниет білдірген кез келген азаматқа қазақ тілі тегін оқытылады. Қазіргі уақытта орталықта 27 этностың өкілі қазақ тілін үйренуде. Орта лық жыл сайын мыңдаған тыңдаушыларға қазақ тілін меңгертіп шығартуда. Мəселен, 2013 жылы 2257 тыңдаушы ана тілімізді үйреніп шықса, 2014 жылы тыңдаушылардың саны 2780-ді құраған. 2007 жылдан бері орталық 12 мыңнан астам адамға қазақ тілін меңгеріп шығуға мүмкіндік беріп отыр. Əйтсе де, бүгінгі күнге дейін 2947, биылғы жылдың 8 айында 148 мемлекеттік қызметші тілді оқып-үйренгенімен, мемлекеттік мекемелердегі құжат айналымының пайыздық көрсеткіші əлі 100 пайызға жетпей отыр. Жергілікті атқарушы органдарда мемлекеттік қызметкерлердің 96,5 пайызы қазақ, 3,5 пайызы өзге ұлт өкілі бар десек, оның 97,8 пайызы мемлекеттік тілді толық меңгергендер, 1,9 пайызы орташа білетіндер, ал 0,1 пайызы мүлдем түсінбейтіндер деген мəлімет бар. Алайда, облыстағы құжат айналымындағы мемлекеттік тілдің үлесі 99,3 пайызды құрап отыр. Соңғы жылдары елімізде мемлекеттік тілдің мəртебесі өскендігінің бір айғағы шетел азаматтарының орталықта тілді үйренуге келе бастауынан да байқауға болады. Биылғы жылы тəжірибе алмасу мақсатында елімізге келген Филиппин мемле кетінің азаматы Педригал Грейс пен оның тəлімгері Гиллеспи Мишель жəне Корея мемлекетінің азаматшалары Ким Ду Ук пен Ли Хен Джу қазақ тілін меңгеруге ниет білдіріп, қазақ тілі курсының бастауыш деңгей тобында ауызекі сөйлеу тілін меңгеріп шықты. Өзге ұлт өкілдері тыңдаушыларының санын жалпы облыс бойынша соңғы үш жыл шеңберінде алатын болсақ, 2013 жылы – 1696, 2014 – 2108, ал үстіміздегі жылдың бірінші жарты жылдығының өзінде 1150ді құрап отыр. Яғни, этнос өкілдерінің қазақ тіліне деген сұранысы жылдан-жылға артып келе жатқанын көріп отырмыз. Тыңдаушылардың ішінде орыс, өзбек, түрік ағайындарынан бөлек беларусь, поляк, грек, қытай, т.б. ұлттардың өкілдері бар. Биылғы бірінші жарты жылдықтың көрсеткіші бойынша тыңдаушылардың басым

бөлігін, яғни 52,5 пайызын орыстар, 18,5 пайызын дүнгендер, 5,4 пайызын өзбектер, 4,1 пайызын күрділер құрайды. Əрі қарай неміс, əзербайжан, украин, т.б. болып жалғаса береді. Қазақ тілін үйрену этнос өкілдеріне еліміздің, өлкеміздің бай тарихы мен мəдениетінен сабақ алып, салт-дəстүрімен тереңірек танысуына да мүмкіндік беретіні сөзсіз. Сондай-ақ, өзге ұлт отбасыларының өз балаларының қазақ тілді балабақшаларда тəрбиеленуін жəне қазақ тілді мектептерде білім алуына ықылас білдіруі қуантады. Облыстағы жалпы білім беретін мектептерде 6 мыңнан астам өзге ұлт баласы қазақ сыныбында оқыса, 3 мыңнан астам бүлдіршін қазақша балабақшада тəрбиеленуде. Бұл өзге ұлт өкілдерінің мемлекеттік тілдің келешектегі толыққанды сұранысына сеніп, жарқын болашағына үміт артуының бірденбір дəлелі. Елбасы Н.Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясының ХХІ сессиясында сөйлеген сөзінде: «Барша қазақстандықтардың мемлекеттік тілді білуі – бізді біріктіреді, баршамызды тең етеді. Өзінің ана тілін, сонымен қоса мемлекеттік тілді меңгерген жастар келешекте жақындық пен теңдіктің тетігіне айналады. Болашақта, басқа елдердегі секілді Үкіметтің, мемлекеттің басшылығына ұлтына, тіліне қарамастан, тағайындалатын болады, алайда олардың барлығы мемлекеттік тілді білуге тиіс», – деген болатын. Яғни, мемлекеттік тілді еркін меңгерген, елдің тарихын, салтын, дəстүрін қастерлейтін, жүрегі Отаным – Қазақстан деп соғатын əрбір азамат, шыққан тегіне, ұлтына қарамастан, кез келген лауазымды қызметке көтеріле алуы тиіс. Бұл ретте, мемлекеттік тілді өз дəрежесінде меңгеру мемлекеттік қызметкер үшін де Конституциялық міндет екенін айта кеткен дұрыс шығар. Тағы бір ескеретін жайт, мемлекеттік тіл – этнос аралық проблема емес, жалпы мем лекеттік проблема. Қа зақстандық біртектілік пен бірлікті қалыптастырушы ортақ мəдениет пен тіл десек, əрбір қазақстандық этнос өкілі өркениетті елдердегідей қазақ тілін өз тілім деп қабылдауы тиіс. Бұл ретте, Мемлекет басшысы жауапкершілікті алдымен өзімізге, қазақтарға жүктеп, еліміздің қазақы болуы алдымен қазақтарға тиесілі екендігін, сонымен қатар, жаңа бəсекеге қабілетті Қазақстанды қалыптастыруда өзге ұлт өкілдерін біріктіруші рөлге ие екендігі туралы ес кертуін ешқашан естен шығармаған абзал. «Біз «халық бірлігінің» еш жерде бұған дейін қайталанбаған, бірегей моделін қалыптастырудамыз! Бізді, біріншіден, ортақ үйіміз – Қазақстанға деген ортақ махаббат біріктіреді. Екіншіден, бізді байырғы жеріміздің тарихына жəне тілдерді дамытуға деген көзқарастағы қоғамдық келісім біріктіреді. Үшіншіден, бізді бүгінгі ауқатты шағымызға жəне ұлы болашағымызға деген зор сенім біріктіреді», – деген Елбасының Қазақстан халқы Ассамблеясының ХХІІ сессиясындағы ерекше тебіреніспен айтқан сөзін əрбір қазақстандық азамат жүрегімен сезінуі тиіс. Қазақстандық бірлік пен біртектілікке қызмет ететін ортақ тіліміз бен ортақ мəдениетіміздің өркендеуі жолында саналы қызмет ету баршамыздың парызымыз екенін естен шығармайық. ТАРАЗ.


 Кино

Таласты таќырып туындысы Осы аптада Алматыда қазақстандық-америкалық «Тоқал» («The Other Wife») картинасының түсіру жұмыстары аяқталуына байланысты баспасөз мəслихаты өтіп, Hollywood Filmacademy® USA, Hollywood Filmacademy Kazakhstan мен «Таң» телеарнасы бірігіп қолға алған жоба жайлы мəлімдеді. Ал бұл жоба бұған дейін əлеуметтік желілерде қызу талқыланып, қым-қиғаш көзқарастар легін туындатқан еді. Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Замана қанша өзгерсе де əлмисақтан келе жатқан тоқал əңгімесі əлі де толастамақ емес. Ал фильмді жасаушылар тоқал мен ашынаның аражігін ажырата алды ма, қазірге ол өздеріне ғана мəлім. Өйткені, картинаның атауы таза қазақша болғанымен, фильмнің сценарийін жазған да түсірген де орыс режиссері Евгений Чельцов. Түрлі мəдениетті бойына сіңірген Чельцов тоқал табиғатын қаншалықты терең түсіне алғаны да қазірге бізге беймағлұм. Қазірге бізге белгілісі – екі əйелі бар азаматтың рөлін танымал қазақ актері Ерік Жолжақсынов ойнаған. Бұған дейін басты рөлді Марк Дакаскос ойнайды деген ақпараттар тараған болатын. Алайда, бұл рөл америкалық актерға ақыры бұйырмады. Біріншіден, Марк Дакаскостың «Тоқал» түсірілетін кезде тығыз жұмыс кестесіне байланысты қолы тимеген. Екіншіден, аталмыш жоба əлеуметтік желілерде жария болысымен отандастарымыз «Өз актерларымыз құрып қалды ма?», «Дакаскос қатысқан «Көшпенділерден» қарық болдық па?» дегендей тұрғыдағы пікірлер қаптап кеткенін білеміз. Қысқасы, картинаны түсірушілер Ерік Жолжақсынов екі кеменің құйрығын ұстаймын деп басы əлекке қалған ер-азаматтың рөлін өте сəтті алып шықты деп есептейді. Сол сияқты фильмге белгілі қазақ актері Тұңғышбай Жаманқұов, тоқал рөлінде жас актриса Жəнел Мақажан түскен. – Тоқал мəселесі баяғыдан бар. Бұл фильм тоқал алуды

мақтамайды да, жақтамайды да. Қазіргі адамдардың өмірі арқылы отбасылық құндылықтар, бизнестегі бəсекелестік, бүгінгі буынның қарым-қатынасын көрсетеді. Картина шешуші ойды көрерменің өз парқына қалдырады, – дейді актер Ерік Жолжақсынов. БАҚ тарапынан Ерік Жолжақсыновқа қойылған сауалдардың барлығы дерлік «Өзіңіз ер-азамат ретінде тоқал алуға қалай қарайсыз?» деген сыңайда болды. Актер бір жағы қалжыңға бұрып: «Тоқал алуға қарсы емеспін, жағдайың болса. Бірақ, осы бір отбасымыз бен өз бала-шағамызды елдің қатарына қосып алсақ жаман болмаушы еді», – деп құтылды. Чельцов та аталмыш картина арқылы ешкімге ақыл айтпайтынын, ешкімді өмір сүруге үйретпейтіндігін айтады. Оның ойынша, махаббаттағы үштаған барлық елде, барлық жерде бар жəне барлық уақытта болған. Сондықтан да біздер оған «тоқал» деген ашына емес екендігін тағы да айтып, атауы таза қазақша фильмде ұлт тық ерек шелік ескерілген-еске рілмегенін сұраған едік. Дегенмен, фильмді түсірушілер сауалды аса түсінбегендей сыңай танытты. Əу баста осындай əлеуметтік драма түсіру туралы идея соңғы он жылдан бері АҚШта тұрып жатқан қандасымыз Гаухар Нұртастың ойына келген. Фильмде Қайраттың (Ерік Жолжақсынов) заңды əйелінің рөлін ойнайтын əрі картина продюсері Гаухар Нұртас «Таң» телеарнасының иесі Арманжан Байтасовпен кездесіп, жобаны бірлесіп жүзеге асыруды ұсынады. Осындай заманауи

драма жасауды көздеп жүрген Байтасов бұл ұсынысқа бірден келісімін берген. Фильмнің түсірілу жұмыстары тамыз-қыркүйек айларында Алматы облысында жүрген, енді тек Лос-Анджелесте жасалатын кадрлары қалған. Ал фильмнің атқарушы продюсері Олег Абдулкабиров картина өте сапалы, романтикалық тұрғыдағы тамаша жерлерде түсірілді деп есептейді. Жəне əлемдік прокатта табысқа ие бола алатынына сендіріп отыр. Сол сияқты картинаның қоюшы-операторы Сергей Кома ров пен қосалқы режиссері Татьяна Быстрицкаялар Қазақстанға бірінші рет келіп, қазақтармен алғаш рет қоян-қолтық жұмыс жасағанын, жаңа кино алаң өздеріне өте ұнағанын айтып отыр. Қысқасы, бірлескен картина – халықаралық жоба көрермендер көңілінен шыға ма, шықпай ма

– ол уақыттың еншісінде. Бірақ, фильмді түсірушілер бұл картина коммерциялық деп есептейді. Жобаға кеткен қаражат қайта ма, қайтпай ма, оны бастамашылар талқыларынан көре жатар. Осылайша, Голливудтағы біздің адамдар кезекті рет халық аралық прокатқа шығуға ұмтылып отыр. Ал Голливудта жүрген қазақ қызы Гаухар Нұртас тоқал дейтін аса шікəмшіл тақырып – көркем дүние арқылы жүретін ашық диалог – көрермен мен картина арасында түсіністік көпірін сала алатынына сенімді. Кім білсін. Əйтеуір, бұл өзі өтімді тақырып болып тұрғаны талассыз. Қалай дегенде де бір жайдың басы ашық. Неке, отбасы – махаббат жемісі. Солай болуға тиіс. Ал бір адам бір мезгілде екі адамды қатар сүйе алады дегенге сенер ме едіңіз сіз?! АЛМАТЫ.

Кґмбе мəресі кґріне бастады Кеше Астанадағы Орталық коммуникациялар қызметінде Халықаралық «Bala Turkvizyon» балалар əн байқауының аймақтық іріктеу жеңімпаздарының қатысуымен баспасөз брифингі өтті. Брифингке Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы қоры атқарушы директорының орынбасары Əділбек Мұсабаев, Əлия Назарбаеваның «Жандану əлемі» қорының басқарма төрағасы Мұрат Исаханов, «Adam Media Group» компаниясының бас директоры Динара Адам, сондай-ақ «Хабар» агенттігі» АҚ бас продюсері Ринат Думанұлы қатысты. «Bala Turkvizyon – Қазақстан» Ұлттық іріктеу кезеңі 8 маусым мен 8 тамыз аралығында еліміздің барлық аймағында жəне Алматы, Астана қалаларында өткен болатын. Іріктеуде 2000-ға жуық өнерпаз бақтарын сынаған. Осы іріктеуден іркілмей өткен16 облыс пен Алматы, Астана қалаларының жеңімпаздары 15 тамыздан бастап «Бөбек» Жұлдызды үйінде» Əлия Назарбаева қорының арнайы шақыруымен, балалық шақтың алтын бесігіне айналған – «Бөбек» ұлттық ғылымипрактикалық, білім беру жəне сауықтыру орталығында вокал, хо реография, сахна жəне актерлік шеберлік бойынша кəсіби мамандардан сабақ алып, қазақстандық өнер майталмандарының шеберлік сыныбын тамашалады. Қыркүйектің 19-20 күндері Бейбітшілік жəне келісім сарайында байқаудың жартылай финалы мен ақтық сайысы өтеді. Бүлдіршіндердің өнерін көрермендер мен қазақстандық 16 эстрада жұлдызынан құралған қазылар алқасы тыңдап, 20 қыркүйек күні финалдық Гала-концертке жолдама алатын 8 үміткерді анықтайды. Ұлттық іріктеудің финалдық Галаконцертінде қазылар алқасының төрайымы Əлия Назарбаева бастаған Майра Мұхамедқызы, Қалқаман Сарин, Ренат Гайсин, Жанар Дұғалова, Арман Дүйсенов, Нұрлан Қаражігітов, Ринат Думанұлы іріктеу барысында ең үздікті анықтайды. Жеңімпаз 2015 жылдың 18 желтоқсан күні Түркияның Ыстамбұл қаласында , түркітілді елдер арасында тұңғыш өткізілгелі отырған «Bala Turkvizyon» байқауында Қазақстан намысын қорғайды. Рауан ҚАЙДАР, журналист.

 Өнеге

Зерделі заѕгер Зерделі жанмен ой бөліссең, ой-өрісің кеңиді. Үлгі алып, ұлттық өнегеге қанық боласың. Үлкенді сыйлап, кішіге қамқор болуға тырысасың. Арғыбергі тарихтан алар мағлұматың да аз болмайды. Осындайда данышпан Абайдың «Үш-ақ нəрсе адамның қасиеті: ыстық қайрат, нұрлы жол, жылы жүрек» деген сөзі ойыңа оралады. Біз болмысы бөлек, терең ойлы, жанжақты білімді, адалдықты ту етіп көтерген зерделі заңгер, заң ғылымдарының докторы, профессор, мыңдаған шəкірт тəрбиелеген Кəлимолла ХАЛИҚОВПЕН бірнеше рет тілдескенде, жоғарыдағыдай байламға келіп едік. Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

Ол əр əңгіме үстінде сот əділдігі туралы өз байламдарын еркін тарата айтып, осы саладағы проблемаларды көтеруші еді. «Сот əділдігін жүзеге асырудың жалғыз-ақ жолы – істерді сот мəжілісінде қарау», дейтін. Одан кейін сот жүйесі адамдардың тағдырын шешетін, елдің алдында əділдікті, шынайы төрелік пен билікті орнататын бірден-бір жүйе екенін – ол өзінің еңбектерінде ғылыми тұрғыдан зерделегені жəне бар. Кəлимолла Халиқұлының өмір жолына көз жіберер болсаң, əкесі соғысқа кетіп, хабар болмай, анасы екеуі тыпырлап жүріп тірлік кешіпті. Анасы ұлын қайтсем қатарға қосам, əке жолын үзіп алмай жалғаттырам деп, таң атып күн батқанға дейін еңбек етіпті. Жайықтың жағасында

15

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2015 жыл

бірінші сыныпқа барарда жаны жабырқамасын деп бар тапқанын ана ұлының иығына іліпті. Бұл сұрапыл соғыстың аяқталған жылдары екен. Мектепті жақсы бітірген шəкірт алапат соғыстағы əділетсіздік неден болды дегенді іштей ойлап жүріп, енді ондай қасіретті халық көрмеуі тиіс, оның бəрі заң аясында реттелуі керек, соған мен неге үлес қоспаймын деген ізгі ниетпен сол кездегі С.М Киров, қазіргі əл-Фараби атындағы Ұлттық университеттің заң факультетіне оқуға түседі. Озат бітірген талантты жасты факультет ұстаздары ғылымға тартуды мақсат етіп, Ұлттық ғылым академиясының аспирантурасына жібереді. Аспирантурада жүргенде оған Кеңес дəуіріндегі қылмыстық құқық саласы бойынша көрнекті ғалым, заң ғылымдарының докторы, профессор В.Н.Маркелов қамқорлық көрсетеді. Ол ұстазына

алғырлығымен, алымдылығымен қандай істі қолға алса да тиянақты аяқтайтын ыждаһаттылығымен ұнайды. Қылмыстық құқық саласы бойынша кандидаттық, докторлық диссертацияларын сəтті қорғап шығады. Құқық қорғау органдары, сот жүйесі, сот билігі туралы 300ге таяу ғылыми еңбектер жазады. Оның арасында 10 монографиясы мен бірнеше оқулықтарын ерекше атауға болады. Ел тəуелсіздігін алғаннан кейін Одақ жастарына ортақ болып келген оқулықтарды тəуелсіз елдің талабына сай жазу керектігін алға оздырады. Əсіресе, оның сот органдары мен басқа да құқық қорғау салаларын ұйымдастыру жөніндегі іргелі зерттеулері оқымыстылардың, оқырмандардың ерекше ілтипатына бөленгенін айта кетуіміз керек. Əсіресе, «Қазақстан Респуб ликасындағы құқық қорғау органдары», «Сот шешендігі», «Қазақстан Республикасындағы сот билігі», өзге де көлемді кітаптары күні бүгінге дейін студенттердің, өзге де азаматтардың қолынан түспей келеді. Заңгер ғалым Отанымыздағы экологияны жақсарту жағдайын, əлеуметтік əділеттілік қағидаларын бұлжытпай орындау мəселесін кезінде басылымдарда көтергеніне куəміз. Ғылымдағы жетістіктерін ұстаздық қызметке ұштастырып, бұл салада 30 жылдан аса еңбек етті. Өзі білім алған қара шаңырақта оқытушылықтан, деканның орынбасары, декан, проректор, бірінші проректор, ректордың міндетін атқарушы болып жұмыс жасады. Ол əр студентке қамқор болып, адам тағдырына ерекше мəн беретін. Əсіресе, болашақ заңгер ғалымдарды тəрбиелеу ісі қозғалғанда: «Бұл

үрдіс бүгіннен емес, кешеден жалғасын тапқан игілікті іс, бізді алдыңғы толқын ағалар қалай тəрбиелесе, біз де сол дəстүрді сабақтастыруға тиіс тіміз», деп отырушы еді. Оның қамқорлығын көрген азаматтар елімізде аз емес. Қайсымен тілдессең де Кəлимолла Халиқұлы туралы ағынан жарылып айтып, отызға жуық талантты жастардың кандидаттық, докторлық диссертациясына жетекшілік еткенін, егемен елдің мемлекеттік маңызы зор заңдарын дайындауға мол үлес қосқанын, Ата Заңымыздағы сот жүйесі туралы баптарға өзгерістер енгізу жолында да аз еңбек етпегенін айтады. Ассистент, аға оқытушы, доцент, профессор дəрежесінде қазақ жұртына ақаусыз еңбек еткен ол ҚазМҰУ-ден кейін, кемел қазақ Нағашыбай Шəйкенов ұйытқы болған, алғаш Қазақ мемлекеттік заң институты, одан соң Қазақ мемлекеттік заң академиясы, қазіргі Қазақ мемлекеттік заң университетінде абыройлы қызмет етті. Аталмыш оқу орнында бірінші проректор, бір жылдай ректордың міндетін атқарды. Осындай қызметте жүргенде асыл азамат Алматы қалалық мəслихатына депутат болып сайланып, ел сеніміне ие болғанын да еске сала кетсек дейміз. Еткен еңбегі, ғылымдағы жетістігі «Құрмет» орденімен, өзге де марапаттармен аталып өткенін айту парыз. Қазақ заң ғылымында өзіндік орны бар көрнекті ғалым алпыс сегіз жасында өмірден озған еді. Жетпіске келгенде замандастары, шəкірттері «Сарабдал да таңдаулы жол» («Путь, осмысленный и выбранный) атты естелік кітап шығарды. Онда ғалым туралы ізет-ілтипаттарын əдемі білдір ген. Заң ғылымының қазақ топырағындағы көш бастаушысы, академик Салық Зиманов Кə лимолла Халиқұлын білімді пе дагог, білгір профессор, заң ғы лымындағы көрнекті өкілі

десе, академик Б.Жұмағұлов, ол белгілі ғалым болумен қатар, сот саласы бойынша іргелі еңбектер жазған азамат екенін алға тартады. Жоғарғы Сот Төрағасы Қ.Мəми қазақ ғылымында сот жүйесінің негізін қалаушы, деп көптеген заңгерлерге ұстаз екенін тілге тиек етеді. Конституциялық Кеңес төрағасы И.Рогов, ондаған жасты ғылымға баулығанын атап, кафедра меңгерушісі болып жүргенде өзге елдердің құқық салсын зерттеп, зерделеуге ерекше мəн бергенін жеткізеді. Академик Н.Баймаханов əріптесінің қай істе де тиянақтылығын дəлелдейтін дəйектерге жүгінсе, шəкірттері ұстаздарының қасиеттеріне ерекше мəн береді. Қапысыз аза мат тық қамқорлығын айтып, оның бойындағы мейірім шуағын, ғылым ісімен қатар зайыбы Ұмсындық екеуі өнегелі отбасы болғанын жеткізеді. Заң ғылымдарының докторы Б.Тұрғараев Кəлимолла ағасының бойынан зиялылықтың жақсы үлгісіне куə болғанын, «жақсының аты өлмейді, ғалымның хаты өлмейді» деп ұстазының сот жүйесіне қатысты еңбектері ұлтымен бірге жасайтынын алға тартса, замандасы А.Ағыбаев, адам сыйлаудағы, əсіресе, жастарға қолұшын беру ісіндегі үлгісін тамсана баяндайды. «Мұндай қасиет екінің бірінің бойынан кездеспейді», деп зерделі заңгерге ілтипат танытады. «Отан үшін барын беруге əзір деген асыл қасиеттерді біз Қалекеңнің бойынан көрдік» десе профессор Т.Айтмұқамбетов, тағы бір профессор шəкірті Е.Алауханов: «К.Халиқовты Қазақстандағы сот билігі жəне қылмыстық іс жүргізу пəнінің негізін қалаушылардың бірі деп айтуымызға болады», де ген байламын алға тартады. Зерделі заңгер Кəлимолла Халиқов Қазақстан мемлекетінің сот жүйесін жетілдірудегі өзіндік ізденістері халық қазынасына қосылған рухани үлес деп білеміз.

«Жамбыл облысы əкімдігінің денсаулық сақтау басқармасы Жамбыл облыстық ауруханасы» ШЖҚ МКК 2015 жылға тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін қамтамасыз ету мақсатында кардиохирургиялық оталарды жасау, коронарография мен стенттеуді жүргізуге арналған шығын материалдарын сатып алу бойынша тендер өткізілетіні туралы хабарлайды Жалпы сомасы 67 854 500,00 теңге. Сатып алынатын тауарлардын тізімі, олардың көлемі жəне ерекшеліктері тендерлік құжаттамада көрсетілген. Тауар Жамбыл облысы Тараз қаласы, Əйтиев көшесі, №2 үйге жеткізілуі тиіс. Тауар жеткізу мерзімі: кестеге сəйкес, келісімшарт жасалған соң 2015 жылғы 31 желтоқсанға дейін. Тендерге Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 қазандағы «Кепілдендірілген тегін медициналық көмек көлеміне байланысты фармацевтикалық қызмет көрсету, дəрілік заттарды профилактикалық (иммунобиологиялық, диагностикалық, дезинфекциялық) препараттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу ережесін бекіту туралы» №1729 қаулысының 8-9-тармақтарында көрсетілген біліктілік талаптарына сəйкес келетін барлық əлеуетті өнім берушілер жіберіледі. Тендерлік құжаттама топтамасын əлеуетті өнім беруші 2015 жылғы 6 қазанда сағат 11.00-ге дейінгі мерзімді қоса алғанда мына мекенжай бойынша: Тараз қаласы, Əйтиев көшесі, №2 үй, əкімшілік корпус, 2-қабаттағы мемлекеттік сатып алу бөлімінен сағат 15.00-ден 18.00-ге дейін немесе tarazobol@mail.ru электронды поштадан алуына болады. Тендерге қатысуға өтінімдерді берудің соңғы мерзімі 2015 жылғы 7 қазанда сағат 10.00-ге дейін. Тендерге қатысуға өтінімдер салынған конверттер 2015 жылғы 7 қазанда сағат 11.00-де мына мекенжай бойынша: Тараз қаласы, Əйтиев көшесі, №2 үй, əкімшілік корпус, 2-қабаттағы кіші мəжіліс залында ашылады. Əлеуетті өнім берушілер тендерге қатысу өтінімдері салынған конверттерді ашу кезінде қатыса алады. Қосымша ақпарат пен анықтаманы мына телефондар арқылы алуға болады: 8 (7262) 43-72-16, 45-64-08.

ГКП на праве хозяйственного ведения «Жамбылская областная больница управления здравоохранения акимата Жамбылской области» объявляет о проведение тендера по закупке расходных материалов для коронарографии и стентирования, кардиохирургических операций для оказания гарантированного объема бесплатной медицинской помощи на 2015 год Общая сумма 67 854 500,00 тенге. Полный перечень закупаемых товаров, их количество и подробная спецификация указаны в тендерной документации. Товар должен быть доставлен: Жамбылской области, город Тараз, ул. Айтиева, №2. Требуемый срок поставки товара: согласно графика, до 31 декабря 2015 года после заключения договора. К тендеру допускается все потенциальные поставщики, отвечающие квалификационным требованиям, указанным в п.8-9 Правил организации и проведения закупа лекарственных средств, профилактических средств (иммунобиологических, диагностических, дезинфицирующих) препаратов, изделий медицинского назначения и медицинской техники, фармацевтических услуг по оказанию гарантированного объема бесплатной медицинской помощи, утвержденных постановлением Правительства Республики Казахстан от 30 октября 2009 года №1729. Пакет тендерной документации можно получить в срок до 11.00 часов 6 октября 2015 года включительно по адресу: г. Тараз, ул. Айтиева, №2 административный корпус, 2-этаж, кабинет отдела государственных закупок, время 15.00 до 18.00 часов или по электронной почте по адресу: tarazobol@mail.ru Окончательный срок представления тендерных заявок до 10.00 часов 7 октября 2015 года. Конверты с тендерными заявками будут вскрываться в 11.00 часов 7 октября 2015 года по следующему адресу: г. Тараз, ул. Айтиева, №2, административный корпус, 2-этаж, малый зал заседаний. Потенциальные поставщики могут присутствовать при вскрытии конвертов с тендерными заявками. Дополнительную информацию и справку можно получить по телефону: 8 (7262) 43-72-16, 45-64-08.

«Трест Средазэнергомонтаж» АҚ акционерлерінің назарына!

Ашық тəсілмен ашық дауыс беру арқылы 27.08.2015 жылы болған «Трест Средазэнергомонтаж» АҚ акционерлерінің (бұдан əрі – қоғам), жылдық жалпы жиналысында дауыс берудің қорытындылары туралы хабарлаймыз. Жиналысқа жиынтығы 4.456.274,00 дауыс беруші акциясын немесе қоғамның дауыс беруші акцияларының жалпы санынан 89,1255 % иеленуші акционерлер (олардың өкілдері) қатысты. ДАУЫС БЕРУДІҢ ҚОРЫТЫНДЫЛАРЫ: Күн тəртібіндегі бірінші мəселе бойынша дауыс берілді: «Жақтап» – 4.456.274,00 дауыс беруші акция немесе қоғамның дауыс беруші акцияларының жалпы санынан 89,1255%. «Қарсы» – 0 дауыс беруші акция. «Қалыс қалған» – 0 дауыс беруші акция. Шешім бірауыздан қабылданды. Шешілді: Қоғамның 2014 жылғы шоғырландырылған жəне шоғырландырылмаған қаржылық есептілігі бекітілсін. Күн тəртібіндегі екінші мəселе бойынша дауыс берілді: «Жақтап» – 4.456.274,00 дауыс беруші акция немесе қоғамның дауыс беруші акцияларының жалпы санынан 89,1255%. «Қарсы» – 0 дауыс беруші акция «Қалыс қалған» – 0 дауыс беруші акция Шешім бірауыздан қабылданды. Шешілді: Өткен қаржылық 2014 жылғы қоғамның барлық таза табысын қоғамның айналымдағы қаражатын толтыруға бағытталсын, 2014 жылғы нəтижелер бойынша дивидендтер есептеу жəне төлеу жүргізілмесін. Күн тəртібіндегі үшінші мəселе бойынша дауыс берілді: «Жақтап» – 4.456.274,00 дауыс беруші акция немесе қоғамның дауыс беруші акцияларының жалпы санынан 89,1255%. «Қарсы» – 0 дауыс беруші акция «Қалыс қалған» – 0 дауыс беруші акция Шешім бірауыздан қабылданды. Шешілді: Қоғамның жəне лауазымды тұлғаларының іс-əрекеттеріне акционерлердің өтініштерінің болмауы туралы ақпарат назарға алынсын.

ПОПРАВКА Государственное коммунальное предприятие на праве хозяйственного ведения «Сандыктауская центральная районная больница» при управлении здравоохранения Акмолинской области вносит изменение опубликованное объявление в газете «Егемен Қазақстан» от 10 сентября 2015 года за № 172 (28650) конкурс на занятие вакантной должности главного врача государственного коммунального предприятия на праве хозяйственного ведения «Станция скорой медицинской помощи» при управлении здравоохранения Акмолинской области, следует читать на занятие вакантной должности главного врача государственного коммунального предприятия на праве хозяйственного ведения «Сандыктауская центральная районная больница» при управлении здравоохранения Акмолинской области.

ҚР АШМ Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитеті Шығыс Қазақстан облысы табиғи ресурстар жəне табиғат пайдалануды реттеу басқармасының «Күршім орман шаруашылығы» КММ орман орналастыру жобасына мемлекеттік экологиялық сараптама жүргізетіні туралы хабарлайды.

«Trust Insurance» сақтандыру компаниясы» АҚ (бұдан əрі – қоғам) «Акционерлік қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңын басшылыққа ала отырып «Қазақстан Республикасы Президентінің Іс басқармасы» мемлекеттік мекемесімен ірі мəміле жасау туралы өзінің кредиторларына жəне акционерлеріне хабарлайды.

АО «Страховая Компания «Trust Insurance» (далее – общество) руководствуясь Законом Республики Казахстан «Об акционерных обществах» информирует своих кредиторов и акционеров общества о заключении крупной сделки с государственным учреждением «Управление делами Президента Республики Казахстан».

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар жəне əлем тілдері университеті халықаралық қатынастар факультеті, аймақтану кафедрасының ұжымы мен əріптестері аймақтану кафедрасының меңгерушісі, саясаттану ғылымдарының кандидаты Нұрлан Əділханұлына əкесі ƏДІЛХАННЫҢ қайтыс болуына байланысты отбасы мен туыс-туғандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Марқұмның жаны жəннатта, иманы жолдас болсын. «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясы» АҚ ұжымы техникалық бағалау департаментінің сарапшысы Дінахмет Аманғазыұлы Мұханбетовке əкесі Аманғазы МҰХАНБЕТОВТІҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.


16

www.egemen.kz www.egemen.kz

17 қыркүйек 2015 жыл

2015 ЖЫЛДЫҢ 1 ТАМЫЗЫНА АЗАМАТТАРДЫҢ «ЖҰМЫСПЕН ҚАМТУДЫҢ ЖОЛ КАРТАСЫ-2020» БАҒДАРЛАМАСЫНЫҢ ІС-ШАРАЛАРЫМЕН ҚАМТЫЛУЫ ЖӘНЕ ЖҰМЫСҚА ОРНАЛАСТЫРЫЛУЫ

АҚТӨБЕ ОБЛЫСЫ ХАЛЫҚ САНЫ

Қостанай обл.

БҚО

828,3 МЫҢ АДАМ

ЭКОНОМИКАЛЫҚ БЕЛСЕНДІ ХАЛЫҚ

444,1 МЫҢ АДАМ

Атырау обл.

Қарағанды обл.

Маңғыстау обл. Қызылорда обл.

БАҒДАРЛАМАҒА ҚАТЫСУШЫЛАР БАҒДАРЛАМА ШЕҢБЕРІНДЕ ӘЛЕУМЕТТІК КЕЛІСІМГЕ ҚОЛ ҚОЙДЫ:

БАҒДАРЛАМАҒА ҚАТЫСТЫ:

2015 ЖЫЛДЫҢ 1 ТАМЫЗЫНА:

адам жұмыссыздар

өзін-өзі жұмыспен қамтығандар

адам

29 жасқа дейінгі жастардың үлесі

адам

Әйелдер үлесі

адам

адам

Аз қамтамасыз етілгендер

50 жастан асқан зейнет жасына дейінгі әйелдер

Түлектер

Мүмкіндігі шектеулі адамдар

адам

адам

адам

адам

адам жұмысқа орналастырылды

Оралмандар

адам

адам тұрақты жұмыс орындарына жұмысқа орналастырылды ––––––––––––––––––––––

Еуразиялық интеграция институты әзірлеген

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-07-87.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz. Интернет-редакция: ekazakhstan@mail.ru Алматыда: факс (727) – 273-07-87, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-54-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-69-31; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 54-31-56; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-07-26, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-Полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Достық-Дружба даң., 215 А, «WESTA» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 203 394 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Жақсыбай САМРАТ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 16 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №651 ek


17

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2015 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ

№735

6М030300

Құқық қорғау қызметі Барлығы

Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп тану туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Осы қаулыға қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп танылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. К.МӘСІМОВ.

17 27

2411,1

мына: «Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі болып табылатын Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының РҺР докторантурасына қабылдау Мемлекеттік білім беру тапсырысы 12

Жылына 1 білім алушыға жұмсалатын орташа шығыстар (мың теңге) 2015 жылғы 4 айға 2016 жылғы 8 айға 1 733,9 3 467,8

деген бөлімнен кейін: мынадай мазмұндағы бөліммен толықтырылсын: «Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы болып табылатын Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының жанындағы Құқық қорғау органдары академиясының РҺР докторантурасына қабылдау Коды

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

Құқықтану

6D030300

Мамандықтар топтарының атауы

Мемлекеттік білім беру тапсырысы

Құқық қорғау қызметі Барлығы

3 3

Жылына 1 білім алушыға жұмсалатын орташа шығыстар (мың теңге) 2664,2

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МӘСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің күші жойылған кейбір шешімдерінің тізбесі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2015 жылғы 4 қыркүйек

№741

Астана, Үкімет Үйі

«Жарақат салатын патрондармен ату мүмкіндігі бар ұңғысыз атыс қаруын, газды қаруды сақтауға және алып жүруге ішкі істер органдарының тиісті рұқсаты бар жеке тұлғалардың қаруды ерікті түрде өтеулі негізде тапсыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 29 қазандағы № 1145 қаулысына толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Жарақат салатын патрондармен ату мүмкіндігі бар ұңғысыз атыс қаруын, газды қаруды сақтауға және алып жүруге ішкі істер органдарының тиісті рұқсаты бар жеке тұлғалардың қаруды ерікті түрде өтеулі негізде тапсыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 29 қазандағы № 1145 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2014 ж., № 66, 612-құжат) мынадай толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Жарақат салатын патрондармен ату мүмкіндігі бар ұңғысыз атыс қаруын, газды қаруды сақтауға және алып жүруге ішкі істер органдарының тиісті рұқсаты бар жеке тұлғалардың қаруды ерікті түрде өтеулі негізде тапсыру қағидалары: мынадай мазмұндағы 25-тармақпен толықтырылсын: «25. Жеке тұлға осы Қағидаларға 3-қосымшада атауы көзделмеген, тіркелген қаруды ерікті түрде тапсырған кезде комиссия сыйақы мөлшерін көрсетілген қосымшамен бекітілген қарудың атауы бірдей модельдерінің орташа құны бойынша белгілейді. Осы Қағидаларға 3-қосымшада атауы жоқ қару тапсырылған жағдайда, комиссия оның құнын техникалық сипаттамалары осы Қағидаларға 3-қосымшада атауы көрсетілген қарумен ұқсас қарудың құны бойынша айқындайды.»; көрсетілген Қағидаларға «Ерікті түрде тапсырылған қару үшін сыйақылар мөлшері» деген 3-қосымша: мынадай мазмұндағы реттік нөмірлері 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110-жолдармен толықтырылсын: « 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110

«RОНМ RG 88», 10х22Т «Форт-9Т», Рубер 9 мм «ФОРТ-10Т», 9 мм «ФОРТ-14Т», 9 мм «ФОРТ-18Т», 9 мм «ФОРТ-18Р», 9 мм «SHARK» Шарк-906, 9 мм Р.А. «ПМ-ГТ», 9 мм «ФОРТ-14ТМ», 9 мм Р.А «ФОРТ-14ТР», 9 мм «Вlow mini» Вlаск, 9 мм «Вlow mini» Nikel, 9 мм «Вlow mini» Fume, 9 мм «ALFA» 9120, 9 мм Р.А. Rubber 291921 револьвері «ALFA» 9120, 9 мм Р.А. Rubber 291922 револьвері «АLFA STAINLESS» 9120, 9 мм Р.А. Rubber 191925 револьвері «АLFA STAINLESS» 9130, 9 мм Р.А. Rubber 191926 револьвері «АLFA STAINLESS» 9141.3, 9 мм Р.А. Rubber 191945 револьвері «АLFA STAINLESS» 9120, 9 мм Р.А. Rubber 191920 револьвері «АLFA STAINLESS» 9130, 9 мм Р.А. Rubber 191921 револьвері «АLFA STAINLESS» 9141, 9 мм Р.А. Rubber 191922 револьвері «Моd. «Сіеf f Саl.380МЕ Gиm»380 МЕ Gum револьвері МЕ 38 Соmpact, 9 мм Walther РРТ 10x22 мм RОНМ RG-59,9 мм RОНМ RG-89, 9 мм ZVI-WASP-R Саг1-Walther РР, 10 mm «ОСА» кешені, «ПБ-4» «ОСА» кешені, «ПБ-4М» ЕКОL FIRAT MAGNUM ПДТ-9Т «ЕСАУЛ»

32100 221250 180000 142143 126785 126785 57200 99000 142142 142142 38400 43200 43200 93350 61400 104200 107970 114300 91000 98000 99600 55200 35000 69000 32100 32100 139100 70000 44200 46500 52000 124950

2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МӘСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2015 жылғы 4 қыркүйек

№743

Астана, Үкімет Үйі

«Жоғары технологиялық өнімдер өндіру жөніндегі қызмет түрлерінің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 18 маусымдағы № 799 қаулысының күші жойылды деп тану туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Жоғары технологиялық өнімдер өндіру жөніндегі қызмет түрлерінің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 18 маусымдағы № 799 қаулысының (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 57, № 782-құжат) күші жойылды деп танылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МӘСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2015 жылғы 10 қыркүйек

№769

Астана, Үкімет Үйі

«Республикалық бюджеттен қаржыландырылатын білім беру ұйымдарында (Қарулы Күштер, басқа да әскерлер мен әскери құралымдар, сондай-ақ арнаулы мемлекеттік органдар үшін мамандар даярлауды жүзеге асыратын білім беру ұйымдарын қоспағанда) жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі, сондай-ақ техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімі бар мамандар даярлауға 2015 – 2016 оқу жылына арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 17 маусымдағы № 453 қаулысына толықтырулар енгізу туралы «Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының жанындағы Құқық қорғау органдары академиясын құру туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 4 мамырдағы №15 Жарлығына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Республикалық бюджеттен қаржыландырылатын білім беру ұйымдарында (Қарулы Күштер, басқа да әскерлер мен әскери құралымдар, сондай-ақ арнаулы мемлекеттік органдар үшін мамандар даярлауды жүзеге асыратын білім беру ұйымдарын қоспағанда) жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі, сондай-ақ техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімі бар мамандар даярлауға 2015 - 2016 оқу жылына арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 17 маусымдағы № 453 қаулысына мынадай толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген республикалық бюджеттен қаржыландырылатын білім беру ұйымдарында жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар мамандар даярлауға 2015 - 2016 оқу жылына арналған мемлекеттік білім беру тапсырысы: мына: «Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар мамандар даярлауға 2015 - 2016 оқу жылына арналған мемлекеттік білім беру тапсырысы Магистратураға қабылдау Атауы

Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру (медицина) Барлығы

Мемлекеттік білім беру тапсырысы

300

Оқу жылы ішінде 1 магистрантты оқытуға жұмсалатын орташа шығыстар (мың теңге) Ұлттық ЖОО Басқа ЖОО 2015 2016 2015 2016 жылдың 4 жылдың 8 жылдың 4 жылдың 8 айына айына айына айына 315,0 630,1 260,2 520,3

300

деген бөлімнен кейін: мынадай мазмұндағы бөліммен толықтырылсын: «Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының жанындағы Құқық қорғау органдары академиясында жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар мамандар даярлауға 2015 - 2016 оқу жылына арналған мемлекеттік білім беру тапсырысы

Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің бұйрығы 2015 жылғы 20 ақпан

№117

Астана қаласы

Электр немесе жылу желілеріне қосылатын ең жақын нүктені айқындау және жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілерін қосу қағидаларын бекіту туралы «Жаңартылатын энергия көздерiн пайдалануды қолдау туралы» 2009 жылғы 4 шiлдедегi Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабының 8) тармақшасына сәйкес бұйырамын: Қоса беріліп отырған Электр немесе жылу желілеріне қосылатын ең жақын нүктені айқындау және жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілерін қосу қағидалары бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Жаңартылатын энергия көздері департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен: 1) Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде осы бұйрықтың мемлекеттік тіркелуін; 2) Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгенінен кейін күнтізбелік он күн ішінде осы бұйрықты мерзімді баспасөз басылымдарында және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жолдануын; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің ресми интернет-ресурсында және мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастыруын; 4) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 2) және 3) тармақшаларымен көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Энергетика вице-министріне жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр

«Азаматтық қорғау туралы» 2014 жылғы 11 сәуірдегі Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 1-тармағының 37) тармақшасына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса берiлiп отырған: 1) Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарының бағдарламасы осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес; 2) Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарын бітіргені туралы куәліктің үлгісі осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес бекiтiлсiн. 2. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Төтенше жағдайлар комитеті (В.В. Петров) заңда белгiленген тәртiппен: 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркеудi; 2) осы бұйрықты мемлекеттiк тіркегеннен кейін күнтiзбелiк он күн iшiнде мерзiмдi баспа басылымдарында және «Әдiлет» ақпараттық-құқықтық жүйесiнде ресми жариялауға жолдауды; 3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Iшкi iстер министрлiгiнiң интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсiн. 3. «Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарының бағдарламасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2014 жылғы 23 мамырдағы № 253 бұйрығының күші жойылды деп танылсын (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу реестрінде № 9494 болып тіркелген, Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілердің «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде 2014 жылғы 18 маусымда жарияланған). 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің орынбасары В.К. Божкоға жүктелсін. 5. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

2. Электр желілеріне қосылатын ең жақын нүктені айқындау тәртібі 4. Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану обьектісін электр желілеріне қосылатын ең жақын нүктені айқындау техникалық-экономикалық есеп негізінде инвестор анықтайтын тоқтың экономикалық негізделген тығыздығын сақтай отырып, жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісінің белгіленген қуатын беру шарттарына сәйкес келуі қажет. 5. Инвестордың жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісін электр желілеріне қосатын ең жақын нүктені айқындауға арналған еркін нысандағы өтінімі энергия беруші ұйымға беріледі және жаңартылатын энергия көздері қондырғысы туралы мынадай мәліметтерді қамтиды: 1) қондырғының атауы және түрі; 2) учаскенің артықшылықпен орналасуы (олардың географиялық картада алдын ала орналастырылуын көрсете отырып, агрегаттарды орналастырудың балама нұсқаларының тізбесі); 3) барлық қондырғының рұқсат етілген қуаты (Соs көрсете отырып, ең жоғары мегаватта және (немесе) мегаваттарда (бұдан әрі – МВт), мегавольтамперлерде); 4) күтілетін өнімділігі (айына МВт/сағат); 5) қосалқы жүйенің, оның ішінде реактивтік қуаттың күтілетін энергия тұтынуы; 6) қондырғының конструкциясы (конфигурациясы); 7) кез келген ұйытқу жүктемесінің жаратылысы; 8) ұсынылған энергия қондырғысы пайдаланатын технология; 9) пайдалануға берудің болжамды іске қосу күні; 10) белсенді қуаттың МВт-ғы ең аз өндірілуі; 11) мегавольтампердің, МВт-ның атаулы мәні, бойлық осі бойынша өтпелі реактивтік кедергісі, қысқа тұйықталу қатынасы, үйлестірілген генераторлары (қозғалтқыштары) бар энергия қондырғысының тұрақты серпіні; 12) арттырушы трансформатордың мегавольтамперінің атаулы мәні және тікелей тізбектелген реактивті кедергі (mах/mіn тармақтануы кезінде); 13) қоздырғыштың түрі және санаты. 6. Энергия беруші ұйым инвестордан өтінім түскен күннен бастап күнтізбелік он бес күннен кешіктірілмейтін мерзімде электр желілеріне қосатын ықтимал ең жақын нүктелерін тиісті жобалау қызметіне лицензиясы бар мамандандырылған жобалау ұйымдары әзірлейтін «Электр станциясының қуат беру схемасында» қарау үшін инвесторға хат түрінде хабарлайды. 3. Жылу желілеріне қосылатын ең жақын нүктені айқындау тәртібі 7. Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану обьектісін жылу желілеріне қосылатын ең жақын нүктені айқындау инвестордың техникалық-экономикалық есебінің негізінде айқындалатын экономикалық негізделген гидравликалық режимдерін сақтау кезінде жылумен жабдықтаудың жалпы жүйесіндегі жылу көздерінің тиісті параметрлеріне жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісінің жылу көздері параметрлерінің шарттарына сәйкес келуі қажет. 8. Инвестордың жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісін жылу желілеріне қосатын ең жақын нүктені айқындауға арналған еркін нысандағы өтінімі энергия беруші ұйымға беріледі және мынадай мәліметтерді қамтиды: 1) пайдаланылатын жаңартылатын энергия көзінің түрі, жылу желілеріне қосудың ұсынылатын нүктесі, берілетін жылу энергиясының мөлшерін реттеу тәсілі; 2) жылу көздерінің параметрлері және басқа тұтынушылардың жүктемелерін ескере отырып қосатын нүктелердегі гидравликалық режимі; 3) жылу энергиясын коммерциялық есепке алу аспаптарын орнату бойынша талаптар; 4) жылу желілерін салу тәсілі (жерүсті немесе жерасты); 5) жылыту-желдеткіш және технологиялық жүктемелерді және ыстық сумен жабдықтау жүктемесін қосудың жылу схемасы; 6) температуралық кесте және желілік судың шығыны; 7) салынатын немесе қайта жаңартылатын жылу желілерінің теңгерімдік және пайдалану тиесілігі және тараптардың пайдалану жауапкершілігінің шекаралары. 9. Энергия беруші ұйым инвестордан өтінім түскен күннен бастап он күнтізбелік күннен кешіктірмейтін мерзімде жаңартылған энергия көздерін пайдалану объектісін жылу желілеріне қосатын ең жақын нүктені айқындау туралы шешім қабылдайды және еркін нысанда акт ресімдейді. Акт жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісін ең жақын нүктеге қосу туралы ақпаратты, қосу бойынша жұмыстың аяқталу мерзімдері туралы ақпаратты қамтиды. 4. Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілерін қосу тәртібі 10. Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілерін электр және жылу желілеріне қосу үшін инвестор жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісін қосатын ең жақын нүктені айқындау туралы шешім алғаннан кейін, жаңартылған энергия көздерін пайдалану объектісін электр желілеріне қосу схемасын және (немесе) жаңартылған энергия көздерін пайдалану обьектісін жылу желілеріне қосу схемасын қоса бере отырып, техникалық шарт алуға еркін нысандағы өтінімді энергия беруші ұйымға береді. 11. Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану обьектісін электр желілеріне қосуға арналған техникалық шартты мамандандырылған жобалық ұйым әзірлеген және жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісін электр желілеріне қосу схемасын қамтыған электр станциясының қосылу схемасы (қуатты беру) негізінде энергия беруші ұйым береді. 12. Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісін жылу желілеріне қосуға арналған техникалық шарт инвестор ұсынған мамандандырылған жобалық ұйым әзірлеген және жылу желілеріне жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісінің қосылу схемасын қамтыған жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісінің қосылу схемасы негізінде беріледі. 13. Егер қосылатын құрылғының параметрлері электр немесе жылу желілерінің шекті параметрлерінің жоғарылауына алып келмесе, энергия беруші ұйым жаңартылған энергия көздерін пайдалану объектісін қосуға арналған қажетті техникалық шарттарды әзірлейді. 14. Инвестордың техникалық шарт алуға арналған өтінімін энергия беруші ұйым, егер қолданыстағы электр немесе жылу желілерін күшейтуді талап етпесе, он бес жұмыс күнінен кешіктірмей қарайды. Қосу желілерді күшейтуді талап еткен жағдайда, өтінімді қарау мерзімі өтінім түскен күнінен бастап кем дегенде бір айды құрайды. Техникалық шарттарды электр беруші ұйым техникалық шарттарды алуға арналған өтінімді қарау мерзімі өткен соң үш жұмыс күн ішінде береді. 15. Егер өңірлік электр желілеріне жүктемесі немесе шығару қуаты 0,1- ден 10 МВт-ға дейін жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісі қосылса, энергия беруші ұйым өтініш түскен күннен бастап күнтізбелік бес күн ішінде жүйелік операторға хабарлайды және қосуға арналған өтінімнің көшірмесін жібереді. Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісін 10 МВт-тан асатын қуатқа қосқан кезде энергия беруші ұйым өтінімді жүйелік оператормен келісуге жібереді. Жүйелік оператор өтінімді өтінім түскен күнінен бастап күнтізбелік он күн ішінде келіседі. 16. Инвестордың техникалық шарттарды алуға арналған өтінімді қарау нәтижесі бойынша энергия беруші ұйым өтінім түскен күннен бастап күнтізбелік он бес күнінен кешіктірмей, энергия беруші ұйым айқындаған қосу нүктесін, қосу бойынша жұмысты аяқтаудың болжамды күнін көрсете отырып, жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісін электр немесе жылу желілеріне қосуға арналған техникалық шарттарды береді. Техникалық шартты беру және қайта ресімдеу үшін ақы алынбайды. 17. Қосуға арналған техникалық шарттардың қолданылу мерзімі, оны инвестор қабылдағаннан кейін, тараптардың уағдаластығы бойынша, бірақ қолданыстағы жобалау және құрылыс нормалары негізінде айқындалған жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілерінің жобалау алдындағы зерттеулер, жобалау және салу кезеңдері үшін қажетті мерзімнен кем емес мерзім белгіленеді және 3 жылдан аспайды. 18. Энергия беруші ұйымдардың желілеріне жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілерін қосу алынған техникалық шарттар негізінде объектіні пайдалануға бергеннен кейін жүргізіледі. Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 17 наурыздағы Нормативтік-құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №10476 болып енгізілді.

Қ.ҚАСЫМОВ.

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2015 жылғы 24 қаңтардағы №48 бұйрығына 1-қосымша Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарының бағдарламасы 1. Осы Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарының бағдарламасы (бұдан әрі – Бағдарлама) оқытылатын лауазымдар санаты мен оқытудың тақырыптық жоспарларын айқындайды. 2. Дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету бойынша медициналық білімі жоқ адамдарды (парамедиктерді) даярлау осы Бағдарламаның және «Медициналық білімі жоқ тұлғаларды (парамедиктерді) дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету бойынша даярлау ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2009 жылғы 19 қарашадағы № 753 бұйрығының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5937 тіркелген) талаптарына сәйкес жүзеге асырылады. 3. Оқушылардың санаттары мынадай мамандықтар бойынша бөлінеді: 1) өрт сөндірушілер, өрт сөндіруші-құтқарушылар. Оқыту осы Бағдарламаға 1-қосымшаға сәйкес өрт сөндірушілерді, өрт сөндіруші-құтқарушыларды алғашқы даярлаудың тақырыптық жоспары бойынша жүргізіледі; 2) негізгі және арнайы мақсаттағы өрт сөндіру автомашиналарының жүргізушілері. Оқыту осы Бағдарламаға 2-қосымшаға сәйкес негізгі және арнайы мақсаттағы өрт сөндіру автомашиналарының жүргізушілерін алғашқы даярлаудың тақырыптық жоспары бойынша жүргізіледі; 3) радиотелефонистер. Оқыту осы Бағдарламаға 3-қосымшаға сәйкес радиотелефонистерді алғашқы даярлаудың тақырыптық жоспары бойынша жүргізіледі; 4) өрттің алдын алу нұсқаушылары. Оқыту осы Бағдарламаға 4-қосымшаға сәйкес өрттің алдын алу нұсқаушыларын алғашқы даярлаудың тақырыптық жоспары бойынша жүргізіледі; 5) газ-түтіннен қорғау қызметінің шеберлері. Оқыту осы Бағдарламаға 5-қосымшаға сәйкес газ-түтіннен қорғау қызметі шеберлерін даярлаудың тақырыптық жоспары бойынша жүргізіледі; 6) газдан қорғаушылар. Оқыту осы Бағдарламаға 6-қосымшаға сәйкес газдан қорғаушыларды алғашқы даярлаудың тақырыптық жоспары бойынша жүргізіледі; 7) парамедиктер. Оқыту осы Бағдарламаға 7-қосымшаға сәйкес парамедиктерді оқыту жөніндегі тақырыптық жоспар бойынша жүргізіледі. Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарының бағдарламасына 1-қосымша Өрт сөндірушілерді, өрт сөндіруші-құтқарушыларды алғашқы даярлаудың тақырыптық жоспары Р/с №

Бөлімдер мен тақырыптардың атауы

Сағат саны Өрт сөндірушілер

Электр немесе жылу желілеріне қосылатын ең жақын нүктені айқындау және жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілерін қосу қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Осы Электр немесе жылу желілеріне қосылатын ең жақын нүктені айқындау және жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілерін қосу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды қолдау туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 4 шілдедегі Заңының 6-бабының 8) тармақшасына, «Электр энергетикасы туралы» Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 9 шілдедегі Заңына сәйкес әзірленді және Электр немесе жылу желілеріне қосылатын ең жақын нүктені айқындау және жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілерін қосу тәртібін айқындайды. 2. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісі – жаңартылатын энергия көздерін пайдалана отырып, электр және (немесе) жылу энергиясын өндіруге арналған техникалық құрылғылар және олармен өзара байланысты жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісін пайдалануға беру үшін технологиялық тұрғыдан қажетті және жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісінің меншік иесінің теңгеріміндегі құрылыстар мен инфрақұрылым; 2) жүйелік оператор – орталықтандырылған оралымды-диспетчерлiк басқаруды, басқа мемлекеттердiң энергия жүйелерiмен қатарлас жұмыс iстеудi қамтамасыз етудi, энергия жүйесiндегi теңгерiмдi ұстап тұруды, жүйелiк қызметтер көрсетудi және электр энергиясының көтерме сауда нарығы субъектiлерiнен қосалқы көрсетiлетiн қызметтердi сатып алуды, сондай-ақ электр энергиясын ұлттық электр желiсi бойынша берудi, оған техникалық қызмет көрсетудi және оны пайдалану әзiрлiгiнде ұстап тұруды жүзеге асыратын ұлттық компания; 3) жылу желілеріне қосатын ең жақын нүктесі – жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісінен жылумен жабдықтаудың жалпы желісінде жылу тасымалдағыштың параметрлеріне сәйкес келетін параметрлермен елді мекенді жылумен жабдықтаудың жалпы жүйесіне құбыр ойығының ең жақын нүктесі; 4) қолданыстағы электр немесе жылу желілерін күшейту – электр немесе жылу желілеріне жаңартылатын энергия көздерін пайдалану жөніндегі жаңа объектіні қосқан кезде энергия беруші ұйым өткізетін, электр және жылу желілерінің техникалық жай-күйі тұрғысынан талап етілетін және техникалық шарттар негізінде өткізілетін бірқатар іс-шаралар; 5) тапсырыс беруші (инвестор) – жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектісін салу жобасын іске асыруға ниет білдірген және (немесе) кіріскен тұлға; 6) электр желілеріне қосатын ең жақын нүктесі – энергия беруші ұйымның кернеу класы бойынша сәйкес келетін жаңартылатын энергия көздерін пайдаланатын энергия өндіруші ұйым энергетикалық қондырғысының электр желілерімен нақты қосылатын ең жақын жері. 3. Жаңадан салынған жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілері, сондай-ақ пайдалануға берілу мерзіміне қарамастан, реконструкцияланған объектілер кернеу класы бойынша немесе жылумен жабдықтаудың жалпы желісіндегі жылу тасымалдағыштың параметрлеріне сәйкес келетін энергия беруші ұйымның электр немесе жылу желілерінің ең жақын нүктесіне қосылады.

2 3 4 5

Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарының бағдарламасын, сондай-ақ оларды бітіргені туралы куәліктің үлгісін бекіту туралы

В. ШКОЛЬНИК.

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 20 ақпандағы №117 бұйрығымен бекiтiлген

1

Астана қаласы

Министр полиция генерал-лейтенанты

». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 2 қыркүйектегі №735 қаулысына қосымша

1. «Азаматтардың тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін алуын қамтамасыз ету ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 19 қарашадағы № 1887 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2009 ж., № 56, 470-құжат). 2. «Қазақстан Республикасының аумағында жүрген шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін алуға құқылы болатын айналасындағылар үшін қауіпті төндіретін қатты аурулардың тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 26 қарашадағы № 1937 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2009 ж., № 56, 476-құжат). 3. «Денсаулық сақтау ұйымдарында ақылы қызметтерді көрсету ережесі мен шарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 желтоқсандағы № 2299 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 4, 49-құжат). 4. «Қан мен оның компоненттерін ақылы негізде тапсырғаны (донациялағаны) үшін донорларға ақы төлеу мөлшерін және оны жүзеге асыру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 желтоқсандағы № 2300 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 4, 50-құжат). 5. «Медициналық қызмет саласындағы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 24 ақпандағы № 141 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2014 ж., № 10, 94-құжат).

№48

1

2 3 4 5 I. Өрт қауіпсіздігі саласындағы нормативтік-құқықтық база 1 Объектідегі өртке қарсы қызмет бөлімшелерінің қызметін 1 1 реттейтін заңнамалық және нормативтік актілер Барлығы: 1 1 II. Өрттің алдын алу дайындығы 1 Ғимараттар мен құрылыстардың өрт қауіпсіздігін қамтамасыз 1 1 ететін жалпы қағидаттар 2 Құрылыс материалдарының түрлері және олардың жанғыштығы 3 Күзетілетін объектілердегі өрт қауіпсіздігінің жалпы шара1 1 лары. От және жөндеу жұмыстары өндірісіндегі өртке қарсы іс-шаралар 4 Күзетілетін объектілердегі өрт қауіпсіздігі қағидалары 1 1 5 Ішкі және сыртқы өртке қарсы сумен қамту 1 1 6 Түтіннен қорғау және адамдарды құлақтандыру өрт сөндіру жүйелерінің қол және автоматты өрт сигнализациясы қондырғылары Барлығы: 4 3 1 III. Өрт-техникалық дайындық 1 Өрт сөндірушінің жауынгерлік киімі мен жарағы. Дабыл бойынша 1 1 жиналу, шығу және өрт орнына бет алу 2 Өрт сөндіру машиналары мен мотопомпалардың тактикалық3 1 2 техникалық сипаттамалары 3 Өрт сөндіру машиналарымен шығарылатын өрт-техникалық 1 1 жабдықтары 4 Қол өрт сатылары 1 1 5 Өрт жеңдері, жеңдік жабдықтар, өрт сөндіру оқпандары 2 2 6 Көбікті өрт сөндіру құралдары мен жабдықтары. 1 1 7 Өрт сөндіргіштер 1 1 8 Өртке қарсы қызметтегі байланыс 1 1 Барлығы: 11 2 9 IV. Өрт сөндіру-құтқару дайындығы 1 Өрт жеңдерімен, оқпандарымен, жеңдік арматуралармен және 2 2 керек-жарақтарымен жаттығу 2 Өрт сатыларымен жаттығу 1 1 3 Құтқару арқанымен жаттығу. Құтқару және өзін-өзі құтқару 1 1 4 Өртте конструкцияларды ашу және құру 1 1 5 Су көзіне қойылған өрт сөндіру автомобилінен 2 2 (мотопомпалар) жауынгерлік өрістету. Жауынгерлік өрістету кезіндегі өрт сөндірушінің іс-әрекеті Барлығы: 7 7 V. Өрт-тактикалық дайындығы 1 Жану және жанғыш заттар, өрт және оның өршуі туралы жалпы 2 2 мәліметтер. Өртте жануды тоқтататын негіздер. 2 Өрт бөлімшелерінің түрлері және олардың тактикалық 1 1 мүмкіндіктері туралы түсінік. 3 Өртті барлау. Өртті барлау кезіндегі өрт сөндірушінің іс-әрекеті. 1 1 4 Өрттегі іздеу-құтқару жұмыстары. Адамды құтқару және мүлікті 1 1 эвакуациялау кезіндегі өрт сөндірушінің іс-әрекеті. 5 Күзетілетін объектілердегі өрттерді сөндіру тактикасы. 4 2 2 Барлығы: 9 6 3 VI. Өртте зардап шеккендерге дәрігерге дейін көмек көрсету 1 Қан кеткенде тоқтатудың негізгі қағидалары 1 1 2 Жасанды тыныс алдыру мен жүрек тұсынан сырттан уқалаудың 1 1 негізгі қағидалары мен әдістері 3 Жарақат алғанда, шытынағанда, буыны тайғанда, сынғанда 1 1 дәрігерге дейін көмек көрсету әдістері 4 Термиялық және химиялық күйгенде, үсігенде дәрігерге дейін 1 1 көмек көрсету әдістері Барлығы: 4 1 3 VII. Қауіпсіздік техникасы 1 Қызмет өткеру және өрт сөндіру кезіндегі қауіпсіздік шаралары 2 2 Барлығы: 2 2 Емтихан тапсыру 2 1 1 Барлық сағат: 40 16 24

6 7

8 9

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1

1

-

1

1

-

1

1

-

2 2

2 -

2

2 2 2

2 1 2

1 -

11

8

3

1

-

1

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

5 6 7 1 2

Тақырыптардың атаулары

Барлығы

2

-

2

-

1

2 1 1 8

1 1

2 1 7

2

-

2

1 1

-

1 1

4

-

4

2

2

-

-

-

-

1 1

1 -

1

12

4 8

2 5

2 3

13 14

1 1

1 -

1

15

1

-

1

16

1

-

1

17

4

1

3

2 2 2 40

2 2 1 19

1 21

18 19 20

1 2 3 4 5 6 7 8

Сағат саны олардың ішінде Сыныптық- практикатоптық лық 1 -

1

Өрт сөндіру машиналарының сыныптамасы және таңбалауы

1

2

Негізгі мақсаттағы өрт сөндіру автомобильдері және олардың негізгі тактикалық-техникалық деректері Арнайы мақсаттағы өрт сөндіру автомобильдері және олардың негізгі тактикалық-техникалық деректері Өрт сөндіру машиналарының шассиі. Өрт сөндіру машиналары арнайы агрегаттарының қосымша трансмиссиясы Қозғалтқыштың қосымша салқындату жүйесі. Су мен көбіктендіргішке арналған сыйымдылық. Суға, көбіктендіргішке, сорғы бөлігіне арналған сыйымдылықтарды жылыту Өрт сөндіру сорғылары

1

1

1

1

-

1

-

1

1

-

1

3

1

2 1

3 4 5 6 7

-

9 10 11

1

-

8

2

1

1

9

Өрт сөндіру мотопомпалары

1

-

1

1

-

1

1 2 3 4 5

1 2

1

-

1

12

Өрт сөндіру автомобильдерінің және олардың арнайы агрегаттарының техникалық жағдайын диагностикалау Өрт сөндіру автомобилі жүргізушісінің біліктілік сипаттамасы мен міндеттері Өрт сөндіру автомобильдеріне техникалық қызмет көрсету және жөндеу

2

1

1

1

1

-

2

1

1

1

1

-

1

-

1

17

Технкикалық құжаттамалар. Отын мен жанармай материалдарының шығыс нормалары, есептен шығару тәртібі Автомобиль радиостанциялары және радио арқылы хабар алмасуды жүргізу тәртібі Жану және жанатын заттар туралы жалпы мәліметтер

1

1

-

18

Өрт сөндірудің негізгі тактикалары

1

1

-

19

Өрт сөндірудің алғашқы құралдары

1

1

-

3

20

Өрт-техникалық және авариялық-құтқару жабдығы, олармен жұмыс істеу тәсілдері Өртке қарсы сумен жабдықтау. Су көздерінен су толтыру

2

1

1

4

3

1

2

1

1

-

2

2

-

24

Өрт сөндіру автомобильдері қозғалысының теория элементтері мен қауіпсіздік негіздері. Арнайы жарықпен және дыбыс сигналдарымен жабдықталған автомобильдердің қозғалыс қағидалары Өртке қарсы қызмет бөлімшелеріндегі қауіпсіздік техникасы және еңбекті қорғау қағидалары Өрт сөндіру автомобильдеріндегі жұмыс

4

-

4

25

Емтихандар тапсыру

4

1

3

Сағат санының барлығы:

40

18

22

14 15 16

21 22 23

Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарының бағдарламасына 3-қосымша Радиотелефонистерді алғашқы даярлаудың тақырыптық жоспары Р/с №

Тақырыптардың атауы

Барлығы

Сағат саны олардың ішінде сыныптық- практикатоптық лық

1

1

1

5

1

4

2

2

-

20

11

9

1 1 2 2

1 2

1 1 1 -

2

-

2

2

2

-

2 4 4 20 40

1 1 7 18

1 4 3 13 22

Бөлімдер мен тақырыптардың атаулары

Сағат саны олардың ішінде Барлығы Сыныптық- Практикатоптық лық

Өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласындағы 1 Қазақстан Республикасының заңнамасы Ғимараттар мен құрылыстардың өрт қауіпсіздігін қамтамасыз етудің 1 жалпы қағидаттары Құрылыстағы өртке қарсы нормалау 1 Заттар мен материалдардың өрт қауіптілігі 1 Құрылыс материалдары мен конструкцияларының өрт қауіптілігі және 2 өрттен қорғау Отқа төзімділігі және жарылыс өрт қауіптілігі бойынша ғимараттарды санаттау 3 Ғимараттың құрылыс конструкциялары сараптамасының жалпы 2 әдістемесі Өртке қарсы тосқауылдар мен жарылыстар 1 Өрт кезінде адамдарды қауіпсіз эвакуациялау 1 Жылыту және желдеткіш жүйелерінің өрт қауіпсіздігі 1 Сыртқы және ішкі өртке қарсы сумен жабдықтау 1 Электр қондырғыларының өрт қауіпсіздігі 2 Құрылыс монтаждау, дәнекерлеу және басқа да отпен жұмыс істеу 2 кезіндегі өрт қауіпсіздігі Қоғамдық және өндірістік ғимараттарға қойылатын өрт қауіпсіздігі 2 талаптары Объектінің өртке қарсы жай-күйін тексеру әдістемесі 4 Барлығы: 25 II. Тактикалық-техникалық дайындық Өрт сөндіру автомобильдерінің мақсаты, тактикалық-техникалық сипат1 тамалары және өрт-техникалық жарақтануы Өртте жануды тоқтату тәсілдері. Өртті сөндірудің негізгі тактикалары 1 Алғашқы өрт сөндіру құралдары 1 Қол және автоматты өрт сигнализациясын және өрт сөндіру, түтіннен 1 қорғау және өрт кезінде адамдарды құлақтандыру жүйелерін орнату Өртке қарсы қызметтегі байланыс құралдары 1 Өрт туындаған кездегі іс-әрекеттер 1 Өртке қарсы қызметтегі қауіпсіздік техникасы және еңбекті қорғау 1 Барлығы: 7 III. Өртте зардап шеккендерге дәрігерге дейінгі көмек көрсету Термиялық және химиялық күйген, үсіген, электр тогымен зақымдалған 2 кезде дәрігерге дейін алғашқы көмек көрсету тәсілдері Жарақат алғанда, шытынағанда, буыны тайғанда, сынғанда дәрігерге 2 дейін көмек көрсету тәсілдері Барлығы: 4 Сынақ тапсыру 4 Барлық сағат: 40

1

-

1

-

1 1 2

-

2 1 1 1 1 1 1 2

1 1 1 -

2

-

18

4 7

1

-

1 1 1

-

1 1 1 7

-

1

1

1

1

2 1 28

2 3 12

Тақырыптардың атауы

Газ-түтіннен қорғау қызметін ұйымдастыру. Газ-түтіннен қорғау қызметтерінің міндеттері мен функциялары. Жеке құрамды тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарымен жұмыс істеуге даярлау Тыныс алу және көру органдарын жеке қорғау құралдарының мақсаты және сыныптамасы Газ-түтіннен қорғау қызметінің базаларында және бақылау бекеттерінде тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарын ұстау Өрт сөндіру автомобильдерінде тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарын жауынгерлік есепке қою және орналастыру. Газ-түтіннен қорғау қызметінің автомобильдері Газ-түтіннен қорғау қызметі базасының және бақылау бекеттерінің жұмысын қамтамасыз ету. Газ-түтіннен қорғау қызметінің қызметтік құжаттамасы және оны жүргізу тәртібі Газқағарлар мен тыныс алу аппараттарына техникалық қызмет көрсету үшін қолданылатын аспаптар, жабдық пен материалдар Тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарын жауынгерлік тексеру қағидалары мен тәртібі Тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарын № 1 тексеру қағидалары мен тәртібі Тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарын № 2 тексеру қағидалары мен тәртібі Тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарын № 3 тексеру қағидалары мен тәртібі Тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарын тазалау, реттеу және зарарсыздандыру Тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарын жөндеу базасы. Тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарына тән ақаулар және оларды жою тәсілдері Газ-түтіннен қорғау қызметінің бақылау бекеті Газ-түтіннен қорғаушыларды даярлау, аттестаттау және тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарымен жұмыс істеуге рұқсат беру. Газтүтіннен қорғаушылардың құқықтары мен міндеттері Тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарымен жұмыс істеу параметрлерінің есептерін жүргізу әдістемесі Өртте тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарымен жауынгерлік ісқимыл жасау кезіндегі жұмыс істеу қағидалары және қауіпсіздік талаптары Оқшаулағыш газқағарлар мен тыныс алу аппараттарымен жұмыс істеу ерекшеліктері Қысымда жұмыс істейтін сауыттарды пайдалануды ұйымдастыру Оттегі компрессорлары, оларды пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары Әуе компрессорлары, оларды пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары Сынақ Барлық сағат:

барлығы

1

Сағат саны Оның ішінде Сынып Практика тықлық топтық 1 -

1

1

-

1

1

-

1

1

-

2

1

1

1

1

-

1

-

1

1

-

1

3

1

2

3

1

2

1

-

1

1

-

1

1 1

1

1 -

1

-

1

1

1

-

2

2

-

3 6 6 2 40

1 2 2 2 19

2 4 4 21

Газдан қорғаушыларды алғашқы даярлаудың тақырыптық жоспары Р/с №

10 Басқару органдары. Өрт сөндіру автомобильдерінің бақылауөлшеу құралдары. Өрт сөндіру автомобильдерінің қосымша электр жабдықтары. Жауынгерлік топтың кабинасына жылу беру 11 Шанақ, өрт-техникалық жабдықтар 13

1

2

Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарының бағдарламасына 6-қосымша

6

Вакуумдық жүйе. Газ ағысты вакуум-аппаратының және газ дабылдамасының блогы Көбікпен сөндіру құралдары, жабдықтары және аппараттары

2

Газ-түтіннен қорғау қызметі шеберлерін даярлаудың тақырыптық жоспары Р/c №

Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарының бағдарламасына 2-қосымша

Р/с №

2 -

Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарының бағдарламасына 5-қосымша

1

Негізгі және арнайы мақсаттағы өрт сөндіру автомашиналарының жүргізушілерін алғашқы даярлаудың тақырыптық жоспары

1

1 1 2 1

I. Өрттің алдын алу даярлығы 1

2 3 4

8

1

1 1 4 1

Өрттің алдын алушы нұсқаушыларды алғашқы даярлаудың тақырыптық жоспары Р/с №

1

7

2

Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарының бағдарламасына 4-қосымша

өрт сөндірушіқұтқарушылар

6

I. Техникалық даярлық Өртке қарсы қызметтерде байланысты ұйымдастыру. Өрт сөндіру бөлімшелерінің шығу кестесі Электр тогы және оның көздері Сым байланысы. Сым байланысымен жұмыс тәртібі Радиобайланыс, жұмыс тәртібі мен радио арқылы хабар алмасу Автоматты өрт сөндіру және өрт-күзетінің сигнализациясы. Өрт сигнализациясы станциялары Өрт туралы хабарламаларды қабылдау тәртібі және жауынгерлік есептоптарды шақыру орнына жөнелту «Өрт сөндіру және авариялық-құтқару жұмыстары қызметі» мемлекеттік мекемелерінің күштері мен құралдарын жедел басқаратын орталықпен, авариялық-құтқару қызметтері мен бөлімшелерімен, өзара іс-қимыл қызметтерімен, кезекшілік және өртке, аварияға шығу режимдерінде күзетілетін объектілердің диспетчерлік қызметтерімен байланыс Өрт сөндіру басшысымен және өрттегі, авариялардағы бөлімшелердің жауынгерлік есептоптарымен байланыс, өрттегі күш пен құралдар ісәрекетін, сондай-ақ қалыптасқан ахуалды хронологиялық есепке алу Күзетілетін объектілерде қолданылатын байланыс, сигнализация және жарықтандыру құралдарымен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік техникасы мен өрт қауіпсіздігі қағидалары Барлығы: II. Арнайы даярлық Негізгі өрт сөндіру автомобильдері Арнайы және қосалқы өрт сөндіру автомобильдері Өртке қарсы сумен жабдықтау Өрт сөндіруді, авариялар, дүлей зілзалалар салдарын жоюды ұйымдастыру Бөлімнің байланыс пунктінің жедел-қызметтік құжаттамалары, оларды жүргізу тәртібі Радиотелефонистің жұмысын регламенттейтін басшылыққа алалатын құжаттар. Радиотелефонистің жұмысын ұйымдастыру Бөлімнің байланыс пунктін бағдарламалық қамтамасыз ету Байланыс құралдарымен жұмыс істеу тәсілдері Емтихан тапсыру Барлығы: Барлық сағат саны:

Ескертпе: Радиотелефонистерді алғашқы даярлаудың тақырыптық жоспарына түсінік осы Тақырыптық жоспарға қосымшада келтірілген.

Практикалық

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2015 жылғы 2 қыркүйек

6М030100

2015 жылғы 24 қаңтар

Сыныптықтоптық

К.МӘСІМОВ.

Мемлекеттік білім беру Жылына 1 магистранттапсырысы ты оқытуға жұмсалатын орташа шығыстар (мың теңге) 10 2411,1

Барлығы

Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Отбасы және балалар саласында жергілікті атқарушы органдар көрсететін мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарттарын бекіту және Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 19 ақпандағы № 115 қаулысының (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2014 ж., № 7, 75-құжат) күші жойылды деп танылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Мамандықтар топтарының атауы

Практикалық

«Отбасы және балалар саласында жергілікті атқарушы органдар көрсететін мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарттарын бекіту және Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 19 ақпандағы №115 қаулысының күші жойылды деп тану туралы

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің бұйрығы

Магистратураға қабылдау Коды

Астана, Үкімет Үйі

Барлығы

№729

Сыныптықтоптық

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2015 жылғы 1 қыркүйек

1 2

3 4 5 6 1 2

1 2 3 4 5 6 7 1 2

Тақырыптың атауы Барлығы I. Газдан қорғағыш тыныс алу аппаратурасы және аспаптары Газдан қорғағыш аппараттарды бағалау және таңдау Өнеркәсіптік, сүзгіш және оқшаулағыш газқағарлар-өзін-өзі құтқарғыштар Оқшаулағыш оттекті тыныс алу және ауамен тыныс алу аппараттары, арнайы қорғау жарағы Медициналық газдан құтқару аппаратурасы, арнайы жабдық пен жарақ Респираторларды, өзін-өзі құтқарғыштарды және өкпені жасанды желдету аппараттарын бақылау және тексеру аппаратурасы Авариялық-химиялық қауіпті заттар, газды ортаның құрамын тексеру аппаратурасы (газталдағыштар) II. Авариялық-құтқару жұмыстарын ұйымдастыру және орындау Өндірістердің жарылыс және өрт қауіптілігі Ауқымды төтенше жағдайлар кезінде және авариялық-химиялық қауіпті заттар лақтырындылары аймақтарында авариялық-құтқару жұмыстарын, іздестіру-құтқару жұмыстарын ұйымдастыру III. Газдан құтқару жұмыстарының тактикалық тәсілдері Тыныс алу аппараттары мен газқағарларды қолдану. Газдан құтқарушының ақаулы аппараттан резервтік аппаратқа қайта қосылуы Газдан құтқарушылардың «Дабыл» белгісі бойынша жиналуы және шығуы, газдалған ортаға кіруге дайындық, тыныс алуға қолайсыз жағдайларда әрекет ету, ақауы бар респиратормен газдалған аймақтан шығу Әмбебап пневматикалық және гидравликалық аспапты пайдалану Өрт сөндіргіштермен тұтануларды сөндіру Құтқаратын құрал-саймандарды пайдалану Авариялық газ қауіпті жұмыстарды жүргізу IV. Психологиялық даярлық Қазіргі заман қоғамындағы құтқарушы кәсіби мәртебесінің моральдікпсихологиялық негіздері Төтенше жағдайларда адамдардың жүріс-тұрысының психологиялық ерекшеліктері Құтқарушыларды төтенше жағдайлар кезіндегі іс-әрекеттерге психологиялық даярлау Жай-күйді басқару әдістері V. Медициналық даярлық Уақытша медициналық пункт құру. Тіршілікті қамтамасыз ету, қорғау, залалсыздандыру, байланыс құралдарын орналастыру және әзірлікке келтіру Жарақат алған кездегі алғашқы медициналық көмек Қан кету кезіндегі шұғыл көмек Термиялық зақымдану (күю, гипертермия, гипотермия, үсу) Улы газбен және басқа да авариялық химиялық қауіпті заттармен улану Жүрек-өкпе реанимациясы Зардап шеккендерді тасымалдау VI. Іздестіру-құтқару жұмыстарын жүргізу кезіндегі қауіпсіздік техникасы Авариялық-құтқару жұмыстарын жүргізу кезіндегі қауіпсіздік талаптары Еңбекті қорғаудың нормативтік-техникалық және құқықтық базасы Емтихан Барлық сағат:

Сағат саны оның ішінде Сынып практикатық топтық лық

32 1 3

20 1 2

12 1

22

14

8

2 2

1 1

1 1

2

1

1

6 2 4

4 2 2

2 2

16 4

5 -

11 4

2

-

2

2 2 4 2 4 1

1 2 2 4 1

2 1 2 -

1

1

-

1

1

-

1 8 1

1 6 1

2 -

1 1 1 1 1 2 4 2 2 2 72

1 1 1 1 1 4 2 2 43

1 1 27

Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарының бағдарламасына 7-қосымша (Соңы 18-бетте).


18

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 17-бетте). Парамедиктерді оқыту жөніндегі тақырыптық жоспар Р/с №

1

Тақырып атауы

Сағат саны олардың ішінде Барлығы СыныптықТәжір топтық биелік

Дүлей зілзала ошақтарының (жер сілкінісі, сел, су тасқыны) медициналықтактикалық сипаттамасы Техногендік авариялар мен апаттардың (өрттер, жарылыстар, күшті әсер ететін және радиоактивті заттардың лақтырындылары және т.б.) медициналық-тактикалық сипаттамасы Алғашқы медициналық көмек көрсету қағидаттары мен көлемі

1

1

-

1

1

-

1

1

-

1

1

-

5

Алғашқы медициналық көмек көрсету кезінде құтқарушының құқықтары мен міндеттерінің заңды негіздері Алғашқы медициналық көмек көрсету құралдары

1

-

1

6

Жарақаттар және қан кету

2

1

1

7

Сыну, буынның шығуы, соғып алу

2

1

1

8

Ұзақ шаншу белгісі

2

1

1

9

Бастың, кеуде қуысының, мойынның, омыртқаның жарақаттары

2

1

1

10

Травматикалық шок

1

1

11

Жүрек-өкпе реанимация негіздері

2

1

1

12

Күйік және үсік, электр жарақаттары

2

1

1

13

Қажу

2

1

1

14

Радиациялық зақымдану

2

1

1

15

Күшті әсер ететін улы заттармен зақымдану

1

1

-

16

Жіті психикалық бұзылыс

1

1

-

17

Көз, құлақ, тамақ, мұрын жарақаттары

1

1

-

18

Анафилаксия

1

1

-

19

Талып қалу, ес-түссіз жағдай, кома

2

1

1

20

Миокард инфаркты

1

1

21

Балалар жарақаты

1

1

22

Босандыру

2

1

23

Эпидемиологияның негіздері, карантин және обсервация туралы түсінік

1

1

-

24

Медициналық сұрыптау. Мақсаты мен өткізу тәртібі

2

1

1

25

Физикалық және медициналық қорғанудың әдістері

1

-

1

26

Төтенше жағдайлар ошағынан зақымданғандарды шығару және тасымалдау Артериялық қысымды, тамырдың соғуын өлшеу. Бұлшық ет және тері асты инъекциясы Емтихан

1

1

-

1

-

1

2

2

Барлық сағат:

40

26

2 3 4

27

1

14

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2015 жылғы 24 қаңтардағы №48 бұйрығына 2-қосымша Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердің мамандарын арнайы даярлау бойынша оқыту курстарын бітіргені туралы куәліктің үлгісі Мамандандырылған оқу орталығының атауы

Оқу орнының логотипі

Наименование Специализированного учебного центра

№ __________ КУӘЛІК осы куәлік ___________________________________________________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) ___________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ _______________________________арнайы даярлау курсын ойдағыдай өткенін растайды оқыту кезеңі________________________________________________________________ Директор _____________________________________________ (Т.А.Ә.(ол болған кезде) (қолы) М.О. Берілген күні 20__жылғы «____»__________ Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 4 наурыздағы Нормативтік-құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №10382 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің бұйрығы 2015 жылғы 11 ақпан

№107

Астана қаласы

Дала өрттерін, сондай-ақ мемлекеттік өртке қарсы кызмет бөлімшелері жоқ елді мекендерде өрттерді сөндіру қағидаларын бекіту туралы «Азаматтық қорғау туралы» 2014 жылғы 11 сәуірдегі Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 1-тармағының 70-19) тармақшасына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса берілін отырған Дала өрттерін, сондай-ақ мемлекеттік өртке қарсы қызмет бөлімшелері жоқ елді мекендердегі ерттерді сөндіру қағидалары бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Төтенше жағдайлар комитеті (В.В.Петров) заңнамада белгіленген тәртіпте: 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді; 2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелген соң күнтізбелік он күн ішінде оны мерзімді басылымдарда және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберуді; 3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің интернет-ресурсына орналастыруды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің орынбасары В.К.Божкоға жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн еткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр полиция генерал-лейтенанты

Қ.ҚАСЫМОВ.

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2015 жылғы 11 ақпандағы №107 бұйрығымен бекітілген Дала өрттерін, сондай-ақ мемлекеттік өртке қарсы қызмет бөлімшелері жоқ елді мекендердегі өрттерді сөндіру қағидалары 1. Осы Дала өрттерін, сондай-ақ мемлекеттік өртке қарсы қызмет бөлімшелері жоқ елді мекендердегі өрттерді сөндіру қағидалары дала өрттерінің, сондай-ақ мемлекеттік өртке қарсы кызмет бөлімшелері жоқ елді мекендердегі өрттердің алдын алу және сөндіру жұмыстарын ұйымдастыру тәртібін айқындайды. 2. Дала өрттерін, сондай-ақ мемлекеттік өртке қарсы қызметі бөлімшелері жоқ елді мекендердегі өрттерді сөндіруді тиісті аумақтағы жергілікті атқарушы органдар жүзеге асырады. 3. Өрттерді байқаған кезде жергілікті атқарушы органдар мемлекеттік өртке қарсы қызметке хабарлайды және өрттерді сөндіруге өртке қарсы ерікті құралымдардың, сондай-ақ «Жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік өртке қарсы кызметі бөлімшелері жоқ елді мекендерге өрт сөндіру бекеттерін құру, оларды материалдық-техникалық жарақтандыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2014 жылғы 30 қазандағы №746 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілердің мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9928 болып тіркелген) сәйкес құрылған ерт сөндіру бекеттерінің күштері мен құралдарын тартуды ұйымдастырады. 4. Ерікті өрт сөндірушілерді жинау тәртібі мен оларды өрт орнына жеткізу тәсілін аумақтық Төтенше жағдайлар департаментінің келісімі бойынша өртке қарсы ерікті құралымның басшысы айқындайды. 5. Мемлекеттік өртке қарсы кызметі бөлімшелерінің күштері мен құралдары келгенге дейін жергілікті атқарушы органдар тиісті аумақта: 1) өрттер туралы барлық келіп түсетін ақпаратты жедел тексеруді және жинауды қамтамасыз етеді; 2) туындаған өрттер, олардың ықтимал таралуы туралы халыққа уақтылы хабар беруді, сондай-ақ олардың салдарын шектеу бойынша қажетті шаралар қабылдауды жүзеге асырады; 3) өрт орнындағы жағдайдың барлық өзгерістері туралы жақын орналасқан мемлекеттік өртке қарсы кызмет бөлімшелеріне уақтылы жедел хабар беруді қамтамасыз етеді; 4) өрттерді сөндіру бойынша жалпы басшылықты жүзеге асырады. 6. Мемлекеттік өртке қарсы кызмет бөлімшелері өрт болған орынға келгеннен кейін өрт сөндіруге басшылық ету өртке қарсы кызмет гарнизонының аға лауазымды тұлғасына жүктеледі. 7. Өрт сөндіру басшысы: 1) өрт сөндіруге қатысатын тартылған өрт сөндіру күштері мен құралдарына жалпы басшылықты жүзеге асырады; 2) қойылған міндеттердің орындалуына және өртті сөндіру бойынша жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді қамтамасыз етуге жауап береді; 3) өрт түрін, оның қарқындылығы мен көлемін, жер бедерін, ағымдағы және болжамды ауа-райы жағдайының ерекшеліктерін. өрт сөндіру күштері мен құралдарының бар-жоғын ескере отырып, өрт сөндірудің тактикалық тәсілдерін, әдістері мен амалдарын таңдауды жүзеге асырады; 4) өрт сөндіру бойынша іс-қимылдар жүзеге асырылатын аумақтың шекарасын, көрсетілген іс-қимыл тәртібін белгілейді; 5) қосымша күштер мен құралдарды шақырудың қажеттілігін анықтайды; 6) өрт жағдайының өзгеруін үздіксіз бақылайды және тиісті шешім қабылдайды. 8. Өрттің даму және оттың кенінен таралу қаупі төнген кезінде өрт сөндіру басшысы өртті барлау және: 1) жану көлемін, жер бедерін, оттың таралу жылдамдығы мен бағытын, өртті сөндіру кезеңінде оның болжамды дамуын; 2) өрт орнына бару, жақындау және өртті оқшаулау мен сендірудің механикаландырылған құралдарың қолдану мүмкіндігін; 3) сумен жабдықтау көздерінің бар-жоғын; 4) оттың күшею қаупі туындаған жағдайда өрт сөндіруді жүзеге асырушы тұлғалардың кету жолдарын, паналауға мүмкін орындарды; 5) көлік құралдары тұрақтарын, адамдарды орналастырудың қауіпсіз орындарын анықтау үшін қосымша техниканы немесе авиацияны тарту мүмкіндігін ұйымдастырады. 9. Өрттерді сөндіру кезінде жергілікті атқарушы органдар тартылатын күштер мен құралдарды меншік нысанына қарамастан, жанар-жағармай материалдарымен, тамақ өнімдерімен және медициналық көмекпен қамтамасыз етеді. 10. Өрттердің алдын алуда және жоюда келісілген іс-қимылды жүзеге асыру мақсатында жергілікті атқарушы органдар аумақтық төтенше жағдайлар департаменттерімен бірлесіп дала өрттерінің, сондай-ақ мемлекеттік өртке қарсы кызмет бөлімшелері жоқ елді мекендердегі өрттердің алдын алу және сөндіру жөніндегі жыл сайынғы ісшаралар жоспарларын, сондай-ақ тиісті аумақтарда дала өрттері туындаған жағдайда жер пайдаланушылармен бірлескен іс-қимыл жоспарларын әзірлейді және бекітеді. Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 13 наурыздағы Нормативтік-құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №10433 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің бұйрығы 2015 жылғы 27 қаңтар

№22

Астана қаласы

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет қызметкерлеріне сыныптық біліктілікті беру жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің кейбір мәселелері және Қазақстан Республикасы Президентінің кейбір жарлықтарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2014 жылғы 29 тамыздағы № 900 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқолыққа қарсы іс-қимыл агенттігі туралы ереженің 20-тармағының 3) тармақшасына сәйкес, Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджет және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің сметасы (бюджеті) есебінен ұсталатын органдары қызметкерлеріне еңбекақы төлеудің бірыңғай жүйесі туралы» 2004 жылғы 17 қаңтардағы № 1284 Жарлығын іске асыру мақсатында, бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет қызметкерлеріне сыныптық біліктілікті беру жөніндегі нұсқаулық бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (бұдан әрі – Агенттік) Әкімшілік жұмыс департаменті осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін және оның Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген тәртіпте ресми жариялануын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Агенттіктің аппарат басшысы А.А. Шайымоваға жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Төраға

Қ.ҚОЖАМЖАРОВ.

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2015 жылғы 27 қаңтардағы № 22 бұйрығымен бекітілген Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет қызметкерлеріне сыныптық біліктілікті беру жөніндегі нұсқаулық 1. Жалпы ережелер 1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет қызметкерлеріне сыныптық біліктілікті беру жөніндегі нұсқаулық (бұдан әрі - Нұсқаулық) сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет қызметкерлеріне (бұдан әрі - қызметкерлер) олардың өз мамандықтарын игеруге қол жеткізген деңгейлеріне сәйкес сыныптық біліктілікті беру және растау тәртібі мен шарттарын нақтылайды. 2. Қызметкерлердің қол жеткізген дайындық деңгейлеріне, жұмыс тәжірибесі мен өтіліне байланысты реттілігі бойынша келесі сыныптық біліктіліктер беріледі: «2-сыныпты маман», «1-сыныпты маман» және «1-сыныпты маман - тәлімгер». Сыныптық біліктіліктерді беру қызметкерлердің кәсіптілігін жоғарылатуды ынталандыру және кадрларды бекіту мақсатында жүргізіледі. Сыныптық біліктіліктер: 1) «2-сыныпты маман» - сыныптық біліктілігі жоқ және құқық қорғау қызметінде кемінде 3 жыл қызмет өтілі бар қызметкерлерге; 2) «1-сыныпты маман» - «2-сыныпты маман» сыныптық біліктілігі берілген сәттен бастап екі жыл өткеннен кейін және құқық қорғау қызметінде кемінде 5 жыл қызмет өтілі бар қызметкерлерге; Ерекше жағдай ретінде «2 сыныпты маман» сыныптық біліктілігі жоқ және құқық қорғау органдарында 10 жылдан астам қызмет атқарған қызметкерлерге атқарып отырған лауазымында кәсіби білімдері мен дағдыларының деңгейін ескере отырып, «1-сыныпты маман» сыныптық біліктілігін беруге жол беріледі; 3) «1 - сыныпты маман - тәлімгер» - «1-сыныпты маман» сыныптық біліктілігі берілген күннен бастап үш жыл өткеннен кейін және кемінде 7 жыл құқық қорғау қызметінде жұмыс өтілі бар, бір немесе одан да көп жас мамандар мен (немесе) жаңадан тағайындалған қызметкерлерге тәлімгерлікті жүзеге асырушы қызметкерлерге беріледі. Сыныптық біліктіліктер өзінің қызметтік міндеттерін адал атқарушы, тәртіптік жазалары жоқ, жеке құрамды (тәлімгерліктен өтушіні) сапалы оқыту мен тәрбиелеуді қамтамасыз етуші қызметкерлерге беріледі. 3. Сыныптық біліктілікті беру және растау туралы шешімді мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының басшысы немесе уәкілетті басшысы мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас

17 қыркүйек 2015 жыл

жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарында құрылатын Сыныптық біліктілік мәселелері жөніндегі комиссиясының (бұдан әрі - Комиссия) ұсынымдары бойынша бұйрық шығару арқылы қабылдайды. 4. Қызметі бойынша үш айға дейінгі аралықтағы үзіліспен сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметке жаңадан қабылданған, сондай-ақ сот шешімі бойынша қызметке қайта қабылданған адамдарға сыныптық біліктілігі сақталады. Құқық қорғау органдарынан шығарылған және сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметке жаңадан қабылданған қызметкерлер осы Нұсқаулықтың талаптарына сәйкес болған жағдайда бұрынғы берілген сыныптық біліктілік расталады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметке басқа құқық қорғау органдарынан ауысу тәртібімен қабылданған адамдарға сыныптық біліктілікті беру (растау) (бұдан бұрын бар болған) сыныптық біліктілікті беру (растау) туралы ұсыныстары негізінде Комиссияның шешімі бойынша жүзеге асырылады. 5. Сыныптық біліктілік үшін қызметкерлерге үстемеақы төлеу қызметкердің негізгі ай сайынғы ақшалай үлесімен жүргізіледі. 6. Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының қарамағындағы, сондай-ақ бала күтімі бойынша демалыстағы қызметкерлерге берілген сыныптық біліктіліктері қарамағында және бала күтіміне байланысты демалыста болған барлық кезең ішінде көрсетілген үстемеақы төлеусіз сақталады. 7. Қазақстан Республикасының ведомстволық білім беру ұйымдарында, сондай-ақ уағдаластық шеңберінде шет елдерде күндізгі оқу нысаны бойынша оқитын қызметкерлердің сыныптық біліктілігі көрсетілген үстемеақыны төлеусіз оқудың барлық кезеңі ішінде сақталады. 2. Сыныптық біліктілікті беру, растау 8. Сыныптық біліктіліктер сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет қызметкерлеріне: 1) Агенттіктің қызметкерлеріне, Агенттіктің аумақтық бөлімшелерінің басшыларына – Агенттік Төрағасының; 2) Агенттіктің аумақтық бөлімшелерінің қызметкерлеріне – аумақтық мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі бөлімшелері басшыларының бұйрықтарымен беріледі. 9. Сыныптық біліктілік Агенттіктің аппарат басшысына, режим бойынша көмекшісіне, Төрағаның көмекшілері мен кеңесшілеріне, Агенттіктің құқық қорғау қызметін жүзеге асыратын департаменті, жеке басқармасы басшыларына, сондай-ақ Агенттіктің аумақтық бөлімшелерінің басшыларына Агенттік Төрағасының құқық қорғау қызметіне жетекшілік ететін орынбасарының жазбаша ұсынысы бойынша беріледі (расталады). Сыныптық біліктілік Құқық қорғау қызметін жүзеге асыратын департаменттің құрамындағы басқармалар басшыларына, Агенттіктің қызметкерлеріне Агенттік Төрағасының құқық қорғау қызметіне жетекшілік ететін орынбасарымен келісілгеннен кейін тікелей басшыларының жазбаша ұсынысы бойынша беріледі (расталады). Құқық қорғау қызметін жүзеге асыратын аумақтық бөлімшелердің қызметкерлеріне сыныптық біліктілік құқық қорғау қызметіне жетекшілік ететін аумақтық бөлімше басшысының орынбасарымен келісілгеннен кейін тікелей басшысының жазбаша ұсынысы бойынша беріледі (расталады). 10. Қызметкерлерді сыныптық біліктілікті беруге ұсыну мынадай кезеңде: 1) мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының қарамағында болған кезде, лауазымға тағайындалғанға дейін; 2) алынбаған тәртіптік жазасы бар болғанда; 3) оған қатысты қызметтік тергеуді және (немесе) қылмыстық істі тергеуді жүргізу мерзімінде – қызметтік тергеуді аяқтағанға дейін және (немесе) қылмыстық істі ақтау негіздері бойынша тоқтатқанға дейін, ақтау үкімі заңды күшіне енгенге дейін жүргізілмейді. 11. Ұсыныста: 1) қызметкер туралы сауалнамалық мәліметтер (қызметкердің тегі, аты, әкесінің аты (оның бар болған жағдайында), туылған жылы, білімі(дері), мамандығы(тары), сыныптық біліктілігі(тері), ғылыми дәрежесі және (немесе) біліктілік сыныбы); 2) еңбек қызметі туралы мәліметтер (орын ауыстыру, біліктілігін жоғарылату, қайта даярлау, жедел-қызметтік әрекетіндегі маңызды нәтижелері туралы мәліметтер); 3) қызметкердің іскерлік және жеке қасиеттерін бағалау (кәсіби құзыреттігі, жұмысқа қабілеттілігі, іскерлік және жеке қасиеттері, көтермелеу және жазалау туралы мәліметтер). 12. Қызметкерге сыныптық біліктілікті беру немесе растау туралы ұсыныстар Комиссияның қарауына мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының персоналмен жұмыс жасау бөлімшелеріне түскеннен кейін бес жұмыс күн ішінде енгізіледі. 13. Қызметкерге сыныптық біліктілікті беру немесе растау туралы мәселе оң шешілген жағдайда, Комиссия мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының басшысына қызметкерге сыныптық біліктілікті беруді (растауды) ұсынады. 14. Комиссияның шешімімен келіскен жағдайда мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органнының басшысы қызметкерге сыныптық біліктілікті беру немесе растау туралы бұйрық шығарады. 15. Қызметкерге сыныптық біліктілікті беру (растау) туралы бұйрықтың көшірмесі тіркелген күннен бастап үш жұмыс күн ішінде лауазымдық жалақысына тиісті үстемеақы қосу, оның мөлшерін өзгерту немесе төлемді тоқтату үшін мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының жоспарлау және қаржышаруашылық жұмыс бөлімшесіне жолданады. 16. Бұйрыққа қол қойылған күн, егер онда өзге күн айтылмаса қызметкерге сыныптық біліктілікті беру немесе растау күні болып табылады. 17. Сыныптық біліктілікті беру (растау) туралы материалдар (комиссия отырысының хаттамасы, сыныптық біліктілікті беруге (растауға) ұсынылған қызметкерлердің тізімі) мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының персоналмен жұмыс жасау бөлімшелерінің номенклатуралық істерінде сақталады.

2008 жылғы 10 желтоқсандағы Кодексінің (бұдан әрі - Салық кодексі) 118-бабының 9-тармағына және 119-бабының 13-тармағының 2) тармақшасына сәйкес концессионер (концессия шартын іске асыру үшін тек қана концессионер арнайы құрған құқықтық мирасқор немесе заңды тұлға) концессия шарты бойынша концеденттен алатын, тіркелген активтер деп танылған активтердің бастапқы құнын, сондай-ақ шарты тоқтатылған кезде концессионер тіркелген активтерді концедентке беру кезінде концессионер топтарының құндық теңгерімін азайтатын құнын айқындау тәртібін регламенттеу мақсатында әзірленді. 2. Осы Қағидаларда қолданылатын ұғымдар Қазақстан Республикасы заңнамасының тиісті салаларында қалай пайдаланылса, сондай мәнінде қолданылады. 2. Концессионер (концессия шартын іске асыру үшін тек қана концессионер арнайы құрған құқықтық мирасқор немесе заңды тұлға) концессия шарты бойынша концеденттен алатын, тіркелген активтер деп танылатын активтердің бастапқы құнын айқындау 3. Салық салу мақсаттары үшін концессия объектілерінің бастапқы құны осы Қағидалардың 4 және 5-тармақтарында белгіленген тәртіппен әрбір объект бойынша жеке айқындалады. 4. Тіркелген активтер ретінде танылатын концессия объектілерінің бастапқы құнына осындай тіркелген активтер пайдалануға енгізілген күнге дейін концессия шарты шеңберінде концессионер шеккен іс жүзіндегі шығындар кіреді. Мұндай шығындарға сатып алуға, салуға, монтаждау мен орнатуға арналған шығындар, сондай-ақ концессия объектісін жасау мақсатында концессионер жүргізген және: 1) Салық кодексіне сәйкес шегерімдерге жатқызылмайтын шығындардан (шығыстардан); 2) салық төлеуші Салық кодексінің 100-бабының 6-тармағының, 12-тармағының екінші бөлігінің, 13-тармағының, сондай-ақ 101-114-баптарының негізінде шегерімдерді жүзеге асыратын шығындардан (шығыстардан); 3) амортизациялық аударымдардан; 4) бухгалтерлік есепке алуда туындайтын және Салық кодексінің 100-бабының 15-тармағына сәйкес салық салу мақсатында шығыс ретінде қарастырылмайтын шығындардан (шығыстардан) басқа, активтерді сатып алуға, өндіруге, салуға, монтаждауға және орнатуға арналған шығындардың, сондай-ақ олардың құнын арттыратын, оның ішінде қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына және «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 28 ақпандағы Заңына сәйкес олардың құнын сатып алынғаннан кейін арттыратын басқа да шығындар кіреді. 5. Салық салу мақсатында концессия объектісінің бастапқы құнына, оның ішінде концессионердің концессия объектісімен байланысты: 1) жобалау-сметалық құжаттама әзірлеуге; 2) қажетті сараптамаларды (мемлекеттік сараптама, техникалық қадағалау, авторлық қадағалау) жүргізуге; 3) Қазақстан Республикасының «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» 2014 жылғы 16 мамырдағы және «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» 2001 жылғы 16 шілдедегі заңдарына сәйкес концессия объектісін пайдалануға енгізгенге дейін лицензиялар мен рұқсаттар алуға; 4) концессия объектісін құруға (салуға) пайдаланылатын шикізат, материалдарға, жұмыстар мен қызметтерге; 5) концессия объектісін құру (салу) кезеңінде компанияны басқаруға; 6) құрылыс кезеңінде есептелген құрылыс үшін алынған кредиттерге (қарыздарға) сыйақыға; 7) құрылыс кезеңінде есептелген құрылыс үшін алынған кредиттер (қарыздар) бойынша бағамдық айырмаларға; 8) мемлекеттің кепілдігі бойынша инфрақұрылымдық облигациялар бойынша сақтандыруды қоса алғанда, концессия объектісін құруға (салуға) байланысты сақтандырудың барлық түрлеріне; 9) қарыздарды тартуға; 10) инфрақұрылымдық облигацияларды шығаруды ұйымдастыруға; 11) банктік кепілдіктер бойынша ақылы банк қызметтері мен комиссияларына; 12) Салық кодексіне және Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы Бюджет кодексіне сәйкес уәкілетті мемлекеттік органдар алатын міндетті алымдар мен төлемдерге; 13) аудиторлық тексерулер жұмсалатын іс жүзіндегі шығындары; 14) концессия объектісін құруға (салуға) байланысты өзге де іс жүзіндегі шығындар енгізіледі. 3. Концессия шарты тоқтатылған кезде концессионердің тіркелген активтерді концедентке беруі кезінде концессионер топтарының құндық теңгерімін азайтатын құнды айқындау 6. Концессия шарты тоқтатылған және тіркелген активтер концедентке берілген кезде II, III және IV топтар бойынша концессионердің құндық теңгерімі: 1) топтың барлық активтерін беру кезінде - Салық кодексінің 117-бабының 8-тармағында көзделген тәртіппен есептелген топтың құндық теңгерімінің мәніне; 2) қалған жағдайларда - амортизациялық аударымдар сомасына азайтылуы белгіленген Салық кодексінің 118-бабына сәйкес берілетін активтердің бастапқы құнына азайтылады. Бұл ретте амортизациялық аударымдар есепті салықтық кезеңнің алдындағы әрбір салықтық кезеңге: осындай нормалар белгіленген жағдайда - концессия объектілерін пайдалану жүзеге асырылған салықтық кезеңдерге концессионердің салықтық есепке алу саясатында белгіленген; тіркелген активтердің тиісті топтарына Салық кодексінде шекті ретінде белгіленген амортизациялық нормаларға сүйене отырып есептеледі. Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 6 мамырда Нормативтік-құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №10978 болып енгізілді.

3. Сыныптық мамандарды көтермелеу және есепке алу шаралары 18. Сыныптық біліктілігі бар қызметкерлерді есепке алуды мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының персоналмен жұмыс жасау бөлімшелері жүзеге асырады. 19. Сыныптық біліктіліктер берілген (расталған) қызметкерлердің жеке істерінде (қызметтік тізім бөлімінде) бұйрықтың нөмірі мен күні көрсетіле отырып жазба жүргізіледі.

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің бұйрығы

Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 27 ақпанда Нормативтік-құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №10344 болып енгізілді.

Қуаттылығы аз табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін оңайлатылған мемлекеттік реттеу ережесін бекіту туралы

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің бұйрығы 2015 жылғы 30 қаңтар

№30

Астана қаласы

Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының қызметкерлеріне кезектен тыс біліктілік сыныптарын белгілеу жөніндегі қағидаларды бекіту туралы «Құқық қорғау қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңын іске асыру мақсатында, Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 29 тамыздағы № 900 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі туралы ереженің 20-тармағының 3) тармақшасын басшылыққа ала отырып, бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының қызметкерлеріне кезектен тыс біліктілік сыныптарын белгілеу жөніндегі қағидалар бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (бұдан әрі – Агенттік) Әкімшілік жұмыс департаменті осы бұйрықтың заңнамада белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін және ресми жариялануын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Агенттіктің аппарат басшысы А.А. Шайымоваға жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Төраға

Қ.ҚОЖАМЖАРОВ.

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2015 жылғы 30 қаңтардағы № 30 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының қызметкерлеріне кезектен тыс біліктілік сыныптарын белгілеу жөніндегі қағидалар 1. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының қызметкерлеріне кезектен тыс біліктілік сыныптарын белгілеу жөніндегі қағидалар (бұдан әрі – Қағидалар) «Құқық қорғау қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 26-бабының 4-тармақшасына сәйкес әзірленген және мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарында (бұдан әрі - органдар) кезектен тыс біліктілік сыныптарын белгілеу тәртібін айқындайды. 2. Кезектен тыс біліктілік сыныбын белгілеу туралы шешімді мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының басшысы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (бұдан әрі - Агенттік) Қазақстан Республикасының мемлекеттік және ведомстволық наградаларымен марапаттау мәселелері жөніндегі комиссиясының ұсынымдары бойынша бұйрық шығару арқылы қабылдайды. 3.Кезектен тыс біліктілік сыныбы Агенттіктің құрылымдық немесе аумақтық бөлімшелері басшыларының ұсыныстары негізінде қызметкерлерге өзінің қызметтiк мiндеттерiн үлгiлi орындағаны, қызметте жоғары нәтижелерге қол жеткiзгенi, қызметтік борышын орындау кезінде көрсеткен еңбегі мен жеке ерлігі, сондай-ақ мінсіз қызметі үшін көтермелеу тәртібінде дербес белгіленеді. 4. Кезектен тыс біліктілік сыныптары белгілеу реттілігіне қарай мерзiмiнен бұрын және атқаратын штаттық лауазымы бойынша көзделген біліктілік сыныптан бiр саты жоғары деп бөлiнедi. 5. Мерзiмiнен бұрын белгіленетін біліктілік сыныптар біліктілік сыныпта еңбек сiңiрудiң «Құқық қорғау қызметі туралы» ҚР Заңымен белгiленген мерзiмдерiнiң кемiнде жартысы өткенде берiледi. 6. Атқаратын штаттық лауазымы бойынша көзделген біліктілік сыныптан бiр саты жоғары біліктілік сынып алдыңғы біліктілік сыныпта еңбек сiңiрген жылдарының кемiнде бір жарым мерзімі өткен соң берiледi. 7. Кезектен тыс біліктілік сыныптары органдағы қызметі кезеңінде екі реттен артық жүргізілмейді. 8. Біліктілік сыныбында болу мерзімі қызметкерге тиісті біліктілік сыныбын белгілеген күннен бастап есептеледі. Осы мерзімге лауазымдардағы қызметтің нақты уақыты, сондай-ақ қызметкердің органның қарамағында болған кезеңі кіреді. 9. Кезектен тыс біліктілік сыныптарын белгілеуге ұсыныстар (бұдан әрі - Ұсыныстар) Агенттіктің персоналмен жұмыс жасау бөлімшесіне осы Қағидалардың қосымшасына сәйкес, нысан бойынша жолданады. 10. Ұсыныстарда көрсетілген мәліметтердің дұрыстығына жауаптылық пен бақылау Агенттіктің құрылымдық және аумақтық бөлімшелерінің басшыларына жүктеледі. 11. Тиісті бұйрық (одан үзінді) келіп түскен кезде тікелей немесе тура басшының қызметкерге біліктілік сыныпты белгілегені туралы қызметтік кеңестерде, жиындарда немесе жеке құрамның саптық түзеуінде жариялайды. 12. Алынбаған тәртiптiк жазасы болғанда, қызметтiк тергеу аяқталғанға дейiн, қылмыстық iс ақтайтын негіздер бойынша қысқартылғанға дейiн, ақтау үкімі заңды күшіне енгенге дейін кезектен тыс біліктілік сыныптарды белгілеуге ұсыныстарға жол берiлмейдi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2015 жылғы 30 қаңтардағы №30 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының қызметкерлеріне кезектен тыс біліктілік сыныптарын белгілеу жөніндегі қағидаларға қосымша Нысан

___________________________________ Лауазым бойынша біліктілік сыныбы ҚР Президентінің 20___ жылғы _____________ № ____ Жарлығымен бекітілді

ҰСЫНЫС Кезектен тыс біліктілік сыныбын белгілеуге ________________________________________________________ (қандай) Кімге_________________________________________________________________________________________ (біліктілік сыныбы, тегі, аты, әкесінің аты, жеке нөмірі) Лауазымы, _________________________________________________________ (мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органы) Туған жылы, күні, айы ___________________________________________________________________________ Білімі ________________________________________________________________________________________ (жалпы, арнайы, жоғары, әскери) ____________________________________________________________________________________________ (қашан және қандай оқу орнын аяқтады) Бар біліктілік сыныбы ___________________________________________________________________________ ___________________20___ жылғы _________ № ____ бұйрығымен берілді (кімнің бұйрығы) ____________________________________________________________________________________________ (қысқаша мінездемесі) ҚК, арнаулы мемлекеттік және құқық қорғау органдарындағы қызметі Қандай айдан және жылдан бастап

Қандай ай және жыл аралығында

Лауазымдардың, бөлімдердің, құрамалардың, органдардың, мекемелердің, оқу орындардың атауы

Персоналмен жұмыс жасау бөлімшесінің басшысы _________________________________________________ (біліктілік сыныбы, аты-жөні, қолы) 20___ жылғы _________ _____________________________________________________________________________________________ Ескертпе: Егер мәлімет құпия сипаттан тұрса, оған құпия белгісі қойылады. * бірінші біліктілік сыныптарын белгілеуге ұсыну, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет кадрларына енгізу кезінде толтырылады. Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 4 наурызда Нормативтік-құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №10377 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің бұйрығы 2015 жылғы 26 наурыз

№209

Астана қаласы

Концессионер (концессия шартын іске асыру үшін тек қана концессионер арнайы құрған құқықтық мирасқор немесе заңды тұлға) концессия шарты бойынша концеденттен алатын, тіркелген активтердің бастапқы құнын, сондай-ақ концессия шарты тоқтатылған кезде концессионер тіркелген активтерді концедентке беру кезінде концессионер топтарының құндық теңгерімін азайтатын құнын айқындау қағидаларын бекіту туралы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Кодексінің (бұдан әрі – Салық кодексі) 118-бабының 9-тармағына және 119-бабының 13-тармағының 2) тармақшасына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Концессионер (концессия шартын іске асыру үшін тек қана концессионер арнайы құрған құқықтық мирасқор немесе заңды тұлға) концессия шарты бойынша концеденттен алатын, тіркелген активтердің бастапқы құнын, сондай-ақ концессия шарты тоқтатылған кезде концессионер тіркелген активтерді концедентке беру кезінде концессионер топтарының құндық теңгерімін азайтатын құнын айқындау қағидалары бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік қарыз алу департаменті (Қ.Б. Ақжанов) заңнамада белгіленген тәртіпте: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықтың мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде мерзімді баспасөз басылымдарында және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялануға жіберілуін; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Қаржы министрі

Б.СҰЛТАНОВ.

Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 26 наурыздағы № 209 бұйрығымен бекітілген Концессионер (концессия шартын іске асыру үшін тек қана концессионер арнайы құрған құқықтық мирасқор немесе заңды тұлға) концессия шарты бойынша концеденттен алатын, тіркелген активтер деп танылған активтердің бастапқы құнын, сондай-ақ концессия шарты тоқтатылған кезде концессионер тіркелген активтерді концедентке беру кезінде концессионер топтарының құндық теңгерімін азайтатын құнын айқындау қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Осы Концессионер (концессия шартын іске асыру үшін тек қана концессионер арнайы құрған құқықтық мирасқор немесе заңды тұлға) концессия шарты бойынша концеденттен алатын, тіркелген активтер деп танылған активтердің бастапқы құнын, сондай-ақ концессия шарты тоқтатылған кезде концессионер тіркелген активтерді концедентке беру кезінде концессионер топтарының құндық теңгерімін азайтатын құнын айқындау қағидалары (бұдан әрі - Қағидалар) «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының

2014 жылғы 29 желтоқсан

№176

Астана қаласы

«Табиғи монополиялар және реттелетін нарықтар туралы» 1998 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабының 3-тармағына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Қуаттылығы аз табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін оңайлатылған мемлекеттік реттеу ережесі бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау комитеті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен: 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді; 2) осы бұйрықты мемлекеттік тіркеуден кейін күнтізбелік он күн ішінде «Әділет» ақпараттық құқықтық жүйесінде және мерзімдік баспасөз басылымдарында ресми жариялауды; 3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің интернет-ресурсына орналастыруды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика бірінші вице-министріне жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрі ______________ Ә. Исекешев 2014 жылғы «____» __________

Е.ДОСАЕВ.

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2014 жылғы 29 желтоқсандағы №176 бұйрығымен бекітілген Қуаттылығы аз табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін оңайлатылған мемлекеттік реттеу ережесі 1. Жалпы ережелер 1. Қуаттылығы аз табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін оңайлатылған мемлекеттік реттеу ережесі (бұдан әрі – Ереже) «Табиғи монополиялар және реттелетін нарықтар туралы» Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 9 шілдедегі Заңына сәйкес әзірленді және қуаттылығы аз табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін мемлекеттік реттеудің оңайлатылған тәртібін айқындайды. 2. Осы Ережеде мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады: қуаттылығы аз табиғи монополия субъектіс (бұдан әрі – субъект) – мынадай: жиырма Гкал/сағатқа дейін және оны қоса алғанда белгіленген жалпы қуаты бар жылыту қазандықтарынан жылу энергиясын өндіру, беру, тарату және (немесе) онымен жабдықтау жөніндегі; жылына жүз елу мың текше метрге дейінгі көлемімен сумен жабдықтау және (немесе) суды бұру; көлемі мың вагон/км-ге дейін кірме жолдар саласындағы қызметтерді көрсететін табиғи монополия субъектісі; Лондон банкаралық нарығының ставкасы – жылдық пайыз ретінде көрсетілетін пайыздарды есептеу кезеңінің бірінші күніне құны бойынша (немесе пайыздарды төлеу күніне құны бойынша пайыздарды есептеудің бастапқы кезеңі жағдайында не пайыздарды есептеудің осындай кезеңі күні, не пайыздық есептеудің бірінші күні алдындағы келесі күні) алты айлық бір валюталық депозиттер бойынша Лондон банкаралық нарығындағы ұсыныс ставкасы. негізсіз алынған табыс – субъектінің уәкілетті органның ведомствосы бекіткен тарифтің (бағаның, алым ставкасының) деңгейінен немесе оның шекті деңгейінен асатын құн бойынша төлем алу және (немесе) тарифтік сметада көзделген амортизациялық аударымдар қаражатын мақсатқа сай пайдаланбау, тарифтік сметаның шығын баптарын уәкілетті органның ведомствосы бекіткен мөлшерден бес пайыздан астамға орындамау нәтижесінде алынған қосымша табыс; уәкілетті орган – табиғи монополиялар салаларындағы және реттелетін нарықтардағы басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган; уәкілетті органның ведомствосы – табиғи монополиялар салаларындағы және реттелетін нарықтардағы басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органның ведомствосы; тарифті (бағаны, алым ставкасын) бекітуге арналған өтінім – субъектінің уәкілетті органның ведомствосына реттеліп көрсетілетін қызметтерге тарифтерді (бағаларды, алымдар ставкаларын) бекіту туралы жазбаша өтініші; тарифтің (бағаның, алым ставкасының) шығын бөлігіне енгізілетін шығындардың түрлерін шектеу – тарифті (бағаны, алым ставкасын) бекіту кезінде ескерілмейтін шығындардың тізбесін анықтау; шығыстардың деңгейін шектеу – белгіленген және (немесе) бекітілген нормалар, нормативтер, стандарттар және лимиттер негізінде тарифте (бағада, алым ставкасында) ескерілетін шығындар деңгейінің шегін белгілеу; Осы Ережеде пайдаланылатын өзге ұғымдар мен терминдер Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қолданылады. 2. Реттеліп көрсетілетін қызметтерге тарифтерді (бағаларды, алымдар ставкаларын) бекіту тәртібі 3. Субъектілер реттеліп көрсетілетін қызметтерге (тауарларға, жұмыстарға) тарифтерді (бағаларды, алымдар ставкаларын), тарифтік сметаларды өткен күнтізбелік жылдың фактісі бойынша тұтыну бағаларының индексінен аспайтын шамаға жылына бір рет дербес өзгерте алады. Тариф (баға, алым ставкасы), тарифтік смета осылайша өзгерген жағдайда субъект уәкілетті органның ведомствосын тарифті (бағаны, алым ставкасын), тарифтік сметаны өзгерту күнінен бастап күнтізбелік бес күннен кешіктірмей тарифтің (бағаның, алым ставкасының), тарифтік сметаның өзгеру себептерін көрсететін ақпаратты қоса бере отырып хабардар етеді. Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген жағдайда субъект өзгерткен реттеліп көрсетілетін қызметтерге (тауарларға, жұмыстарға) тариф (баға, алым ставкасы), тарифтік смета тиісінше реттеліп көрсетілетін қызметтерге (тауарларға, жұмыстарға) тариф (баға, алым ставкасы) және тарифтік смета болып табылады. Реттеліп көрсетілетін қызметтерге (тауарларға, жұмыстарға) тарифті (бағаны, алым ставкасын), тарифтік сметаны тұтынушы бағаларының индексінен асатын шамаға өзгерту қажет болған кезде субъект осы Ережеде белгіленген тәртіппен тарифті (бағаны, алым ставкасын), тарифтік сметаны қайта қарау үшін өтініммен уәкілетті органның ведомствосына жүгінеді. 4. Реттеліп көрсетілетін қызметтерге (тауарларға, жұмыстарға) тарифті (бағаны, алым ставкасын), тарифтік сметаны тұтынушы бағаларының индексінен асатын шамаға өзгерту бойынша өтінімге мыналар қоса беріледі: 1) тарифтерді (бағаларды, алымдар ставкаларын) бекіту қажеттілігін ашатын және реттеліп көрсетілетін қызметтер бойынша жылдар бөлінісінде тарифтерді (бағаларды, алымдар ставкаларын) соңғы бекіту сәтінен өткен кезең ішіндегі субъектінің қызметіне қаржы-шаруашылық талдауды қамтитын түсіндірме жазба; 2) осы Ережеге 1-қосымшаға сай нысан бойынша реттеліп көрсетілетін қызметтеріне тарифтік сметаның орындалуы туралы есеп; 3) осы Ережеге 2-қосымшаға сай нысан бойынша тарифтің (бағаның, алым ставкасының) және тарифтік сметаның жобасы; 4) қаржылық есептілік; 5) уәкілетті органның ведомствосы бекіткен: нормативтік техникалық ысыраптардың; субъектілердің шикізат, материалдар, отын, энергия шығысының техникалық және технологиялық нормаларының; субъект персоналының нормативтік санының болуын растайтын ақпарат; 6) субъектінің негізгі құралдар құнының өсуіне әкелмейтін ағымдағы және күрделі жөндеуге және басқа да жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарына бағытталатын шығындардың жылдық сметаларының уәкілетті органның ведомствосымен келісілгенін растайтын ақпарат; 7) негізгі құралдар құнының өсуіне әкелетін күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізуге бағытталатын шығындардың жылдық сметалары; 8) негізгі құралдарды пайдалану мерзімдерін көрсете отырып, амортизациялық аударымдардың есебі; 9) субъект желілерінің (жабдығының) жобалық қуаты және оны іс жүзінде пайдалану туралы деректер; 10) реттеліп көрсетілетін қызметтердің жоспарлы көлемін растайтын құжаттар (ниет хаттамалары, шарттар); 11) тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алу бағасын растайтын құжаттар; 12) негізгі құралдарды соңғы қайта бағалау нәтижелері туралы мәліметтер. 10. Өтінімге қоса берілетін материалдарға қойылатын талаптар: 1) өтінімнің материалдары тігіледі, нөмірленеді, мөрмен және субъект басшысының не оны алмастыратын тұлғаның қолымен расталады. Бұл ретте қаржы құжаттарына субъектінің басшысы және бас бухгалтері не оны алмастыратын тұлға қол қояды әрі субъектінің мөрімен расталады; 2) материалдар субъект ұсынатын реттеледі көрсетілетін қызметтердің әрбір түріне жеке дайындалады және ағымдағы және өткен күнтізбелік жылдардағы шығындар туралы іс жүзіндегі деректерді қамтиды; 3) көлемдердің маусымдық ауытқуларының тарифтерге (бағаларға, алым ставкаларына) әсер етуін болдырмау мақсатында негіздемеге қаржы жылына арналған есептердегі деректер қабылданады. 6. Тарифтерді (бағаларды, алымдар ставкаларын) есептеу кезінде негіз үшін ағымдағы және өткен күнтізбелік жылдардағы реттеліп көрсетілетін қызметтердің іс жүзіндегі көлемдері қабылданады. 7. Субъектілердің өтінімдерін уәкілетті органның ведомствосы он күнтізбелік күннің ішінде қарайды. Өтінімді қарау мерзімі ол берілген сәттен бастап есептеледі. 8. Уәкілетті органның ведомствосы субъект ұсынған есептер мен негіздеуші материалдарды талдау негізінде тарифтердің (бағалардың, алымдар ставкаларының) жобаларына сараптама жүргізеді. Уәкілетті органның ведомствосы, сондай-ақ ұқсас қызмет түрімен айналысатын субъектілер қызметінің көрсеткіштеріне салыстырмалы талдау жүргізеді. 9. Субъектінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне тарифтерді (бағаларды, алымдар ставкаларын) бекіту туралы шешім қабылданғанға дейін бір күннен кешіктірмей уәкілетті органның ведомствосы жария тыңдаулар өткізеді. 10. Уәкілетті органның ведомствосы құзыретті органдардан, сондай-ақ субъектінің өзінен оны ұсыну мерзімін, бірақ кемінде бес жұмыс күнінен аспайтын мерзімді көрсете отырып, қосымша ақпарат сұрайды. 11. Субъект талап етілетін ақпаратты уәкілетті органның ведомствосы белгілеген мерзімде ұсынбаған немесе оларды толық көлемде ұсынбаған жағдайда, уәкілетті органның ведомствосы тарифтерді (бағаларды, алымдар ставкаларын) қалыптастыру кезінде мәлімделген шығындарды ескермейді. 12. Реттеліп көрсетілетін қызметтердің ұсынылатын көлемдері төмендеген жағдайда төмендеуді растайтын материалдар ұсынылуға тиіс. 13. Уәкілетті органның ведомствосы өтінімді қарау нәтижелері бойынша субъектінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне тарифтер (бағалар, алымдар ставкаларын) бекіту немесе бас тарту туралы шешім қабылдайды және оларды қолданысқа енгізгенге дейін он күнтізбелік күннен кешіктірмей субъектіге жолдайды. Субъектінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне тарифтерді (бағалар, алымдар ставкаларын) бекіту бойынша шешім уәкілетті орган ведомствосының бұйрығымен ресімделеді және субъектілерге жолданады. Субъектінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне тарифтерді (бағаларды, алымдар ставкаларын) бекітуден бас тартқан жағдайда уәкілетті органның ведомствосы жазбаша негізделген жауапты субъектіге жолдайды. 14. Субъектілердің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне тарифтер (бағалар, алымдар ставкалары) тарифтерді (бағаларды, алымдар ставкаларын) бекіткен айдан кейінгі айдың бірінші күнінен бастап енгізіледі. 15. Субъект жаңа тарифтердің (бағалардың, алымдар ставкаларының) бекітілгені туралы ақпаратты оларды қолданысқа енгізгенге дейін кемінде үш күннен кешіктірмей тұтынушының назарына жеткізеді. Егер субъект тұтынушыларға жаңа тарифтерді (бағаларды, алымдар ставкаларын) енгізу туралы жоғарыда көрсетілген мерзімде хабарламаған жағдайда көрсетілген тарифтер (бағалар, алым ставкалары) келесі айдың бірінші күнінен бастап енгізіледі.

персоналының нормативтік санынан аспайтын санға сүйене отырып айқындалады, бұл ретте жарғылық капиталына мемлекет қатысатын заңды тұлғалар болып табылатын табиғи монополиялар субъектілерінің әкімшілік персоналының басшы қызметкерлеріне және олармен аффилирленген тұлғаларға еңбекақы төлеудің шекті деңгейі уәкілетті органның ведомствосымен келісіледі. Уәкілетті органның ведомствосы қызметтің ұқсас түрімен айналысатын субъектілерге еңбекақы төлеуге арналған шығындарға салыстырмалы талдаудың негізінде тарифке (бағаға, алым ставкасына) енгізілетін әкімшілік және (немесе) өндірістік персоналға еңбекақы төлеуге шығыстардың деңгейін қарайды, сондай-ақ субъектінің реттеліп көрсетілетін қызметтері көлемдерінің серпінін назарға алады; 8) еңбек заңнамасына сәйкес еңбекақы төлеу жүйесінде көзделген еңбек жағдайлары үшін қосымша ақылар мен үстемеақылар төлеуге байланысты шығыстар; 9) тік желілік (біркелкі) есептеу әдісі бойынша есептелген негізгі құралдардың және материалдық емес активтердің амортизациялық аударымдары, бұл ретте субъект қайта бағалау жүргізгеннен кейін амортизациялық аударымдардың ұлғаюы тарифтің (бағаның, алым ставкасының) шығын бөлігіне кезең-кезеңмен енгізіледі; 10) қоршаған ортаны ластағаны үшін және табиғи ресурстарды пайдаланғаны, қорғау және ұдайы өсіру үшін төлемдерге байланысты шығыстар; 11) субъектінің инвестициялық жобасын іске асыруға қарыз қаражаты үшін сыйақылар төлеуге шығыстар. Инвестициялық жобаны іске асыру үшін ұлттық валютада алынған қарыз қаражаты бойынша сыйақы төлеуге шығыстар Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі белгілеген қайта қаржыландырудың екі еселік ресми ставкасын қолданып есептелген сома шегінде тарифті (бағаны, алым ставкасын) есептеу кезінде ескеріледі. Инвестициялық жобаны іске асыру үшін шетел валютасында алынған қарыз қаражаты бойынша сыйақы төлеуге шығыстар Лондон банкаралық нарығының төрт еселік ставкасын қолданып есептелген сома шегінде тарифті (бағаны, алым ставкасын) есептеу кезінде ескеріледі. Шетелдік валютада алынған қарыз қаражаты үшін сыйақы Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының орта мерзімді жоспарының негізгі көрсеткіштері және Қазақстан Республикасының республикалық бюджетінің болжамды көрсеткіштері негізінде шетелдік валютаға теңге бағамының болжамды өзгеруін ескеріп, тарифтің (бағаның, ставкасының) шығын бөлігіндегі кезең шығыстарында ескеріледі. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қайта қаржыландыру ставкасы субъектінің өтінім берген күніне қолданылады; 12) уәкілетті орган ведомствосының бастамасы бойынша тарифті (бағаны, алым ставкасын) бекіткен жағдайда тарифтер (бағалар, алымдар ставкалары) өзгеруінің атындағы кезеңдегі тұтыну бағаларының индексін ескере отырып, қолданыстағы тарифтерде (бағаларда, алымдар ставкаларында) қабылданған шығыстар шегіндегі жалпы шаруашылық және әкімшілік мақсаттағы шығыстар. Уәкілетті органның ведомствосы тарифке (бағаға, алым ставкасына) енгізілетін салықтарды қоспағанда, субъектінің әкімшілік шығындарының іс жүзіндегі құрамына жүргізілген қаржылық сараптама нәтижелері бойынша не реттеліп көрсетілетін қызметтерді іске асыру көлемдері төмендеген және субъектілер қызметінің тиімділігі төмендеген кезде (реттеліп көрсетілетін қызметтің бірлігінің өзіндік құнының ұлғаюы, реттеліп көрсетілетін қызметтердің көлемдерінің азаюы, кредиторлық және дебиторлық берешектің өсуі) жалпы шаруашылық және әкімшілік мақсаттағы шығыстар сомасының өзгеруін қарайды. 23. Мемлекеттік бюджет қаражатынан субъектіге бөлінетін субсидиялар тарифтің (бағаның, алым ставкасының) шығын бөлігін кемітуге ескеріледі, ал су шаруашылығы және (немесе) кәріз жүйелері саласындағы қызметті жүзеге асыратын субъектіге оны ұсыну кезеңінде қолданылатын мемлекеттік субсидиялауды ескере отырып жеке тариф (баға, алым ставкасы) белгіленеді. 24. Тарифтің (бағаның, алым ставкасының) шығын бөлігіне енгізілмейтін жалақыға қоса берілетін сыйлықақыларға және сыйақылардың басқа түрлеріне шығыстарды субъект (мемлекеттік кәсіпорындарды қоспағанда) таза табыстан (іс жүзіндегі пайдадан) жүзеге асыра алады. 25. Инвестицияларды субъектілер өз қаражаты және (немесе) қарыз қаражаты есебінен жүзеге асыруы мүмкін. Кәсіпорынның өз қаражатының көздері пайда (таза табыс) және амортизациялық аударымдар болып табылады. Қарыз қаражатын қайтару пайда және (немесе) амортизациялық аударымдар есебінен жүзеге асырылады. 26. Акцияларды (үлестерді) сатып алу, сондай-ақ субъектінің коммерциялық ұйымдарға қатысуының өзге нысандары уәкілетті орган ведомствосының келісімі бойынша субъектінің таза табысының (іс жүзіндегі пайдасының) есебінен жүзеге асырылады. 27. Субъектілердің тарифтерін (бағаларын, алымдар ставкаларын) қалыптастыру және бекіту кезінде тарифтің (бағаның, алым ставкасының) шығын бөлігінде мыналар ескерілмейді: 1) нормативтен тыс техникалық және коммерциялық ысыраптарға, тауар-материалдық құндылықтардың және қоймадағы қорлардың бұзылуына және жетіспеушілігіне, басқа өндірілмейтін шығыстар мен ысыраптарға шығыстар; 2) реттеліп көрсетілетін қызметтерді көрсеткен, ұсынған кезде пайдаланылмайтын негізгі құралдардың амортизациялық аударымдары; 3) сенімгерлік басқаруға, мүліктік жалға, лизинг бойынша алынған негізгі құралдарды (жалпы шаруашылық мақсаттағы негізгі құралдардан басқа) пайдаланғаны үшін жалдау ақысына және/немесе сыйақылар төлеуге шығыстар; 4) ластайтын заттардың нормативтен тыс шығарындыларына (тастандыларына) төлемдер; 5) сот шығындары; 6) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен салынған айыппұлдар, өсімақылар, тұрақсыздық айыбы және санкциялардың басқа да түрлері; 7) ұрлықтан болған залалдар; 8) сапасыз өнімді өндіруден (атаудан) болған шығындар; 9) қызмет көрсететін өндірістер мен шаруашылықтарды ұстауға шығыстар; 10) денсаулық сақтау объектілерін, мектепке дейінгі балалар мекемелерін, оқу орындарын, технологиялық қажеттіліктен басқа, құзыретті органмен келісілген кәсіптік-техникалық училищелерді ұстауға шығыстар; 11) сауықтыру лагерьлерін, мәдениет және спорт объектілерін, тұрғын үй қорын ұстауға шығыстар; 12) мәдени-ағарту, сауықтыру және спорттық іс-шараларды (демалыс кештерін, спектакльдер, концерттер өткізу) өткізуге шығыстар; 13) кәсіпорындар қызметкерлеріне тұрғын үй жағдайларын жақсартуға, бақша үйлерін сатып алуға және үй шаруашылығымен айналысуға берілген несиелерді (пайызсыздарды қоса алғанда) өтеуге шығыстар; 14) бақша серіктестіктерін абаттандыруға (оның ішінде жол салу, энергиямен және сумен жабдықтау, жалпы сипаттағы басқа да шығыстарды жүзеге асыру) шығыстар; 15) дәрістер, көрмелер, диспуттар, ғылым және өнер қайраткерлерімен кездесулер, ғылыми-техникалық конференциялар өткізуге және ұйымдастыруға, қоғамдық ұйымдар мен қауымдастықтарға мүшелік жарналарға шығыстар; 16) бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарнамаға, өндірістік мақсатта пайдаланылатын өнімдерді қоспағанда, жарнамалық, плакаттық және типографиялық өнімдер шығаруға шығыстар; 17) субъектінің персоналы үшін пәтерлерді, тұрғын ғимараттарды және құрылыстарды, жатақханалардан және қонақ үйлерден орын сатып алуға, жалдауға және ұстауға шығыстар; 18) қаланы абаттандыру, ауыл шаруашылығына көмек көрсету жөніндегі жұмыстарды орындауға және жұмыстың осындай ұқсас түрлеріне шығыстар; 19) білім беру ұйымдарында оқитын қызметкерлердің демалыстарына ақы төлеуге шығыстар; 20) сыйлықақы және басқа да сыйақы нысандарын беруге шығыстар; 21) кәсіптік ауруларды оңалтып емдеуге байланысты шығындардан басқа, субъектінің қаражаты есебінен қызметкерлерді және олардың балаларын емдеуге, демалуға, экскурсияға жолдамаларды төлеуге шығыстар; 22) өз қызметкерлеріне медициналық көмек беруге денсаулық сақтау органдарымен жасалған шарттар бойынша емханалардың қызметтеріне ақы төлеуге шығыстар; 23) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген міндетті сақтандыру төлемдерін қоспағанда, сақтандыру төлемдері (кәсіпорындардың өз қызметкерлерінің пайдасына жасалған жеке және мүліктік сақтандыру шарттары бойынша кәсіпорындар төлейтін жарналар); 24) қызметкерлерге қосымша берілген демалыстарға (заңнамада көзделгеннен тыс) ақы төлеуге, оның ішінде бала тәрбиелеп отырған әйелдерге, қызметкердің отбасы мүшелеріне демалысты пайдаланатын жерге бару және қайту жолына ақы төлеуге шығыстар; 25) демеушілік көмектің барлық түрлерін көрсетуге шығыстар; 26) заңнамада көзделгеннен басқа, субъектінің қызметкерлеріне жеңілдіктер; 27) мерейтойлар күніне арналған немесе қызметкерлерге көтермелеу түрінде берілетін сыйлықтар (автомашиналарды, пәтерлерді, ұзақ пайдаланатын заттарды және басқа тауарларды, сондай-ақ қызметкерлердің жеке шоттарының пайыздық ставкасын көбейтуді қоса алғанда) сатып алуға шығыстар; 28) мектепке дейінгі мекемелердегі, санаторийлердегі және сауықтыру лагерьлеріндегі балаларды тамақтандыру құнын өтеуге шығыстар; 29) ұжымдық шартпен айқындалған мақсаттарға кәсіподақтарға арналған аударымдар; 30) өндірісті өнертапқыштыққа және рационализаторлыққа: тәжірибелік-эксперименттік жұмыстарды жүргізуге, өнертабыс және рационализаторлық ұсыныстар бойынша модельдер мен үлгілерді дайындауға және сынауға, өнертапқыштық және оңтайландыру бойынша көрмелер, байқаулар, конкурстар және басқа да іс-шаралар ұйымдастыруға, авторлық сыйақыларды төлеуге байланысты шығыстар; 31) реттеліп көрсетілетін қызметтерді өндіруге және көрсетуге тікелей қатысы жоқ және тарифтердің (бағалардың, алымдар ставкаларының) өсуіне әкелетін шығыстардың басқа да түрлері. Қуаттылығы аз табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін оңайлатылған мемлекеттік реттеу ережесіне 1-қосымша Нысан __________________________________________________________________ (субъектінің атауы) _________________________жылға арналған Реттеліп көрсетілетін қызметтеріне____________________ тарифтік сметаның орындалуы туралы есеп Р/с №

Өлшем бірлігі

Бекітілген тарифтік сметада көзделгені

Тарифтік сметаның іс жүзінде қалыптасқан көрсеткіштері

Ауытқу %-бен

Ауытқу себептері

Қуаттылығы аз табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін оңайлатылған мемлекеттік реттеу ережесіне 2-қосымша Нысан __________________________________________________________________ (субъектінің атауы) Реттеліп көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтік смета Р/с №

Көрсеткіштердің атауы*

1 1 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 2 3 3.1 3.2 4 5 5.1 6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.10 6.11 6.12 6.13 II 7. 7.1 7.1.1

3. Реттеліп көрсетілетін қызметтерге тарифтік сметаны бекіту тәртібі 16. Тарифтік сметаның көрсеткіштері уәкілетті органның ведомствосы белгілейтін тарифтің (бағаның, алым ставкасының) деңгейін негіздейтін және қалыптастыратын субъект табыстарының және шығыстарының баптары, реттеліп көрсетілетін қызметтердің көлемі және субъект қызметінің басқа да экономикалық көрсеткіштері туралы негізгі жиынтық деректер болып табылады. Уәкілетті органның ведомствосы тарифтік сметаны тарифті бекітумен бір мезгілде бекітеді. 17. Тарифтік сметаны қарау және бекіту кезінде осы Ереженің 4-тармағында көрсетілген есептеулер мен негіздеуші материалдар пайдаланылады. 18. Субъект уәкілетті орган ведомствосының талабы бойынша тоқсан қорытындылары бойынша реттеліп көрсетілетін қызметтеріне тарифтік сметаның орындалуы туралы есепті ұсынады. 19. Уәкілетті органның ведомствосы реттеліп көрсетілетін қызметтеріне тарифтік сметаның орындалуы туралы есепті қарау кезінде субъектіден өзге де қажетті ақпаратты сұрайды. 4. Шығындарды қалыптастырудың ерекше тәртібі 20. Субъектінің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне арналған тарифке (бағаға, алым ставкасына) енгізілетін шығындарды реттеу тарифтің (бағаның, алым ставкасының) шығын бөлігіне енгізілетін шығындардың түрлерін шектеу және субъектінің шығыстар деңгейін шектеу жолымен жүзеге асырылады. 21. Тарифтің (бағаның, алым ставкасының) шығын бөлігі субъектінің реттеліп көрсетілетін қызметтерді ұсынуына байланысты шығындардың жиынтығы болып табылады, олар тарифті (бағаны, алым ставкасын) бекіту кезінде ескеріледі. Осы шығындар реттеліп көрсетілетін қызметтің өзіндік құнынан және кезең шығыстарынан (жалпы және әкімшілік шығыстар, өткізу жөніндегі шығыстар) тұрады. 22. Тарифтің (бағаның, алым ставкасының) шығын бөлігіне мыналар енгізіледі: 1) уәкілетті органның ведомствосы бекіткен субъектілердің шикізат, материалдар, отын, энергия шығысының техникалық және технологиялық нормаларына және сатып алу нәтижелері бойынша айқындалған материалдық ресурстардың бағаларына сүйене отырып айқындалатын материалдық шығыстар; 2) жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарына және осы іс-шараларды өткізу қажеттілігінің құжатты растауы болған кезде негізгі өндірістік қорларды жұмыс істейтін күйде ұстауға арналған шығыстар; 3) сатып алынған қызметтерге және жұмыстарға шығыстар; 4) нормативтік техникалық ысыраптарға байланысты шығыстар; 5) міндетті сақтандыру түрлеріне, салықтарға, алымдар мен төлемдерге шығыстар; 6) Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының орта мерзімді жоспарында көзделген тұтыну бағалары индексінің болжанып отырған өзгерісін ескере отырып, қолданыстағы тарифтерде (бағаларда, алымдар ставкаларында) қабылданған іс жүзіндегі, бірақ субъект персоналының нормативтік санынан және орташа айлық жалақыдан аспайтын санға сүйене отырып айқындалатын өндірістік персоналға еңбекақы төлеуге шығыстар; 7) шығындарға енгізілетін әкімшілік персоналға еңбекақы төлеуге шығыстар іс жүзіндегі, бірақ субъект

Тарифтік смета көрсеткіштерінің атауы

V V V V

V

Өлшем бірлігі

2 3 Тауарлар өндіруге және қызметтер көрсетуге мың теңге жұмсалатын шығындар, барлығы Материалдық шығындар, барлығы -//оның ішінде: шикізат және материалдар -//энергия -//ЖЖМ -//отын -//сатып алынатын энергия -//сатып алынатын су -//су шаруашылығы және кәріз жүйелері электр -//энергиясының технологиялық шығысы (нормативтік ысыраптар) Еңбекақы төлеу шығындары, барлығы -//оның ішінде: жалақы -//әлеуметтік салық -//Амортизация -//Жөндеу, барлығы -//оның ішінде: негізгі құралдардың құнын ұлғайтуға алып келмейтін -//күрделі жөндеу Өзге шығындар, барлығы -//оның ішінде: байланыс қызметтері -//жүктерді бөгде ұйымдардың тасымалдауы -//күзет қызметтері -//іссапар шығыстары -//кадрлар даярлау -//еңбекті қорғау және техника қауіпсіздігі -//табиғи ресурстарды (суды және басқаларын) -//пайдаланғаны үшін төлемақы іске қосу-реттеу жұмыстары -//өндірістік үй-жайларды дезинфекциялау, дератиза-//циялау, қоқыс шығару және басқа да коммуналдық қызметтер міндетті сақтандыру түрлері -//лицензияларды сатып алу -//қоршаған ортаны қорғау -//басқа да шығындар (толық жазу қажет) -//Кезең шығыстары, барлығы -//Жалпы және әкімшілік шығыстар, барлығы -//Еңбекақы төлеу шығындары, барлығы -//оның ішінде: әкімшілік персонал ы ж ы ы м ы ы м м ы ы ы ж ж ы м ж м ы шы ы мм ы ы м ым ы ы м шы ы ы шы ы м м ы ж м ы шы ы ж ж ыш шы ы м ы ы ж ы шы ы ы ж ж Ө ы м ж м ы шы ы ыы ы ш ж ы м ы м ж м ы шы ы ы м ы ы м ы ш ш ш ым ы ж ы ы ы м ж м ы м шы ы ы ж ж Сы ы ж м ы шы ы Шы ы ы ыы П ыы ы м м мы м мы В Н м м ы ы мы м мы мы мы В мы Т ф ҚҚС ы мы м мы В

Б шы МО шы ы

ымы ыж

ы

ж

Қолданыстағы тарифте бір жылға арналған есептемемен қабылданғаны, барлығы 4

Табиғи монополия субъектісінің жобасы 5

ыж м

ы ы ы ым м

Бұйры Қа а стан Республи асының Әд лет министрл Нормативт ұ ы ты ес мдерд мемле етт т р еуд ң т

нде 2015 жылғы 19 науры да л м не №10512 болып ен лд


Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің бұйрығы 2015 жылғы 31 шілде

№647

Практика (педагогикалық, зерттеу) ****** Магистрлік диссертацияның орындалуын қамтитын магистранттың экспериментті- зерттеу жұмысы (МЭЗЖ) Магистрлік диссертацияның орындалуын қамтитын магистранттың ғылымизерттеу жұмысы (МҒЗЖ) ОҚТ барлығы

Астана қаласы

Медициналық және фармацевтикалық мамандықтар бойынша мемлекеттік жалпыға бірдей міндетті стандарттар мен үлгілік кәсіптік оқу бағдарламаларын бекіту туралы (Жалғасы. Басы №174-нөмірде). Медициналық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына 2-қосымша 6М11 - «Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамтамасыз ету (медицина)» топтың медициналық мамандықтар бойынша бейіндік және ғылыми және педагогикалық бағыттағы магистратураның білім беру бағдарламасының мазмұны Пән және қызмет түрлерінің атауы Базалық пәндер (БП): Міндетті компонент (МК): Ғылым тарихы мен философиясы Философия және ғылым әдістемесі философиялық білімнің саласы ретінде. Өркениет пен мәдениеттегі ғылым. Ғылымның пайда болуы. Ғылымның тарихи дамуының негізгі кезеңдері. Ғылыми білімнің құрылымы. Ғылыми эволюция. Ғылыми тиімділігі. Ғылым дамуының қазіргі кезеңінің ерекшеліктері. Ғылым әлеуметтік институт ретінде. Заманауи ғылыми білімнің құрылымындағы жаратылыстану ғылымдары. Қоғам, мәдениет, тарих және адам туралы ғылымдардың қалыптасу тарихы. Нақты ғылымдардың өзекті философиялық мәселелері. Шет тілі (кәсіби) Күнделікті және кәсіби қарым қатынаста шет тілін белсенді түрде сөйлеутұрмыстық сөзді және мамандық тілін практикада меңгеру үшін іскерлігі мен дағдыларын тереңдету және дамыту. Лексика: күнделікті, жалпы ғылыми және кәсіби сипаттағы лексиканы меңгеру кемінде 500 бірлік (бейінді мамандықтың 500 терминін қосаалғанда). Граммматика: оның ауызша және жазбаша нысандарын ескере отырып ғылыми стильдің грамматикалық құбылысын меңгеру; Етістік формалары (инфинитив, герундий, есімше)олардың айналымдары, салаласа, сабақтаса байланысқан құрмалас сөйлемдер, тұрақты сөз тіркестерінің мағынасына қарай түрлері, шақтарды келісу. Кәсіби қызметімен, күнделікті қарым қатынас және қоғамдық саяси сипаттағы қарым қатынас жағдайларымен байланысты варияциялық жағдайларда ауызша - диалог және монолог сөзді меңгеру. Жазу дағдылары: реферат, аннотация жаза білу дағдыларын, шет тілінде тезистер, баяндамалар, резюме жаза білу дағдылары. Тыңдалым: тұрмыстық, ақпараттық және кәсіби мазмұндағы хабарламаны есту арқылы қабылдау. Аударма: түсіндірме және екі тілдегі терминологиялық сөздіктермен, сондай-ақ мамандықтары бойынша анықтама әдіебиеттерімен жұмыс істей білу: шетел тілінен ана тіліне және ана тілінен шетел тіліне жазбаша да, ауызша да аудару дағдыларын дамыту. Менеджмент Менеджментке кіріспе: негізгі ұғымдар. Басқару процесінің функциялары, принциптері және элементтері. Менеджмент эволюциясы: менеджменттің пайда болу шарттары мен алғышарттары, менеджмент мектептері. Қазақстандық менеджмент ерекшеліктері. Менеджменттегі интеграциялық процестер. Менеджмент жүйесі: функциялары мен ұйымдық құрылымы. Жоспарлау, SWOT-талдау және менеджменттегі болжам. Басқару процестері: мақсатты тұжырымдау және жағдайды бағалау, басқару шешімдерін қабылдау. Менеджмент механизмі: басқару тәсілдері мен әдістері. Менеджменте диверсификациясы, тиімді басқарудың баламасының типологиясы және таңдау. Адами ресурстарды басқару. Менеджердің жеке тұлғасы. Жетекшілік ету және басқару стилі. Топ динамикасы және дауларды шешу. Басқару ресурстары, сапасы және тиімділігі. Басқаруды ақпаратпен қамтамасыз ету жүйесі. Педагогика Педагогиканың жалпы негіздері: негізгі ұғымдар, әдіснама, объектілері және даму тарихы. Жоғары білім педагогикасы. Қазіргі таңдағы жоғары білімнің негізгі даму бағыттары мен үрдістері. Білім берудің жаңа үлгісі. Қазақстан Республикасындағы жоғары білім: реформалаудың негізгі кезеңдері, әлемдік білім кеңістігіне интеграциялану. Педагогикалық қызметтің мәні және құрылымы. Оқытушы тұлғасы, кәсіби қабілеті және құзыреттілігі. Жоғары мектепте оқыту теориясы (дидактика): кәсіптік оқытудың мәні мен құрылымы, оқытудың қозғаушы күштері мен принциптері, оқу процесінің мазмұны және оны ұйымдастыру. Жоғары мектептегі тәрбие жұмысы: мәні және негізгі бағыттары. Жетекшілік. Білім берудің заманауи технологиялары. Оқудың белсенді формалары мен әдістері. Оқу процесін оқытудың кредиттік жүйесі негізінде ұйымдастыру: СӨЖ-ді, педагогикалық бақылауды ұйымдастыру, оқу-әдістемелік материалдарды құрастыру. Білім сапасының менеджмент жүйесі. Психология Жоғары мектеп психологиясының мәні мен міндеттері. Білім беру және ақпараттық ортаның психологиясы. Әлеуметтік психология. Психологиялық әдістер және заманауи жағдайларда оқыту тиімділігі мен сапасын арттыру құралдары. ЖОО оқытушысының кәсібилігі және психологиясы. Қазіргі студенттің психологиялық портреті. Оқыту процесінің психологиялық құрылымының динамикалық сипаттамасы. Оқыту процесінде студенттің танымдық қызметінің психологиясы. Даулы жағдайларда оқу процесін басқарудың интеллектуалдықфункцияларын дамыту. Педагогикалық қарым қатынас және педагогикалық әсер ету психологиясы. Ғылыми-педагогикалық ұжымды қалыптастыру мен дамытудың психологиялық ерекшеліктері. ЖОО психологиялық қызметі. Жеке тұлғаның психологиялық диагностикасы. Педагогикалық қызметтің психологиялық профилактикасы. Биостатистика Биостатистикаға кіріспе. Ықтимал теориясының негізгі ұғымдары. Жиынтық параметрлерін бағалау. Статистикалық жиынтықты салыстыру әдістері. Сапалық және сандық белгілері арасындағы өзара байланысты зерделеу. Дисперсиялық талдау негіздері. Параметрлік және параметрлік емес критерийлер. Стандарттау әдісі, оның мәні және қолдану. Корреляциялық талдау. Статистикалық зерттеулердегі графикалық бейнелеу. Статистикалық материалды өңдеуде компьютерлік технологияларды пайдалану. Медициналық-биологиялық экспериментте өлшем шәкілдерін қолдану. Агрегирленген бағалау. Кешенді бағалау. Мақалалар мен диссертациялық зерттеулерде статистикалық әдістердің қолданылуын талдау. Стандарттау әдістеру, оның мәні мен қолданылуы. Халық денсаулығының статистикасы. Денсаулық сақтау жүйесінің статистикасы. Медицина-биологиялық зерттеулер статистикасы. Биоэтика негіздері Биоэтикаға кіріспе. Адамның қатысумен жүргізілетін биомедициналық зерттеулерді этикалық тұрғыдан және құқықтық қамтамасыз ету. Адамның қатысуымен жүргізілетін биомедициналық зерттеулердің этикалық нормаларын реттейтін құжаттар. Халықаралық нормативтік актілер. Этика жөніндегі Комитетті құру және оның қызметі. Стандартты операциялық емшаралар. Дәрілік препараттарға клиникалық зерттеу жүргізу фазалары. Зерттеу дизайны және биомедициналық зерттеу жүргізу әдістемесін этикалық тұрғыдан бағалау. Этикалық сараптамны құжатпен ресімдеу. Клиникалық сынақ жүргізудің негізгі принциптері. Хабардар етілген келісім. Биомедициналық зерттеулерге қатысушыларды сақтандыру арқылы қорғау мәселелері. Халықтың ерекше осал топтары. Биомодельдерде және зертханалық жануарларда зерттеу жүргізу. МК барлығы Таңдау компоненті БП барлығы

19

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2015 жыл

Кредиттер көлемі * 1 жыл 1,5 жыл 2 жыл

2

Қорытынды аттестаттау (ҚА) Кешенді емтихан (КЕ) Магистрлік диссертацияны ресімдеу және қорғау (МДРҚ) ҚА барлығы Жиыны

кемінде 4

кемінде 4

кемінде 6 кемінде 7

кемінде 6 кемінде 8 кемінде 13 1 3 4 кемінде 28

1 1 3 3 4 4 кемінде кемінде 48 59 Ескертпе: *Оқу ұзақтығы мамандықтар мен магистранттардың алдыңғы дайындық деңгейіне байланысты осы Стандарт бойынша анықталады. ** Бұл бейіндеуші пән 6М110100 - «Медицина» мамандығы бойынша міндетті пәндер санына кіреді. *** Бұл бейіндеуші пән 6М110200 - «Қоғамдық денсаулық сақтау» мамандығы бойынша міндетті пәндер санына кіреді. **** Бұл бейіндеуші пән 6М110300 - «Мейіргер ісі» мамандығы бойынша міндетті пәндер санына кіреді. ***** Бұл бейіндеуші пән 6М110500 - «Медициналық-профилактикалық іс» мамандығы бойынша міндетті пәндер санына кіреді. ****** Практикаға бөлінетін кредиттер саны жалпы еңбек сыйымдылығының көлеміне кірмейді. Қажет болған жағдайда ЖОО практикаға бөлінген кредит санын ұлғайтады. Медициналық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына 3-қосымша Бейінді магистратураны бітірген және педагогикалық қызметке рұқсат алуға ниет білдірген тұлғалар үшін педагогикалық бейіндегі білім беру бағдарламасының мазмұны

2

2

2

№ 1 1.1

Пән және қызмет түрлерінің атауы Кредиттер көлемі Базалық пәндер (БП) Міндетті компонент: Ғылым тарихы мен философиясы 2 Педагогика 3 1.2 Таңдау компоненті 2 Теориялық оқыту жиыны 7 2 Практика (педагогикалық) кемінде 3* * Практикаға бөлінетін кредиттер саны жалпы еңбек сыйымдылығының көлеміне кірмейді. Қажет болған жағдайда ЖОО практикаға бөлінген кредит санын ұлғайтады. Медициналық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына 4-қосымша Ғылыми және педагогикалық магистратураның білім беру бағдарламасының компоненттерін бөлу нормасы №

1

Қызмет түрлері

Кредит саны

Апта саны *

Жалпы сағат саны

1 1 2

2

2

2

2

Оның ішінде аудиториялық, МӨЖ оқытушымен байланыстағы сағаттар 630 1260 45 315

Орташа апталық жүктеме *****

Теориялық оқыту (1:2) 42 45 1890 52,0 Магистрлік диссертацияны орын3 7 360 51,4 дауды қоса алғанда магистранттың теориялық оқытудан қол үзбей ғылыми-зерттеу жұмысы (1:7) ** Магистрлік диссертацияны орын4 9 480 60 420 53,3 дауды қоса алғанда магистранттың ғылыми-зерттеу жұмысы (1:7) ** 3 Қорытынды аттестаттау (1:6) 4 8 420 60 360 52,5 Жиыны 53 69 3150 795 2355 Практика 4 Теоретикалық оқудан қол үзбей 3 3 90 45 45 30,0 жүрігізілетін педагогикалық, (1:1) *** 5 зерттеу (1:7) 3 12 360 45 315 30,0 6 Демалыстар **** 7 7 Емтихан сессиясы 9 Барлығы 59 100 3600 885 2715 Ескертпе: * Қызмет түрлері бойынша апта саны өзгереді, бұл ретте магистранттың орташа апталық жүктемесі 53,3 сағаттан аспайды. ** Магистранттың ғылыми-зерттеу жұмысының 3 кредиті оқыту процесінен қол үзбей теориялық оқытумен қатар жоспарланады (әрбір семестрге 1 кредиттен). *** Педагогикалық практика екінші және үшінші семестрде (барлық 3 кредит) оқыту процесінен қол үзбей теориялық оқытумен қатар жоспарланады. **** Жазғы семестр, оқытудың қосымша түрлері демалыс есебінен немесе академиялық күнтізбе бойынша жеке жоспарланады. ***** Қызметтің әртүрімен қатар жоспарлаған жағдайда осы қызмет түрлері бойынша апталық жүктеме азайтылып, тиісінше олардың апта саны артуы тиіс, осылайша магистранттың орташа апталық жүктемесі 53,3 сағаттан аспауы қажет. Медициналық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына 5-қосымша Оқу мерзімі 1 жыл болатын бейінді магистратураның білім беру бағдарламасының компоненттерін бөлу нормасы

1

1

2

Қызмет түрлері

Кре-дит Апта саны саны *

1 2

1

2

6

7

12

2

3

8

8

10

20

Бейіндеуші пәндер (БП): Міндетті компонент (МК): 1 Денсаулық сақтауды ұйымдастыру және басқару Денсаулық сақтау органдарының қызметі және оларды бақылау. Денсаулық сақтау саласындағы міндеттердің басқару деңгейіне қарай бөлінуі. Қоғамдық денсаулық сақтаудың міндеттері. Денсаулық сақтаудағы үкіметтік емес ұйымдардың рөлі. Медицинадағы жеке меншік және мемлекеттік секторлар. Халық денсаулығының жай-күйінің мониторингі. Денсаулық сақтаудағы қазіргі ақпараттық технологиялар. Денсаулық сақтау саясаты және жоспарлау мәселелері. Басқару теориясы. Басқару жүйесі. Денсаулық сақтаудағы сапа менеджменті жүйесі. Аккредиттеу медициналық қызмет көрсету сапасын қамтамасыз ету. Денсаулық сақтау жүйесін стратегиялық басқару. Медициналық мекемені ұйымдастыру үлгілері. Клиникалық эпидемиология және дәлелді медицина** 1 Клиникалық эпидемиология ғылым ретінде. Негізгі терминдер мен ұғымдар. Эпидемиологиялықзерттеулер деректерін өңдеу және талдау. Эпидемиологияға себеп-салдар байланыс. Инфекциялық ауруларды зерделеу мен бақылау. Эпидемиологиялық зерттеп-қарау. Инфекциялық және инфекциялы емес аурулармен күрес. Тәуекел және этиология факторлары мен созылмалы аурулардың әлеуметтік-экономикалық салдары. Созылмалы аурулар және жаңа қоғамдық денсаулық сақтау. Дәлелді медицина терминологиясы, құралдары мен әдістері. Дәйекті көздер мен ресурстардың медициналық ақпаратын іздеу әдіснамасы. Дәлелді медицина тұрғысынан медициналық жриялымдарды талдау. Дәлелді медицинадағы сапалық және сандық зерттеулер әдістері. Дәлелді медицинадағы зерттеулердің сатысы. Медициналық клиникалық зерттеу дизайны. Жүйелі шолулар мен мета-талдауларды сыни бағалау. Клиникалық шешімді қабылдау процесі. Клиникалық нұсқауларды және зерттеулерді әзірлеу және бағалау. Дәлелдену деңгейі. Денсаулықты нығайту және аурулардың профилактикасы 1 *** Денсаулықты нығайту қоғамдық денсаулық сақтаудың негізгі бағыты ретінде. Денсаулығын анықтау. Денсаулық критерийлері. Денсаулықты айқындайтын этиологиялық факторлары. Өмір сүру бейнелерінің мәні, өмір сүру ортасы, экологиялық ерекшеліктері, денсаулықты қалыптастыруда тұқым қуалаушылық факторлары. Халық денсаулығының негізгі көрсеткіштері қоршаған орта сапасын интегралды бағалау ретінде. Бастапқы және қайталама деңгейлі профилактика. Жеке және қоғамдық денсаулық, денсаулықты нығайту және сақтауда профилактикалық қарап-тексеру мәні. Инфекциялық және инфекциялық емес аурулардыңпрофилактикасы. Әлеуметтік мәні бар аурулардың бастапқы, екіншілік, үшіншілік профилактикасы. Денсаулықты нығайту және сақтау саласында ДДСҰ бағдарламасы. Қазіргі кезеңде денсаулықты нығайту саласындағы Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау саясаты. Денсаулықты нығайту қызметтерін ұйымдастыру және басқару. Мейіргер процесін және мейіргер ісі құжаттарын ұйымдастыру 1 **** Мейіргер практикасының стандарттары. Мейіргер процесін сипаттау. Мейіргер үдерісінің кезеңдері. Мейіргер үдерісінің құжаттамасы. Деректерді жинау. Деректерді жинау әдістері. Мейіргердің диагнозы қою. Мейіргер диагнозының ерекешелігі. Мейіргер іс- шарасының күтімі мен таңдауын жоспарлау. Басымдылығын белгілеу. Мейіргер іс-шарасын таңдау. Мейіргердің тағайындауы. Мейіргер күтімінің жоспарын жүзеге асыру. Мейіргер араласуының түрлері. Хаттамалар мен тағайындаулар. Күтім бойынша жоспарды орындауға әсер ететін факторлар. Мейіргер үйлестіруші ретінде. Қарым қатынас ортасы. Медициналық карточкадағы мейіргер жазбалары. Мейіргердің қарап-тексеруі. Өзін-өзі бағалау. Мейіргер практикасындағы дәлелді медицина 1 **** Дәлелденген мейіргер ісінің тарихы. Дәлелді медицинаның терминологиясы, құралдары және әдістері. Медициналық практикаға мейіргерлік ғылыми зерттеудің әсер етуі. Пациенттерге мейіргерлік практикасының дәлелділігі оңды әсер етуі. Мейіргерлік практикада ғылыми дәлелді қолдану қадамдары. Қолданған шешім негізінде мейіргерлік араласуды жүзеге асыру нәтижелерінің сыни бағалау. Ғылыми әдістерін зерттеу және мейіргерлік үдерісін салыстыру. Медициналық ақпаратты іздеу әдіснамасы және дәйекті дереккөздер мен ресурстар. Ғылыми жариялымдар мен ғылыми зерттеулер есебін талдау және оқу. Дәлелді медицина сүзгілерін пайдаланып ғаламторда ақпарат іздеу. Дәлелді мейіргер практикасын дамыту кедергілері. Санитариялық-эпидемиологиялық қызметті ұйымдастыру 1 ***** Қазақстан Республикасында санитариялық-эпидемиологиялық қызметтің міндеттері және оны ұйымдастыру. Мемсанэпидқызмет ұйымдарының, ведомстволарының, құрылымдық бөлімшелерінің халықтың санитарияэпидемиологиялық саламаттылығын қамтамасыз етудегі рөлі. Мемлекеттік саясаттың халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығын қамтамасыз ету саласындағы негізгі бағыты. Қазақстан Республикасындағы қазіргі санитариялық-эпидемиологиялық жағдай. Өмір сүру ортасының факторлары, олардың халық денсаулығына әсері. Мемсанэпидқызмет жұмысының сапасын бақылау жүйесі. Саламатты өмір салтын қалыптастыру мақсатында халық арасында және медицина қызметкерлерінің арасында санитариялықағартушылық жұмыстарын жүргізу. Халықтың денсаулық жағдайына және адамның өмір сүру ортасын диагностикалау. Клиникалық, гигиеналық және эпидемиологиялық диагноздарды қою алгоритмін меңгеру. Халықтың денсаулығы мен өмір сүру ортасы жағдайының әлеуметтік-гигиеналық мониторингілеу жүйесіндегі көрсеткіштері. Адамның өмір сүру ортасының химиялық, физикалық және биологиялық факторларын нормалау принциптері. Сабақ беру әдіснамасының негіздері Медициналық білім беру міндеттері. Бұрынғы алған білімін жандандыру тәсілдері. Оқыту стильдері. Оқыту әдістері. Жеке білім беру траекториясын әзірлеу. Шағын топтармен жұмыс тәртібі мен әдістері. Топтың проблемалы мүшелері. Проблемаға бағытталған оқыту. Жобаға бағытталған оқыту. Командаға бағытталған оқыту. Зерттеуден негізделген оқыту. Кері байланыс әдістері. Білімді, машықты, қарым-қатынасты, біліктілікті және практикалық жұмысты бағалау әдістері. Негізгі және клиникалық пәндер бойынша жазбаша тест сұрақтарын құру. Клиникалық пәндерден сабақ беру ерекшелігі. Объективті құрылымды клиникалық емтихан (ОҚКЕ). Стандартталған пациент. Дәрігерлердің дипломнан кейінгі және үздіксіз кәсіптік дамуын ұйымдастыру принциптері. Ересектерді оқыту ерекшелігі. Өздігінен білім алу. Ғылыми зерттеулер әдістерінің негіздері Ғылыми зерттеу саласында ұлттық халықаралық құқық негіздері: QPBR, GLR, GLR, GCLP және басқалары. Медицинадағы ғылыми зерттеулер. Қаржыладыру көзі бойынша ғылыми және зерттеулер бағдарламалары. Гранттарды тарту мен іздеу. Ғылыми жобалар мен грант өтінімдерін жазу. Зерттеу әдінамасы. Сипаттау және талдау зерттеуі. Жүйелі шолу. Мета-талдау. Ақпарат жинау. Деректерді өңдеу. Зерттеу талдау және тұжырымдар мен қсыныстарды қалыптастыру. ҒЗЖ нәтижелерін енгізу. Зияткерлік құқықты қорғау (патент беру). Ғылыми-зерттеу жұмыстарын ресімдеудің жалпы талаптар мен қағидалары. Ғылыми-зерттеу жұмысын рецензиялау. Басылымдарда жариялануға ғылыми материалдарды дайындау. Рецензиясыбар журналдарда жариялану. Мақала жазудың жалпы қағидалары. Әдістемелік сапасын бағалау. Ғылыми зерттеу қателерінің негізгі түрлері. Ғылыми зерттеу нәтижелерін практикаға және денсаулық сақтау саясатына енгізу механизмдері. МК барлығы 2 Таңдау компоненті 8 БП барлығы 10 Теориялық оқыту бойынша барлығы 18 Оқытудың қосымша түрлері (ОҚТ): Практика (өндірістік) ****** кемінде 2

Медициналық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына 6-қосымша Оқу мерзімі 1,5 жыл бейіндік магистратураның білім беру бағдарламасының компоненттерін бөлу нормасы

2

1 2

2 (1***)

1 ***

2 (1***)

1 ***

Орташа апталық жүктеме ****

Теориялық оқыту (1:2) 18 15 54,0 Магистрлік диссертацияны орын4 9 53,3 дауды қоса алғанда магистранттың эксперименталды-зерттеу жұмысы (1:7) ** 3 Қорытынды аттестаттау (1:6) 4 8 420 60 360 52,5 Жиыны 26 32 1710 390 1320 4 Практика (өндірістік) (1:4) 2 5 150 30 120 30,0 5 Демалыс *** 4 6 Емтихан сессиясы 3 Барлығы 28 44 1860 420 1440 Ескертпе: * Қызмет түрлері бойынша апта саны өзгереді, бұл ретте магистранттың орташа апталық жүктемесі 54,0 сағаттан аспауы тиіс. ** Магистранттың эксперименталды-зерттеу жұмысы оқыту басынан бастап жоспарлаған дұрыс және теориялық оқытумен немесе өндірістік практикамен қатар өткізуге болады. *** Оқытудың қосымша түрлері демалыс есебінен немесе академиялық күнтізбе бойынша бөлек жоспарланады. **** Қызметтің әртүрімен қатар жоспарлаған жағдайда осы қызмет түрлері бойынша апталық жүктеме азайтылып, тиісінше олардың апта саны артуы тиіс, магистранттың орташа апталық жүктемесі 54,0 сағаттан аспауы тиіс.

№ 2

Жалпы Оның ішінде сағат аудиториялық, МӨЖ саны оқытушымен байланыстағы сағаттар 810 270 540 480 60 420

Қызмет түрлері

Кредит саны

Апта саны *

Жалпы сағат саны

Оның ішінде аудиториялық/ МӨЖ оқыту-шымен байланыстағы сағаттар 540 1080 60 420

Орташа апталық жүктеме ****

Теориялық оқыту (1:2) 36 30 1620 54,0 Магистрлік диссертацияны орын4 9 480 53,3 дауды қоса алғанда магистранттың эксперименталды-зерттеу жұмысы (1:7) ** 3 Қорытынды аттестаттау (1:6) 4 8 420 60 360 52,5 Барлығы 44 47 2520 660 1860 4 Практика (өндірістік) (1:4) 4 10 300 60 240 30,0 5 Демалыс *** 7 6 Емтихан сессиясы 6 Барлығы 48 70 2820 720 2100 Ескертпе: * Қызмет түрлеріне байланысты апта саны өзгеруі мүмкін, бірақ магистранттың орташа апталық жүктемесі 54,0 сағаттан аспауы тиіс. ** Магистранттың эксперименталды-зерттеу жұмысы оқытудың басынан бастап жоспарлаған дұрыс және теориялық оқытумен немесе өндірістік практикамен қатар өткізген дұрыс. *** Жазғы семестр, оқытудың қосымша түрлері демалыс есебінен немесе академиялық күнтізбе бойынша жеке жоспарланады. **** Қызметтің әр түрін қатар жоспарлаған жағдайда осы қызмет түрлері бойынша апталық жүктеме азайтылып тиісінше олардың апта саны артуы тиіс, бірақ магистранттың орташа апталық жүктемесі 54,0 сағаттан аспауы қажет. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің м.а. 2015 жылғы 31 шілдедегі №647 бұйрығына 4-қосымша Фармацевтикалық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты

2 ****

2 ****

2 ****

2 ****

2 *****

2 *****

2

2

4 22 26 36 кемінде 4

8 14 22 42

1. Жалпы ережелер 1. Осы фармацевтикалық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты (бұдан әрі - Стандарт) «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 18 қыркүйектің Кодексінің 175-бабының 3-тармағына сәйкес әзірленді және магистратураның білім беру бағдарламаларының мазмұнына, магистранттардың білім траекториясына, білім беру құрылымы мен мазмұнына, магистранттардың даярлық деңгейін және 6M11 «Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру (медицина)» мамандықтары бойынша академиялық дәрежелерін бағалауға қойылатын талаптарды белгілейді. Осы стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады: 11) дескрипторлар (descriptors) - студенттердің жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің тиісті деңгейінің (сатысының) білім беру бағдарламаларын аяқтаған соң ие болатын білім, білік, дағды және құзыретінің деңгейлері мен көлемінің сипаттамасы, дескрипторлар оқыту нәтижелеріне, қалыптасқан құзыреттерге, сондай-ақ кредиттерінің жалпы санына (сынақ бірліктеріне) негізделеді; 12) кредит (Credit, Credit-hour) - білім алушының/оқытушының оқу жұмысы көлемін өлшейтін сәйкестендірілген бірлігі; 13) құзыреттер - студенттердің оқыту процесі кезінде алған білім, шеберлік және дағдысын кәсіптік қызметте практикалық тұрғыдан қолдана білу қабілеті; 14) магистратура - тиісті мамандығы бойынша «магистр» академиялық дәрежесі беріле отырып, ғылыми және педагог кадрлар даярлауға бағытталған, жоғары оқу орнынан кейінгі білім берудің кәсіптік білім беретін оқу бағдарламасы; 15) магистрант - магистратурада білім алаушы адам; 16) магистрлік диссертация - магистранттың ғылымның тиісті саласында нақты мамандықтың өзекті проблемаларының бірін өзіндік ғылыми зертеудің нәтижелер тұжырымынан тұратын шығарылым жұмысы; 17) постреквизиттер - аталған пәнді оқыту аяқталғанда оларды зерделеу үшін меңгерілген білім, икемділіктер мен дағдыларды қажет ететін пәндер; 18) пререквизиттер - оқылатын пәнді игеру үшін қажетті білім, икемділіктер мен дағдыларды қамтитын пәндер; 19) эдвайзер - тиісті мамандық бойынша білім алушының академиялық тәлімгерінің қызметін атқаратын, оқу траекториясын таңдауына (жеке оқу жоспарының қалыптасуына) және оқу кезеңінде білім беру бағдарламаларын игеруіне ықпал ететін оқытушы. 2. 6M11 «Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру (медицина)» топтың фармацевтикалық мамандықтары бойынша магистратураның білім беру бағдарламаларын ведомостволық бағыныстылығы мен меншік нысанына қарамастан, магистратураның тиісті мамандықтары бойынша білім беру қызметін жүргізуге құқық беретін лицензиясы бар жоғары оқу орындары (бұдан әрі - ЖОО) іске асырады. 3. Қазақстан Республикасының ЖОО-лары: 1) осы Стандартқа және магистратураның мамандықтарының үлгілік оқу жоспарларына; 2) оқу жұмыс жоспарларына; 3) академиялық күнтізбеге; 4) магистранттардың жеке оқу жоспарларына; 5) пәндер бойынша оқу бағдарламаларына; 6) магистранттың жеке жұмыс жоспарына сәйкес магистрлерді даярлауды жүзеге асырады. 4. Магистратурада ғылыми және педагогикалық және басқарушылық кадрларды даярлау екі бағыт бойынша жүзеге асырылады: 1) 2 жыл оқу мерзіммен ғылыми және педагогикалық; 2) оқу мерзімі кемінде 1 жыл бейінді. Магистратурада оқу мерзімін алдыңғы даярлық деңгейінің білім беру бағдарламасы бейінінің сәйкестігіне және пререквизиттерінің болуына қарай ЖОО-лар өз бетінше түзетеді. 5. Магистратурада білім алу тек күндізгі оқу нысанында жүзеге асырылады. 6. Магистратураның білім беру бағдарламасын меңгерген және магистрлік диссертациясын көпшілік алдында қорғаған тұлғаға «денсаулық сақтау магистрі» академиялық дәрежесі беріледі. Магистратураның білім беру бағдарламасын меңгерген және магистрлік диссертациясын көпшілік алдында қорғаған тұлғаға «Медицина ғылымының магистрі» академиялық дәрежесі беріледі. 7. 6M11 «Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру (медицина)» топтың фармацевтикалық мамандықтары бойынша магистратураның білім беру бағдарламаларын меңгеруге ниет білдіруші тұлғалардың алдыңғы білім деңгейіне қойылатын талаптар осы Стандартқа 1-қосымшада келтірілген. 8. Магистратура мамандықтары шеңберінде ЖОО-лар 2007 жылдың 15 мамырындағы Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 138-5-бабының 3-тармағына сәйкес кәсіби стандарттарына сәйкес әртүрлі білім беру бағдарламаларын өз бетінше әзірлейді. Білім беру бағдарламалары оқыту нәтижесіне бағдарланған. 2. Білім алушылардың дайындық деңгейiне қойылатын талаптар 9. Оқыту нәтижелері дескрипторлардың үшінші деңгейі (магистратура) негізінде айқындалады және құзыреттер арқылы көрсетіледі. Оқыту нәтижелері бағдарламаның барлық деңгейінде де, жеке пәннің, модульдің деңгейінде де қалыптасады. Екінші деңгейдегі дескрипторлар: 1) жоғары бiлiм деңгейінде меңгерген, ғылыми зерттеулер контексiнде идеяларды қолдану немесе өзіндік дамыту үшiн негiз немесе мүмкiндiк болып табылатын, дамытылып отыратын бiлiмі мен түсiнігін көрсете білу; 2) зерттеп отырған саламен байланысты контекстер мен одан да кеңірек (немесе пәнаралық) салаларда жаңа немесе белгісіз жағдайлардағы проблемаларды шешуде бiлiмін, түсінігін және қабілетін қолдана алу; 3) бiлiмдi интеграциялау, қиындықтарды жеңе білу және толық емес немесе шектеулі ақпарат негізінде тұжырымдамалар жасау, осы тұжырымдамалар мен білімін этикалық және әлеуметтік жауапкершілікті ескере отырып қолдана білу; 4) білім алуды өздігінен жалғастыру қабілеттерінің болуын көздейді. 10. Бейінді магистратураны бiтiрушiлердің негізгі құзыреттіліктері: 1) мынадай: ғылыми танымның дамуындағы қазiргi үрдістер туралы; денсаулық сақтаудың әдіснамалық және философиялық өзекті проблемалары және оларды шешудің заманауи әдістері туралы; жаһандану процестерінің қарама-қайшылықтары мен әлеуметтiк-экономикалық салдары туралы; әлемдік бизнес серіктестiктің экономикалық, саяси, құқықтық, мәдени және технологиялық ортасының қазiргi жай-күйі туралы; кәсiпорынды стратегиялық басқаруды ұйымдастыру, инновациялық менеджмент, көшбасшылық теориялары туралы;

денсаулық сақтау ұйымының жұмыс істеуінің негiзгi қаржылық-шаруашылық проблемалары туралы; Деректерді статистикалық талдаудың заманауи әдістері туралы түсінігі болуы тиіс. 2) мыналарды: ғылыми танымның әдiснамасын; денсаулық сақтауды өзгертетін негiзгi қозғаушы күштерді; денсаулық сақтаудыдамыту үрдістері мен әлемдегі және Қазақстан Респбликасында медициналық ғылымның заманауи жағдайын; инвестициялық ынтымақтастықтың ерекшелiктері мен ережелерiн; денсаулық сақтау саласында зерттеу қызметінің негізгі қағидаттары; ғылыми зерттеулер мен практикалық қызметті жүзеге асыруға мүмкiндiк беретін кемінде бір шет тiлiн кәсiптік деңгейде білуі қажет; 3) мыналарды: кәсiптік қызметте танымның ғылыми әдiстерiн қолдана білуі; процестер мен құбылыстарды зерттеудiң қолданыстағы тұжырымдамаларын, теориясы мен әдістерін сынкөзбен талдай білуі; әртүрлi пәндер бойынша меңгерген бiлiмді интеграциялауы, оларды жаңа белгісіз жағдайларда аналитикалық және басқарушылық мәселелерді шешуде қолдана білуі; кәсiпорынның шаруашылық жұмысына микроэкономикалық талдау жүргiзе алуы және оның нәтижелерiн денсаулық сақтау ұйымын басқаруда қолдана білуі; маркетинг пен менеджменттi ұйымдастырудың жаңа әдістерін практикада қолдана алуы; денсаулық сақтау ұйымының шаруашылық жұмысын ұйымдастыру мен басқарудағы қиын және қалыптан тыс жағдайларда шешiм қабылдай білуі; денсаулық сақтау саласындағы экономикалық қатынастарды реттеудегi Қазақстан Республикасының заңнамалық нормаларын практикада қолдана білуі; жаңа проблемалар мен жағдайларды шешуде креативтi ойлауы және шығармашылықпен қарауы; ақпараттық-аналитикалық және ақпараттық-библиографиялық жұмысты қазiргi ақпараттық технологияларды қолданып жүргізуі; кәсіптік қызмет саласында кешенді кешенді пәнаралық, сектораралық проблемаларды шешу; диссертация, мақала, есеп, аналитикалық жазбалар және т.б. түрінде эксперименталды-зерттеу және аналитикалық жұмыс нәтижелерін жалпылай білуі тиіс; 20) мынадай: қалыпты ғылыми және кәсiптік міндеттерді шешу; ұйымдар мен денсаулықсақтау ұйымдарында экономикалық қызметiн ұйымдастыруда және басқаруда ғылыми талдау және практикалық мәселелерді шешу; менеджмент және маркетинг саласында проблемаларды зерттеу және алынған нәтижелерді денсаулық сақтау ұйымдарын басқару әдiстерiн жетiлдiру үшiн қолдану; кәсiптік қарым-қатынас және мәдениетаралық байланыс; шешендік өнер, өз ойын ауызша және жазбаша түрде дұрыс және логикалық ресiмдеу; күнделiктi кәсiптік қызметте және докторантурада білімін жалғастыру үшін қажет бiлiмін кеңейту және тереңдету; кәсiптік қызмет саласында ақпараттық және компьютерлік технологияларды пайдалану дағдысының болуы тиіс; 5) мынадай: мамандық бойынша зерттеу әдіснамасы саласында; жаһандық және ұлттық денсаулық сақтаудың заманауи проблемалары саласында; денсаулық сақтау ұйымының қызметiн ұйымдастыру мен басқаруда; әртүрлi ұйымдармен, оның ішінде мемлекеттiк қызмет органдарымен өндiрiстiк байланыстарды жүзеге асыруда; бiлiмнің үнемі жаңаруын қамтамасыз ету, кәсiптік дағдыны және біліктілікті тереңдету тәсілдерінде құзыретті болуы қажет. 11. Ғылыми және педагогикалық магистратура бiтiрушiлерінің негізгі құзыреттіліктеріне қойылатын талаптар: 1) мынадай: денсаулық сақтау саласын дамытуда ғылым және бiлiмнiң рөлі туралы; ғылыми танымның дамуындағы қазiргi үрдістер туралы; денсаулық сақтау және медициналық ғылымның әдіснамалық және философиялық өзекті проблемалары туралы; медициналық ЖОО-ларда пәндерді оқытудың кәсiби құзыреттілігі туралы; жоғары мектеп оқытушысының кәсіби құзыреттілігі туралы; жаһандану процестерінің қарама-қайшылықтары мен әлеуметтiк-экономикалық салдары туралы түсінігі болуы керек; 2)мыналарды: ғылыми танымның әдiснамасын; ғылыми қызметті ұйымдастырудың қағидаттары мен құрылымын; оқыту процесінде студенттердің танымдық қызметінің психологиясын: азаматтардың денсаулығын сақтау туралы заңнаманы және медицина қызметкерлерінің қызметініңқұқықтық негіздерін; медициналық және биологиялық зерттеулерде сандық және сапалық талдау әдістерін; оқыту тиімділігі мен сапасын арттырудың психологиялық әдістері мен құралдарын білуі тиіс; 3)мыналарды: алған білімін ғылыми зерттеулер контекстiнде идеяларды қолдану немесе өзіндік дамыту үшiн қолдана білуі; процестер мен құбылыстарды зерттеудiң қолданыстағы тұжырымдамаларын, теориясы мен әдістерін сынкөзбен талдай алуы; әртүрлі пәндер аясында алған білімін жаңа таныс емес жағдайларда зерттеу мәселелерін шешуде интеграциялауы; бiлiмді интеграциялау жолымен, толық емес немесе шектеулі ақпараттар негiзiнде тұжырымдама жасап, шешiм қабылдай алуы; жоғары мектеп педагогикасы мен психологиясынан алған бiлiмін өз педагогикалық қызметiнде қолдана білуі; оқытудың интерактивті әдiстерін қолдана білуі; ақпараттық-аналитикалық және ақпараттық-библиографиялық жұмысты қазiргi ақпараттық технологияларды қолданып жүргізуі; жаңа проблемалар мен жағдайларды шешуде креативтi ойлауы және шығармашылықпен қарауы; ғылыми зерттеулер жүргізуге және ЖОО-да арнайы пәндер бойынша сабақ жүргізуді жүзеге асыруға мүмкіндік беретіндей кәсіптік деңгейде шет тілін еркін меңгеруі; диссертация, ғылыми мақала, есеп, аналитикалық жазбалар және т.б. түрінде ғылыми-зерттеу және аналитикалық жұмыс нәтижелерін жалпылай білуі тиіс; 4)мынадай: ғылыми-зерттеу әрекеттері, қалыпты ғылыми мәселерді шешу; кредиттік оқыту технологиясы бойынша білім беру және педагогикалық қызметті жүзеге асыру; кәсiптік пәндердi оқыту әдiстемесі; білім беру процесінде қазiргi ақпараттық технологияларды қолдану; кәсiптік қарым-қатынас және мәдениетаралық байланыс; шешендік өнер, өз ойын ауызша және жазбаша түрде дұрыс және логикалық тұрғыдан ресiмдеу; күнделiктi кәсiптік қызметте және докторантурада білімін жалғастыру үшін бiлiмін кеңейту және тереңдету дағдысының болуы қажет; 5) мына: денсаулық сақтау аясында ғылыми зерттеулердің әдіснамасы саласында; ЖОО-дағы ғылыми және ғылыми-педагогикалық қызмет саласында; қазiргi бiлiм беру технологияларына қатысты мәселелерде; кәсiптік салада ғылыми жобалар мен зерттеулерді орындауда; бiлiмдi үнемі жаңартуды, кәсiптік дағды мен білікті кеңейтуді қамтамасыз ету әдістерінде құзыретті болуы тиіс. 12. Магистратураның әр мамандығы бойынша арнайы құзыреттер жұмыс берушілер талаптары мен қоғамның әлеуметтік сұраныстарын ескере отырып анықталады. 13. Міндетті ең төмен мен ЖОО ұсынатын оқу жүктемесінің көлемі аясында алынған білім деңгейі әртүрлі бақылау түрлері арқылы қамтамасыз етіледі. 14. Магистранттардың білімін, іскерлігін, дағдысын және құзыреттерін бақылау оларды қорытынды аттестаттау кезінде жүргізіледі. 15. Магистранттарды қорытынды аттестаттау академиялық күнтізбеде және мамандықтардың оқу жоспарында қарастырылған мерзімде кешендi емтихан тапсыру және магистрлiк диссертацияны қорғау нысанында өткізіледі. 16. Кешенді емтихан диссертация қорғауға дейін 1 ай қалғаннан кешіктірмей өткізіледі. Мамандық бойынша кешенді емтиханға магистратураның білім беру бағдарламасындағы бейіндеуші пәндер циклдерінің пәндері кіреді. 17. Магистрлік диссертацияны қорғау рәсімін ЖОО-дағы білім алушылардың үлгерімін ағымдағы бақылау, аралық және қорытынды аттестаттау жүргізудің үлгі ережесіне сәйкес ЖОО-ның өзі анықтайды. 18. Магистратураның оқу бағдарламасы бойынша оқуды аяқтаған тұлғаларға «магистр» академиялық дәрежесі және қосымшасы (транскрипт) бар мемлекеттік үлгідегі диплом тапсырылады. ЖОО бітірушіге дипломға жалпыеуропалық қосымша (Diploma Supplement) бере алады. 3. Білім беру мазмұнына қойылатын талаптар 19. Магистратураның білім беру бағдарламасының құрылымы білім мазмұнын анықтайтын оқу және ғылыми жұмыстардың түрлерінен тұрады және олардың ара қатынасын, өлшемін және есебін көрсетеді. 20. Магистратураның білім беру бағдарламасы: 1) базалық және бейіндеуші пәндер циклдерін меңгеруді қамтитын теориялық оқыту; 2) магистранттардың практикалық даярлығы: практика, кәсіптік тағылымдама түрлері; 3) ғылыми және педагогикалық магистратура үшін магистрлік диссертацияның орындалуын қамтитын ғылымизерттеу жұмысы; 4) бейіндік магистратура үшін магистрлік диссертацияның орындалуын қамтитын эксперименталды-зерттеу жұмысы; 5) аралық және қорытынды аттестаттауды қамтиды. 21. Білім беру бағдарламалары мамандық пен пәндердің оқу-әдістемелік кешендерінің негізінде жүзеге асырылады. Мамандық пен пәндердің оқу-әдістемелік кешендерінің нысаны, құрылымы және әзірлеу тәртібін білім беру ұйымы өзі анықтайды. 22. Барлық жұмыс түрлерінің еңбек сыйымдылығын есептеу меңгерілген материалдың көлемі бойынша жүзеге асады және оқудың нақты нәтижесіне жетуге қажетті магистранттар мен оқытушылардың еңбек шығындарының өлшем бірлігі болып табылатын кредиттермен өлшенеді. Бұл ретте алдыңғы білім деңгейлерінде игерілген кредиттерді ескеретін жинақтаушы кредиттік жүйе қолданылады. 23. Магистранттың магистратураға түсер алдында магистратураның тиісті кәсіптік оқу бағдарламасын меңгеруге қажетті барлық пререквизиттері болуы тиіс. Қажетті пререквизиттер тізбесін ЖОО өзі анықтайды. 24. Оқу процесін кредиттік оқыту технологиясы бойынша ұйымдастыру кезінде әр оқу пәнінің көлемі кредиттің бүтін санын құрауы тиіс. Бұл ретте пән, әдетте, кемінде 2 немесе 3 кредит көлемімен бағаланады. 25. Магистратураның оқу жоспарларының барлық нысандарында оқу пәндерін кодтаудың бірыңғай жүйесі қолданылады. 26. Әрбiр оқу пәнінің қайталанбайтын бір атауы болуы тиіс. Ол бiр академиялық кезеңде меңгеріліп, аяқталған соң магистрант емтихан нысанындағы қорытынды бақылауды тапсырады, ал кәсіптік практиканың барлық түрлері, курстық жұмыстар (жобалар), магистранттардың ғылыми-зерттеу (эксперименталдық-зерттеу) жұмыстары бойынша дифференциалды сынақ тапсырады. 27. Магистратураның білім беру бағдарламалары пәндерді оқудың модульді жүйесі негізінде жобаланады. 28. Базалық пәндер циклі (бұдан әрі - БП) міндетті компонент пен таңдау компоненті пәндерінен тұрады. 29. Ғылыми және педагогикалық бағыттағы магистратурада БП циклінің көлемі үлгілік оқу жоспарының жалпы көлемінің 48%-ын құрайды, оның ішінде 60% міндетті компонент пәндеріне, ал 40% таңдау компоненті пәндеріне тиесілі. Бейіндік бағыттағы магистратурада БП циклінің көлемі үлгілік оқу жоспарының жалпы көлемінің 44%-ын (оқу мерзімі 1 жыл) және 28%-ын (оқу мерзімі 1,5 жыл) құрайды, оның ішінде 75% және 80% міндетті компонент пәндеріне, ал 25% және 20% таңдау компоненті пәндеріне тиесілі. 30. Ғылыми және педагогикалық бағыттағы магистратурада бейіндеуші пәндер циклінің көлемі үлгілік оқу жоспарының жалпы көлемінің 52%-ын құрайды, оның ішінде 36%-ы міндетті компонент пәндеріне және 64%-ы таңдау компоненті пәндеріне тиесілі. Бейіндік бағыттағы магистратурада бейіндеуші пәндер циклінің көлемі үлгілік оқу жоспарының жалпы көлемінің 56%-ын (оқу мерзімі 1 жыл) және 72%-ын (оқу мерзімі 1,5 жыл) құрайды, оның ішінде 20% және 18% міндетті компонент пәндеріне, ал 80% және 82% тиісінше таңдау компоненті пәндеріне тиесілі. 31. Міндетті компонент пәндерінің тізбесі осы бұйрыққа 7-қосымша медициналық және фармацевтикалық мамандықтар бойынша магистратураның үлгілік кәсіптік оқу бағдарламасының 8-қосымшада келтірілген үлгілік оқу жоспарымен айқындалады. Міндетті компонент пәндерінің көлемін қысқартуға жол берілмейді. 32. Таңдау компоненті пәндерінің тізбесін ЖОО өзі анықтайды. Бұл ретте жұмыс берушілердің талаптары мен еңбек нарығының сұранысы ескеріледі. 33. 6М11 - «Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамтамасыз ету (медицина)» топтың фармацевтикалық мамандықтар бойынша бейіндік және ғылыми және педагогикалық бағыттағы магистратураның білім беру бағдарламасының мазмұны осы Стандартқа 2-қосымшаға сәйкес белгіленеді. 34. Бейіндік магистратураны бітірген магистрант педагогикалық қызметке кәсіптік педагогикалық бейіндегі бағдарламаларды қосымша меңгеріп, негізгі дипломға қосымша тиісті куәлік берілгеннен кейін ғана жіберіледі. 35. Бейінді магистратураны бітірген және педагогикалық қызметке рұқсат алуға ниет білдірген тұлғалар үшін педагогикалық бейіндегі білім беру бағдарламасының мазмұны осы Стандартқа 3-қосымшаға сәйкес белгіленеді. 36. Магистратурада оқыту мемлекеттік, орыс және ағылшын тілдерінде жүргізіледі. Оқу тілін магистранттың өзі таңдайды. 37. Білім беру қызметін ұйымдастыру оқу процесін, білім беру мазмұнын жоспарлау, оқу сабақтарын жүргізу тәсілдерін, магистранттың өзіндік жұмысын, олардың оқу жетістіктерін қорытынды бақылау нысандарын таңдау арқылы жүзеге асады. 38. Білім беру мазмұнының құрылымы білім берудің есептеу-өлшегіш құралдары: оқу жоспары мен бағдарламаларына, оқу жүктемесінің көлеміне, академиялық кезеңдер ұзақтығына, академиялық сабақ түрлеріне, оқу материалының көлеміне қойылатын талаптарға сәйкес анықталады. 39. Білім беру қызметін жоспарлау мен ұйымдастыру оқу жоспарының негізінде жүзеге асырылады. Оқу жоспарлары үлгілік (бұдан әрі - ҮОЖ), жеке (бұдан әрі - ЖОЖ) және жұмыстық (бұдан әрі - ОЖЖ) болып бөлінеді. 40. ҮОЖ-да міндетті компоненттің әрбір оқу пәнінің еңбек сыйымдылығы және әрбір оқу қызметінің түрі (практика, магистрлік диссертацияның орындалуын қамтитын магистранттың ғылыми-зерттеу жұмысы бұдан әрі - (МҒЗЖ) (магистрлік диссертацияның орындалуын қамтитын магистранттың экспериментті- зерттеу жұмысы (бұдан әрі МЭЗЖ)), кешендi емтихан, магистрлік диссертацияны жазу және қорғау) кредитпен анықталады, ал оқу пәндерінің әр циклі бойынша таңдау компоненті кредиттердің жалпы санымен көрсетіледі. 41. ҮОЖ-ға қосымша жыл сайын ЖОО таңдау компонентіндегі барлық пәндердің жүйеленген, аннотацияланған тізімі болып табылатын элективті пәндер каталогын (бұдан әрі - ЭПК) жасайды. ЭПК-де әр оқу пәнінің пререквизиттері мен постреквизиттері көрсетіледі. ЭПК магистранттарға элективті оқу пәндерін баламалы таңдау мүмкіндігін қамтамасыз етуі тиіс. 42. Мамандық бойынша ҮОЖ мен ЭПК негізінде магистрант эдвайзердің көмегімен ЖОЖ құрады. ЖОЖ әрбір магистранттың жеке білім алу траекториясын анықтайды. ЖОЖ-ға ҮОЖ-дан міндетті компонент пәндері мен оқу әрекетінің түрлері (практикалар, МҒЗЖ (МЭЗЖ), кешенді емтихан, магистрлік диссертацияны ресімдеу және қорғау) және ЭПК-дан таңдау компоненті пәндері кіреді. 43. ОЖЖ оқу жылына мамандықтардың ҮОЖ-ы мен магистранттардың ЖОЖ-ы негізінде жасалады және оны Ғылыми кеңестің шешімі негізінде білім беру ұйымының басшысы бекітеді. ОЖЖ-да оқу жылында оқытылатын пәндер тізбесі және олардың кредитпен санағандағы еңбек сыйымдылығы, оқытылу реті, оқу сабақтарының түрлері, бақылау нысандары, сондай-ақ оқу қызметінің басқа да түрлері (практикалар, МҒЗЖ (МЭЗЖ), кешенді емтихан, магистрлік диссертацияны ресімдеу және қорғау) айқындалады. ОЖЖ оқу сабақтарының кестесін құруға және оқытушының оқу жұмысының еңбек сыйымдылығын есептеуге негіз болады. 44. ЭПК, ЖОЖ және ОЖЖ-ның нысанын, құрылымын, әзірлеу және бекіту ретін ЖОО өзі анықтайды. 45. Барлық оқу пәндерінің мазмұны оқу бағдарламаларымен анықталады. Оқу бағдарламалары үлгілік, жұмыс және силлабус болып бөлінеді. 46. Үлгілік кәсіптік оқу бағдарламалары (бұдан әрі - ҮКОБ) міндетті компонент пәндері бойынша әзірленеді және оларды «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Кодексінің 175-бабының 3-тармағына сәйкес денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекітеді. 47. Жұмыс оқу бағдарламалары мен силлабустар (магистранттарға арналған пән бағдарламалары) оқу жоспарының барлық пәндері бойынша әзірленеді және оларды ЖОО бекітеді. Бұл ретте, оларды әзірлеу міндетті компонент пәндері бойынша үлгілік оқу бағдарламалары негізінде жүзеге асырылады, ал таңдау компонентінің пәндері бойынша ЖОО өзі әзірлейді. Жұмыс оқу бағдарламалары мен силлабустардың формасын, құрылымын, әзірлеу және бекіту тәртібін ЖОО -ның өзі анықтайды. 48. Магистрант ғылыми жетекшісінің көмегімен жасалатын жеке жұмыс жоспары негізінде оқиды. 49. Магистранттың жеке жұмыс жоспары оқудың толық кезеңіне жасалады және мынадай бөлімдерден тұрады: 1) ЖОЖ (қажет болған жағдайда жыл сайын нақтыланады); 2) ғылыми-зерттеу (эксперименталды-зерттеу) жұмысы (тақырыбы, зерттеу бағыты, мерзімі және есеп беру нысаны); 3) практика (бағдарламасы, базасы, мерзімі және есеп беру нысаны); 4) негіздемесі мен құрылымы көрсетілген магистрлік диссертация тақырыбы; 5) магистрлік диссертацияны орындау жоспары; 6) ғылыми жарияланымдар мен тағылымдамалардан өту жоспары. 50. Магистратурадағы оқу сабақтары инновациялық технологиялар мен оқытудың интерактивті әдістерін қолдана отырып жүргізілуі тиіс. 51. Оқу процесін жоспарлау кезінде ЖОО білім беру бағдарламасы компоненттерін бөлу нормаларын осы стандартқа 4-қосымшаға (ғылыми және педагогикалық бағыттар үшін), 5-қосымшаларға (бейіндік магистратура үшін, оқу мерзімі 1 жыл) және 6-қосымшаларға (бейіндік магистратура үшін, оқу мерзімі 1,5 жыл) сәйкес басшылыққа алады. 4. Білім алушылардың оқу жүктемесінің ең жоғары көлеміне қойылатын талаптар 52. Магистранттың оқу жүктемесінің көлемі оның оқу жылы ішінде әр пән немесе оқу жұмысының түрі бойынша игеретін кредит санымен өлшенеді. 53. ПОҚ оқу жүктемесін жоспарлау кредитпен немесе аудиториялық оқу сабақтарын кесте бойынша немесе оқу жұмысының басқа түрлері үшін жеке бекітілген график бойынша оқытушының магистранттармен байланыс жұмысының уақытын білдіретін академиялық сағаттармен жүзеге асырылады. 54. Магистранттардың оқу жүктемесі академиялық сағаттардың ұзақтығымен және оқу жұмыстарының түрлері үшін академиялық сағатпен ілесе жүретін оқу сағаттарының көлемдерімен (50 минуттық байланыс сағаттары) анықталады. Магистранттардың аудиториялық жұмысының академиялық сағаттары тиісті МӨЖ сағаттарымен толығады, осылайша бір кредитке магистранттың семестр түріндегі академиялық кезеңінің бір аптасындағы жиынтық оқу жүктемесі 3 сағатқа тең болады. Практиканың әр академиялық сағаты магистранттың қосымша жұмысының тиісті оқу сағаттарымен (50 минуттан) толықтырылады: педагогикалық практика үшін - 1 сағат, өндірістік практика үшін - 4 сағат және зерттеу практикасы үшін - 7 сағат. Магистранттың ғылыми-зерттеу (эксперименталды-зерттеу) жұмысының, магистранттың магистрлiк диссертацияны орындауын қоса алғанда, әрбiр академиялық сағаты 7 сағаттық МӨЖ-бен толықтырылады. Магистрантты қорытынды аттестаттаудың әр академиялық сағаты магистрлік диссертацияны жазу және қорғау немесе кешенді емтиханға дайындық және оны тапсыру бойынша магистранттың оқытушымен байланыс жұмысының бір сағаты (50 минут) болып табылады. Магистрантты қорытынды аттестаттаудың әр академиялық сағаты 6 сағаттық МӨЖ-бен қамтамасыз етіледі. 55. Студиялық және зертханалық сабақтардан өзге аудиториялық жұмыстың бір академиялық сағаты 50 минутқа тең. Студиялық сабақтар үшін бір академиялық сағат 75 минутқа және зертханалық сабақтар үшін 100 минутқа тең.

Магистрант практикасының барлық түрлерінің, ғылыми-зерттеу (эксперименталды-зерттеу) жұмысының және қорытынды аттестаттаудың бір академиялық сағаты 50 минутқа тең. 56. Оқу жұмысының көлемін жоспарлау кезінде бір кредит: 1) семестр түріндегі академиялық кезең бойындағы магистранттың аудиториялық жұмысының; 2) кәсiби практика кезеңіндегі магистранттың оқытушымен жұмысының; 3) ғылыми-зерттеу (эксперименталды-зерттеу) жұмысы кезеңіндегі магистранттың оқытушымен жұмысының; 4) магистранттың магистрлiк диссертацияны жазу және қорғау бойынша жұмысының; 5) магистранттың кешенді емтиханға дайындық және оны тапсыру кезіндегі жұмысының 15 академиялық сағатына тең екенін ескеру қажет. 57. Кредиттік оқыту технологиясында магистранттардың өздігінен орындайтын жұмысының көлемі артады, ол екі түрге бөлінеді: оқытушының жетекшілігімен жүргізілетін магистранттың өзіндік жұмысы (ОМӨЖ) және магистранттың өзі орындайтын жұмысы (МӨЖ). 58. Оқытушының жетекшілігімен жүргізілетін магистранттың өзіндік жұмысы жеке график бойынша оқытушымен байланыста орындалатын магистранттың аудиториядан тыс жұмыс түрі болып табылады және жалпы оқу кестесіне енбейді. ОМӨЖ барысында оқу бағдарламасындағы анағұрлым қиын сұрақтар, үй тапсырмалары, курстық жобалар (жұмыстар) бойынша консультациялар өткізіледі, МӨЖ тапсырмаларының орындалуына бақылау жүргізіледі. 59. ОМӨЖ бен МӨЖ-дің өзіндік жұмыстың жалпы көлеміндегі арақатынасын ЖОО өзі анықтайды. 60. Дәріс пен практикалық (семинар) сабақтар кезіндегі магистранттың оқытушымен жұмысының байланыс сағаттары жиынтығында әр байланыс сағаты 2 сағат МӨЖ-бен қамтамасыз етіледі. Студиялық және зертханалық сабақтар, магистранттың ғылыми-зерттеу (эксперименталды-зерттеу) жұмыстары, қорытынды аттестаттау сияқты оқу жұмысының түрлері үшін МОӨЖ сағаттарын жоспарлау қажеттілігін және оның көлемін ЖОО өзі белгілейді (мысалы, магистрлік диссертацияны орындау барысын бақылау үшін). 61. Оқу жылы академиялық кезеңдерден, аралық аттестаттау кезеңінен, практикалардан, демалыстардан, магистранттың ғылыми-зерттеу (эксперименталды-зерттеу) жұмысынан және соңғы курста қорытынды аттестаттаудан тұрады. 62. Академиялық кезең ұзақтығы 15 апта болатын семестрден тұрады. 63. Әр академиялық кезеңнен кейінгі аралық аттестаттаудың ұзақтығы кемінде 2 аптаны құрайды. 64. Аралық аттестаттау кезеңінде барлық оқытылған пәндер бойынша қорытынды бақылау жүргізіледі және ағымдағы үлгерім бағаларын (ағымдағы және межелік бақылаулар бойынша бағалардың арифметикалық ортасы) ескере отырып, пәндердің қорытынды бағалары шығарылады. Пән бойынша қорытынды бағада ағымдағы үлгерім бағасының үлесі 60 %-дан, ал қорытынды бақылау бағасының үлесі 30 %-дан кем болмауы тиіс. 65. Оқу жылы ішіндегі демалыс ұзақтығы соңғы курсты қоспағанда, курстарда 7 аптадан кем болмауы тиіс. 66. Магистранттардың кәсіби практикасы бекітілген академиялық күнтізбе мен магистранттың жеке жұмыс жоспарына сәйкес осы стандартпен және мамандық бойынша ҮОЖ-бен белгіленген көлемде жүргізіледі. 67. Практикалардың ұзақтығы магистранттың практика кезіндегі 30 сағатқа тең апта бойғы (5 күндік жұмыс аптасы кезінде күніне 6 сағат) нормативті жұмыс уақытын есепке ала отырып, аптамен анықталады. Апта санын шығару үшін практиканың кредитпен есептелген көлемін тиісті практика түрінің байланыс сағатымен есептелген еңбек сыйымдылығына көбейту керек және оны магистранттың апта бойғы жұмысының ұзақтығына, яғни 30 сағатқа бөлу керек. Практиканың 1 кредитінің еңбек сыйымдылығы педагогикалық практика үшін 30 сағатты (50 минуттан), өндірістік практика үшін 75 сағатты (50 минуттан), зерттеу практикасы үшін 120 сағатты (50 минуттан) құрайды. 1 кредитке сәйкес келетін практиканың ұзақтығы аптамен есептегенде педагогикалық практика үшін 1 аптаны, өндірістік практика үшін 2,5 аптаны, зерттеу практикасы үшін 4 аптаны құрайды. 68. Магистранттарды қорытынды аттестаттау және МҒЗЖ (МЭЗЖ) аптамен жоспарлау 54 сағатқа тең магистранттардың апта бойғы жұмысының нормативті уақытына (6 күндік жұмыс аптасы кезінде МӨЖ-ді қоса есептегенде күніне 9 сағат) сүйене отырып анықталады. МҒЗЖ, МЭЗЖ бір кредитіне магистрант жұмысының 120 (15х8) сағаты, яғни 2,2 апта сәйкес келеді. Қорытынды аттестаттаудың бір кредитіне 105 (15х7) сағат, яғни 2 апта сәйкес келеді. Оның ішінде 15 байланыс сағаты магистранттың оқытушымен жұмысына, 90 сағаты МӨЖ-ге бөлінеді. Кешенді емтиханға дайындалуға және тапсыруға 1 кредит, яғни 2 апта бөлінеді. Магистрлік диссертацияны ресімдеуге және қорғауға 3 кредит, яғни тиісінше 6 апта беріледі. Магистрлік диссертацияны орындау процесінің өзі алдын ала магистранттың ғылыми-зерттеу (эксперименталды-зерттеу) жұмысы барысында жүргізіледі. 69. Магистранттардың қосымша оқу қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін, оқу жоспарларындағы академиялық айырмашылықты немесе академиялық қарызды жою үшін, игерген кредиттері өз ЖОО-да міндетті түрде қайта есепке алынатын жағдайда басқа ЖОО-да оқу пәндерін оқып-үйрену үшін, үлгерімнің орташа балын (GPA) көтеру үшін ұзақтығы кемінде 6 апта жазғы семестр (бітіруші курстан өзге курстарда) енгізілуі мүмкін. 70. Магистрлер даярлау бойынша білім беру процесінің аяқталуының негізгі өлшемі: 1) ғылыми және педагогикалық дайындық бойынша - 59-дан кем емес кредитті, оның ішінде теориялық оқытудың 42-ден кем емес кредитін, практиканың 6-дан кем емес кредитін, ғылыми-зерттеу жұмысының 7-ден кем емес кредитін игеруі; 2) бейіндік дайындық бойынша - кемінде 28 кредитті (оқу мерзімі - 1 жыл) және кемінде 48 кредитті (оқу мерзімі - 1,5 жыл), оның ішінде теориялық оқытудың тиісінше кемінде 18 және 36 кредитін, практиканың тиісінше кемінде 2 және 4 кредитін, эксперименталды-зерттеу жұмысының тиісінше кемінде 4 және 4 кредитін игеруі болып табылады. Магистратураның білім беру бағдарламасын мерзімінен бұрын меңгеріп, оған қойылатын талаптарды орындаған жағдайда магистрантқа оқу мерзіміне қарамастан «магистр» академиялық дәрежесі беріледі. 71. Бейіндік магистратураны бітірген магистрант педагогикалық бейіндегі пәндер циклін меңгеріп, педагогикалық практикадан өткен жағдайда ғана ғылыми және педагогикалық қызмет атқара алады. Осы пәндер циклі және педагогикалық практика қосымша академиялық кезең ішінде меңгеріледі, оны аяқтаған соң негізгі дипломға белгіленген үлгідегі тиісті куәлік қоса беріледі. 72. Магистратураның білім беру бағдарламасы теориялық оқудың толық курсын меңгерген, бірақ ғылымизерттеу компонентін орындамаған магистрантқа келесі оқу жылында ақылы негізде ғылыми-зерттеу компонентінің кредиттерін қайта игеруге және диссертацияны қорғауға мүмкіндік беріледі. 73. Магистратураның білім беру бағдарламасы теориялық оқытуының толық курсын меңгерген, бірақ белгіленген мерзімде магистрлік диссертациясын қорғамаған магистрантқа магистратурада оқу мерзімі ақылы негізде ұзартылады. 74. Оқу процесін оқу-әдістемелік және ақпараттық қамтамасыз ету магистранттардың магистратураның білім беру бағдарламасын сапалы меңгеруіне кепілдік беруі тиіс. Білім беру бағдарламасын іске асыру халықаралық ақпараттық желілерге, электронды деректер қорларына, кітапхана қорларына, компьютерлік технологияларға, оқу-әдістемелік және ғылыми әдебиеттерге еркін қол жеткізу мүмкіндігімен қамтамасыз етілуі тиіс. Кітапхана қоры мен электронды және магнитті тасымалдаушылардағы оқу әдебиеттерімен қамтамасыздандыру білім беру қызметін лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес келуі тиіс. 75. Ғылыми және педагогикалық магистратурадағы білім беру бағдарламасына практиканың екі түрі кіреді: 1) білім беру ұйымдарында өткізілетін педагогикалық практика; 2) диссертацияны орындау орны бойынша өткізілетін зерттеу практикасы. Педагогикалық практика оқытудың практикалық дағдылары мен әдістемесін қалыптастыру мақсатында өткізіледі. Педагогикалық практика теориялық оқыту кезеңінде оқу процесінен қол үзбей өткізіледі. Осы ретте магистранттар бакалавриатта сабақ жүргізуге тартылуы мүмкін. Магистранттың зерттеу практикасы отандық және шетелдік ғылымның жаңа теориялық, әдіснамалық және технологиялық жетістіктерімен, ғылыми зерттеудің, эксперименталды деректерді өңдеу мен интерпретациялаудың қазіргі әдістерімен таныстыру мақсатында жүргізіледі. Бейінді магистратураның білім беру бағдарламасы өндірістік практиканы қамтуы тиіс. Магистранттың өндірістік практикасы оқу процесінде алған теориялық білімін бекіту, оқып жатқан мамандығы бойынша кәсіптік қызмет дағдыларын, құзыреттері мен тәжірибесін жинақтау, сондай-ақ озық тәжірибені игеру мақсатында өткізіледі. Зерттеу (өндірістік) практиканың мазмұны диссертациялық зерттеу тақырыбымен анықталады. 76. Ғылыми және педагогикалық магистратурадағы ғылыми-зерттеу жұмысы: 1) магистрлік диссертация қорғалатын мамандықтың негізгі проблемасына сәйкес келуі; 2) өзектілігі, ғылыми жаңалығы және практикалық маңыздылығының болуы; 3) ғылым мен практиканың қазіргі теориялық, әдістемелік, технологиялық жетістіктеріне сүйенуі; 4) ғылыми зерттеудің қазіргі әдістерін қолдану арқылы орындалуы; 5) негізгі қорғалатын ережелер бойынша ғылыми-зерттеу (әдістемелік, практикалық) бөлімдерінің болуы; 6) тиісті білім беру саласындағы алдыңғы қатарлы халықаралық тәжірибеге негізделуі тиіс. 77. Бейіндік магистратурадағы эксперименталдық-зерттеу жұмысы: 1) магистрлік диссертация қорғалатын мамандықтың негізгі проблемасына сәйкес келуі; 2) ғылым мен техниканың, өндірістің қазіргі жетістіктеріне негізделуі және нақты практикалық ұсынымдарды, басқарушылық міндеттердің өзіндік шешімдерін қамтуы; 3) алдыңғы қатарлы ақпараттық технологияларды қолдана отырып орындалуы; 4) негізгі қорғалатын ережелер бойынша эксперименталды-зерттеу (әдістемелік, практикалық) бөлімдерінің болуы тиіс. 78. Ғылыми-зерттеу немесе эксперименталды-зерттеу жұмыстарының нәтижесі өтілуіне қарай әрбір академиялық кезеңнің соңында магистранттың есебі түрінде ресімделеді. МҒЗЖ (МЭЗЖ) шеңберінде магистранттың жеке жұмыс жоспарында міндетті түрде шетелдік ғылыми тағылымдамадан өтуі қарастырылады. 79. Магистранттың МҒЗЖ (МЭЗЖ) ең соңғы қорытындысы магистрлік диссертация болып табылады. 80. Магистрлік диссертацияның негізгі нәтижелері ең кемі бір жарияланымда немесе ғылыми-практикалық конференцияға қатысуында көрінуі тиіс. 81. Магистрлік диссертацияның мазмұны мен ресімделуіне, оның дайындалуы мен қорғалуына қойылатын талаптарды ЖОО өзі анықтайды. 82. Магистрлік диссертация міндетті түрде плагиатқа тексерілуден өтуі тиіс, мұндай тексерісті жүргізу қағидалары мен тәртібін ЖОО-ның өзі анықтайды. 83. ЖОО-ның кадрлық құрамына қойылатын талаптар лицензиялау кезінде білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарымен айқындалған. ЖОО оқытушысы оқу жоспарлары мен оқу бағдарламаларының талаптарын ұстанған жағдайда оқу сабақтарын ұйымдастыру мен өткізудің әдіс-тәсілдері мен нысандарын, оқытудың әдістерін еркін таңдауға құқылы. 84. Магистратураға оқуға қабылданғаннан кейінгі екі айдың ішінде магистрлік диссертацияға жетекшілік жасау үшін ғылыми жетекші тағайындалады. Ғылыми жетекші және магистранттың зерттеу тақырыбы ғылыми кеңес шешімінің негізінде ЖОО ректорының бұйрығымен бекітіледі. Магистранттың ғылыми жетекшісінің ғылыми дәрежесінің болуы және ғылымның осы саласында (магистранттың оқу мамандығы бойынша) ғылыми зерттеулермен белсенді түрде шұғылдануы тиіс. Қажет болған жағдайда ұқсас ғылым саласы бойынша ғылыми консультанттар тағайындалады. 85. ЖОО магистранттың зерттеу нәтижелерін жариялауға көмек көрсетеді. Фармацевтикалық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына 1-қосымша 6M11 «Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру (медицина)» топтың фармацевтикалық мамандықтары бойынша магистратураның білім беру бағдарламаларын меңгеруге ниет білдіруші тұлғалардың алдыңғы білім деңгейіне қойылатын талаптар Магистратураның мамандығы 6M110400 - «Фармация»

Магистратураның бағдарламасын енгізу тұлғалар үшін білім беру қажетті деңгейі Жоғары кәсіптік білім беру: 5B110300 - «Фармация» мамандығы Фармацевтикалық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына 2-қосымша

6М11 - «Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамтамасыз ету (медицина)» топтың фармацевтикалық мамандықтар бойынша бейіндік және ғылыми және педагогикалық бағыттағы магистратураның білім беру бағдарламасының мазмұны Пән және қызмет түрлерінің атауы

Кредиттер көлемі * 1 жыл 1,5 жыл 2 жыл

Базалық пәндер (БП): Міндетті компонент (МК): Ғылым тарихы мен философиясы Философия және ғылым әдістемесі философиялық білімнің саласы ретінде. Өркениет пен мәдениеттегі ғылым. Ғылымның пайда болуы. Ғылымның тарихи дамуының негізгі кезеңдері. Ғылыми білімнің құрылымы. Ғылыми эволюция. Ғылыми тиімділігі. Ғылым дамуының қазіргі кезеңінің ерекшеліктері. Ғылым әлеуметтік институт ретінде. Заманауи ғылыми білімнің құрылымындағы жаратылыстану ғылымдары. Қоғам, мәдениет, тарих және адам туралы ғылымдардың қалыптасу тарихы. Нақты ғылымдардың өзекті философиялық мәселелері. Шет тілі (кәсіби) Күнделікті және кәсіби қарым қатынаста шет тілін белсенді түрде сөйлеу-тұрмыстық сөзді және мамандық тілін практикада меңгеру үшін іскерлігі мен дағдыларын тереңдету және дамыту. Лексика: күнделікті, жалпы ғылыми және кәсіби сипаттағы лексиканы меңгеру - кемінде 500 бірлік (бейінді мамандықтың 500 терминін қосаалғанда). Граммматика: оның ауызша және жазбаша нысандарын ескере отырып ғылыми стильдің грамматикалық құбылысын меңгеру; Етістік формалары (инфинитив, герундий, есімше)олардың айналымдары, салаласа, сабақтаса байланысқан құрмалас сөйлемдер, тұрақты сөз тіркестерінің мағынасына қарай түрлері, шақтарды келісу. Кәсіби қызметімен, күнделікті қарым қатынас және қоғамдық саяси сипаттағы қарым қатынас жағдайларымен байланысты варияциялық жағдайларда ауызша - диалог және монолог сөзді меңгеру. Жазу дағдылары: реферат, аннотация жаза білу дағдыларын, шет тілінде тезистер, баяндамалар, резюме жаза білу дағдылары. Тыңдалым: тұрмыстық, ақпараттық және кәсіби мазмұндағы хабарламаны есту арқылы қабылдау. Аударма: түсіндірме және екі тілдегі терминолог ы м м м ы ы ы ш ы м м ж мы ш ж ш ж ш ы ш ы ы мы М жм М жм ым Б ф ы ж м М жм ю ы м жм ш ы м ыш ы м жм м Қ ы м жм ш М жм ы М жм ж ф ым ым ы ы ымы Ж SWOT ж м жм ж м Б м ы жы ым ж ж ы ш шм ы М жм м м м М жм ф ы м ы м ы ы ы ж А м ы М ж ж ы Ж ш ж Т м ыж ыш ш Б ы ыж м Б ы м м ы ж П П ы ж ы ым м ъ ж м ы Ж ы м ы Қ ыж ы м м ы ым Б м ж Қ Р ы ы ж ы м ф м ы м м П ж Ж

ы ы м м ж ы ымы О ы шы ы ым ы ы ы ы ы ы шы ш м ым ы Ж ым ж мы ы м ж Ж ш Б м м ы О ы м О ы ы ж ы ы ы ым ы м м Б м ы ы м жм ж П Ж ым ы ы м м м Б м ы ы Ә м П м ж ы м м ы ы ы шы ы ы ж ы Қ О ы ы ы ымы ы м ы О ы ым ы ы м ж ы ы ф П ы ым ы ж ы ы жым ы ы ы м мы ы ЖОО ы ы м Ж ы П ы ы м ы ф ы Б Б Ы м ы ы м С ы ж ы ы ы ы ы ж ы ы ы ы ы П м ж м м ы м ж ы С ф ы С ы м ы ы М ы ы ш А м ж

м

ш ы ы ы Х ы ы М

М ы ы ыы ы ы

м

С

ы м м ы ымы м м ыж ы ы ы ф м ы ым ы СӨЖ ы ы ж

ы

м

ы

ы

ы Д ы ы мы ы Ғы ым ш ы

ы

ым Д С ы

ы ж ы ЖОО ы

ы Ж ы С ы м ю м

ш м

ы ы Д

(Жалғасы 20-бетте).

ы ы

ы ы

ы

2


20

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 19-бетте).

Медициналық мамандықтар бойынша резидентураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты

Биоэтика негіздері 1 Биоэтикаға кіріспе. Адамның қатысумен жүргізілетін биомедициналық зерттеулерді этикалық тұрғыдан және құқықтық қамтамасыз ету. Адамның қатысуымен жүргізілетін биомедициналық зерттеулердің этикалық нормаларын реттейтін құжаттар. Халықаралық нормативтік актілер. Этика жөніндегі Комитетті құру және оның қызметі. Стандартты операциялық емшаралар. Дәрілік препараттарға клиникалық зерттеу жүргізу фазалары. Зерттеу дизайны және биомедициналық зерттеу жүргізу әдістемесін этикалық тұрғыдан бағалау. Этикалық сараптамны құжатпен ресімдеу. Клиникалық сынақ жүргізудің негізгі принциптері. Хабардар етілген келісім. Биомедициналық зерттеулерге қатысушыларды сақтандыру арқылы қорғау мәселелері. Халықтың ерекше осал топтары. Биомодельдерде және зертханалық жануарларда зерттеу жүргізу. МК барлығы 6 Таңдау компоненті 2 БП барлығы 8 Бейіндеуші пәндер (БП): Міндетті компонент (МК): Клиникалық эпидемиология және дәлелді медицина 1 Клиникалық эпидемиология ғылым ретінде. Негізгі терминдер мен ұғымдар. Эпидемиологиялықзерттеулер деректерін өңдеу және талдау. Эпидемиологияға себеп-салдар байланыс. Инфекциялық ауруларды зерделеу мен бақылау. Эпидемиологиялық зерттеп-қарау. Инфекциялық және инфекциялы емес аурулармен күрес. Тәуекел және этиология факторлары мен созылмалы аурулардың әлеуметтікэкономикалық салдары. Созылмалы аурулар және жаңа қоғамдық денсаулық сақтау. Дәлелді медицина терминологиясы, құралдары мен әдістері. Дәйекті көздер мен ресурстардың медициналық ақпаратын іздеу әдіснамасы. Дәлелді медицина тұрғысынан медициналық жриялымдарды талдау. Дәлелді медицинадағы сапалық және сандық зерттеулер әдістері. Дәлелді медицинадағы зерттеулердің сатысы. Медициналық клиникалық зерттеу дизайны. Жүйелі шолулар мен мета-талдауларды сыни бағалау. Клиникалық шешімді қабылдау процесі. Клиникалық нұсқауларды және зерттеулерді әзірлеу және бағалау. Дәлелдену деңгейі. Фармациядағы менеджмент пен маркетинг 1 Фармациялық менеджментке кіріспе. Басқару теориясы. Басқару жүйесі. Фармация саласында мемлекеттік реттеу негізі. Ұйымдастыру үлгісі. Фармацияда стратегиялық басқару. Менеджмент дәріханалық құралдарды ретінде басқару. Жетекшілік және дәріханалық ұйым. Басқару стильдері. Фармацияда шешімдерді қабылдау үлгісі және әдістері. Кадрлық басқару, кадрлық менеджмент. Фармацевтикалық қызметті сапалы басқару. Шешім қабылдау үдерісі. Фармацевтикалық ұйымда іс жүргізу негізі. Фармацевтикалық маркетинг. Маркетингті басқару үдерісі. Дәрілік препаратқа қажеттілік болжамы. Фармацевтикалық ұйымның тауарлық саясаты. Фармацевтикалық қызметті ақпаратпен қамтамасыз ету. Фармация бойынша сабақ беру әдіснамасының негіздері Фармацевтикалық білім беру міндеттері. Бұрынғы алған білімін жандандыру тәсілдері. Оқыту стильдері. Оқыту әдістері. Жеке білім беру траекториясын әзірлеу. Шағын топтармен жұмыс тәртібі мен әдістері. Топтың проблемалы мүшелері. Проблемаға бағытталған оқыту. Жобаға бағытталған оқыту. Командаға бағытталған оқыту. Зерттеуден негізделген оқыту. Кері байланыс әдістері. Білімді, машықты, қарымқатынасты, біліктілікті және практикалық жұмысты бағалау әдістері. Негізгі және клиникалық пәндер бойынша жазбаша тест сұрақтарын құру. Клиникалық пәндерден сабақ беру ерекшелігі. Объективті құрылымды клиникалық емтихан (ОҚКЕ). Стандартталған пациент. Дәрігерлердің дипломнан кейінгі және үздіксіз кәсіптік дамуын ұйымдастыру принциптері. Ересектерді оқыту ерекшелігі. Өздігінен білім алу. Фармациядағы ғылыми зерттеулер әдістерінің негіздері Ғылыми зерттеу саласында ұлттық халықаралық құқық негіздері: QPBR, GLR, GLR, GCLP және басқалары. Медицинадағы ғылыми зерттеулер. Қаржыладыру көзі бойынша ғылыми және зерттеулер бағдарламалары. Гранттарды тарту мен іздеу. Ғылыми жобалар мен грант өтінімдерін жазу. Зерттеу әдінамасы. Сипаттау және талдау зерттеуі. Жүйелі шолу. Мета-талдау. Ақпарат жинау. Деректерді өңдеу. Зерттеу талдау және тұжырымдар мен қсыныстарды қалыптастыру. ҒЗЖ нәтижелерін енгізу. Зияткерлік құқықты қорғау (патент беру). Ғылыми-зерттеу жұмыстарын ресімдеудің жалпы талаптар мен қағидалары. Ғылыми-зерттеу жұмысын рецензиялау. Басылымдарда жариялануға ғылыми материалдарды дайындау. Рецензиясыбар журналдарда жариялану. Мақала жазудың жалпы қағидалары. Әдістемелік сапасын бағалау. Ғылыми зерттеу қателерінің негізгі түрлері. Ғылыми зерттеу нәтижелерін практикаға және денсаулық сақтау саясатына енгізу механизмдері. МК барлығы 2 Таңдау компоненті 8 БП барлығы 10 Теориялық оқыту бойынша барлығы 18 Оқытудың қосымша түрлері (ОҚТ): Практика (өндірістік) ** кемінде 2

2

7 3 10

12 8 20

2

2

2

2

2

2

4 22 26 36

8 14 22 42

кемінде 4

Практика (педагогикалық, зерттеу) **

кемінде 6

Магистрлік диссертацияның орындалуын қамтитын магистранттың экспериментті- зерттеу жұмысы (МЭЗЖ) Магистрлік диссертацияның орындалуын қамтитын магистранттың ғылымизерттеу жұмысы (МҒЗЖ) ОҚТ барлығы

кемінде 4

кемінде 4 кемінде 7 кемінде 8 кемінде 13

кемінде 6

Қорытынды аттестаттау (ҚА) Кешенді емтихан (КЕ) Магистрлік диссертацияны ресімдеу және қорғау (МДРҚ)

1 3

ҚА барлығы Жиыны

1 3

1 3

4 4 кемінде кемінде 48 59 Ескертпе: *Оқу ұзақтығы мамандықтар мен магистранттардың алдыңғы дайындық деңгейіне байланысты осы Стандарт бойынша анықталады. ** Практикаға бөлінетін кредиттер саны жалпы еңбек сыйымдылығының көлеміне кірмейді. Қажет болған жағдайда ЖОО практикаға бөлінген кредит санын ұлғайтады.

4 кемінде 28

Фармацевтикалық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына 3-қосымша Бейінді магистратураны бітірген және педагогикалық қызметке рұқсат алуға ниет білдірген тұлғалар үшін педагогикалық бейіндегі білім беру бағдарламасының мазмұны № 1 1.1

Пән және қызмет түрлерінің атауы Кредиттер көлемі Базалық пәндер (БП) Міндетті компонент: Ғылым тарихы мен философиясы 2 Педагогика 3 1.2 Таңдау компоненті 2 Теориялық оқыту жиыны 7 2 Практика (педагогикалық) кемінде 3* * Практикаға бөлінетін кредиттер саны жалпы еңбек сыйымдылығының көлеміне кірмейді. Қажет болған жағдайда ЖОО практикаға бөлінген кредит санын ұлғайтады. Фармацевтикалық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына 4-қосымша Ғылыми және педагогикалық магистратураның білім беру бағдарламасының компоненттерін бөлу нормасы

1 2

3

4

Қызмет түрлері

Кредит саны

Апта саны *

Жалпы сағат саны

42 3

45 7

1890 360

4

9

480

60

420

53,3

420 3150

60 795

360 2355

52,5

45

45

30,0

Теориялық оқыту (1:2) Магистрлік диссертацияны орындауды қоса алғанда магистранттың теориялық оқытудан қол үзбей ғылыми-зерттеу жұмысы (1:7) ** Магистрлік диссертацияны орындауды қоса алғанда магистранттың ғылыми-зерттеу жұмысы (1:7) ** Қорытынды аттестаттау (1:6) Жиыны

4 53

Теоретикалық оқудан қол үзбей жүрігізілетін педагогикалық, (1:1) ***

3

8 69 Практика 3

90

Оның ішінде аудиториялық, МӨЖ оқытушымен байланыстағы сағаттар 630 1260 45 315

Орташа апталық жүктеме ***** 52,0 51,4

5 6 7

зерттеу (1:7) 3 12 360 45 315 30,0 Демалыстар **** 7 Емтихан сессиясы 9 Барлығы 59 100 3600 885 2715 Ескертпе: * Қызмет түрлері бойынша апта саны өзгереді, бұл ретте магистранттың орташа апталық жүктемесі 53,3 сағаттан аспайды. ** Магистранттың ғылыми-зерттеу жұмысының 3 кредиті оқыту процесінен қол үзбей теориялық оқытумен қатар жоспарланады (әрбір семестрге 1 кредиттен). *** Педагогикалық практика екінші және үшінші семестрде (барлық 3 кредит) оқыту процесінен қол үзбей теориялық оқытумен қатар жоспарланады. **** Жазғы семестр, оқытудың қосымша түрлері демалыс есебінен немесе академиялық күнтізбе бойынша жеке жоспарланады. ***** Қызметтің әртүрімен қатар жоспарлаған жағдайда осы қызмет түрлері бойынша апталық жүктеме азайтылып, тиісінше олардың апта саны артуы тиіс, осылайша магистранттың орташа апталық жүктемесі 53,3 сағаттан аспауы қажет. Фармацевтикалық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына 5-қосымша

1. Жалпы ережелер 1. Осы медициналық мамандықтар бойынша резидентураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты (бұдан әрі - Стандарт) «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Кодексінің 175-бабының 3-тармағына сәйкес әзірленді және резидентура тыңдаушыларының білім беру бағдарламаларының мазмұнына, білім траекториясына, білім беру құрылымы мен мазмұнына, олардың даярлық деңгейін белгілейді. Осы стандартта терминдер мен анықтамалар қолданылады: 1) біліктілік - білім туралы құжатта көрсетілген кәсіптік қызметті орындау немесе білім алуды жалғастыруға резидентура түлегінің кәсіби даярлығының дәрежесі мен түрі; 2) жетекші - резидентура тыңдаушыларына бекітілген, академиялық тәлімгердің қызметтерін атқаратын, жеке оқу жоспарын жүзеге асыруға және қалыптастыруға қатысатын, білім алушылардың ғылыми қызметтері мен білім беруші жетекшілігін жүзеге асыратын, жұмысқа орналасуға жәрдемдесетін тұлға. Жетекші кафедраның (бөлімнің) профессорлық-оқытушылық құрамынан немесе бірінші және жоғары санаттағы білікті практикалық денсаулық сақтау қызметкерлерінен тағайындалады; 3) клиникалық тәлімгер - резидентура тыңдаушыларына қажетті практикалық дағдыларды меңгертуге бекітілген кафедраның (бөлімнің) профессорлық - оқытушылық құрамынан немесе бірінші және жоғары санаттағы білікті практикалық денсаулық сақтау қызметкерлерінен тағайындалатын тұлға; 4) кредит (Credit, Credit-hour) - білім алушының/оқытушының оқу жұмысы көлемін өлшейтін сәйкестендірілген бірлігі; 5) құзыреттер - студенттердің оқыту процесі кезінде алған білім, шеберлік және дағдысын кәсіптік қызметте практикалық тұрғыдан қолдана білу қабілеті; 6) мамандық - білім туралы тиісті құжатпен расталған белгілі бір қызмет түрін анықтау үшін қажетті мақсатты бағыталған даярлығы және жұмыс тәжірибесі, білімі, іскерлігі мен дағды жолымен алынған кешен; 7) оқытушы - резидентура тыңдаушыларына қажетті практикалық дағдыларды меңгертуге бекітілген, кафедраның (бөлімнің) профессорлық - оқытушылық құрамнан тағайындалатын және резидентурада даярлықты жүзега асыратын тұлға; 8) постреквизиттер - аталған пәнді оқыту аяқталғанда оларды зерделеу үшін меңгерілген білім, икемділіктер мен дағдыларды қажет ететін пәндер; 9) пререквизиттер - оқылатын пәнді игеру үшін қажетті білім, икемділіктер мен дағдыларды қамтитын пәндер; 10) резидентура - клиникалық мамандықтар бойынша жоғары оқу орнынан кейінгі тереңдетілген медициналық білім алу нысаны; 11) резидентура тыңдаушысы - резидентураның білім беру бағдарламасын меңгерген маман. 2. Резидентураның білім беру бағдарламаларын ведомостволық бағыныстылығы мен меншік нысанына қарамастан, резидентураның тиісті мамандықтары бойынша білім беру қызметін жүргізуге құқық беретін лицензиясы бар медициналық білім беру және ғылыми ұйымдары іске асырады. 3. Қазақстан Республикасының Білім және ғылыми медициналық ұйымдары (бұдан әрі - ұйымдар): 1) салалық біліктілік шеңбері; 2) осы Стандартқа, үлгілік кәсіби оқу бағдарламасына және үлгілік оқу жоспарына; 3) жұмыс оқу жоспарына; 4) академиялық күнтізбеге; 5) резидентура тыңдаушыларының жеке оқу жоспарына сәйкес резидентура тыңдаушыларын даярлауды жүзеге асырады. 4. Резидентурада оқыту ұзақтығы таңдаған мамандығына байланысты 2 жылданбастап 4 жылға дейінгі уақытты құрайды. 5. Резидентурада білім алу тек күндізгі оқу нысанында жүзеге асырылады. 6. Осы Стандартты қолдану мынадай мақсаттарға қол жеткізуді көздейді: 1) резидентура тыңдаушыларының даярлық деңгейіне және білім және ғылыми медициналық ұйымдардың білім беру қызметтеріне қойылатын міндетті талаптары есебінен білім беру сапасының кепілдігін қамтасыз ету; 2) білім беру қызметі субъектілерінің құқықтарын реттеу; 3) резидентура тыңдаушылары даярлығының объективтілігі мен бағалау хабардарлығын және білім беру бағдарламасының сапасын арттыру; 4) резидентура тыңдаушыларының академиялық ұтқырлығы үшін жағдай жасау; 5) Қазақстанның бірыңғай білім беру кеңістігін қалыптастыруды қамтамасыз ету. 7. Резидентура мамандықтарының үлгілік оқу жоспарлары осы Стандарт ережелеріне сәйкес резидентураның білім беру бағдарламаларының құрылымына, көлеміне және мазмұнына, оқытудың нормативтік мерзімдеріне және резидентура тыңдаушыларының даярлық қойылатын талаптар жиынтығын белгілейді. 8. Резидентура мамандықтары шеңберінде білім және ғылыми медициналық ұйымдар 2007 жылғы 15 мамырдағы Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 138-5-бабының 3-тармағына сәйкес кәсіби стандарттарына сәйкес әртүрлі білім беру бағдарламаларын өз бетінше әзірлейді. Білім беру бағдарламалары оқыту нәтижесіне бағдарланған. 2. Білім алушылардың даярлық деңгейіне қойылатын талаптар 9. Білім алу нәтижелері барлық білім беру бағдарламалар деңгейінде, модуль деңгейінде, жеке пән ретінде қалыптастырылады және мынадай қабілеттілікті болжайды: 1) практикалық қызмет және ғылыми зерттеулер контекстінде бірегей даму немесе пікірді қолдану үшін негіз және мүмкіндік болып табылатын базалық және жоғары медициналық білім беру деңгейінде алынған дамушы білімі мен түсінігін демонстрациялау; 2) зерделенетін саламен байланысты анағұрлым кең сала контекстінде және шеңберінде білімді қолдану, түсіну және қабілеті; 3) білімді интеграциялау, қиындықты еңсере білу және осы пайымдау мен білімін қолдануға этикалық және әлеуметтік жауапкершілікті ескере отырып қиындықтарды еңсереді және пайымдаулар жасауға; 4) өз бетінше оқытуды жалғастыру. 10. Резидентура түлектерінің негізгі құзыреттілігіне қойылатын талаптар үлгілік кәсіби оқу бағдарламаларымен айқындалады. 11. Міндетті ең төмен шеңберінде меңгерілген құзыреттілік деңгейі мен денсаулық сақтау саласындағы білім және ғылыми ұйымдары ұсынған оқу жүктемесінің көлемі бақылаудың әртүрлерімен (емтихан, аралық аттестаттау, қорытынды аттестаттау) қаматамасыз етіледі. 12. Резидентура тыңдаушыларының оқу жетістіктерін бақылау және олардың оқу пәндері немесе модуль бойынша білімдерін бағалау оқытудың қорытынды нәтижелеріне және меңгерген құзыретіне бағдарланған. Білім алушылардың оқу жетістіктерін бақылау нысандарын ұйым өзі айқындайды. 13. Резидентураның білім беру бағдарламасы бойынша оқуын бітірген тұлғалар сәйкестендірілген мамандық бойынша дәрігер біліктілігі тағайындалады және оларға мемлекеттік үлгідегі құжат беріледі. 3. Үлгілік бағдарлама мазмұнына қойылатын талаптар 14. Резидентураның білім беру бағдарламасының құрылымы білім беру мазмұнын айқындайтын және оның арақатынасын, өлшемдері мен есепке алуды айқындайтын оқу және клиникалық жұмыстарының әртүрінен қалыптасады. 15. Білім беру бағдарламаларын іске асыру мамандықтар мен пәндердің оқу-әдістемелік кешені негізінде жүзеге асырылады. Мамандықтар мен пәндердің оқу-әдістемелік кешенін әзірлеу нысаны, құрылымы мен тәртібі ұйымы өзі айқындайды. 16. Барлық жұмыс түрлерінің еңбек сыйымдылығын есепке алу меңгерілген материалдар көлемі бойынша жүзеге асырылады, академиялық сағаттарда немесе кредиттерде өлшенеді. Бір кредит оқудың нақты нәтижелеріне қол жеткізуге қажетті резидентура тыңдаушылары мен оқытушыларының еңбек сыйымдылығының өлшем бірліктері болып табылатын 45 академиялық сағатқа тең. 17. Резидентураның тиісті білім беру бағдарламасын меңгертуге қажетті пререквизиттер тізбесін ұйым өзі белгілейді. 18. Резидентураның оқу жоспарларының барлық түрлерінде оқу пәндерін бірыңғай кодтау жүйесі пайдаланылады. 19. Әрбiр оқу пәнінің қайталанбайтын бір атауы болуы тиіс. Пән аяқталған соң резидентура тыңдаушылары ұйым өзі айқындайтын нысанындағы қорытынды бақылауды тапсырады. 20. Резидентураның білім беру бағдарламалары пәндерді оқудың модульді жүйесі негізінде жобаланады. 21. Міндетті компонент пәндерінің тізбесі осы бұйрыққа 8-қосымша медициналық мамандықтар бойынша резидентураның үлгілік кәсіптік оқу бағдарламасының 2-51-қосымшаларда келтірілген үлгілік оқу жоспарымен айқындалады. Міндетті компонент пәндерінің көлемін қысқартуға жол берілмейді. 22. Таңдау компоненті пәндерінің тізбесін ұйым өз бетінше айқындайды. Бұл ретте еңбек нарығының сұранысы және жұмыс берушілердің қажеттілігі ескерліеді. 23. Резидентура білім беру бағдарламасының мазмұны осы Стандартқа қосымшаға сәйкес белгіленеді. 24. Резидентурада оқу мемлекеттік және орыс тілінде жүзеге асырылады. Резидентура тыңдаушысы резидентураға құжат тапсыру кезінде оқу тілін өзі таңдайды. 25. Білім беру қызметтерін ұйымдастыру, оқу үрдісін жоспарлау, білім мазмұны, оқу пәндерін жүргізу тәсілдерін таңдау, резидентура тыңдаушыларының өздік жұмысы, олардың оқу жетістіктерін қорытынды бақылау арқылы жүзеге асырылады. 26. Білім беру мазмұнының құрылымы осы белгіленген стандарт пен үлгілік оқу бағдарламарына, білім берудің есептеу-өлшеу құралдарына: оқу жоспары мен бағдарламаларына, оқу жүктемесінің көлеміне, академиялық кезеңдер ұзақтығына, академиялық сабақ түрлеріне, оқу материалының көлеміне және т.б. қойылатын талаптарға сәйкес айқындалады. 27. Білім беру қызметтерін жоспарлау және ұйымдастыру оқу жоспарлары негізінде жүзеге асырылады. Оқу жоспарлары үлгілік (бұдан әрі - ҮОЖ), жеке (бұдан әрі - Жеке ОЖ) және жұмыс (бұдан әрі - ЖОЖ) болып бөлінеді. 28. ҮОЖ-да әрбір міндетті оқу пәндері компонентінің еңбек сыйымдылығы және академиялық сағаттарда/ сынақтық бірліктерде әртүрлі оқу қызметтері, емтихандар анықталады, ал жалпы академиялық сағаттар/сынақтық бірліктер таңдау компоненті бойынша әрбір оқу пәндерінің циклы бойынша көрсетіледі. 29. ҮОЖ-ге қосымша жыл сайын ұйым таңдау компоненттері бойынша барлық пәндердің жүйелі аннотацияланған тізбесі болып табылатын элективті пәндер каталогы (бұдан әрі - ЭПК) дайындалады. ЭПК-де әрбір оқу пәндерінің пререквизиттері және постреквизиттері көрсетіледі. ЭПК резидентура тыңдаушыларының элективті оқу пәндерін баламалы таңдау мүмкіндігін қамтамасыз етеді. 30. ҮОЖ мен ЭПК негізінде резидентура тыңдаушысы жетекшінің көмегімен ЖОБ жасайды. ЖОБ резидентураның әрбір тыңдаушысының жеке білім траекториясын айқындайды. ЖОБ-на міндетті компонент пәндері, оқу қызметінің түрлері және ЭПК-ден таңдау компонеттерінің пәндері қосылады. 31. ЖОЖ мамандықтардың ҮОЖ және резидентура тыңдаушыларының ЖОЖ-ның негізінде әзірленеді және алқалық орган шешімінің негізінде ұйым басшысы бекітеді. ҮОЖ-да оқу жылына пәндер тізбесі, олардың академиялық сағаттарда (кредиттердегі) еңбек сыйымдылығы, зерделеу тәртібі, оқу сабақтарының түрлері мен бақылау нысандары, сондай-ақ оқу қызметінің басқа да түрлері айқындалады. Сабақ кестелерін және профессорлық-оқытушы құрамның (бұдан әрі - ПОҚ) еңбек сыйымдылығын есептеу үшін ҮОЖ негіз болып табылады. 32. ЭПК, Жеке ОЖ және ЖОЖ әзірлеу нысанын, құрылымын, тәртібін және оны бекітуді ұйым өзі айқындайды. 33. Резидентура мамандықтарының барлық оқу пәндерінің мазмұны силлабустарда белгіленеді. 34. Силлабустар (резидентура тыңдаушылары үшін пән бағдарламалары) оқу жоспарының барлық пәндері бойынша әзірленеді және білім беру ұйымы бекітеді. Силлабустарды әзірлеу нысанын, құрылымы мен тәртібін және оны бекітуді ұйым өзі айқындайды. 35. Резидентура тыңдаушысы жетекшінің жетекшілігімен құрылатын жеке жұмыс жоспары негізінде оқиды. 36. Резидентура тыңдаушысының жеке жұмыс жоспары барлық оқу кезеңіне құрылады. 4. Білім алушылардың оқу жүктемесіне қойылатын талаптар 37. Резидентура тыңдаушысының оқу жүктемесінің көлемі әрбір пән бойынша оқу жылы ішінде оны меңгерген академиялық сағаттармен (бірліктермен) өлшенеді. 38. ПОҚ оқу жүктемесін жоспарлау сабақ кестесі бойынша оқу сабақтарында оқытушының резидентура тыңдаушысымен ұсынатын байланыс жұмысы кезінде акадеимялық сағаттарда жүзеге асырылады. 39. Резидентура тыңдаушысы орындайтын өздік жұмыс көлемі оқытушының (клиникалық тәлімгердің) жетекшілігімен резидентура тыңдаушысының өздік жұмысына және (бұдан әрі - РОӨЖ) резидентура тыңдаушысының толық өз бетінше орындайтын жұмысы (бұдан әрі - РӨЖ) екі түрге бөлінеді. РОӨЖ резидентура тыңдаушысы оқытушымен/тәлімгермен байланыста орындалайтын аудиториядан тыс жұмыс түрі болып табылады. РОӨЖ мен РӨЖ арасындағы арақатынас өздік жұмыстың жалпы көлемінде ұйым өзі айқындайды. 40. Резидентурада оқу жылы академиялық кезеңнен, аралық аттестаттау кезеңінен, демалыс және соңғы курста - қорытынды аттестаттаудан тұрады. 41. Академиялық кезең ұзақтығын ұйым өзі айқындайды. 42. Әрбір академиялық кезеңнен кейін аралық аттестаттау ұзақтығы 1 аптадан аспайтын уақытты құрайды. 43. Оқу жылы ішіндегі демалыс ұзақтығы бітіруші курстарды қоспағанда кемінде 7 аптаны құрайды. 44. Бітіруші курсты қоспағанда, қосымша оқыту қажеттілігін қанағаттандыру, академиялық қарызды немесе оқу жоспарындағы айырмашылықтарды жою, оқу пәндерін меңгеру және басқа білім және ғылыми ұйымдарда резидентура тыңдаушысының кредитті меңгеру үшін міндетті түрде өзінің ұйымында міндетті қайта сынақ тапсырумен кемінде 6 апта ұзақтығымен жазғы семестр енгізуге жол беріледі. 45. Ұйым алынған лицензияға сәйкес резидентурада оқу процесін ұйымдастырады және білім беру қызметтерін лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптары сақталуы тиіс. 46. Денсаулық сақтау саласындағы медициналық білім және ғылыми медициналық ұйымының оқытушысы оқу жоспарларының және оқу бағдарламаларының талаптарының сақталуы жағдайында оқыту сабақтарын, оқыту әдістерін ұйымдастыру және өткізу тәсілдері мен нысандарын еркін таңдай алады. Медициналық мамандықтар бойынша резидентураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына қосымша

Оқу мерзімі 1 жыл болатын бейінді магистратураның білім беру бағдарламасының компоненттерін бөлу нормасы № Қызмет түрлері

Кре-дит Апта саны саны *

Жалпы сағат саны

1 2

Оның ішінде аудиториялық, МӨЖ оқытушымен байланыстағы сағаттар 270 540 60 420

Орташа апталық жүктеме ****

Теориялық оқыту (1:2) 18 15 810 54,0 Магистрлік диссертацияны орындауды 4 9 480 53,3 қоса алғанда магистранттың эксперименталды-зерттеу жұмысы (1:7) ** 3 Қорытынды аттестаттау (1:6) 4 8 420 60 360 52,5 Жиыны 26 32 1710 390 1320 4 Практика (өндірістік) (1:4) 2 5 150 30 120 30,0 5 Демалыс *** 4 6 Емтихан сессиясы 3 Барлығы 28 44 1860 420 1440 Ескертпе: * Қызмет түрлері бойынша апта саны өзгереді, бұл ретте магистранттың орташа апталық жүктемесі 54,0 сағаттан аспауы тиіс. ** Магистранттың эксперименталды-зерттеу жұмысы оқыту басынан бастап жоспарлаған дұрыс және теориялық оқытумен немесе өндірістік практикамен қатар өткізуге болады. *** Оқытудың қосымша түрлері демалыс есебінен немесе академиялық күнтізбе бойынша бөлек жоспарланады. **** Қызметтің әртүрімен қатар жоспарлаған жағдайда осы қызмет түрлері бойынша апталық жүктеме азайтылып, тиісінше олардың апта саны артуы тиіс, магистранттың орташа апталық жүктемесі 54,0 сағаттан аспауы тиіс. Фармацевтикалық мамандықтар бойынша магистратураның мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына 6-қосымша Оқу мерзімі 1,5 жыл бейіндік магистратураның білім беру бағдарламасының компоненттерін бөлу нормасы №

Қызмет түрлері

Кредит саны

Апта саны *

Жалпы сағат саны

1 2

Теориялық оқыту (1:2) Магистрлік диссертацияны орындауды қоса алғанда магистранттың эксперименталды-зерттеу жұмысы (1:7) ** Қорытынды аттестаттау (1:6) Барлығы Практика (өндірістік) (1:4) Демалыс *** Емтихан сессиясы Барлығы

36 4

30 9

1620 480

3 4 5 6

4 44 4

48

8 47 10 7 6 70

17 қыркүйек 2015 жыл

Оның ішінде аудиториялық, МӨЖ оқыту-шымен байла-ныстағы сағаттар 540 1080 60 420

420 2520 300

60 660 60

360 1860 240

2820

720

2100

Орташа апталық жүктеме **** 54,0 53,3

52,5 30,0

Ескертпе: * Қызмет түрлеріне байланысты апта саны өзгеруі мүмкін, бірақ магистранттың орташа апталық жүктемесі 54,0 сағаттан аспауы тиіс. ** Магистранттың эксперименталды-зерттеу жұмысы оқытудың басынан бастап жоспарлаған дұрыс және теориялық оқытумен немесе өндірістік практикамен қатар өткізген дұрыс. *** Жазғы семестр, оқытудың қосымша түрлері демалыс есебінен немесе академиялық күнтізбе бойынша жеке жоспарланады. **** Қызметтің әр түрін қатар жоспарлаған жағдайда осы қызмет түрлері бойынша апталық жүктеме азайтылып тиісінше олардың апта саны артуы тиіс, бірақ магистранттың орташа апталық жүктемесі 54,0 сағаттан аспауы қажет. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің м.а. 2015 жылғы 31 шілдедегі №647 бұйрығына 5-қосымша

Резидентурада білім беру бағдарламасының мазмұны р/с №

1 1) МКБП МКБП МКБП МКБП 2) 2 3 4 5

Пән атауы және қызмет түрлері

Міндетті компонент (МК) Базалық пәндер (БП): Қоғамдық денсаулық және денсаулық сақтау Денсаулық сақтау статистикасы Ғылыми зерттеулер менеджменті Дәлелді медицина Бейіндеуші пәндер (БП) Таңдау компоненті (ТК) Аралық аттестаттау (АА)* Қорытынды аттестаттау (ҚА)* Жиыны

Академиялық сағаттар көлемі/сынақтық бірліктер 2 3 4 оқу жылы оқу жылы оқу жылы академиялық сағаттар/ сынақтық бірліктер 3645/81 5400/120 7155/159 360/8 360/8 360/8 90/2 90/2 90/2 90/2 90/2 90/2 90/2 90/2 90/2 90/2 90/2 90/2 3285/73 5040/112 6795/151 225/5 450/10 675/15 90/2 135/3 180/4 135/3 135/3 135/3 4095/91 6120/136 8145/181

Ғылыми зерттеулердің әдіснамасы докторанттардың биомедициналық зерттеулердің негізгі нормалары мен оны жүргізу қағидаттар түсінігі болып табылады. Базалық пәндерді зерделеу мақсаты: докторанттардың «Медицина» мамандығы бойынша тұрақты білімін, іскерлігін, дағдыларын қалыптастыру және бекіту, бейінді пәндерді меңгеруге докторанттарды даярлау. Базалық пәндерді зерделеу міндеттері: Докторанттарға биостатистика, клиникалық эпидемиология және дәлелді медицина мен ғылыми зерттеулер әдістемесі бойынша тереңдетілген түсінік, білім, дағды және іскерлікті бере білу; Қазіргі практикада биостатистика, клиникалық эпидемиология, және дәледі медицина мен ғылыми зерттеулер әдістемесінің нақты орнын зерделеу, басқару және клиникалық, сондай-ақ ғылыми-зерттеу және практикалық бағдарламаларды іске асыру процесінде шешімді қабылдау; докторанттарға кәсіби қызмет саласында кешенді, пәнаралық, сектораралық проблемаларды шешу кезінде биостатистика, клиникалық эпидемиология және дәлелді медицина мен ғылыми зерттеулер әдіснамасының құралдарын пайдалану мүмкіндігіне түсінік беру; қазіргі дамушы әлемде олардың кәсіби мобильдігіне кепілдік беретін ғылым шегінде докторанттарға іргелі білім беру; міндетті компоненттің базалық пәндерінің циклдерінің мазмұны осы Бағдарламаға 2-қосымшаға сәйкес көрсетілген. 6D11 - «Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру (медицина)» топ мамандықтары бейінді және ғылыми және педагогикалық докторантура бағдарламалары бойынша философия докторларын (PhD) және бейіні бойынша докторларды даярлаудың оқу бағдарламасында 3 жылды құрайды. Білім беру қызметін жоспарлау және ұйымдастыру осы Бағдарламаға 3-5-қосымшаларға сәйкес тиісті мамандығы бойынша үлгілік оқу бағдарламаларының негізінде жүзеге асырылады. Бейінді докторантураның білім беру бағдарламасын толық игерген тұлғаларға: 6D110100 - «Медицина» мамандығы бойынша «медицина докторы» академиялық дәрежесі беріледі; 6D110200 - «Қоғамдық денсаулық сақтау» мамандығы бойынша «қоғамдық денсаулық сақтау докторы» академиялық дәрежесі беріледі; 6D110400 - «Фармация» мамандығы бойынша «фармация докторы» академиялық дәрежесі беріледі 6D11-«Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру (медицина)» топ мамандықтары бойынша ғылыми және педагогикалық докторантураның білім беру бағдарламасын меңгерген тұлғаларға даярлығының сәйкесінше мамандығы бойынша «философия докторы» (PhD) ғылыми дәрежесі беріледі. Медициналық және фармацевтикалық мамандықтар бойынша докторантураның үлгілік кәсіптік оқу бағдарламасына 1-қосымша 6D11-«Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру (медицина)» топ мамандықтары бойынша докторантураның білім беру бағдарламасын бітірген тұлғалардың негізгі құзыреті Философия докторы (PhD): мынадай: - бейінді даярлықта таңдаған бағыты шеңберінде денсаулық - мамандық бойынша даярлаудың таңдаған бағыты сақтаудың дамытудың, өзекті проблемаларының басым шеңберінде медицинадағы ғылыми зерттеулердің бағыттары және оларды шешудің заманауи тиімді әдістері; басым бағыттары және өзекті міндеттері туралы; - бейінді даярлықтың таңдалған бағыттары шеңберінде - мамандық бойынша даярлаудың таңдаған бағыты денсаулық сақтау саласында кәсіби жұмысының негізгі шеңберінде медицинадағы педагогикалық және міндеттері, мәні және әлеуметтік маңызы туралы; ғылыми-зерттеу қызметінің қазіргі әдістемесі туралы; - қазіргі ғылыми медициналық ақпарат, ғылыми негізделген - денсаулық сақтаудағы ғылым мен инновацияның практика қағидаттары мен әдістері туралы және оларды рөлі туралы; өзінің кәсіптік қызметінде қолдану туралы; - деректерге статистикалық талдау жасаудың қазіргі - деректерге статистикалық талдау жасаудың қазіргі әдістері әдістері туралы және кәсіптік қызметі аясындағы туралы және кәсіптік қызметіндегі негізгі процестерді негізгі процестерді бағалау және мониторингі үшін бағалау және мониторингі үшін оның маңызы туралы. оның маңызы туралы; - өзінің кәсіптік қызметі саласындағы басқару шешімдерін - қазіргі ғылыми ақпарат, ғылыми негізделген қабылдау әдістері туралы түсінігі. практиканың қағидаттары мен әдістері және оларды өзінің кәсіби қызметінде қолдану туралы түсінігі болуы тиіс. мыналарды: медицинадағы зерттеулерді жоспарлаудың, ұйымдастыру - мамандық бойынша даярлаудың таңдаған бағыты бойынша денсаулық сақтаудың негізгі жетістіктері қағидалары мен қағидаттары және зерттеу әдістерін; - дәлелді медицинаның теориялық және практикалық және даму үрдістерін; - бейінді даярлықтың таңдаған бағыты шеңберінде негіздері; - дәлелді медицинаның фармацевтикалық практикадағы жоспарлау қағидаттары, ұйымдастыру және кәсіптік орнын; қызмет негіздерінің әдістерін; - бейіндік дайындықтың таңдаған бағыты шеңберінде - жоғары мектепте медицина пәндерінің оқытылу кәсіптік қызметінің теориялық және практикалық негіздерін; әдістемесін; - медициналық және биомедициналық зерттеулердегі - ғылыми және педагогикалық дайындықтың таңдаған сандық және сапалық талдау әдістерін; бағыты шеңберіндегі кәсіптік қызметінің теориялық - тиімді қарым-қатынас әдістерін, денсаулық сақтау және практикалық негіздерін; - қазіргі эпидемиология мен биоэтиканың теориясы ұйымындағы дауларды, стресстерді және инновацияны басқару үшін психология мен практикасының негіздерін; - медициналық және биомедициналық ғылыми мәселелерін; - қазіргі эпидемиологияның және биоэтиканың теориясы зерттеулердегі сандық және сапалық талдау әдістерін; мен практикасының негіздерін; - басқарудың, диагностиканың, талдаудың, проблема- - кемінде бір шеттілін еркін меңгеру деңгейінде, оның ны шешудің және оларды практикада жүзеге асырудың ішінде медициналық және ғылыми ақпаратты еркін қазіргі әдістерін; түсінетін деңгейде білуі тиіс. - кемінде бір шеттілін еркін меңгеру деңгейінде, оның ішінде медициналық және ғылыми ақпаратты еркін меңгеретін деңгейде. мыналарды: - кәсіби қызметінің әр деңгейінде басқару шешімдерін - өзінің кәсіптік, ғылыми, ғылыми-педагогикалық қызметін, сонда-ақ ұжым қызметін жоспарлауды қабылдауды, талдауды және жобалауды; - денсаулық сақтау және медицина саласындағы зерттеу және жүзеге асыру; қызметінің ұлттық, халықаралық стандарттарына және - іргелі ғылымдар бойынша өзінің практикалық дәлелді медицина қағидатына сүйене отырып, зерттеу ж ұ мыс ын д а ме д ицин а д а ғ ы н а қт ы з е р т т е у , ақпараттық-іздестіру, әдістемелік міндеттерді шешу міндеттерін шешу; - кәсіптік қызмет саласының пәнаралық, сектораралық үшін қолдану; - әлеуметтік маңызды проблемалар мен процестерді кешенді проблемаларын шешу; ғылыми тұрғыдан талдау; - өзінің алдағы кәсіби дамуын жобалау; - медицинадағы ғылыми зерттеулердің қазіргі - жеке және кәсіптік деформацияларға қарсы тұру; әдістерін қолдану; - мамандардың корпоративтік жұмысын үйлестіру; - білімдерді интеграциялауды және оны жеткілікті, логикалық - білімін интеграциялауды және оны жазбаша және байланыстырып ауызша және жазбаша формада жеткізе ауызша нысанда жеткілікті, логикалық байланыстырып жеткізе білу іскерлігі. алу іскерлігі. мынадай: - логикалық және сыни ойлау, шешіміне сендіру және - дербес зерттеу жұмысы, бірлескен зерттеу жобаладәлелдеу, өз пікірін ауызша және жазбаша түрде дұрыс рын әзірлеу және іске асыру; - логикалық және сыни ойлау, шешімдерге сендіру және логикалық ресімдеу; - кәсіптік функцияларды іске асыруға байланысты мақсатты және дәлелдеу, өз пікірін ауызша және жазбаша түрде дұрыс және логикалық ресімдеу; қоя білу және міндеттерді тұжырымдау; - кәсіптік қызметі саласындағы практикалық проблемалар - жаңа ақпараттық және білім беру технологиясы көмегімен кәсіби білімін тереңдету; мен міндеттерді шешу; - кәсіптік қызмет саласындағы әртүрлі процестер мен - кәсіби қызмет аясында әртүрлі процестер мен құбылыстарды модельдеу және болжау, зерттеу құбылыстарды модельдеу және болжау; - кәсіптік қызметі саласында кешенді жобаларды басқару; және педагогикалық стандартты міндеттерді шешу; - кәсіптік функцияларын өз бетінше, шығармашылықпен - білім алушылар және мамандар аудиториясымен жұмыс; орындау, өзін және өзінің еңбек нәтижесін әділ бағалау. - кәсіптік міндетін дербес, шығармашылықпен орындау, өзін, өзінің еңбек нәтижесін әділ бағалау дағдыларының болуы. мыналарға: - медициналық және биомедициналық зерттеулерді жос- - мамандық бойынша даярлауды таңдаған бағыты парлаудың, ұйымдастырудың және жүргізудің қазіргі бойынша ғылыми және педагогикалық қызмет мәселелерінде; жүйесінің саласында; - бейінді даярлауды таңдаған бағыты шеңберінде - ғылыми медициналық және биомедициналық зерттеулерді жоспарлаудың, ұйымдастырудың және қолданбалы кәсіптік проблемаларды шешуде; жүргізудің қазіргі жүйесі саласында; - ақпараттық іздеу проблемасын шешуде; - ғылыми нәтижені баяндауда және ресімдеуде, - тиімді кәсіптік өсуді жүзеге асыруда. ғылыми ақпаратты іздестіруде және ақпарат алмасуда; -тиімді кәсіби өсуді жүзеге асыруда құзыретті.

Медициналық және фармацевтикалық мамандықтар бойынша докторантураның үлгілік кәсіптік оқу бағдарламасы 1. Оқу бағдарламасының паспорты 6D11-«Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамтамасыз ету (медицина)» топ мамандықтары бойынша философия докторларын (PhD) және бейіні бойынша докторларды даярлаудың үлгілік кәсіптік оқу бағдарламасы (бұдан әрі Бағдарлама) медициналық және фармацевтикалық білім беру және денсаулық сақтау саласындағы ғылыми-зерттеу секторы үшін мамандарды іргелі білім беру, әдістемелік және зерттеу даярлығын болжайды. Философия докторларын (PhD) және бейіні бойынша докторларды даярлаудың негізгі міндеттері: мамандарды денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру (медицина) саласы үшін ғылымның сәйкес бағыты бойынша толық және сапалы білім беру, кәсіптік құзыреттілік, теориялық және жеке практикалық дайындығын тереңдету; кәсіптік қызмет аясындағы проблемалар мен міндеттерді тиімді шешуге қабілетті және медицина саласы бойынша ХХI ғасырдың талабына сай болуға қабілетті жаңа ғасыр мамандарын даярлау; дайындықтан өткен мамандардың денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру саласында ғылымизерттеу және практикалық бағдарламаларды әзірлеуде және іске асыруда олардың көшбасшылық орын алуы үшін жеткілікті білімі мен іскерлік деңгейіне қол жеткізуі; оқыту мен зерттеу қызметі арасындағы оңтайлы теңгерімді қамтамасыз ету, медицинаның нақты бағыты бойынша ауқымды ғылыми-практикалық және әдістемелік дайындықты іске асыру. Осы міндеттерге қол жеткізудің негізінде докторанттардың базалық және бейіндеуші пәндер бойынша қажетті білім мен құзыреттін меңгеру, кәсіби практикадан (педагогикалық, зерттеу) өту және эксперименттік-зерттеу/ғылымизерттеу жұмыстарын орындау кезінде дағыдлары мен іскерлігін қалыптастыру болып табылады. Докторлық білім беру бағдарламасының мазмұны философия докторларын (PhD) және бейіні бойынша докторларының мамандықтарымен және даярлау бағытымен айқындалады. Бітіруші оқу бітіргеннен кейін осы Бағдарламаға 1-қосымшада айқындалған негізгі құзыретті (бұдан әрі - НҚ) демонстрациялайды. 2. Міндетті компоненттің базалық пәндердің мазмұны 6D11 - «Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру (медицина)» топ мамандықтары бойынша философия докторларын (PhD) және бейіні бойынша докторларды даярлаудың оқу бағдарламасындағы базалық пәндерге міндетті компонент және таңдау компоненті енеді. Таңдау компонентінің пәндерін докторант өзі айқындайды. Бейіні бойынша докторларды даярлаудың білім беру бағдарламаларындағы базалық пәндер міндетті компонент ретінде биостатистика (ілгерілетілген курс), клиникалық эпидемиология және дәлелді медицина енеді. Философия докторын (PhD) даярлаудың білім беру бағдарламасындағы базалық пәндер міндетті компонент ретінде биостатистика (ілгерілетілген курс), ғылыми зерттеулер әдіснамасы енеді. Биостатистика (ілгерілетілген курс) таңдалған мамандық және даярлық бағыты бойынша практикалық қызмет шеңберінде нақты зерттеу және практикалық міндеттерді шешу кезінде сандық және сапалық деректерді өңдеудің тиімді құралдарын бере