Page 1

Кеше Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев жұмыс сапарымен Оңтүстік Қазақстан облысында болды.

№213 (28152) 17 ҚЫРКҮЙЕК СЕЙСЕНБІ 2013 ЖЫЛ

Шымкенттіѕ шырайын шаєын кəсіпкерлік кіргізеді

Жобада композицияға табиғи факторларды жəне жергілікті жер бедерлерінің ерекшеліктерін ескере отырып, рекреациялық кеңістікті қалыптастыруға үлкен көңіл бөлінген. Бұдан бөлек, тасқын су мен дренажды суларды ағызу үшін арналарды бекіту, жасанды су қоймалары құрылғыларын орнату көзделген. Жоба аясында салынып жатқан «Наурыз» алаңы келесі айда пайдалануға берілмек. Бұл жобаның аумағы 364 гектарды құрайды. Жалпы салынатын жаңа тұрғын-үй құрылысының көлемi 908,3 мың шаршы метрді құрап, аумақта əрқайсысы 1200 оқушыға арналған 4 мектептің құрылысын жүргізу жоспарланған. Əкімшілік іскерлік орталығында облыс əкімі Асқар Мырзахметов Елбасына осынау жобаларды жақынырақ таныстырып, облыстың əлеуметтікэкономикалық дамуы туралы кеңінен əңгімелеп берді.

Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Ортасынан ґзен басталатын ќала Əрине, жасыл-желегінің молдығынан көшесіне күннің көзі көп түспейтін Шымкент қаласының жыл сайын шырайы ашылып, заманға сай сұлуланып келе жатқаны анық. Қарап тұрсаңыз, Шымқаланың географиялық орналасуының өзі ерекше. Əйгілі Ұлы Жібек жолының бойында көлденең жатыр. Кейбір тарихи деректерде қала атауының түпкі мағынасы «Бау-бақшалы қала», «Жасыл қала», «Шыммен қоршалған қала» дегенді білдіреді деп түсініктемелер берілген. Міне, арада мыңдаған жылдар, бірнеше ғасырлар өтсе де шыбық шаншысаң шынар өсетін Шымкент атына заты сай əлі жасыл қала күйін сақтап отыр. Бүгінде шаһардың тынысын кеңейтіп, сұлу көркіне сəн беріп отырған қаладағы дендробақ, Тəуелсіздік саябағы, Абай, Орталық, Жеңіс саябақтары халықтың сүйікті орындарына айналғалы қашан. Білесіз бе, əлемде қаланың қақ ортасынан бастау алатын өзендер өте сирек кездеседі. Ал, соның бірі осы Шымкенттің ортасынан құлай аққан Қошқарата өзені. Бұл жер астынан шығып жатқан бұлақ суы, табиғаттың үлкен сыйы. Егер осы өзен шөп-шаламға булықпай, еркiмен ағатын болса, Шымкент қаласының ылғалдылығын сақтап қана қоймай, 600 гектарға жуық жердi суландыруға мүмкіндігі бар екен. Əйтсе де қазір заман басқа, тəуелсіз еліміздің қалаларына да жаңа заманға сай келбет, ажар керек. Жасыратыны жоқ, Шымкент қаласының бас жоспары, қазіргі əкімдік орналасқан ғимараттардың жобасы сонау 1953 жылдары жасалып, құрылысы 1960 жылдары

Ґѕірдегі ґнікті еѕбек

аяқталған екен. «Елу жылда – ел жаңа» деген, міне, одан бері елу жылдан астам уақыт өтті. Ендеше Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев еліміздің үшінші қаласы деп баға берген Шымкент шаһарының жаңа келбетін жасайтын уақыт келді. Бұл – бір айдың немесе бір жылдың ішінде аяқталатын тірлік емес, кешенді əрі стратегиялық мақсатты жұмыс. Міне, қаланың бас жоспары бекітілген былтырғы жылдан бері Шымкенттің төрінде үлкен құрылыстар басталып та кетті. Ол бойынша облыс орталығы негізінен қаланың солтүстікбатыс жағында дамитыны, жаңа

Бəсекеде басымдыќ болмауєа тиіс

Мəжілісте кеше «Біртұтас экономикалық кеңістік елдерінің Бəсекелестік туралы модельдік заңы – ұлттық заңнамаларды үйлестірудің негізі ретінде» атты үкімет сағаты болып өтті. Депутаттар алдында Бəсекелестікті қорғау агенттігінің төрағасы Б.Қуандықов сөз сөйледі. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Б.Қуандықовтың мəліметіне қарағанда, агенттік квазимемлекеттік сектор субъек тілерінің одан əрі жүргізетін қызметіне 5 мыңнан астам өтінішхаттарды қараған. 2013 жылдан бастап мемлекеттің қаты суымен кəсіпорындар құру туралы мемлекеттік органдардың 37 өтініші қаралып, олардың үшеуінен бас тартылыпты. Атап айтқанда, жүргізетін қызметіне бас тарту алған мемлекеттің қатысуымен кəсіпорындарды жекешелендіру немесе мемлекеттік мекеме етіп қайта құру жəне оларды бəсекелес ортаға беру қажеттілігіне қарамастан, мұның

бəрі орындалмаған. Себептердің бірі ретінде мекеме басшысы мем лекеттік кəсіпорындардан жəне 100 пайыздық мемлекеттің қатысуымен заңды тұлғалардан бір көзден сатып алу мүмкіндігін көздейтін «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңның нормалары, сондай-ақ, кəсіпкерлік субъектілері үшін аталған активтердің тартымсыздығы болып табылады дегенді алға тартты. Агенттік бұл проблемаларды болдырмау үшін қызметін одан əрі жүргізуге бас тартылған мемлекеттік кəсіпорындардың нарықта АҚ, ЖШС нысанында қалуына мүмкіндік беретін нормаларды алып тастауды ұсынып отыр. (Соңы 2-бетте).

Көңіл айту жеделхатын жолдады

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев белгілі жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Дүкенбай Досжанның қайтыс болуына байланысты оның отбасы мен туған-туыстарына көңіл айту жеделхатын жолдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Жеделхатта Д.Досжанның табиғи дарынымен жастай көрініп, əдебиет майданында тынбастан, өнімді еңбек етіп келгені атап өтілген. «Оның қаламынан туған əңгімелер мен хикаяттар, романдар оқырмандарын тілінің шұрайлылығымен, ұлттық бояуының қанықтығымен баурайтын», – делінген жеделхатта. Мемлекет басшысы жазушының еңбегі əр жылдары əдебиет саласындағы жоғары мəртебелі сыйлықтармен жəне мемлекеттік наградалармен марапатталғанын да атап көрсеткен. Нұрсұлтан Назарбаев қаламгердің үздік шығармалары əрдайым халқымызбен бірге жасай беретінін атап өткен.

құрылыстардың дені осы бөлікте салынатыны белгілі болды. Елба сы Н.Назарбаев Оңтүстік Қазақстан облысындағы сапарын осы жаңадан салынып жатқан əкімшілік-іскерлік орталығының құрылыс жұмыстарымен танысудан бастады.

Жаѕа алаѕныѕ жаѕалыќтары кґп Қазіргі таңда, осы аумақта аталған жобаға сəйкес бес нысанның құрылысы жүргізілуде. Атап айтқанда, облыстық əкімдік

ғимараты кіреберіс алаңы мен ғылыми-əмбебап кітапхана, орыс драма театры, облыстық конгресс-холл жəне халықтық шаруашылық жетістіктер көрмесі. Жобаланған аумақтың архитектуралық-жоспарлау шеші мі қаланың осы ауданында бірқатар қоғамдық ғимараттар мен оқу кешендерін орналастыра отырып ірі сəулет ансамбльдерін құру қажеттілігінен туындап отыр. Мұнда орталық алаң мен əкімдіктің ғимараты, облыстық мəслихат пен облыс əкімдігі басқармаларының кешені, жаяу жүргіншілер гүлзары

салынатын болады. Ұсынылған композициялық əдістер қаланың бас алаңының көлемін оңтайлы қалыптастыруға мүмкіндік береді. Алаң ансамблін облыстық драма театрының ғимараты, көпшілікке арналған облыстық орталық кітапхана, көрме кешені, 5 мың орындық мешіт, «Түркістан» салтанат сарайы жəне əкімшілік ғимараттар сияқты ірі нысандар толықтыратын болады. Көп қабатты құрылыс орамдары эспланаданың екі жағындағы тұрғын үй массивтерін құрайды, магистралды жəне тұрғын үй көшелерін, жекеленген сəулет

тораптарының құрылысын қалыптастырады. Көп пəтерлі тұрғын үйлердің кешенді құрылыстары мектепке дейінгі балалар мекемелерін, жалпы білім беру мектептерін, емханалар сияқты əлеуметтік маңызды нысандардың салынуын көздейді. Ірі сауда жəне мəдени-тұрмыстық қызмет көрсету нысандары салынатын болады. Қызмет көрсету нысандарын орналастыру үшін, соның ішінде магистральды көшелердің бойында орналасқан тұрғын үйлердің бірінші қабаттарын белсенді пайдалану көзделіп отыр.

Жалпы өңірлік өнім 2012 жылдың қорытындысымен 1,8 трлн. теңгені құрап, 2011 жылмен салыстырғанда 363 млрд. теңгеге өсіп отыр. Инвестициялардың көлемі үстіміздегі жылдың 7 айында 165,8 млрд. теңгеге бағытталып, 2012 жылдың сəйкес кезеңіне 123,3 пайызды құрады. Үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы аясында инвестиция көлемі 447 млрд. теңгені құрайтын 150 жоба бекітілген. Осының есебінен 19 мың жұмыс орны ашылғалы отыр. Бұған қосымша құны 600 млрд. теңгеден астам 104 жаңа жоба ұсынылып, оның 66-сы іске асырылып, 5804 жұмыс орны ашылды. Жыл соңына дейін тағы 34 жоба іске қосылып, 3350 жұмыс орны ашылады. Ал, индустриялық аймақта 58 жоба қолға алынуда. Бүгінгі күнге оның 18-і іске қосылды. (Соңы 2-бетте).

 Мемлекет мерейі

Оймақтай ой

Жан – сəуле, жүрек – айна. Мəшһүр Жүсіп КӨПЕЙҰЛЫ.

Біз – баќытты елміз Біріккен Ұлттар Ұйымының соңғы жариялаған рейтингіне сəйкес, қазақстандықтар Орталық Азия аумағындағы елдерде тұратын халықтар арасындағы ең бақуаттысы болып шықты. Серік ПІРНАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Өткен аптада БҰҰ мамыражай қалыпта, бақытты жағдайда өмір сүріп жатқан елдердің əлемдік

 Үйренетін үрдіс

Мемлекеттік ќызметтіѕ жаѕа моделі жəне даму келешегі

Қазақстан өңірдегі елдер арасында реформалар көшбасшысы ретінде танылды.

Халықаралық сарапшылар Қазақстандағы жүргізілген мемлекеттік қызмет реформасын жоғары бағалады. «А» басқарушылық корпусын құру жəне саяси лауазымдар санын 8 есеге қысқартуды сарапшылар кəсібилендіру мен меритократияны күшейту бойынша маңызды қадам, сондай-ақ табыстың басты факторы – Мемлекет басшысының саяси күшжігері деп санайды. Заңнамалық деңгейде мемлекеттік органның бірінші басшысы ауысқан кезде кадрлардың «командалық ауысуын» азайту үшін ауысу тəртібінде тағайындауға арналған мүмкіндіктер қысқартылды. Олар тек

қана мемлекеттік органдар ішінде, сондай-ақ Президент белгілеген жағдайларда ғана жүзеге асырылады. Қалған барлық тағайындау тек конкурстық негізде ғана жүзеге асырылады. Егер 2012 жылы орта есеппен бір тоқсанда мемлекеттік органдар арасында 3500 ауысу болса, 2013 жылдың 2-ші тоқсанында (заңнамаға өзгерістер енгізілгеннен кейін) ауысу саны 70-тен аз болды, яғни 50 еседен аса қысқартылды. Бір орынға конкурс 4,7 адамнан 8,5 адамға өсті. Басқаша айтқанда, конкурстарда бір орынға үміткерлер саны екі есеге жуық артты. (Соңы 3-бетте).

рейтингін жариялады. Оны жасауда əрбір жеке алынған елдің күтілетін өмір сүру ұзақ ты ғы, ішкі жалпы өнімінің жан басына шаққандағы көлемі, қоғам дағы сенімділік деңгейі,

сайлау еркіндігі, жемқорлық пен жомарттықтың мөлшері секілді көрсеткіштер есепке алынады. Қорытынды көрсеткіш Американың Гэллап қоғамдық пікір лер институты 2010-2012 жылдар аралығында жүргізген сауалдама мəліметтері негізінде түзілген. Кестеге барлығы 156 ел енгізілген. Қазақстан солардың арасында 57-ші болып тұр.

 Өнер

Ќўт мекен

немесе Асан Ќайєы бабаныѕ мўраты баяндалєан алєашќы ќазаќ рок-операсы – «Жерўйыќ» дїниеге келді Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Атының өзі бұрын-соңды көп естілмеген тың нəрсені адамның көруге, білуге ұмтылып тұратын əдеті. Роктың не екенін білеміз, опера да қазаққа жат жанр емес, ал енді осы екеуінің қосылуынан өмірге басқа бір өзгеше сарынды өнер туындысы келеді дегенге сену қиын. Себебі, классика мен қазіргі заманғы музыканы біріктіруге бола ма? Көне мен жаңа қабыса ма? Кешегі сарын даланың бүгінгі үнімен қосылғанда қалай бүтінделеді? Ескілікті естілікке айналдыруға бола ма? Жоба авторлары көрерменді өзіне несімен тартты десек, міне, сол өткен мен бүгіннің арасын жалғастыратын соқпақты таба алуымен деп қысқа тұжырған абзал.

Қашанда жаңа нəрсе туралы көкейге түйген-жиған əсерді сыртқа түгел шығарған дұрыс емес. Алғашқы қойылым несімен есте қалды? Бəрін біз де түгендеп бере алмағанымызбен, біразына тоқтала кетейік. Біріншіден, Бейбітшілік жəне келісім сарайында тұсауы кесілген сахналық туындының либреттосын қазақтың Қадыр ақыны (Мырза-Əлі) жазғандықтан көпшілікке бұл идея əу бастан-ақ өте қатты ұнағаны байқалады. Осы арада айта кетейік, 1980 жылы ақын осы аттас жыр жинағы үшін Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты атағына ие болған еді. Екіншіден, музыкасын белгілі композитор Төлеген Мұхамеджанов жазса, тың туындыны сахналауға Ресейдің СанктПетербург қаласынан құрамында

Ал Орталық Азиядағы қалған мемлекеттердің бəрі одан кейін орналасқан. Айталық, рейтинг түзушілер Түркіменстанды 59шы позицияға қойса, Өзбекстан 60-шы, Қырғызстан 89-шы, ал Тəжікстан 125-ші болып келеді. Бізбен көрші жəне араласқұраластығы бар бірқатар қуатты елдер де төменге жайғасыпты. Мəселен, Ресей 68-ші қатарға қоныс тепсе, Түркия 77-ші, Қытай 93-ші сатыға табан тіреген. (Соңы 3-бетте). режиссер, Ресейдің Халық əртісі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Юрий Александров, суретші, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Вячеслав Окунев, хореограф Ирина Шаронова, жарық суретшісі Ирина Вторникова мен бейнеарт Виктория Злотникова сияқты майталмандар бар шығармашылық топ қатысқан. Үшіншіден, басты рөлдерді əртістермен қатар əншілердің де сомдауы көрермен үшін бұрындары кездеспеген тың жаңалық болып саналады. Мысалы, Асан Қайғының бейнесін – Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Нұрлан Өнербаев, Дударды – Бауыржан Исаев, Мəриямды Светлана Васина сомдады. Жұрт Əзəзілді ойнаған «Жастар» театрының əртісі Бауыржан Нұрымбетовке тектентекке қошемет білдірген жоқ. Рокопераны сахнада қалыптастыратын, тиянақтайтын, өмі рін жалғастыратын негізінен əртістер десек, сол талапқа жас өнерпаздың қабілеті мен шеберлігі сай келіп тұрғаны еш күмəн туғызбайды. (Соңы 12-бетте).


2

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2013 жыл

Шымкенттіѕ шырайын шаєын кəсіпкерлік кіргізеді

(Соңы. Басы 1-бетте). Оңтүстіктің халқы ежелден-ақ еңбекқұмар, бейнетқорлығымен танымал. Сауда-саттық, жерді игеру, диқаншылық кəсіптерін жақсы меңгерген. Мемлекет басшысы Н.Назарбаев Оңтүстік халқының осы қасиеттерін тілге тиек етіп, қазір баяғыдай алып өндіріс орындарын салудың қажеті жоқ екенін, мейлінше шағын кəсіпкерлікті, 1520 адам еңбек ететін жұмыс орындарын көптеп ашу керек екенін айтты. «Ауыл шаруашылығы саласын, оның ішінде жылыжай, тамшылатып суару жүйесін дамыту қажет. Қазір Кеден одағының арқасында Оңтүстік Қазақстан облысы ауылшаруашылық тауарларын Ресейге саудалап жатыр. Бұл үлкен мүмкіндік. Осындай еңбекқорлық, барды ұқсата білудің арқасында бұл облыста жұмыссыздық деңгейі 5,5 пайызды құрайды. Облыстың демографиялық өсуі де өте жақсы. Бір жылда 60 мыңға жуық бүлдіршін мектеп табалдырығын жаңадан аттап отыр. Қазір Шымкент қаласының халқын 1 миллионға жеткізу мақсатында үлкен тірліктер атқарылып жатыр. Сонда алдағы жылдарда Шымкент жан-жақты дамыған ірі қалаға айналады. Сондай-ақ, болашақта еліміздің батыс жағынан да осындай ірі қала құру жоспарда бар», деді Нұрсұлтан Əбішұлы. Шынында, Оңтүстікте мүмкіндік

мол. Шағын кəсіпкерлікті дамыту үшін барлық жағдай жасалған. Бұрын бұл облыс ауыл шаруашылығы саласымен даңқты болатын. Кəсіпорын дегенде, ең алдымен, мұнай өңдеу зауыты, сосын химия зауыты еске түсетін. Енді соңғы жылдары Оңтүстік шағын кəсіпкерлігімен таныла бастады. Республикада белсенді жұмыс істеп тұрған шағын кəсіпкерлік нысандарының 14 пайызы осы облыста шоғырланған. Сол нысандарда жұмыс істеп жатқан 2 миллионнан астам жұмысшының 11 пайызы тағы осы облыстың тұрғындары. Республика бойынша қайта өңдеу өнеркəсібінің 5,6 пайы зын осы облыстың кəсіпкерлері өндіруде. Шымкент қаласында 2010 жылы «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы аясында «Оңтүстік» индустриялық аймағы құрылған болатын. Барлық инфрақұрылымы жүргізілген бұл орталықтар шағын кəсіпкерліктің өрістеуіне үлкен үлес қосып отыр. Енді, міне, барлық аудан жəне қалаларда индустриялық аймақ құру туралы шешім қабылданып, ол үшін 800 гектар жер бөлініп, 22 жоба анықталды. Соның ішінде алғашқысы болып, Түркістан қаласында қараша айында іске қосылғалы отыр. Суармалы жердің көлемі 432 мың гектардан 520 мың гектарға, соның ішінде əртараптандыруға байланысты жүзім – 9,0 мың,

Бəсекеде басымдыќ болмауєа тиіс (Соңы. Басы 1-бетте).

Агенттік төрағасы БЭК шеңберінде монополияға қарсы реттеудің нормативтікқұ қықтық базасын қалыптастыру маңызды екендігіне ерекше тоқталды. Əсіресе, Бəсекелестік туралы модельдік заңды қабылдау барысын атап кетті. Келісімге сəйкес, еліміздің «Бəсекелестік туралы» Заңына түзетулер енгізілді. Соның бедерінде биылдан бастап 78 тергеу аяқталса, оның ішінде мем лекеттік органдарға қатыстысы – 27, ал нарық субъектілеріне қатыстысы 45 іс мəресіне жеткізілген. Монополияға қарсы заңнаманы бұзғаны үшін бюд жетке түсімдер сомасы 181,8 млн. теңгені құра ған. Заңды қабылдау əлемнің үздік монополияға қарсы ведомостволарының қатарына кіру мүмкіндігін ашады. Бұдан басқа, кейіннен аталған заңның негізінде кодекс жасау жоспарланады, ол халықаралық шарт нысанында болады. Тосқауылдарды азайту бойынша жүргізілген жұмыс шеңберінде Б.Қуандықов ағымдағы

жылы салалық мемлекеттік органдарға іске асыруға 18 ұсыныс жіберілгенін атап өтті. Барлық ұсыныстар тауар нарықтарында анықталған проблемаларды шешу бойынша шаралар болып табылады. Талдау қорытындылары цемент, авиациялық керосинді өткізу нарықтарында, Интернет желісіне қолжетімділік қызметінің бөлшек нарығында бəсекелестік жеткіліксіз дамығандығын көрсеткен. Сондай-ақ, отырыста палатаның Экономикалық реформа жəне өңірлік даму комитетінің төрағасы Сейітсұлтан Əйімбетов қосымша баяндама жасады. Комитет төрағасы Беларусь, Қазақстан жəне Ресей Біртұтас экономикалық кеңістігінің аумағы 20 млн. шаршы шақырым немесе бұл əлемдік құрлық жердің 15 пайызын қамтитындығын тілге тиек ете келіп, онда 170 млн.-нан астам адам тұратындығына назар аудартты. 2012 жылы Кеден одағына қатысушы мемлекеттердің өзара сауда көлемі 68,5 млрд. АҚШ доллары болып, 2010

жеміс-жидек 19 мың гектарды құрап, Кеңес дəуіріндегі көлемге жеткізілді. Облыста суармалы жерлерді ұлғайту мақсатында жаңадан 292 мың га суармалы жерді қосу жөнінде арнайы іс-шара қабылданып, соңғы 7 айда 12 мың гектар суармалы жер қосылды. Осындай табанды еңбектердің арқасында өткен жылы облыста алғашқы рет бау-бақшадан 1 млн. тонна өнім жиналды. Енді баубақшадан мол табыс табу үшін облыста қоймалардың санын көбейту қолға алынуда. Биыл қоймалардың сыйымдылығы 177 мың тоннаға жетіп, 9 есеге артты. Жыл соңына дейін тағы сыйымдылығы 19 мың тоннаны құрайтын қоймалар іске қосылады. Ал, жылыжайлардың көлемі 675 гектарға жетіп, 7,5 есеге артса, тамшылатып суару əдісі 1,0 мың гектардан 25,1 мың гектарға жетіп, 25 есеге артты.

Əлеуметтік саланыѕ əлеуеті Оңтүстік қашанда осындай орасан тірлігімен, берекебірлігімен, халқының саны көп, ірілігімен ерекшеленеді ғой. Барлық оқушылар мектепке асыққан Білім күні Оңтүстік Қазақстан облысының аумағында жаңадан 24 білім беру мекемесінің ашылуы осының бір дəлелі болса керек. Оның 7-і республикалық,

жылмен салыстырғанда 45,5 пайызға ұлғайған. Алайда, отандық кəсіпкерлердің Кеден одағы елдері нарығының субъектілерімен салыстырғанда тең жағдайда болмайтыны айтылмай қалмады. Мəселен, қабылданған бірыңғай техникалық регламентке сəйкес, қазақстандық кондитерлердің өнімдері мемлекеттік жəне орыс тілдерінде маркалануға тиіс. Отандық өндірушілер осы талапты орындап жүргенімен, ресейлік кəмпиттер қазақ тілінде маркаланбайтыны белгілі болып отыр. Депутаттың пайымынша, осының бəрі отандық кəсіпкерлердің құқықтарын қысымға ұшыратады, соның салдарынан Кеден одағының негізге алынған қағидаттары мен мақсаттары бұрмаланып, дұрыс түсінбеушілікке əкеліп соғады. Үкімет сағаты барысында қазақстандық кəсіпкерлікті мемлекеттік қолдау, кедендік-тарифтік реттеу шараларын жетілдіріп, ішкі нарықты қорғау тетіктерін дамыту қажеттігі депутаттар тарапынан өткір қойылды. Артынан отырысты вице-спикер Сергей Дьяченко қысқаша сөз сөйлеп қорытқаннан кейін, тиісті ұсынымдар қабылданды.

11-і облыстық, 4-і жергілікті бюджет есебінен салынды. Осымен, бұл облыстағы барлық мектеп саны 1021-ді, «Балапан» бағдарламасына сай 3-6 жастағы балаларды қамту 58,2 пайызды құрады. Əрине, 24 мектептің бəрі де заманға сай сəнімен, көркімен ерекшеленіп тұрды. Əйтсе де, осылардың ішінде Назарбаев зияткерлік мектебі шоқтығы биік білім ошағы екенін мойындауымыз қажет. Сəулет өнерінің соңғы үлгісімен салынып, ерекше жабдықталған бұл мектепте бүгінде 525 оқушы білім алады. Таза ауызсумен қамтылған елді мекендер саны 412-ден 649ға жеткізіліп, 2,3 млн. тұрғын сумен қамтылады. Ал, 263 мың тұрғын табиғи газбен қамтылып, көгілдір отын жағып отырған ауыл саны 226-ға жетті. Жыл соңында тағы 28 елді мекен табиғи газбен қамтылады. Жақында ғана табиғи газбен толтырылған «БейнеуБозой» магистральды газ құбыры құрылысының нəтижесінде облыстың 7 ауданының 284 ауылы газбен қамтылатын болады. Əйтсе де, ауылды ауызсумен қамтуда бір мəселе бар. Облыс əкімі Асқар Мырзахметов жерасты су қорларын дұрыс зерттеу мəселесін өте орынды көтерді. Рас болса, біздің елдің мамандары қазір жерасты су қорларын зерттеу мəселесінде кешегі Кеңес заманынан қалған карталармен жұмыс істейтін көрінеді. Олар осыдан 40 жыл бұрын жасалып, 25 жылға жоспарланған, яғни кепілдік мерзімі өткен карталар. Осы ескі құжаттың көрсеткеніне сеніп, құбыр жүргізген кейбір ауылдардың ауызсулары көп уақыт өтпей жатып кермектеніп кеткен. Мемлекет басшысы Н.Назарбаев осы жиын барысында облыстың зиялы қауым өкілдері мен жүздесіп, əңгімелерін тың дады, сұрақтарына жауап берді. Төле би ауданы, «Ақсай» өндірістік кооперативінің төрағасы Тұрар Жақыпов Елбасының ауыл шаруашылығы саласына жасап отырған қамқорлығы үшін алғыс айтса, «Атамекен» ЖШСінің төрағасы Мұрат Төлтебаев еліміздің кəсіпкерлік саласындағы көптеген жеңілдіктер, тірлік істеймін деген адамға барлық жағдайдың жасалғанын тілге тиек етті. Қашанда салиқалы əңгімесімен, арасында айтылар əдемі əзілімен елдің ықыласын ə дегеннен-ақ баурап алатын Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы мен зиялы қауым өкілдері арасында бұл күні Шымкенттің жарқыраған күніндей жайдары сұхбат болды. Ел экономикасының қазіргі даму қарқынын талдап, жақсы тұрмыспен бірге халықтың санасы өскенін, мəдениеті артқанын, жағдайы жақсарғанын кеңінен əңгімелеген Нұрсұлтан Əбішұлы «Мен келе жатқаннан елдің арасында облыс əкімін ауыстырады екен деген əңгіменің

өршитіні бар. Облыс əкімі Асқар Мырзахметовтің жасап жатқан тірлігіне, атқарған жұмысына көңілім толады. Осындай үлкен тірліктер жасап жатқан əкімді неге ауыстыруым керек? Асқар Мырзахметов бұл облыста əлі де жұмыс істей беретін болады», деп əдемі əзіл тастауы облыс басшысының жемісті еңбегіне берілген үлкен баға екені анық.

Инвестициялар игілігі Бұдан кейін Президент жылына 2500 дана батырмалы насос шығаратын «ODDESSE Zentralasien» ЖШС-дегі қазақстандық “KARLSKRONA LC AB” ЖШС мен германиялық «Оddesse Pumpen und Motorenfabrik GmbH» əріптестігі негізінде құрылған қазақ-герман өндіріс орнын аралады. Бұл кəсіпорын озық инновациялық технология бойынша жабдықталып, шығарған өнімі əлемдік нарықта бəсекелестікке қабілетті болмақ. Бүгінгі таңда еліміз өзіне қажетті мұндай жабдықтарды шетелдік

компаниялардан 40 млрд. теңгеге сатып алып отыр. Ал бұл өндіріс орны сол қажеттіліктің 10 пайызын өтей алмақ. Заманауи құралжабдықтармен жарақтанған зауыттың жалпы құны 12 млн. еуроны құрайды жəне ол шығарған өніміне 5 жылға дейін кепілдік береді. Салыстырмалы түрде айтсақ, дəл сондай шетелдік зауыттардың өз өніміне берген кепілдігі 3 жылдан аспайды. Сондай-ақ, бұл компанияның өнімі елімізде қарқынды жүргізіліп жатқан ҮИИДБ, «Ақ бұлақ», Су ресурстарын басқару жөніндегі мемлекеттік бағдарлама секілді ірі жобаларды өз деңгейінде атқаруға үлкен көмек бермек. Бүгінгі таңда аталған серіктестік Германияда оңтүстікқазақстандық тұрғындардың ішінен білікті кадрларды оқытып, даярлады жəне өндірістік, əкімшілік ғимараттарының құрылыс-монтаж жұмыстарын толық аяқтады. Сонымен қатар, бұл кəсіпорын алдағы уақытта испаниялық Belgicast компаниясымен бірлесе тиек-реттемелі арматуралар,

Жаѕашылдыќќа апаратын жол

Кеше Қазақстан Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде ресми өкіл Алтай Əбибуллаев журналистер қауымына дəстүрлі брифинг өткізіп, апта ішінде болатын маңызды оқиғалар желісін баяндап берді. Лəйла ЕДЛІЛҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Ресми өкіл 20 қыркүйекте Ақордада Мемлекеттік хатшы Марат Тəжиннің төрағалығымен Қазақстан халқы Ассамблеясының Ғы лы мисараптамалық кеңесінің кеңейтілген отырысы өтетінін жеткізді. «Оның басты міндеті – Қазақстанның 2050 жылға дейінгі Даму стратегиясына сəйкес, ұлттық-мемлекеттік бірліктің, ҚХА-ның ұлттық тарихты зерделеу жөніндегі міндеттерінің, тіл саясатының, еліміздің барлық өңірлеріндегі ғылыми-сараптамалық жұмыстардың негізі ретіндегі этносаясатты ғылыми талдаумен қамтамасыз етуді ұйымдастырудың, тарихи санасезімді қалыптастырудың маңызды аспектілеріне қозғау салу жоспарлануда. Сонымен қатар, Үкімет бағыты бойынша да бірқатар маңызды ісшаралар атқарылады. Естеріңізде болса, Үкімет Қазақстан елордасы – Астанада ЭКСПО-2017 халықаралық мамандандырылған көрмені сапалы əрі жоғары деңгейде өткізуге барынша атсалысып келеді. Халықаралық көрмелер бюросының бас хатшысы В. Лоссерталес тамыз айының басында елімізге жұмыс сапарымен келген

болатын. Сол сапар барысында ол Үкімет басшысы Серік Ахметовті Парижге жұмыс сапарымен шақырған еді. Осы аптада, яғни 19-20 қыркүйекте Серік Ахметов Парижге жұмыс сапарымен баратын болады», деді ОКҚ ресми өкілі А.Əбибуллаев. Бұдан кейінгі кезекте сөз тізгінін брифингке арнайы шақырылған Қазақстан Парламенті Сенаты баспасөз қызметінің жетекшісі Талғат Жұмағұлов алды. Ол Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшылары съезінің мерейтойы аясында елордада өтетін шаралар жайында айтып берді. «Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшылары съезінің мерейтойы аясындағы негізгі шаралар 25 қыркүйекте Астанадағы Тəуелсіздік сарайында өтеді. Күннің бірінші жартысында Съезд Хатшылығының ХІІ отырысы болып, кейіннен «Өркениеттер үнқатысуындағы Астана дінаралық форумының рөлі» халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясымен жалғасады. Съездің жұмыс органы болып табылатын Хатшылықтың XII отырысы барысында қатысушылар Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшылары IV съезінің қорытындылары бойынша пікір алмасады. Хатшылық мүшелері, сондай-ақ, 2015 жылға жоспарланып отырған V

Съездің мазмұндық жəне ұйымдастыру мəселелері туралы пікір алмасатын болады. Отырысқа Хатшылық басшысы – Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы Қайрат Мəми төрағалық етеді», деді Т.Жұмағұлов. Сондай-ақ, Сенаттың баспасөз хатшысы 23 қыркүйек күні Бейбітшілік жəне келісім сарайында «Дінтұтқа» кітабының тұсаукесері болатынын, бұл кітапта 2003-2013 жылдары дінаралық үнқатысу мəселелеріне арналған мақалалар, талдау материалдары жəне сұхбаттар топтастырылғанын атап өтті. Брифингке Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттіктің төрағасы Əлихан Байменов те қатысып, мемлекеттік қызмет туралы жаңа заңның орындалу барысына, қазақстандық мемлекеттік қызметтің жаңа моделі мен даму келешегіне тоқталып өтті. «2011 жылы шілдеде Елбасы бекіткен Тұжырымдамаға сəйкес, қазіргі уақытта қазақстандық мемлекеттік қызметтің жаңа моделі қалыптастырылды. Жаңа модель құру үздік халықаралық тəжірибені есепке ала отырып жүзеге асырылды, бұл ретте ол шетелдік модельдердің көшірмесі болып табылмайды. Халықаралық сарапшылар Қазақстандағы жүргізілген мемлекеттік қызмет реформасын жоғары бағалады. «А» басқарушылық корпусын құру жəне саяси лауазымдар санын 8 есеге қысқартуды сарапшылар кəсібилендіру мен меритократияны күшейту бойынша маңызды қадам,

швейцариялық Sulzer концернімен бірлесе консольдік насостар өндірісін қолға алуды жоспарлауда. Компания басшылығы алдағы үш жыл ішінде 12 млн. еуро көлемінде инвестиция тартуды көздеп отыр. Былтыр Шымкент қаласының ең биік нүктесі – батыс жағындағы биік беткейге Бəйдібек бабаның еңселі ескерткіші қойылған болатын. Бұл астына қойылған тұғырымен қосқанда бұл аймақта жоқ ең биік, ең еңселі туынды. Алдағы уақытта бұл маңда басқа да əсем құрылыстар салынып, аббаттандырылып, өз алдына бір əдемі кешен болады деп жоспарлануда. Осы екі нысанды аралап болғаннан кейін Президент Н.Назарбаев Бəйдібек би ескерткішіне тəу етіп, гүл шоқтарын қойды. Сапар соңында Елбасы журналистерге шағын сұхбат беріп, облыстың даму қарқынын жоғары бағалады. Оңтүстік Қазақстан облысы.

----------------------------------------Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

сондай-ақ, табыстың басты факторы – Мемлекет басшысының саяси күшжігері деп санайды», деді Ə.Байменов. Осылай дей келе, Ə.Байменов мемлекеттік қызмет саласындағы негізгі жаңашылдыққа тоқталып өтті. «Алғаш рет заңнамамен мемлекеттік органдарда конкурстар жүргізу кезінде бақылаушылар институты енгізілді. Бақылаушылар конкурстық комиссияның жұмысымен танысады жəне оның жұмысы туралы өз пікірін айта алады. Екіншіден, тестілеу азаматтардың өтініші бойынша мемлекеттік органдардағы конкурстарға байланыссыз жүргізіледі. Тестілеуден оң нəтижемен өткен жағдайда, азаматтарға іріктеуге қатысу құқығын беретін сертификат беріледі. Мемлекеттік органдардың конкурстық рəсімдерді өткізу уақыты 3 есе қысқартылды», деді Ə.Байменов бұл орайда. Оның айтуынша, тестілеу рəсімдерін техникалық қорғау жүйесі күшейтіліп, тестілеу бағдарламалары күрделендірілген. Мəселен, 2013 жылдың екінші тоқсанында тестілеу бойынша бастапқы балл жинаған үміткерлер үлесі 2012 жылғы 66,0%-ға қарағанда 58%-ды құраған екен. «Сонымен қатар, заңнамалық деңгейде мемлекеттік органның бірінші басшысы ауысқан кезде кадрлардың «командалық ауысуын» азайту үшін ауысу тəртібінде тағайындауға арналған мүмкіндіктер қысқартылды. Олар тек қана мемлекеттік органдар ішінде, сондай-ақ, Президент белгілеген жағдайларда ғана жүзеге асырылады. Қалған барлық тағайындау тек конкурстық негізде ғана жүзеге асырылады», деді өз сөзінде ол.


 Достық дəнекері

 Өңір өмірі

Ауданымыз астанаєа ќарап бой тїзейді

Астана маңындағы ауылдардың бүгінгі ахуалы қандай? Елордаға іргелес орналасқан елді мекендердің əлеуметтік-экономикалық даму қарқыны қай деңгейде? Елбасының елорда маңындағы елді мекендерді дамыту жөніндегі тапсырмалары қалай жүзеге асуда? Осы жəне өзге де сауалдарға жауап іздей отырып, біз Ақмола облысы Целиноград ауданының əкімі Бақберген МƏУЛЕНОВПЕН əңгімелескен едік.

Маєыналы болашаќтыѕ маѕызды бастауы Жуырда ғана Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпиннің Қазақстанға мемлекеттік сапары аяқталды. Қазақстан-Қытай байланысы жылнамасындағы кезекті тарихи оқиға жəне татымды тармақ болып табылатын бұл сапар біздің елдеріміз басшылары арасындағы бұрыннан қалыптасқан жақсы өзара пікір алмасу дəстүрін жалғастырып, екіжақты қарым-қатынастың жаңа келешегі көкжиегін ашып берді. Маған ҚХР-дың Қазақстандағы елшісі ретінде осы сапардың барлық буынындағы өзімді керемет əсерге бөлеген кездесулерге қатысу бақыты бұйырды. Лэ ЮЙЧЭН,

Қытай Халық Республикасының Қазақстан Республикасындағы елшісі.

Аталған сапар қауырт, жемісті жəне айрықша қалыпта өтуімен бірге, бұрын болып көрмеген бірқатар күтпеген қызықты да тағылымды оқиғаларымен ерекше есте қалды. Осылардың өзі кез десудің мазмұны мен мəнін асқақтата түсті. Үш күндік сапар барысында ресми реңктегі келіссөздер, кездесулер мен қабылдаулар да, ашық-жарқын жəне

еркін галстуксыз ұшырасулар да болды. Екі елдің көшбасшылары Астананың кешкі көріністерін бірге тамашалап, бірге қыдырды. Олар ресми іс-шараларға қатар барып, бизнесмендермен жəне студенттермен бірге дидарласты. Сапар соңына қарай Си Цзиньпин мен Нұрсұлтан Назарбаев Алматы қаласына да арнаулы ұшақпен бірге ұшып барды. Ал Қытай дипломатиясының тарихында екі мемлекет басшысының бір əуе кемесінің бортында бір жаққа бірге ұшып бару дерегі өте сирек кездесетін жағдай. Осының өзі біздің басшыларымыз арасындағы қысқа мерзім ішінде қалыптасып үлгерген жеке жоғары деңгейлі өзара сенім мен терең достықтың көрінісі болды. Екі елдің басшылары осы үш күннің ішінде 14 сағаттан астам уақытты бірге өткізді. Осы сағаттарда олар екіжақты қарым-қатынас, мемлекетті басқару жайлары, сондай-ақ, күн тəртібіндегі екі жақтың да мүддесіне сай келетін аймақтық жəне халықаралық мəселелер жөнінде жан-жақты пікір алмасты. Бұл мəселелер бойынша өзара маңызды түсіністікке қол жеткізген мемлекет басшылары екіжақты қарым-қатынастың орта жəне ұзақ мерзімді кезеңдерінің стратегиялық жоспарын белгіледі. Тараптар «ҚХР мен ҚР арасындағы жан-жақты стра тегиялық əріптестікті одан əрі дамытудың бірлескен декларациясы» мен инвестицияның жалпы көлемі 30 млрд. долларды құрайтын 20дан астам саяси құжаттар мен келісімдерге қол қойды. Толық табыспен аяқталған атал ған сапар екіжақты байланыс пен көп қырлы əріптестікті жаңа деңгейге көтеріп, Қы тайҚазақстан жан-жақты стратегиялық əріптестігінің соны көкжие гін белгілеп берді. Сапар қорытындылары бойынша біздің

3

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2013 жыл

елдеріміз қарым-қатынасы жаңа тарихи дəрежеге шығуымен бірге, онда үш негізгі ерекшеліктердің бой көрсете бастағанын да атап өтуіміз керек. БІРІНШІ ЕРЕКШЕЛІК – СТРАТЕГИЯЛЫҚ СИПАТ Екі елдің көшбасшылары сапар барысында бір-бірімен ұзақ жəне түбегейлі кеңесіп, аймақтық жəне халықаралық жағдайлар жөнінде еш бүкпесіз пікір алмасты. Олар шын мəнінде де бір-бірімен өте жақсы үйлесіп кетті. Мұның өзі қытай-қазақ қарым-қатынасының

стратегиялық сипатына шүбəсіз əсер етіп, екіжақты байланыстың одан əрі салиқалы да тұрақты қалыпта дами түсуіне маңызды кепіл жəне тоқтаусыз қозғаушы күш болды. Біздің көшбасшыларымыз екі ел даму стратегиясының көп жағдайда бір-бірімен сəйкес келетінін бірауыздан атап өтті. Төраға Си Цзиньпин бастамашысы болып отырған қытай ұлтын қайта жаңғырту жөніндегі қытай нəсілінің арманы Президент Нұрсұл тан Назарбаев алға тартқан «Қазақстан-2050» Стратегиясымен мазмұн жағынан да, оны жүзеге асыру мерзімі жағынан да үндесіп жатыр. Біз бұл мақсаттарымызға жету жолында бір-бірімізге толық қолдау көрсете аламыз. Осыған орай, бізге Қазақ елі көшбасшысының Қытай Төрағасына қарап айтқан: «Егер Қытайдың жағдайы барлық жағынан жақсы болып жатса, Қазақстандағы ахуал да жақсы болады», деген сөзінің мəні түсінікті бола түседі. Сондықтан біздің Төрағамыз бұл пікірге: «Қытай тарапы Қазақстанның өсіп-өркендеуін шын жүректен тілейді. Біз үшін тұрақты, қуатты жəне өркендеген Қазақстанды көру қуаныш», деп ағынан ақтарыла жауап қайтарды. ЕКІНШІ ЕРЕКШЕЛІК – ІСКЕРЛІК СИПАТ Соңғы жылдары Қытай мен Қазақстанның іскерлік ынтымақтастығы өте жылдам дамып келеді. Бұл орайда біздің қол жеткізген нəтижелеріміз керемет, оған теңдес табу қиын. Осы арқылы біз көп көрсеткіш бойынша Қазақстанда «бірінші» деген өлшемге ие болдық. Айталық, Қытай – Қазақстанның саудадағы бірінші əріптесі. Өткен жылы екіжақты тауар айналымы 25 млрд. доллар дерлік деңгейге жетіп, біздің дипломатиялық қарым-қатынасымыз басталған кезеңнен 70

есеге асып түсті. Қазақстан Қытай инвестициясын тарту жөнінен де бірінші орын алады. Біздің елдің мұндағы тікелей инвестициясы қазір 20 млрд. доллардың белесінен өтіп кетті. Сол сияқты, Қытай-Қазақстан мұнай жəне газ құбырлары тиісінше Қытайдағы бірінші орындағы трансшекаралық осындай жоба болып табылады. Ал екі ел шекарасындағы Қорғас халықаралық орталығы Қытайдың құрғақтағы бірінші осындай орталығы болып отыр. Қазақстан тəуелсіздік алғаннан кейін бой көтерген бірінші Мойнақ су электр стансасын Қытай компаниясы салып шықты. Мұндай белгілі нысандардың қатарында қазір салынып біткен жəне құрылыстары жүріп жатқан «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» автомагистралі, «ЧунциньСицзянь-Еуропа» халықаралық темір жолы, «Қорғас - Алтынкөл» темір жолы, Атыраудағы жұпар иісті көміртегі өндіру кешені, Павлодардағы алюминий (қалайы) зауыты, Ақтаудағы битум зауыты секілді көптеген бірлескен ірі жобалар бар. Қытайдың CNPC компаниясы мұнай қоры жағынан əлемдегі екінші, ал Қазақстанда бірінші болып отырған Қашаған кен орнындағы үлесін сатып алу үшін 5 млрд. доллар инвестиция құйды. Сол сияқты, Қазақстанның Қытайдағы Ляньюньган портынан жалға терминал алып, құрылысын салуы жайына келсек, бұл нысан қазақстандық тауарлар үшін нағыз стратегиялық дəліз болмақ. Бұл дəліз Қытай мен Еуропаның арасындағы қашықтықты 3,5 есеге дейін қысқартуға жол ашады. ҮШІНШІ ЕРЕКШЕЛІК – ХАЛЫҚТЫҚ СИПАТ Қытай-Қазақстан ынты мақтастығы екі елдің халықтарының түсіністігі мен қолдауынан еш уақытта бөлініп кеткен емес. Алдағы уақыттарда да солай болып қала береді. Біздердің қарымқатынастарымыз халыққа қарап бағыт ұстап, халыққа сүйенуі жəне халыққа қызмет етуі керек. Бұл орайда қашанда мəселенің ұшар басына халықтың мүддесі шығарылып, шын мəнінде жұмыс халықтың əл-ауқатын жақсарту бағытында жасалуы тиіс. Төраға Си Цзиньпиннің Қазақстанға сапары барысында біздің екіжақты қарым-қатынастарымыздың халық тық сипаты айқын көрі ніс тапты. Ол Назарбаев Университетінде сөйлеген сөзінде жан тебірентерлік үш тарихи оқиғаны атап көрсетті. Бұлардың барлығы да екі ел халықтары арасындағы байланыстың нақты үлгісі болып табылады, олар жəне біздің арамыздағы шынайы сезім мен берік достықты барынша ашып көрсетеді. Бұл оқиға екі халықтың арасын бұрынғыдан бетер жақындастыра түсті. Бұл туралы кезінде бұқаралық ақпарат құралдары беттерінде талай мəрте жазылды. Қазір сол мақалалардың кейіпкері, өзінің сирек кездесетін қанын берген Руслан Қытай мен Қазақстанға бірдей «жұлдызстудент» атанып отыр. Соңғы жылдары Қытай мен Қазақстанның визаларын тіркеу кезіндегі қиындықтар жұрттың назарын өзіне көп аударып жүр. Төраға Си Цзиньпиннің Қазақстанға сапары қарсаңында екі елдің Сыртқы істер министрліктері арнайы консультациялық кездесулер өткізіп, қорытындысында бұл үдерісті жеңілдетудің жолдарын жасайтын болып келісті. Екі ел арасындағы байланыстың халықтық сипатын танытатын бұдан да басқа деректер баршылық.

– Бақберген Бөлдешұлы, əңгімеміздің əлқиссасын ауданның бүгінгі ахуалынан бастасақ, жалпы, тыныс-тіршілігі қалай? Қысқаша сипаттап өтсеңіз... – Бəріңізге белгілі, біздің аудан Астана маңындағы біраз ауылдарды қамтиды. Ал Астана айналасындағы ауылдардың дамуы Елбасының əрдайым бақылауында. Біз бүгінде Президенттің 2011-2014 жылдарға арналған Астанаға іргелес орналасқан ауылдарды дамыту жөніндегі кешенді жоспарын жүзеге асыру бағытында ауқымды жұмыстар атқарып жатырмыз. Бұл жоспарға біздің ауданнан 16 елді мекен кіреді. Бұған мемлекеттен 36,8 млрд. теңге ақша бөлінді. Бұл қаржының басым бөлігі бірінші кезекте стратегиялық маңызы зор нысандарға жұмсалады. Олар – мектептер, балабақшалар, жол құрылысы, сужарық мəселесін шешу, тағы басқалар. Қаржы əр жылға кезең-кезеңімен бөлініп, соған сай тиісті жұмыстар атқарылуда. Мəселен, 2011 жылы республикалық жəне облыстық бюджеттен 1,7 млрд. теңге бөлінсе, 2012 жылы 8 млрд. теңге, ал 2013 жылы 10,5 млрд. теңге бөлінді. Биылғы жылы аудан бойынша 4 мектеп, 4 балабақша пайдалануға берілді. Мектептердің бірі – Қоянды ауылында, екіншісі – Талапкер, енді бірі – Қосшы ауылында, сондай-ақ, Қараөткел ауылында салынды. Біраз мектептерге күрделі жөндеулер жүргізілді. Бұдан бөлек осы бағдарлама негізінде 2 млрд. 860 млн. теңге Қоянды ауылының, 1 млрд. 250 млн. теңге Талапкер ауылының, 503 млн. теңге 96-шы разъездің, 295 млн. Ақмол ауылының электр-жарық жүйесін жабдықтауға бөлінген. Жол жөндеу жұмыстары да жүйелі жүзеге асып келеді. Қоянды ауылына ұзындығы 3,6 шақырым жол төсеу үшін 274 млн. теңге ақша бөлінді. Онда қазір жол жөндеу жұмыстары жүріп жатыр. Ал «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы бойынша Талапкерге 22 млн. теңге, Қараөткелге – 37 млн., Қояндыға 41 млн. теңге бөлінді. Су мəселесі бойынша да қаржы бөлінген. Оразақ, Ақмол ауылдарында ауыз су мəселесі жуықта шешілгелі отыр. Бүгінде Қосшы ауылында əр көшеге су тартылуда. Бұл жұмыстардың барлығы осы жылдың соңына дейін жүзеге асады. Жалпы, кешенді жоспар бойынша жұмыстар жүйелі жүргізіліп жатыр деп айта аламыз. Қаржылық жағынан ешқандай қиындықтар жоқ. Аудан Астана маңында орналасу арқылы – азық-түлік белдеуінің негізгі бөлігін құрағандықтан бізге үлкен жауапкершілік жүктелген. Осы жылдың алғашқы жартыжылдығында ауылшаруашылық өнімінің жалпы көлемі 2,5 млрд. теңгені құрады. Бұл кезеңде аудандағы жұмыс істейтін шағын жəне орта бизнес субъектілерінің саны 5,8 пайызға ұлғайды. Нəтижесінде 106 жаңа жұмыс орны ашылды. Айта берсек, атқарылған ауқымды шаралар аз емес, əлі талайы атқарылады, атқарылып та жатыр. Басты мақсатымыз – Елбасының

жүктеген тапсырмаларын, міндеттерін орындау, ел алдындағы биік мақсаттарға қол жеткізуге өзіндік үлесімізді қосу. Біз бүгінде осы жолда барынша аянбай жұмыс істеп жатырмыз. – Əрине, атқарылған жұмыстар аз емес. Десек те, астана маңындағы ауылдардың проблемасы əлі де жетіп артылатын сыңайлы. Су, жол, жарық мəселелерін алға тартып, мəселе көтеріп жататындарды жиі көреміз. Бұған не айтасыз? – Бүгінде 70 мыңға жуық тұрғыны бар ауданымыз Астана қаласына жақын орналасқаннан кейін жəне аудан елордамен бірге өсіп, қанат жайып, бұрынғыдай емес, дамудың басқадай бағытына бет бұрғандықтан мұнда проблемалық жағдайлар да бар, əрине. Кезінде астана енді көшіп келген жылдары тұрғындардың көпшілігі жеке меншікке өтіп кеткен сегменттік құжаты жоқ жерлерді сатып алған. Осыдан барып инфрақұрылым жоқ. Ешқандай инфрақұрылым қарастырылмаған жерлерде үй салып, кейін жарық, суды талап ететіндер де бар. Көктемде оларды су басып, қыста қар астында қалғанда жиі теледидарға ілігуіміздің де бір себебі осында. Жақындағының «жаңалығы» тез жетеді деген де бұл жерде жығылғанға жұдырық болып отыр. Себебі, іргеде отырған ауылға Астанадағы республикалық телеарналар да лезде жетіп келе қояды. – Жер демекші, шынымен осы жер алу, жер сату мəселесі Астанаға іргелес ауылдарда өте маңызды. Тұрғындардың бəрі басты кезекте – Астана маңынан жер алғысы келеді. Бірақ қазір жер бөлуге қатысты Мемлекет басшысы мораторий жариялағаннан бері жер беру уақытша тоқтап тұрғаны белгілі. Жалпы, жерге кезекте тұрғандар көп шығар? – Ауданда қазір 54 мың адам жерге кезекте тұр. Иə, өткен жылдың желтоқсанынан бері жер бөлуге уақытша тыйым салынды. Содан бері біздің ауданда кезекте тұрғандарға жер беріліп жатқан жоқ. Бірақ алдағы

Ґзара ыќпалдастыќ ґрісі

Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уəкіл Асқар Шəкіров Италия Республикасы Парламенті Сенатының бір топ депутаттарымен кездесті.

Кездесу барысында құқық қорғау тақырыптамасымен, адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау саласындағы заң шығарушылық үдерісінің дамуымен байланысты мəселелер кешенінің кең ауқымы талқыланды. Италиялық парламентарийлер елдегі адам құқықтарымен байланысты қалыптасқан ахуалмен, қазақстандық омбудсмен мекемесі қызметінің негізгі бағыттарымен танысты. Сондай-ақ, Қазақстан Респуб ликасын да кодекстердің

жаңаша əзірленген редакциялары шеңберінде қылмыстық, қылмыстық-іс жүргізу мен қылмыстық-атқару заңнамасын ізгілен діру мəселелері қозғалды. Олар жоғарыда аталған құқық салаларындағы нормаларды регламенттейтін болады. Кездесу қорытындысы бойынша тараптар халықаралық құқық қорғау стандарттарын іске асыру саласындағы өзара əрекеттесудің маңыздылығын атап өтті. «Егемен-ақпарат».

Алғаш рет заңнамамен мемлекеттік органдарда конкурстар жүргізу кезінде бақылаушылар инсти туты енгізілді. Бақылаушылар конкурстық комиссияның жұмысымен танысады жəне оның жұмысы туралы өз пікірін айта алады. Бақылаушылар ретінде БАҚ, қоғамдық бірлестіктер мен өзге ұйымдардың өкілдері қатыса алады. Қазіргі таңда «А» корпусы лауазымдарына 501 азамат тағайындалды, олардың ішінде 155-і (30%) осы лауазымдарда бұрын жұмыс атқармаған. Осындай жолмен, «əлеуметтік лифт» іске қосылды. Қарамағындағы адамдардың сыбайлас жемқорлық қылмыстары үшін басшылардың жауапкершілігі күшейтілді. Əлемнің жетекші елдерінің тəжірибесі бойынша уəждеу тетігін енгізу жəне мемлекеттік органдар қызметкерлерінің тиімді əлеуетін пайдалану үшін таланттарды басқару жүйесін енгізу жоспарлануда. Мемлекеттік органдарға «эти ка

Ақмола облысы, Целиноград ауданы.

Əңгімелескен Динара БІТІКОВА, «Егемен Қазақстан».

Əлемде ќолдау тапќан жоба

Қазақстан Республикасының Таиланд Корольдігіндегі елшісі Марат Есенбаев Таиланд Корольдігі Парламентінің Өкілдер палатасы Халықаралық мəселелер жөніндегі комитетінің төрағасы Сунай Чулпонгсаторнмен кездесті. Кездесу барысында парламентаралық Қазақстан-Таиланд ынтымақтастық мəселелері талқыланды, деп хабарлады ҚР СІМ-інің баспасөз қызметі. М.Есенбаев Қазақстанның – ядролық қарусыз əлемге» атты қазіргі кезеңдегі эконо мика лық конференцияға қатысқанын атап дамуы, екіжақты ынтымақтастық, өтті (Астана, 2012 жыл). сауда мен туризм салаларындағы Тай тарапы Халықаралық ж а ғ д а й ы м е н т а н ы с т ы р д ы . «АТОМ» (Abolish Testing. Our Сұхбат барысында халықаралық Mission) жобасымен таныстырықауіпсіздік пен ядролық тарат- лып, ол əлемнің əр аумақтарында пау мəсе ле леріне ерекше көңіл қолдау тауып отырғанын атап өтті. бөлінді. Қазақстандық дипломат Қазақстандық дипломат комитет С.Чул понгсаторнның Астана төрағасын Бангкок қаласында қазан қ а л а с ы н д а ө т к е н « Я д р о л ы қ айында өтетін «АТОМ жобасы» с ы н а қ т а р ғ а т ы й ы м с а л у д а н тұсаукесеріне қатысуға шақырды.

Мемлекеттік ќызметтіѕ жаѕа моделі жəне даму келешегі (Соңы. Басы 1-бетте).

жылдарда қазіргі салынып жатқан үйлерге инфрақұрылымдар ретке келтірілген соң, бұл мəселе де өз ретімен шешіледі деген ойдамын. – Ал сол кезектегі тұрғындарға ауданнан үй салу, үй беру деген сияқты жолдармен мəселені шешудің баламалы көздері жоқ па? – Бұл ретте қазіргі таңда Қосшы ауылында шағын аудан салынып жатыр. Сол жерден үй алулары мүмкін. Бірақ Қосшыда қазірдің өзінде 20 мың адам кезекте тұр. – Күз айындағы ауылдарда басты шаруа – егін жинау науқаны ғой. Сіздерде егін жайы қалай болып жатыр? Биыл қанша астық аламыз деп болжап отырсыздар? – Ауданымызда биыл 230 мың гектар жерге егін себілген болатын. Бүгінгі таңда 36 мың гектар егін орылды. Жұмыс жүріп жатыр. Ауданымызда 4 элеватор бар. Олардың жұмысқа дайындығы жақсы. 530 техника жұмыс үстінде жүр. Бұйырса, биыл əр гектардан 12,3 центнерден астық аламыз деп болжап отырмыз. Шамамен 350-400 мың тоннадай астық жинайтын шығармыз. – Жалпы, ауданда күрмеуі қиын болып жатқан қандай мəселелерді атар едіңіз? Қай салада проблемалар бар? – Мəселе жоқ деп айта алмаймыз. Қай жұмыстың да өз қиындығы болады. Бірақ жұмыла жүріп жасалған жемісті жұмыстардың арқасында барлық кедергіні жеңуге болады. Қазір бізде аздап қиындық тудырып жатқан, жоғарыда айтып өткен бей-берекет салынған үйлердің инфрақұрылымын ретке келтіру мəселесі дер едім. Бұл – су, жол, жарық жағдайлары. Еш нəрсе бірден бола қоймасы анық, шаруалардың бəрі ақырын өз шешімін тауып келе жатыр. Тағы бір қиындық тудырғаны кадр мəселесі болып отыр. Өзіңізге белгілі, бізде Астанамен са лыстырғанда жалақы аз. Ал іргеде Астана тиіп тұрған соң ауданда жақсы мамандар тұрақтамайды. Ал біздің жалақыны Астанамен сəйкестендіріп қоя алмайтынымыз да рас. Осы ретте жақсы мамандарды ұстап қалуға, жұмысқа алуға барынша күш салып жатырмыз. Мүмкіндігімізше үй беріп, жалақысын көтеруге тырысудамыз. – Биыл Целиноград ауданына – 85 жыл. Осынша терең тарихы бар ауданның көпшілік елді мекендерінің атаулары əлі күнге бұрынғы кеңестік кезеңдегі атаулармен қалған екен. Осы мерейтойды алға тарта отырып, бұл орысша атауларды өзгертуге болмады ма? Жалпы, ономастика жағдайы қалай болып жатыр? – Біздің ауданда 53 елді мекен болса, соның 17-сінің, сондай-ақ, 760 көшенің 160-ының атауы сол бұрынғыдай ескі. Осы мəселені мен əкім болып тағайындалған кезде-ақ көтергенмін. Бұл мəселе қаралды. Бірақ біздің мемлекетте жер-су аттарын өзгертуге қатысты қазір мораторий тұр. Сол себепті де əзірше ауыстыру мүмкін емес. Бірақ мұның бəрі болашақта шешімін табатын мəселе. Ауданымыз 85 жылдық тойына барынша дайындық үстінде. Бірқатар маңызды шаралар өтіп те жатыр. Жалпы, аудан тарихы жайында энциклопедиялық кітап шығарайық деп жатырмыз. Əлеуметтікэкономикалық жағымен қатар, ауданның рухани-мəдени өмірінде де бүгінде зор ілгерілеушілік бар.

бойынша кеңесші» енгізу қарастырылуда. Осы институттың негізгі міндеті – этикалық жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының алдын алу, мемлекеттік қызметшілерге сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мəселелері жəне қызметтік этика бойынша кеңес беру. Мемлекеттік қызметте ілгерілеу кезінде меритократия қағидатын қорғауды күшейту үшін шешімдері мемлекеттік органдар басшылары үшін міндетті болатын Меритократияны қорғау жөніндегі комиссия құру көзделіп отыр. Мемлекеттік қызметтің жаңа моделінің басты индикаторлары болып мыналар белгіленді: 1) мемлекеттік қызметке кадрларды конкурстық іріктеу жүйесіне халықтың сенімін арттыру; 2) меритократия қағидатының сақталуына мемлекеттік қызметші лер дің сенімін арттыру; 3) мемлекеттік қызметті көрсету сапасы мен қолжетімділігіне қанағаттану деңгейін арттыру. «Егемен-ақпарат».

Біз – баќытты елміз (Соңы. Басы 1-бетте).

Сондай-ақ World Happiness Report баяндамасында Қазақстанның соңғы жылдары əлеуметтік ахуалының жақсара түскенін айғақтайтын көрсеткіштер келтірілген. Мұндай үрдіс Тропикалық Африка жəне Латын Америкасы елдерінде де байқалады екен. Сонымен бірге, өмірге қанағаттанғандық дəрежесі Египет пен АҚШ-та төмендеп кеткен. Ал Испания, Грекия, Италия жəне Португалия елдерінде тіпті нағыз статистикалық құлдыраулар орын алған. Бұл – аймақтарда экономикалық дағдарыстың орын алуы мен осыған байланысты табыстың азайып кетуінен туындап отырған нəтиже. Баяндамада айтылғандай, жұмыссыздар қатарын арттыра түсуге сеп болатын психикалық аурулардың саны да көбейіп келеді. БҰҰ сарапшыларының пікірлерінше, бұл жағдайды тек тиісті алдын алу жұмыстары мен қолжетімді терапия ғана түзей алады. Мұндай деректер, əсіресе, индустриялық жағынан дамыған елдерде көбірек орын алуда. Соған қарамастан, жоғарыдағы рейтингіде тап осындай жоғары дамыған елдер көш бастаушылық тізгінді қолдарына ұстап отыр. Олар кестенің ең жоғарғы жағына мына ретпен орналасқан: Дания, Норвегия, Нидерланды, Швеция. Ал кестенің соңын Қара континенттің Того, Бенин жəне Орталық Африка Республикасы секілді мемлекеттері аяқтайды.


4

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2013 жыл

● Көзқарас

Ќош бол, ќару!

● Толғандырар тақырып

Травматикалыќ тапанша ќорєаныс ќўралы ма, əлде ќауіпті ќару ма? Көсемəлі СƏТТІБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Американың атақты жазушысы Эрнест Хемингуэйдің бір кезде «Прощай, оружие» деген роман жазғаны белгілі. Бұл əйгілі роман қазақ əдебиетінің есігінен «Қош бол, майдан» деген аудармамен енді. Бірақ тағдыр тəлкегі оңай емес екен, сол белгілі қаламгер, Нобель сыйлығының лауреаты өзі «қош» айтқан қаруды өз-өзіне жұмсап, жарық дүниеден озды. Адамзатқа «қарумен (соғыспен) қоштасыңдар» деп тағылым үйреткісі келгенімен, сұры жаман сол суық қарудың алдында ең алдымен өзі əлсіздік танытты. Бұған мысал аз емес, қару ұстады, серілікпен аңшылық құрды жəне сол суық қару ақыры жанын алып тынды. Тағы бір жазушы, орыстың ұлы суреткері Антон Чехов: «Егер сахна төрінде мылтық ілулі тұрса, спектакльдің соңына дейін ол атылуы тиіс», деген. Демек, қару ойыншық емес. Оның қай түрі де қауіпті. Əсіресе, үйде тұрса, ол міндетті түрде атылады. Ал ақыл-ой иелері – адамдар Алла тағаланың аманаттап берген жа-

нын қал-қадерінше ұзағырақ сақтауға тиіс. Өркениеті өркендеген бүгінгі АҚШ сонау «жабайы Америка» деген атаққа ие болып тұрған тұста, сол елге нəпақа іздеп шартараптан барған бұзақылар мен байлар мəселені тапанша арқылы шешкен. Тіпті, ол əдет сəнге айналып, серіліктің белгісі санала бастаған. Батыс киностудияларының ежелгі Америка туралы түсірген фильмдерін тамашалап отырсаңыз, басты қаһармандарының жамбастарында тапа-тал түсте салпаңдап револьвер жүреді. Ал ат үстінде отырған үндістердің иықтарынан садақпен бірге мылтықтың ұңғысы да шошайып тұрады. «Бүкірді мола да түзей алмайды», бір түйір қорғасынның кесірінен АҚШтың көптеген азаматтары жазықсызданжазықсыз, о дүниелік болып жатқанына қарамастан, о жақта қару сату мен қару ұстау əлі күнге дейін сəн. Мəселен, жүйкесі жұқарған біреу келеді де мылтығымен (автоматымен) ошарлы отбасын немесе колледж ұстаздары мен оқушыларын қырып салып кете барады. Жаман əдет жұққыш келеді. Қан исі мүңкіген бұл əдет жылымдай жылжып отырып Еуропаға да жетті. Еуропамен еншілес боламыз деп жалпылдап жүрген «жаңа қазақтар» да қазір газбен, резеңкемен атылатын тапаншалармен қал-қадерінше «қаруланып» жатыр. Өйткені, еліміздің орталық қалаларындағы аңшылық дүкендерде мылтықтардың түртүрі сықып тұр. Автоматын аласың ба, винтовкасын қолай көресің бе, өз еркің. Оқшантайлары да жетерлік. Ешкім саған «қой» демейді. Тиісті мекемелерден «дені сау» деген анықтама қағазың болса болды, ақшасын төле де, алып кете бер. Осыдан бірнеше жыл бұрын Тараз қаласында 7 адамды тапа-тал түсте атып өлтірген қанішердің сойқанын ешкім ұмыта қоймаған шығар. Сонда ол да қаланың ортасындағы аңшылар дүкеніне баса-көктеп кіріп барып, дүкендегі бір адамды атып өлтіріп, таңдаған мылтығын алып кете барған болатын. Сол дүкенге мен де барғанмын. Бір апта бұрын. Ойым газ тапаншасын сатып алу еді. Бағыма орай ондай тапанша жоқ болып шықты. Сатушы оның орнына травматикалық тапаншаны көрсетті. «Қасиеттерін» сұрап едім, мені «ойнап тұр» деп ойлады ма, сатушы əйел онша жауап бере қоймады. Сосын бұл дүкенге қайтып келместей ренжіп кеткенмін. Арада бір апта өткенде, о, тоба, жеті азаматтың түбіне жеткен жаңағыдай қанды оқиға тура сол жерде болды. Содан жоламай кеттім. Қылмыстың «жақсысы» болмайтыны сияқты, қарудың да «жақсысы» болмайды. Ол нысанасын не өлтіреді, не өлімші етеді. Бірде бір танысым тым ерте телефон шалды. Үнінде абыржу бар. Айтуына қарағанда, баласы сол түні мейрамханада туған күнін тойлап отырып, бөтен жігітпен болмайтын нəрсеге бола ренжісіп қалады. Тар жерде бір-бірін иықтарымен қағып өткен бе, бірдеңе. Бірақ анау бұзықтау екен. Қалтасына салып жүрген травматикалық тапаншасын суырып алып танысымның баласын нысанаға ап атып кеп жібереді. Оқ көздің қарашығын ағызып түсіріп, тура сүйекке барып қадалады. Қазір он екіде бір гүлі ашылмаған сол бозбала бір көзінен зағип болып қалды. Көзінің зағиптығын білдірмеу үшін, əрине, жасанды көз

салғызып алған. Бірақ ол сау көздей қайдан болсын. Ал оны атқан бұзақы ше? Бір қалада тұрамыз, ол да танысымыздың баласы болып шықты. Əкесі елге белгілі азамат еді, біраз жыл бұрын аурудан қайтыс болып кетті. Əйелі болса, «тірі адам тіршілігін жасайды» деді ме, басқа жар тапты. Баласы əкесі сияқты қаламмен емес, қарумен дос болды. Оның «сабағы», міне, алты жыл абақтыға қамалды. «Қорғаныс құралы» деп дəріптелетін қару екі жігітті де қорғай алмады, қайта өмірлерін өксітті. Осы тақырыпты ойға алып, жоспарыма енгізген кезде менің травматикалық қарудың қаупі туралы дерек пен дəйектерім тым аз еді, бірақ уақыт өте келе оны қасақана қолдану арқылы адам өлтіру мен өлімші ету деректерінің көбейіп кеткені сонша, қайсысын парықтап, қайсысын пайымдарымды білмей састым. Аңшы мылтығын да оңды-солды атып жүргендер бар екен. Жуырда Жуалы ауданының тұрғыны адам өлтіргені үшін қолға түсті. Ол осы ауданның 27 жастағы жергілікті тұрғынын көкірек тұсынан атқан. Ол өзіне тиген оқтан орталық ауруханада қаза тапты. Күйеу бала мен қайнаға арасындағы

қанды оқиға Қарабастау ауылында болған. Қылмыскер өз атына тіркелген ИЖ-27 маркалы 16 калибрлі қосауызын «іске» қосқан. Мұндай жағдай Кереку маңында да болыпты. Атап айтсақ, Павлодар облысының Тереңкөл ауылындағы жастар арасында төбелес болып, «таяқ жеген» жақтың ағайындары кек қайтару мақсатында «жеңімпаздарды» мейрамханада отырған жерінен тауып, «мəселе шешуге» кіріседі. Бірақ оның соңы атысқа ұласқан. Соның салдарынан 22 жəне 23 жастағы екі жігіт травматикалық қарудан атылған оқтың зардабынан ауыр жарақат алады. Бірақ жəбірленушілер жағы құқық қорғау орындарына шағымданудан бас тартып, кек қайтаруға келеді де қару қолданғандарды бір топ жігіт болып ұра бастайды. Сол кезде мылтық іске қосылып, төбелескендерді ажыратып жүрген 23 жастағы жігіт көз жұмды. Бұл ұрыс-керісте де травматикалық қару қолданылған. Аяғы не болды? Адам өлтірген қылмыскер 15 жылға кесілсе, 23 жасар жігіт жарық дүниемен қоштасты. Травматикалық қаруды қор ға ну емес, қорқыту мақсатында қолданудан Қарағанды облысындағы Майоровка ауылы əкімінің туысқандары да бас тартпапты. Соның салдарынан 20 адам жараланып, біреуі ауыр жағдайда ауруханаға түскен. Əкім болса сайлауға түскелі отыр екен. Оқиға да сол бəсеке тұсында орын алып, əкімді қолдаған немерелері ауылдастарына үгіт-насихат жүргізудің орнына, автокөлік терезесінен оқ жаудырған. Ал ауыл əкімі өзінің бұл оқиғаға қатысы жоқ

шығып келе жатқан кезде қарсы алдынан бір топ жігіт кездесіп біреуі «міне, мынау солар» деген де қаруын алып, бірнеше рет атып жіберген. Байқап отырсаңыздар, травматикалық қару сатылымға шыққалы бері адам ату «рогаткамен» торғай атудан да оңай боп кеткен сияқты. Əрине, бұл ауа жайылушылықтың бəрі билік назарынан тыс қалып жатқан жоқ. Қоғам да оянды. Заң шығарушы органдар да үн қата бастады. Ең бастысы, кеш те болса жастардың қолына қару ұстатуға болмайтынын түсінді. Ішкі істер министрі мен Парламент Мəжілісінің спикері де елімізде травматикалық қаруды сатуға қарсы шықты. Енді тиісті орындар тұрғындардан травматикалық қаруларды жинай бастайтын болады. Бізге жеткен мəліметтер бойынша, бүгінде ел тұрғындарының қолында 43 мың дана травматикалық қару бар. Бұл өте қауіпті. Мысалы, травматикалық қаруды қолданудың салдарынан болған 500 қылмыстық оқиға əлі күнге дейін ашылмапты. Сондайақ, травматикалық тапаншасынан ажырағысы келмейтіндер де баршылық екен. Олар əртүрлі айла-шарғыларға барып жатқан көрінеді. Айталық, бүгінде ел тұрғындары 300 дана қаруды «жоғалтып алдық» деп сылтауратса, 700 дананы «ұрлатып алдыққа» сілтеуде. Ал əлгі 500 ашылмаған қылмыстың артында кімдер тұр, кім атты, есі дұрыс адам ба, тіпті оның травматикалық тапаншаны ұстуға заңды құғы бар ма, жоқ па, ол жағы жұмбақ. Бұл өте өзекті мəселе ел тұрғындарынан травматикалық қаруды жинап алуды жеделдетуді талап етеді. Бұл үшін билік те бəрін жан-жақты ойластырған. Егер қару иесі тапаншасын тапсырса, оның жалпы құнының (46 мың теңге) 30 пайызы қолданылған мерзіміне жатқызылып, қару иесіне 40 мың теңге төленбекші. Яғни, халықтың қолында 43 мың дана травматикалық қару болса, бұл бюджет үшін 2 миллиард 122 мың теңгеге түспек. Əрине, əжептəуір ақша, бірақ ел үшін адам өмірі одан да қымбат екені белгілі. Дегенмен, өмірлерінің қауіпсіздігі үшін травматикалық қару ды қор ғаныс құралы ретінде пайдалануды жақтайтындар да баршылық елімізде. Осы шетін мəселеге байланысты əлеуметтік сауалнама жүргізгендер Тараз қала сы тұрғындарының 67,7 пайы зы травматикалық қаруды қорғаныс құралы ретінде ұстаған дұрыс деп жауап бергенін жазыпты. Астана, Алматы жəне Қызылорда қалаларындағы тұрғындардың жартысынан астамы да осылай деген. Сонда ел бойынша қазақстандықтардың 47 пайызы травматикалық қаруды қолдануды қалайды-мыс. Неге «мыс». Өйткені, əлеуметтік сауалнама – бүкілхалықтық референдум емес, сондықтан онда халық үні шынайы көрініс таба бермейді. Дегенмен, бұл дерек елімізде бір жағдайға байланысты екі түрлі көзқарас пен пікірдің бар екенін көрсетеді. АҚШ-ты да адам түсініп болмайды. Біз осы мақаланы жазып отырған кезде Интернет иірімдерінен «Америкада зағиптарға да қару сатып алуға рұқсат берілді» деген хабарды оқып таңғалдық. Ал сол америкалықтар күні кеше ғана Барак Обамаға «қару сатуды мүлде тоқтату керек» деп шулап еді. Əрине, АҚШ-та қару сатуды тоқтатуға қарсылар да болған. Бірақ олардың оппоненттерінің қарасы да, даусы да басым көрінген. Ендеше, мына жаңалыққа не жорық? Қос жанары шырақтай жанып тұрған адамдардың өзі қасақана немесе абайламай бір-бірін атып өлтіріп жатқанда, табан жолын да көрмейтін зағиптарға мылтық ұстауға рұқсат бергендерге жол болсын!? Бірақ бір жағдайды да ұмытпауымыз керек. Ол – мергендік өнері. Шын шеберлер мергендігін мылтықпен де,

Бізге жеткен мəліметтер бойынша, бүгінде ел тұрғындарының қолында 43 мың дана травматикалық қару бар. Бұл өте қауіпті. Мысалы, травматикалық қаруды қолданудың салдарынан болған 500 қылмыстық оқиға əлі күнге дейін ашылмапты. Сондайақ, травматикалық тапаншасынан ажырағысы келмейтіндер де баршылық екен. Олар əртүрлі айлашарғыларға барып жатқан көрінеді. екенін айтады. Əрине, бұл жерде кімнің кінəлі, кімнің сүттен ақ, судан таза екенін тергеу орындары мен сот үкімі айта жатар, бірақ ақиқаты – ауылда мылтық атылып, көптеген адамдар жарақат алды. Алматы қаласы да жантүршігерлік оқиғалардың ордасына айналды. Күн сайын еститінің көлік апаты, сосын атып кету, шауып кету... Мысалы, маусым айында Алматыда екі бұзақы мылтықтан оқ жаудырып, 3 адамды жарақаттаған. Олардың қолында аңшылық мылтықпен бірге травматикалық тапанша да болыпты. Оқиға болған жерден «ВАЗ-21144» автокөлігіне мініп тайып тұрғандар қазір іздестірілуде. «Магнум» супермаркетінде де осындай жағдай орын алды. Кешқұрым бір топ жігіт тап есіктің көзінде екі жігітті атып, қашып кеткен. Жедел жəрдем дəрігерлері олардың біреуін аурухана жатқызса, екіншісі ем-домнан бас тартып, оқиғаның қалай болғанын айтып берген. Оның айтуынша, ол жолдасымен дүкеннен

тапаншамен де, садақ атумен де танытады. Дəлдеп атудың аңшылық немесе олимпиадалық ойындар кезіндегі ғанибеттерін де ұмытпаңыз. Біз осы мақалаға материалдар жинап жүрген кезде, яғни 16 маусымда Александра Малиновская, Юлия Морозова жəне Олеся Снигиревич Қазан қала сында өткен Дүниежүзілік универсиада бəсекесінде винтовка атудан сұрмерген екендіктерін танытып, алтыннан алқа тақты. Міне, бұл енді нағыз мақтаныш. Мылтықтың аты да, мергендіктің атағы да бейбіт мақсатта шығып тұр. Еліміздің ұраны мен ертеңінен үміті де осы емес пе?!. Сондықтан мылтықты (травматикалық тапаншаны) қорғаныс мақсатында емес, қараулық пиғылда ұстап, қаскүнемдікпен пайдаланатындар үшін Эрнест Хемингуэйшелеп айтқанда: «Қош бол, қару!» дегеннен басқа сөз де жоқ сияқты. Жамбыл облысы.

Шыєыста туризм неліктен дамымай отыр? Əлбетте Шығыс Қазақстан десеңіз көз алдыңызға қылқан жапырақты орманы бар көкке бойын түзеген Өр Алтайы етпеттеп жатқан Тарбағатайы, көз жанарларындай жаудыраған Зайсаны мен Алакөлі, Қалба мен Дегелеңі елестейді. Осынау ұшқан сұңқардың қанаты талатын, шапқан тұлпардың белін алатын əсем табиғат «Мені көр, мені аяла» деп тұрғандай! Шырайлы Шығысқа шетелдерден қонақтар келсе апарып көрсететін, демалдыратын орын таппай жатады «Қолда бар алтынның қадірі жоқ» деген, əйтпесе ШҚО- ға саяхаттап келген жұртқа ұялмай көрсете алатын табиғат қойнаулары жетіп артылады. Бірақ, оны ұқсатып, қаржы көзіне айналдырып отырған туризм басқармасы жоқ. Облыстық əкімдіктің қырсыздығы етектен тартып, туризм екі аяғынан да ақсап тұр. Мəселен, Семей өңіріндегі ұлы Абай, Мұхтар, Шəкəрім туған, оқыған, өскен жерлерде қазірдің өзінде кешенді мəдени орындар баршылық. Облыс əкімдігі Семей өңіріндегі осы дап-дайын туристік маршрутты əрі қарай жетілдіріп, халықаралық туризм дəрежесіне жеткізу орнына Алтайдың төріндегі Белуха шыңы, Катонқарағайдағы пантокринмен емдеу орындары, қияндағы Рахманов қайнарлары, Көгілдір бұғаздағы инфрақұрылымды дамытуға пейіл танытып отыруы нені меңзейді? Сонда Өскемендегі ат төбеліндей шенеуніктердің жазғы демалысын өткізу жайы мемлекеттік мəселелерден жоғары тұрғаны ма? Оның мысалын алыстан іздемей ақ Б.Сапарбаевтың 2010-2013 жылдары халық алдында берген есептерінен де анық байқай аламыз. Онда осыдан екі жыл бұрын қабылданған бағдарламаның орындалуы туралы ақпарат құпия күйінде қалды. Ал, былтырғы көрсеткіштерде туристік қызметтердің көлемі он екі пайызға ұлғайып, екі жарым млрд. теңгенің қызметі көрсетілген, сөйтіп облыс əкімдігі айды аспаннан бірақ шығарып отыр. Бəрекелді дейік десек, өтіріктің ауылы төбе көрсетіп тұрғанын несіне жасырамыз... Сөз жоқ, аспанмен таласқан Алтай сұлулығын тілмен жеткізу қиын. Онда да біртіндеп демалыс аймақтарын салу қажет. Осы Алтайдан бастауын алған Күршім, Катун, Үлбі, Ұба, Бұқтырма, Қара Ертіс, т.б. көптеген тау өзендерінің алқаптары қандай ғажап! Бұқтырма мен Қара Ертіс Алтай тау сілемдерінен жөңкіле құлап етектегі Зайсанға кеп қосылғанда ғажап үлкен дарияға айналып Солтүстіктегі мұзды мұхитқа асығады. Мыңдаған жылдар бойына осы көрініс қайталанып жатса да Табиғат-ананың аялы алақанына əркім де ынтызар. Суы тұщы, əсем де мөлдір Зайсан. Ұзындығы 100 шақырымдай, ені 30 шақырымға жетеді, ал жалпы ауданы 1800 шаршы километр. Көлге Тарбағатайдан кіші өзендер, Алтайдан Қара Ертіс, Қалбадан Көкпекті өзендері құяды. Көлден сазан, бекіре, аққайран, шортан, т.б. балық түрлері ауланады. Осы Зайсан көлін əсіресе, жазғы кезде демалысқа қалай пайдаланып жүрміз? Бұл орайда не облыстық əкімдіктің, не Күршім, Зайсан, Тарбағатай, Көкпекті аудандарының нақты жобалары жоқ. Тек, Тарбағатайда Айбек Кəрімов деген азамат əкім болып тұрғанда шағын демалыс орнын ашқызып еді, ол əкім ауысып кеткенде демалыс орны жабылып қалды. Облыста көлдің айналасын көріктендіргеннен гөрі нарыққа бейімделіп көл байлығы балығын ысырапсыз аулауға жол берілген. Зайсаннан жыл сайын қанша тонна балық ауланады, оның ішінде браконьерлер үлесі қандай, бұл туралы ешқандай ақпарат жоқ. Ал, Өскемен мен Семейге базарларға барсаңыз Зайсан балығы сөрелерде сіресіп тұр. Балық аулау жайы осылай кете берсе болашақ ұрпақтарымыз Зайсан түбінен балдырлар ғана ала ма?Шілікті мен Үржарда табылған археологиялық жаңалықтарымыз көпшіліктің көзайымына қашан айналады? Ақсуат, Тарбағатай, Көкпекті,

Зайсан, Күршім, Марқакөл өңірлерінде де саяхатшылар мен туристерге көрсететін жəдігерлер жəне мəдениет ескерткіштері баршылық емес пе, мұндай орындар реестрі əлдеқашан облыстық мəдениет басқармасында əкім (Ж.Кəрібжанов тұсында) жасалғанынан хабардармыз. Көкпекті мен Жарма ауданы шекарасында Кеңес дəуірінде қолмен жасалған Шар су қоймасы бар. Жалпы, Жарма өңірі емдік қасиеті мол табиғи көлдер мен көлшіктерге өте бай аймақ. Оның кейбірін жергілікті іскер жігіттер тиімді пайдалана да бастаған. Оған дəлел Қалбатаудан 19 шақырымдағы Аманжол Дауытовтың демалыс аймағы. Тарбағатайдың Сауыр сілемдерімен біріккен тұсында Жасыл көл, Ақсуат пен Ақжардың ортасында мидай жазық далада Бөрітастаған граниттік шоқысы, əулие Ырғызбай кешені саяхатшыларды өзіне тартып тұр. Ал, Барқытбел мен Іле Алатауы ортасындағы төңкеріліп түскен жанардай Алакөлді оның қос қолтығына тығылған Жалаңашкөл мен Сасықкөлді қайда қоясың? Алакөлдің нақты ұзындығы 150 шақырымнан, ені 55 шақырымнан асады. Көлдің флорасы мен фаунасы жайлы көп жазылып та жүр. Десек те, əлемде 1-2 жерде ғана кездесетін қаратұмсық шағала, қызылтұмсық бірқазан, т.б. құстарды көрудің өзі неге тұрады. Тек, кейінгі жылдары ғана көлдің айналасындағы су шаятын жарларды бетонмен бекіту қолға алынып, бұл маңайдағы туризм мен демалыс аймағын дамытудың кешенді шаралары қолға алына бастады. Əйтсе де, Талдықорғанның Рыбачье (Көктұма) жағындағы, ШҚО-ның Жарбұлақ өңіріндегі демалыс аймақтарында қазір бір бос орын жоқ. Барлық көл жағалауы жеке тұлғаларға сатылып кеткен. Рыбачье (Көктұма), Жарбұлақ өңірлерінде жазғы көлге түсу маусымында 250-300 мыңға дейін адамдар тынығады екен. Бұл цифр, егер тас жолдар түзеліп, демалыс орындары халықаралық талапқа сай болса, кемпингтер салынса, миллиондап өсер еді, əттең, қолда бар алтынның қадірі жоқ болып отыр ғой. Оны айтасыз, Үржардың Егінсу, Қарақол су қоймалары иесіздікке ұшырағалы қашан?! Ауданға келген əкімдердің көбісі қалталарын қалыңдатып, Семейден, Астанадан, Алматыдан тұрғын үйлер салдырып, сатып алып, зейнеткерлікке кетер жайын ойлаудан аспаған. Бір кездері Семей аймағында он бестей туристік компаниялар болған екен, қазір мұның нақтылы 4-5-еуі ғана жұмыс істейді. Себебі, бұл кəсіпкерлік сала өзін өзі ақтамайды. Тіпті кейбіреулерін құқық қорғау органдары тексере-тексере жұмысын тұншықтырған. Оған дəлел «ШАРА» туристік компаниясының тірлігі. Директоры Н.Шоқбатарова түрмеге қамалып облыстағы ең үлкен туристік ұжым жабылып қалды. Бұдан əрине, облыс халқы ұтылды. Семей аймағындағы туризммен айналысып жүрген мамандардың айтуынша қазірдің өзінде облыста 2-3 туристік маршрут ашуға əбден болады екен. Əлемдегі алпауыт елдердің көпшілігі туризмнен орасан қаржы түсіруде. Осыны облыстық, Семей қалалық əкімдіктері ескермей отырғаны қалай? Ал, ақындардың отаны, батырлардың мекені Аягөз өңіріндегі басшылар неге желкелерін қаси береді? Əлде, мұнда тарихи құны бар мəдени мұраға кіретін орындар жоқ па екен? Бəрін ысырып қойғанда мыңжылдық тарихы бар бір ғана Қозы Көрпеш-Баян Сұлу мазарын қайда қоямыз? Əйтпесе бір кезде Абылай хан туын желбіретіп қазақтан қол жинаған Ақшəулі өңірі, Дулат жырау, Ақтамберді, ер Еспембет, Барақ Сұлтан,

Байғара, Ақтайлақ билердің, Мамырсу шайқасы мен бітімі өткен жер, қолбасшы Қондығұлдың қабірі, Əріп ақынның мазары ел баратын, қонақтар атбасын бұратын жерлер-ақ. Өкінішке қарай, осы өңірдің елдігі мен тарихын қадірлеп, жəдігерге айналған, осындай құнды дүниелерді сақтап жетілдіруге күш салатын əкімдер Аягөздің маңдайына бұйырмай-ақ қойды. Облыстағы жақсы басшыға жарымаған ел Семей аймағы. Мұнда қазақи мінезді Айбек Кəрімов атты азамат Семей қаласына əкім болып келгелі шаһардың бет-бейнесі өзгеріп, көріктендіру, тазалық мəселесі қатты қолға алынды. Бірақ, өкінішке орай, мəдениет саласы күннен-күнге ақсап барады. Семей еліміздің мəдени-рухани орталықтарының бірегейі. Олай болса осындай деңгейдегі мəдени орталықты сол дəрежеде ұстап тұру үшін сол саланы басқарып отырған бірінші басшының да тиісті дəрежеде біліктілігі болуы шарт емес пе? Өткен жылы Ə.Қашаубаевтың, Шəкəрімнің айтулы мерейтойлары өткізілді. Осылардың ішінде талап деңгейінен көрінгені тек Шəкəрім тойы. Ал,бүкіл қазақтың есімін кəрі құрлық – Еуропаға алғаш рет жеткізген жезтаңдай, күміс көмей əнші Əміреге Семейде орнатылған ескерткішін қарасаңыз, қабір басына орнатылған құлыптастан да нашар. Бұған шетелдік туристерді əкелудің өзі ұят. Осы тəрізді ойды ұлы Абайдың ескерткіші турасында да айтуға болады. Мұнда ақынның өресі биік өрелі тұлғасы ашылмай қалған. Бейне бір кінəлі жандай, мөлиген қалпы бейнеленген. Ал, полигон зардаптарына арналған ескерткіш сонау Түйемойнақ аралдарына апарып қойылған. Келешекте мұнда атом полигонының зардаптары жайлы əлемдік деңгейдегі мұражай ашылмақшы, бұл да бұйыртса, аймаққа туристерді тартудың игі қадамы болмақ. Алайда, жоғарыда атап өткендей, тоңмойындық пен қырсыздық салдарынан орын алып отырған кемшіліктер тіпті де көп екенін жасырып қайтеміз. Бір жылдары қаншама қаржы бөліп Жидебай қорығында саяхатшы қонақтарға арналып салынған комплексті бұзу жөнінде шешім қабылданыпты дегенді естіп, Абай ауданының əкімдігіне хабарласқанымызда, олар бұл ұсынысты Семейдегі республикалық Абайдың қорық мұражай ұжымы көтеріп отырғанын айтты. Еліміздің Алматы, Қарағанды қалаларында ретро əндер фестивалі өткізіледі. Осындай мəдени шаралар өткізуге Семей қауқарсыз ба, əлде мəдениетті басқарып отырғандар пəрменсіз бе? Біздіңше құлықсыз. Себебі, олар көпшілігі ауданнан қызметі ауысып келгендер жоғарыдан айтқанды ғана орындайтындар. Өз бетімен белсенділік көрсетіп, шаралар өткізуге құлық жоқ. Семейге жыл сайын көрші Қытай елінен мəдени делегациялар келіп жатады. Онда екі елдегі туризмді дамыту жайы да айтылады. Бірақ, бір өкініштісі, сол бойынша бірдебір рет кешенді бағдарламалар жасалып бекітіліп, арнайы жұмыс тобы құрылған емес. Ал, қалалық спорт бөлімі деген туризмге пысқырмайды да. Таяуда, қалалық əкімдікке кəсіпкерлер Б.Мұқашев пен Қ.Төкеновтерден өте қызықты бизнес жоба түсіпті, олардың қала аймағында туризмді дамыту туралы ұсыныстары жан-жақты қолдауға лайық деп айта аламыз. Қорыта айтқанда, туризм мəселесі Шығыста əлі де бойына түрен түспеген тың өлке. Қазіргі дағдарыста, елді де, жерді де өрге сүйрейтін өзекті мəселеге облыс басшылығының оң көзі мен қолдауы аса қажет. Ел, жер болашағы туризмде. Осыны ШҚО əкімдігі іскерлікпен түсініп, тиісті қорытынды жасаса қанеки! Сүйеубай БАЙҚАДИҰЛЫ, журналист. СЕМЕЙ.


17 қыркүйек 2013 жыл

● Зерде

● Басты байлық

Балалар «жедел жəрдемі»

Əдебиет көгінде жасындай жарқырап өткен қайталанбас қалам иесі, талантты жазушы Оралхан Бөкейден қапияда айырылып қалған ел-жұрты арада 20 жылдай уақыт өтсе де талантты ұлын ұмытпапты. Өр Алтайдың төрінде, жазушының кіндік қаны тамған өңірде 70 жылдық мерейтойына орай ұйымдастырылған шаралар осыған тағы бір көз жеткізді.

Алтайдыѕ аќиыєы

Қала күні қарсаңында Алматыдағы балаларға арналған жедел жəрдем орталығы республикада теңдесі жоқ заманауи үлгіде салынған дүниежүзілік стандартқа сай жаңа ғимаратқа көшті.

Талантты жазушы Оралхан Бґкейдіѕ 70 жылдыќ мерейтойы кіндік ќаны тамєан ґѕірде кеѕінен аталып ґтті Оңдасын ЕЛУБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Талантқа тағзым 11 қыркүйекте көркемсөз оқу шеберлерінің Оралхан Бөкей атындағы ХV республикалық бай қауымен басталған. Бұл шара Өскеменде басталып, оған Астана мен Алматы қалаларынан, барлық облыстардан жүзден астам талантты жастар қатысты. Таңертеңнен кешке дейін созылған бəйгеде бас жүлдені Алматы облысынан келген Ақниет Нұрланқызы, бірінші орынды Қарағанды облысынан келген Айсана Əшімхан, екінші жəне үшінші орындарды астаналық Мадияр Жақып, солтүстікқазақстандық Надира Шерімбетова иеленді. Шығыс Қазақстан облысынан қатысқан Толғанай Əукенова, Алматы қаласынан келген Рысбала Икрамбай мен маңғыстаулық Хазырет Төлегенов «үздік шеберлігі үшін» аталымы бойынша марапатталып, байқау жеңімпаздары мен қатысушыларына Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлігінің алғыс хаттары мен дипломдары табыс етілді. «Мұзарт шыңның мұзбалақ зор құсына, Аспан тектес бекзада болмысына. Өр Алтайдың өлкесі, орман, тауы, Тектілігі – ұлы ұстаз болды, сірə? Қысқа ғұмыр кешсе де ол қасіретті, Кең құшағын ғаламға ашып өтті. Қаламының ұшымен қасиетті, Адамзатты Алтайға ғашық етті, деп ақын жырлағандай, табиғаты тамылжыған, ұшар басынан – мəңгі мұз кетпейтін, қарағайы мен самырсыны, мыңжылдық шыршасы көз тартатын ғажайып өңірге тұңғыш рет аяқ басқан Оралханның достары Төлен Əбдік, Қуанышбай Құрманғали ғажап табиғат сұлулығына таңырқап, бас иді. – Оралханның таланты табиғатымен ас тасып жатқанына көз жеткіздік. Оның мінез-құлқы табиғатына ұқсас еді. Алтайдай асқақ, оның оқ жетпес құзар шыңдарындай биік, заңғар тауларынан құлап аққан өзендеріндей тасқын, тауларының сілемдерін жайлаған ерке еліктеріндей, Шығыстан жарқырап шыққан жұлдыз еді. Амал не, көзі тірісінде Орашпен бірге осынау ғажайып өлкеге бірге келудің сəті түспеді, енді, міне, 70 жылдық мерейтойын атап өтуге келіп тұрмыз. Сіздер бақыттысыздар, талантты жазушының жерлестері екендеріңізді əрдайым мақтан тұта аласыздар. Өскеменде, енді, міне, Оралханның кіндік қаны тамған өлкеде еңселі де керемет ескерткіш тұрғызуға, жазушының мерейтойын мəнді де мағыналы өткізуге бастама көтерген Алаш руханиятының үлкен жанашыры, тамырында тектілік қаны шымырқанып жатқан облыс əкімі Бердібек Сапарбаевқа ерекше алғыс сезімін білдіргіміз келеді. Сонымен бірге, мерейтойға жанжақты дайындалған Катонқарағай ауданының басшыларына, қаржылық көмектерін аямаған жазушының ініқарындастарына, жерлестеріне де бас иеміз, – деді Белқарағай ауылындағы Оралхан Бөкей атындағы мектептің оқушыларымен, ұстаздармен кездесуде қос талант иелері. Белқарағай ауылындағы Оралхан Бөкей атындағы мектеп 1980 жылы ашылыпты. Жазушының есімі 1998 жылы берілген. Айта кету керек, Кенді Алтайда жазушыға үш мектептің есімі берілген. 1997 жылы сол кездегі қазағы саусақпен санарлық аудан орталығында Глубокое ауданының əкімі, Оралханның досы, ұлтжанды азамат Марат Əкрамовтың ұйытқы болуымен орта мектептің салтанатты ашылуына қатысқан едік. Арада бірнеше жылдан кейін өзендер өрнектеген Өскеменнің жібек мата комбинаты аумағындағы №44 мектепке Оралхан Бөкей есімі берілді. Мектеп директоры Тоқтарғазы Жайлыбаев келген қонақтарды жазушының мұражайымен таныстырды. Онда Оралханның шығармалары, қазақтың белгілі ақын-жазушылары С.Омаров, Ғ.Қайырбеков, Олжас Сүлейменов, ғалым-өнер сүлейлерімен түскен суреттері, сирек кездесетін құжаттар қойылған. Екінші қабаттағы ұстаз Күмісай Тыныбекованың ұйымдастыруымен Оралханға арнап шəкірттер салған суреттері мен туындылары да көз тартады. Іскер азамат, осы мектепте білім алған меценат Серік Толықбаев ауылға мешіт салып берген, мұражайға

5

www.egemen.kz

көмектесіп тұрады, 15 жыл бойы үздік оқитын бірнеше оқушыға стипендия төлеп келеді. Ол-ол ма, Серік ініміз мектеп мұражайына жазушының 123 кітабын сыйлапты. Белгілі журналист, Оралханның қаламдас інісі Қайырды Назырбаев та мектеп мұражайына аса сирек кездесетін 31 суретті сыйлапты. Серіктің анасы, Оралханның апайы Клара Мағзұмова да мектепте ұзақ жылдар жемісті қызмет етіп, осы білім ордасынан зейнеткерлікке шыққан. Клара апай Оралхан өміріне қатысты бізге беймəлім біраз жайларды ортаға салды. Бұдан кейін ақын-жазушылар Төлен Əбдік, Кəдірбек Сегізбаев, Жанай Омар, Жұмабай Шаштайұлы, Нұртөре Жүсіп, Ұлықбек Есдəулет, Шəрбану Бейсенова, Нұрдəулет Ақыш, «ҚазАқпарат» баспа корпорациясының бас директоры Қонысбек Ботбай, «Замана-Қазақстан» халықаралық газетінің бас редакторы Шəмшиддин Паттеев, тағы басқалар сөз алып, естелік айтты, Оралхан туралы кітаптарды ұстаздар мен оқушыларға сыйға тартты. Жазушының кіндік қаны тамған Шыңғыстайдағы Оралханға арналған тас мүсін бұдан екі ай бұрын келгенімізде, жүдеу көрінген. Мүсіннің қайта қалыпқа келгенін байқадық, жарқырап тұр. Оралханның ауылындағы екі-үш көшеге асфальт төселіпті, оған демеушілік жасаған осы өңірдің тумасы Темірбек Исабаев. Жаны жайсаң, көңілі жомарт Темірбек ініміз той шашуы деп 5,5 миллион теңгені беріпті. Катонқарағай ауданының бұрынғы əкімі, қарапайым, өнегелі істерімен жұртшылық алғысына бөленген Арман Бекбосынов пен «Өскемен-құрылыс» компаниясының басшысы, «Құрмет» орденді Ержан Сқақов той шеңберінде өткізілетін сайыстардың

Сонау аумалы-төкпелі заманда көрші елге ауып кеткен, бүгіндері Қытай елінде берекелі де іргелі əулетке айналған қандастарымыздың бір тобы келіп, жүрекжарды лебіздерін айтқан кезде қатты толқыдық, тебірендік. Шыңғыстай ауылындағы Мəдениет үйіне жер-жерден келген қонақтар мен ақын-жазушылар сыймай кетті. Мəдениет жəне ақпарат министрі Мұхтар Құл-Мұхаммедтің қолдауымен «Ел-жұрт» баспасынан жарық көрген жазушының 7 томдығы, қалыңдығы 1050 беттік «ҚазАқпарат» баспасынан «Əдебиет əлемі» сериясымен жарық көрген «Біздің Оралхан», Дидахмет Əшімханның жетекшілігімен өмірге келген «Біздің Оралхан» жəне Ресейдің Қосағашынан арнайы келген шежіреші Пионер Мұқтасаровтың «Бəйтеректің оқшау шыққан бұтағы», барлығы 4 кітаптың тұсаукесері мəнді де мағыналы өтті. Д.Əшімханов 7 томдық жинақтың бірнешеуін мұражайға тарту етті. «Біздің Оралхан» атты кітапқа жазушының бұрын еш жерде жарияланбаған шығармалары еніпті. Тұсаукесер рəсімінде Оралханның достары Төлен Əбдік, Қуанышбай Құрманғали, Шəрбану Бейсенова кітап туралы пікірлерін білдіріп, талант иесін өсірген жерлестері мен ұстаздарына алғыстарын жаудырды. «ҚазАқпарат» баспасының бас директоры Қонысбек Ботбай Оралханның жерлестерін құттықтап, жаңа кітаптың 2 мың данамен шыққанын, қазақ əдебиетінің 20 алыбының кітаптарын осындай көлеммен шығаратынын айтты. Қытайдан келген азаматтар да өз тартужоралғыларын жасады. «Көк тудың желбірегені» əнінің сөзін жазған талантты ақын ініміз Алмас Ахметбекұлы Оралханға арнаған өлеңін оқып бер-

жеңімпаздарына деп бір-бір жеңіл көлік атапты. Шымкенттегі «Айғақ» медиакомпаниясының президенті, белгілі журналист Дулат Əбіш Оралхан қайтыс болған Үнді елінде, жерленген Кеңсайда, бірнеше рет кіндік қаны тамған өңірде болып, деректі фильм түсіріпті. Осы жолы жазушы мерейтойы құрметіне бəйге жариялап, Шымкентте 28 қыркүйекте жазушының туған күні жеңімпазға темір тұлпар сыйламақ. Бəрекелді! 12-ші қыркүйек күні Шыңғыстайда тағы бір елеулі оқиға болды. Бұрындары үлкен ауылда мешіт болмаса, сол күні Мажыра, Баянғазин ұрпақтары ықшам да сəнді имандылық үйін салтанатты жағдайда ашты. Запастағы полковник Ербол Баянғазин мен ағасы Социал Мажыра имандылық үйі даңқты жерлесіміздің мерейтойында ашылғанын жақсылыққа жорыды. Мешітте құран оқылды, бата берілді. Оралханның мұражайы алдына халық көп жиналды. Той басқарып жүрген жазушы Дидахмет Əшімханов Шыңғыстай ауылы жайлы тың деректерді айтып берді. – Бір кездері бұл ауыл Шəңгіштай деп аталған екен. Оралхан жазушылыққа бала кезден құмарланды. Өр Алтайдың құнарлы табиғатынан уызданған қаламгер өзгеге ұқсамайтын қолтаңба қалдыра білді, повестері мен сағынышқа толы əңгімелерін, романдарын бірінен кейін бірін шығара бастады. Жазушының шығармалары орыс тілінде орталық басылымдарда жарық көріп жатты. Енді, міне, ел-жұрты жазушы талантына бас иіп, мерейтойын жасауда, – деді Д.Əшімханов. Оралханның бірге оқыған досы Аман жан Нақсарин мұражайдағы жəдігерлер жайлы баяндап берді, жазушы шығармаларының дені осы үйде жазылғанын айтты. Қонақтар мұражайға сый-сияпатын ала келіпті.

ген кезде жұртшылық дүр сілкінді, Оралхан араларында отырғандай бір жасап қалды. Алтай анау бұрыннан бұлты қалың. Қалың бұлты қайнары мың тұманың. Оралыңның барында беу, Оралхан, Сен де таудың бұлтындай бұрқырадың. Тау бұлағы сияқты тұнық сөзден Туған жердің жасадың бір сыңарын. Сен туған жер Ел шеті – жер кемері. Сен туған жұрт – жаужүрек ерлер елі. Айналайын, ағатай, асқақ бітім, Бұғалықты асау ең кермедегі. Қапы кеткен қайран сəт қан қайнатып, Көкейіңді жарардай кернеп еді. Сен туған жер Алтайдың өргі шегі – Шыңғыстаймен, Берелмен жер бітеді. Ар жағынан алтын таң көтеріліп, Кең даламды оятып, сергітеді. Алтын Арқа, Атырау, Арал, Балқаш Жарысады жатқа оқып енді сені. Ескі шаһар Елімнің күн жағында – Ертіс пенен Үлбінің құндағында. Халқың өскен, парасат парқың өскен, Түрен салған сияқты тыңға мұнда. Ұлын сыйлап, ұлтына сауын айтып, Жиналады жатың да, туғаның да. Күн биіктеп Берелден, ояу дала. Қасқа құлын жетектеп жаяу бала. Тыныш орман, шулы өзен, кер бұғылы Сол аспаның, сол тауың, аяулы аға! Биігінің бітімі сен сияқты Алтай жаққа көз салдым баяу ғана: Аспан жақтан айбыны алыс кеткен Жүрек тартар Мұзтауға таяуға да... Тарқамасын жиының, аяулы аға! Тағы бір жаңалық, Оралханның ұстазы, мерейтойға сонау Тараздан келген 90 жастағы Зəбила Алпысова мен Оралханның замандасы, еңбек адамы Нұрлан Əкімбаевқа аудан əкімі Дəурен

Гүлзейнеп СƏДІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Тілеубаев ата салтымен шапан жауып, «Катонқарағай ауданының құрметті азаматы» деген атақтың құжатын тапсырды. Түс мезгілінде Оралханның туыстары жазушының аруағына арнап құран-қатым түсірді, ас берді. Бұдан кейін үш топқа бөлініп, ұстаздармен, шəкірттермен кездесулер өткізді. Сол күні кешкілік аудан əкімінің қабылдауында да əңгіме жалғасын тауып, естеліктер айтылды. Алматыдан келген «Қоңыр» тобы, жергілікті өнерпаздар əннен шашу шашты. Мерейтойдың үшінші күні де əсерлі өтті десек, қателесе қоймаспыз. Түнеріп, қайта-қайта аспаннан тамшылап тұрған ақ жауын басыла қалды да, аспан шайдай ашылды. Белгіленген мерзімде Мұзтаудың мұзбалағына арналған еңселі ескерткішті ашу салтанаты басталып кетті. Ұлттық аспаптар оркестрінің домбырашылары Құрманғазының «Балбырауынын» төгілтті. Ортаға өңір басшысы Б.Сапарбаев шықты. – Өнер адамының, əдебиет өкілінің ғұмыры – мəңгілік. Жазушы мен ақынның арқасында ел мен жердің аты шығып, кіндік қаны тамған өлкеге деген құштарлық артады. Оралханның əдебиетке сіңірген еңбегі ұшан-теңіз. Оның кез келген шығармасын алсаңыз, туған жер мен елге деген ыстық махаббаты айқын сезіледі. Жазушының шығармаларын насихаттап, жас ұрпақ санасына сіңіру міндет. Екі-үш күннен бері дүбірлетіп той өткізіп жатқандағы мақсат – жазушының есімі мен тұңғиық əлемін ел жадында тоқи беру. Ескерткіш – тарихи құндылыққа жатады. Бүгінге дейін Өскеменде Оралханға ескерткіш тұрғызылды. Өңірде оның есімімен үш мектеп аталады, бірнеше көше бар. Ал туған жерінде мынадай үлкен ескерткіштің орнатылуы шын мəнінде ерлік. Оған қаржылай көмек көрсеткен кəсіпкерлер Тумашинов, Исабаев, Сқақов, ауданның бұрынғы басшысы Бекбосынов,тіпті еліміздің түкпір-түкпіріндегі Оралханның шығармасына бас иетін азаматтарға, бір күндік жалақыларын аударған аудан жұртшылығына алғысым шексіз. Аманшылық болса, Жаңабек Жетіруов деген талантты кинорежиссер Оралхан туралы 40 минөттік деректі фильмді түсіріп қойды, тіпті, көркем фильм түсіруге де əзірленіп жатыр. Оған «Қазақфильмнің» басшысы Ермек Аманшаев көмек жасайды деген ойдамыз, – деп өңір басшысы жиналғандарды құттықтады. Астанадан ат терлетіп келген Мəдениет жəне ақпарат министрлігінің жауапты хатшысы Жанна Құрманғалиева министр Мұхтар Құл-Мұхаммедтің құттықтау хатын оқып, өз ойын жеткізді. – Біз бəріміз Оралхан Бөкей шығармаларымен сусындап өстік. Табиғаты ғаламат мұндай көркем жерде туып, талантты болмау мүмкін емес шығар. Бұл мерейтой – руханиятты құрмет тұтатын көпшіліктің мерекесі. Оралханның шығармасын оқып-тоқи берсеңіздер, ұтылмайсыздар, – деді Жанна Дулатқызы. Жазушының жан досы Төлен Əбдік Оралханның ескерткіші ашылғанына ерекше қуанышты екенін, бұл тарихи оқиға деп бағалады. Оралханның 50 жылдығында сырқаттанып келе алмадым, алпыс жылдығында да жол түспеді. Еуразияның кіндігі, көк түріктердің Отаны – Оралханның туған елі мен жұртына ризамын, Орашым

тірі, арамызда жүр екен, – деп ағынан жарылды жазушы. Бұдан кейін Ермек Аманшаев, Катонқарағай ауданының құрметті азаматы, ұлағатты ұстаз Əлихан Түркістанов, Оралхан шығармаларын насихаттаушы, Рыков атындағы орта мектептің 11-ші сынып оқушысы Айнұр Ерназарға сөз берілді. Айнұр жазушыға арнаған өлеңін оқып берді. Адам жанын толқытатын сəт келді. Өңір басшысы, Төлен Əбдік, Əлихан аға, Оралханның достары Кəдірбек пен Қуанышбай, сонау Шымкенттен келген Дулат Əбіш еңселі ескерткіштің ақ жамылғысын тартқан кезде биіктігі астындағы тұғырымен қосқанда 6 метр 35 сантиметрді құрайтын, сол тəкаппар қалпында мойнын оңға қарай қисайтыңқырап бұрып тұрған талантты жазушының бейнесі жарқ ете қалды. Сөз жоқ, ескерткіш өте сəтті шыққан. Қадірхан Какимов пен Жанарбек Берістенге жерлестері разы. Ескерткіш айналасы гүл-дестелермен көмкерілген, субұрқақ та көз тартады. Жұрт кезек-кезек өздерінің Орашымен қауышып, суретке түсіп жатты. Бұдан кейін жиналғандар Катонқарағайдағы Мəдениет үйіне бет алды. Бұл жерде модератор Əлібек Асқаровтың ұйымдастыруымен «Көркемсөздің Құлагері» атты ғылымипрактикалық конференция басталды. Жиынды ашқан Əлібек Асқаров конференцияны жазушының туған жерінде өткізудің мəн-мағынасы тереңде екенін, бұған шəкірттер мен ұстаздардың қатысып отырғанын, олардың шығармашылығымен ғана таныс зиялы қауым өкілдерінің ақыл-кеңесін, Оралхан туралы естеліктерін мəңгі ұмытпайтынын тілге тиек етті. Алғашқы баяндаманы кандидаттық диссертациясын Оралхан шығармашылығына арнаған филология ғылымдарының докторы, профессор, талантты ақын қыз Жанат Əскербекқызы жасады. Ол Оралханның шығармасындағы адам факторы, ел мен жерді суреттеудегі шеберлігіне тоқтала кетті. Бұдан кейін сөз алған шешендер де жазушы туралы тың деректерді келтіріп, естеліктер айтты. Сосын Семей қалалық театрының əртістері «Атаукере» қойылымын жұртшылық назарына ұсынды. Сол күні түстен кейін ауылдың кіреберісіндегі ипподромда «Алтай барысы» атағын жеңіп алу үшін қазақша күрестен дүбірлі жарыстың ақтық сайыстары басталды. Оған еліміздегі атан жілік, апайтөс ығай-сығайлар Ұлан Рысқұл, Бейбіт Ыстыбаев, Шығыстың ержүрек батыр ұлы Мұхит Тұрсынов, барлығы 32 балуан қатысты. Басқа жа рысқа аттанып кеткен биылғы «Қазақстан барысы» Айбек Нұғымаров бұл дүбірден тыс қалды. Жарыстың бас төрешісі, елімізге есімі белгілі төреші Бақытбек Дуанов «Алтай барысы» сайысының əділ де таза өтуіне күш салды. Оған көз жеткіздік. Салмағы небəрі 95 келі талантты балуан Мұхит Тұрсынов алдын ала белдесуде қызылордалық Ұлан Рысқұлды бүк əдісімен тізерлетті. Ақтық сайыста атағы жер жарған, өзінен салмағы 45 келі ауыр Бейбітті жеңіп, темір тұлпарды тақымына басты. 25 шақырымдық аламан бəйгеде ауданның жеке кəсіпкері Малик Мусиннің тұлпары бірінші болып келді. 15 шақырымдық бəйгеде самарлық сəйгүлік топ жарды. Шығыс Қазақстан облысы, Катонқарағай ауданы. –––––––––––––––– Суреттерді түсірген автор.

Онда негізінен қаланың балаларына травматология, көпсалалы хирургиялық көмек көрсетілумен қатар, бүгінгі заман талабына сай жансақтау жəне интенсивті терапия, сондай-ақ, 3 операциялық блок орналасқан. Оның құрылысына 600 млн., соңғы үлгідегі медициналық құрылғылармен жарақтандыруға 600 млн. теңгеден астам қаржы жұмсалыпты. – Алматы қаласында балалардың денсаулығын сақтауда көптеген шаралар атқарылуда. Бүгінгі ашылып отырған орталық соның бір парасы, – деді салтанатты жиында Алматы қаласы əкімінің орынбасары Зəуреш Аманжолова. – Айта кету керек, құрылыс жұмыстарын біраз созыңқырап алдық. Оның себебі, хирургиялық корпус болғандықтан, ерекше көзқарас, ерекше талапты қажет етеді. Зəуреш Жұманəліқызы осы уақытқа дейін тар жерде қысылып-қымтырыла жүріп балалардың өміріне араша тұрған дəрігерлердің еңбегін атап өте келе, емдеу орнының бүгінгі заман талабына сай болуы, жағдайдың жақсаруы – ол, ең алдымен, балаларға жасалған қамқорлық екеніне, екіншіден, күндіз-түні қолдарынан қандауыр түспейтін хирургтерге жасалған қолдау екеніне əрі тек Алматы қаласы үшін емес, бүкіл республикада маңызы зор екеніне тоқтала кетті. Шынында, бұл орталық педиатрия қызметінің, оның ішінде балалар хирур гиясының ұстаханасы болып саналады. Осы орталықта жарты ғасырға жуық балалар хи рургиясының атасы, академик Камал Ормантаев ағамыз еңбек етіп, қаншама буын балалар хирургтерін дайындады. Жиынға қатысушылар орталықтың салтанатты ашылуы баршаларының сүйікті дəрігері, отандық медицинаға, оның ішінде балалар хирургиясына өлшеусіз үлес қосқан академик Камал Ормантаевтың туған күнімен сəйкес келуі тегін еместігін атап өтсе, Алматы қаласы əкімдігі ақсақалымызға құрмет көрсетіп, иығына шапан жапты. – Осыдан 15 жыл бұрын Президент Əкімшілігіне барып, аурухана аумағындағы бос жерге 150 орындық қосымша ғимарат салу керектігін айтып өтініш білдірген едім, – деп қуанышымен бөлісті Камал Сəруарұлы. – «Ештен кеш жақсы» деген, əркімде бала, немере бар. Əсіресе, аналар шырылдаған балаларын құшақтап келіп, күндіз-түні аурухана жағалап жүргенде жүрегің ауырып, қолымыздан келген көмегімізді аямаймыз. Оның үстіне осы аурухана 1965 жылы

ашылғанда ассисент болып келсем, енді академик дəрежесіне дейін жеттім. Көптеген бас дəрігерлер қолынан келгенінше еңбек етті. Балалар ауруының жаңа туған нəрестеден бастап ерекшелігі өте көп. Сондықтан, мұнда сан емес, сапаға жұмыс істеуіміз керек. МРТ, ангиограф, т.б. аппараттар алыныпты, бұл деген керемет қой. 100 төсек-орынға есептеліп салынған емдеу орны жаңа туған нəрестеден бастап 15 жасқа дейінгі жасөсірімдерге медициналық қызмет көрсетеді. Кез келген хирургтің арманы болатындай 3 операциялық блок соңғы медициналық техникалар мен қазіргі заманғы технологиялармен жарақтанған. Жеке наркоз бөлмесі, нейрохирургиялық ота жасайтын микроскоп, эндовиеохирургиялық жəне нейрохирургиялық бағаналар, ота кезінде зерттеуге арналған рентген қондырғысы, т.б. орнатылған. Əсіресе, отадан кейінгі жансақтау бөліміндегі палаталар кең, жарық. Онда науқас балаға барлық жағдай жасалған. Шала туған, салмағы кем балалар жататын бесіктер (кюбез) бар. Орталық жоғары дəрежелі мамандармен толық қамтылған. Онда дəрігерлік 28 бағыттағы мамандар медициналық көмек көрсетсе, олардың 6-уы медицина ғылымдарының кандидаты, 51-і жоғары жəне бірінші санаттағы дəрігер. Ең бастысы, мұнда Алматы мемлекеттік дəрігерлердің білімін жетілдіру институты мен С.Асфендияров атындағы Қазақ ҰМУ-ының балалар хирургиясы кафедраларының базасы орналасқан. Аурухананың басты ерекшелігі – тəулік бойы науқас балаға жедел əрі сапалы көмек көрсетеді. АЛМАТЫ.


6

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2013 жыл

Биылғы жылдың 5 маусымында Мемлекеттік хатшы Марат Тəжин Астана қаласында өткен Ұлттық тарихты зерделеу бойынша ведомоствоаралық жұмыс тобының кеңейтілген отырысында жасаған баяндамасында Отан тарихын əрі қарай зерттеу мен оқытудың өзекті мəселелеріне басты назар аударды. Онда Отан тарихының зерттелуіндегі кемшін тұстар көрсетіліп, алдағы міндеттер анықталды. Былайша айтқанда, Астанада өткен бұл алқалы жиын тарихты ғылым ретінде одан əрі дамытуға ерекше серпін берді. Баршаға ой салды, қоғамның барлық тобында үлкен серпіліс туғызды. Жиында қазіргі тарих оқулықтары жəне олардың сапасы туралы да айтылмай қалған жоқ. Бұдан ширек ғасыр бұрын біздің еліміздің тарихы КСРО тарихының бір бөлшегі ретінде оқытылғандықтан, оның көлемі өте жұқа болатын. Сол кездегі оқулық туралы атақты ақын Қадыр Мырза Əлінің «Біздің тарих, бұл да бір қалың тарих; оқулығы жұп-жұқа бірақ-тағы», – деп жырлауы осыдан еді.

Оќулыќтардаєы олќылыќтар Аманкелді ШАМҒОНОВ,

Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің профессоры.

Соңғы 20 жылда мектеп оқушылары əртүрлі авторлар жазған, əртүрлі баспадан шыққан оқулықтарды пайдаланып келеді. Ол оқулықтардағы қателіктер мен кемшіліктер жиі айтылып, баспасөз беттерінде жазыла да бастады. Біз солардың ішінен «Атамұра» баспасынан 2012 жылы шыққан, 8-сыныпқа арналған «Қазақстан тарихы» оқулығындағы, «Шың» баспасынан 2012 жылы шыққан «Қазақстан тарихы» оқулық-тестіндегі 8-сыныпқа арналған III бөлімнің VI тарауындағы жəне 2012 жылы Алматыда басылған 8-сыныпқа арналған «Қазақстан тарихы» пəні бойынша Атлас картадағы Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы бастаған көтеріліске арналған тақырыптардағы қателіктер туралы сөз қозғағымыз келеді. Алдымен, «Атамұра» баспасынан шыққан «Қазақстан тарихы» оқулығының 115-бетіндегі төменнен санағанда 1-абзацтағы мына сөйлемге назар аударсақ, «18361838 жылдары Бөкей хандығында аса ірі халық-азаттық көтерілістерінің бірі болып өтті» делінген. Сөз жоқ, 1836-1838 жылдардағы көтеріліс –XIX ғасырдың 30-жылдарындағы халықтың аса ірі бас көтеруі болды. Бірақ, сол көтеріліс Бөкей ордасында ғана болды ма? Əрине, жоқ. Өкінішке қарай, соңғы 25 жылдан астам уақытта Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы бастаған көтеріліс 1836-1838 жылдарда Бөкей ордасында болды, деп жазылып келеді. Мұны тарихшы-ғалымдардың қателігі деген дұрыс болады. Бір таңғаларлық жағдай, сол оқулықтарда Исатай мен Махамбет батырлар бастаған көтерілістің Еуропа мен Азияны бірдей қамтығандығы туралы жан-жақты жазылғандығы. Ал тақырыпқа келгенде көтеріліс болған аумақ негізсіз тарылтылып, тек қана «Бөкей ордасында» деп көрсетіледі. Бұл жерде тарихшылар Исатай-Махамбет көтерілісі 2 кезеңнен тұратындығына назар аударулары керек. Бірінші кезеңде көтеріліс 1836 жылдың ақпан-наурыз айларында басталып, 1837 жылдың қараша айының орта кезінде аяқталады. Бірінші кезеңдегі барлық оқиғалар тек қана Бөкей ордасында болған. Ал, екінші кезеңдегі көтеріліс 1838 жылдың алғашқы 6 айында Кіші жүздің батыс бөлігінде өрістеп, аяқталады. Егер 1836-1837 жылдардағы Бөкей ордасындағы көтеріліске 2000-дай адам қатынасқан болса, Кіші жүздің батыс бөлігінде көтерілісшілер саны 3000-нан асады. Олай болса, Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы бастаған көтеріліс 1836-1838 жылдардағы Бөкей ордасында ғана болған көтеріліс емес, ол, сонымен қатар, Кіші жүздің батыс бөлігінде де болған көтеріліс. Ал, 1838 жылы Бөкей ордасында ешқандай көтеріліс болған емес. Сондықтан да біз 2003 жылдан бері «1836-1838 жылдардағы Бөкей ордасындағы» деген сөздерден кейін «Кіші жүздің батыс бөлігінде» деген сөз тіркесін ғылыми айналымға енгізген болатынбыз. Осы көтеріліске байланысты жоғарыда біз ұсынған сөз тіркесі Əл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті мен Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті жанынан шығатын «Хабаршыларда», «Қазақ ордасы», «Алаш» ғылыми журналдарында жəне басқа да басылымдарда жарық көрді. Сол себептен, оқулық авторларына осы тақырыпқа байланысты біз ұсынған «Кіші жүздің батыс бөлігінде» деген сөз тіркесін назарда ұстағандары жөн болар еді демекпіз. Осы оқулықтағы оқушыларды қателікке ұрындырып тұрған мына жағдайларға да тоқталмай кетуге болмайды. Ол қазақтың атақты күйші-сазгерлері Құрманғазы мен Дəулеткерейге байланысты деректер. Оқулықта «Қазақтың аса ұлы күйшісі, күй атасы Құрманғазы Сағырбаев 1806 жылы туып, 1879 жылы дүниеден өтті», деген сөйлем бар. Ұлы күйшінің туған, қайтыс болған жылдары туралы мұндай қателік бұрын да болған. Кейбір зерттеушілер Құрманғазы Сағырбайұлы 1818 жылы туып, 1889 жылы қайтыс болған деген пікірін білдірген болатын. Астрахань қаласынан табылған мұрағат деректері негізінде Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының М.Əуезов атындағы Əдебиет жəне өнер институтында құрылған арнаулы сараптау комиссиясы «Құрманғазы Сағырбайұлы 1823 жылы туып, 1896 жылы қайтыс болған» деген тоқтамға келген. Осы тұжырымға сай биылғы жылы Атырау қаласында Қ.Сағырбайұлының туғанына 190 жыл толуына арналған 1000 домбырашы қатысқан күй-концерт өтті. Келесі қателік ұлы күйші-сазгер

Дəулеткерей Шығайұлының туған жеріне байланысты. Оқулықта «Дəулеткерей Шығайұлы Бөкей хандығы аумағындағы «Қарамола» деген жерде Кіші жүздің ханы Шығайдың (?) отбасында дүниеге келді», – деп көрсетілген. Алдымен айтарымыз, Шығай Кіші жүздің ханы болған емес, ол хан Бөкей өлгеннен кейін, Жəңгір ержеткенше Бөкей ордасында хан міндетін атқарды. Оқулықта Дəулеткерей Шығайұлының туған жерінің қате көрсетілуі өкінішті-ақ. Ғылыми əдебиетте өткен ғасырдың 80-жылдарында-

ақ Дəулеткерей Шығайұлының қазіргі Атырау облысы, Құрманғазы ауданы, Ганюшкино селосының шығыс жағында 10 км жердегі Конево (Көнеу) аталатын елді мекенде дүниеге келгендігі туралы жазылған болатын. Егер тарихқа көз жүгіртсек, 1815 жылы Бөкей хан өлгеннен кейін баласы Жəңгір ержеткенше інісі Шығай Бөкей хандығында хан міндетін атқарды. Шығайдың ставкасы Конево (Көнеу) деген елді мекенде болды. Міне, осы жерде 1820 жылы болашақ күйші-сазгер Дəулеткерей Шығайұлы дүниеге келді. Ал, «Қарамола» туралы айтатын болсақ, ол – Дəулеткерейдің қайтыс болған жері. Егер ҰБТ кезінде оқушылар Бөкей ордасында көтеріліс 1836-1838 жылдарда болды, Құрманғазы Сағырбайұлы 18061879 жылдары өмір сүрді, Дəулеткерей Шығайұлы «Қарамолада» туды, деп жауап берсе не болмақ? Онда біз оқушыларды ғана емес, тарихшы-мұғалімдерді де қателікке ұрындырмаймыз ба? Мұның өзі мектеп бітірушілердің «Алтын белгіден», немесе «Үздік аттестаттан» қағылуына əкеліп соғуы мүмкін. Бұл –кешірімсіз қателік. Сондықтан аталған оқулық авторларынан сұрайтынымыз, Құрманғазы Сағырбайұлының туған, қайтыс болған жылдары, Махамбет Өтемісұлының туған жылы, Дəулеткерей Шығайұлының туған жері жəне басқа да деректер дəлелденген нақты мəліметтер негізінде көрсетілсе екен. «Шың» баспасынан 2012 жылы шыққан «Қазақстан тарихы» ҰБТ-ға дайындық оқулық-тестінің III-бөлімі «Жаңа замандағы Қазақстан тарихы» деп аталады. Мұндағы материалдар негізгі, орта мектептердің 8-сыныбына сəйкес келеді. Біздің əңгімеміздің арқауы болып отырған Исатай мен Махамбет бастаған көтеріліс VI тарауда «Бөкей ордасындағы шаруалар көтерілісі (18361838 ж.ж.)» деген тақырыппен беріліпті. Яғни, басқа оқулықтарда тарихшы-авторлар жіберген қателіктер мұнда да қайталанған. Оған қоса автордың материалды жеткіліксіз білетіндігін мынадай деректер анық көрсетіп тұр. Исатай Тайманұлының немере ағасы Жабал Бегəліұлы (оқулықта Жабай деп жазылған – А.Ш.) Исатайдың нағашысы деп, батырдың баласы Дінбаян Исатайдың əйелі деп көрсетілген. Сонымен қатар, аталған оқулықта Исатай Тайманұлының ұлы Досмұхамбет ұсталып, Оралдағы түрмеге жабылды, дейтін жаңсақ пікір жəне бар. «Қуырдақтың көкесін түйе сойғанда көрерсің» демекші, осы оқулықтан

Махамбет Өтемісұлының туған жылын көргенде еріксіз жағамызды ұстадық. Себебі, оқулықта Махамбет Өтемісұлы 1803/1804 жылы туған деп жазылыпты. Бұл дүниеде Махамбет батырдан басқа қатарынан 2 жылда туған адам бар ма екен, сірə?! Бұл жерде бар кінəні тек қана оқулық авторына артып қоймай, сонымен бірге, осы оқулықты сараптамадан өткізгендер де жауапкершіліктен сырт қалмағандары дұрыс болатын болар. Осы тараудағы тағы бір қателік «Кіші

жүздегі көтеріліс» деген тақырыпқа байланысты. Себебі, осы көтеріліске қатысты оқиғалар Кіші жүзде емес, XIX ғасырдың 40-жылдарының бірінші жартысында Бөкей ордасында болған. Соңғы əңгіме – 8-сыныпқа арналған «Қазақстан тарихы» (XVIII-XX ғасырдың басы) оқулығына қосымша Алматы қаласында 2012 жылы басылған атлас туралы болмақ. Тақырып бойынша дайындаған авторлары С.В.Кругликова жəне А.Г.Изверова болып табылатын атластың 10-бетінде Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы бастаған халық-азаттық көтеріліске арналған карта орналастырылған. Өкінішке қарай, бұл картада көтеріліске байланысты қателіктер шамадан тыс көп болып шықты. Солардың кейбіреулеріне тоқталуды жөн көрдік. Картаның тақырыбы «Бөкей ордасындағы Исатай Тайманұлы көтерілісі (1836-1838 ж.ж.)» деп аталады. З.Е.Қабылдинов пен А.Т.Қайыпбаеваның 8-сыныпқа арналған «Қазақстан тарихы» оқулығында («Атамұра» баспасы) бұл тақырып «Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы бастаған халықазаттық көтерілісі» деп дұрыс көрсетілген. Тақырыптың осылай аталуы үшін қаншама еңбек сіңірілгендігін картаның авторлары білмейді, əрине. Ал, Бөкей ордасындағы көтеріліс 1836-1837 жылдарда болғандығы тарихтан белгілі. Біздің ойымызша, көтеріліс басшыларының бірін қысқартуға жəне жоғарыда тоқталып өткеніміздей, көтеріліс аумағын тек «Бөкей ордасында» деп негізсіз тарылтуға авторлардың еш құқы жоқ. Одан əрі картада «Тастөбе 1837 жылғы қараша айындағы Исатай Тайманұлы ауылының орны» деп көрсетіліп, 1837 жылы 15 қарашада көтерілісшілер мен подполковник Геке бастаған жазалаушы əскерлер арасында шешуші шайқас болған жер мүлде атаусыз қалған. Тағы да одан əрі көз жүгіртсек, картада князь Юсуповтың орнына «граф Юсупов», граф Безбородьконың орнына «князь Безбородько» деп шатастырылып жазылған. Исатай мен Махамбет батырлар бастаған шағын отрядтың 1837 жылғы 13 желтоқсанда Жайық өзенінің шығыс бетіне өткеннен кейінгі жолдары керісінше көрсетілген. Шындығында, олар алдымен Қарабау арқылы Тайсойған құмына бет алып, Барлыбай моласына жетеді. Одан əрі оңтүстікке қарай, яғни Иманқара, Желтау аталатын жаққа ойысқан. Исатай Тайманұлының қаза тапқан жері деп Жайық

өзенінің батыс (Еуропа) жағы, Махамбет Өтемісұлының қаза тапқан жері деп Жем өзенінің төменгі құйылысы көрсетілген. Ал, олар қаза тапқан Ақбұлақ, Қарой жерлері мүлде атаусыз қалған. 1838 жылғы шілде айындағы полковник Гекенің Кіші жүздің батыс бөлігінде көтерілісшілерді талқандау мақсатында жасаған жорығы мүлде көрсетілмеген. Оның орнына 1836 жылғы атаман Падуровтың жорық жолы үлкен штрихпен белгіленген. Елек қорғаны Іле қорғаны деп жазылған. Картаның Азия бетін қараған оқушы Исатай, Махамбет батырлардың басшылығымен 1838 жылдың бірінші жартысында Кіші жүздің батыс бөлігінде 3 мың адам қатынасқан көтеріліс мүлде болмағандай əсерде қалады. Картаның тақырыбында көтеріліс жылдары дұрыс көрсетілгенімен, картадағы белгілерге қарап, оқушы көтеріліс тек Бөкей ордасында ғана болған екен, деген жаңсақ пікірге келуі мүмкін. Сондықтан, болашақта оқушылардың осы тақырыпты терең меңгеруіне көмектеспейтін қателігі көп бұл картаны қолданудан мүлде алып тастаған дұрыс болар еді. Сөз орайы келгенде айта кетейік, осы жолдардың авторы «Қазақстан тарихы» пəніне арналған картадағы осындай қателіктерді толықтай түзетіп, 8-сынып оқушылары мен мектептің тарихшы-мұғалімдері үшін «Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы бастаған халық-азаттық көтеріліс (18361838 ж.ж)» атты карта дайындаған еді. Кезінде бұл картаны Білім жəне ғылым министрлігі пайдалануға рұқсат етілетін оқулықтар мен оқу-əдістемелік кешендер тізіміне көрнекі құрал ретінде енгізген болатын. Алайда, 8-сыныпқа арналған атластар 2005, 2008, 2009, 2012 жылдарда баспадан қайта-қайта шықса да, оған біз дайындаған карта кірмеді. Керісінше, ол атластарға жоғарыда көрсетілген қателіктерге толы карталар енгізілді. Осының себебін Білім жəне ғылым министрлігіндегі осы салаға жауапты қызметкерлерден сұрағымыз келеді. Таяу болашақта тарих ғылымының соңғы жетістіктері негізінде, қазіргі талапқа сай қатесіз оқулықтар, оқу-əдістемелік құралдар, соның ішінде, атлас карталар дайындалатындығына күмəн жоқ. Осыған байланысты өз тарапымыздан бірнеше ұсыныстар айтқымыз келеді. Біріншіден, барлық оқулықтарды, оқуəдістемелік құралдарды, соның ішінде карталарды республикалық «Өрлеу» біліктілікті арттыру ұлттық орталығы» акционерлік қоғамының əр облыс орталықтарындағы «Педагогикалық қызметкерлердің біліктілігін арттыру» институттарында жəне əр облыс орталықтарындағы мемлекеттік университеттердегі əдістемелік орталықтарда сараптамадан өткізу міндетті болуы керек. Сонда ғана сол аумақтардағы тарихи оқиғалар қатесіз жазылуы мүмкін. Өйткені, сараптама мүшелері тарихи оқиғаның дұрыс баяндалуына жауапты болады. Екіншіден, оқушылардың əртүрлі баспадан, əртүрлі авторлар жазған оқулықтар пайдалануын оңды құбылыс деп қабылдауға болмайды. Мысалы, ақын, батыр жəне күйші-сазгер Махамбет Өтемісұлының туған жылы «Шың» баспасынан шыққан «Қазақстан тарихы» оқулық-тест кітабында (таралымы 10 мың дана) 1803/1804 деп, «Атамұра» баспасынан шыққан «Қазақстан тарихы» оқулығында (таралымы 70 мың дана)1804 деп, «Мектеп» баспасынан шыққан «Қазақстан тарихында» 1803 деп жазылған. Бұл жұқалап айтқанда, оқушылардың да, тарихшы-мұғалімдердің де басын қатыру деген сөз. Үш оқулықтағы 3 түрлі деректің қайсысы дұрыс? Махамбет Өтемісұлының 1803 жылы туғандығы архивтік деректер арқылы нақты дəлелденіп, 2003 жылы ЮНЕСКО-ның шешімімен ұлы ақынның 200 жылдығы халықаралық көлемде аталып өтілген жоқ па? Оқулық авторларына осыдан өзге қандай дəлел керек? Біз «Қазақстан тарихы» оқулықтары мен картадағы бір тақырып төңірегіндегі қателіктерге тоқталдық. Осының өзіақ, республика мектептерінде Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы бастаған көтерілісті оқыту ешқандай сын көтермейді деуге негіз береді. Төбемізде тəуелсіздік туы желбіреп, азат ел ретінде болашаққа сеніммен алға басып келеміз. Демек, ұрпағымызды толыққанды тарихымызбен тəрбиелеу үшін алдымен, оқытылатын оқулықтар жөнге келтірілуі керек. Өйткені, қатесіз оқулықтар мен оқу құралдарын дайындау – бүгінгі өмір талабы. Мектептер үшін оқулық жазып жатқан ғалымдарымыз осыны əрдайым назарда ұстағанын қалар едік. АТЫРАУ.

ШАРАЙНА

Əлем жаѕалыќтары

Кэсон аймаєы жўмысќа кірісті Пхеньян мен Сеул арасында бес айға созылған келіссөздер бірлескен Кэсон өндірістік аймағының ашылуымен аяқталды. Оңтүстік пен Солтүстік шетел инвесторларын тартып, Кэсонды халықаралық деңгейде бəсекеге қабілетті индустриялық кешенге айналдырмақ. Бұл оқиға Пхеньян мен Сеул арасындағы саяси шиеленіс салдарынан бес ай кешігіп орын алып отыр. Сөйтіп, 16 қыркүйекте жергілікті уақытпен 8.00-де жүк көліктерінің ұзын тізбегі КХДР шекарасын кесіп өте бастаған. 800-ден астам Оңтүстік Корея азаматтары осы бірлескен өндірістік аймаққа келуі тиіс. Сеулдің пікірінше, Кэсонның шетел инвесторлары үшін қолжетімді болуы КХДР-дің болашақта кешенді қайтадан жауып тастамауына кепілдік беретін болады.

Сирия бойынша баяндама ўсынылмаќ БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун 15 қыркүйекте Сирияда химиялық қару қолдану фактісін анықтау жөніндегі БҰҰ миссиясының баяндамасын алды. Таяуда Бас хатшы БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі мүшелері алдында осы мəселе бойынша брифинг өткізуі тиіс. Пан Ги Мун журналистермен БҰҰ-ның Нью-Йорктегі штабпəтерінде кездесетін болады. Осы кездесуде Бас хатшы миссияның БҰҰ Бас Ассамблеясы алдындағы баяндамасы бойынша да брифинг өткізбек. Осы орайда, БҰҰ-ның Сирияда химиялық қару қолдану фактісін анықтау жөніндегі миссиясының ол елде 18-31 тамыз аралығында екі апта бойы тексерулер жүргізгенін айта кету қажет.

Меркельдіѕ партиясы жеѕіске жетті Ангела Меркельдің Христиандықəлеуметтік одақ партиясы Бавариядағы сайлауда өзі үшін парламенттегі басым көпшілік орынды қамтамасыз етті. Алдын ала хабарланған ресми мəліметтерге сəйкес, ХƏО сайлаушылардың 47,7 пайыз дауысына ие болған. Осыдан бес жыл бұрын партия 43,4 пайыз дауыс жинаған болатын. Оның былайғы саяси қарсыластары – Еркін демократтар мен СвДП 5 пайыздық межеден аса алмай қалды. Өз кезегінде социал-демократтар өткен жылғы сайлауға қарағанда, жағдайларын жақсартып, сайлаушылардың 20,6 пайыз дауысына ие болған. Ал 2,1 жəне 2 пайыз ғана дауыс жинаған солшыл партия мен пираттар партиясы парламентке өте алмай қалды.

Тайфун таєы ќауіп тґндіруде Кеше таңертеңгілік Жапонияның шығыс жағалауына жеткен қуатты тайфун «Фукусима-1» АЭС-інің бөгетін бұзып кету қаупін төндіруде. Жоғары радиоактивті сұйық толып тұрған ыдыстардың бұзылуына жол бермеу үшін оператор-компания əкімшілігі жаңбыр суын мұхитқа ағызып жіберу жөнінде шешім қабылдаған. Мамандар барлық бөгеттерде шұғыл өлшеу шараларын жүргізуде. Егер жоғары радиоактивтілік байқалар болса, уланған су бірден болат цистерналарға ауыстырылатын болады. Бұған дейін «Фукусиманың» жерасты суларындағы тритий деңгейінің 20 еседен астамға ұлғайғаны жəне оның əлі де өсу үстінде екені белгілі болған-ды.

Су тасќыны əкелген апат Американың Колорадо штатында болған су тасқыны салдарынан, алдын ала мəліметтер бойынша, 6 адам қаза тауып, 1200-дей адам хабар-ошарсыз кеткен. Штат губернаторы Джон Хикенлупердің мəлімдеуінше, хабар-ошарсыз кеткендердің көпшілігіне қауіп төніп тұрған жоқ, бар болғаны олар телефон сияқты байланыс коммуникацияларынан қол үзіп қалғандықтан, туыстарымен хабарласа алмай отыр. Осы орайда 15 штат тұрғындарының басқа жақтарға көшірілгенін, 1500-дей ғимарат пен 30 көпірдің қирағанын, тасқын салдарынан жалпы саны 11,7 мың адамның зардап шеккенін айта кету қажет.

Зымыран сынаєы сəтті ґтті Жексенбі күні Үндістан алыс қашықтыққа жете алатын, ядролық оқтұмсық алып жүруге қабілетті жаңа «Агни-5» баллистикалық зымыранын ұшырды. Бұл туралы ИТАР-ТАСС агенттігі хабарлады. «Агни-5»-тің салмағы 50 тоннаны құрайды, ұзындығы 17,5 метр, ал диаметрі 2 метр. Зымыранның көліктік-ұшыру контейнері нұсқасындағы алғашқы сынағын өткізу 2014 жылдың басына белгіленіп отыр. Зымыран қарулы күштердің пайдалануына берілуі үшін əлі де бірнеше сынақтардан өтуі тиіс.

Америкалыќтарєа їнді аруы неліктен ўнамайды? Тегі үнділік, Нью-Йорк штатынан шыққан 24 жасар Нина Давулури «Мисс Америка-2013» байқауының жеңімпазы атанды. Бұл штаттың өкілі осымен екінші рет қатарынан ең сұлу америкалық қыз атанып отыр. Конкурста түрлі диаспоралар өкілдерінің жеңіске жете алатыны мені үлкен бақытқа кенелтті, деп атап көрсеткен 50 мың доллар стипендияға қол жеткізген байқау жеңімпазы. Дегенмен, үнді аруының жеңісі Интернет желісінде əртүрлі реакциялар туындатуда. Олардың көпшілігі ұлттық конкурста этностық диаспора өкілінің жеңіске жеткеніне қарсы екендерін білдіруде.

Египет саќтыќ шараларын кїшейтуде Египет əскерилері он күндік антитеррорлық операция барысында Синай түбегінде 300-ден астам қарулы экстремистерді қолға түсірген. Олардың арасында орталық үкіметке қарсы ереуіл ұйымдастырған топтардың басшылары да бар көрінеді. Жергілікті баспасөздің мəліметтеріне қарағанда, əскерилер бандылардың соғыс техникасының 70 пайызын құртып жіберген. Сол сияқты Эль-Ариш əкімшілік орталығында ұйымдастырылуға тиіс террорлық актінің алды алынғаны да белгілі болып отыр. Египет əуе күштерінің ресми өкілі Ахмед Махмуд Əли 154 жерасты туннелінің əшкереленгенін хабарлаған. Ол бойынша Газа секторынан шыққан жалдамалылар Египет аумағына өтіп отырған жəне қару-жарақ та осы жолмен жеткізілген. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


17 қыркүйек 2013 жыл

● Мəселенің мəсіні

Дүкенбай ДОСЖАН

Тїсінбестік тїйткілі жўмыс беруші мен еѕбеккерлер арасында жиілеп барады Айқын НЕСІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Бұл күнде «Арселор Миттал Теміртау» АҚ туралы айтыла қалса, алдымен шилыққан даулы жағдайлар ауызға алынатын болды. Əрине, алып өндіріс орны саналатындықтан, сан мың еңбеккер ортасы болғандықтан, мұндай жайлар ұшыраспай тұрмайтын шығар деп ойлағанмен, бірі басылса, екіншісі ушығып жатуы, айлар, жылдарға жалғасып, дауласушы жақтар жүйкесін тоздыруы бастапқыда кең құлаштылау тəрізді компанияны басқаша таныта бастағандай қазір. Металлургтердің еңбекақысы көтерілуі жөнінде ұзақ уақытқа ұласқан тартыс ақыры аяқталғандай болса, кезінде өндірістік жарақат алып, мүгедек болып қалған кеншілердің тиісті жеңілдік төлемге қол жеткізе алмай жүруіне байланысты текетірес тарқамай тұр енді. Солардың бір тобы Қарағандыдағы көмір департаменті ғимараты алдында апта сайын наразылық шарасына жиналып, өздеріне назар аударылуын талап етумен жүр. Алайда əзірге құлақ асу, көңіл қою шамалы. Компания басшыларының мəлімдеуіне қарағанда, «Альянс полис» қамсыздандыру мекемесі есебіне регресшілер үшін төлем қаржысы жеткілікті көлемде аударылған сыңайлы. Ал қамсызданушылар регресшілдер саны кемітіліп берілгенін алға тартады. Қайсының сөзіне сенерін білмей екі ортада дал болған 100ден астам мүгедек шахтердің жүгінер жері қалмағандай. Олардың орынды күмəні бойынша шынымен өз өндіріс орындары тарапынан төлемдерін өтеуге қаржы бөлініп, бірақ берілмей отырса «Альянс полистің» неліктен заң жолымен жауапкершілікке тартылмауы таңдандырады. Қалай болғанда да осындайда алдымен еңбеккерлердің мүддесі қорғалуы керек қой, солай болуға тиіс емес пе деген ой ашындырады. Күш-жігерлерін аянбай еңбек етіп, денсаулықтарына да нұқсан келтіріп, қиындыққа ұшыраған шақтарында сенген орынның сырт айналуы күйінішті бəрінен. « Міне, екі жылдан бері өтемақы қолыма тимей қойды. Еңбекке жарамды кезімізде керек едік, енді елеусіз қалдық. Артық ештеңе сұрамаймыз. Заңды түрде белгіленген төлемнің өтеліп тұруын қалаймыз», дейді Костенко шахтасының бұрынғы кеншісі Валерий Мавров. Бүгінде ұжым мүшелерінің өкпе-ренішін туғызушы мəселе бір бұл емес. Бұған дейін «Арселор Миттал Теміртау» АҚ-тың қарауындағы «Шахтер Испат Қармет медициналық санитарлық бөлімшесі» ЖШС-ге былтырдан бері көмек-қолдауды тоқтатуға деген əрекеті кеншілер қауымын тағы алаңдатып келеді.Талай жыл

кеншілердің денсаулықтарын түзеу орталығы ретінде танымал орынның тағдыры не болары белгісіз. Екіжақты шартқа сəйкес компания жыл сайын аталған мекеме қызметін жүргізуге 270 миллион теңге бөліп келген болатын. Көмір өндірушілер арнаулы ауруханада емделіп, күш жинап, жұмысқа ширап оралып жатушы еді. Бұдан былай қарай дағдылы мүмкіндіктен айырылып қалу қаупі бар. Компанияның топшылауынша, кейінгі кезде осынау емдеу орны ісінде біраз олқылықтар орын алған. Алайда Денсаулық сақтау министрлігінің медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау департаменті тексерушілері тарапынан «болжанған» кемшіліктер анықталмады. Соған қарамастан, кеншілерге ертеден үйреншікті əрі бұл салада кəсіби мекеме тұрғысында танылған бөлімшені тарату қаупі сейілмей тұр. Айта кету керек, əлеуметтік мəселелер төңірегіндегі тартыс көп ретте көміршілердің «Қорғау» кəсіподағымен арада туып, шиеленісіп жатады. Бұл ұйымға əлеуметтік-тұрмыстық нысандарды тікелей басқа руға жəне іс-қызметіне жанама фирмалар тартуға тырысады деген айыптар тағылады. Кəсіподақшылар мұнымен келіспейді. Керісінше, жұмыс берушінің еңбек заңдылықтары мен ұжымдық шарт жағдайларын бұзуына өкпелері қара қазандай. Сондықтан экономикалық сотқа жүгіну арқылы «Арселор Миттал Теміртау» АҚ-тың шахтерлерге медициналық қызмет көрсетуге көмегін тоқтатпауын тілейді. Аты да, заты да дардай компания өз мүддесін де, еңбеккерлері мұқтажын да тепе-тең ойлап, еңбек қатынастарын өскелең уақыт талап-талғамына сай үйлесімді қалыптастыруы қажеттігі күнненкүнге барынша сезіледі. Рас, қазір осынау өндіріс дамуды былай қойғанда, жұмыс ырғағын сақтау бойынша да қиындықтарды бастан кешіруде. Маусым айы аяғында Үкімет басшысы Серік Ахметовтің қатысуымен қомбинатта өткен кеңесте талданып, сыналғандай технологиялық жарақтанудағы, өнімдерді əртараптандырудағы, құралжабдықтарды жөндеудегі, қазақстандық тұтынушылар сұранысын өтеудегі кемшіліктер орынсыз дағдарысқа жол беруде. Соның салдарынан табыс та толымды болмай тұр. Солай болғанымен əлеуметтік саланы тұқыртудың не жөні бар деп ойлайсыз. Есесіне əрбір металлургтің, кеншінің көкейіне қонатын, құлағына кіретін сөз айтылса, қай-қайсысы жағдайды түсініп, ортақ ұмтылысқа қосылуға құлшынары анық. Сондықтан да түйткілді тарқатқан орнына күшейте түсуі қынжылтады жұртты. ҚАРАҒАНДЫ.

Астанада тўрєын їй ќымбаттады Елорда бўл жґнінен Алматыны басып озды Астанада соңғы бір айдың ішінде пəтердің бағасы екі пайызға жуық (1,61 %) қымбаттаған болса, Алматыда бұл көрсеткіш бір пайыз дерлік (0,64 %) қалыпты ұстады. Бұл туралы «КазРиэлтНедвижимость» порталына сілтеме жасаған Tengrinews.kz хабарлады. Осымен бір мезгілде Астанада пəтердің орта құны қыркүйек айында шаршы метріне 303,6 теңгені (1,9 мың доллар) құрағаны белгілі болды. Елордадағы жылжымайтын мүліктің қайталама рыногындағы пəтердің бағасы шаршы метріне 1,93 пайыздан 307 теңгеге (екі мың доллардан аса) дейін өсті. Жаңа үйлердегі пəтерлер ай ішінде шаршы метріне 0,7 пайыздан 287,1 мың теңгеге дейін көтерілді. Порталдың мəліметтері бойынша, жеке тұрғын үйлер əдепкі бағаларына 4,09 пайыздық өсім қосты. Бұл орташа бағаның 66,1 млн. теңге (432,3 мың доллар) болғанын білдіреді. Жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер телімі, бау-бақшалық жер жəне ауыл шаруашылығы алқабы ай көлемінде əр сотығына 4,3 пайыздан 1,4 млн. теңгеге дейін өсті. Бұл аралықта Астанадағы бір жəне екі бөлмелі пəтерлерді айына орта есеппен тиісінше 87,9 мың жəне 122,9 мың теңгеге (575 жəне 803

7

www.egemen.kz

доллар) жалға алуға болатын еді. Бірінші жағдайда ай ішіндегі жалдық ставка 0,87 пайызға өссе, екіншісінде 0,23 пайызға көтерілген. Өз кезегінде Алматыда қыркүйек айында пəтерлердің орта бағасы шаршы метріне 300,9 мың теңгені (1,9 мың доллар) құрады. Қайталама рыноктағы тұрғынжай бұл қалада ай ішінде 0,29 пайыздан 297,5 мыңға (1,9 мың доллар) дейін қымбаттады. Жылжымайтын мүліктің бірінші рыногындағы пəтерлер (жаңадан салынған үйлерде) ай көлемінде шаршы метріне 3,27 пайыздан 348,9 мың теңгеге (2,28 мың доллар) көтерілген. Бұдан басқа, Алматыда жеке тұрғын үйлердің бір нысаны 1,45 пайыздан 49,7 млн. теңгеге (325,1 мың доллар) жетті. Жеке құрылыс салу үшін керекті жер телімі, баубақшалық учаске мен ауыл шаруашылығы танабы сотығына 0,22 пайыздан 1,5 млн. теңгеге (9,6 мың доллар) дейін барды. Бір жəне екі бөлмелі пəтерлер бұл қалада айына тиісінше 75,1 жəне 98,4 мың теңгеге (491 жəне 643 доллар) жалға берілді. Бірінші жағдайда жалдық құнның өсімі 0,8 пайызды құраса, екіншісінде 0,2 пайызға тең болды. Мұрат АЙТҚОЖА.

Баќўл бол, бауырым!

Қазақ əдебиеті үлкен қазаға ұшырады. Аса көрнекті жазушы, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Дүкенбай Досжан 71 жасында кенеттен дүние салды. Ол 1942 жылы 9 қыркүйекте Қызылорда облысындағы Жаңақорған ауданының Құланшы ауылында туған. 1964 жылы ҚазМУ-ді үздік бітірген соң Алматы облыстық «Жетісу» газетінде, «Жазушы» баспасында, ҚР Баспа комитетінде, Қазақстан Жазушылар одағында, «Жалын» журналында, Авторлық жəне аралас құқықтар жөніндегі агенттікте жауапты қызметтер атқарды. 1996-2002 жылдары ҚР Ұлттық Банкі мұражайының директоры, 2002 жылдан «Мəдени мұра» – «Культурное наследие» журналының бас редакторы болды. Дүкенбай Досжан ХХ ғасырдың 60-жылдары əдебиетке келіп, қазақ прозасының дамуына айрықша үлес қосты. Оның құнарлы қаламынан 10 роман, 20-дай хикаят, 100-ден аса əңгіме дүниеге келіп, қалың оқырманның рухани қазынасына айналды. Əлемнің 20 тілінде жеке кітаптары, 2002-2003 жылдары аралығында 13 томдық шығармалар жинағы жарық көрді. Дүкенбай Досжан Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, «Парасат», «Құрмет» ордендерінің иегері. Түркістан қаласының жəне бірнеше аудандардың құрметті азаматы. «Зауал» романы үшін 1974 жылы «Молодая гвардия» баспасының «Қазіргі заманғы жақсы роман» сыйлығын, 1988 жылы Украинаның «Днепро» баспасынан шыққан «Жібек жолы» романы үшін «Тарихи тақырыптағы жақсы кітап» сыйлығын алған. Қазақ сөз өнерінің ірі өкілі болған қаламгер Дүкенбай Досжанның еңбекқор, қарапайым, аяулы бейнесі ел есінде сақталады. Қазақ əдебиетінің алтын қорына қосылған үздік шығармалары оқырмандармен бірге жасай береді.

Əдебиетімізге тап келген ауыр қаза туралы алыс сапарда жүріп естідім. Қазақ оқырманы тынымсыз ізденіс үстінде жүретін қаламы ұшқыр, ойы жүйрік, талантты жазушымыз Дүкенбай Досжанның жаңа шығармасын ұдайы тосып отыратын. Ылғи соны əсер, соны пікір, соны сөз іздейтін жəне табатын табанды қаламгер дəніккен оқырманын дəйім қуантатын. Енді сондай жарастықты жолығыстар біржолата тыйылды дегенге тіпті де сенгің келмейді. Дүкенбай мен оқырманның өмір жайлы мазмұнды сұхбаты еш уақытта толастамайды. Оған артында қалдырған мол мұрасы айғақ. Бақұл бол, бауырым Дүкенбай! Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫ.

Орны ойсырап ќалды

бар болатын. Таяуда бір газетте «Бельгер деген кім?» деген үлкен мақаласы шықты. Мен жайында жиірек қалам тартып, ізетін білдіруші еді. Мен де Дүкеш жайында талай рет жазған адаммын. Жалпы, бірбірімізбен сыйласуымыз өте жақсы болды. Көп шығармалары менің аударуыммен Алматыда, Астанада, Мəскеуде, тіпті, шетелдерде шығып жүрді. Асыл достың өмірден өтуі мен үшін ауыр болатыны да сондықтан. Қош, Дүкеш досым...

Дүкенбай Досжан ешкімге ұқсамайтын, жеке тұрған, жеке жүретін ғаламшар сынды еді. Оны біреу түсінді, біреу түсінбеді. Дүкенбай орны бөлек, оқылатын жазушы. Бұдан кейін де оқырманы іздеп жүріп оқитын болады. Өйткені, ол өзінің дара стилімен ерекшеленетін, проза саласында өте өнімді еңбек еткен қаламгер. Оның қаламынан бүгінгі заман мен тарихи тақырыптарға арналған дүниелер теңдей өрбіді. Ұлы адамдардың өміріне арналған романдары тағы бір төбе. Дүкенбайдың бір ерекшелігі – көркем шығармалары тек қана əдебиеттің жүгін көтеріп тұрмайтын, іргелі зерттеу еңбегі сияқты дүниелер жазғандығында. Атап айтқанда, «Отырар», «Фараби», «Жібек жолы» сынды дүниелері соған дəлел. Пенде болған соң ақыл айтатын кездерім де болды. Енді бəрі өтті, кетті. Дүкенбай жоқ. Дəмтұзының таусылғанына сене алмай, əлі де жүре тұруы керек еді, жарық дүниені көре тұруы керек еді деп қоям. Амал не? Енді бəрі көрген түстей боп, орны ойсырап тұр. Топырағың торқа болсын, бауырым!

Герольд БЕЛЬГЕР.

Əкім ТАРАЗИ.

Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлігі. Қазақстан Жазушылар одағының басқармасы.

Асыл досымнан айырылдым Дүкеш іні, досымның қазасын естігенде есімді жинай алмай қалдым. Осы жуырда ғана маған Астанадан телефон шалып, айдың орта шамасында Алматыға барамын, сонда міндетті түрде саған бір сағатқа кіріп шығамын деген еді. Ақыры, мінеки, ол дегені болмай қалды. Мен Дүкешті сонау 60-шы жылдардан білемін. Көптеген шығармаларын орыс тіліне аудардым. Романдарын да, повестерін де, əңгімелерін де. Оның үстіне өзі көп жазатын қарымды қаламгер еді. Шыққан кітаптары да жүзден асып

кеткен екен. Неміс тілінде де бірсыпыра кітаптары шығыпты. Дүкеш менің қатты қадірлейтін, сыйлайтын адамымның бірі. Негізінен алғанда, шығармаларын жоғары деңгейде деп есептеймін. Мысалы, «Жібек жолы» дейтін романы, «Қымыз» деген əңгімесі, басқа да хикаяттары. Дүкештің барлық кітаптары сөремде сықап тұр. Ал енді осындай қадірменді Дүкештің ойда жоқта қайтыс болуы мен үшін үлкен нəубет болып тұр. Өзі менен сегіз жас кіші еді. Алда талай ойлары, жоспарлары

Ќош, ќадірлі Дїкешім! Күні кеше сияқты еді ғой, университет аудиториясында алғаш танысқан балғын шағымыз. Сұңғақ бойлы, сымбатты, жасыңа қарамай өте сабырлы, ақшыл жүзің күлімдеп əлдебір классиктің романы туралы пікірлесейік деп оңаша алып шықтың да, ақындық өнері туралы толғанып, өзіңнің өлең жазатыныңды айттың. Бұл əңгіме əншейін сылтау еді. Бұрыннан жарасып жүрген көңіліміз, тіпті, жадырап, жастыққа тəн қызулықпен сол арада мəңгі дос боламыз деп серттестік қой. Бұл – əдебиетке жан-тəнімізбен сусындаған, жастық өмірдің қызығы таусылмайтын алаңсыз күндері еді ғой. Сенің табандылығың мен ізденімпаздығың, көркемсөзге деген құштарлығың талант пен алапат еңбекпен ұштасып, көптеген шығармаларды тудырды. Олардың арасында қазақ əдебиетінің тарихында қалатын туындыларың аз емес. Əсіресе, өткен ғасырдың алпысыншы, жетпісінші жылдарында жазылған əңгімелерің мен хикаяттарың

қазақ əдебиетін көркейткені анық. Өмірден аты бүкіл қазақ еліне қадірлі үлкен суреткер өтті. Оның достары да, күндеушілері де аз емес еді. Достары Дүкештің еңістен салса төске озған қуатты талантын, бірқалыпты сырбаз мінезін сыйлайтын, ал көре алмаушылар, өзі айтқандай, «біліп-білмей жасаған кейбір пендешілік ағаттығын» жалаулатып, ешкімге дес бермейтін алғыр қабілетін, таңғаларлық еңбекқорлығын қызғанатын. Бірақ, кім қалай десе де «асыл пышақ қап түбінде жатпайды». Бүгін еліңді, барша дос-жарандарыңды, сүйікті балаларың мен жарыңды, жарты ғасыр белің бүгіліп отырған үстеліңді тастап бақи дүниеге бет алыпсың. Қабырғам қайысып, көзім жасқа толып отыр. «Мəңгілік дос боламыз» деп серттескенде он сегіз жаста едік. Екеуміз де сертімізден айнығанымыз жоқ. Енді, міне, сен жоқсың. Қош, қадірлі Дүкешім, асыл досым!

Сұлтан ОРАЗАЛЫ.

Аяулы азамат болатын Мына дүниенің жалғандығы сол, небір жақсылардың көргенін бір сəтке де татырмай, кең дүниесін тарылтып жатады. Тағдыр осыдан алпыс жылдай бұрын Жаңақорғанның интернатында бірге жатып, бір мектепте оқыған Дүкенбай досымның да несібесін тоқтатты. Сол кезде-ақ аудандық газетке жиі шығып тұратын өлеңдерін

бірге оқып, бірге жаттап, бірге қуанушы едік. Сондай сəттерде, əлі есімде, балалық пайымы кең, бүкіл жан дүниесі, көңілі досқа деген шуақты мейі рімге толы Дүкенбай нұрланып, ажарланып кетуші еді. «Дарын – Алланың нұры» дегендей, туған жерінің тұмарындай болған Дүкең халқымыздың ірі жазушысы болды. Ана сүті,

Оңалбек СƏПИЕВ.

Болмысы бґлек жан еді Бойына біткен дарындылық пен еңбекқорлықтың арқасында Дүкенбай Досжан қаламы қарымды қаламгер, бейнелі баяндау дың білгірі ретінде танылды. Туындыларында магиялық реализм тəсіліне жиі жүгініп, ой ағынымен жаза отырып, кейіпкердің жан əлемін сөйлетуге əбден машықтанған бірегей жазушы еді. Дүниені суретпен көріп, аллегория мен шендестіруге жиі жүгіну

– Дүкеңнің қолтаңбасының ерекшелігі еді. Қаламгердің кітаптары əлемнің 20 тіліне аударылып, жалпы көлемі 3,7 миллион таралыммен басылып шыққан еді. Дүкенбай Досжанның Кітап палатасының Қазақстандағы «Оқырманы қисапсыз жазушы» деген куəлігін де алғаны есімізде. Оның соңынан қалдырған мұрасы оннан астам романды, жиырмадан астам хикаят, жүзге жуық əңгіме,

Ардаќтымыздан айырылдыќ Даңқты жерлесіміз, ауданымыздың құрметті азаматы, халқымыз мақтан тұтар қабырғалы қаламгер Дүкенбай Досжанның өмірден озғаны жайлы қайғылы хабарды естіп, қабырғамыз қайысып отыр. Соңғы екі-үш жылдың көлемінде Дүкенбай аға өзі туып-өскен, көптеген кітаптары үшін желі болған ОтырарТүркістан-Жаңақорған өңіріне жиі келіп,

Сырдың киелі топырағының жебеуі, елге, туған жерге жасаған қызметін ұрпағы пір тұтып, қарапайым Дүкенбайды тұлға етіп қалыптастырды. Жарықтықтың иманы саламат болып, жан нұры пейіште шалқысын. Ұрпағына тəңірдің шапағаты тисін. Қош, бақұл бол, бауырым!

жерлестерімен емен-жарқын кездесулер өткізіп жүрді. Жəне жай келіп-кете салған жоқ, жергілікті тұрғындардың мұң-мұқтажын, зəру мəселелерін шешетін бірқатар ұсыныстарын жоғары жақтарға қойып, солардың жүзеге асуларын ұдайы қадағалап отырды. Соның арқасында Жаңақорған ауданындағы өзінің туған ауылы – Қосүйеңкіде жаңа мектеп үйінің салына бастауына тікелей мұрындық болды.

Сонымен бірге, өзі оқыған осы мектеп пен аудандағы тағы бірқатар білім ордаларына өзінің көптеген кітаптарын əрдайым сыйға тартып отырды. Дүкенбай аға шын мəнінде де біздің ардағымыз еді. Ауданымыздан осындай дарынды жазушының, жақсы қамқор ағаның шыққанын біз де мақтан тұтушы едік. Ең соңғы келгенінде ата-анасы жатқан жерге бірге барып, дұға бағыштап

қисапсыз мақаладан тұрады. Дана Абай айтқандай: «Өлді деуге бола ма, айтыңдаршы өлмейтұғын артына сөз қалдырған», деп осындай жандарды айтуға болар, сірə. Баянды ғұмыр иесі Дүкенбай Д о с ж а н н ы ң қ а з а с ы қ а б ы рғамызды қайыстырып отыр. Туған-туыстарына, жақындарына қайғыларына ортақ екендігімді жеткізіп, көңіл айтамын. Бердібек САПАРБАЕВ.

қайтып едік. Сол жолы ата-бабаларына арнап ас та беріп кетіп еді. Қазір ойлап тұрсақ, мұның ақыры осыған əкеліп тұрғандай екен-ау! Осындай жақсы ағадан қапияда айырылып қалдық. Бірақ қолдан келер қайран жоқ. Болған іске болаттай берік болғаннан басқа амал жоқ. Біздің ендігі тілегіміз аяулы ағамыздың жатқан жері жайлы, топырағы торқа болсын! Сұлтан ТƏУІПБАЕВ, Жаңақорған ауданының əкімі.

Альмира ТОҚТАРБЕКОВА, ШҚО-дағы балалардың құқықтарын қорғау басқармасының бөлім бастығы:

«Мейірім» – балаларєа жылу сыйлайды – Альмира Тоқтағазықызы, «Мейірім» акциясы тұңғыш рет Шығыс өңірінде жүзеге асырылды. Аталған акцияның маңызы неде? – Облыста 3500-ден астам жетім бала мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар тұрып жатыр. Олардың ішінен, 2300ге жуығы – отбасыларда, 1400-ден астамы интернаттық мекемелерде тұрады. Бұл санаттағы балалардың 11 пайызы ғана баспанаға ие. Осы мəселені шешу үшін Шығыс Қазақстан облысы республикада алғаш рет жетім балаларға жəне атаанасының қамқорлығынсыз қалған балаларға қолдау көрсету жөніндегі 2011-2015 жылдарға арналған кешенді жоспарды əзірледі. Кешенді жоспардың мақсаты – аталған санаттағы балалардың өмір сүру

сапасын əлеуметтік жəне құқықтық кепілдіктерді қамтамасыз ету жолымен жақсарту. Яғни, бар лық санаттағы балалардың сапалы білім алу, медициналық жəне əлеуметтік қызметтерді пайдалануына жағдай жасау, ауыр тұрмыстық жағдайдағы балалар құқықтарын қорғау үшін кешенді шаралар жүйе сін қалыптастыру, балаларды ойдағыдай əлеуметтік бейімдеуге жағдай жасау жəне жұмыспен, тұрғын үймен қамтамасыз ету көзделіп отыр. – Кешенді жоспарды əзірлеу арқылы қандай жұмыстар атқарылды? – Кешенді жоспар қолға алынған 2 жыл ішінде облыста қыруар жұмыс атқарылды. Бірінші кезеңде, 2011 жылдан бастап, балалар үйінің тəрбиеленушілері мемлекеттік органдар мен өңірдің ұйымдары,

шағын, орта жəне ірі кəсіпорындарға əлеуметтік-патронаттық қолдау көрсету үшін бекітілді. Отбасыларда тəрбиеленіп жатқан жетім балалар да шетте қалмады. Барлық қалалар мен аудандарда «Мейірім» қайырымдылық акциялары ұйымдастырылды. Нəтижесінде, мемлекетттік органдар мен ұйымдар, бизнес құрылымдар өкілдерімен əлеуметтік келісімшарттар жасалды. Бүгінгі таңда мемлекеттік органдар, ұйымдар, жергілікті басқару органдары, банктер, ірі кəсіпорындардан бастап, шағын шаруа қожалықтарына дейін, үкіметтік емес ұйымдар, барлығы 1770 патронаттық ұйым 1700 жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды қамқорлығына алды. Балалардың шоттарына 90

миллионға жуық ақша аударылды. Бұл қаржыға олар тұрғынүйқұ ры лысжинақ жүйесі арқылы төмендетілген пайызбен тұрғын үй алу мүмкіндігіне ие болады. Патронаттық ұйымдар ақша аударып қана қоймай, балаларға тəрбие беруде, балалар үйі тəрбиеленушілерінің қоғамда əлеуметтік бейімделуіне белсенді қатысып, жұмыспен қамтамасыз етуіне көмектеседі, жазғы лагерьлерге жолдама ұсыну арқылы балалардың демалысы мен бос уақытын ұйымдастыруға қолғабыс етеді. Сондай-ақ, рухани-адамгершілік тұрғысынан тəрбиелеуге қатысады. Мысалы, Курчатов қаласының білім беру ұйымдары Шүлбі ауылында орналасқан облыстық балалар үйінің тəрбиеленушілерін Курчатов қаласы бойынша серуендетіп,

«Жағалау» жазғы сауықтыру лагерінде демалыс ұйымдастырды. Абай ауданының патронаттық ұйымдары хакімнің соңғы он жыл ғұмыры өткен Жидебайға саяхат ұйымдастырса, Бородулиха ауданы Жаңашүлбі балалар үйінің тəрбиеленушілерін Астана, Семей қалаларында серуендетті. Семей, Курчатов қалалары мен Күршім, Тарбағатай, Зайсан аудандарының патронаттық ұйымдары тұрғын үй алуға жəрдемдесті. Сонымен қатар, кешенді жоспарға қатысқан жəне патронаттық ұйымдарға бекітілген балалар туралы мəліметтер базасы құрылды. Алдағы уақытта мəліметтер базасын жаңарта отырып, балалардың өмірін бақылау жоспарланып отыр. Əңгімелескен Думан АНАШ, журналист.

ӨСКЕМЕН.


8

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2013 жыл

Саяси доктрина жобасы талќыланды

Таяуда «Ғылым қоры» АҚ-та «Нұр Отан» партиясының «Нұр Отан. Нұрлы болашақ жолында!» саяси доктрина жобасы талқыланды. Оған «Ғылым қоры» АҚ бастауыш партия ұйымының мүшелері мен ұжым мүшелері толық қатысты. Жиналысты «Ғылым» бастауыш партия ұйымының төрағасы, «Ғылым қоры» АҚ басқарма төрағасының міндетін атқарушы А.Байшекеев ашты. Күн тəртібіндегі мəселе – «Қазақстан-2050» Стратегиясын жүзеге асыру аясында «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясының жаңа міндеттері туралы А.Байшекеев жиналған қауымды

таныстырды. Ол өз сөзінде «Бастауыш партия ұйымының басты мақсаты партия Көшбасшысының жаңа саяси бағдарының негізгі бағыттарын өз ұжымында, ұйымында жəне жұмыс орнында белсенді жүзеге асыру болып табылады. Біздің жоспарларымыз стратегиялық сипатта, еліміздің алдында тұрған

ауқымды мақсаттарды ескере отырып, соған сəйкестендірілген болу керек. Бастауыш партия ұйымдары жəне оның мүшелері саяси жұмыстың жаңа формаларын тауып, игерулері тиіс. Біз өз ұжымымызды, оның əрбір қызметкерін қамту үшін ауқымды ақпараттық-насихаттық жұмыстарды тұрақты түрде жүргізіп отыруымыз қажет. Ұлттық жалпы табыс əрбір адамның, əрбір азаматтың табысынан құралады. Біздің əрқайсымыз жаңа қазақ стандық патриотизмнің рухани құндылықтарын қалыптастыруымыз қажет. Əрбір «нұротандық» негізгі бағыттары «Қазақстан-2050» Стратегиясында анықталған елімізді ауқымды жаңғыртуға белсенді қатысуы тиіс», деп атап көрсетті. Баяндамадан кейін өз пікірлерін білдірген партия мүшелері мен ұжым мүшелері «Қазақстан-2050» Стратегиясының негізгі міндеттерін жүзеге асыру арқылы Қазақстан əлемнің таңдаулы мемлекеттерінің қатарынан орын алатынына толық сенетіндіктерін жəне тек еліміздің ғана емес, сонымен бірге, партиямыздың жаңару мен жаңғырту стратегиясын жүзеге асыру үшін барлық күш-жігерлерін салатындарын білдірді. А.Байшекеев жиналысқа қатысушыларды «Нұр Отан» партиясының саяси доктринасы жобасымен таныстыра отырып, «Нұр Отан. Нұрлы болашақ жолында» саяси доктринасы

еліміздің ұстанып отырған саясатына сəйкес дер уақытында ұсынылып отырған маңызы зор іргелі құжат деді. «Нұр Отан» партиясының мүшелерінің талқылауына ұсынылып отырған «Нұр Отан. Нұрлы болашақ жолында!» саяси доктринасында партияның идеологиясы нақтыланып, ұзақ мерзімге арналған негізгі құндылықтары айқын далып көр сетілген. Доктрина Ел басының мемле кет тік бағытының тұрақтылығы мен баяндылығын, көркеюін қамтамасыз ететін тірек ретінде «Қазақстан-2050» Стратегиясын табысты жүзеге асыруға қызмет етеді жəне оның қызмет ету мерзімі бірнеше онжылдықтарға есептелген». Баяндамадан кейін сөз алған партия жəне ұжым мүшелері «Нұр Отан» партиясы ұсынып отырған «Нұр Отан. Нұрлы болашақ жолында!» саяси доктринасын толық қолдайтынына жəне жүзеге асыруға белсене атсалысатындарына сендірді. Жиын соңында қатысушылардың талқылауымен жəне мақұлдауымен «Қазақстан-2050» Стратегиясын жүзеге асыру аясында «Нұр Отан» халықтықдемократиялық партиясының жаңа міндеттерін жүзеге асыру жəне «Нұр Отан» партиясының «Нұр Отан. Нұрлы болашақ жолында» саяси доктринасы жобасын қолдау туралы қаулы қабылданды. «Егемен-ақпарат».

Ќос єасырдыѕ куəгері Ќызылорда ќаласыныѕ ќўрылєанына 195 жыл Астаналық рух деген болады. Ресейдің Санкт-Петербургін, Түркияның Ыстамбұлын қараңыз. Табаныңыз тигеннен бұрын сол мемлекетке астана болғанын, барлық маңызды мəселенің сол қалада шешілгенін сезесіз. Оларды айтпай-ақ, Алматыны алыңыз. Алматы – əрбір қазаққа ыстық қала. Бүгінде аңсарымыз Астанаға ауғанымен Алматыға деген бір қимастықтың əркімде бары білінеді. Сол секілді Сырдың бойын жағалай жатқан Қызылордаңыздан да астаналық рухтың сезілетінін жасырмаймыз. Сонау бір қиын-қыстау заманда, алмағайып кезеңде бұл қала қазаққа астана болды. Осы жерде біздің болашағымыз шешілді. Сондықтан желі бетіңді қарпып, шаңы көзіңді аштырмаса да қазақтың əрбір баласынан Ақмешітке деген бір іңкəрлік сезетініміз бар. Елбасының өзі «Сыр – Алаштың анасы» деп бекерден-бекер айтпаған шығар. Ал осы Сырдың бойын жайлап жатқан қалаға деген іңкəрлікті де біз осы арадан табатын сияқтымыз. Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Биыл Алашқа астана болған Ақмешіттің іргетасы қаланғанына 195 жыл толып отыр. Шындығында, қаланың тарихы одан əріде жатыр деген ойымызды жасырып қалғымыз келмейді. Дегенмен, қағазға түскен уақыт осы. Осының өзінде Қызылорданың екі ғасырға жуық тарихы бар екен. Астана болған, бас қала болған Қызылорданың жай-күйі қандай? Бүгін біз осы тұрғыдан сөз қозғап көрелік. «Жомарттың қолын жоқтық байлайды» деген сөз бар. Сол сияқты бүгінде бар тірліктің қаржыға кеп тірелетіні белгілі. Соңғы кезде қаланың бюджеті көбейгенін байқаймыз. Жыл басында қала бюджеті 23 миллиард 699 миллион теңге деп белгіленген-тін. Арада алты ай өткенде бюджеттің 40,3 пайызға ұлғайғанының куəсі болып отырмыз. Яғни, дəл осы кезеңде Қызылорданың қазынасы 33 миллиард 251 миллион 390 мың теңгені құрады. Қаржының көзі жеткілікті. Енді не жасалып жатыр? Республикалық жəне жергілікті бюджеттен 5 миллиард 317 миллион теңге бөлінді. Бұл тек жол жөндеуге ғана жұмсалатын ақша еді. Осының арқасында жалпы ұзындығы 93,6 шақырымды құрайтын 76 көшеге қайта жаңғырту, күрделі жəне орташа жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатыр. Сонымен қатар, қалалық бюджеттен бөлінген 101 миллион 200 мың теңгеге 82 көшенің жолдары ағымдағы жөндеуден өткізілді. Əуежайдан қалаға дейінгі жолдар күрделі жөндеуден өткізіліп, жарықтандырылуда, орталық Жібек жолы көшесі 6 жолақты болып кеңейтілді. Айта кетейік, Жібек жолы көшесі өте аз уақытта сапалы түрде жасалып шықты. Сонымен қатар, қаланы абаттандыруда да үлкен жұмыстар атқарылып жатыр. 2013 жылы қалалық бюджеттен бағдаршамдардың, жол белгілері мен жол бағыттағыштарының жоба-сметалық құжаттарын əзірлеуге 10 миллион 600 мың теңге қаралыпты. Бүгінде жаңа үлгідегі 31 бағдаршам жəне жол белгілері мен жол бағыттағыштары орнатылды. Қалада абаттандыру жұмыстары қарқын алды. Осы жылы қалалықтардың өзекті мəселелерінің бірі жаяу жүргіншілер жолын салуға облыстық, қалалық бюджеттен 923 миллион теңге бөлінді. Аталған қаржыға 24,3 шақырымды құрайтын 20 көшеге жаяу жүргіншілер жолы салынып, 37 көпқабатты тұрғын үйдің аулаішілік жаяу жүргінші жолдары мен автотұрақтары салынуда. Биыл түнгі қаланың

көркі ажарланып келеді. Түнгі уақытта неон шамдар көзіңді қыттықтап, самаладай жарқыраған жарықтардан сəуле шашылып тұрады. Сонымен қатар, қазіргі заман талабына сай 50 жерге автобус аялдамалары орнатылды. Жалпы, Қызылорда қаласының бас жоспары тұңғыш рет 1976 жылы 18 қазанда жасалған. Одан бері талай заман өтті. Сондықтан қаланың бас жоспары қайта жасалды. Бас жоспарға сəйкес алдағы 10-15 жылдың көлемінде қала Сырдария өзенінің сол жағалауындағы оңтүстік бағытта дамитын болады. Қазірдің өзінде қалада 250 мыңнан астам тұрғын тұрады. Болашақта бұл көрсеткіш 500 мыңнан асады деген болжам бар. Сондықтан да бүгінгі күні дарияның сол жақ жағалауын игеру мəселесі тұр. Сырдария өзенінің сол жақ жағалауындағы жалпы көлемі 1532 гектар аумаққа, өзеннің оң жағалауындағы 30 гектар аумаққа инженерлік геологиялық зерттеу жұмыстарын жүргізуге облыстық бюджеттен 132 миллион 800 мың теңге бөлінді. Бас жоспарға сəйкес аталған аумақта 5-6 қабатты тұрғын үйлер, 5-9 жəне 5-12 қабатты əлеуметтік нысандар мен бизнес орталықтар құрылысы жобалануда. Сырдария өзенінің екі жағалауын байланыстыратын Мұратбаев көшесінен автомобиль көпірінің құрылысына өткен жылы облыстық бюджеттен 63 миллион 600 мың теңге бөлініп, жоба-сметалық құжаттары мемлекеттік сараптама қорытындысымен əзірленді. Жобаның жалпы құны 5 миллиард 975 миллион теңгені құрамақ. Жыл басынан бері пайдалануға берілген тұрғын үйлердің көлемі өткен жылмен салыстырғанда 1,5 есеге артып, 50586 шаршы метрді құрады. Республикалық жəне жергілікті бюджеттерден бөлінген 3 миллиард 177 миллион теңгеге барлығы 44063 шаршы метрді құрайтын 26 тұрғын үй пайдалануға беріліп, 684 отбасы жаңа пəтермен қамтылады. Бүгінде мемлекеттік саясаттың басты бағыты индустриялық-инновациялық жобаларды дамыту болып табылады. Осы күні Қызылордада үдемелі индустриялықинновациялық даму бағдарламасы аясында жасалған карта бойынша жəне одан тыс құны 1 миллиард 218 миллион теңгені құрайтын 5 инвестициялық жобаны іске қосып, 217 жаңа жұмыс орнын ашу жоспарлануда. Атап айтқанда: «Жан Арай Жем» ЖШС-нің «Қуаттылығы тəулігіне 80 тонна құрамажем зауыты» жобасы. Жоба құны 280 млн. теңге, жаңадан 18 жұмыс орны ашылады; «Ақбарыс» ЖШС-нің «Мал бордақылау цехы жəне ет өндіру

цехы ның құрылысы» жобасы. Жоба құны 200 млн.теңге, жаңадан 40 жұмыс орны ашылады; «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ Қызылорда филиалының «50 дана жылыжай құрылысы» жобасы. Жобаның құны 283 млн. теңге. Жаңадан 55 жұмыс ашылады; «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ Қызылорда филиалының «70 дана жылыжай құрылысы» жобасы. Жобаның құны 385 млн. теңге. Жаңадан 70 жұмыс орны ашылады; «Узаков» ЖК-ның «Қабырға жəне жаяу жүргінші жолдардың материалдарын өндіріс құру» жобасы. Жобаның құны 70 млн.теңге. Жаңадан 34 жұмыс орны ашылады. Қызылордадан шыны зауытын салу жөнінде шешімнің қабылдануы, қалада көптеген жаңа жұмыс орындарының ашылуын қамтамасыз етіп, өңірдің ел экономикасына қосатын үлесін арттырары сөзсіз. Қалада алдағы жылу маусымына дайындық жұмыстары жүргізілуде. Биыл республикалық жəне облыстық бюджеттен бөлінген 291 миллион 300 мың теңгеге ұзындығы 2 шақырым магистральді жылу трассалары мен жылу желілері қайта жаңғыртылуда. Алдағы жылу маусымында бірінші кезекте шешуді қажет ететін өзекті мəселелердің бірі – жылу орталығындағы тозығы жеткен №3 турбогенераторды ауыстыру үшін жоба-сметалық құжаттамасын əзірлеп, мемлекеттік сараптамадан өткізуге облыстық бюджеттен 13 миллион 400 мың теңге бөлінді. Бұл қалада атқарылып жатқан жұмыстардың бір парасы ғана. Аймақ басшылығының Сырдағы астанаға байланысты іс-жоспарларын сөз етер болсақ, əңгіменің бұдан да ұзайтынын білеміз. Сондықтан осы арадан бір түйіп, Қызылорда қаласының 195 жылдық мерейтойына орай өткізілетін істерді айтайық. Қала күні – бұл тек Қызылорданың ғана емес, барша аудандардың дамуына жаңа серпін беруге тиіс шара болып отыр. Сондықтан Қызылорда қаласының ел өміріндегі стратегиялық маңыздылығын көрсету басты міндеті тұр. Облыс тарихы үшін маңызы бар мерейтойды өз деңгейінде атап өту мақсатында мерекенің негізгі іс-қимыл бағытын анықтайтын «Қала күні» мерекесін ұйымдастыру жəне өткізудің арнайы тұжырымдамасы дайындалды. Мерекеге дайындық барысында қала аумағындағы көшелер, үйлердің қасбеті мерекеге сай безендіріледі, сондай-ақ гүлзарлар, саябақтар, аула аумақтары, басқа да қоғамдық орындар көгалдандырылып, тəртіпке келтірілуде. «Қала күніне» аймақ аудандары мерекелік

тарту жасамақ. Бүгінде қаланың арнайы белгіленген аумақтарында сквер-аллеялар салынуда. Сонымен бірге, қаланың көркемдік-эстетикалық сəнін, келбетін жақсарту бағытында Жібек жолы көшесі бойына арнайы жасанды «гүл композициясы» қойылып, электр бағандарына 600 дана гүл шарлары орнатылды. Осындай түрлі шынайы заттарға ұқсас жасанды композицияларды қаланың бірнеше аймағына қою жөнінде эскиздік ұсыныс əзірленіп, жұмыстар жүргізілуде. Қаланың түнгі жарықтандыру жұмыстарында да жаңа қондырғы құрылғылар іске қосылатын болады. Орталық көшелердегі 25 аркалық қондырғылар қайта жөндеуден өткізіліп, флекс-неон шамдары арқылы ұлттық ою-өрнекте бейнеленуде. Жалпы «Қала күні» үш кезеңдік бағдарламада өткізілетін болады.Бірінші кезең 14-30 қыркүйек аралығында деп белгіленген. Əр аудан Қызылорда қаласындағы мəдениет жəне өнер күндерін өткізеді. Бұл күндері əр ауданның жекелеген жүйелік бағдарламасына сəйкес сквер, аллеяларды ашу, түрлі көрме, жəрмеңке, спорттық шаралар мен спектакльдер жəне əр ауданның өнерпаздарының галаконцерті ұйымдастырылатын болады. Екінші кезең – 1-8 қазан аралығында қала орталығындағы түрлі əлеуметтік нысандардың пайдалануға берілуі, индустриялық-инновациялық жобалардың тұсаукесері, бұқаралық спорттық шаралар, концерттер мен фестивальдар, т.б. көптеген түрлі халықтық сипаттағы шараларға жалғасады. Бұл шараларға кəсіпкерлер мен коммерциялық ұйымдар, қоғамдық бірлестіктер, ардагерлер мен жастар, өзге ұлт өкілдері, үкіметтік емес ұйымдар, жергілікті ақын-жазушылар тартылатын болады. Үшінші кезең – 9-11 қазан аралығында «Қала күнін» қорытындылау екпінді шаралары болып белгіленген. Мысалы, Орталық стадионда Қазақстан футболының негізі қаланғанына 100 жыл толуына орай футбол жұлдыздарының жергілікті футбол командаларымен жолдастық кездесу ойыны, Сыр бойынан шыққан танымал өнер жұлдыздарының қатысуымен ретро стильдегі «Əн тербеген Қызылорда» əн фестивалі, «Қала күні» мерекесінің қорытынды гала-концерті осы кезеңге белгіленген. Сонымен, екі ғасырға жуық тарихы бар қала жаңа серпілістің алдында тұр. Лайым, тың серпін Алашқа астана болған Ақмешіттің ажарын аша түссін деген тілек бар. ҚЫЗЫЛОРДА.

 Тағзым

Қазақстан прокуратурасының тарихында есімі алтын əріппен жазылған тұлғаның бірі – Өтеген Сейітұлы Сейітов. Ол халқымыз үшін ең қиын кезеңде дүниеге келіп, тағдырдың маңдайына жазған тауқыметіне мойымай, өрліктің, ерліктің үлгісін көрсете білген қайраткер еді. Өтеген Сейітұлы он сегіз жыл бойы Қазақ КСР прокуроры қызметін атқарып, қарапайымдылығы мен кісілігін асқақтатып, көптің құрметіне бөленді, батасын алды. Сөзіміздің растығын нақты дəлелдермен дəйектеп, «бүгінгі прокурор қандай болу керек?» деген сұраққа Өтеген Сейітов өмірі мен тағылымы арқылы жауап беруге болатын тəрізді.

Ґмірі ґнегелі тўлєа еді немесе Ґтеген Сейітов туралы толєаныстар Адам тағдыры əрқилы қалыптасады. Балалық шағы аштық жылдарымен тұспа-тұс келіп, анасынан ерте айырылған, жетімдіктің зардабын аяусыз тартқан Өтеген Сейітұлының: «Кейде оңа ша қалғанымда əртүрлі себептермен өмірімнің талай-талай белестерін шым-шымдап еске аламын. Өмір болған соң жақсылығы да, жаманшылығы да аралас. Не де болса, бұл менің өмірім, өткен соқпақтарым. Отызыншы жылдардағы жетім көңіл, аштықпен өткен балалық, онан беріректегі иығымызға бүтін киім іле алмай жүрген қайран бозбалалық, оқ пен оттың арасындағы жанкешті майдан, шыбын жанның саулығы мен бейбіт күндердің қызығы, балаң махаббат, қызмет, тұрмыс сергелдеңі, перзент қызығы, республикалық дəрежедегі қызметке көтерілуім – егер осы жолдың барлығын өзім бар болмысыммен сезініп өтпесем адам сенбестей. Бұл – тағдыр, бұл – өмір», деген сөздерінде бір адамның тұтас ғұмыры бір дəннің қауызына сыйып кеткендей. Өтеген Сейітовтің өмірлік мақсаты заңдылықты сақтау, қылмыс атаулымен күресіп, азаматтардың құқығы мен мүддесін қорғау болатын. Ол 1966 жылдың 28 наурызында КСРО Бас прокурорының бұйрығымен Қазақ КСР прокуроры болып таға йындалды. Республика прокуроры болып тұрған шағында елдегі əр оқиғаға жеке мəн беріп, назарынан тыс қалдырмауға тырысты. Əсіресе, Шымкент қаласында болған оқиға туралы баяндаған естелігінен «Ұшқыннан жалын қаулайды» деп бұзақының қолынан жарақат алып, қаза тапқан адамның өлімін қала милициясынан көріп, көтерілген халықтың наразылығы туралы жан-жақты баяндап берген. Көшеде соққыдан есінен танып, құлап қалған азамат милиция бөлімшесіне жеткізілгенде көз жұмады. Кім екенін анықтаған сəтте автобаза қызметкері екені белгілі болады. Ақпаратты анық білмеген марқұмның əріптестері, қаланың көлік жүргізушілері отқа май құюшы бұзықтардың сөзіне ілесіп, қала орталығында машиналарды бір жерге тіреп қойып, көліктердің жүруіне мүмкіндік бермеді. Қолдарына бензин толған құтыларды алып, облыстық жəне қалалық ішкі істер басқармасының ғимараттарын өртеп жіберген. Абақтыны қоршап алып, оны да өртемекші болған сəтте милиция қызметкерлері жанқиярлық ерлік көрсетіп, түрменің түгелдей өртенуіне жол бермеді. Шұғыл тексеру жүргізіліп кінəлілер анықталды. Бірақ мұндай арандатушылардың лаңынан қаншама адам құрбан болып қаншама адам тағдыры орны толмас өкінішке ұшырады. Мұны жылдар өткен соң да ұмыта алма ған Өтеген Сейітұлы оқиғаны баяндау арқы лы, мұндай оқиғалардың қайталанбауы үшін халықтың шынайы ақпаратты білуінің маңызды екенін ескертеді. Əрине, кінə екі адам арасындағы жанжалдан туындағанын, милиция қызметкерлерінің тек көшеде жарақат алған жанға көмек көрсеткенін білгенде, жаппай тəртіпсіздік орын алмас еді. Арада қаншама жылдар өтсе де əлгі келеңсіз жайтты күрсініспен есіне түсірген азаматтың өз халқына жанашырлығы анық байқалады. Өтеген Сейітовтің өмірдің талай қиындығын өз басынан өткере отырып жинақтаған тəжірибесі бүгінгі таңда осы салада қызмет атқарып жүргендерге сабақ болары сөзсіз. Оның осы лауазымда отырған шағында Алматыда адам жаны түршігетін оқиға орын алды. Қала халқын шулатқан бұл жағдай Д. деген қылмыскердің ісəрекетіне қатысты еді. Жазықсыз үш қыздың қанын мойнына жүктеп, жиырма жеті қызды зорлаған қанішер ақыры қолға түсті. Өтеген Сейітұлы республика прокуроры бола тұра, мемлекеттік айыптаушы ретінде сот процесінің аяғына дейін қатысты. Құрбандарын алдын ала аңдып, тасалау жерде тап беріп, зорлықзомбылық көрсеткен қылмыскер ойына келгенін істеген. Əккі қимылдайтын қарақшы əрекетін еш айғақсыз жүргізген. Міне, сондықтан да оны қолға түсіру оңай болмады. Бұған қатты алаңдаған ата-аналар қыздарын көздерінен таса қылмай, жүретін жағдайға жетті. Халықтың əбден мазасын алған осы оқиға барысында ішкі істер қызметкерлерінің қырағылығынан гөрі кемшілігі көп болғанын, кейін

тергеуде анықталғандай қылмыскер екі рет қолға түссе де əділ жазадан құтылып кеткені анықталды. Дегенмен, құқық қорғау органы қызметкері жауызды кезекті қылмысы үстінде қолға түсірді. Мемлекеттік айыптаушы ретінде Өтеген Сейітұлы бұлтартпайтын деректерге сүйеніп, азғынға өлім жазасын қолдануды сұрады. Соттың үкімі бойынша Д. ең жоғары жазаға кесілді. Өтеген Сейітұлының жарқын келбеті əріптестері мен шəкірттерінің жадында əрдайым сақталған. Өйткені, ол өз кезеңіндегі қауырт жұмыстардың басықасында болды. Кез келген істі жоғары деңгейде атқарып, елдің ықыласына бөленді. Тамас АЙМҰХАНБЕТОВ,Абай атындағы ҚазМПУ-дің кафедра меңгерушісі: Өтеген Сейітұлының менің өмірімдегі орны ерекше. Ол бізге бой түзер үлгі əрі үйретері мол ұстаз еді. Кісілік қалпымен, адамгершілігімен жəне де тазалығымен есімізде ұзақ сақталады. Бүгінде ол кісінің көзі тірі болса тоқсанға толып, мерейтойын бəріміз бірге тойлар едік. Ардақты аға туралы айта берсең сөз таусылмайды. Əсіресе, өзімнің қызмет бабыммен жер-жерге жиі шығатын мəселе – ол-сотталғандардың ісіне қатысты болатын. Бұрын сот жүйесінде жұмыс істеп келгендіктен, темір тордың арғы жағындағы адамдардың тағдырына қатысты жағдайлар маған жете таныс болатын. Осы мəселеге байланысты басшымыз да əр істі мұқият тексертіп, талай жазықсыз сотталған жандардың шырақтарын қайта жағуға себепші болды. Өтеген Сейітұлы айына екі рет қабылдау жүргізетін. Əсіресе, соғыс ардагерлері мен ауылдан келген қарапайым халықтың мəселесін шешуге үлкен мəн беретін. Біз арнайы аймақтардағы түрмелерге барып, тексеру жұмыстарын жүргізіп, сотталғандармен, əсіресе, жасөспірімдер мен əйелдер колонияларында жазаларын өтеп жатқан жандармен жүздесуге міндетті болатынбыз. Есіме түсіп отырған бір мысалды келтіріп өтейін, бірде алдымызға совхоздың қаржысын қымқырған деген айып тағылған əйел адамның ісі келіп түсті. Шиеттей бала-шағасы бар екен. Іс туралы баяндағанымызда, Өтекең: «Əйел адам біреу итермелемесе, мұндай қылмысты өзі жасай алмайды, ұйымдастырушыны іздеңіздер», деді. Біз оның өзі кінəлі екенін дəлелдеп бердік, сонда да көзінен сенбеушілік байқадық. Онысы балашағасы бар əйел адамды қылмыс жасады деуге қимай отырғаны ғой. Мұндай əрекет тек жаны таза, əр адамның тағдырын өз жанынан өткізіп барып, əділ шешім шығаруға талпынатын жанның ғана қолынан келеді. Талай рет қол астындағы қызметкерлерінің баспана мəселесін шешіп, тұрғын үй алуына көмектесті, менің де баспана мəселемді шешіп берген болатын. Өтеген Сейітұлының ірілігіне, кісілігі мен кішілігіне əркез тəнтіміз. Оңалсын ЖҰМАБЕКОВ, Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты: Өтеген Сейітұлы – мен үшін əкемдей ыстық жан. Он сегіз жасында қан майданға аттанып, Отанын қорғап келген оның азаматтығы туралы айтпай кету мүмкін емес. Республиканың кадрларын мұқият зерделеп, ешкімді танысына, жеріне, еліне бөліп-жармай, бəріне əділетті қараған басшы еді. Өтеген Сейітұлы мен мектеп бітірген кезде республика прокуроры болатын. Тағдыр мені осындай асыл ағамен жолықтырғанына ризамын. Менің бүгінгі дəрежеге жетуіме де ағаның батасы мен өмірлік берген бағдары себеп болды деп санаймын. Үш жыл қол астында ерекше тапсырмалар жөніндегі көмекші қызметін атқардым. Сонда оның республикамызда жəне сол уақыттағы Одақ көлемінде де өте беделді екеніне көзім анық жеткен. Кеңес Одағының Бас прокуроры Руденко да өте бір үлкен ілтипатпен қарайтын Өтеген Сейітұлының халқымыздың тағдырына асқан жауапкершілікпен қарағанының куəсімін. Жергілікті халықтың өкілдері арасынан кадрларды іріктей жүріп, баулып шығарғаны өз алдына бөлек əңгіме. Үлкен жүректі, кеңпейіл, таза, ісіне адал, жақсылыққа жаны құмар, жамандыққа жаны қас адам ретінде ел тарихында өзіндік орны бар Өтеген Сейітұлының прокуратура органдарының қызметін қалыптастырудағы еңбегі ұшан-теңіз.

Уақыт деп аталатын сəт зымырап тоқтамақ емес. Кеше ғана арамызда жүрген жандар бүгін жоқ. Жақсының өзі кетсе де, көзі кетпейді. Ақыл-парасаты мол, халықтың қамын өз басынан артық қойып, дүние-байлық жинауды мақсат тұтпаған, адамгершілік пен қарапайымдылықты қос қанатындай қатар ұстай білген Өтеген Сейітұлы өмірі бізге өнеге. Оның жарқын келбеті жылдар өтсе де жарқырап ұмытылмайды. Нұрмаханбет ИСАЕВ, Қазақстан Республикасы Бас прокурорының орынбасары.


Əкімдер кəсіпкерлерді ауылєа шаќырады Бүгінде аудан, ауыл-аймақтарда жұмысы тоқтап қалған кəсіпорындар мен жобалар өте көп. Міне, осыларға инвестиция тартып, қайта жандандыру мақсатында жақында «Оңтүстіктің инвестициялық жобалары» атты бесінші көрме өткізілді. Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Оған Шымкент қаласы мен Ордабасы жəне Сайрам аудандарындағы 30-ға жуық инвестициялық жобалар көрсе тіліп, өз кезегінде əр аудан əкімде рі жобаларды таныстырып өтті. Тағы бір ерекшелік – инвесторларға жобалар туралы ғана емес, аудандардағы пайдалы қазба кен орындары туралы да толық ақпараттар жария етілді. – Бұл көрме облыс аумағында кəсіпкерлік нысандардың көбеюіне ықпалын тигізіп отыр, – дейді облыс əкімінің орынбасары Сапарбек Тұяқбаев. – Бүгінгі күні Үдемелі индустриялық-инно вациялық даму мемлекеттік бағдарламасына қатысуға ниет білдірген кəсіпкерлер саны 101-ге жетті, бұл республика бойынша өтініш берушілердің 40 пайызын құрап отыр. Былтырғы жылы бізге тек 102 өтініш келіп түскен болатын. Қазір аудандардағы пайдалы қазбалар қорлары игеріле бастады, мысалы, Бəйдібек ауданында травентин тасы кен орнын игеруге 7 кəсіпкерден өтініш түсіп отыр. Бүгінгі күні сол кен орнының

аумағын индустриялық аймаққа айналдыру қарастырылуда. Ал, облыстық Кəсіпкерлерге қызмет көрсету орталығының директоры Нұржан Алтаев «Бір ай көлемінде инвесторларға тиім ді əрі маңызды деген 3040 жобалар ұсынылған болатын. Өткен көрмелердегі жобаларға қызығушылық танытып, меморандумға қол қойған инвесторларға біздің орталық пен ауыл əкімдіктері тарапынан жанжақты көмек көрсетілуде. Мысалы, Түлкібас, Төле би аудандары мен Түркістан қаласының əкімдіктері кəсіпкерлерге жобаларды іске асыруға қажетті жер телімдерін бөліп берді. Түлкібас ауданында 100 гектар аумақ та интенсивті бау-бақша отырғызылып, 5 гектарға «жерқұлақ» саңырауқұлағы өсірілетін болды. Түркістанда кəсіпкерлерге индустриялық ай мақтан кірпіш зауытын соғуға, балық шаруашылығына ар налған аймақ, шыныдан жасалған шөлмек шығаратын зауыт салуға жер бөлінген. Айтып өту керек, аталған жобалардың қаржыландыру мəселесі осы біздің орталық арқылы жүзеге асуда»,

деп бұл көрменің қол жеткізген жетістігі көп екенін айтып өтті. Көрмеде Сайрам ауданында құрамажем шығаратын зауыт құрылысы, «жасыл» технологияны қолдану арқылы жібек жібін өндіретін шаруашылықты ұйымдастыру, кілем шығаратын фабрика құрылысы, интенсивті алма бақ өсіру, Ордабасы ауданында шұжық цехын салу, балық шаруашылығын дамыту жəне өндеу жобасы, Шымкент қаласындағы «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймақта» ұсынылатын шарттар, қуаттылығы 10 МВт жылу жəне электр стансасын салу, тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеу, суды тазалайтын қондырғылар дайындайтын зауыттарын салу секілді бірқатар жобаларды ұсынды. Сөйтіп, инвесторлар мен əкімдіктер арасында 23 меморандумға қол қойылды. Егер бұл жобалар қолға алынса жалпы сомасы 37,6 млрд. теңгеге инвестициялық жобалар іске асырылып, аталған аудандарда 3 мыңға жуық жаңа жұмыс орындары ашылады деген үміт бар. Ал, «Оңтүстіктің инвестициялық жобалары көрмесінің» жалпы қорытындысы бойынша құны 110,9 млрд. теңгені құрайтын 70 меморандумға қол қойылып, облыста 6 мың жаңа жұмыс орны ашылады деп жоспарлануда. Оңтүстік Қазақстан облысы.

Ќартаймаудыѕ ќўпиясы Қазақстан Президенті Іс басқармасының Алматыдағы медициналық орталығында Ресей медицина академиясының корреспондент-мүшесі Еуропа геронтология жəне гериатрия қауымдастығының президенті медицина ғылымдарының докторы профессор Владимир Хавинсон тəжірибе-сағатын өткізіп адам ағзасының тез қартаюына əкелетін жайттар жайында кеңінен ақпарат берді Гүлзейнеп СƏД РҚЫЗЫ

«Егемен Қазақстан»

Соңғы 10 жылда ел м здег ана өл м 3 есе азайып сəбилерд ң шет неу – 1 5 есе кем ген Ал халықтың орташа өм р сүру жасы 69-ға жеткен М не бұл көрсетк штер Қазақстанда адам дамуы индикаторының жет ст г не халықтың денсаулығын қорғау жүйес не қосылған үлкен үлес Ресейд ң геронтология ғылымы саласындағы көрнект ғалымының аталмыш ауруханаға кел п тəж рибе-сағатын өтк зу н ң өз нд к сыры бар Қазақстан Президент Іс басқармасының медициналық орталығының бас дəр гер Əм р Ахетовтың айтуынша мұнда медицина ғылымдарының докторы профессор В В Бенберинн ң жетекш л к ету мен қартаюдың т нд к гуморальдық нутрициональдық жəне патогенетикалық тет ктер н ң дамуы сондай-ақ гериатрия саласында клиникалық ғылыми

жұмыстар жүрг зуде бұрынғы мемлекетт к қызметкерлерге тұрақты медициналық қызмет көрсетет н емдеу орны нег зг база болып табылады Соның нəтижес нде Орталықтағы медициналық кызмет көрсетет н контигенттерд ң орташа жасы 80-ге жетт Мұнда 90 жəне одан да жоғары жастағы 158 адам т ркелген – Ғалымдар əдем қартаю мен жастықты сақтаудың жолдарын əд стер н мыңдаған жылдар бойы здеп келед – дейд профессор Владимир Хавинсон – Дəл рек айтсақ бұл ғылымның оның ш нде фундаментальды ғылымның енш с нде Қаз рг кезде ғалымдар қартаюдың əртүрл анықтамаларын табуда Б реулер қартаюды жасушалық заттың физико-химиялық құрылым өзгер с десе өзгелерд ң ойынша қартаю шк жəне сыртқы ортадан қорғанудың физиологияның төмендеу дейд Б рақ қалай десек те қартаю – табиғи құбылыс

Профессор геронтология мен гериатрия бойынша Кореяда өткен соңғы дүниежүз л к конгреске жүз мемлекеттен бес мың делегат қатысқанын олар əрқайсысы өз жет ст ктер н ортаға салғанын айтты Сондағы түйген м з дейд ол қартаюдың нег зг ем – дəр дəрмек емес саламатты өм р сүру салты мен мəдениетт л кт ң ағарту с мен тəрбиен ң деңгей не байланысты екен Тəж рибе сағаты барысында профессор Қазақстанда жоғары технологиялық медицина саласы қарқынды дамып келе жатқанын əр дəр герлерд ң б л кт л г артқанын бұл мəселеге Президент Н Назарбаевтың ерекше көң л бөл п қолдау көрсет п отырғанын атап көрсетт – Əрине Ресей мен Украинада геронтология жəне гериатрия институттары кафедралары бар б рақ Қазақстан ТМД елдер бойынша осы салаға үлкен көң л бөл п отырған үш нш мемлекет Ендеше бұл мəселен ң күрдел л г н болашағын түс н п оны қолға алып отырған ҚР Президент Іс басқармасының медициналық орталығы мен оған жетекш л к етуш профессор В В Бенберинн ң жаңа технологияны жаңа б л мд Қазақстанға əкелуд ойластырып осыншама жұмыс атқарып жатқаны əрине өте құптарлық əр қуанарлық жайт – дед ол

НАЗАР АУДАРЫҢЫЗ ТЕНДЕР Қазақстан Республикасы Қаржы министрл г Мемлекетт к мүл к жəне жекешеленд ру комитет «Атырау мемлекетт к мүл к жəне жекешеленд ру департамент » ММ республикалық мүл кт мүл кт к жалдауға жалға алуға беру бойынша тендер өтк з лет нд г туралы жариялайды Тендердің өтетін орны мен өту күні: Тендер 2013 жылғы 4 қазанда сағат 15.00-де Атырау қаласы, Абай көшесі, 10а, 1-қабатта өтеді. р/с -1; Атауы, сипаттамасы жəне нысан алаңы, ш.м. – Офистік, бөлме тұр ғызылған, барлық инженерліктехникалық жабдықтарымен ғимараттағы 100,77 ш.м. үй-жай, соның ішінде 11,33 ш.м. қосалқы алаң. Орналасқан жері, мекенжайы: Атырау қаласы, Азаттық даңғылы, 94 а, цоколды қабат. Баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитеті Атырау облысы бойынша салық департаменті» ММ. Тендер өткізу шарты: 1. Жалдау ақысының бастапқы жылдық мөлшерлемесі – 494 517,19 теңге. 2. Өз жабдығымен мемлекеттік мекеме қызметкерлерін тамақтандыруды ұйымдастыру үшін асхана ретінде пайдалану. 3. Мүліктік жалдау мерзімі 3 жыл. 4. Кепілді жарна сомасы – 30 525,75 теңге. р/с-2; Атауы, сипаттамасы жəне нысан алаңы, ш.м. – Офистік, бөлме тұрғызылған, барлық инженерлік-техникалық жабдықтарымен ғимараттағы 30 ш.м. үй-жай, соның ішінде 4,5 ш.м. қосалқы алаң. Орналасқан жері, мекенжайы – Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 23, 1-қабат. Баланс ұстаушы - «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Тендер өткізу шарты: 1. Жалдау ақысының бастапқы жылдық мөлшерлемесі – 280 422 теңге. 2. Банктің есептеу-кассалық орталығы үшін пайдалану. 3. Мүліктік жалдау мерзімі 3 жыл. 4. Кепілдік жарна сомасы – 11 684,25 теңге.

9

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2013 жыл

Тендерге қатысушыларды тiркеу тендер өткiзу туралы хабарлама жарияланған күннен бастап жүргiзiледi жəне 2013 жылғы 3 қазанда 15.00 сағатта аяқталады. Үмiткер тендерге қатысу үшiн жалға берушi белгiлеген мерзiмде: 1) үмiткердiң тендерге қатысуға келiсiмiн жəне оның тендер шартын орындау мен шарт жасасу жөнiндегi мiндеттемелерiн қамтитын тендерге қатысуға өтiнiштi; 2) желiмделген конвертте тендердiң шарты бойынша ұсыныстарды; 3) заңды тұлғалар үшiн – салыстыру үшiн мiндеттi түрде түпнұсқасын ұсына отырып, мемлекеттiк тiркеу (қайта тiркеу) туралы куəлiктiң, құрылтай құжаттардың (құрылтай шарты мен жарғы) жəне салық төлеушi куəлiгiнiң көшiрмелерiн не көрсетiлген құжаттардың жəне нотариалды куəландырылған көшiрмелерiн; жеке тұлғалар үшiн – салыстыру үшiн мiндеттi түрде түп нұсқасын ұсына отырып, жеке кəсiпкер дi мемлекеттiк тiркеу туралы куə лiктiң, жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, салық төлеушi куəлiгiнiң жəне үй кiтап шасының көшiрмелерiн не көрсетiлген құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерiн; 4) акционерлiк қоғамдар үшiн – бағалы қағаздарды ұстаушылардың тiз л м нен үз нд көш рмен жауапкерш л г шектеул сер к тест ктер үш н – сер ктест кке қаты сушылар т з л м нен үз нд көш рмен сер ктест кке қатысушылардың т з л м жүрг з лген жағдайда 5 шетелд к заңды тұлғалар үш н – қазақ жəне орыс т лдер не нотари алды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарын 6 кеп лд жарнаның аударылғанын растайтын төлем тапсырмасының көш рмес н 7 өт н ш беру сəт не салықтық бере шег жоқ екен туралы салық органының

анықтамасын беру қажет Өт н ш тендерл к құжаттамада анық талған талаптар мен шарттарға сəйкес жасалады жəне қосарланған конверт терде қабылданады Сыртқы конвертте жоғарыда айтылған құжаттар болуы ти с шк конвертте үм ткерд ң ұсынысы болуы ти с Өт н шт қабылдау Атырау мемлекетт к мүл к жəне жекешеленд ру департамент атына т г лген түрде парақтарына нөм р қойылған жəне соңғы бет не қол қойып мөр басылған құжаттарды ұсынылған кезде жүрг з лед Кеп лд жарна 2013 жылғы 3 қа заннан кеш кт р лмей «Атырау мемлекетт кмүл кжəнежекешеленд ру департамент » ММ н ң мына депо зитт к есеп шотына төленед ММ коды – 2170168 ИИК депозитт к есеп шот KZ450705012170168006 Банк «Қазақстан Республикасы Қаржы министрл г Қазынашылық комитет » ММ БИК KKMFKZ2A БИН 120240020907 Кбе 11 КНП 171 кеп лд к жарнаны енг зу үш н Төлемд тағайындау – тендерге қатысуға кеп лд жарна Тендер комиссиясының шеш м бой ынша нысан үш н жалдау ақысының ең жоғары сомасын ұсынған жəне тендерл к құжаттамада қамтылған бар лық талаптарға сай келет н тендерге қатысушы тендер жең мпазы деп та нылады Тендер хаттамасына қол қойылған күннен бастап күнт збел к он күннен кеш кт рмей тендерд ң жең мпазымен шарт жасасады жəне жалға алушының қаражаты есеб нен мемлекетт к т ркеуге жатады жəне осындай т ркеу сəт нен бастап жасалған деп есептелед Тен дерл к құжаттармен танысу үш н барлық сұрақтар бойынша Атырау мемлекетт к мүл к жəне жекешеленд ру департамент не хабарласуға болады Анықтама телефондары 8 7122 35 43 22 35 45 11

Бос әкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру

Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: C-O-2 санаты үшін: білім – жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-3 санаты үшін: білім – жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-4 санаты үшін: білім – жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-5 санаты үшін: білім – жоғары; C-O-6 санаты үшін: білім – жоғары немесе ортадан кейінгі; C-R-1 санаты үшін: білім – жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-R-4 санаты үшін: білім – жоғары. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-R-5 санаты үшін: білім – жоғары немесе ортадан кейінгі. - «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасы бірінші орынбасарының 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 02-01-02/5 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2008 жылы 10 қаңтардағы № 5084 тіркелген). Əкімшілік мемлекеттік қызметкерлердің лауазымдық жалақылары Санат C-O-2 C-O-3 C-О-4 C-О-5

Еңбек сіңірген жылдарына байланысты min max 125564 167845 94813 128126 84563 114032 64063 86485

Санат C-О-6 C-R-1 C-R-4 C-R-5

Еңбек сіңірген жылдарына байланысты min max 57656 78157 109548 148000 56375 76235 49970 67907

I. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Сот актілерін орындау Комитетінің Шығыс Қазақстан облысы Сот актілерін орындау департаменті, мекенжайы: Шығыс Қазақстан облысы, Өскемен қаласы, Орджоникидзе көшесі, 23 үй, анықтама телефондары: 8 (7232) 24-12-33, бос əкімшілік мемлекеттік орындарға конкурс жариялайды: 1. Бөлім басшысы - аға сот орындаушысы (С-О-3) 2 бірлік: Аягөз аумақтық бөлімінің филиалы, Өскемен қаласы бойынша əкімшілік айыппұлдарды жəне сот үкімін орындау бөлімінің филиалы. Функционалдық міндеттері: бөлім жұмысын ұйымдастыру, сот орындаушылардың жұмысына бақылау жасау, сот актілерінің уақытылы орындалуына бақылау жасау, құқықтық органдармен байланыс жүргізу, жеке жəне заңды тұлғалардың қабылдауын жүргізу, статистикалық есеп жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім, осы бос лауазымның мамандануына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу. 2. Мемлекеттік сот орындаушы 2 бірлік (С-О-4): №1 Өскемен аумақтық бөлімінің филиалы (негізгі қызметкердің сəби күтіміне арналған демалыс кезіне 1 жасқа дейін), Шемонаиха аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы: Функционалдық міндеттері: «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» ҚР Заңына сəйкес сот актілерін орындау, құқықтық органдармен байланыс жасау, жеке жəне заңды тұлғалардың арыз, үндеулерін уақытылы қарау статистикалық есеп жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім, жоғары заңгерлік білім; осы бос лауазымның мамандануына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Сот актілерін орындау комитетінің Павлодар облысы Сот актілерін орындау департаменті, индекс 140003, Павлодар қ., Естай көшесі, 54/1-үй, анықтама телефоны: 8 (7182) 65-33-13, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарды иеленуге конкурс жариялайды: 1. Сот орындаушысы (С-О-4, 5 бірлік): «№ 4 Павлодар аумақтық бөлімі» филиалы – 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс уақытына); «№1 Екібастұз аумақтық бөлімі» филиалы – 1 бірлік; «Ақсу аумақтық бөлімі» филиалы – 2 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс уақытына); «Железин ауданының аумақтық бөлімі» филиалы – 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: атқарушылық құжаттарды уақытылы жəне сапалы орындау жəне «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» ҚР Заңының өзге талаптарын да орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: заңгер білімі; осы бос лауазымның мамандануына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу. 2. Қаржылық жəне материалдық-техникалық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы (С-О-5, 1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс уақытына). Функционалдық міндеттері: материалдық құндылықтар мен активтердің түсуін есепке алу тіркеуінде дұрыс құжаттамалық ресімдеу жəне уақтылы көрсету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика білімі; осы бос лауазымның мамандануына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Сот актілерін орындау комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы Сот актілерін орындау департаменті, 150008, Петропавл қаласы, Қазақстан Конституциясы көшесі, 38, анықтама үшін телефон: 8 (7152) 50-0704, бос мемлекеттік əкімішілік лауазымдарына орналасу үшін конкурс жариялайды: Сот орындаушы( С-О-4, 2 бірлік): «Тимирязев аумақтық бөлімі» филиалы, «Ақжар аумақтық бөлімі» филиалы: Функционалдық міндеттері: атқарушылық құжаттарды уақытылы жəне сапалы орындау жəне «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» ҚР Заңының өзге талаптарын да орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: заңгер білімі, осы бос лауазымның мамандануына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу. «Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі сот актілерін орындау Комитетінің Қостанай облысы сот актілерін орындау Департаменті» мемлекеттік мекемесі, 110000, Қостанай қаласы, Майлина 2/2, анықтама үшін телефондар: 8 (7142) 390486 бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Аумақтық бөлім басшысы – аға сот орындаушысы (С-О-3, 4 бірлік): «Лисаков қаласының аумақтық бөлімі» филиалы, «Арқалық қаласының аумақтық» бөлімі филиалы, «Науырзым ауданының аумақтық бөлімі» филиалы, «Таран ауданының аумақтық бөлімі» филиалы: Функционалдық міндеттері: Жауапты аумақтық бөлімінің жұмысын ұйымдастыру, қадағалау, сот актілерін уақытылы да сапалы орындату, заң талаптарына сай атқару өндірісінің қозғалуына қатаң қадағалауға, атқару өндірістерін орындауға, басшыларға жазбаша түрде атқарған жұмысы жөнінде мəлімет беруге, тоқсандық есепті жасауға, депозиттік есеп шоттағы қаражатының қозғалуы бойынша мəлімет беруге, заңды жəне жеке тұлғалардан түскен арыз – шағымның мерзімінде орындалуын қадағалау. Бөлімге келіп түскен тапсырмаларға уақытылы жəне нақты жауап дайындау. Бөлімнің жоспарында белгіленген іс – шараларды, ҚР ƏМ сот актілерін орындау Комитетінің жəне Департамент басшысының аппараттық кеңестегі хаттамаларын орындау. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім, компьютерде жұмыс істей білу. Осы санаттағы лауазымдар бағыты бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Сот орындаушыға (С-О-4, 4 бірлік) «Арқалық қаласының аумақтық бөлімі» филиалы; «Жеке жəне заңды тұлғалар пайдасына өндіру бойынша аумақтық бөлімі» филиалы; «Лисаков қаласының аумақтық бөлімі» филиалы, «Алиментті өндіріп алу бойынша аумақтық бөлімі» филиалы: Функционалдық міндеттері: ҚР «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушылар мəртебесі туралы» Заңына сəйкес сот актілерін уақытылы да сапалы орындау, орындауға қатысты тараптардан арыз – шағымдар мен қарсы пікірлерді қарауға. Тоқсан сайын атқарған жұмыстары жəне атқару құжаттарының қозғалуы жөнінде, депозит есеп шотында тұрған қаражаттың қозғалуы жөнінде басшыларға жазбаша есеп беру. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім, компьютерде жұмыс істей білу. Осы санаттағы лауазымдар бағыты бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 3. Персоналды басқару бөлімінің жеке қауіпсіздік бас маманы (С-0-5): Функционалдық міндеттер: Департамент əкімшілік мемелекеттік қызметкерлер бойынша қызметтік тексеріс жүргізеді, қызметтік тексеріс жүргізу барысында арнайы құжаттарды жинайды, сыбайлас жемқорлық əрекеттерді аңықтау іс-шараларын қолданады, жемкорлыққа қарсы күрес жоспарын, іс шаралар өндейді жəне өткізеді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес бойынша ҚР ƏМ сот актілерін орындау Комитетімен іс-шаралар өткізеді. Сыбайлас жемқорлық бойынша жасалған бұзушылықтар мен қылмыстар туралы есеп жəне прокуратура органдарымен салыстыру актісін жасайды. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім, компьютерде жұмыс істей білу. Осы санаттағы лауазымдар бағыты бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 4. Материалдық техникалық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы (С-О-6): Функционалдық міндеттер: Келісім-шарттар жасасу, мемлекеттік сатып алулар бойынша жасалған келісім-шарттарға заңды түрде бағалау, аумақтық бөлімдерді материалдықтехникалық қамтамасыз ету, Департаменттің келісімшарттарын қазынашылық органдарында тіркеу, тауар, жұмыс, қызмет жеткізушілердің мемлекеттік сатып алу бойынша келісім-шарттар талаптарын мерзімді орындауын бақылау, материалдық-тахникалық қамтамасыз етуге қатысты бюджеттік өтінімдерге даярлау, Қазынашылыққа өтінімдерді əзірлеу, бюджеттік өтінімдерді даярлауға қатысу, жылдық жəне тоқсандық бухгалтерлік есептілікті əзірлеу. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім (экономика жəне бизнес, бухгалтерлік есеп жəне аудит, қаржы жəне кредит саласындағы жоғарғы білім) немесе экономика жəне бизнес, бухгалтерлік есеп жəне аудит, қаржы жəне кредит саласындағы орта кəсіптік біліммен, компьютерде жұмыс істей білу. Осы санаттағы лауазымдар бағыты бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 5. Персоналды басқару бөлімінің басшысы (С-0-4): Функционалдық міндеттер: Бөлімнің жұмысын ұйымдастырып, орындалуын қадағалайды, бөлімге жүктелген мəселелердің орындалуына жауап береді. Еңбек тəртібінің сақталуына жауап береді; кадр құрамының жылжуына есеп, талдау жасайды; Департаментінің ай сайын стажын белгілеу,еңбек тəртібіне жəне алғыс жаряалауға ұсыныс жасайды. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім, компьютерде жұмыс істей білу. Осы санаттағы лауазымдар бағыты бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 6. Ұйымдастыру – талдау жəне атқару өндірісін қамтамасыз ету бөлім басшысы (С-0-4): Функционалдық міндеттер: ҚР ƏМ сот актілерін орындау Комитетінен келіп түскен тапсырмалар мен жеке жəне заңды тұлғалардың арыздарын уақытылы қарастыруын қадағалау, құқықтық жəне прокуратура органдарынан бөлімге келіп түскен кіріс корреспонденцияның бөлім қызметкерлерімен орындалуын қадағалау; бөлім жоспары, апараттық хаттамалырдың орындалуын қадағалау. Сот орындаушылардың қызметін ұйымдастыру мəселелері бойынша ұсыныс беруге. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім, компьютерде жұмыс істей білу. Осы санаттағы лауазымдар бағыты бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 7. Ұйымдастыру – талдау жəне атқару өндірісін қамтамасыз ету бөлім жетекші маманы (негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне) (С-0-6): Функционалдық міндеттер: Заңды жəне жеке тұлғалардан сот орындаушылардың ісəрекетіне қатысты түскен арыз-шағымның шешілуін, шағымдардың келіп түсуін өткен кезенмен салыстырмалы анализ жасау. Құқық қорғау жəне прокуратура органдарынан келіп түскен хаттарды қарастыру жəне уақытылы жауап ұсыну. Департамент жұмысын БАҚ – мен өзара іс-қимылын жасау. Ғаламтор ресурстарынан келіп түскен арыз – шағымдарды қарастыру. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар Құқық, гуманитарлық (филология) ғылымдар саласындағы жоғары білім. Құқық, гуманитарлық (филология) ғылымдар саласындағы орта кəсіптік білім, компьютерде жұмыс істей білу. Осы санаттағы лауазымдар бағыты бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 8. Ұйымдастыру – талдау жəне атқару өндірісін қамтамасыз ету бөлімнің бас маманы (С-0-5): Функционалдық міндеттер: Заңды жəне жеке тұлғалардан сот орындаушылардың ісəрекетіне қатысты түскен арыз-шағымның шешілуін, шағымдардың келіп түсуін өткен кезенмен салыстырмалы анализ жасау. Сот орындаушылардың қызметін ұйымдастыру мəселелері бойынша ұсыныс беруге. ҚР ƏМ сот актілерін орындау Комитетіне белгіленген уақытта бөлім жұмысы бойынша статистикалық есептер, тапсырмаларға мəліметтер жолдау, салыстырмалы анализ жасау; Құқық қорғау жəне прокуратура органдарынан келіп түскен хаттарды қарастыру жəне уақытылы жауап ұсыну Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім, компьютерде жұмыс істей білу. Осы санаттағы лауазымдар бағыты бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы əділет Министрлігі Сот актілерін орындау Комитетінің Алматы облысы Сот актілерін орындау департаменті, Талдықорған қаласы Ескелді би көшесі №1, 040000, анықтама телефоны: 8 (7282) 27-39-25, электронды мекенжай: b.kisa03@ minjust.kz бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Персоналды басқару бөлімінің басшысы (C-О-4): Функционалдық міндеттері: басқаратын бөлімнің қызметін ұйымдастыру жəне бақылау, есептерді дайындау жəне тапсыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім, компьютерде жұмыс істей білу. 2. Қаржылық жəне материалдық-техникалық қамтамасыз ету бөлімінің басшысы (уақытша, негізгі қызметкердің баланың күтіміне байланысты демалыс кезеңіне) (C-О-4): Функционалдық міндеттері: басқаратын бөлімнің қызметін ұйымдастыру жəне бақылау; қаржылық есептілікті өткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім, компьютерде жұмыс істей білу. 3. Бақылауды жəне құжат айналымын қамтамасыз ету бөлімінің басшысы (C-О-4): Функционалдық міндеттері: құжат айналымын есепке алу жəне бақылауды қамтамасыз ету бойынша бөлім жұмысын ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік, педагогикалық (қазақ тілі мен əдебиетінің, орыс тілі мен əдебиетінің мұғалімі), экономикалық білім, компьютерде жұмыс істей білу. 4. Қаржылық жəне материалдық-техникалық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы (C-О-5): Функционалдық міндеттері: жалақыны есептеу, статистикалық жəне салық есептілігін өткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, заңгерлік білім, компьютерде жұмыс істей білу. 5. Бақылауды жəне құжат айналымын қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы (C-О-5): Функционалдық міндеттері: құжат айналымын есепке алу жəне бақылауды қамтамасыз ету бойынша жұмысты жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік, педагогикалық (қазақ тілі мен əдебиетінің, орыс тілі мен əдебиетінің мұғалімі), экономикалық білім, компьютерде жұмыс істей білу. 6. Қапшағай, Балқаш аудандарының аумақтық бөлімінің филиалы аумақтық бөлімнің басшысы-аға сот орындаушысы (C-О-3): Функционалдық міндеттері: басқаратын бөлімнің қызметін ұйымдастыру жəне бақылау; Қазақстан Республикасы «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Заңына сəйкес атқару құжаттарын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім, компьютерде жұмыс істей білу. 7. Қарасай ауданның аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы, Талғар ауданның аумақтық бөлімі филиалының сот орындаушысы (C-О-4, 2 бірлік): Функционалдық міндеттері: Қазақстан Республикасы «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Заңына сəйкес атқару құжаттарын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Сот актілерін орындау комитетінің

Маңғыстау облысы Сот актілерін орындау департаменті, 130000, Ақтау қаласы, 3 «Б» шағын аудан, «АТК Арна», анықтама ұшін байланыс телефон: 8 (7292) 60-76-56 бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарына орналасуға конкурс жариялайды. 1.Құжатнамамен қамтамассыз ету жəне бақылау бөлімінің басшысы (С-О-4, 1-бірлік). Функционалдықміндеттері: бөлімнің жұмысын ұйымдастыру, жоспарлау, жоспарланған іс-шаралардың орындалуын қамтамасыз ету, бөлім қызметкерлерінің функционалдық міндеттерін белгілеу, іс-жүргізу жөніндегі нұсқаулықтың талаптарының қатаң сақталуын қамтамасыз ету, бөлімнің нұсқауына сəйкес міндеттерін атқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: заңгер білімі; осы бос лауазымның мамандануына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу. 2.«Актау аумақтық бөлімнің сот орындаушысы (С-О-4, 2-бірлік). Функционалдық міндеттері: ҚР «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Заңына сəйкес сот актілерін орындалуын жүзеге асыру, жеке жəне заңды тұлғалардың шағымдары мен өтініштерін уақытында тиісті түрде қарау, азаматтарды қабылдауды жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: заңгер білімі, осы бос лауазымның мамандануына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу. II. Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар Министрлігі Шығыс Қазақстан облысының Төтенше жағдайлар департаменті, 070000, Өскемен қ., Протозанов к., 97/1, анықтама телефоны: (8-7232-57-03-28), бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Баспасөз қызметінің басшысы С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Шығыс Қазақстан облысының Төтенше жағдайлар департаменті бастығының тапсырмасы бойынша Департамент қызметі мəселелері жөнінде аймақтық бұқаралық ақпарат құралдарында, басқа да мемлекеттік органдар мен мекемелерде мүдделерін қорғайды. ШҚО ТЖД бөлімшелері мен жəне БАҚ редакциясымен төтенше жағдайлар органдарының қызметін көрсету бойынша іс-шараларды бірлесіп əзірлейді. ШҚО ТЖД бөлімшелерімен бірлесіп журналистер үшін баспасөз конференцияларды, брифингтерді, «дөңгелек үстелдерді» жоспарлайды жəне өткізеді, ШҚО ТЖД-ға қатысты мəселелер бойынша кеңес береді. Журналистерге аккредитация жүргізеді. Байқау үміткеріне қойылатын талаптар: «журналистика» мамандығы бойынша білім. 2. Құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің басшысы С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Қазақстан Республикасының басқа да мемлекеттік органдармен, соттармен жəне ведомствалармен өзара қарым – қатынас кезінде Департамент пен Министрліктің мүдделерін қорғайды. Министрліктің нормативтік құқықтық актілер мен нұсқауларының, сонымен қатар басқару шешімдерінің орындалуын ұйымдастырады. Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына енгізілген өзгерістер туралы Департамент бөлімшелерінің қызметшілеріне ақпарат береді. Департаменттің қызметшілеріне ұйымдыққұқықтық жəне басқа да заң мəселелері бойынша кеңес береді, қорытынды жасайды, мүліктікқұқықтық сипаттагы құжаттарды жəне актілерді рəсімдеуге көмек көрсетеді. ШҚО ТЖД бұйрық жобаларына құқықтық сараптама жүргізеді. Департменттің қызметтік тексеру жəне қызметтік тергеулер жүргізуге қатысады. Департамент қызметкерлеріне жаппай құқықтық оқыту бойынша сабақ өткізеді. Заңнамада белгіленген тəртіпте жəне мерзімде құқықтық қамтамасыз ету бөліміне құзыретіне жататын жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастырады. Талап арыз қозғалысы жəне атқарылған жұмыс туралы ҚР ТЖМ-ға ай сайынғы, тоқсан сайынғы есептерді əзірлейді. Байқау үміткеріне қойылатын талаптар: заңгерлік білім. 3.Құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Қазақстан Республикасының басқа да мемлекеттік органдармен, соттармен жəне ведомствалармен өзара қарым – қатынас кезінде Департамент пен Министрліктің мүдделерін қорғайды. Министрліктің нормативтік құқықтық актілер мен нұсқауларының, сонымен қатар басқару шешімдерінің орындалуын ұйымдастырады. Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына енгізілген өзгерістер туралы Департамент бөлімшелерінің қызметшілеріне ақпарат береді. Департаменттің қызметшілеріне ұйымдыққұқықтық жəне басқа да заң мəселелері бойынша кеңес береді, қорытынды жасайды, мүліктікқұқықтық сипаттагы құжаттарды жəне актілерді рəсімдеуге көмек көрсетеді. ШҚО ТЖД бұйрық жобаларына құқықтық сараптама жүргізеді. Департменттің қызметтік тексеру жəне қызметтік тергеулер жүргізуге қатысады. Департамент қызметкерлеріне жаппай құқықтық оқыту бойынша сабақ өткізеді. Заңнамада белгіленген тəртіпте жəне мерзімде құқықтық қамтамасыз ету бөліміне құзыретіне жататын жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастырады. Талап арыз қозғалысы жəне атқарылған жұмыс туралы ҚР ТЖМ-ға ай сайынғы, тоқсан сайынғы есептерді əзірлейді. Байқау үміткеріне қойылатын талаптар: заңгерлік білім. 4. Төтенше жағдайларды жəне өнеркəсіптік қауіпсіздікті мемлекеттік бақылау басқармасы салааралық бақылау бөлімінің бас маманы С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалдық міндеттері:Таукен игеру өнеркəсіптік өндірістерінің тексерулеріне қатысу, өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы нормативтік құқықтық жобаларына ұсыныстар енгізу. Өнеркəсіптің қадағалау саласындағы бақылау – алдын-алу жұмыстарының деңгейін өсіруге ұсыныстар дайындау. Өндірістегі апаттарға, жазатайым оқиғаларға техникалық тексеру жүргізуге қатысу. Қадағалауға жататын ұйымдарының қауіпсіздік техникасының, жарақаттану жағдайларының жəне апаттардың жағдайларына талдау жасау. Байқау үміткеріне қойылатын талаптар: техникалықбілім. 5. Төтенше жағдайларды жəне өнеркəсіптік қауіпсіздікті мемлекеттік бақылау басқармасы химиялық жəне металлургиялық өнеркəсіпті бақылау бөлімінің бас маманы С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалдық міндеттері: Шығыс Қазақстан облысының металлургиялық өндірістерінің тексерулеріне қатысу, өнеркəсіптік қауіпсіздік саласындағы нормативтік құқықтық жобаларына ұсыныстар енгізу. Өнеркəсіптің қадағалау саласындағы бақылау – алдын-алу жұмыстарының деңгейін өсіруге ұсыныстар дайындау. Өндірістегі апаттарға, жазатайым оқиғаларға техникалық тексеру жүргізуге қатысу. Қадағалауға жататын ұйымдарының қауіпсіздік техникасының, жарақаттану жағдайларының жəне апаттардың жағдайларына талдау жасау. Байқау үміткеріне қойылатын талаптар: техникалықбілім. 6. Қаржы басқармасы бухгалтерлік есеп, есептілік жəне экономикалық жоспарлау бөлімінің бас маманы С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Мекеменің міндеттемелері бойынша банк құжаттарын дайындайды. Күнделікті төлем құжаттарды орындау бойынша Қазынашылық департаментімен жұмыс жасайды. Жүргізілген төлемдер жəне ұсынылған шоттар бойынша тоқсан сайын салыстырып тексеру актісін əзірлейді жəне салыстырып тексереді. Бекітілген қаржыландыру жоспары шегінде басқа да дебиторлармен жəне кредиторлармен есеп айырысу» 178 шоты бойынша есеп жүргізеді, № 6 мемориалды ордерді құрады (Қызмет жеткізушілермен есеп жүргізеді). Іссапар шығыны бойынша аванстық есептерді тексеруді жүзеге асырады жəне Қазынашылыққа аудару үшін тізімді дайындайды. «Есеп беретін тұлғалармен есеп айырысу» 160 шот бойынша есеп жүргізеді, №8 мемориалды ордерді құрады. Байқау үміткеріне қойылатын талаптар: қаржылық немесе экономикалық білім. «Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі Қостанай облысының Төтенше жағдайлар департаменті» ММ, 110000 Қостанай қ. Баймағамбетов көш. 150, анықтама үшін телефон: 8 (714-2) 50-32-32 (41072), телефон-факс: 8-(714-2) 50-0860, электрондық пошта: ok_dchs_kost@emer.kz «Б» корпусы əкімшілік мемлекеттік қызметшілердің бос лауазымдарына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Баспасөз қызметінің бас маманы, С-О-5 – (1 бірлік) Функционалдық міндеттері: Жылдық тақырыптық жоспарларды, Департамент қызметкерлердің облыстық əкімшілігімен, Қостанай облысы əкімшілігінің ішкі саясат басқармасымен, облыстық газеттердің редакциясымен, теледидар мен радиохабарлармен бірлесіп ақпараттық сөз сөйлеуді қамтамасыз ету медиа-жоспарларды əзірлеу. Мемлекеттік жəне орыс тілінде шығатын басылатын жəне электрондық БАҚ-мен өзара қатынасу. Өрт, төтенше жағдайларды жою жəне авариялық-құтқару жұмыстарды жүргізу жерінен актуальдық жəне сапалы материалдарды дайындауын қамтамасыз ету, жəне оларды одан əрі газет пен электрондық БАҚ-да жариялау. Пресс-конференцияларды, брифингтерді өткізу, жəне журналистармен басшылығының кездесу үшін материалдарын дайындау. БАҚ пен қоғаммен жұмыс істеу стилі мен əдісін жетілдіру бойынша шараларды қабылдайды. Төтенше жағдайлар органдарды көрсететін элетронды БАҚ үшін сапалық бейнематериалдардың жинауын қамтамасыз ету. Бейнетүсіруге жауапты – оның негізінде Департаменттің жұмысы туралы бейнесюжет құру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі гуманитарлық; АҚ, ТЖ алдын алу мен жою, өрт қауіпсіздігі саласында қарым-қатынасты реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу; компьютерде жұмыс істей білу, фото жəне видеоаппаратурасын кəсіби білуі, мемлекеттік тілді білу. 2. Төтенше жағдайларды жəне өнеркəсіп қауіпсіздігін мемлекеттік бақылау басқармасы тау-кен бақылау бөлімінің бас маманы С-О-5 (1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Қадағалауға алынған кəсіпорын мен объектілерде еңбекті қорғау жəне техникалық қауіпсіздігі бойынша талаптардың сақталуына мемлекеттік қадағалау Тау-кен өндірісіндегі жұмыстың қауіпсіз жүргізілуіне, техногенді сипаттағы ТЖ болдырмау, алдын-алу шаралардың жүзеге асырылуын бақылау. Қадағалауға алынған кəсіпорындарда болған аварияларды жəне қайғылы оқиғаларды тергеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі техникалық; АҚ, ТЖ алдын алу мен жою, өрт қауіпсіздігі саласында қарым-қатынасты реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу; инженерлік-техникалық лауазымдарда жұмыс тəжірибесінің болуы; компьютерде жұмыс істей білу, мемлекеттік тілді білу. 3. Төтенше жағдайларды жəне өнеркəсіп қауіпсіздігін мемлекеттік бақылау басқармасы қазандықтар, газ шаруашылығы, көтергіш құрылыстар мен астық өнімдері объектілерін бақылау бөлімінің бас маманы С-О-5 (3 бірлік) Функционалдық міндеттері: Қадағалауға алынған кəсіпорындарда қауіпсіздік техникасы жөніндегі ережелер, нормалар, нұсқаулықтардың орындалуына бақылауды іске асыру. Белгіленген тəртіп бойынша нəтижелерді рəсімдеу, жұмыс жүргізу, зерттеу. Авариялар мен жазатайым оқиғаларды, ҚТ бойынша шаралардың орындалмау фактілерін тергеу. Еңбекті қауіпсіздендіру іс-шаралары мен ҚТ саласындағы жұмыс жоспарларының, ұйғарымдардың орындалуын бақылау. ҚТ ережелерін бұзу, авариялар мен жарақаттану оқиғаларын сараптау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі техникалық; АҚ, ТЖ алдын алу мен жою, өрт қауіпсіздігі саласында қарым-қатынасты реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу; инженерлік-техникалық лауазымдарда жұмыс тəжірибесінің болуы; компьютерде жұмыс істей білу, мемлекеттік тілді білу. 4. Құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы С-0-5 (1 бірлік) Функционалдық міндеттері: Заңдылық сақтауды қамтамасыз ету. Департаменттің мүддесін, мүлік пен басқа да Заң актілерін құқықтық қорғау. Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасын түсіндіру жəне насихаттау, жаппай құқықтық оқытуды ұйымдастыру. Нормативтік актілердің, бұйрықтардың, шешімдердің жобаларын жəне басқа да құқықтық сипаттағы құжаттардың дайындығына қатысу. Мемлекеттік қызметкерлердің құқықтары мен заңды мүдделері бұзылған жағдайда оларға кеңес беру. Басшылыққа қол қою үшін ұсынылатын бұйрықтар, нұсқаулықтар, келісімдер жобаларын жəне құқықтық сипаттағы басқа да құжаттардың қолданыстағы заңнама талаптарына сйəкес келуін тексеру жəне осы құжаттарға қолбелгі қою. Қонкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі заңгерлік; АҚ, ТЖ алдын алу мен жою, өрт қауіпсіздігі саласында қарым-қатынасты реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу; компьютерде жұмыс істей білу, мемлекеттік тілді білу. 5. Қаржы басқармасы бухгалтерлік есеп жəне есеп беру бөлімінің бас маманы С-О5 – (1 бірлік) Функционалдық міндеттері: Материалдық-техникалық қамтамасыз ету жəне мемлекеттік сатып алу шараларының жоспарлауына қатысу: мемлекеттік сатып алулар жөніндегі өтінімдер мен келісімшарттарды есепке алу журналын жүргізу; мемлекеттік сатып алулар веб-порталында электронды түрде мемлекеттік сатып алуларды өткізеді; мемлекеттік сатып алулар вебпорталы арқылы өткізілуі жоспарланып жатқан, өткізіліп жатқан, сондай-ақ жүзеге асырылған мемлекеттік сатып алулар туралы ақпаратты табыс ету; өткізілген мемлекеттік сатып алулар бойынша статистика мен есептерді құрастыру; материалдық-техникалық құралдар мен киімкешек мүліктін күтіп ұстауына бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі экономикалық, қаржылық, бухгалтерлік; АҚ, ТЖ алдын алу мен жою, өрт қауіпсіздігі саласында қарым-қатынасты реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерді білу; компьютерде жұмыс істей білу, мемлекеттік тілді білу. Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Оңтүстік Қазақстан облысының Төтенше жағдайлар департаменті 160024, Шымкент қаласы, Темірлан тас жолы 18, анықтама үшін телефон: (87252) 25-56-29,бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Төтенше жағдайларды жəне өнеркəсіптік қауіпсіздікті мемлекеттік бақылау басқармасының басшысы (С-О-3, 1-бірлік) Функционалдық міндеттері: Басқарма бөлімдерінің қызметіне басшылық жасау, қауіпті өндірістік объектілерде Төтенше жағдайлардың алдын-алуды жəне жоюды ұйымдастыру, басқарманың бақылаупрофилактикалық жұмысын ұйымдастыру, бақыланатын кəсіпорындарда кешенді тексеруді басқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі – жоғары, техникалық ғылымдар жəне технологиялар мамандықтары бойынша. Төтенше жағдайлар, өрт жəне жарылыс қауіпі бар өнеркəсіп өндіріс саласында қызмет. ҚР Конституциясын,ҚР «Азаматтық», «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексін, ҚР «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы», «Азаматтық қорғаныс туралы», «Қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркəсіптік қауіпсіздік туралы» Заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. 2. Қаржы басқармасының мемлекеттік сатып алу, материалдық-техникалық қамтамасыздандыру жəне активтер бөлімінің басшысы Функционалдық міндеттері: қажетті тауарлар, жұмыстар мен қызмет көрсетулердің жоспарланған номенклатурасының шығыстарын, жылдық мемлекеттік сатып алу жоспарын ағымдағы жəне келесі қаржы жылына экономикалық жіктеу ерекшеліктері тұрғысында зерттеу, дайындау; қажетті құнды материалдарға өтінімді дұрыс толтыру жəне толықтығын тексеру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі-жоғары, əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес: экономика, қаржы, есеп жəне аудит мамандықтары бойынша. Қаржы, экономика саласында қызмет. ҚР Конституциясын,ҚР «Бюджет», «Салық» Кодексін, ҚР «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы»Заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан – 2050» Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. 3. Төтенше жағдайларды жəне өнеркəсіптік қауіпсіздікті мемлекеттік бақылау басқармасының көмір, тау-кен рудасы жəне руда емес өнеркəсібінде тау-кен техникалық бақылау бөлімінің бас маманы (С-О-5, 1 бірлік) Функционалдық міндеттері: Жарылыс жұмыстарына, жарылғыш материалдарды əзірлеуге, тасымалдауға, сақтауға жəне пайдалануға, қауіпті жүктерді тасымалдауға бақылау жүргізу, бақыланатын кəсіпорындарда кешенді, жедел жəне мақсатты тексерулерге қатысу, қауіпсіздік ережелері өрескел бұзылып жүргізіліп жатқан жəне жұмыскерлердің өміріне қауіп төндірген жұмыстарды тоқтата тұру жөнінде шаралар қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі – жоғары, техникалық ғылымдар жəне технологиялар мамандықтары бойынша. ҚР Конституциясын,ҚР «Азаматтық», «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексін, ҚР «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы», «Азаматтық қорғаныс туралы», «Қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркəсіптік қауіпсіздік туралы» Заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. 4. Төтенше жағдайларды жəне өнеркəсіптік қауіпсіздікті мемлекеттік бақылау басқармасының газ, қазандықтар шаруашылықтары, көтергіш құрылыстар мен нан өнімдері объектілерін бақылау бөлімінің бас маманы (С-О-5, 1 бірлік) Функционалдық міндеттері: бақыланатын кəсіпорындарда кешенді, жедел жəне мақсатты тексерулер жүргізу, қауіпті өндірістік объектілерде техникалық құрылғыларды техникалық куəландырудан өткізу ережесі талаптарының орындалуын жəне мерзімінің сақталуын бақылау, қадағаланатын кəсіпорындар (ұйымдар) мен объектілердің қауіпсіздік жай-күйін тексеру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі – жоғары, техникалық ғылымдар жəне технологиялар мамандықтары бойынша. ҚР Конституциясын,ҚР «Азаматтық», «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексін, ҚР «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы», «Азаматтық қорғаныс туралы», «Қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркəсіптік қауіпсіздік туралы» Заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан – 2050» Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. 5. Баспасөз қызметінің бас маманы (С-О-5, 2 бірлік) Функционалдық міндеттері: бұқаралық ақпарат құралдарында департаменттің Азаматтық қорғаныс, төтенше жағдайлар, өрттерді ескерту жəне олардың зардаптарын жою, экономика объектілерінің авариялар, апаттардың зардаптарын жою кезіндегі қызметінің тұрақтылығын арттыру, Департаменттің жұмысы бойынша республикалық жəне жергілікті басылымдарға материалдар дайындау, бейнематериалдар - деректі фильмдер дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі – жоғары, техникалық

ғылымдар жəне технологиялар, Əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес: журналистика, Білім: қазақ тілі мен əдебиеті, орыс тiлi мен əдебиетi, Құқық: заңтану мамандықтары бойынша. ҚР Конституциясын, ҚР «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы», «Өрт қауіпсіздігі туралы», «Азаматтық қорғаныс туралы», «Бұқаралық ақпарат құралдары туралы» Заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. «Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі Батыс Қазақстан облысының Төтенше жағдайлар департаменті» ММ, 090000, Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласы, Еуразия даңғылы 90, 205-бөлме анықтама үшін телефоны: 8 (7112) 51 27 02, факс: 8 (7112) 51 27 02,«Б» корпусы əкімшілік мемлекеттік қызметшілердің бос лауазымдарына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржы басқармасы Бухгалтерлік есеп, есеп беру жəне экономикалық жоспарлау бөлімінің бас маманы (С-О-5) - 1 бірлік, Функционалдық міндеттері: келіп түскен ақшалай қаражаттың, материалдық құндылықтардың есебін жүргізуді, операциялардың бухгалтерлік есеп шоттарына дер кезінде түсуін ұйымдастырады; Ұйымның қаржылық қызметінің, сондайақ қаржылық, есеп айырысу жəне кредиттік операциялардың орындалуының есебін жүргізеді, олардың заңдылығын, уақытылы жəне дұрыс ресімделуін бақылайды. Бюджеттік бағдарламалар (шағын бағдарламалары) бойынша үш жылдық кезеңге негіздемелермен, оларға қатысты есептеулермен бюджеттік өтінімді жасауға қатысады. Құжаттардың уақытылы жəне дұрыс ресімделуін жəне аяқталған операциялардың заңдылығын бақылайды; Өз жұмысын ұйымдастырудағы қабілетін арттыру, ақпараттық-талдамалы сипаттағы үлгілерді игеру, тіл табысу; Өзіне белгілі болған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары туралы мəліметті Департамент басшылығына міндетті түрде жеткізу.Заңнамаға сəйкес өзге де өкілеттікті жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары немесе ортадан кейінгі білім. «Əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес» (экономика, менеджмент, қаржы, есеп жəне аудит) мамандықтары. 2. Төтенше жағдайларды жəне өнеркəсіптік қауіпсіздікті мемлекеттік бақылау басқармасы Жарылыс жұмыстарын, тау-кен жəне мұнайхимиялық өнеркəсіпті бақылау бөлімінің бас маманы (С-О-5) - 1 бірлік, жалақы (64 063 - 86 485 тенғе). Функционалдық міндеттері: бақылаудағы нысандар мен ұйымдарда өнеркəсіп қауіпсіздігі жөніндегі ережелердің, нормалар мен нұсқаулықтардың бұзылғандығы туралы барлық деректерді анықтау, оларды жою жөнінде нұсқау беру; бақылаудағы кəсіпорындар мен нысандардың жағдайын, технологиялық процестерді жəне қолданылатын құрал-жабдықтарды білу; бекітілген кəсіпорын мен нысандарда жұмыстың қауіпсіз жүргізілуін жүйелі түрде бақылауға алу, нəтижелерін белгіленген заң тəртібінде ресімдеу; қауіпті өндірістік нысандарда авариялар мен өндірістік жарақатты болдырмау іс-шараларының дайындығын жəне олардың өтуін, ықтимал авариялар мен олардың салдарын жоюды ұйымдастыру дайындығын бақылауға алуды жүзеге асыру; қауіпті өндірістік нысандарда нұсқаулықтың белгіленген тəртібінің сақталуын, персоналдарды оқытуды, жұмысқа рұқсатын, мамандарда жұмыс басшылығына құқық беретін құжаттардың, ал жұмысшыларда жоғары қауіпті жұмыс өндірісіне құқығы бар құжаттардың болуын тексеру. Өнеркəсіп қауіпсіздігі саласындағы заңнаманы жетілдіру бойынша ұсыныстар дайындауға, сондай-ақ басқарма, Департамент жоспарларын дайындауға қатысу; Өз жұмысын ұйымдастырудағы қабілетін арттыру, ақпараттық-талдамалы сипаттағы үлгілерді игеру, тіл табысу; Өзіне белгілі болған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары туралы мəліметті Департамент басшылығына міндетті түрде жеткізу. Заңнамаға сəйкес өзге де өкілеттікті жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары немесе ортадан кейінгі білім. «Техникалық ғылымдар жəне технология» (тау-кен ісі, мұнай-газ ісі, геология жəне пайдалы қазбалар кен орындарын барлау, геодезия жəне картография), «Құқық» (құқықтану) мамандықтары. 3. Құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы (С-О-6) - 1 бірлік, жалақы (57 657 - 78 157 тенғе). Функционалдық міндеттері: құқықтық мəселелер қаралған уақытта сотта жəне басқа да органдарда Департаментін мүддесін белгіленген тəртіпте қорғайды. Мекемеге келтірілген материалдық шығынның орнын толтыру жөніндегі жұмыста бухгалтерлік қызметке құқықтық көмек көрсетеді, жұмысшылар мен қызметкерлерге материалдық шығынның орнын толтыру жүктелген кезде көзделген тəртіп пен кепілдіктердің сақталуын қамтамасыз етеді.Талан-таражға салу, бас пайдасы үшін қиянат жасау, кем шығуы жəне өзге де құқық бұзушылық туралы тиісті бөлімдер дайындаған материалдарды тергеу, сот орындарына беру үшін заңды ресімделуіне бақылау жүргізуді жүзеге асырады.Заманауи технологияларды пайдалана отырып, келіп түскен жəне шығарылған нормативтік актілердің жүйелі есепке алынуын ұйымдастырады. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының 2012 жылғы 12 қарашадағы «Əкімшілік құқық бұзушылықтар жəне оларды жасаған тұлғалар туралы орталықтандырылған деректер банкін құру жəне оның жүргізілуі жөніндегі Нұсқаулықты бекіту туралы» №134 бұйрығына сəйкес тіркейді жəне есебін жүргізеді. Өзіне белгілі болған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары туралы мəліметті Департмаент басшылығына міндетті түрде жеткізеді.Заңнамаға сəйкес өзге де өкілеттікті жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары немесе ортадан кейінгі білім. «Құқық» (құқықтану) мамандықтары. Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар Министрлiгiнің Маңғыстау облысы Төтенше жағдайлар департаментi, 130000, Ақтау қаласы, 24 шағын аудан, анықтама үшiн телефондар: 8 (7292) 701705, 426844 (факс) бос əкiмшiлiк мемлекеттiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Құжаттамалық қамтамасыз ету жəне мемлекеттік тілді дамыту бөлімінің басшысы С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерінің уақтылы қаралуын қамтамасыз ету-орындалу уақытын бақылау, кіріс-шығыс хат-хабарлардың дұрыс сақталуын бақылау, мемлекеттік қызметте мемлекеттік тілді енгізу, мемлекеттік тілді оқыту сабақтарының жүргізілуін ұйымдастыру, жеке құрамның мемлекеттік тілді оқу жоспарын жасау, мұрағат жүргізу, іс жүргізуді ұйымдастыру, бөлімшелердегі құжаттармен жұмысты бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі - жоғары кəсіби – білім (қазақ тілі мен əдебиеті, Орыс тілі мен əдебиеті), Құқық (құқықтану), Əлеуметтік ғылымдар (Қаржы, Мұрағат жүргізу, құжат жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету) 2.Телекоммуникациялық жүйелер жəне байланыс бөлімінің бас маманы С-О-5 санаты, 2 бірлік (1 бірлік-уақытша бала күтімінде отырған қызметкердің болмауына байланысты ). Функционалдық міндеттері: – хабарлау жүйелерін жəне аппаратураларын білу, хабарлау аппаратурасында реттеу жұмыстарын жүргізу жəне хабарлау аппаратураларын іске қосу дағдылары, көшпелі байланыс тораптарының ұдайы дайындығын қамтамасыз ету, хабарлау жəне байланыс аппаратураларының құрылысын жəне пайдалану ережелерін білу, хабарлау жəне байланыс жүйелері аппаратураларына техникалық қызмет көрсетуді ұйымдастыру жəне өткізілуін қадағалау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі – Жоғары кəсіби – Техникалық ғылымдар жəне технология (ақпараттық жүйелер, есептегіш техника жəне бағдарламалық қамтамасыз ету, радиотехника, электроника жəне телекоммуникация). Арнайы орта білімді үміткерлер де жіберіледі (қолдану салалары бойынша (техник-бағдарламашы), радиоэлектроника жəне байланыс (түрлері бойынша) (телекоммуникациялық желілер жəне жүйелер бойынша электромонтер, байланыс жөніндегі техник, техник – радиомеханик; техник - электроник, техник- радиотехник). 3.Азаматтық қорғаныс басқармасы бас маманы С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалдық міндеттері: - төтенше жағдайларда көліктерді жою ұшін, құтқарушыны қалпына келтіргіш дəрігерлік тағы басқа күштерді жəне құралды тарту, басқару құжаттырды реттеу, оқуларды өткізу, төтенше жағдайлар əсерлері бойынша жаттығуларға қатысу, авариялық – құтқару қызметі жəне құрастырулар есептік тіркеуді жүзеге асыру, апаттардың себептеоінің үлестірілуінде жəне адамдырдың опат болуына қатысу мəліметтердің талдау жəне жалпылаулары. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі – Жоғары кəсіптік, техникалық, (арнайы техникалық білім де болады). Лауазымдық жалақысы – еңбек сіңірген жылдарына тəуелді 64063 теңгеден 86485 теңгеге дейін 4.Төтенше жағдайларды жəне өнеркəсіптік қауіпсіздікті мемлекеттік бақылау басқармасының мұнай химия жəне металлургия өнеркəсібін бақылау бөлімінің бас маманы С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: - жеке жəне топ құрамында техникалық қауіпсіздік сұрақтары бойынша инспекторлық тексерулерді ұйымдастыру жəне жүргізу.- апаттар мен жазатайым оқиғалардың, жарылғыш материалдардың жарылу себептері мен салдарын анықтау, металургиялық жəне химиялық өнеркəсіп орындарында қауіпсіз жұмыс жүргізу нормалары мен нұсқауларын, қолданыстағы ережелерін дұрыс пайдалана білу, өлшеу-бақылау аппараттарының жұмыс қалпын бақылау, бақылауға алынған өндіріс объектілеріндегі қауіпсіздік ережелерімен қарастырылған приборларды қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі – Жоғары кəсіби – Техникалық ғылымдар жəне технология (металлургия, тау-кен ісі, жылу энергетикасы, тасымал, тасымалдау техникасы жəне технология, машина құрылысы, мұнайгаз ісі). 5.Қаржы басқармасының басшысы С-О-3 санаты, 1 бірлік (уақытша бала күтімінде отырған қызметкердің болмауына байланысты ). Функционалдық міндеттері: – Басқармаға жүктелген міндеттер мен функциялардың орындалуына жеке жауапкершілікте болады, Басқарма қызметкерлерінің функционалдық міндеттерін дайындайы, Қаржы операцияларының заңдылығын қамтамасыз етеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі -Жоғары кəсіптік - əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес, (экономика, қаржы, есеп жəне аудит) құқық (заңтану). 6.Құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы С-О-5 санаты , 1 бірлік (уақытша бала күтімінде отырған қызметкердің болмауына байланысты ). Функционалдық міндеттері:-Əкімшілік, мамандандырылған экономикалық сотта, жалпы заңдық хүкімдік соттарда, басқа мемлекеттік органдарда, сондай-ақ, меншік нысанына жəне ведомстволық тиесілілігіне тəуелсіз ұйымдарда Департамент мүддесін танытады, өрт жəне өндірістік қауіпсіздік ережелері мен нормаларын бұзған жағдайда заңда белгіленген тəртіппен объектілер мен субъектілердің жұмысын тоқтады; Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі - Жоғары кəсіби– Құқық (Құқықтану). III. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті, 010000, Астана қаласы, Женіс данғылы, 11, анықтама үшін телефондар: (7172)718417 факс (7172) -71-75-79 бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1.Ақмола облысы бойынша Қазынашылық департаменті Целиноград аудандық қазынашылық басқармасының басшысы (СR-1) Функционалдық міндеттері: Республикалық бюджеттің кассалық орындалуы жəне мемлекеттік бюджеттің есептік-кассалық қызмет көрсетуін, республикалық, өз құзыреті шегінде жергілікті бюджеттердің кассалық орындалуы мəселелерінде алдын ала жəне ағымдағы бақылауды, қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру, республикалық бюджетті орындау жөніндегі бухгалтерлік есеп жəне есеп беруді, банк есептілігін жəне бухгалтерлік есеп жүргізу жөніндегі жұмыстарды бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары: экономикалық немесе заңгерлік немесе ақпараттық технологиялар саласында техникалық; əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы) немесе құқық (құқықтану) немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар саласында (автоматтандыру жəне басқару немесе ақпараттық жүйелер немесе есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету). 2.Ақтөбе облысы бойынша Қазынашылық департаменті Алға аудандық қазынашылық басқармасының басшысы (СR-1) Функционалдық міндеттері: Республикалық бюджеттің кассалық орындалуы жəне мемлекеттік бюджеттің есептік-кассалық қызмет көрсетуін, республикалық, өз құзыреті шегінде жергілікті бюджеттердің кассалық орындалуы мəселелерінде алдын ала жəне ағымдағы бақылауды, қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру, республикалық бюджетті орындау жөніндегі бухгалтерлік есеп жəне есеп беруді, банк есептілігін жəне бухгалтерлік есеп жүргізу жөніндегі жұмыстарды бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары: экономикалық немесе заңгерлік немесе ақпараттық технологиялар саласында техникалық; əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы) немесе құқық (құқықтану) немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар саласында (автоматтандыру жəне басқару немесе ақпараттық жүйелер немесе есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету). 3.Қарағанды облысы бойынша Қазынашылық департаменті Осакаров аудандық қазынашылық басқармасының басшысы (СR-1 санаты) Функционалдық міндеттері: Республикалық бюджеттің кассалық орындалуы жəне мемлекеттік бюджеттің есептік-кассалық қызмет көрсетуін, республикалық, өз құзыреті шегінде жергілікті бюджеттердің кассалық орындалуы мəселелерінде алдын ала жəне ағымдағы бақылауды, қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру, республикалық бюджетті орындау жөніндегі бухгалтерлік есеп жəне есеп беруді, банк есептілігін жəне бухгалтерлік есеп жүргізу жөніндегі жұмыстарды бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары: экономикалық немесе заңгерлік немесе ақпараттық технологиялар саласында техникалық; əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы) немесе құқық (құқықтану) немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар саласында (автоматтандыру жəне басқару немесе ақпараттық жүйелер немесе есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету). Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша Қазынашылық департаментінің Алакөл аудандық қазынашылық басқармасы, 489430, Алматы облысы, Алакөл ауданы, Үшарал қаласы, Қонаев көшесі 68, анықтама үшін телефон: 8(728-33) 2-24-36, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: Алакөл аудандық қазынашылық басқармасының операциялық тобының бас маманына-бас қазынашысына (C-R-4, уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне). Функционалдық міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлеуге арналған шоттарын өткізу, бекіту, инкассалық өкімдермен жұмыс істеу, ағымдағы бақылау жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім (мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі), мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаментінің Еңбекшіқазақ аудандық қазынашылық басқармасы, 040400, Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Есік қ., Тоқатаев көшесі 255, анықтама үшін телефон: 8(727 75) 7-26-60, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: Еңбекшіқазақ аудандық қазынашылық басқармасының операциялық тобының бас маманына-бас қазынашысына (C-R-4, уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне). Функционалдық міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлеуге арналған шоттарын өткізу, бекіту, инкассалық өкімдермен жұмыс істеу, ағымдағы бақылау жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім (мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі), мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаментінің Ескелді аудандық қазынашылық басқармасы, 489230, Алматы облысы, Ескелді ауданы, Қарабұлақ кенті, Балпық би көшесі 122, анықтама үшін телефон: 8(728 36) 3-03-26, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Ескелді аудандық қазынашылық басқармасының алдын ала бақылау тобының бас маманына-бас қазынашысына (C-R-4, уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне). Функционалдық міндеттері: мемлекеттік мекемелердің қаржылық құжаттарын қабылдау, ұсынылған құжаттардың толықтығын тексеру, ағымдағы бақылау жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім (мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі), мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаментінің Жамбыл аудандық қазынашылық басқармасы, 040600, Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Ұзынағаш а., Бəйдібек би көшесі 180, анықтама үшін телефон: 8(72770) 2-25-97, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға конкурс жариялайды: 1.Жамбыл аудандық қазынашылық басқармасының қаржылық жəне шарттарды тіркеу тобының бас маманына-бас қазынашысына (C-R-4, уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне). Функционалдық міндеттері: қаржыландыру жоспарларын енгізу, жергілікті бюджеттердің қаржыландыру жоспарларын орындау, мемлекеттік мекемелердің азаматтық-құқықтық келісімдерін тіркеу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім (мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі), мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 2. Жамбыл аудандық қазынашылық басқармасының операциялық тобының бас маманына-бас қазынашысына (C-R-4). Функционалдық міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлеуге арналған шоттарын өткізу, бекіту, инкассалық өкімдермен жұмыс істеу, ағымдағы бақылау жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім (мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі), мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу.

(Соңы 10-бетте).


10

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2013 жыл

Бос әкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру Соңы Ба ы 9 б

Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаментінің Қарасай аудандық қазынашылық басқармасы, 040900, Алматы облысы, Қарасай ауданы, Қаскелен қ., Наурызбай көшесі 27, анықтама үшін телефон: 8(72771) 2-34-06, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға конкурс жариялайды: Қарасай аудандық қазынашылық басқармасының операциялық тобының бас маманынабас қазынашысына (C-R-4, 2 бірлік, оның 1-уі уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне). Функционалдық міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлеуге арналған шоттарын өткізу, бекіту, инкассалық өкімдермен жұмыс істеу, ағымдағы бақылау жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім (мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі), мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаментінің Қапшағай қалалық қазынашылық басқармасы, 485333, Алматы облысы, Қапшағай қаласы, Қонаев көшесі 1, анықтама үшін телефон: 8(727 72) 4-22-63, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға конкурс жариялайды: Қапшағай қалалық қазынашылық басқармасының алдын-ала бақылау тобының бас маманына-бас қазынашысына (C-R-4, уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне). Функционалдық міндеттері: мемлекеттік мекемелердің қаржылық құжаттарын қабылдау, ұсынылған құжаттардың толықтығын тексеру, ағымдағы бақылау жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім (мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі), мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаментінің Райымбек аудандық қазынашылық басқармасы, 041400, Алматы облысы, Райымбек ауданы, Кеген а., Райымбек көшесі 33, анықтама үшін телефон: 8(727 77) 2-14-89, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға конкурс жариялайды: Райымбек аудандық қазынашылық басқармасының операциялық тобының бас маманына-бас қазынашысына (C-R-4). Функционалдық міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлеуге арналған шоттарын өткізу, бекіту, инкассалық өкімдермен жұмыс істеу, ағымдағы бақылау жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім (мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі), мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті Солтүстік Қазақстан облысы бойынша Қазынашылық департаментінің Есіл аудандық қазынашылық басқармасы мемлекеттік мекемесі, 151500, Солтүстік Қазақстан облысы, Есіл ауданы, Явленка селосы, Ленин көшесі, 8, аңықтама үшін телефон: 8(71543) 2-19-89, бос əкімшілік мемлекеттік орналасуға конкурс жариялайды Қаржылық жəне шарттарды тіркеу тобының бас маманы - бас қазынашысы (C-R-4, 1 бірлік, уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне) Функционалдық міндеттері: Артық, қате төленген сомаларды бюджетке қайтару жөніндегі құжаттардың орындалуын жəне/немесе бюджеттік сыныптамасының кодтары, салық органдары арасындағы түсімдерді; қаржыландыру жоспарларының орындалуын, жоспарларға өзгертулер енгізу анықтамаларын; мемлекеттік мекемелердің тауарларын (жұмыстарын, қызметтерін) жүзеге асырудан түсетін түсімдер мен ақша шығындары жоспарларының орындалуын; түсімдердің мемлекеттік мекемелердің қолма қол ақшаның бақылаулы шоттарына есепке қосылуларын бақылауды; келісімшарттарды тіркеу үшін қарастырылған құжаттарды орындауын. Бюджетке түсетін түсімдер бойынша жəне азаматтық-құқықтық келісімдерді тіркеу жөніндегі есеп берулерді қалыптастыруын; ақша алушының анықтамалығына ақша алушыны енгізуге сұраным жасауын; есептіліктің құрастыруын жəне ұсынуын жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы). Ортадан кейінгі қаржы немесе есеп жəне аудит немесе экономика білімі барларға рұқсат етіледі, бюджеттік заңдарды білу, компьютермен жұмыс істеу білу. IV. Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігі Туризм индустриясы комитеті, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8 анықтамалар үшін телефон: 749835 бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: «Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігі Туризм индустриясы комитетінің аумақтық департаменті - «Бурабай» арнайы экономикалық аймағының - Əкімшілігі» мемлекеттік мекемесі бойынша: Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігі Туризм индустриясы комитетінің аумақтық департаменті - «Бурабай» арнайы экономикалық аймағының - Əкімшілігі» аумақтық департамент басшысының орынбасары (С-О-2). Функционалдық міндеттері: АЭА аумағында қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың қызметін үйлестіру, туристік бағдарламаларды іске асыру, АЭА-ның аумағында туризм инфрақұрылымын жəне инвестициялық жобаларды дамыту; АЭА-ның аумағында туристік салаға инвестицияны тарту бөлігінде мемлекеттік саясатты іске асыру; департаменттің туристік салаға инвестицияны тартуға қатысуы жəне инвестициялық жобаларды қалыптастыру бойынша ұсыныстарды əзірлеу, мемлекеттік органдармен қарым-қатынас жасау, мамандардың біліктілігін арттыру мəселелерін үйлестіру. Қойылған міндеттерді іске асыруға қажетті іс-шараларды жоспарлау жəне бақылау бөлігіндегі департаменттің қызметіне басшылық жасау; департаменттің қаржы-шаруашылық қызметін жəне іс жүргізуді үйлестіру жəне бақылау жасау; құжаттардың дер кезінде жəне дұрыс ресімделуіне, бекітілген сметаларға сəйкес бюджеттік қаражатты үнемді жəне мақсатты пайдалануға бақылауды жүзеге асыру; департаменттің қаржыландыру жоспарын, бюджеттік өтінімдерін жасау жұмыстарын үйлестіру, қызметкерлердің жұмысын жоспарлау жəне қызметін үйлестіру; департаменттің жұмыс жоспарын қалыптастыру; жұмыс жоспарларының, бұйрықтардың, аппараттық кеңес хаттамаларының орындалуына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары сервис мамандығы бойынша (туризм, халықаралық туризм), экономикалық, техникалық, заң немесе халықаралық қатынастар мамандығы. Қазақстан Республикасының Конституциясы, «ҚР Президенті туралы», «ҚР Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «ҚР Үкіметі туралы» ҚР конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Жемқорлықпен күрес туралы», «Əкімшілік үрдістер туралы», «Нормативтік-құқықтық кесімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау туралы», «Қазақстан-2050»: орнаған мемлекеттің жаңа саяси бағыты атты Стратегиясын білуі. ҚР Еңбек Кодексін, Салық Кодексін, Кеден Кодексін, «Қазақстан Республикасындағы туристік қызмет туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы», «Лицензиялау туралы», «Инвестициялар туралы», «Ойын бизнесі туралы», «Арнайы экономикалық аймақтар туралы» ҚР Заңдарын білуі. Басшылық лауазымдағы жұмыс тəжірибесі, компьютерде жұмыс істей білу. V. Павлодар облысының Статистика департаменті 140000, Павлодар ќаласы, Генерал Дүйсенов көшесі, 9-үй Аныќтама үшін телефондар: (8-7182) 53-39-76, факс: 53-25-95, е-mail: pavlodar@statbase.kz, сайт: www.pavlodar.stat.kz «Б» корпусы əкімшілік мемлекеттік бос лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Ішкі əкімшілік басқармасының басшысына (С-О-3, 1 бірлік). Функционалдыќ міндеттері: Департаменттің қаржы қызметін ұйымдастыру; бюджеттік қаражаттың мақсатты пайдаланылуын бақылау, бухгалтерлік есепті жүргізу; қаржы жылына бюджеттік өтінімді құрастыруға қатысу; облыстық қазынашылық департаменті арқылы өткізілетін операцияға есеп жүргізу, тауар-материалдық құндылықтарға есеп жүргізу; сатып алынатын тауарлар, жұмыс, қызмет көрсетулер бойынша конкурстық құжаттаманы əзірлеу; қазынашылық органдарында тіркеу арқылы сатып алудың хаттамалары мен шарттарын ресімдеу; жинақтаушы зейнетақы қорларына есептеулер мен аударымдарды жүзеге асыру; салық органдарына, Қазынашылық департаментіне есеп беру. Жоспарлы тапсырмалар мен жұмыстың орындалуын бақылау, жеке тапсырмаларды орындау; кеңес өткізу жəне басқарма құзыретіне жататын мəселелер бойынша Департаментте өткізілетін кеңестерге қатысу. ҚР Статистика агенттігіне уақытында əрі сапалы есеп беру жəне тапсырмаларын орындау. Конкурсќа ќатысушыларға ќойылатын талаптар: экономикалық немесе мемлекеттік басқару жоғары білімі. 2. Май ауданы Cтатистика басқармасының басшысына (С-О-3, 1 бірлік). Функционалдыќ міндеттері: Басқарма қызметін ұйымдастыру жəне басқару. Өз ауданы бойынша жалпымемлекеттік статистикалық байқаулар мен зерттеулерді жинау, өңдеу жəне талдауды ұйымдастыру, белгіленген мерзімде Статистика департаментіне жіберу; статистикалық жарияланымдарды дайындау; респонденттермен жұмыс үшін материалдарды қалыптастыру; интервьюерлер жұмысын ұйымдастыру; əкімшілік көздерімен өзара қарым-қатынас жасау; респонденттерді оқыту, кеңес беру жəне статистикалық құралдармен қамтамасыз ету; статистикалық байқаулар нысандары бойынша респонденттерден бастапқы статистикалық деректерді алу; статистикалық тіркелім деректерін жаңғырту; бастапқы статистикалық деректер сапасын бақылау; басқарма пайдаланатын (қызметкерлер, респонденттер, интервьюерлер) статистикалық құралдарды қолдануды үйрету; статистикалық деректерді тарату мəселелері бойынша пайдаланушылармен өзара қарым-қатынас жасау; статистикалық құралдарды дамыту бойынша ұсыныстарды əзірлеу. Алғашқы статистикалық деректердің құпиялылығын сақтауды қамтамасыз ету. Статистикалық есепті ұсыну тəртібінде анықталған бұзушылықтар бойынша əкімшілік тəжірибені жүзеге асыру. Шаруа (фермерлер) қожалықтары мен əрбір шаруашылыққа арналған кітапты жүргізуге əдіснамалық көмек көрсету жəне мемлекеттік бақылау жүргізу. Мұрағат ісінің, іс жүргізудің жұмысын ұйымдастыру. Басшылықтың бұйрықтары мен нұсқауларының орындалуын бақылауды жүзеге асыру. Конкурсќа ќатысушыларға ќойылатын талаптар: экономикалық немесе ауылшаруашылық, немесе мемлекеттік басқару, немесе малдəрігерлік, немесе техникалық, немесе заңгерлік жоғары білім. 3. Баға статистикасы басқармасының жетекші маманына (С-О-6, 1 бірлік) (негізгі қызметкердің 2015 жылғы 19 маусымға дейін болмаған кезеңіне). Функционалдыќ міндеттері: тұтыну нарығындағы тауарлар мен қызметтердің баға деңгейі мен тарифтерін тіркеу. Алдыңғы зерттеу деректерімен тіркелген бағаларды бақылауды жүзеге асыру, электрондық бланкілерді енгізу, алынған деректерді өңдеу, жалпылау жəне талдау. Əдіснамалық талаптарға сəйкес бастапқы статистикалық деректер сапасын жəне растығын қамтамасыз ету; байқау үшін белгіленген қызмет көрсету, тауар жəне өнім түрлерінің тізбесін ауыстыру үшін рынок жағдаятын зерттеу. Статистикалық есептерді енгізу жəне өңдеу, статистикалық байқаулар нысандары бойынша зерттеуге жататын кəсіпорындардан бастапқы статистикалық деректерді қабылдау. Баға статистикасы мəселелері бойынша əдіснамалық жəне талдау жұмыстарын жүргізу. Статистикалық жарияланымдарды дайындау. Конкурсќа ќатысушыларға ќойылатын талаптар: экономикалық немесе педагогикалық, немесе заңгерлік білім. 4. Респонденттермен жұмыс басқармасының жетекші маманына (С-О-6, 1 бірлік) (негізгі қызметкердің 2015 жылғы 19 қаңтарға дейін болмаған кезеңіне). Функционалдыќ міндеттері: Өнеркəсіп, құрылыс жəне инвестициялар, кəсіпорындар қаржысы, сауда, көлік жəне байланыс, еңбек, баға, ауыл шаруашылығы, əлеуметтік статистика бойынша статистикалық есептерді жинау; «Бір терезе бойынша есеп қабылдау» бағдарламасына ұсынылған есептерді уақытында теру. Респонденттерге кеңес беру; статистикалық тіркелім деректерін жандандыру. Конкурсќа ќатысушыларға ќойылатын талаптар: экономикалық білім. 5. Павлодар қаласы Cтатистика басқармасының жетекші маманына (С-О-6, 1 бірлік). Функционалдыќ міндеттері: Əдіснамалық жəне талдау жұмыстары. Статистикалық есептерді енгізу жəне өңдеу. Статистикалық байқаулар əдіснамасына сəйкес бастапқы статистикалық деректерді бақылау жəне түзету; статистикалық байқаулар деректерінің Базасы бойынша Агенттіктің сұрауларын өңдеу; статистикалық тіркелім деректерін жаңғырту; біріктірілген статистикалық көрсеткіштер базасын қалыптастыру; жарияланымдарды дайындау. Серпіндік қатарын жүргізу. Статистикалық материалдарды: жедел ақпараттарды, жарияланымдарды, хабарламаларды, жазбахаттарды, талдамалы баяндамаларды, статбюллетеньдерді, жинақтарды, т.б. дайындау. ҚР Статистика агенттігіне уақытында əрі сапалы есеп беру жəне тапсырмаларын орындау. Конкурсќа ќатысушыларѓа ќойылатын талаптар: экономикалық немесе ауылшаруашылық, немесе малдəрігерлік, немесе техникалық, немесе педагогикалық, немесе заңгерлік білім. VI. Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігі бақылау жəне əлеуметтік қорғау Комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша бақылау жəне əлеуметтік қорғау департаменті 150008 Петропавл қаласы, СҚО Абай көшесі, 64 анықтама телефоны: факс (8-715-2) 468606 «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1) Əдістеме жəне медициналық-əлеуметтік сараптаманы бақылау бөлімінің басшысына (С-О-4 санаты). Функционалдық міндеттері: мүгедектердің жеке оңалту бағдарламаларының іске асырылуына бақылау жасау; мүгедектерді мемлекеттік статистикалық есепке алу үшін дерекқор қалыптастыру жəне өңірлердегі мүгедектік жағдайын, динамикасы мен себептерін зерттеу; мүгедектік топтарын, себептерін, еңбек қабілетінен айрылу дəрежесін белгілеу үшін науқастарды жəне мүгедектерді куəландыруға, МƏС мəселелері жəне мүгедектерді оңалту бойынша бағдарламалар жəне басқа да нормативтік құжаттардың жобаларын дайындауға қатысады, денсаулық сақтау ұйымдарының дəрігерлеріне МƏС жəне мүгедектерді оңалту мəселелері бойынша консультациялық көмек көрсету, денсаулық сақтау жəне басқа да ұйымдардың (мекемелердің, кəсіпорындардың) мүгедектерге ісшараларын (ОЖБ-на сəйкес) өткізілуіне бақылау жасайды. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: медициналық білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес болуы, осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілінің бар болуы, осы лауазымның функционалдық міндеттеріне сəйкесті саладағы қатынастарды реттейтін заңнамаларды жəне құқықтық-нормативтік актілерді білу, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 2) № 4, № 5 медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімдерінің бас мамандарына (С-О-5 санаты, 2 бірлік). Функционалдық міндеттері: мүгедектіктің себептерін, топтарын жəне еңбек қабілетінен айрылу деңгейін, мүгедектіктің пайда болу уақыты мен мерзімін белгілеу үшін науқастарды жəне мүгедектерді куəландыру, медициналық-əлеуметтік сараптама (МСЭ) жəне мүгедектерді оңалту мəселелері бойынша кеңестік көмек көрсету, МƏС жетілдіру бойынша ұсыныстарды дайындауға, ұйымдарда тұрғындар арасында МƏС мəселелері жəне мүгедектерді оңалту, мүгедектіктің алдыналу бойынша түсіндірме жұмыстарын өткізу. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: медициналық білім, осы лауазымның функционалдық міндеттеріне сəйкесті саладағы қатынастарды реттейтін заңнамаларды жəне құқықтық-нормативтік актілерді білу, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 3) мамандырылған медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімінің бас маманына (СО-5 санаты). Функционалдық міндеттері: мүгедектіктің себептерін, топтарын жəне еңбек қабілетінен айрылу деңгейін, мүгедектіктің пайда болу уақыты мен мерзімін белгілеу үшін науқастарды жəне мүгедектерді куəландыру, медициналық-əлеуметтік сараптама (МСЭ) жəне мүгедектерді оңалту мəселелері бойынша кеңестік көмек көрсету, МƏС жетілдіру бойынша ұсыныстарды дайындауға, ұйымдарда тұрғындар арасында МƏС мəселелері жəне мүгедектерді оңалту, мүгедектіктің алдыналу бойынша түсіндірме жұмыстарын өткізу. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: медициналық білім, осы лауазымның функционалдық міндеттеріне сəйкесті саладағы қатынастарды реттейтін заңнамаларды жəне құқықтық-нормативтік актілерді білу, мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Енбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігі Бақылау жəне əлеуметтік қорғау комитетінің Атырау облысы бойынша Бақылау жəне əлеуметтік қорғау департаменті, 060007, Атырау қаласы, Махамбет көшесі 118Е, анықтама үшін телефондары: (8-7122) 35-56-22, факс: 35-56-18 Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. №1, №2, №4 Медициналық - əлеуметтік сараптама бөлімдерінің бас мамандарына (С-О-5 санаты, 3 бірлік, оның ішінде 1 - уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне). Функционалдық міндеттері: медициналық-əлеуметтік сараптама бөлімінде науқастар мен мүгедектерді қабылдап куəландыруды жүргізу, мүгедектік тобын, кəсіби еңбекке жарамсыздық деңгейін анықтау, мүгедектерге дербес сауықтыру бағдарламаларын жасау, мүгедектерді сауықтыру шараларын жүргізудің дұрыстығына бақылау жасау, мүгедектердің орталықтандырылған мəліметтер базасын жүргізу, медициналық - əлеуметтік сараптама мəселелері мен мүгедектерді сауықтыру бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу, кеңес беру, əдістемелік көмек көрсету. Конкурсқа қойылатын талаптар: медициналық білім («емдеу ісі» мамандығы бойынша), осы лауазымның функционалдық міндеттеріне сəйкес салалардың қатынастарын реттейтін заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерін білу, мемлекеттік тілді жəне компьютерде жұмыс жасай білу. VII. «Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитеті» мемлекеттік мекемесі, мекен жайы: 010000, Астана қаласы, Есілдің сол жағалауы, Орынбор көшесі 8, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: «Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің Қостанай облысы бойынша департаменті» мемлекеттік мекемесі бойынша, мекенжайы: 110000, Қостанай қ., Əл-Фараби даңғ. 65, 11-қабат, анықтама үшін телефон 8 (7142) 54-36-26, факс 8 (7142) 54-79-05, e-mail: kostanai_kkmfd_jurist@mail.ru 1.Медициналық қызметті бақылау бөлімінің бас маманы (С-О-5, 1 бірлік) Функционалдық міндеттері: Медициналық бейіні бойынша көрсетілетін медициналық қызмет сапасын сараптау, денсаулық сақтау саласындағы нормативтік құқықтық актілерді əзірлеуге жəне медициналық қызмет көрсету саласындағы бағдарламаларды орындалуға қатысу, заңды жəне жеке тұлғалардың медициналық қызмет көрсету сапасы мəселелері бойынша өтініштерді қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары медициналық білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі бар адамдарға рұқсат етіледі. VIII. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің Қарағанды облыстық сотының Кеңсесі, 100000 Қарағанды қаласы, Кривогуза көшесі, 7-үй, 2-бөлме, анықтама үшін телефондар: (7212) 41-46-49, 4146-01, 41-51-27, эл. мекенжай: M-2-1@ma.sud.kz бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1.Аудандық (қалалық) соттың кеңсесінің бас маманына (С-R-4, 8 бірлік: Қарағанды қаласының Қазыбек би ауданының № 2 аудандық сотына - 2 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының Октябрь аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Осакаров аудандық сотына - 1 бірлік; Осакаров ауданының № 2 аудандық сотына - 1 бірлік; Жаңаарқа аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Ақтогай аудандық сотына - 1 бірлік; Ақтоғай ауданының № 2 аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне

арналған демалыс кезіне). Функционалдық міндеттері: сот кеңсесіне келіп түскен ұсыныстарды, өтініштерді, арыздарды есепке алып тіркеу жəне олардың қаралу мерзімдерінің сақталуын бақылау; аудандық сот төрағасы жүргізетін азаматтарды қабылдауды тіркеу жəне есепке алу; заңнамаларды іріктеу мен жүйелеу жұмыстарын жүргізу; сот істері мен материалдарды автоматты бөлу; кодификацияны жүргізу жəне сот тəжірибесін талдап-қорытуға қатысу; БАҚ – мен өзара қарым-қатынас жұмыстарын ұйымдастыру; электронды тізілімдер мен журналдары жүргізу: сот істері мен материалдар бойынша статистикалық есептер құрастыру; жеке ұйғарымдар , қаулыларды есепке алу жəне олардың орындалуын бақылау; заттай айғақтарға қатысты сот актілерін тіркеу, есепке алу, сақтау; республика мен шетелдердің соттарынан халықаралық келісімдерге сəйкес түскен сот тапсырмаларын есепке алуды жүргізу; істердің сот кеңсесіне уақытында тапсырылуына бақылау жүргізу:аяқталған істер мен журналдарды дайындап сот мұрағатына тапсыру: құқықтық білімді насихаттау бойынша жұмысты ұйымдастыру, семинар сабақтарын өткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заң білімі, тəжірибесі болған жағдайда ортадан кейінгі заң білімімен де жіберіледі; кəзіргі уақыттағы оргтехникамен жұмыс істей білу. 2.Аудандық (қалалық) соттың кеңсесінің бас маманы – сот мəжілісінің хатшысына (СR-4, 31 бірлік: Қарағанды қаласының Қазыбек би ауданының № 2 аудандық сотына - 3 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының Октябрь аудандық сотына - 4 бірлік (оның ішінде 3 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының Октябрь ауданының № 3 аудандық сотына - 2 бірлік; Теміртау қалалық сотына - 2 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Абай аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Абай ауданының № 2 аудандық сотына - 1 бірлік; Бұқар-жырау аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Бұқар-жырау ауданының № 2 аудандық сотына - 2 бірлік; Қарқаралы аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Осакаров ауданының № 2 аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Нұра аудандық сотына - 1 бірлік; Сатпаев қалалық сотына - 1 бірлік; Балқаш қалалық сотына - 2 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қаражал қалалық сотына - 1 бірлік; Жаңаарқа аудандық сотына - 1 бірлік; Ұлытау ауданының № 2 аудандық сотына - 1 бірлік; Шет аудандық сотына - 1 бірлік; Шет ауданының № 2 аудандық сотына - 2 бірлік; Қарағанды облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотына - 3 бірлік (оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің өқуда болған кезіне, 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне). Функционалдық міндеттері: істі сот мəжілісінде қарауға дайындау бойынша қажетті іс əрекеттерді жүргізу, сот мəжілісінің хаттамасын жүргізу, нұсқаулық бойынша істерді əзірлеу, журналдарды жүргізу, атқару парақтарын жазу, үкімдердің, қаулылардың көшірмесін табыс ету, сұраныстарды, хаттарды дайындау, сотқа шақыру хаттарын, хабарламаларды жолдау, іске қатысушыларды шақыру, сотталушыларды келуін қаматамассыз ету, атқарып отырған жұмысын алдын-ала жоспарлап, қортылындай білу, мəтінді сауатты тəжімалау, жедел жəне тиянақтылық, жанжақтылық, азаматтармен жұмыс істей білу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заң білімі, тəжірибесі болған жағдайда ортадан кейінгі заң білімімен де жіберіледі, кəзіргі уақыттағы оргтехникамен жұмыс істей білу. 3. Аудандық (қалалық) соттың кеңсесінің жетекші маманына (С-R-5, 24 бірлік: Қарағанды қаласының Қазыбек би атындағы аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының Қазыбек би ауданының № 2 аудандық сотына - 5 бірлік (оның ішінде 3 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының Октябрь аудандық сотына - 3 бірлік (оның ішінде 2 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының Октябрь ауданының №2 аудандық сотына - 1 бірлік; Қарағанды қаласының Октябрь ауданының № 3 аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Теміртау қалалық сотына - 4 бірлік (оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Шахтинск қалалық сотына - 3 бірлік; Абай аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Балқаш қалалық сотына - 2 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Жаңаарқа аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды облысының кəмелетке толмағандар ісі жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына - 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: қызметтік хат-алмасуды жүргізу; ағымдағы құжаттарды рəсімдеу; кіріс жəне шығыс жөнелтілімдерді журналдарда, тізілімдерде жəне электронды түрде тіркеу; мұрағатты жүргізу, істерді сұратулар бойынша тіркеу жəне жіберу;мұрағат құжаттарының көшірмелерін беру; тізілімдер мен істерді жоюға дайындау жəне іріктеу; сот жөнелтілімдерін тиісті жеріне уақытында жеткізу; жіберілетін жөнелтілімдердің реестрін жасау, тізілімдер реестрін жүргізу. Сауаттылық, ұқыптылық, жеделдік, адамдармен жұмыс істей білу, азаматтарды қабылдау, жұмысты жоспарлай талдай білу, коммуникабельділік. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заң немесе ортадан кейінгі заң білімі, кəзіргі уақыттағы оргтехникамен жұмыс істей білу. 4. Аудандық (қалалық) соттың кеңсесінің аға сот приставына (С-R-4, 7 бірлік): Шахтинск қалалық сотына - 1 бірлік; Бұқар-жырау аудандық сотына - 1 бірлік; Бұқар-жырау ауданының №2 аудандық сотына - 1 бірлік; Осакаров ауданының №2 аудандық сотына - 1 бірлік; Сəтбаев қалалық сотына - 1 бірлік; Шет ауданының № 2 аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Ақтоғай ауданының № 2 аудандық сотына - 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: сот жасауылдары бөлімшелерінің жұмысын ұйымдастыру жəне бақылау;сот мəжілісі уақытында залда қоғамдық тəртіптің сақталуын қамтамасыз ету; кеңесу бөлмелерінің, сот ғимаратының күзетін қамтамасыз ету; судьялар мен сот процессіне қатысушылардың күзетін жүзеге асыру; конвой қызметінің қызметкерлерімен қамаудағы тұлғаларды күзету жəне қауіпсіздігі туралы өзара əрекет ету; судьяның тапсырмасы бойынша қылмыстық істер мен заттай айғақтарды жеткізуді жəне сақталуын қамтамасыз ету; дəрімен атылатын жəне электрлі қаруды, арнайы құралдар мен ұрыс əдістерін қолдана білу; жұмысты жоспарлап,талдай білу, денешынықтыру бойынша арнайы сабақтар өткізе білу, азаматтармен жəне қоластындағылармен жұмыс істей білу, қоластындағылардың жұмысын жоспарлап,ұйымдастыра жəне бақылау жасай білу, сот қызметіне қатысты төтенше жағдайлардың туындауын болжай білу жəне болдырмау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ортадан кейінгі, орта білімімен де жіберіледі, жасы 21-ден жоғары, кəзіргі уақыттағы оргтехникамен жұмыс істей білу. 5. Аудандық (қалалық) соттың кеңсесінің сот приставына (С-R-5, 3 бірлік: Шахтинск қалалық сотына - 1 бірлік; Балқаш қалалық сотына - 1 бірлік; Қарағанды облысының кылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына - 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: сот мəжілісі уақытында залда қоғамдық тəртіптің сақталуын қамтамасыз ету; кеңесу бөлмелерінің, сот ғимаратының күзетін қамтамасыз ету; судьялар мен сот процессіне қатысушылардың күзетін жүзеге асыру; конвой қызметінің қызметкерлерімен қамаудағы тұлғаларды күзету жəне қауіпсіздігі туралы өзара əрекет ету; судьяның тапсырмасы бойынша қылмыстық істер мен заттай айғақтарды жеткізуді жəне сақталуын қамтамасыз ету; дəрімен атылатын жəне электрлі қаруды, арнайы құралдар мен ұрыс əдістерін қолдана білу; денешынықтырумен айналысу, азаматтармен жұмыс істей білу, сот қызметіне қатысты төтенше жағдайлардың туындауын болжай білу жəне болдырмау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ортадан кейінгі, орта білімімен де жіберіледі, жасы 21-ден жоғары, кəзіргі уақыттағы оргтехникамен жұмыс істей білу. IX. Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігі Балық шаруашылығы комитетінің Зайсан-Ертіс облысаралық бассейндік балық шаруашылығы инспекциясы, 070002, Өскемен қаласы, Мызы көшесі, 2/1, анықтама үшін телефон: 8 (7232) 24-84-70, «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1.Күршім балық инспекциясы бөлімінің басшысына (С-О-4, 1 бірлік, Күршім ауданы, Күршім ауылы). Функционалдық міндеттері: бөлімнің қызметіне жалпы басшылық жасау, бөлім қарауындағы су қоймаларына мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру, балық шаруашылықтарын жүргiзу ережелерiнiң сақталуына; балық аулау ережелерiнiң сақталуына; жеке жəне заңды тұлғалардың балық шаруашылықтарын жүргізуге арналған шарт талаптарының орындалуына; жануарлар дүниесiн пайдалану үшiн белгiленген шектеулер мен тыйым салулардың сақталуына; жануарлар дүниесiн қорғау, өсiмiн молайту жəне пайдалану жөніндегі iс-шаралардың орындалуына; уəкілетті органмен белгіленген жануарларды жерсіндіру жəне будандастыру ретін жүзеге асыруды бақылау, жануарлар дүниесiн қорғау, өсiмiн молайту жəне пайдалану саласындағы нормативтердiң сақталуына бақылау жасау; балық ресурстарын қорғау бойынша рейдтарды ұйымдастыру; мемлекеттік инспекторлардың дислокациясын құру; балық шаруашылығы су қоймаларында құтқару жəне көбейту, балық аулауға рұқсат қағаздарын беру шараларын ұйымдастыру; бөлімнің инспектор құрамының жұмысына сараптама жасау жəне жұмысты жақсарту бойынша сəйкес шаралар қабылдау; «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Заң талабын сақтау; тұрғындар арасында балық ресурстарын дамыту бойынша үгіт-насихат жүргізу; жануарлар дүниесiн қорғау, өсiмiн молайту жəне пайдалану саласында ҚР заңнамасының басқадай талабын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары (балық шаруашылығы саласында, немесе бiлiм саласында («биология» мамандығы бойынша), немесе жаратылыстану саласында («биология» немесе «экология» мамандығы бойынша), немесе құқық аумағында «заңгер» мамандығы бойынша) білім; компьютерде жұмыс істей білу. 2.Ихтиологиялық мониторинг жəне балық аулауды реттеу бөлімінің бас маманына – мемлекеттік инспекторына (С-О-5, 1 бірлік, Өскемен қаласы). Функционалдық міндеттері: мемлекеттік жануарлар дүниесiн қорғау, өсiмiн молайту жəне пайдалануды бақылауды жəне қадағалауды жүзеге асыру; балық шаруашылықтарын жүргiзу ережелерiнiң сақталуына; балық аулау ережелерiнiң сақталуына; жеке жəне заңды тұлғалардың балық шаруашылықтарын жүргізуге арналған шарт талаптарының орындалуына; жануарлар дүниесiн пайдалану үшiн белгiленген шектеулер мен тыйым салулардың сақталуына; жануарлар дүниесiн қоғау, өсiмiн молайту жəне пайдалану жөніндегі iс-шаралардың орындалуына; уəкілетті органмен белгіленген жануарларды жерсіндіру жəне будандастыру ретін жүзеге асыруды бақылау, жануарлар дүниесiн қорғау, өсiмiн молайту жəне пайдалану саласындағы нормативтердiң сақталуына; мелиоративтік жұмыстарға, балық қорғау құрылғыларының су бөлетін ғимараттардың жабдық затына (БҚҒ) бақылау жасау; агроөнеркəсіптік кешенінің салаларын біртұтас автоматтандырылған басқару жүйесінің «Балық ресурстарын түгендеу» ішкі жүйесі бойынша базаға енгізу «e-Agriculture» (БАБЖ), балық аулауға рұқсат қағазын беру; «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Заң талабын сақтау; балық шаруашылығын дамыту бойынша тұрғындар арасында үгіт-насихат жүргізу, сұраныстарға, тапсырмаларға жəне хаттарға жауап дайындау; су қоймаларында басқадай су жануарларын жəне балық ресурстарын қорғау бойынша инспекциялық шараларға қатысу; балық аулауды реттеу жəне ихтиологиялық мониторинг қызметін жақсарту бойынша шаралар қабылдау жəне ұсыныс жасау; жануарлар дүниесiн қорғау, өсiмiн молайту жəне пайдалану саласында ҚР заңнамасының басқадай талабын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі (балық шаруашылығы саласында, немесе бiлiм саласында («биология» мамандығы бойынша), немесе жаратылыстану саласында («биология» немесе «экология» мамандығы бойынша) білім; компьютерде жұмыс істей білу. 3.Қаржылық жəне ұйымдастыру-құқықтық жұмысы бөлімінің бас маманына (С-О-5, 1 бірлік, Өскемен қаласы). Функционалдық міндеттері: іс жүргізуді жүзеге асыруды бақылаудағы тапсырмалардың орындалуына бақылауды жүзеге асыру; жеке жəне заңды тұлғалардың үндеулерін тіркеуді жүргізу; уақытында жеке жəне заңды тұлғалардың үндеуін тіркеу (Форма 1-ТӨ БЕА ААЖ), есебін құрау жəне тапсыру, қызметтік тергеу жүргізу; инспекцияға қатысты жүргізілген тексерулерге сараптама жүргізу; инспекцияның іс номенклатурасын құрау; жұмылдыру бойынша даярлау жұмыстарын ұйымдастыру; «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» заң талабын сақтау; хаттарға, сұраныстарға, тапсырыстарға жауаптар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі (заңгер мамандығы бойынша) білім; компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігі Балық шаруашылығы комитетінің Балқаш-Алакөл облысаралық бассейндік балық шаруашылығы инспекциясы, 040800, Алматы облысы, Қапшағай қаласы, 5 шағын ауданы, 1-үй, анықтама телефоны: 8 (72772) 46012, «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1.Қаржылық жəне ұйымдастыру-құқықтық жұмысы бөлімінің бас маманына (С-О-5 санаты, 1 бірлік, Алматы облысы, Қапшағай қаласы). Функционалдық міндеттері: Инспекция қаржылық ресурстарының қозғалысын басқаруды ұйымдастыру.Тиімді жəне ағымды қаржылық жоспарлардың жобасын əзірлеу, болжамдық баланстардың жəне бюджеттік ақшалай қаражаттың жобасын əзірлеу. Үш жылдық кезенге берілетін бюджеттік өтінімді орындау. Есептер бойынша айналмалы тізімдеме құрұ. Басты кітаптың калыптастыру, қаржыландыру жоспарын орындау. Бюджеттік қаражаттың игерілуі бойынша ақпаратты құрұ, қаржыландыру жоспарын өзгертуге өтінім беру, 15, 17, 6 үлгі бойынша берілген талдаулық деректерді құру. Бухгалтерлік есебін жүргізу жəне бухгалтерлік есептілікті əзірлеу, бухгалтерлік ақпараттарды өңдеу технологиялары жəне есеп жүргізу əдістері жəне негізгі тəсілдері мазмұндарын анықтауына, қазіргі заманның есептегіш техника құралдарын əзірленуіне жəне ендіруіне, қаражат құралдарын жəне материалдық құндылықтарды инвентаризацияландыруын жүргізуге қатысу, техникалық құралдары, ғимараттар, жабдықтар жағдайына бақылау жасау. Қаржылық құралдар жəне материалдық құндылықтарды инвентаризациялау. Негізгі құралдарының есебін жүргізу, арзан жəне тез тозушы бұйымдар жəне тауарлы – материалдық қорлардың сақталуын жəне уақытылы есептен шығаруын, инвентаризациялануын жүргізу. Жол жүру парақтарын, белгіленген нормадағы ЖЖМ, өрт қауіпсіздігінің алдын алу іс-шараларын, формалық киімнің жеке карточкасын, жəне оның берлуін, белгіленген нормада киілуін, сақталуын жəне уақытылы есептен шығарылуын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық немесе ортадан кейінгі (бухгалтерлік есеп жəне аудит, қаржыгер мамандықтары бойынша) білімі; компьютерде жұмыс істей білу. 2.Қаржылық жəне ұйымдастыру-құқықтық жұмысы бөлімінің бас маманына (С-О-5 санаты 1 бірлік, Алматы облысы, Қапшағай қаласы). Функционалдық міндеттері: іс – қағаздарын жүргізу, бақылаулық тапсырмалардың орындалуының іске асырылуын бақылау; жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін тіркеу; тұлғалардың өтініштерінің бірыңғай есебін (1 – ӨТ формасы ТӨБЕ ААЖ) дайындау жəне уақытылы ұсыну. Инспекцияға қатысты жүргізілген тексерістердің талдауын жасау; инспекция істерінің номенклатурасын құрастыру; тапсырма, сауал жəне хаттарға жауап дайындау; бұйрықтардың, нормативтік – құқықтық актілердің, хаттардың нұсқаларын мемлекеттік тілге аудару жұмыстарына қатысу; қызметтік хаттардың дайындалуын іске асыру. ҚР Орталық мемлекеттік мұрағатпен хат жəне бұйрық бланкілерінің нұсқасына келісім алу; ведомстволық мұрағатқа Инспекция істерін өткізуді құрастырып дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білімі; компьютерде жұмыс істей білу. 1.Қаратал балық инспекциясы бөлімінің бас маманына (С-О-5 санаты, 1 бірлік, Алматы облысы, Талдықорған қаласы). Функционалдық міндеттері: жануарлар дүниесін қорғау, өсуін молайту жəне пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылауды жəне қадағалауды іске асыру. Балық шаруашылығын жүргізу ережесін тиісті орындалуын; жеке жəне заңды тұлғалармен балық шаруашылығын жүргізу жəне балық аулау келісім – шарттарының шартарын орындалуын бақылауды; жануарлар дүниесін пайдалануға белгіленген шектеулер мен тыйымдардың орындалуын, жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану іс – шараларын, жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы нормативтерін орындалуын іске асыру. Суайдындарда балық қорларын жəне басқа да су жануарларын қорғау инспекторлық іс – шараларына қатысу. Инспекция бақылауындағы суайдындарда ихтиологиялық бақылауды іске асыру. Ихтиологиялық жұмыстың қызметіне қатысу, бақылаулық аулау жəне балық тұншығу қауіпі бар суайдындарда аулау жұмыстарына қатысу. Статистикалық есептерді дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары: ауыл шаруашылығы саласында (ихтиолог-балық өсіруші, кəсіпшілік балық аулау мамандықтары бойынша), жаратылыстану ғылымдары саласында (биология), құқық саласында (құқықтанушы, заңгер) немесе осы салаларда ортадан кейінгі білімі. Тиісті дене шынықтыру дайындығы болу жəне суда жүзе білу. А, В санатындағы жүргізуші куəлігінің жəне шағын кемелерді жүргізу куəлігінің болуы. Жануарлар дүниесін қорғау, өсуін молайту жəне пайдалану туралы ҚР Заңымен белгіленген өз құзіреті шегінде актілерді толтыра білу. Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен компьютерде жұмыс істей білу. X. «Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігі Экологиялық реттеу жəне бақылау комитетінің Қостанай облысы бойынша экология департаменті» 110000, Қостанай қаласы, Гоголь көшесі 75-үй, 129-каб., анықтама телефондары: 8 (7142) 50-17-86, факс 50-14-56, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Зертхана-аналитикалық бақылау бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты) Функционалдық міндеттері: Тиісті ƏЕӨ бойынша талдауларды жүргізу үшін қажетті реактивтер мен қоспаларды дайындау; талдау нəтижелерін əдістемелік нұсқауларға сəйкес өндеу, жүйелеу жəне рəсімдеу, олардын есебін жүргізу; талдау үшін жер асты, жер үсті жəне ағымды сулар сынамаларын, топырақ, атмосфералық ауа жəне өнеркəсіп шығарындылар сынамаларын алу; қоршаған ортаны қорғау бойынша өндірістік зертханаларды тексеру кезінде сəйкестіру бойынша аналитикалық жұмыстарды өткізу; калибрлық кестелерді уақытында жаңарту жəне тоқсан сайын оларды белгіленген концентрациялардың орны бойынша тексеру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жаратылыстану ғылымдары (химия, экология), немесе білім беру (химия жəне биология пəнінің мұғалімі), немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (инженер, химик – технолог), немесе денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (санитарлық дəрігер) саласындағы жоғары немесе орта кəсіптік білім. XI. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Жамбыл облысының Ішкі істер департаменті бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды, анықтама үшін: 080000, Тараз қаласы, Желтоқсан көшесі 80 «А», телефоны: 99-73-12, факс: 457767. эл. мекенжайы: ukr_dvd_jambyl@mail.ru. 1. ІІД Құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің басшысына (С-О-4). Функционалдық міндеттері: Бөлім жұмысына жетекшілік етеді, оның ұйымдастырылуына, қойылған тапсырмаларды орындауда, кадрларды іріктеу мен орналастыруда, тəрбие жұмысының жағдайына, жеке құрамның кəсіби дайындығы мен қызметтік тəртібіне дербес жауап береді. Іс жүргізу бойынша əдістемелік құралдар мен нұсқауларды əзірлеу жөнінде жұмыс ұйымдастырады. Қолда бар құпия құжаттарды тексеру, істерді, бұйрықтарды жəне сақтау мерзімі өткен басқа да құжаттарды іріктеу мен жою жөніндегі ІІД орындаушылық тəртіп бойынша комиссияның жұмысын жүргізеді жəне ұйымдастырады. Бөлім мəліметтері жөніндегі есеп əзірлеуді бақылайды жəне ұйымдастырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе білім беру саласындағы мамандықтар немесе əлеуметтік ғылымдар экономика жəне бизнес немесе гуманитарлық ғылымдар. Мамандығы: құқық мамандықтары немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (жалпы) немесе білім беру саласындағы мамандықтар (жалпы) немесе экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мұрағаттану, құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету) немесе гуманитарлық ғылымдар (жалпы). 2. ІІД Мемлекеттік тіл жəне ақпарат бөлім басшысына – ІІД бастығының баспасөз хатшысына (С-О-4).

Функционалдық міндеттері: ІІД Мемлекеттік тіл жəне ақпарат бөлімі қызметінің жеке құрамына бөлімшенің қызметін реттейтін нормативтік актілердегі өзгерістер мен енгізілген жаңалықтарды жеткізеді.Бөлімше материалдарына талдау жасайды, жұмысты жоспарлап, ІІД МТАБ қызметіне қатысты анықтама, шолу, мəліметтер жəне басқа құжаттамаларды дайындайды. Қызметке қатысты, қызметті жетілдіруге арналған шаралар қабылдау үшін тиісті нұсқаулар мен міндетті орындаулар жолдайды. ІІД МТАБ жұмыс жоспарына ұсыныстар əзірлейді, ІІД басшылығына ІІД МТАБ жетілдіру мəселелері бойынша ұсыныстар енгізеді. Мемлекеттік тілді дамыту жəне БАҚ жұмысын жалпылап қорытады жəне талдайды, басым бағыттарын əзірлейді Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе білім беру саласындағы мамандықтар немесе əлеуметтік ғылымдар экономика жəне бизнес немесе гуманитарлық ғылымдар. Мамандығы: құқық мамандықтары немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (жалпы) немесе білім беру саласындағы мамандықтар (жалпы) немесе журналистика немесе қоғамдық байланыс немесе мұрағаттану, құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету немесе гуманитарлық ғылымдар (жалпы). 3. ІІД заң бөлімінің басшысына (С-О-4). Функционалдық міндеттері: ІІД ЗБ кадрлармен жəне материалдық техникалық қамсыздандыру туралы ұсыныс еңгізеді. Өзін немесе ЗБ кез келген жұмысшысын ІІД Тəртіптік комиссияның отырыстарына қатысуын қамтамасыз етеді. Заңда белгілінген тəртіппен ІІД құқықтары мен мүдделерін сотта немесе басқа мемлекеттік органдарда қорғауды жүзеге асырады. Ішкі істер органдарының қызметкерлерінің əлеуметтік-құқықтық қорғауға байланысты сұрақтар туындаған жағдайда ІІД басшылығымен бірігіп, оны шешуге жол іздейді. ІІД қызмет барысында туындайтын сұрақтарға консультация, қорытынды, анықтамалар береді. ІІД-мен жəне оған бағынысты органдардың жүргізіліп жатқан құқықтық жұмыстар туралы ақпаратты біріктіріп, талдап, белгіленген тəртіппен ҚР ІІМ Заң департаментіне есеп береді. Азаматтық істер бойынша ІІД өкілі ретінде қатысады. ІІД-де өтетін селекторлық, ақпараттық жəне шұғыл кеңестердің отырыстарында талқыланатын сұрақтар əрі сол сұрақтар оңтайлы шешу, құқықтық жұмысты жандандыру жолдарын ұсынады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: құқық. Мамандығы: құқық мамандықтары. 4. ІІД медициналық бөлімінің басшысы – дəрігеріне (С-О-4). Функционалдық міндеттері: жартыжылдық, жылдық статистикалық мəліметтер, ceніп тапсырылған бөлімшелерге жүргізген тексеру материалдары негізінде ҚАІІБ-ІІД жеке құрамына, емдеу-профилактикалық кемек керсетудің ахуалын талдап жəне қорытындылайды, ҚАІІБ-ІІД басшылығына, Қазақстан Республикасы ІІМ Медицина басқармасына оны жақсарту жөнінде өз ұсыныстарын енгізеді Кеңес беруді, кешенді инспекторлық тексерісті, медицина қызметінің, ПбГ қызметкерлерінің ЕПМ жұмыстарын тeкcepiп жəне практикалық көмек керсету мақсатында ведомствалық мекемелерге баруын ұйымдастырады. Қазақстан Республикасы Медицина Əскери жəне дене даярлығымен айналысады. Медицина қызметінің ҚАІІБ-ІІД басқа қызметтері мен бөлімшелерімен, аймақтық денсаулық сақтау органдарымен өзара əрекеттестігін қамтамасыз етеді. Қоластындағылардың өкімдер, бұйрықтар, нұсқаулар мен жоспарлар жəне ережелерді уақытылы жəне сапалы орындауын бақылайды. ІІД ЕбН-нің, АƏДК-ның, СҚЭТ-ның, арнайы мекемелердің жұмысының ұйымдастырылуын жəне əдістемелік басшылық етуінің орындалуын қадағалау. Басқармасымен хат алмасу жөнінде атқару тəртібін, сондай-ақ келіп түскен хаттар, шағымдар мен арыздарды уақытылы қарауды бақылайды. салауатты өмір салтын насихаттауды ұйымдастыруға жəне Денсаулық сақтау Министрлігінің ЦЗОЖ бағдарламасын жүзеге асыруға қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина). Мамандығы: медициналық (жалпы). 5. ІІД ішкі бақылау бөлімінің басшысына (С-О-4). Функционалдық міндеттері: бөлім өткізетін бақылау іс-шараларының жылдық жоспарының жобасына ұсыныстар дайындауы. Ішкі істер департаменті бастығының тапсырмасы бойынша барлық мемлекеттік жəне өзге де мекемелерде бөлімнің құзыретіне жататын мəселелер бойынша бөлім атынан өкілдік етеді. Тексеруге жіберер алдында бөлімшенің жеке құрамына нұсқама жүргізуге, бақылау іс-шараларының материалдарын талдауға жəне жеке құраммен оларға талдау жүргізеді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес бойынша жұмысты ұйымдастыруға жəне аталған жұмысқа дербес жауап береді. Бөлім қызметкерлерінің кəсіби даярлығын ұйымдастыруға, олардың қызметтік тəртіпті, құпиялылық режимді жəне заңдылықты сақтауын бақылауға; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес өзге де уəкілеттікті жүзеге асыруға міндетті. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. Мамандығы: экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы. 6. ІІД кеңесшілер тобының бас маманына – Ішкі істер департаменті бастығының кеңесшісіне (С-О-5). Функционалдық міндеттері: ІІМ алқасына жəне облыс ІІД жедел кеңесіне материалдарды дайындау. Ішкі істер органдарының жəне облыстың ардагерлік ұйымдарымен өзара əрекеттестікті ұйымдастыру. ІІД бастығы ұсынған, əкімшілік жəне басқа да мемлекеттік органдарға жолданған материалдарды талдау. Облыс ІІД Тəртіптік жəне аттестациялық комиссияларына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: құқық. Мамандығы: құқық мамандықтары. 7. ІІД Мемлекеттік тіл жəне ақпарат бөлімінің бас маманына (С-О-5). Функционалдық міндеттері: ІІД бөліністерінде құжат айналымына талдау жасайды, құжаттармен жəне құжат айналымын азайту жұмысының тиімді тəсілдері мен нысандарын жетілдіру шараларын өңдейді. Облыстық ІІД, ҚАІІБ бөліністерінде іс жүргізудің ұйымдастыруəдістемелік жұмыстарын басшылыққа алуды іске асырады. ІІД бөліністерінде номенклатуралық істі жасауда ұйымдастыру-əдістемелік басқаруды жүзеге асырады жəне құжаттарды есепке алу журналы, номенклатуралық істі жабу мен құрастырудың, рəсімдеудің дұрыстығына бақылау жасайды. Құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің жұмыс жоспарын дайындайды жəне оның орындалуына бақылау жасайды. Құжаттамалық қамтамасыз ету бөліміндегі құпиялық жүйенің сақталуын қамтамасыз етеді жəне бақылайды. Құжат айналымы, азаматтардың өтініші туралы есебін құрастыруды бақылайды, олардың ҚР ІІМ мен ҚР БП ҚСжАЕАЖКБ белгіленген мерзімде жіберілуін ұйымдастырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе білім беру саласындағы мамандықтар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе гуманитарлық ғылымдар. Мамандығы: құқық мамандықтары немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (жалпы) немесе білім беру саласындағы мамандықтар (жалпы) немесе журналистика, немесе қоғамдық байланыс немесе мұрағаттану, құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету немесе гуманитарлық ғылымдар (жалпы). 8. ІІД Ақпараттық-аналитикалық орталығы кеңсесінің жетекші маманына (С-О-6). Функционалдық міндеттері: іс жүргізу (кіріс, шығыс хат хабарларын, азаматтардың хаттарын, арыздары мен шағымдарын, өтініштерін тіркеу). Реестрлі кіріс жəне шығыс хат-хабарлардың номенклатуралық істерін құру жəне жүргізу. Бөлімшенің өндіріспен аяқталған өкімдік құжаттарын номенклатуралық істерді түгендеу есебіне қоюды іске асыру. Бөлімшенің құпиялылық режимін сақтау бойынша ішкі тексеріс жұмыстарына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе білім беру саласындағы мамандықтар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. Мамандығы: құқық мамандықтары немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (жалпы) немесе білім беру саласындағы мамандықтар (жалпы), немесе экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мұрағаттану, құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету. 9. ІІД құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманына (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде, С-О-6). Функционалдық міндеттері: іс жүргізу (кіріс, шығыс хат хабарларын, азаматтардың хаттарын, арыздары мен шағымдарын, өтініштерін тіркеу). Реестрлі кіріс жəне шығыс хат-хабарлардың номенклатуралық істерін құру жəне жүргізу. Бөлімшенің өндіріспен аяқталған өкімдік құжаттарын номенклатуралық істерді түгендеу есебіне қоюды іске асыру. Бөлімшенің құпиялылық режимін сақтау бойынша ішкі тексеріс жұмыстарына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе білім беру саласындағы мамандықтар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. Мамандығы: құқық мамандықтары немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (жалпы) немесе білім беру саласындағы мамандықтар (жалпы), немесе экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мұрағаттану, құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету. 10. ІІД Кадр жұмысы басқармасы кеңсесінің жетекші маманына (С-О-6). Функционалдық міндеттері: іс жүргізу (кіріс, шығыс хат хабарларын, азаматтардың хаттарын, арыздары мен шағымдарын, өтініштерін тіркеу). Реестрлі кіріс жəне шығыс хат-хабарлардың номенклатуралық істерін құру жəне жүргізу. Бөлімшенің өндіріспен аяқталған өкімдік құжаттарын номенклатуралық істерді түгендеу есебіне қоюды іске асыру. Бөлімшенің құпиялылық режимін сақтау бойынша ішкі тексеріс жұмыстарына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе білім беру саласындағы мамандықтар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. Мамандығы: құқық мамандықтары немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (жалпы) немесе білім беру саласындағы мамандықтар (жалпы), немесе экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мұрағаттану, құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету. 11. ІІД Штаб-басқармасы кеңсесінің жетекші маманына (С-О-6). Функционалдық міндеттері: іс жүргізу (кіріс, шығыс хат хабарларын, азаматтардың хаттарын, арыздары мен шағымдарын, өтініштерін тіркеу). Реестрлі кіріс жəне шығыс хат-хабарлардың номенклатуралық істерін құру жəне жүргізу. Бөлімшенің өндіріспен аяқталған өкімдік құжаттарын номенклатуралық істерді түгендеу есебіне қоюды іске асыру. Бөлімшенің құпиялылық режимін сақтау бойынша ішкі тексеріс жұмыстарына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе білім беру саласындағы мамандықтар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. Мамандығы: құқық мамандықтары немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (жалпы) немесе білім беру саласындағы мамандықтар (жалпы), немесе экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мұрағаттану, құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету. 12. ІІД Қаржымен қамтамасыз ету басқармасы бухгалтерлік есепке алу жəне есептілік бөлімі (орталықтандырылған бухгалтерия) есептеу тобының жетекші маманына (С-О-6, 3 бірлік, 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде). Функционалдық міндеттері: ай сайын жөнелту қағаздарын жəне материалдарды, жөнелту қағаздарын есептен шығаруға бастапқы құжаттарды, актілерді өңдеу, материалдық есептерді өңдеу: жануарлардың тамақ өнімдерінің айлық есебі ( ІІД ППЖБ, КҚО); жануарлардың дəрідəрмектерінің айлық есебі (ІІД ППЖБ, КҚО); ІІД УҚҰИ, ҚТО, ҚО-ның дəрі-дəрмектерінің есебі; ІІД УҚҰИ, КТО, ҚО- ның тамақ өнімдерінің есебі ; материалдардың облыстық бюджет бойынша ІІД ТҚБ қоймасының айлық есебі; материалдардың респуб. бюджет бойынша ІІД ТҚБ қоймасының айлық есебі. əуе транспорты бойынша жанар-жағар майының есебі; КҚО-ның отын, көмірінің есебі. Облыстық жəне республикалық бюджет бойынша бланктердің баланстан тыс шот есебі. Жылдық түгендеуді жүргізу. Материалдық-жауапты тұлғалармен келісімге тұру (толық жеке материалдық жауапкершілік туралы). АІІБ үшін материалдық құндылықтарға авизо жазу. № 8 ордер-журналына № 5 жинақтау ведомостерінен мəліметтерді үлестіру. Облыстық жəне республикалық бюджеттің 187 шот бойынша айналым тізімдемесін жүргізу. Алимент иесіне алиментті аудару, келіп түскен сот қаулыларын мерзімінде орындау жəне əр тоқсан сайын сот актілерінің тізімін берілген есеп үлгісі бойынша өткізу.Тараз қаласы Салық комитетіне жеке табыс салығы бойынша есеп тапсыру. Облыстық бюджеттен 111,112,113 бойынша тоқсандық есеп беру үшін нақты жəне кассалық шығыстарғы іріктеме жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. Мамандығы: экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы. 13. ІІД Қаржымен қамтамасыз ету басқармасы бухгалтерлік есепке алу жəне есептілік бөлімі (орталықтандырылған бухгалтерия) материалдық есептеу тобының жетекші маманына (С-О-6). Функционалдық міндеттері: республикалық бюджет бойынша ай сайын жөнелту қағаздарын жазу жəне материалдық, жөнелту қағаздарын есептен шығаруға бастапқы құжаттарды, актілерді өңдеу, материалдық есептерді өңдеу. Материалдық-жауапты тұлғалар бойынша айналым ведомостеріне қайта алынған жəне тізімнен шығарылған тауарлы-материалдық құндылықтардың келуін жəне жаратылуын тарату, қалдықтарын республикалық бюджет бойынша əр тоқсанның бірінші жұлдызына шығару. Тоқсандық жəне жылдық түгендеуді жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. Мамандығы: экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы. 14. ІІД Қаржымен қамтамасыз ету басқармасы бухгалтерлік есепке алу жəне есептілік бөлімі (орталықтандырылған бухгалтерия) жеткізушілермен жəне есеп беретін адамдармен есеп айырысу жəне жиынтық беру тобының жетекші маманына (С-О-6). Функционалдық міндеттері: мемлекеттік мекемеге материалдық-құндылықтарды сатып алу немесе көрсетілетін қызметтер бойынша мемлекеттік сатып алу бөлімі арқылы өткен веб-портадың қорытындысына сəйкес, əлеуеттік өнім берушілермен келісім-шарт жасасу. Веб-порталдың қорытындысы бойынша үнемделген қаражатқа есеп жүргізу. əлеуетті өнім берушілермен жасалған келісім-шарттың уақытылы орындалуын қадағалап, уақытылы төленуін бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. Мамандығы: экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы. 15. ІІД Қаржымен қамтамасыз ету басқармасы жоспарлау жəне қаржыландыру тобының жетекші маманына (С-О-6, 5 бірлік). Функционалдық міндеттері: əр бюджет саласында №5 журнал-ордерді жүргізу; АІІБ ішкі ведомостволық қаржыландыру» туралы карточкаларды жүргізу; Есеп технигі өңделген барлық есеп берілімдерінің шындығына жəне есептің сапалы өткізілуіне жауапты, өз қарауындағы құндылықтарға инвентаризация өткізу. Қызмет көрсететін бөлімшелерде, №7 журнал-ордерді жəне №7 ведомостарды қаржыландыру көздері бойынша жүргізу, қызметтік іссапарда жіберілген шығындар мен жаратылған қаржылар туралы аванстық есептерді қабылдау, шаруашылық қажеттілігіне алынған қаржының негізді жаратылуын бақылау.Қызметкерлердің ай сайынғы төленетін жарнасы міндетті зейнетақы төлем ақша есептеу жəне аудару «Жинақтаушы зейнетақы қорына» барлық ІІД бөлімшелерінің 198/1 шот бойынша; қызметкерлердің ай сайынғы төленетін жарнасы міндетті зейнетақы төлем ақша есептеу жəне аудару. Еңбекақыны есептеу оны төлеу жəне аудару, бөлімше қызметкерлерінің штаттық санын нақты санымен тексеру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. Мамандығы: экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы. 16. ІІД Қаржымен қамтамасыз ету басқармасы еңбекақын төлеу жəне зейнетақын тағайындау бөлімінің жетекші маманына (С-О-6, 2 бірлік). Функционалдық міндеттері: ІІД Қаржымен қамтамасыз ету басқармасының зейнетақы қызметінің жұмыс көрсеткіштері бойынша жыл сайынғы есепті құрастырады. Ішкі əскерлердің əскери қызметкерлеріне жəне аумақтық ішкі істер органдарының, қаржы полициясының, мемлекеттік өртке қарсы қызметінің, фельдегерлік қызметтің қызметкерлеріне зейнетақы төлемдерін, зейнеткерлерге жəне олардың отбасы мүшелеріне жəрдемақы жəне өтемақы тағайындау жəне қайта есептеу. Зейнеткерлер мен зейнеткерлік істердің жеке есебін жүргізу. Зейнеткердің жəне қызметкердің өліміне, жарақат алуына, мүгедектікке ұшырауына жəне қызметтік міндеттерін орындау кезінде қаза болуына байланысты біржолғы жəрдемақы тағайындау. Зейнеткерлер мен бұрынғы қызметкерлердің зейнеттік мəселелер бойынша ұсыныстары мен шағымдарын қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. Мамандығы: экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы. 17. ІІД медициналық бөлімі санитарлық-эпидемиологиялық бақылау тобының жетекші маманы-дəрігеріне (С-О-6). Функционалдық міндеттері: бақылауына жататын нысандарға санитарлық тексерулер жүргізу. Анализ жəне есептерді қабылдау. Əдістемелік көмек көрсету. ІІД жеке құрамы арасында салауатты өмір салтын насихаттау. Бақылау нысандарында құқықтық-нормативтік актілерді орындауға бағытталған санитарлық-гигиеналық іс-шараларды өткізуді бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина). Мамандығы: қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы мамандықтары. 18. ІІД медициналық бөлімінің жетекші маманы-дəрігеріне (С-О-6). Функционалдық міндеттері: функцияларын орындаумен байланысты жұмысты сапалы жəне белгіленген ме м ж ы М ыж ы шы ы м ы м м ы м ы ы ы М м ы ы ы ш м ы ж ымы ы ш ы м ы ы ж ж Қ Мж ДСМ ж м ж ы м ы м ым ы м ы ш ж ы ж ы ж ы ы ы Қ М ж ж ы ы ж м ж ш ы ы ы ж ы ж ы м ы м м ы ы ы ы ыж ы ы К ы шы ы ы м ы ж м м м ы м М м ы ы ж ым ы Д Ты ы м ы ы м ым м ы ж ы ы ж ш м м ы СО Ф ы м ы ы ы ж мы м ым м ж м ы ы ю ж ы ы ы К м ш ы ы ы ы ш м ж С ы ы ы ым ж мы ы ф ым ы ы ы М м ы ы ш ж жы ыж ж ы Н ы ы м ж ыж ж ш ы ы ы ы Т ж мы ж ым ы ы м ж ы МСТ ы ж ж ж мы ы ы ым ы ы ы м м ы ж ы ж ы К ы шы ы ы м ы м ы ы ым ж м м ы ым м ж м м ы ы ым М м ы ы ы м м ы ы м ы ы ым ж ж ы м м м ж м жы м м ж ж ж ж м ы м м ы м м ы ы ым ж ы Д Ты ы м ы ы м ы ы ы ы ы ж ш м м ы СО Ф ы м Д ы ы жы ы ж ы ж м м ы ы ы ым ы ж ж мы ы ы ы Қ ы ы ы ж ы ж ы ж ф м ыж м ым м ы ы ы Қы м шы ы ым ы ж ж мы ы м ж ж м ж мы ы ы ж ы ы ы Ф Ф ы ж мы ы ю Ж ж мы ы ы ыж м ы ж ж ы ы ж мы ы ы ы ы ы ы м м ы ж ы шы ы ж ж м ы ы Дж ҚА ым ы ж ж мы ы ы м ы АВС ы ы мы ым ж мы К ы шы ы ы м ы ы ым ж М м ы ы ы ы ДМ м ж м ж ш м м ы СО Ф ы м мм ы ж ы ж мы ы ж ы ы м ы ы ы м ш м м ж ж м ы Д ым м м ым м ы ж м ш ш ы М м ы ж мы ы ы ы Д Қы м м ҚА ы ы мш ы ш ш шм ы ы ш шм ы ы ы ы ы ы ш ш ым ы ы Қ М МТАД ы ы м м ы ы Е м м ы ы ы ы ы ы ы ы ы ым ы ы ы ы К ы шы ы ы м ы м ы ы ым ж м м ы ым м ы м м ы ым м ж м ы ы ым М м ы ы ы м м ы ы м

ж ж ы м м ы ым м ы м м ы ы м м ж ж м м ы м м ы ы ым ж ы м ж ш м м ы СО Ф ы м Д м Ж м ы ы ы ы ы ы ы м ДҚ ж м ы м м ы м ы м ж ым м ж ы ы ыж А ж Қ ПҮ ж ы м ж ы ы ы ы ы ж ы ж м ыж ы ж шы ы ы Т м ы ы ы ы ш ж ы м ж Қ ы м ы ж м ы ж ы Қ М ж ы Д ш ж ы м ж ж ы ж ю ы ы А м ы ы ы м ш ым ы ж ы ы ы ш ж ы ы м м Қ М ж ы ОЛ м м Ж м ы ы ы ДҚ ж м ы м м ы м ж ы Ж ж ы м м ж ы ы ы ы ы К ы шы ы ы м ы м м ы ым м ж м м ы ы ым М м ы ы ы м м ы ы м м м ж м жы м м ж ж ж ж м ы м м ы м м ы ы ым ж ы Д ш ы м ж ш м м ы СО Ф ы м ы жы ы ш шы ы ы м ым ы ж ж ж м шы ы ы м ы ы ш ы ж ы ш ш ы ш ы ы шы ы м мш м м м ы ы ж мш м ы ы ы ш ы ш ы ыж ы О ж мы ш ы ш ы ы ы ы ш ы ы ы ы ы ш ы ы шы ы ж м ы ы ы ж м ш ы ы ы м ы ы ж ы Д ы ы ы ш ы ы ы ы ы ы ш ы ы ы ы ы ы шы ы ыж ю м м ы ы ы ы ш ы ж мы ым м Д ы ы ы ы ы ы ж ы ы ж мы ы ж ж м ш ж ым м ы ы ы ы ы м м ы ы ш ж мы ы ым ы К ы шы ы ы м м ы ым м ж М м ы ы м м ж м жы Т ы ы Б жым м м ы м м м ы СR Ф ы м Ж м ы ы ы Д ы ш ым ы шы ы ш ы ы ы жы ы ш ы ы ш ы ш ш ы ж Л ым ы ж ы м Д ш ы ж ш ы ы ы ы ы ы Қ М ж № ы ы м ы м ы ж м ы м Ж м ы ы ы Д ш ы ы Е мш ы ж ж № ы мш ы м ж ы мы ы м шы ы ы ы А ы ы ы ы м м ы ы м ж К ы шы ы ы м м ы ым м ж М м ы ы м м ж м жы Т ы ы Б ш ы м м м ы ы м м ы ш м ы ы СR Ф ы м м ы ы ш № ы ы ы ы ы ж м ы ж ыж ю ж Қ ƏМ ТҚК ж ю ш м ш ж Ə ы ж ы ж ыж жы ы ы ы ж ыж ы ы ы ы ы ы № ы ы ы ш ым ы ш ы № ы ы ы ы ы ЖОƏД м ы ы ы ж ы ы ы ы ы ы ы ы ыж ы ж мы ы ш ы № ы ы ы ы ы ж ж ж ж ы ы м ы ж ы ыж ы ы ы ы ыж К ы шы ы ы м ы м м ы ы м м ы м м ы ым м ж м м ы ы ым М м ыы ы м м ы ы м ж м м м ы ы ы м м ф м м Т ы ы Б ж ш м м ы ы м м ы ш м ы ы СR Ф ы м ж шы ы ы м ы ы ы ы м ш ым ы ш ж шы ы ы м ы ж ж мш м ж ы м ы ю ы ы мш ы ы ж м ы ш ш ж мы ы ы К ы шы ы ы м ы м ы ы ым ж м м ы ым м ы м м ы ым м ж М м ыы ы м м ы ы м ы ы ым ж ж ы м м ы ым м ы ж ы м м м ж м жы м м ж ж ж ж м ы м м ы Т ы ы Б ы ы ж ш м м ы СR Ф ы м м м ы ы ы ы м ы ы ы ы ы ы ы ж ы ы ы ыж ы А м ы ы ы ыЕ ж ы ы ым м м м ы ы ы ы ым ы ж м ы ы м ы ы ым м ж м м ж ы м ж м ы ы м м ы ж ы шы ы ы ы ы шы ы ы ю ы ы ы ж ы ы ы ы ж м ж ы ш ы ы ы ы ы А м ы ы ы ж ы ы ы ы ы ю ш ым м ж ж ж ы ы ы ы ы Т ы ы ш ыы ы м ш ы ю ы ы ю ы ы ы м м м ш мж ы ш шм м ж ы ы ш ы ы ж ж ы К ы шы ы ы м ы М м ы ы ы м м ы ы Т ы ы Б жым м м ы м ж ш м м ы С R Ф ы м Ж м ы ы ы Д ы ш ым ы шы ы ш ы ы ы жы ы ш ы ы ш ы ш ш ы ж Л ым ы ж ы м Д ш ы ж ш ы ы ы ы ы ы Қ М ж № ы ы м ы м ы ж м ы м Ж м ы ы ы Д ш ы ы Е мш ы ж ж № ы мш ы м ж ы мы ы м шы ы ы ы А ы ы ы ы м м ы ы м ж К ы шы ы ы м м ы ым м ж М м ы ы м м ж м жы Т ы ы БЖ ы ы ж ш м м ы СR Ф ы м ж шы ы ы м ы ы ы ы м ш ым ы ш ж шы ы ы м ы ж ж мш м ж ы м ы ю ы ы мш ы ы ж м ы ш ш ж мы ы ы К ы шы ы ы м ы м ы ы ым ж м м ы ым м ы м м ы ым м ж М м ыы ы м м ы ы м ы ы ым ж ж ы м м ы ым м ы ж ы м м м ж м жы м м ж ж ж ж м ы м м ы Т ы ы Б ш м ж ш м м ы СR Ф ы м ж шы ы ы м ы ы ы ы м ш ым ы ш ж шы ы ы м ы ж ж мш м ж ы м ы ю ы ы мш ы ы ж м ы ш ш ж мы ы ы К ы шы ы ы м ы м ы ы ым ж м м ы ым м ы м м ы ым м ж М м ыы ы м м ы ы м ы ы ым ж ж ы м м ы ым м ы ж ы м м м ж м жы м м ж ж ж ж м ы м м ы Б ы ы ш м ж ш м м ы СR Ф ы м ж шы ы ы м ы ы ы ы м ш ым ы ш ж шы ы ы м ы ж ж мш м ж ы м ы ю ы ы мш ы ы ж м ы ш ш ж мы ы ы К ы шы ы ы м ы м ы ы ым ж м м ы ым м ы м м ы ым м ж М м ы ы ы м м ы ы м ы ы ым ж ж ы м м ы ым м ы ж ы м м м ж м жы м м ж ж ж ж м ы м м ы М ы ы ш м ж ш м м ы СR Ф ы м ж шы ы ы м ы ы ы ы м ш ым ы ш ж шы ы ы м ы ж ж мш м ж ы м ы ю ы ы мш ы ы ж м ы ш ш ж мы ы ы К ы шы ы ы м ы м ы ы ым ж м м ы ым м ы м м ы ым м ж М м ы ы ы м м ы ы м ы ы ым ж ж ы м м ы ым м ы ж ы м м м ж м жы м м ж ж ж ж м ы м м ы Ш ы ы ш м ш ы ы ы ж ш м м ы ы м м ы ш м ы ы СR Ф ы м Ш ы ы ы Қ м ы ы ж м ж ж ж ж ы ы м ж ы ым ж ы ы ы ж м ы ы м м ж м ж ы ы ы ы ж ы ш ж ы м ж ы ы ы ш ХҚТ ТП ы ж ы ы м ы ы ыж ы ы м ы ы ыж ы ы К ы шы ы ы м ы м м ы ы м м ы м м ы ым м ж м м ы ы ым М м ыы ы м м ы ы м ж м м м ы ы ы м м ф м м Ж м ы ы ы ш м жым м м ы ы ы ж ш м м ы СR Ф ы м ы Ж м ы ы ы Д ым ю ж ы ш ТКҚ м ы ы О ы ы ы ш м ж А ы ТКҚ ы ш м ы ымы м ж мш ы м ы ы ж ж

ж

ж

ы

ы

ж Д

м

ы ым ж м ы

К

ы шы М м ы ы А м ы ы ы ы ш ж ы Т ы ф ы К ы шы Ф ы

ДК

ш ы

ж

ы ы ы м ы м м ы ы

ы

м ф ш

м

ы

м ы Ж

ы

ы ж

м

ж

мш ш ы

м м м №

м

жы

м

ы ым

м ым

ж

ы

ы

м

м

м ы ы ы ш СО м ш ы м м ш шм ы Қы мы ш ы ы ы ж ш ж ж ы ш ы ы м ы м ж м м ы шы ы ы ы ж м ж ы ы ы ш ы ы ы Д ж м ы м С ы

ы ы ым ы ы Д ы ш ы ж м м м ы ы ы К ы шы ы ы ж ы м м Қ ш ым м м ым ы ы ш м ы ы ж ыж ж м ю м ДҚ ж м ы м м ы м шы ы С О Ф ы м Қ ж м ы м м ы м ҚҚЕ ж мы ы ж ы ым ы ж ш ы ы м ы ы ы Қ ж м ы м м ы м ым ым ы ым ы ж ы шы ы ы ж ы ы шы ы ы ы Ө м ш ж ы ж м ж м м ж ж мы ы ым ы ыж ҚҚЕ ж мы ы ы ж ж ымы ы ы ы ш ы Д ы ым ы ым м ы ым ы ы ы ж ы ш ж ы ы ы ы ы ж Қ ж м ы м м ы м ж мы ы ы ж ы ы ыж ы ы ы ы К ы шы ы ы ж ы ы м м м Қ ш ым м м ым ы ы ш м ы ы ж ыж м ю м Қ ы ж мм м м ы ж Н ы ы ж Д м шы ы С О Ф ы м м ж мы ы ым ы ыж ы м ж м ы ы ж ы ым ж ы ы ы ж м ы ым м ы ы ыж ы ы ы ж ы ы ж м ы ж ш м ы ы ым ы мш м ы ш ы ы ым ы ы ж мы ы ж ж ы ы ы ы шы ы ы ы ш ы ы мш ж ю ы ш ш ы ы ы ы Д ы ы ю ы ы ж мш ы ж ы ы ы ж ы ж ы м ы ыш м ы Н ы ы ж мы ы ым ы ы ыж ы ы ы ы ш Д м м ы ы ж ш ым ы ы ы М м ы ы м м ы ы м ы ы ы ж ы ы м м ы ы ы ш ым ы ж ш м м ы ыж ы ы ы ы ы К ы шы ы ы ж ы м м м Қ ш ым м м ым ы ы ш м ы ы ж ыж м ю м ж М м ж м шы ы Д ы ы ы шы ы С О Ф ы м м ы ы м ж мы ы ым ы ыж ж ш ш м ы ы ы шы ы ы м ы м ж м ы ф ы ж ы ы ы ы ы ы ж м ж м ы ы м ж м ы ы ы ш ж ш ы М м мы м ж АҚ ж мы ы ы ш ы ы ш ы ы ым м ж ым мы ж ы м м ы Т ы ы ы ы м ы ж ы ж ы ы ы ж ы ж ж м ж ы ы ы м ы шы ж ым ы ы м ы ж И ы м ы м м ы К ы шы ы ы ж ы ж м м м Қ ш ым м м ым ы ы ш м ы ы м м ю м ДБ ы м ы ы м м ы СО Ф ы м ы ж ж шы ы ы ы мы ж ы ым ы ы ш ы ы ым ы м ы ж ж шы ы ым ы ж м ы ш Қ ы шы ы ы ы ж ы мы ы м ы ш м ы ы ым ым ы ы ы ы ым ш ы ы ым ж ш ы К ы шы ы ы ж ы ж м м м Қ ш ым м м ым ы ы ш м ы ы м м ю м ДБ ы м ы ы ж ш м м ы СО Ф ы м Ə ы ы ым ы ы ы ы м м ш ы ы ы АҚ ж ш м ы ы АҚ ж ш м ы ы Д ы ы ым ҚА м ж ж м Д м ш ы ж ж ы ы АҚ м ы Д ым ы АҚ ж ы м ы ы ж ж ы ш АҚ ы м ж ы ы ыж ы ы К ы шы ы ы ж ы ж м

Қ ш ым м м ым ы ы ш ы ы м м ю м ы ы ж ш м м ы СО Ф ы м Ж м ы м м ы ж мы ы ым ы ы ы ы жым ы ж мы ж ы ж ы ж ы ы ы м м ы м Д м м м м м ы м м ыж ы ы ы ы ы ы ж ш шм Д м м ы К ы шы ы ы ж ы ф м м м Қ ш ым м м ым ы ы ш м ы ы м м ю м Д м ж ш м м СО Ф ы м Д м ю ж мы ы ж ы ы ы ы ы ш ы ы ы ы ым м ж м м ы ыж ш м м ы ш ы ы ы ым ы мш ы ы м м ы юм ы ж ж мы ы ы ж ы Д м ы ым ы мш м ы ш ы ы ы ы ш ы ы м ж м ы ы м ж ы ы ж ы ш ы ж ж м ю ы ы ы м ы ы ж ы ы ж ы ым ы ы К ы шы ы ы ж ы м м м Қ ш ым м м ым ы ы ш м ы ы м м ю м Д ш ы м ж ш м м СО Ф ы м ы ж ж ю ж ю ж ж ым ы м м ы ш ы ж О ш ы ы ы ы ы ы ш ы ш шм ым ы ш ы ы ы ы ы ш ы ы ы ж ы ы м м ы ы ш ы ы ж ы ж ыж ы ы ы ж мы ж ы Д ы ы м ы ы м ы ы ж ы ш ы ж м м ы ы ы ы ы К ы шы ы ы ж ы м ы м м м Қ ш ым м м ым ы ы ш м ы ы м м ю м Д Ты м м м ы м ы ы К ы ы ы ы м м ы СО Ф ы м ш м ж ым ы ж ж ыж ым ы ы ы ы ы ж ы ш м ы ы ы ш ж К м мы ж ы м м ым ж ы ж мы ы ы ы Ж ж ы ы ж ы ы ы ы ж ы ы Ж мы м ы м ы ы ы шы ы ж ы м О ы Д ж ы ш ж мы ы м ым ы ж мы ы ж ы ы К ы шы ы ы м ы ы ы ы ж ы м м Қ ш ым м м ы м ы ы ш м ы ы м м ю м Д Қ жы ы м м ы м ы ы ы ж ш м м СО м

м м

ДТ

Ф ы м ы м ы ы ы ы ж мы ы ы ш ж ы ш ж ы ы ы А ш ж ы ы ы ым ш ы ы м ж мы ы ы м ы ы ы ж ж ш К ы шы ы ы м ы ж ы м ы м м ж мы ы ш м ы ы ж С м ы м ю ж мы Д Қ жы ы м м ы м ы ы ж м м ы ы ы ж ш м м СО Ф ы м Н м м м ы ы ы ж ы ж Т ым ы ы ы ы ы ы м м ы ш ж м ы ы ы ы ы ы ж ж ж ы ы ы ж ы ы ы шы ы ж ы М жы ы ы ж К ы шы ы ы м ы ж ы м ы м м ж мы ы ш м ы ы ж С м ы м ю ж мы Д Қ жы ы м м ы м ы ы ж м м ы ж м ы м м ы ы ы ж ш м м ы СО Ф ы м Ж ы шы м ы ы ы ы м ж ы ж мы ым ш ы м ы ы ыж ы ы ы ы К ж ы ы ы ы ы ж ы Қ м ж ш ы ж ы ым ы ы ы ы ы ж ы Шы ы ы м шы ы ы м ыж ы ж ы ы ж ы шы м ы ы ж м м ы ы ы ы м ы ж ым ы ы ы ы ж ы К ы шы ы ы м ы ж ы м ы м м ж мы ы ш м ы ы ж С м ы м ю ж мы Д Қ жы ы м м ы м ы ы ж м ж ж жы ы ы ж ш м м ы СО Ф ы м ю ж м ы ы ы м м ж ю ж ж ы ж ы Қ жы ы ж ы ы № м м ы ы ж № Қ жы ы ж ы ы ф м ы ы ю ж ж ы ж м ы м ы ы м ы ы ы ы ж жы ы ж ы ы ш ы ы мм ы ы мж ш жы м м ы ы ы ж ы К ы шы ы ы м ы ж ы м ы м м ж мы ы ш м ы ы ж С м ы м ю ж мы Д Қ жы ы м м ы м ы ы ы м ы ы ы м ж ш м м ы СО Ф ы м Қ ы ы ы ым м ым ж м ы ы ж м ы ы ы ы ы ш м м ы ы ш м ы ш ж ы м ж ы ж ы ж ым м м ы м ы ш м м ш ш ы ым м ы ы ж ш ым ы м ы ы ж ж ы ы ы К ы шы ы ы м ы ж ы м ы м м ж мы ы ш м ы ы ж С м ы м ю ж мы Д ыМ м ж ш м м СО Ф ы м Ш ы ым м м ы Д м ым ы ж ыжы ы ж жы ы ы м м м ы ы ж м м ж ы ы ы М ы мш шы ы ы ы м ы ы ш Д мш м м ы ы ым ы ы Т ш ж м ы ым ы м ы м ы м м ы ы К ы шы ы ы м ж ым ы м ы ж м м ж м ю ж мы Д Қ ж ы м м ы м ж ш м м ы СО Д Қ ж м ы м м ы м ж ш м м ы ым м ы ы м ы ы ш СО Ф ы м Қ ж м ж Н м ж м ж мы ы ш шм ыж ж ы ш ы ж ыж ж ы ш ы ы ы ы ы ыж ж ы ш ы ж м ы ы ы ж мы К ы шы ы ы м ж ы м ы ы ы м ы м м ы ж м ю ж мы Қ ы ы ж м м м ы ы ы ДТ ж м ы ы ж ш м м ы ы м м ы ы м ы ы ш СО Ф ы м Т ж м ы ы ж ж мы ы ым ы ж ж К ж м ы ж ж ы ж м м ы ш ым м ы ы ы м ы м м ы ы ы ж ы ж ы ы ж ш ы ж ы м ж ж К ы шы ы ы м ж ы м ы ы ы м ы м м ы ж м ю ж мы Қ ы ы ж м м м ы ы ы Қ ы ы Б К ы ы Б ж ш м м ы СR Т ы Қ Б Е ш ы ы Б ы ы Б П ф ы ы Б ж ш м м ы ы м м ы ы м ы ы ы ш СR Ф ы м Д А ы ы ы м ы ы ы ы ы ым ж ы м м ы ы ы ыж ы ж м ж ым ы ж ы ш шм ж ж ы ы ш ы ж ж ы ы ш ы ы ы ы ж ж ы ы ш м ы ы ы ш ж ым м м ж мы К ы шы ы ы ж ы м м ы ы м м м ыж ж м ю м Қ ы ж мм м м ы ж Н ы ы ж Е ш ы ы БК ш ы мш ы ы БК ш ы мш А ы ы БК ш ы ы ж ш м м ы СR Ф ы м А ы ы ы м ы ы ы ы ы ым ж ы м м ы ы ы ы ж ы А м ы Ны ы ы ы м ж ы ы ш ж мы ж м м ы ш м м ы ж ы ы ы ж ы ы ы ш ы ы ы ы К ы шы ы ы ж ы м м м ыж ж м ю м Қ ы ж мм м м ы ж Н ы ы ж X Қ Р ыӨ м м Қ ы ы ж ы мм ы ш шы ы м С Қ ы ы ы ш М м ы ы ы ж м ММ П ы МЖ м ы м ф ы ф м ж ы ы ш м м мш ым ж ы Л ж м м м ы СО ы Ф ы м Л ш ы ж м м ы м ы ж мы м м ы ы ыш ы м ы ы ы ыж ы ы ы м ы ыж ы ы ш ы ж ы ж ымш м С ы ы ыж ы ы ым м ж ы м ы ж м м ы ы ы м ым ж ж ыж ж ы ы м ы ш К ы шы ы ы ж ы м м ыы ы ш ы ы м ы ы м ы ым ы ж ы м ы м м м ы ы ы м ы ы м ы ы ы ж м ж м м ы ы ы ш ы ы ж м м ы ы ы м ы Қ ы ы ы ы ыж ы ы ым ы Т ы ы ы ы Л ы Қ ы м м ы ы ы ы ы Қ ы ы м ы ы ж О ы ы ым ы ш ф ы м ы ш ж м м Қ Р ы Ө м м Қ ы ы ж ы мм ы ш шы ы м Шы ы Қ ы ы ы ш м м ы ы ы ж м Қ ш ы м ф ы мш м м ым ж ы Л ж м м м ы СО ы Ф ы м Л ш ы ж м м ы м ы ж мы м м ы ы ы ы м ы ы ы ыж ы ы ы м ы ыж ы С ы ы ыж ы ы ы м м ж ы м ы ж м м ы ы ы м ы м ж ж ы ж ж ы ы м ы ш ы ы ы ы мш ы ы ы м м ы м ы ы ы ы м ы ы ыж ы ы ы м ы м ы ж мы м ж ы м шы ы ш ж ы ы ж м м ы ы ы С м ы ж мы м ж ы м шы ы м К ы шы ы ы ж ы м м ы ы ы ш ы ы м ы ы м ы ым ы ж ы м ы м м м ы ы ы м ы ы м ы ы ы ж м ж м м ы ы ы ш ы ы ж м м ы ы ы м ы Қ ы ы ы ы ыж ы ы ы м ы Т ы ы ы ы Л ы Қ ы м м ы ы ы ы ы Қ ы ы м ы ы ж О ы ы ым ы ш ф ы м ы ш ж м м К ы ш ж ж ыҚ ымш ы ы ш ыҚ ымш ы ы ы м м ы ж ы ы ы ы ш м ым ы ж ы ы ы ы ш м Қ ыД ы м жы ы ш ы № ы ым Қ ы ы Н м ы ы м жы ы ж № ы ы ы ы ы ы ы м Қ ы м ы ы ж ш м ж ы ы м ш м м м ж м ы ы ы ф ж ы ы м м ы ы ыж ж мы ш м ж ы ш м м ы ы ы К м ы ы ы ж ы ы м м м ы м ш м ж ж ы ж ы ы ж ы ы ы Қ ы М м ы м ж м Қ М м ым ж А м ы А ы К ш П Т Ө м О П Қ Қы ы Қ ы Т ы А А ж Шым ы ы м ы ы ы Б мш м м ым м м ы CO CO CR ы ш м м ы м ы ы м Қ ы ы м ы Қ ы ы К ы Қ ы ы П ы Қ ы ы П м ж ы ы ы м ы Қ ы ы Ү м ы К ы ы М м ым ы Сы ж м ы ы ы Ə мш м ы Н м ы ы ы Ж ж ы ы ш ы ы CO CO CO CR CR ы ш м м ы м ы ы м Қ ы ы м ы Қ ы ы К ы Қ ы ы П ы Қ ы ы П м ж ы ы ы м ы Қ ы ы Ү м ы К ы ы М м ым ы Сы ж м ы ы ы Ə мш м ы Ж ж ы ы ш ы ы А мыш ым ы м ш м ы шы ы ы ы ж ж м Қ ыМ м ым ы www m


www.egemen.kz

17 қыркүйек 2013 жыл

«Каспий Меруерті Оперейтинг Компани Б.В.» филиалы арқылы Қазақстан Республикасы, 130000, Ақтау қ., 12-ш/а, 74-ғимарат, 1-корпус осымен келесі лоттар бойынша баға ұсыныстарын беруге шақыруды жібереді: № Атауы Сипаттамасы Құны, теңге лот 12% ҚҚС қосылмаған 1 Газтұтқыш ГП-7 - сүзгіш-жұту қорабы; 1 600 000 - беттік жағы; - жылытатын манжеттер; - сөмке; - суды қабылдау үшін жалғайтын құрылғы; - жалғастырғыш тетік; - су тепкіш мата тысы; - тор; - бітеуіш; - су өтпейтін қап; - резеңке сақиналар; - бирка. 1. Газтұтқыш келесідей құжаттармен бірге жеткізілу тиіс: - Өндірушінің мөрімен расталған өндірісші мелекетінің белгісі бар формуляр - Тауардың сəйкестік куəлігі - Пайдалануға нұсқаулық 2. Жарамдылық/пайдалану мерзімі - 2023 жылдан ерте емес 160 000 2 Ықшамды LPD ра- Жиілік: диостанциясы 433.075 - 434.775 (LPD) МГц Алымдылықтың деңгейі: 3 (H/M/L) Арна: 69 (LPD) Код CTCSS/DCS: 38 CTCSS / 104 DCS Ылғалдан қорғағыш: Стандарт JIS4 VOX: бар (9 деңгей) Тербелісі: бар Сканирлеу: бар эфирдің тексерісі: бар шақырудың жалғауының белгісі: бар бұғаттағыш клавиатураны: бар Монитор: Дисплей жарықбергіш Қоректендіру көзі: Ni-MH аккумулятор 6 В, 800 мА/ч 4 батарея АА/ 4 аккумулятор АА. 2 радиостанция, 2 белде тағу үшін клипсалар, 2 гарнитура жинақтылығы, 2 аккумулятор блоктары (Ni-MH 6В), Үстелге қоятын ЗҚ, Желілік адаптер, Тұтатқыштан ЗҚ. 3 АИ-2(жеке дəріЖасалу күні 2013 жылдан ерте емес 250 000 дəрмек қобдишасы) 4 ИПП-11 (жеке Жеке химиялық шабуылға қарсы пакет. 190 000 химиялық шабуылға қарсы пакет) 420 000 5 Тікелей бағытталған Гамма-сəулеленудегі тікелей бағытталған дозиметрлер жинақталымы. дозиметрлер жинақталымы ДДГ- - дозиметр ДДГ-01Д – 10 дана.; 01Д / ИД-1-ге ұқсас - дозиметр үшін қап; - зарядтық құрылғы ЗУ-250; - пайдалану жөніндегі нұсқаулық. 1 123 500 6 Дозиметр-радиометр Гамма-сəулелену детекторы бар пультДРБП-03/ ДП-5-ге тан, гамма-сəулелену детектрленуінің ұқсас шығарғыш блогі БДГ-01 жəне альфамен бета- сəулеленуінің шығарғыш блогі БДБА-02 - пульт; - детектрлену блогі БДБА-02 (қақпақпен–сүзгішпен жəне жұмыс қақпағымен); - детектрлену блогі - аккумулятор; - зарядтық құрылғы; - штанга; - техникалық сипаттама, пайдалану жөніндегі нұсқаулық, формуляр. 103 000 7 ХБƏА (химиялық Ауада, жергілікті аймақта жəне техникабарлаудың əскери да əскери уландырғыш заттарды, соныаспабы) мен қатар ауада V-газдарының буларын анықтауға арналған аспап 60 000 8 Құтқару Өлшемі: 120*160 жамылғышы Материал: Метал шаңдатуы бар металл полиэфирлік қабаты Апшуы (30 мин./105 град.С) max: 0,5% Өнімнің жарамдылық мерзімі: шексіз Бактерицидтік жабуы – ашық жараларға, күйіктерге қою мүмкіндігі бар 150 000 9 Төсек қап Салмағы:1.9 кг Жайлылық температурасы:6 C Жайлылық шегінің температурасы:1 C Төтенше температурасы:-15 C Өлшемі:195x80 см Маусымдық:көктем-күз Жылытқыш:APF-Isoterm 3D 10 Канистр 20 жəне Канистр материалы: пластик 10 000 литрлік 34 000 11 Керосин шамы - Бір толтырғаннан кейінгі жану уақыты - 14 сағатқа дейін - Отын құятын ыдыстың көлемі - 1,4 л (ұсынбалы толтырудың көлемі 0,7 - 1л.) - Қуаты - 250 Вт - Биіктігі - 40 см - Қолданылатын отын – керосин - Салмағы - 1.9 кг 12 12 литр сыйымТот баспайтын колбасы бар термос 20 000 дылығы бар термос Баға ұсыныстарын қабылдаудың басталу уақыты: 09.00 Ақтау уақыты 17 қыркүйек 2013 ж. Баға ұсыныстарын қабылдаудың аяқталу уақыты: 11.00 Ақтау уақыты 24 қыркүйек 2013 ж. Ескертпе: Əлеуетті жабдықтаушылар тауарлар, қызмет көрсету жəне жұмыстар Реестрінде келесі сілтеме бойынша тіркелуі қажет http://www.new.reestr.nadloc.kz/registration.asp Барлық баға ұсыныстар, ЭЦҚ қойылған, электрондық түрде беріледі. Сатып алу коды - 2013.ЦП-5632

Филиал «Каспий Меруерты Оперейтинг Компани Б.В.» Республика Казахстан, 130000, г. Актау, 12-й мкр., зд. 74, корпус 1, настоящим направляет приглашение на подачу ценовых предложений по следующим лотам: № Наименование Описание Стоимость, лот в тенге не включая НДС 12% 1 Противогаз ГП-7 - фильтрующе-поглощающая коробка; 1 600 000 - лицевая часть; - утеплительные манжеты; - сумка; - присоединительное устройство для приема воды; - переходник; - гидрофобный трикотажный чехол; - решетка; - заглушка; - водонепроницаемый мешок; - резиновые кольца; - бирка. 1. Противогаз должен поставляться с наличием следующих документов: - Формуляр с отметкой страны производителя заверенный печатью изготовителя - Сертификат соответствия товара - Инструкция к эксплуатации 2. Срок годности/эксплуатации - Не ранее 2023 года 160 000 2 Портативная LPD Частоты: радиостанция 433.075 - 434.775 (LPD) МГц Уровни мощности: 3 (H/M/L) Каналы: 69 (LPD) Коды CTCSS/DCS: 38 CTCSS / 104 DCS Влагозащищенность: Стандарта JIS4 VOX: есть (9 уровней) Вибровызов: есть Сканирование: есть Контроль эфира: есть Сигнал окончания передачи: есть Блокировка клавиатуры: есть Монитор: Подсветка дисплея Источник питания: Ni-MH аккумулятор 6 В, 800 мА/ч или 4 щелочные батарейки АА/ 4 аккумулятора АА. 2 радиостанции, 2 клипсы для ношения на поясе, 2 комплекта гарнитур, 2 блока аккумуляторов (Ni-MH 6В), Настольное ЗУ, Сетевой адаптер, ЗУ от прикуривателя. 3 АИ-2(аптечка Дата изготовления не ранее 2013 250 000 индив.) 4 ИПП-11(индив. Индивидуальный противохимический 190 000 противохим. па- пакет. кет) 420 000 5 Комплект дози- Комплект прямопоказывающих индивидуальных дозиметров гамма-излучения. метров прямопоказывающих - дозиметр ДДГ-01Д – 10 шт.; ДДГ-01Д /аналог - футляр для дозиметров; - зарядное устройство ЗУ-250; ИД-1 - руководство по эксплуатации. 1 123 500 6 Дозиметр- пульт; радиометр ДРБП- - блок детектирования БДБА-02 (с крыш03/ аналог ДП-5 кой-- фильтром и рабочей крышкой); - блок детектирования БДГ-01; - головной телефон; - аккумулятор; - зарядное устройство; - штанга; - техническое описание, инструкция по - эксплуатации, формуляр. 103 000 7 ВПХР(войсковой - металлический корпус с крышкой, прибор химиче- - ручной насос, ской разведки) - бумажные кассеты с индикаторными трубками для обнаружения и определения отравляющих веществ. 60 000 8 Покрывало спа- Размеры: 120*160 сательное Материал: Металлизированная полиэфирная пленка с напылением металла Грузоподъемность: до 200 кг. Бактерицидное покрытие - с возможностью прикладывать к открытым ранам, ожогам 150 000 9 Спальный мешок Вес:1.9 кг Т комфорта:6 C Т предела комфорта:1 C Т экстрима:-15 C Размер:195x80 см Сезонность:весна-осень Утеплитель:APF-Isoterm 3D 10 Канистра 20-и Материал канистры: пластик 10 000 литровая 34 000 11 Лампа кероси- Время горения на одной заправке - до новая 14 часов - Объем топливного бака - 1,4 л - Мощность - 250 Вт - Высота - 40 см - Используемое топливо - керосин - Вес - 1.9 кг 12 Термос емкостью Термос с нержавеющей колбой 20 000 12л. Срок начала приема ценовых предложений: 09.00 по местному времени г.Актау 17 сентября 2013 г., Срок окончания приема ценовых предложений: 11:00 по местному времени г.Актау 24 сентября 2013 ж. Примечания: Потенциальным поставщикам необходимо зарегистрироваться в Реестре товаров, работ и услуг, используемых при проведении операций по недропользованию, по следующей ссылке http://www.new.reestr.nadloc.kz/registration.asp Все ценовые предложения подаются в электронном виде, подписанные с помощью ЭЦП. Код закупки - 2013.ЦП-5632

«Каспий Меруерті Оперейтинг Компани Б.В.» филиалы, Қазақстан Республикасы, 130000, Ақтау қ., 12-ш/а, 74-ғимарат, 1-корпус, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылдың 14 ақпан айында № 133 қаулысымен бекітілген тауарлар, қызмет көрсету жəне жұмыстарды сатып алу Ережелерінің 272-тармағының 25-тармақшасына сəйкес бір көз негізінен «ITECA» (Ай Ти И Эс Эй) ЖШСмен 21-ші Қазақстандық «Мұнай жəне Газ» Халықаралық Конференциясына қатысу қызметтерін сатып алу келісімшартына тұрғандығын хабарлайды. Жабдықтаушы ұсынған баға – 378 495 (үш жүз жетпіс сегіз мың төрт жүз тоқсан бес) теңге. Жергілікті қамту міндеті (пайыз есебімен) – 97,84%.

Филиал «Каспий Меруерты Оперейтинг Компани Б.В.» Республика Казахстан, 130000, г. Актау, 12-й мкр., зд. 74, корпус 1, настоящим объявляет о заключении договора способом из одного источника с ТОО «ITECA» (Ай Ти И Эс Эй) услуг на участие в 21-ой Казахстанской Международной Конференции «Нефти и Газа», в соответствии с подпунктом 25, пункта 272, Правил приобретения товаров, работ и услуг при проведении операций по недропользованию, утвержденными постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 февраля 2013 года № 133. Цена, предложенная поставщиком – 378 495 (триста семьдесят восемь тысяч четыреста девяносто пять) тенге. Обязательства по местному содержанию (в процентах) – 97,84%.

«Каспий Меруерті Оперейтинг Компани Б.В.» филиалы, Қазақстан Республикасы, 130000, Ақтау қ., 12-ш/а, 74-ғимарат, 1-корпус, аудит бойынша қызметтерді сатып алу жөнінде ашық конкурс өткізілетіні туралы хабарлайды. Конкурстық ұсыныстарды түпкілікті тапсыру мерзімі: сағат 12.00 Ақтау уақыты 17 қазан 2013 ж. ТҚЖ-ға берілген сома, ҚҚС қосылмаған - 11 978 460 (он бір миллион тоғыз жүз жетпіс сегіз мың төрт жүз алпыс) теңге. Ескертпе: Əлеуетті жабдықтаушылар тауарлар, қызмет көрсету жəне жұмыстар Реестрінде келесі сілтеме бойынша тіркелуі қажет http://www.new.reestr.nadloc.kz/registration.asp Барлық конкурстық ұсыныстар, ЭЦҚ қойылған, электрондық түрде беріледі.

Филиал «Каспий Меруерты Оперейтинг Компани Б.В.», Республика Казахстан, 130000, г. Актау, 12-й мкр., зд. 74, корпус 1, настоящим объявляет о проведении открытого конкурса на предоставление услуг по аудиту. Окончательный срок предоставления конкурсных заявок: 12.00 по местному времени г.Актау 17 октября 2013 г. Сумма, выделенная на закуп ТРУ, без учета НДС – 11 978 460 (одиннадцать миллионов девятьсот семьдесят восемь тысяч четыреста шестьдесят) тенге. Примечания: Потенциальным поставщикам необходимо зарегистрироваться в Реестре товаров, работ и услуг, используемых при проведении операций по недропользованию, по следующей ссылке http:// www.new.reestr.nadloc.kz/registration.asp Все конкурсные заявки подаются в электронном виде, подписанные с помощью ЭЦП.

«Каспий Меруерті Оперейтинг Компани Б.В.» филиалы, Қазақстан Республикасы, 130000, Ақтау қ., 12-ш/а, 74-ғимарат, 1-корпус, 2013 жылдың қыркүйек айының 14-де «Казахстанская правда» газетінде жарияланған, аудит бойынша қызметтерді көрсету хабарландыруының күшін жоюы туралы ескертеді.

Филиал «Каспий Меруерты Оперейтинг Компани Б.В.» Республика Казахстан, 130000, г. Актау, 12-й мкр., зд. 74, корпус 1, настоящим уведомляет об отмене объявления на предоставление услуг по аудиту, опубликованное в газете «Казахстанская правда» от 14 сентября 2013 г.

11

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Шығыс Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2013 жылғы 10 қазанда сағат 10.00-ден www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік тізілім веб-порталында мемлекеттік республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде электрондық аукцион өткізеді Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулысымен бекітілген, Жекешелендіру нысандарын сату қағидасымен, республикалық меншіктегі нысандарды сатудың орындалуын сəйкестендіреді. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктің мына нысандары қойылады: 1. Өскемен қаласы, Бажов көшесі, 7, мем.нөм. F 382 AP, 1997 ж.ш., Газ 2705 автокөлігі . Алғашқы бағасы – 305 000 теңге. Бастапқы бағасы – 3 050 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 84 830 теңге. Кепілді жарна – 45 750 теңге. 2. Өскемен қаласы, Протазанов көшесі, 69, мем.нөм. F 101 АР, 1993 ж.ш., Газ-31029 автокөлігі. Алғашқы бағасы – 90 000 теңге. Бастапқы бағасы – 900 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 25 050 теңге. Кепілді жарна – 13 500 теңге. 3. Өскемен қаласы, Лихарев көшесі, 2, мем.нөм. F 027 РО, 2001 ж.ш., ВАЗ 21213 автокөлігі. Алғашқы бағасы – 141 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 410 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 39 220 теңге. Кепілді жарна – 21 150 теңге. 4. Зырян қаласы, Бриллин көшесі, 55, мем.нөм. F 671 АР, 1998 ж.ш., ВАЗ 21213 автокөлігі. Алғашқы бағасы – 153 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 530 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 25 100 теңге. Кепілді жарна – 22 950 теңге. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне электрондық аукцион басталғанға дейін 48 (қырық сегіз) сағат бұрын аяқталады. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Шығыс Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММнің мына есепшотына төленеді: ИИК KZ110705012170169006, БИК KКМFKZ2A, БСН 120240019160, КБЕ 11,КНП 171, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі «Қазынашылық комитеті» ММ-да (төленген кепілді жарна көлеміне банктік қызмет кірмейді). Сатушының электрондық өтінімді қабылдаудан бас тартуы үшін қатысушы көрсетілген хабарландыруға, сондай-ақ жеке жəне заңды тұлғаның электрондық өтінімі мен құжаттарын қарау мерзімі аяқталғанға дейін сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның сатушының шотына түспеуі негіз болып табылады. Қатысушыларға кепiлдi жарнаның кез келген санын енгiзуге жол беріледі, бұл ретте бір кепілді жарнасы қатысушыға ол бойынша сауда-саттыққа қатысу үшін осы

кепілді жарнаны енгізген жекешелендіру нысанын сатып алу құқығын береді. Электрондық аукционға қатысу үшін алдын-ала тізілімнің веб-порталына тіркелуі қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің вебпорталында алдын-ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгер ген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Электрондық аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қол қойылған, төмендегі құжаттардың көшірмелерін (сканерленген) электрондық өтінімді (бұдан əрі – электрондық өтінім) Тізілімнің вебпорталында тіркеу қажет. 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, сондай-ақ банктен ағымдағы шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың; заңды тұлғалар үшін: жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтаманың, сондай-ақ банктен банктік шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың; 2) қатысушының кепілді жарна сомасын аударғанын растайтын банк белгісі бар төлем құжатының; 3) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сон дай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың. Шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне/ немесе орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарының электрондық (сканерленген) көшірмелерін ұсынады. Электрондық аукционға қатысушылар электрондық аукцион басталғанға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып кіреді. Электрондық аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының

уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион: 1) егер электрондық аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі электрондық аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы ережеге сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілген болып танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда электрондық аукцион өткізілмеген болып танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион нəтижелері электрондық аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, электрондық аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің вебпорталында қол қояды. Электрондық аукцион нəтижелері туралы хаттама электрондық аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Өскемен қаласы, Крылов көшесі, 114 мекенжайы бойынша жеңімпаз сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қояды. Электрондық аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде көрсетілген құжаттардың көшірмелерін, көрсетілген құжаттардың түпнұсқаларын не нотариалды куəландырылған көшір мелерін салыстыру үшін міндетті түрде көрсете отырып, сатушыға ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырылғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Электрондық аукционды өткізу туралы қосымша ақпаратты www. gosreestr.kz сайты арқылы жəне Өскемен қаласындағы 8(7232)559746 телефоны арқылы алуға болады.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Қостанай мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ республикалық мүлікті жалдауға (жалға алуға) беру жөнінде тендер 2013 жылғы 4 қазанда сағат 11.00-де əкімшілік ғимаратта мына мекенжайда болады: Қостанай облысы, Қостанай қаласы, Гоголь көшесі 75, 1-қабат, 115-бөлме. Тендерге қолайды: Лот № 1. Жалпы аланы - 600,0 ш.м, ғимаратының Қостанай қ., Мəуленов көшесі, 12 мекенжайы бойынша өндірістік бөлме (құрылымы) орналасқан. (Баланс ұстаушы – «Резерв» РМК «Целина» филиалы. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі – айына 186481 теңге. Кепілді жарна – 98148 теңге. Тендер шарты: 1. Тұрақжайды айлық жалдау мөлшерлемесінің ең үлкен көлемі. 2. Нысанды тікелей мақсаты бойынша пайдалану. 3. Ішкі-жалдауға берілмесін. 4. Мүлікті жалдау шартын жасау мерзімі – 07.10.2013 ж. бастап 05.10.2014 ж. дейін. Жалдау ақысының мөлшерлемесіне коммуналдық қызметтердің шығыны мен орынға қызмет көрсетудің шығыны еңгізілмейді. Олар бөлек төленеді. Егер тіркелген өтініштердің саны екеуден кем болса, онда тендер болмады деп жарияланады (бұған екінші жəне одан кейінгі тендерлерді қоспағанда). Тендерді өткізу ережесі: Комиссия тендер өткізу кезінде нысан үшін бастапқыдан төмен емес жалдау ақысының ең жоғары сомасын ұсынған жəне тендерлік құжаттамада қамтылған барлық талаптарға сай келетін қатысушыны тендер жеңімпазы деп жариялайды. Тендер құжаттарын мына мекенжайдан аулға болады: Қостанай қ., Гоголь к-сі, 75,

115-бөлме. Кепілді жарна Қостанай мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік шотына енгізіледі: № KZ350705012170174006, БИК ККМFKZ2A, 070 банк коды, БСН 120240011849, КБЕ 11, КНП 171, ҚР Қаржы министрлігінің «Қазынашылық комитеті» ММ. Тендерге қатысу үшін қажетті құжаттар тізбесі: - тендерге қатысуға өтініш, онда тендерге қатысуға үміткердің келісімі жəне оның тендер шартын орындау бойынша міндеттемесі жəне тиісті шартты жасауы қамтылады; - жапсырылған конвертке салынған ай сайынғы жалдау ақысы бойынша ұсыныс; - кепілді жарнаның аударылғандығын растайын төлем тапсырмасының көшірмесі; - өтініш беру сəтінде салық берешегінің болмауы туралы салық органынан анықтама; 1) заңды тұлғалар үшiн – салыстыру үшiн мiндеттi түрде түпнұсқасын ұсына отырып, мемлекеттiк тiркеу (қайта тiркеу) туралы куəлiктiң, құрылтай құжаттардың (құрылтай шарты мен жарғы) не көрсетiлген құжаттардың жəне нотариалды куəландырылған көшiрмелерiн; акционерлік қоғамдар үшін – бағалы қағаздарды ұстаушылардаң тізілімінен көшірме; - жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер үшін – серіктестік

қатысушыларының тізілімінен көшірме (серіктестік қатысушыларының тізілімін жүргізу жағдайында); - шетелдік заңды тұлғалар үшін – қазақ жəне орыс тілдеріне аударылып нотариалды расталған құрылтай құжаттар; 2) жеке тұлғалар үшін – жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің көшірмесі, жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжат, салыстыру үшін түпнұсқасын міндетті түрде көрсете отырып үй кітапшасын немесе аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелері. Мүлікті жалға беруге шарт жасау мерзімі – баланс ұстаушымен келісім бойынша одан əрі ұзарту мүмкіндігімен Мүліктік жалдау шартын жасау мерзімі – 07.10.2013 ж. бастап 05.10.2014 ж. дейін. Тендер жеңімпазымен шарт тендер хаттамасына қол қойылған күнінен бастап күнтізбелік 10 күннен кешіктірмей жасалады. Өтініштер қабылдау жалға берушінің мекенжайына құжаттарды тігілген түрінде, беттері нөмірленген жəне мөрленіп (жеке тұлға үшін, егер мұндай болса) тапсыру жағдайында ақпараттық хабарлама жарияланған күнінен бастап жүргізіледі жəне 2013 жылғы 3 қазанда сағат 11.00-де аяқталады. Өтінімдер мына мекенжайда қабылданады: Қостанай облысы, Қос танай қаласы, Гоголь көшесі, 75, 115-бөлме. Анықтама алу телефондары 501-511, 500-510 (факс).

Абай атындағы ҚазҰПУ колледжі Абдыгалиева Акерке Мураткызына берген КОБ №0048637 дипломы жоғалуына байланысты жарамсыз деп танылсын.

Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің басшылығы мен депутаттары жəне Мəжіліс аппаратының қызметкерлері палата аппараты баспасөз қызметінің бас сарапшысы Сəуле Мағазбекқызы Досжановаға жұбайы, көрнекті жазушы, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Дүкенбай ДОСЖАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның барша туғантуыстарына орны толмас ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясының Саяси кеңесі белгілі жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Дүкенбай ДОСЖАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Назарбаев Орталығы» мемлекеттік мекемесінің ұжымы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының жəне Қазақстан Жазушылар одағы М.Əуезов атындағы сыйлығының лауреаты, «Құрмет», «Парасат» ордендерінің иегері, «Мəдени мұра» журналының бас редакторы, көрнекті жазушы Дүкенбай ДОСЖАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қызылорда облысының əкімдігі мен мəслихаты, «Нұр Отан» ХДП облыстық филиалы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, көрнекті жазушы Дүкенбай ДОСЖАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туғантуысқандары мен жақындарына ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Павлодар облысының əкімдігі көрнекті жазушы, көркемсөз шебері, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, республикалық «Мəдени мұра» журналының бас редакторы Дүкенбай ДОСЖАННЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының секретариаты көрнекті жазушы, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Дүкенбай ДОСЖАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық институтының ұжымы ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, көрнекті жазушы, көркемсөз шебері Дүкенбай ДОСЖАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ұжымы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лаураеты, көрнекті жазушы, басылымның белсенді авторы əрі жанашыры Дүкенбай ДОСЖАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Фолиант» баспасының ұжымы көрнекті қаламгер, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Дүкенбай ДОСЖАННЫҢ дүниеден озуына байланысты марқұмның отбасы мен барша туыс-туғандарына ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Алтын жəне бағалы металдар мемлекеттік мұражайы» РММ ұжымы белгілі жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың, Қазақстан Жазушылар одағы М.Əуезов атындағы сыйлығының лауреаты, «Құрмет», «Парасат» ордендерінің иегері, Жаңақорған, Отырар, Созақ, Сырдария аудандары мен Оңтүстік Қазақстан облысының құрметті азаматы Дүкенбай ДОСЖАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына, балалары мен туған-туыстарына орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

«Бас редакторлар клубы» қоғамдық бірлестігі Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, көрнекті жазушы, республикалық «Мəдени мұра» журналының бас редакторы Дүкенбай ДОСЖАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туғантуысқандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің ректораты Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, «Құрмет», «Парасат» ордендерінің иегері, көрнекті жазушы Дүкенбай ДОСЖАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «ҚазТрансОйл» АҚ басшылығы мен ұжымы Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа тех нологиялар вице-министрі Нұрлан Ермекұлы Сауранбаевқа, туғантуыстарына орны толмас қаза – аналары Тұрсынкүл ƏМІРҚҰЛОВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Теңізшевройл» ЖШС басшылығы ҚР Индустрия жəне жаңа технологиялар вице-министрі Нұрлан Ермекұлы Сауранбаевқа АНАСЫНЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қызылорда облысының əкімдігі жəне мəслихаты, «Нұр Отан» ХДП облыстық филиалы Байқоңыр қаласы əкімшілігінің басшысы Александр Федорович МЕЗЕНЦЕВТІҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туғантуысқандары мен жақындарына ауыр қайғыларына ортақтасып шын ниеттен көңіл айтады.


12

www.egemen.kz

17 қыркүйек 2013 жыл

 Өнер

н е к е м т ў Ќ

немесе Асан Ќайєы бабаныѕ мўраты баяндалєан алєашќы ќазаќ рок-операсы – «Жерўйыќ» дїниеге келді

(Соңы. Басы 1-бетте).

Төртіншіден, рок-операны халыққа жақындатқан тағы бір нəрсе – қазақ эстрадасының қарлығашы «Дос-Мұқасан» вокалды аспапты ансамблінің сүйемелдеуімен небір маржан жырлар орындалды. Қазақстанның еңбек сіңірген əртісі Мұрат Құсайынов бастаған майталман музыканттар «Жерұйыққа» алғаш тап келіп отырған жоқ. Бұл композиция сонау сексенінші жылдары дүниеге келген көрінеді. Ол кездегі “Жерұйықты” əйгiлi “ДосМұқасан” ансамблімен бірге Нұрлан Өнербаев сынды саңлақ əншілер орындаса, арада бірнеше жылдар

өткен соң алғашқы үлгіге қарағанда көп өңделген, көп байытылған, жанжақты дамытылған рок-операның кейінгі нұсқасына тағы бірталай белгілі өнер ұжымдары мен талантты орындаушылар қосылып отыр. Олардың қатарында Мəриям мен Дударды балеттік кейіпте сомдаған Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Мəдина Басбаева мен Рүстем Сейітбеков, Қ.Қуанышбаев атындағы мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық драма театрынан Үш жүздің хандары мен батырларын ойнаған Жəнібек Мұсаев, Жанқалдыбек Төленбаев, сондайақ, «Жастар» театрынан Бекжан Кəрібаев сынды өнер шеберлері бар.

 Өнеге Сағи Жиенбаев атындағы облыстық жасөспірімдер кітапханасының қызметкерлері Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртісі, қазақтан шыққан тұңғыш балерина Нұрсұлу Тапалованың туғанына 90 жыл толуына орай №36 мектептің жоғары сынып оқушылары үшін «Би еркесі» атты танымдық сағатын ұйымдастырды.

Ўмытылмайтын есім

«Наз», «Терра» би театрлары мен теміртаулық «Брэйк Данс» би тобы жоба идеясының ойдағыдай орындалуына айтарлықтай үлес қосты. Бесіншіден, рок-операны халықтық шығармаға айналдырған ендігі бір ерекшелік – «Дудар-ай» сияқты жұрттың жүрегіне жақын інжу-маржанға қоса, мұндағы басқа да əндер мен билерден, күйлерден даланың жұпар исі аңқып тұрады. Алтыншыдан, данышпан абыз Асан Қайғының жерұйықты іздеу сыры қазақтың қазіргі Арқаның алтын беліне қонған ұлы көшімен сабақтасып жатады. Туындыда Жерұйық адамдардың теңдігі мен бірлігінің, тату-тəтті тіршілігінің

баянды бесігі болуға тиіс деп түйінделеді. Жер бетінде адамзат ақыл-ойының тек керемет жемістері самсап тұрса деген арман-үміт паш етіледі. Ел-жұртының бақыты мен болашағы жолында желмаясымен жер-жаһанды талмай шолған абыз бабаның сол құтты қонысты іздеп тапқаны шаттыққа кенелтеді. Ынтымақ пен өзара бірлік туынан басқа байлықтың өзгесі халық үшін соншалық қымбат емес. Сыйластық пен бірліктің тамырына айбалтасын сайлаған арамза ойлы дұшпанға жем болып кетпес үшін ішкі тыныштық пен бейбіт тұрмысты қадірлеу парыз. Алты атанға жүк артып, жылы, жайлы қоныс іздеген дала ойшылы

ақыры өзінің діттеген межесіне қол жеткізеді. Зұлымдықты, Əзəзілді жеңген елдің жаңа ұрпағы жаңғырып, жерұйығын табады. Авторлар идеясы бойынша Асан Қайғы бабамыз аңсаған Жерұйық қазіргі елдің жаңа астанасы қоныс тепкен құт мекен екен. Арманы орындалған қазақтан асқан бақытты халық бар ма деген асқақ рухты жүрекке жеткізетін туындыны тамашалап отырып, ертеңгі нұрлы күнге сенімің нығаяды. Сол Жерұйыққа сенің де тезірек жеткің келіп тұрады. ––––––––––––––– Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Аймаќтар жəрмеѕкесі басталды Əбдірахман ҚЫДЫРБЕК, «Егемен Қазақстан».

Жылдағы дəстүр бойынша елорда жұртшылығын қолжетімді бағада ауылшаруашылық тауарларымен қамтамасыз ету үшін еліміз өңірлерінің жəрмеңкесі басталды. Шараның алғашқы легін Алматы жəне Шығыс Қазақстан облыстарының тауар өндірушілері бастады. Аталған шараның ашылуына Ауыл шаруашылығы министрі Асылжан Мамытбеков қатысты.

Алдымен Алматы облысына келсек, жəрмеңкеге аймақтың 19 ауданы, қалаларының ауылшаруашылық тауар өндірушілері келді. Бұл жəрмеңкеде азық-түліктің 56 түрі Астана базарларындағы бағадан 15-40 пайыз аралығында төмен бағада саудаланды. Сондай-ақ, жалпы құны 136 миллион теңге болатын 443 тонна ауылшаруашылық тауарлары сатылды. Жəрмеңкемен қатар, осы күні жетісулықтар алаңда этноқалашық орнатып, онда көркемөнер жəне халықтың қолданбалы өнері көрмесі ұйымдастырылды. Көрмеде Жеңіс

Ысқабайдың фото суреттері, Құрманғазы Қадыровтың тері, сүйек, ағаш араластырып жасаған суреттері, Татья на Полщенко мен Дари ғаАманқосованың картиналары астаналықтарға ұсынылды. Сонымен қатар, Еңбекшіқазақ ауданындағы Ұста Дəркембай атындағы қолөнер музейі мен Талдықорғандағы М.Тынышпаев атындағы тарихи-өлкетану музейінің бірқатар экспонаттары да этноқалашықтан орын тепті. Ұлттық саятшылық өнерді насихаттайтын облыстағы «Жеті қазына» құсбегілер мұражайының

жəдігерлері де көпшіліктің назарын аударды. Жəрмеңкеге келушілер жетісулық «Құлансаз» фольк лорлық-этнографиялық ан сам блінің концертін тамашалады. Шығыс Қазақстан облысынан жəрмеңкеге Глубокое, Бородулиха жəне Көкпекті аудандарының тауар өндірушілері келді. Олар қала тұрғындарына 27 тонна бал, 500 кг сүт жəне шұжық өнімдері мен 3,5 тонна сұйық май, 2 тонна жарма, 10 тонна картоп жəне 7 тонна көкөніс-бақша өнімдерін ұсынды. Жəрмеңке қаланың орталық алаңында апта сайын демалыс күндері 3 қарашаға дейін жалғаспақ. Оған дейін Астанаға еліміздің барлық аймақтары өз өнімдерін ұсынады деп жоспарланған.

 Спорт

Ќазаќстан – кґкпардан Азия чемпионы! Жексенбі күні Астанада тұңғыш рет көкпардан өткен Азия чемпионаты мəресіне жетті. Осы күні еліміздің бас командасы бес күн бойы «Қазанат» атшабарының шаңын қаққан командалар арасында тұңғыш Азия чемпионы атанды! Сөйтіп, көпшілігіміз күткендей, Азия чемпионы деген мəртебелі атақты басқа емес, өзіміздің ұлттық құрама командамыз иеленіп, Астана аспанында еліміздің əнұранын қалықтатты. Дастан КЕНЖАЛИН, «Егемен Қазақстан».

Ұлы өнер иесінің есімін дəріптеп, ұрпақ есінде мəңгі қалдыру мақсатында ұйымдастырылған шараның барысында атақты балеринаның өмірі жəне шығармашылық жолы жайлы əңгіме қозғалды. Нұрсұлу Елубайқызы 1923 жылы Ақтөбе об лысы Ойыл ауданында дү ниеге келген. 1950-60-жылда ры сахнаның сəніне айналып, қазақтың тұңғыш балеринасы атанған биші Нұрсұлу Тапалованы ең алғаш өнерге тартқан академик Ахмет Жұбанов екен. Қаршадай қызды Алматыдағы опера жəне балет театрының көркемдік же текшісі Қ.Жандарбеков пен балетмейс тер А.Александров қамқорлықтарына алады. Ол И.Н. Надировтың «Көктемінде», П.И. Чайковскийдің «Аққу көлінде», т.б. балеттік партияларды биледі.

Сондай-ақ, ұлттық опералардағы Е.Г.Брусиловскийдің «Қыз Жібегінде», А.Жұбанов пен Л.Хамидидің «Абайында», М.Төлебаев тың «Біржан-Сарасында» жеке билерді нақышына келтіре орындады. 1953 жылдан «Қазақконцерттің» солисі қызметін атқарып, эстрадалық əн-би, миниатюра жанрында еңбек етті. «Құрмет Белгісі» ор ден і мен, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртісі атағымен марапатталған балет бишісі Нұрсұлу Тапалова 1998 жылы 75 жасында өмірден озды. Шара барысында оқушылар викторинаға қатысып, «Қазақ халқының өнерпаз қызы» атты кітап көрмесімен танысты. Радна ҚУАНДЫҚҚЫЗЫ, кітапхана қызметкері.

Ақтөбе облысы.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Осы күні біздің құрама финалда Қырғызстан командасымен кездесіп, 4:2 есебімен ұтты. Бұл кездесуде ат құлағында ойнаған жігіттеріміз Азия чемпионы атағын жеңіп алу үшін бар күш-жігерін жұмсап, айлар бойы төккен терінің жемісін көрді десе болады. Онда команданың бас жаттықтырушысы Қуанышбек Құрамаев бастаған ұлттық құрама өздерінің ептілігімен, бұла күшінің мықтылығымен жұртшылық алдында жанкүйерлерін жерге қаратпай, қарсыластарынан басым түсті. Кездесудің əділ, таза өткенін қырғыз құрамасының бас жаттықтырушысы да мойындап, алаңның бас төрешісі мен төрешілерге алғысын білдірді. Жалпы, Азия чемпионатында сайдың тасындай іріктелген жігіттердің бəрі де жарады. Егер аттарын атап өтетін болсақ, Бақтыбай

Шырынқұлов, Бағлан Шырымбаев, Құлажан Тоғайбаев, Дəулетбек Омбаев, Еркебай Омарбек, Нұржігіт Мырзабаев, Арслан Қабжанов, Ермек Көбей, Манарбек Дүйсенбиев, Ұлан Байтөреев, Темірхан Айтбаев пен Александр Пупенко деген жігіттеріміз тамаша өнер көрсетті. Сонымен бірге, ойында жігіттердің мінген тұлпарларының да еліміздің Азия чемпионы атағын жеңіп алуына үлес қосқанын айтпай кетуге болмас. Əсіресе, Лазер атты тұлпардың ақылдылығы мен жылдамдығына қайран қалмасқа шараң жоқ. Кездесуде біздің құраманың қазандыққа салған серкелерінің көбісі осы Бақтыбай Шырынқұлов мінген тұлпардың көмегімен болды. Тұлпар чемпионат соңында «Ер қанаты» деген номинациясын иеленіп, өзіне лайықты құрметке бөленді. Биылғы чемпионатқа басқа командалардың да жақсы дайындықпен келгендерін айтқан

Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.

болатынбыз. Мəселен, финалда Қазақстан құрамасымен кездескен Қырғызстан командасы барлық жағынан лайықты қарсылас екенін көрсетті. Қазір бұл елде көкпарға мемлекет тарапынан көңіл бөлініп, үлкен қолдау көрсетіледі екен. Биылғы көкпар бəсекесіне де қырғыз құрамасы жақсы

дайындықпен келіпті. Келгенде, Азия чемпионатына біздің құрамаға білдіртпей, біз білмейтін жаңа команданы жасақтап əкеліпті. Сол жігіттерінің бірі – Нұрмұхамед Қойшекеев чемпионатта «үздік салымшы» деген атақты иеленді. Финалда олардың жылдам, шапшаң аттары біздің біраз

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 57-18-09; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

аттарымызды ілестірмей кете жаздады. Қырғыздар командасына финалға жолдама алып берген осы тұлпарлары деуге болады. Дегенмен, біздің құраманың жігіттері финалда қырғыздардан барлық жағынан мықты екендерін дəлелдеп берді. Азия чемпионатында Тəжікстан құрамасының өнері де көпшіліктің көңілінен шықты. Олар Қазақстаннан жеңілгенімен, Ресей мен Моңғолия командаларын, ал үшінші орын үшін өткен ойында Қытайдың Іле қазақ ауданының командасын ұтып, қола жүлдеге ие болды. Ал сенбі күні Ресей Өзбекстан құрамасын 9:2 есебімен жеңіп, бесінші орынды иеленді. Жетінші орын үшін кездесуде Моңғолияның Баян-Өлгей қазақтары Түркия құрамасын 9:4 есебімен ұтты. Чемпионаттың жабылу салтанатында Ұлттық спорт түрлері қауымдастығының президенті, «Көкбөрі» халықаралық федерациясының басшысы Қайрат Сатыбалды көкпардан Қазақстан құрама командасына бас жүлдені тапсырды. Қауымдастық президентінің орынбасары Бекболат Тілеухан келесі Азия чемпионатының 2015 жылы Түркияның Ыстамбұл қаласында өтетінін хабарлады.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 6 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №144 ek

17092013  

1709201317092013

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you