Issuu on Google+

Бүгінгі нөмірде:

№125 (28064) 14 МАМЫР СЕЙСЕНБІ 2013 ЖЫЛ

Ќазаќстан – Тїркіменстан:

Серіктестіктіѕ соны серпіні

«Отанды қорғау антына адалмыз!» 3-бет Шағын қалалар: қиындығы мен тиімді ісі 4-бет Тұлға 5-бет Ел жолдарына ерен ықылас керек 6-бет

11 мамырда Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен Түркіменстан Президенті Гурбангулы Бердімұхамедов Маңғыстау облысына келді. Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Екі ел арасындағы өзара достықты, экономикалықəлеуметтік байланысты нығайту бағытында Астана қаласында басталған іс-шара киелі Маңғыстау жерінде жалғасты. Бағзыдан бауыр туған, бүгінгі тату көрші, сенімді серіктес екі елдің басшылары Қарақия ауданына қарасты Болашақ стансасына келді. Бұл күні кешеге дейін ұшқан құс, жортқан аң болмаса бауырын жайлай ел қонбаған құла түз болатын. Жапан даланың жұлдызы тəуелсіздік алған соң жарқырай жанды – бұл жер

Туыстыќ аясындаєы толымды істер 10 мамырда Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстанға мемлекеттік сапармен келген Түркіменстан Президенті Гурбангулы Бердімұхамедовпен кездесті. Кездесу барысында əріптестіктің негізгі бағыттары бойынша өзара іс-қимылды жандандырудың кең ауқымды мəселелері қозғалды. Атап айтқанда, сауда-экономикалық, отын-энергетикалық жəне транзиттік-көліктік, сондай-ақ мəдени-гуманитарлық серіктестік салаларындағы өзара тиімді ынтымақтастық қырлары қарастырылды. Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Қос елдің президенттері мемлекеттік сапар аясында осыдан тұп-тура 6 жыл бұрын, яғни 2007 жылдың мамыр айында кездескен еді. Дəл сол жылы Түркіменстан Президенті Гурбангулы Бердімұхамедов Қазақстанға мемлекеттік сапармен келсе, ал қыркүйек айында Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Түркіменстанға арнайы жұмыс сапарымен барған болатын. Бұдан кейін мемлекет басшылары əртүрлі халықаралық шаралар аясында əлденеше мəрте кездесті. Ал Нұрсұлтан Назарбаев былтыр Ашғабадта өткен ТМД елдері мемлекет басшыларының саммитіне қатысып қайтты. Ақордадағы кездесу барысында Нұрсұлтан Назарбаев Түркіменстан Президентінің Қазақстанға мемлекеттік сапармен келгеніне қуанышты екенін жеткізіп, Түркіменстанды жақын көрші, сенімді серіктес ретінде қарастыратынына, көршілес екі елдің мəдениет, тіл, дін жəне рухани салалардағы жақындығына тоқталды. Жоғары деңгейдегі бұл сапар достық жəне бауырластық

рухын нығайтуға тағы да бір серпін беретініне сенімдімін, деді Қазақстан басшысы Нұрсұлтан Назарбаев. Бір атап өтерлігі, бұл сапар екі елдің дипломатиялық қарымқатынас орнатқанына 20 жыл толған мерзіміне сəйкес келіп отыр. Осы жылдар аралығында қазақ-түркімен ынтымақтастығы жоғары деңгейге көтеріліп, əртүрлі салалар бойынша байланыстар нығайды деуге толық негіз бар. Мəселен, 2012 жылы қос мемлекет арасындағы тауар айналымы екі есеге өсіп, 345 млн. АҚШ долларын құрады. Бұл сəйкесінше, 2011 жылдағы көрсеткішпен салыстырғанда, 90 пайызға артық. Атап айтқанда, экспорт 166 млн. АҚШ долларын, ал импорт 179 млн. АҚШ долларын құраған. Бүгінде Қазақстан түркімен жұртына күнбағыс, ұн, металл, ағаш өнімдерін экспорттайды. Ал Түркіменстаннан бізге негізінен минералды жəне химиялық өнімдер, тоқыма бұйымдары келеді. Көршілес мемлекеттер басшыларының кең ауқымды келіссөздері барысында Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев

Көңіл айту жеделхатын жолдады

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Түрік Республикасының Президенті Абдулла Гүлге Рейханлы қаласындағы жарылыстардың салдарынан көптеген жанның қаза болып жəне зардап шеккеніне байланысты көңіл айту жеделхатын жолдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. «Лаңкестіктің етек алуы бүгінгі күні баршамызға ортақ қауіпқатерге айналып отыр. Қазақстан халықаралық қауіпсіздікке қатер туғызатын лаңкестіктің кез келген түрін барынша айыптайды», делінген жеделхатта. Мемлекет басшысы қайғылы оқиғаның салдарынан қаза болғандардың туған-туыстары мен жақындарының қасіреттеріне ортақтасып, шын ниеттен көңіл айтты. * * *

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев халық суретшісі, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері Гүлфайрус Ысмайылованың қайтыс болуына байланысты отбасы мен туған-туыстарына көңіл айту жеделхатын жолдады. Жеделхатта кəсіби қылқалам шебері Гүлфайрус Мансұрқызы сурет өнеріндегі қайталанбас туындыларды, соның ішінде халқымыздың ұлы тұлғаларының портреттерін өмірге əкелгені атап өтілген. «Ол кино жəне театр өнерінің дамуына, сондай-ақ танымал опералар мен фильмдердің көркем безендірілуіне өлшеусіз үлес қосты. «Қыз Жібек», «Ботагөз» сияқты шоқтығы биік кинотуындыларда негізгі рөлдерде ойнап, елдің шексіз ықыласына бөленді. Оның қазақ өнеріне сіңірген еңбегі лайықты марапаттармен атап өтілді. Гүлфайрус Мансұрқызының еңбектері бейнелеу өнеріндегі баға жетпес рухани байлығымыз болып қала береді», делінген жеделхатта.

екі ел арасында дипломатиялық қатынастар орнағанының 20 жылдығына орайлас өткен бұл сапардың нышандық мəніне тоқтала келе, қос мемлекеттің ынтымақтастық əлеуетінің бұдан да жоғары екеніне сенім білдірді. Біздің елдеріміз ынтымақтастықтың саяси, саудаэкономикалық жəне мəдени-гуманитарлық бағыттарын одан əрі белсенді дамытуға ниеттестік танытып отыр. Қазақстан-Түркіменстан қарым-қатынастарының негізгі тіні сауда-экономикалық ықпалдастық болып табылады. Əлем экономикасындағы жағымсыз үрдістерге қарамастан, Қазақстан мен Түркі менстан арасындағы тауар ай налымында ілгерілеушілік, едəуір өсім байқалады. Бұл екі ел экономикасының əлеуеті жоғары екенін білдіреді. Мысалы, өткен жылдың қорытындысы бойынша, біздің елдеріміз арасындағы тауар айналымының деңгейі 90 пайызға өсті жəне бұл – өте маңызды көрсеткіш, деді Қазақстан Президенті. Өз кезегінде Түркіменстан Президенті Қазақстанға мемлекеттік сапармен келуге шақырғаны жəне жоғары деңгейде қабылдағаны үшін ризашылығын білдірді. Бүгінде біз беделді халықаралық ұйымдар арқылы белсенді көпжақты ынтымақтастық жасап келеміз. Біздің сауда-экономи калық, көліктік, сондай-ақ байланыс пен коммуникация салаларындағы өзара іс-қимылымыз өте қарқынды дамуда. (Соңы 2-бетте).

бүйіріндегі қос елдің экономикасына серпін беретін, халықаралық дəрежедегі маңызы зор алтын дəліз екен. Бастауын 2007 жылы Теһранда Қазақстан, Түркіменстан жəне Иран президенттерінің «Өзен – Берекет – Горган» темір жол желісі құрылысы туралы декларацияға қол қоюынан, сол жылы Ашғабадта кездескен үш мемлекеттің үкімет басшыларының декларацияны жүзеге асыру жөнінде бекітілген келісімінен алған жұмыс қызу қарқынмен жүргізілді. Жалпы ұзындығы 700 шақырымды құрайтын Өзен – Қызылқия– Берекет – Этрек – Горган жаңа темір жолы Парсы шығанағына жеткізіп, Оңтүстік Азия, ОңтүстікШығыс Азия елдеріне жол

нəтижесінде Жаңаөзен қаласынан Түркіменстанмен шекараға дейін жаңа темір жол тартылып, жол бойынан атаулары Маңғыстаудың тарихы жəне табиғатымен үндес Бопай, Ақбөбек, Құрмаш, Бестөрткіл секілді жаңа бес бекет, екі станса пайда болды. Шекарамен шектес бой көтерген Болашақ стансасы – темір жол қызметіне қатысты бөлімшелерге арналған ғимараттары, 2 пəтерлі 85 тұрғын үйі, əрқайсысы 18 адамға лайықталған 14 вахталық жатақханасы, сондай-ақ 120 орындық балабақша мен 80 орындық мектебі, дəрігерлік амбулаториясы, санитарлықэпидемиологиялық стансасы, шекарашылар мен кеден қызметкерлері үшін ғимараттар салынған ауыл. Темір жол бойлай

тартылған құбыр арқылы сумен қамтамасыз етілген ауылдағы əлеуметтік-экономикалық серпін келешекте бұл маңайды шағын станса деңгейінен тірлігі қыж-қыж қайнаған, мыңдаған адам мекен еткен қалашық дəрежесіне көтеретіні осы бастан аңғарылып тұр. Яғни, өткен ғасырларда екі ел арасындағы талай тарихқа куə болған сары дала енді түлеген заманның талабына сай барыс-келістің, қарымқатынастың өткелі болмақ. Оған екі ел басшысының қатысуымен Болашақ-Серхетяка темір жолы ашылуының салтанатты қызығын бірге бөліскен қазақ, түрікмен халқы куə, оған екі елдің арасын жалғаған темір жол себеп... (Соңы 2-бетте).

Бейбіт ґмірдіѕ ќўнын арттырєан Жеѕіс Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев 9 мамыр – Жеңіс күніне орай Астанадағы «Отан қорғаушы» монументіне гүл шоқтарын қойып, 1941-1945 жылдарғы Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгер-қазақстандықтарды бір сəт үнсіздікпен еске алды. Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Гүл шоқтарын қою рəсіміне қатысқан ресми делегация құрамында ҰОС ардагерлері, сонымен қатар, Қазақстан Президенті Əкімшілігі мен Қазақстан Үкіметінің, Қазақстан Парламентінің, орталық мемлекеттік органдардың, дипломатиялық корпустың, «Нұр Отан» ХДП өкілдері болды. Кескілескен шайқас пен қан майданда қаза болған жауынгер-сарбаздар рухына тағзым етуге мыңдаған астаналықтар да келді.

Парламентаралыќ байланыстар басты назарда

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы Қайрат Мəми Қазақстанға мемлекеттік сапармен келген Түркіменстан Президенті Гурбангулы Бердімұхамедовпен кездесті, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі.

Кездесу барысында екі ел арасындағы парламентаралық байланыстарды дамытуға баса назар аударылды. Мəселен, Қазақстан Парламенті Сенатында Түркі менстан Парламентімен ынтымақтастық тобы жұмыс істейді. Кездесуге осы топтың мүшелері де қатысты. Жүздесушілер парламентаралық өзара іс-қимыл ынтымақтастықтың маңызды бағыты екенін атап өтті. Сауда-экономикалық, көліктранзиттік жəне басқа да салалардағы бірлескен жобаларды заңнамалық тұрғыда одан əрі қамтамасыз етудің қажеттілігі айтылды. Г.Бердімұхамедов заң

ашатын қақпа болмақ. Транзиттік жəне экспорттық əлеуетті арттырып, солтүстік пен оңтүстіктің жолын қолданыстағы магистральмен салыстырғанда 600 шақырымға тарта қашықтыққа қысқартатын, сыртқы базарға шығуға оң ықпалын тигізетін темір жолдың 470 шақырымы Түркіменстан, 80 шақырымы Иран мемлекеттерінің үстін басып өтсе, 146 шақырымы қазақ даласының үлесінде. Маңызы зор жолды салуға бауырлас үш ел ыждаһаттылықпен кірісті. Жолдың қазақстандық бөлігі құрылысына 65 миллиард теңге қаржы бөлінді, 2000-нан астам адам жұмылып, 800-ден астам техника кіріскен болатын. Жылдың төрт мезгілінде толас таппаған іс-қимыл

шығару жұмыстарының жəне парламентшілер арасындағы тəжірибе алмасудың маңыздылығын атап өтіп, Түркімен стан Мəжілісі Төр айымы ның атынан Қ.Мəмиді Ашғабадқа сапармен келуге шақырды. Кездесу барысында Қ.Мəми Түркіменстан Пре зидентіне Қа зақ стан Парламентінің құрылымы, өкілеті мен қызметі жəне заң шығару үдерістері туралы айтып берді. Сенат Төрағасы Түркіменстан бас шы сының мемлекеттік сапары Қазақстан мен Түркіменстанның ынтымақтастығын одан əрі дамытуға жаңа серпін беретініне сенім білдірді.

Бұл күні Жеңістің 68 жылдығын атап өтуге молынан жиылған, бірбірін мерекемен құттықтаған қауымның көңілдері көтеріңкі көрінді. Ал сыңғырлаған орден-медальдарын кеудесіне таққан, адамзат тарихындағы ең бір қанқұйлы соғыста дұшпандарына қасқая қарсы тұрған соғыс ардагерлері мен тыл еңбеккерлері айрықша құрметке бөленді. Ресми рəсімнің соңында Қазақстанның Республикалық ұланының үрмелі аспаптар оркестрі еліміздің Əнұранын орындаса, бұдан кейін Құрметті

қарауыл ротасы Қазақстан Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысының жəне Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің алдында салтанатпен сап түзеп өтті. Жеңіске жету жолында аянбай тер төккен ардагерлерді 9 мамыр күнімен құттықтаған Елбасы Н.Назарбаев соғыс ардагерлерінің құрметіне арнайы тігілген əскери шатырларға қарай өтті. Мұнда мерекелік шараға келген майдангерлерге құрмет көрсетіліп, олар дəстүрлі жауынгерлік дастарқаннан дəм татты. Сондайақ, оларға майдан тақырыбындағы театрландырылған көріністер мен музыкалық қойылымдар ұсынылды. Соғыс жылдарындағы əндер ардагерлердің көз алдарына өткен күндерді қайта оралтса, аға ұрпақтың өшпес ерлігіне

 Бəрекелді!

«Астана арландары» əлемдік серия жеѕімпазы! «Егемен Қазақстан».

Команданың осынау толағай табысқа қол жеткізгені ең соңғы, қосымша, негізгі жекпе-жектерден тыс шайқасты өткізіп, оны тамаша етіп аяқтаған Бағдат Əлімбековтің жеңісінен кейін ғана белгілі болды. Демек, WSB сериясының ең күшті ұрыс ұжымы деген атақты жеңіп алу біздің саңлақтарға оңайдан оңай келе салған жоқ. Ал екі күнге созылған айқастардың ақырғы нүктесін

(Соңы 2-бетте).

 Талап жəне тəртіп

Ақыры қол жетті! Үш жылғы төккен тер мен жұмсалған қаржының қарымы қайтты. Жігіттеріміз ерледі! «Астана арландары» елорданың «Сарыарқа» велотрегіндегі екі күн бойына шаршы алаңды шайқалтқан шайқастардың қорытындысы бойынша көптен көздеген кубогына қол жеткізді. Астана командасы Бүкілəлемдік бокс сериясының үшінші маусымдағы жеңімпазы атанды!

Серік ПІРНАЗАР,

қарыздар кейінгі ұрпақтың рухын көтерді. Мерекелік шара кезінде Мемлекет басшысы барша қазақстандықтарды Ұлы Жеңістің мерекесі – 9 мамыр күнімен шын жүректен құттықтады. «Жеңістің болған кезі бізден алыстай берген сайын оның қадірі мен қасиеті өсе түседі. Соғысқа қатысқан ардагерлер азайып барады. Сондықтан оларға қолдан келгенше ешқандай қамқорлықты аямау керек. Бұл сұрапыл соғысқа 1 млн. 800 мың қазақстандық аттанып, солардың тең жартысы оралмады. Соғыс алаңдарында ерлікпен қаза тапты. Сондықтан, бірнеше буын қазақстандықтар бұл Жеңісті ешуақытта ұмытпайды.

əдемілеп қоя білген Б.Əлімбековтің бұл маусымдағы алғашқы адымы ақиқатында ақжолтай болды. Сол сияқты қолдан сусып шығып кетіп бара жатқан жеңістің шылбырын қайта тартып алған Руслан Мырзатаевтың ұтысында да нышандық мəн бар. Біз бұлардың жайына кейінірек тоқталып өтетін боламыз. Əзірге астаналықтарды жеңімпаз еткен кездесулер ретіне бір көз жүгіртіп өтейік. (Соңы 4-бетте).

«Бардак» Шарафаддин ƏМІРОВ, «Егемен Қазақстан».

Жақында «Нұр Отан» ХДП Алматы калалық филиалы жанындағы Жемқорлыққа қарсы күрес қоғамдық кеңесі генерал Рүстем Қайдаровтың төрағалық етуімен кезекті мəжілісін өткізді. Онда Алматы қаласы бойынша сот актілерін орындау департаментінің жұмысы қаралды. Аталған департаментте басшының тұрақтамауы (бір жылда үш бастық ауысқан), өткен жылы Қаржы полициясы тарапынан департаменттің 9 қызметкеріне қылмыстық істің қозғалуы, прокурорлық қадағалау актісімен 168 лауазымды тұлғаның тəртіптік жауапкершілікке тартылуы, 65 адамның жұмыстан босатылуы (оның ішінде жұмыс өтілі үш жылдан жоғары 46 сот орындаушы), бүгінгі күні 19 сот орындаушының орны бос тұрғаны қоғамдық кеңес отырысының негізгі тақырыбына айналды. (Соңы 6-бетте).


2

www.egemen.kz

14 мамыр 2013 жыл

Туыстыќ аясындаєы толымды істер (Соңы. Басы 1-бетте).

Бейбіт ґмірдіѕ ќўнын арттырєан Жеѕіс (Соңы. Басы 1-бетте).

Ол соғыста Кеңес Одағынан 25-26 млн. адам көз жұмды. Сондықтан, қазір бейбітшіліктің қадірін өте жақсы түсінуіміз керек. Біздің аталарымыз, ағаларымыз бен апаларымыз ерліктің ерен үлгісін көрсетті. Бірлікті паш етті. Жеңімпаз халық қандай болатынын айғақтады. Егер де біздің бабаларымыз сол жеңіске қол жеткізе алмаған болса, біз бүгінгі Тəуелсіздікті көрер ме едік, көрмес пе едік. Соны қадірлей білуіміз керек. Əрбір ардагерге жас тар қолұшын беріп, көмектесуге ұмтылуы тиіс. Мемлекет барлық жағынан қамқорлықты жасап жатыр. Жасай беретін де болады. Еліміз аман, жұртымыз тыныш болсын», дей келе, Елбасы халқымызға бақыт, береке-бірлік тіледі. Бір атап өтерлігі, Астанада 3 мамырдан бастап Жеңіс күнін

мерекелеуге арналған ашық сабақтар, ардагерлермен кездесулер, көрмелер мен концерттік бағдарламалар, сондай-ақ мəдени жəне спорттық шаралар өткізілді. Бұл шаралардың барлығы Отан үшін от кешкен майдангерлердің құрметіне жəне сұрапыл соғыста опат болған боздақтардың рухын еске алуға арналды. Қазіргі таңда Астанада 291 ардагер тіркелсе, олардың 215і ҰОС-қа қатысушы, ал 76-сы ҰОС мүгедегі екен. Олардың арасында тұрғын үйге мұқтаж ардагерлер мемлекеттік тұрғын үй қорынан баспанамен қамтамасыз етілген. Мəселен, 2009-2013 жылдар аралығында ҰОС-қа қатысушылар мен мүгедектерге 210 пəтер беріліпті. 2012 жылы елордаға – 12, ал биылғы жылы 4 ҰОС ардагері келген. Жақында елордаға қоныс аударуына байланысты тұрғын үй кезегінде тұрған

6 ардагер күні кеше, яғни Жеңістің 68 жылдығы қарсаңында баспаналы болған. Ұлы Отан соғысына қатысқан қарияларға көрсетілген қолдаукөмек тек мұнымен түгесілмейді. Мəселен, 9 мамыр – Жеңіс күні Астанадағы ҰОС-қа қатысушылар мен ардагерлерге 150 мың теңге көлемінде біржолғы материалды көмек көрсетілсе, бұдан бөлек 39 фашизм тұтқыны – 26 мың, ҰОС-қа қатысушылар мен мүгедектеріне теңестірілген 1832 адам – 20 мың, ҰОС-та қаза болған майдангерлердің 6 жесірі – 16 мың, қайтыс болған ҰОС мүгедектерінің 336 жұбайы – 6 мың, ал 4487 тыл еңбеккері 10 мың теңге көлемінде ақшалай көмек алған. Десек те, бұл сұрапыл шайқаста дұшпанының сағын сындырған соғыс майдангерлері алдындағы перзенттік парызымыздың көзге көрінбейтін өтеуі ғана.

Серіктестіктіѕ соны серпіні (Соңы. Басы 1-бетте).

Бұл ретте біздің экономикалық, ғылыми-техникалық жəне мəдени ынтымақтастық жөніндегі бірлескен үкіметаралық комиссияларымыз елеулі рөл атқарады. Шын мəнінде, тарих, тіл, мəдениет ортақтастығының біздің серіктестігіміздегі маңызы зор. Біз сіздердің өзіндік ерекшелігі бар бай мəдениеттеріңізге ерекше құрметпен қараймыз. Сөз жоқ, бұл кездесу екіжақты ынтымақтастыққа айрықша серпін береді жəне біздің байланыстарымызды нығайтуға ықпал етеді. Біздің ең негізгі мақсатымыз – түркіменқазақ əріптестігін нығайту. Қазақстан мен Түркіменстанның ынтымақтастығы бүгінгі күнге дейін жоғары деңгейде болған. Бауырластыққа негізделген қарымқатынастар бұдан кейін де осы деңгейде тұрақтап қалады деп ойлаймын. Біздің елдеріміздің ұстанымдары көп мəселелер бойынша сəйкес келеді, деді Гурбангулы Бердімұхамедов. Шағын жəне кеңейтілген құрамдағы келіссөздерден кейін Мемлекет басшылары бірлескен брифинг өткізді. Брифинг барысында Нұрсұлтан Назарбаев Түркіменстан Президентіне Қазақстанға сапары үшін тағы да ризашылығын білдіріп, жоғары деңгейдегі келіссөздердің нəтижелі өткенін атап көрсетті. Біздің жоғары деңгейдегі келіссөздеріміз нəтижелі болды деп санаймыз. Себебі, екі елдің арасында бұрыннан келе жатқан достық қарым-қатынас бар. Біз көрші мемлекеттерміз. Біздің тарихымыз да, тіліміз де, дініміз де бір. Сондықтан, екі елдің бір-біріне деген қарым-қатынасы, сенімі өте жоғары. Біз келіссөздер барысында саяси, сауда-экономикалық өзара ықпалдастықты нығайтудың кең ауқымдағы мəселелерін талқыладық, сондай-ақ халықаралық ұйымдар аясындағы одан арғы ынтымақтастық жөнінде пікір алмастық. Бұл сапар елдеріміз арасындағы екіжақты қарымқатынастарды жаңа деңгейге көтереді деп санаймын, деді Қазақстан Президенті. Қазақстан басшысы сондайақ екіжақты келіссөздер барысында халықаралық жəне өңірлік мəселелерге, оның ішінде, Ауғанстан, Иран, Каспий теңізі мəселе леріне назар аударылғанына тоқтала келе, Қазақстанның Түркіменстанды Орталық Азиядағы маңызды стратегиялық серіктесі санайтынын атап өтті. Бүгін біз түрлі салалардағы

өзара тиімді ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған жəне қарым-қатынастарымызға қосымша серпін беруге арналған бірқатар маңызды екіжақты құжаттарға қол қойдық. Қазақстан мен Түркіменстан арасындағы достық байланыстарды нығайтып, өзара сауда-экономикалық жəне мəденигуманитарлық байланыстарды жоғары деңгейге көтеру мəселесін қарастырдық. Екі ел арасындағы тауар айналымы айтарлықтай өскеніне қарамастан, ол елдеріміз экономикасының əлеуетіне толық сай емес. Қол қойған бүгінгі құжаттар кейбір түйткілді мəселелерді шешеді деп сенемін. Сонымен қатар, біз ҚазақстанТүркіменстан арасындағы шекара маңындағы мəселелер мен инвестициялық ынтымақтастық перспективаларын талқыладық. Қазақстан мен Түркіменстанның «Өзен – Берекет – Горган» темір жол өткелінің іске қосылуын көпқырлы серіктестігіміздің тарихи кезеңі деп санауға болады. Келер жылы бұл жобаның қалған бөлігін аяқтауды жоспарлап отырмыз. Осы арқылы Қазақстан да, Түркіменстан да Парсы шығанағына шығып қана қоймай, Ресей арқылы Еуропаға да шығу мүмкіндігіне ие болмақ, деді Нұрсұлтан Назарбаев. Осылай дей келе, Қазақстан Президенті осының барлығы бірлескен қажырлы еңбектің нəтижесі екенін атап өтті. Түркіменстан Президенті өз кезегінде қонақжайлылық пен жылы шырайлы қабылдау үшін, сонымен қатар, бірлескен жемісті жұмысқа жағдай жасалғаны үшін шынайы ризашылығын білдірді. Екіжақты келіссөздер барысында біз сауда-экономикалық ынтымақтастықтың кең ауқымды мəселелерін қарастырып, өңірлік жəне халықаралық тақырып бойынша пікір алмастық. Ортақ сенім жəне өзара түсіністік ауанында өткен келіссөздер нəтижесінде өзара іс-қимылдың нақты бағыттары айқындалды. Келіссөздер бауырлас халықтар арасындағы қалтқысыз ынтымақтастықты, тату көршілік байланыстарды нығайтуға деген екі елдің ықыласын айғақтай түсті, деді Түркіменстан Президенті. Гурбангулы Бердімұхамедов сондай-ақ өзара тиімділік пен теңқұқықтылық қағидаттары негізінде қарышты əрі үдемелі дамып келе жатқан екіжақты қарым-қатынастарға жоғары баға берді. Біз өзара ықпалдастығымыздың бірқатар бағыты бойынша маңызды құжаттарға қол қойдық. Қазақстанмен əріптестігімізді басымдығы бар бағыттың бірі ретінде қарастыра

отырып, біз оған ерекше мəн береміз. Қазақстан – біздің өңірдегі маңызды жəне сенімді серіктесіміз екенін атап айтқым келеді, деді Гурбангулы Бердімұхамедов сөзінің қорытындысында. Сапар қорытындысы бойынша Мемлекет басшыларының Бірлескен мəлімдемесіне, Сыртқы саясат ведомстволары арасындағы хаттама мен бағдарламаға, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясы мен Түркіменстан Ғылым академиясы арасындағы келісімге, «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ пен «Түркіменстан темір жолдары» компаниясы арасындағы ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Қос елдің əріптестігін əртараптандыру бағытындағы жұмыстар легі ауқымды. Мəселен, жақын болашақта Қазақстан-Түркіменстан үкіметаралық комиссиясының жұмысы жандандырылмақ. Екі елдің ғылым академиялары өз əлеуеттерін біріктірмек. Бұған қоса, Қазақстан мен Түркіменстан арасындағы байланыстарды дамыту мақсатында іскерлер жəне зиялылар форумы өткізілмек. Қазақстанның Түркіменстандағы, сондай-ақ Түркіменстанның Қазақстандағы күндерін өткізуге уағдаластық жасалды. Мемлекеттер шəкірт алмасу бағытында да келіссөздерге қол жеткізбек. Ол үшін екі ел жастарын Қазақстан мен Түркіменстандағы жоғары оқу орындарында оқытуға назар аударылмақ. Қос мемлекеттің өз энергия ресурстарын сыртқы нарыққа экспорттауға қатысты жоспарлары да ауқымды. Себебі, Қазақстан да, Түркіменстан да транзиттік мемлекеттер ретінде тартымдылыққа ие. Мəселен, біздің еліміз түркімен жері арқылы өз мұнайын Парсы шығанағына жеткізеді. Сондай-ақ, бүгінде Түркіменстан – Қазақстан үшін əлемдік айлақтарға жол ашатын бірден-бір мемлекет. Болашақта магистраль арқылы жүк тасымалын жылына 10 млн. тоннаға дейін жеткізу көзделуде. Мемлекет басшыларының кездесуле рі аясында «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы мен Түркіменстанның темір жол көлігі министрлігі арасында бекіген меморандум осы саладағы байланыстарды жандандыруға жол ашпақ. Қазақстан-Түркіменстан үкіметаралық комиссиясының жұмысына да жаңаша серпін берілмек. Демек, сапар аясында қол жеткізілген келіссөздер көршілес мемлекеттер арасындағы байланыстардың болашақта да нығая түсетінін айғақтап берді.

Болашақ стансасында қазақтың күйін күмбірлеткен Абыл атындағы ұлт-аспаптар оркестрі нің қошеметтеуімен жаңа вок зал табалдырығын аттаған пре зиденттер қос елдің темір жол компаниялары басшыларымен, теміржолшылармен жəне өңір тұрғындарымен жүздесіп, Қазақстан астығын тиеген пойыздың Қостанайдан Болашақ стансасына қарай алғашқы қозғалуының тұсауын кесті. Президенттердің сапары одан əрі Қазақстан-Түркіменстан шекарасында, екі елден тартылып келген темір жолдардың түйіскен тұсында жалғасты. Түркімен бауырлар өздерінің əрдайым мерейлене жарнамалап жүретін кілемдерін айнала төңірекке жаппай көмкере төсеп, арнайы тігілген алып ақ шатырдың асты-үстін айналдыра безендірген екен. Президенттер осы ақ шатыр ішінде қос тараптың өкілдерімен кездесті. Алғаш сөз алған Н.Назарбаев трансұлттық нысанның тарихи маңызына тоқталып, жобаға қолдау көрсеткен Түркіменстан Республикасының Президенті Г.Бердімұхамедовке ризашылығын білдірді. – Бұл жол екі ел арасында тікелей темір жол қатынасын орнатады. Жаңа темір жол жүктің жеткізілу, соның ішінде транзиттеу мерзімін, келешекте жолаушылар үшін жол қатынасы уақытын қысқартады. Уақыт маңызды фактор саналатын қазіргі кезеңде жүк айналымының мерзімін қысқарту бəсекелестікте айқын басымдыққа қол жеткізеді. Ал ол өз кезегінде іскерлік белсенділікті арттырып, біздің елдеріміздің əл-ауқатының өсуіне оң ықпал етеді. Сондайақ, Қазақстан-Түркіменстан темір жолы – Парсы шығанағына шығуды қамтамасыз ететін темір жол дəлізінің негізгі бөлігі, – деген Елбасы Н.Назарбаев жобаның қолға алыну тарихына аз-кем тоқталып, 2009 жылы басталған жұмыстардың сəтті аяқталғандығын, болашақта бұл жобаның Орталық Азия, Таяу Шығыс жəне Еуропа елдерінің көлік желілерімен байланыстыратынын айтты. – Əлемдік сауда мен өндірістің Азия елдеріне қарай өрістеуі Азия базарларына қолжетімділіктің мəнін арттырды. Бұл тұрғыда соңғы жылдары Қазақстан мен Түркіменстанның экономикасы тұрақты өсу динамикасын көрсетті. Бірақ екі елдің де тікелей мұхитқа шыға алмауы біздің алдымызға жаңа нарықты, жаңа мүмкіндікті табу міндетін қойды. Қос тарап арасындағы темір жол қатынасы тауар айналымы мен экономикалық өрлеуге ықпал ете отырып, кəсіпорындарымыз үшін өзге де мүмкіндіктерге жол ашады, – деген Елбасы одан əрі жаңа темір жолдың игіліктеріне, маршруттардың жалғасын табуына қатысты пайымын айтты. – Біріншіден, мемлекеттеріміздің арасында сауда қарқыны ұлғаяды. Бұл, алдымен, екі елдің шекара төңірегіндегі өзара ынтымақтастығына байланысты. Қазақстанның Маңғыстау облысы мен Түркіменстанның Балқан уə лаятының ынтымақтастығы

барынша нығая түседі деп ойлаймын. Екіншіден, біз Таяу Шығысқа, Оңтүстік жəне Оңтүстік–Шығыс Азияға шығатын экспорт көлемін арттыра аламыз. Үшіншіден, оңтүстік жəне солтүстік бағыттардағыдай бір қатар елдер үшін қолайлы, экономикалық жағынан тиімді маршрут пайда болады. Жобаның 82 шақырымдық құрылысын жүргізетін ирандық бауырлар жұмысты сəтті аяқтайды, жақын арада біз Парсы шығанағына дейінгі темір жол құрылысының аяқталуын атап өтетін боламыз деп сенемін. Жаңа темір жолға қол жеткізген біз логистика саласында көптеген жұмыс орындарын ашып, транзиттік мемлекет ретінде бірқатар артықшылықтарды иеленетін боламыз. Əсіресе, Қазақстан-Түркіменстан темір жолы Каспий маңы өңірінің дамуына үлкен серпіліс беретін болады. Темір жол құрылысының аяқталуы – біздің күрделі техникалық, инвестициялық, ұйымдастырушылық міндеттерді орындай алатындығымыздың дəлелі. Көптеген елдер қаржы дағдарысына күйзеліп жатқан шақтың өзінде біз зор көлік нысаны құрылысын толық салып бітірдік. Бұл жол екі ел үшін экономикалық жағынан ғана тиімді емес, тату көршілік қатынасты тереңдете түсудің тетігі, – деп атап көрсеткен Н.Назарбаев ағайын қос елді байланыстыратын жол құрылысына атсалысқандардың барлығына алғыс білдірді жəне болашақта Қазақстан мен Түркіменстан арасындағы бірлескен

жұмыс тар дың өз жалғасын табатындығын мəлімдеді. Түркіменстан Президенті Г.Бердімұхамедов алып жобаны жүзеге асыру көршілік əрі бауырластық сезімдері бай ланыстыратын екі елді болашағына сенімді, эк��номикасы дамыған мемлекеттер ретінде танытқан дығын, мұндағы жетекші фактордың бірі өзара қолдауқуаттау мен тараптардың тиісті ведомстволарының жұмысты тиянақты үйлестіре білуі екендігін айта келе, жобаны қолдап, оны жүзеге асыруға қажетті күштерді жұмылдырғаны үшін Қазақстан Президенті Н.Назарбаевқа, сондайақ құрыш білек құрылысшыларға, инженерлер мен жобалаушыларға алғысын жеткізді. – Қытай, Үндістан жəне АзияТынық мұхит өңірлеріндегі елдер секілді көлік инфрақұрылымына қосылуды көздейтін жоба геоэкономикалық көзқарас тұрғысынан қарағанда ауқымды ынтымақтастықтың құрылғанын, қос ел дамуында жаңашылдықтың қалыптасқандығын көрсетеді, – деді ол өз сөзінде. Кездесу барысында «Қазақстан-Түркіменстан» оптикалықталшықты байланыс желісін іске қосқан мемлекет басшылары қос темір жолдың түйіскен жеріндегі бұранданы бекітіп, алғашқы пойызға жол ашты. «Қазақ-түркімен достығы жасасын!» деп қуана қол соққан қазақ-түркімен жастарының арасында болып, екі жақтың бірлескен концертін тамашалаған президенттер су

жаңа жолмен жүйткіген алғашқы пойыздың қонақтары болып, түркімен шекарасына өтті. Шекарааралық аймақтан көлікті адамға бар-жоғы 3-4 минуттық жерде орналасқан түркіменнің Серхетяка стансасы заманауи үлгіде салыныпты. Оған жергілікті халықтың асқан қонақжайлылығы мен өз ұлттық құндылықтарын барынша қастерлеп, босағасынан аттағанның алдына тартатын ұлтжан дылығы қосылғанда, жаңа стансаның маңайы нағыз түркімен халқының думанына бөленді. Қаз-қатар тігілген жұмыртқадай жып-жинақы 40-50 төрт қанатты шағын киіз үйлер, түйелерді жетектеген ұлттық киімдерін киген қыз-келіншектер, түркіменнің жасыл туын желбірете нығая қалған ер-азаматтар, əйгілі ақалтеке арғымағын ойнақтатқан жігіттер салтанатқа ерекше сəн үстеді. Ағайын елдердің əні қоса шырқалып, домбыра мен дутардан күй төгілген əдемі жиын қазақтүркіменнің қимастықпен қол бұлғай қоштасуымен аяқталды. Қазақстан жəне Түркіменстан президенттері арнайы келіп ашқан жаңа темір жол тек Маңғыстау мен Балқан өңірінің ғана емес, қос мемлекеттің экономикалық дамуына өз үлесін қосатын, темір жолын түйістіріп, тілегін тоғыстырған елдерді болашаққа бастайтын берекенің бекем жолы болмақ. Маңғыстау облысы.

----------------------------------------Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

 Ақпарат айдынында

БАЌ-тыѕ болашаєы баєдарланды 22 ақпан күні «Қазмедиа» орталығында Мемлекеттік хатшы Марат Тəжин бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерімен кездескелі бері еліміздің БАҚ саласында белгілі бір өзгерістер орын алып отыр. Кездесуде қозғалған мəселенің арасында журналист кадрларын даярлаудың жайы да бар еді. Кеше Білім жəне ғылым министрлігінде Мемлекеттік хатшының осы бағыттағы тапсырмаларына орай ұйымдастырылған кеңес болып өтті. Оған медиа-сала үшін кадрлар даярлауды жүзеге асыратын оқу орындарының проректорлары, факультет декандары, кафедра меңгерушілері, бұқаралық ақпарат құралдарының басшылары қатысты.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым вице-министрі Мұрат Орынхановтың баяндамасында министрліктің бұл мəселеге кешенді көзқарас ұстанып отырғаны, журналист кадрларын даярлаудың жай-күйіне жан-жақты талдау жасалғаны көрініп тұрды. Бүгінгі таңда журналистика кадрларын даярлаумен елімізде 25 жоғары оқу орны айналысады екен. Барлығы 3341 студенттің небəрі 360-ы ғана грант арқылы оқиды. Жалпы, журналистикаға бөлінетін грант саны тым мардымсыз – бүкіл ел бойынша 80 грант. Оның өзі кейінгі кезде,

Білім жəне ғылым министрі Б.Жұмағұловтың Еуразия ұлттық университетінің ұжымымен кездесуінде журналис тиканың көрнекті білгірі, профессор Намазалы Омашевтың осы проблемаға назар аударып, көңіл бөлу жөнінде мəселе қоюынан кейін көбейтілген. М.Орынханов сала кадрларын даярлаудың бүгінгі заманға сай əдіс-тəсілдерін енгізу жөнінде де нақты мəселелерді қозғады. Мəдениет жəне ақпарат вицеминистрі Арман Қырықбаевтың сөзінде соңғы жылдарда журналист мамандығын таңдаушылардың қатары

көбейе түскеніне, факультеттер түлектерінің 90 пайызға жуығының жұмысқа орналасып жүргеніне назар аударылды. «Ақпараттық Қазақстан – 2020» бағдарламасына орай бұл жұмыс бұрынғыдан əлдеқайда жүйелі атқарылуға тиісті екендігі де талассыз. Арман Оразбайұлы журналист мамандарының заман талабына сай конвергентті болуы тиістігін қадап айтты. «Егемен Қазақстан» республи калық газеті» акционерлік қоғамының президенті Сауытбек Аб драхмановтың, «Қазақстан теледидары мен радиосы» рес публикалық корпорациясы бас қармасы төрайымының бірінші орын басары Лəззат Жүнісованың, Қа зақ ұлттық университеті журна листика факультетінің деканы Өмірхан Əбдіманұлының, Еуразия ұлттық университеті журналистика жəне саясаттану факультетінің кафедра меңгерушілері Нама за лы Омашевтың, Ғаділбек Шалахметовтің, «24.kz» арнасының директоры Александр Аксютицтің, Халықаралық ақпараттық

технологиялар университетінің ка федра меңгерушісі Ғалия Бердіқұлованың, Қазақ ұлттық өнер академиясының кафедра меңгерушісі Маргарита Соловьеваның, Павлодар мемлекет тік университетінің кафедра меңгерушісі Қырықбай Ал лабергеннің сөздерінде бұл мəселенің көптеген қырлары қозғалды. Президент Əкімшілігі Ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі Жапсарбай Қуанышевтың сөзінде Мемлекеттік хатшы М.Тəжиннің БАҚ қызметін түбегейлі жақсарту жөніндегі тапсырмаларын орындау жөніндегі жұмыстың жүйелі, жоспарлы жүруге тиістігіне назар аударылды. Жапсарбай Ілиясұлы кеңеске қатысушыларға осы мəселе жөніндегі нақты ұсыныстар енгізуді, қос министрлік басшылығына бұл бағыттағы іс-əрекетті үйлестіретін ортақ жұмыс жоспарын жасауды тапсырды. БАҚ-тың болашағын бағдарлаған алқалы жиын елімізде журналист кадрларын даярлау ісінде нақ ты ілгерілеу болады деген сенім ұялатады. «Егемен-ақпарат».


3

www.egemen.kz

14 мамыр 2013 жыл

Салаєа заѕнамалыќ ќолдау ќажет

Айбын

Мəжіліс Төрағасының орынбасары Қабиболла Жақыповтың жетекшілігімен кеше «Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің төтенше жағдайлардың алдын алу жəне оларды жою саласындағы 2012 жылғы жəне 2013 жылдың 1 тоқсанындағы қызметінің қорытындылары туралы» деген тақырыпта Үкімет сағаты өтті. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

«Отанды ќорєау антына адалмыз!» Ќазаќстан армиясыныѕ бїгінгі ахуалы туралы «Батыс» ґѕірлік ќолбасшылыєы əскерлерініѕ ќолбасшысы, генерал-майор Əмір Халыќов əѕгімелейді – Əмір Қасымбекұлы, бү гін гі қазақстандық əскери қызметшілер қандай болуы керек? – Ғасырлар бойы ел тəуелсіздігін аңсап, ұлаң-ғайыр жерімізді бүгінгі ұрпаққа аманаттаған батыр бабаларымыздың Отанымызды қорғау жолындағы абыройлы ісін əрі қарай жалғастыратын жауынгерлерге үлкен міндет жүктеліп отыр. Себебі, біздің əскеріміз тəуелсіз Қазақстанның Қарулы Күштерінде қызмет ету, өз мемлекетінің аумақтық тұтастығы мен егемендігін кірпік қақпай күзету, əскерді əлемдік стандарттарға сəйкес реформалау барысында жүріп жатқан шараларға белсенді түрде қатысып, аға ұрпақтың жауынгерлік дəстүрін сақтау жəне кейінгі ұрпаққа жеткізу секілді міндеттерге əрдайым дайын тұрады. Қазақстан жауынгерінің келбетіне де жоғары талаптар қойы лып отыр: біріншіден, əрине, конс титуциялық борышына адалдық таныту. Сонымен бірге, халық пен мемлекеттің мүддесі үшін жанқиярлық қабілеттілігін шыңдай түсу əскерлердің ұдайы міндеті болып қала береді. Қазіргі қарулы күштерде əскери қызметшінің кəсібилігі мен патриотизм сезімі басым болуы керек. Əрбір жауынгерді жетістікке жеткізіп, табыстар əкелетін күнделікті өмірілік іс-əрекетінде, жауынгерлік міндеттерді орындауда батылдық, ерлік, батырлық, адал ниеттілік, тəртіптік жəне жанқиярлық сияқты моральдықжауынгерлік сапасы болуы қажет. Міне, осындай қасиеттер Қазақстан əскерінің əлемдік беделін көтереді деп ойлаймын. – «Батыс» өңірлік қолбасшылығы əскерлерінің жауынгерлік əзірлігін қалай бағалар едіңіз? – Қазақстан Республикасы Қарулы

Күштерінің құрылуының бастауында көптеген генералдар мен офицерлер тұрды. Олар əр кез Отанға қызмет ету антына адал болды, бізді де соған тəрбиеледі. Себебі, елдің қауіпсіздігі əске ри лердің Отанды қорғау антына адалдығымен байланысты екенін жасыруға болмайды. Сол себептен, Елбасымыз еліміздің қауіпсіздігіне үлкен назар аударып отыр. Əскерлердің өмірлік əрекетін қаржыландыру да жылдан жылға өсіп келеді. Ал батыс өңірі еліміздің маңызды стратегиялық аймағы болуымен бірге, əлемдік шикізат инфрақұрылымында аса маңызы бар, Қазақстан экономикасының локомотиві болып табылады. Бұрын бұл өңірде аумақтық орган – жергілікті əскери басқармадан басқа (əскери комиссариаттар) ештеңе болған жоқ. Қазір өңірде қуатты əскерлердің топтасулары бар. Олар – құрлық əскерлері, əуе қорғанысы əскерлері жəне əскери-теңіз күштері сияқты барлық əскер түрлерінің бөлімдері мен құрамалары. Əскердің кəсіби даярлығы күнделікті жаттығулар арқылы шыңдалады. Соған орай, біздің қолбасшылықта түрлі оқу-жат тығулар, əскерлердің жауынгерлік жəне жұмылдыру əзірлігі іс-шаралары, басқа да жаттығулар мен сабақтар өткізіледі. Əскерлердің санымен бірге дайындық сапасы мен

кəсіби даярлығының деңгейі, түрлі ��рыстық əрекеттерде əскерлерді басқару деңгейі де жақсарып келеді. Бұрын оқужаттығуларды бас штаб өткізетін болса, қазір көлемді оқу-жаттығуларды өңірлік қолбасшылық та өткізе береді. Соңғы кездері өзара əрекеттесу алгоритмін зерделеу мақсатында ҰҚК, ІІМ, ТЖМ аумақтық органдарымен бірлескен іс-шаралар өткізіп, тығыз қарымқатынас жасап отырмыз. Қазір əскери инфрақұрылымның дамуына көп көңіл бөлініп келеді. Заманауи талаптарға жауап беретін əскери қалашықтар құрылды. Еліміздегі жалғыз теңіз жаяу əскері бригадасы біздің өңірлік қолбасшылық құрамына кіреді. Бұл бригада ұдайы дайындықтағы ең үздік бригадалардың бірі ретінде Қазақстан армиясы беделінің көтерілуіне оң ықпал етті. – Əскери қызметшілердің əлеуметтік жағдайы қалай шешімін табуда? – Шындығын айту қажет, Тұңғыш Президентіміз, Жоғарғы Бас Қолбасшымыз Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан армиясының əлеуметтік мəселелерін оң шешуге көп көңіл бөліп отыр. Соның нəтижесі деп айта аламын, əскерилерге арналған тұрғын үйдің басым бөлігі батыс өңірінде салынып, пайдалануға берілді. 2012 жылы Ақтау гарнизонының əскери қызметшілері үшін 240 пəтер, Ақтөбе гарнизоны үшін 150 пəтер мен пəтер типтес жатақханадан 80 орын берілді. Əскери қызметшілер «Əскери қызмет жəне əскери қызметшілердің мəртебесі туралы» Заңды рухтанып қабылдады. Себебі, бұл заңда əскери қызметшілердің пəтерді жалға алып тұруы үшін өтемақы механизмі қолданысқа енгізілді. Əскери қызметшілерді жеке жабдықтау заттары (брондыкеудеше, жүктен

босату желеті жəне т.б.) да заман талабына сəйкес жетілдірілуде. – Əскери қызметке шақырылған сарбаздарға көңіліңіз тола ма? – Көңіл толмайды деп кесіп айтуға болмайды. Өйткені, бұрынғыдай емес, əскерге шақырудың жау апкершілігі артты. Соның дəлелі, қазір бізге жақсы сарбаздар шақырылуда. Олар барлық параметрдегі қатаң іріктеуден өткен, атап айтқанда, денсаулығы мықты, бойы да əскердің талабына сай, психологиялық тұрғыдан Отанды қорғауға дайын, жоғары білім алған жігіттер. Міне, осындай сайдың тасындай нағыз патриоттық сезімі қалыптасқан ұлдарды тəрбиелеген ата-аналарға үлкен рахмет айтқым келеді. Сарбаздардың Қарулы Күш тер ге келген уақытынан бастап біз де өзімізді олардың ата-аналары деп сезінеміз. Сол себептен, «Батыс» өңірлік қолбасшылығында сарбаздарға күнделікті қыз меттен кейін де қажетті барлық жақсы, қанағаттандырарлық жəне пайдалы қасиеттерді дарытуға тырысамыз. Əскери қызмет процесінде олар тек жауынгерлік даярлықпен ғана шұғылданбайды. Сонымен қатар, рухани, адамгершілік тəрбиесін де дамытады. Мұражайларға, театрларға, стадиондарға, мұз айдынына барады. Футбол, хоккей секілді спорт сайыстарын

көреді. Көркемөнерпаздарға, көңілді тапқырлар клубына қатысады. Əрбір казармада əр сарбаздың рухани тұрғыдан жетілуіне көңіл аударып отырмыз. Сарбаздарға берілетін тамақтың сапасы əжептəуір жақсарды. Қазір əскерлерді азаматтық фирмалар сапалы тамақтандырады. Сарбаздар енді екінші дəрежелі жұмыстармен шұғылданбайды, тек өздеріне қажетті əскери міндеттерін орындайды. Соңғы кездері өздерінің өмі рін Қазақстан армиясымен байланыстырғысы келетіндердің саны өсті. Сарбаздардың көбі міндетті борышын өтегеннен кейін келісімшарт бойынша қызмет етуге қалуы қуантады. – Ал енді əскери техникамен қамтамасыз ету туралы не айтасыз? –Техникалық қайта қару лан дыру мəселелері туралы айтатын болсам, 2012 жылы жаңа үлгідегі қару-жарақ жəне əскери техникалар алдық. Бұрын біз

əскери техника өзінің шепіне жете ме деп ойлайтынбыз, ал қазір жаңа техника мен қару-жараққа сенімдіміз. Қазіргі уақытта құрамалар мен бөлімдер жаңа үлгідегі қару-жарақпен 40 пайыз толықтырылды. Жаңа техникалар əлдеқайда кемелдірек жəне заманауи технологиялардың талаптарына жауап береді. Мəселен, барлау бөлімшелері үшін БКМ «Кобра» қажет, бұл Түркияда жасалады. Ал «Команндос» 60 мм. минометі Израильда шығарылған. Каллиматорлық көздеуіші бар РК-01V атыс қаруы Белоруссияда, «Aselsan» түнгі көз деуіштер, тепловизорлар Израильде жасалған. ЗИЛ, ГАЗ-66 автомобиль техникасының ескірген негізгі шассиі КамАЗ автомобиль шассиімен жаңартылды. Сонымен бірге, арнайы мақсаттағы бөлімшелерге арналған БТР82А техникасының жаңартылған түрі Ресейдің Арзамас қаласынан алынды. – Əскерлердің жауынгерлік даярлығы қандай деңгейде? – Əскерлердің жауынгерлік оқужаттығуы аса қауырт жəне серпінді болып жатады. Командирлік даярлықтың негізгі əдісі курстық даярлықпен байланысты өрбиді. Онда командирлер əскерлерді қолдану мəселелері, жауынгерлік даярлық ты ұйымдастыру, əс ке ри ғылым төңірегіндегі басқа пəндерден емтихандар мен сынақтар тапсырады. Бүгінгі күні «Батыс» өңірлік қолбасшылығының

əскерлерінде оқытудың жаңа тəсілдері енгізілді. Оның ішінде бөлімшелердегі жауынгерлік даярлық бұрыштары бар. Əрбір сарбаз өз еркімен əскери істің теориялық негізін оқып біледі. Теңіз жаяу əскері бригадасындағы далалық тирде атыс қаруларынан тəжірибелік атулар жүргізіледі. Жауынгерлік даярлықтың негізі дене дайындығы болып табылады. Бүгіндері орналасу орындарында, казарма мен асхана алдында белтемірлер, көлденең салмалар орнатылған. Сарбаздар күнде тамаққа барар алдында 30 минут бұрын күштік жаттығулар кешенін орындайды. Теңіз жаяу əскері бригадасымен енгізілген жаңалық «АРД» (атлетизм, решительность-шешімділік, дерзость-тайсалмау) бөгеттерін жеңу бойынша тəжірибелік сабақтары өтеді. Министрдің бірінші орынбасары – ҚР ҚК Бас штаб бастығы, генерал-полковник С.А.Жасұзақов теңіз жаяу əскеріне барған уақытта əскери қызметшілердің, əсіресе, Калашников автоматынан бақылау ату жаттығуын орындау барысында өте жақсы баға (85-тен 96 ұпайға дейін) алған барлаушылардың кəсібилігіне жоғары баға берді. Теңіз жаяу əскерінің танкілік бөлімше жəне ЖМАБ жеке құрамы 3 атқан оқтың барлығын нысанаға дəл тигізді. – Əскери ортадағы құқық тық, əскери тəртіп қалай? – Бүгінгі əскери тəртіп пен құқықтық тəртіптің жағдайы түбегейлі өзгерді. Сарбаздар бір-біріне қол көтерумен шұғылданбайды. Бұл мəселеде біз жеке басымызды үлгі тұту принципін ұстанамыз. Мақсат – əр əскери шенді офицердің өзіне жоғары талап қоя білуі. Аты аңызға айналған қолбасшымыз Бауыржан Момышұлы айтқандай, «Жауынгерді қатаң тəртіпке, ең алдымен өзін өзі ұстай білетін, тəртіпті мүлтіксіз сақтайтын, тəртіп жағынан үлгі-өнеге көрсете алатын, қарамағындағылардың сеніміне ие болған, сарбаздарға əділ болып, олардың арасында өзін қарапайым ұстайтын, олардың абыройын құрметтеп, мұң-мұқтажы, қажеттіліктері (рухани қажеттіліктерімен қоса) жөніндегі үнемі қамқорлық жасап, сарбаздармен жақын араласып, барлық мəселеде сөзсіз қатаң талап қоя білгендігімен сүйіспеншілікке бөленген қолбасшы ғана үйрете алады». Əскери бөлімдер орналасқан жерде жəне ұйықтайтын үй-жайларда бейне бақылау камераларын қою да өз жемісін беріп отыр. Бұл – казармалардағы бұзақылықтар мен əскердегі əлімжетікті жоюға оң нəтиже беретін жаңалықтың бірі. Одан басқа, рухани, мəдени тəрбие мақсатында демалуды ұйымдастыруда караокемен əн айту енгізілген. Бұл əскери жолдастықты дамытады жəне ұжымдағы бірлікті, достықты нығайтады. Бүгінгі сарбаздардың жауынгерлік оқу үдерісінің қарқындылығымен қолы босамайды. Атап айтқанда, мемлекеттікқұқықтық дайындық, қарудың түртүрімен ату жаттығу сабақтары, АК-74тен, БРМ–1К, граната ату. Əскери топография, байланыс бойынша дайындық (командалық-штабтық машиналарды жаю жəне экипаждың байланысқа шығуы), арнайы-тактикалық дайын дық (күндізі жəне түнгі уақыттарда нысандарды барлау, əуе-десанттық, таулы жəне сүңгуірлер дайындығы) сияқты арнайы дайындық сабақтарын оқиды. Машина жүргізуден, оның ішінде дөңгелекті, шынжыр табанды техниканы меңгеруден тəжірибелік сабақтар өткізіледі. Мұның барлығы бөлімшелердегі, жалпы əскери бөлімдегі моральдықпсихологиялық ахуалды сауықтыруға септігін тигізеді. Сарбаздардың əскерде қызмет ету ынтасын оятады деп ойлаймын. Мысалы, 2012 жылы 2-ші кезеңде мерзімді қызметтегі сарбаздардың 75-і келісімшарт бойынша қызметін өткеруге қалды. Ал биылғы көктемгі кезеңде 60 адам келісімшарт бойынша қызмет өткеруге тілек білдіріп отыр. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан». Атырау облысы. ––––––––––––––––––

Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Төтенше жағдайлар министрі Владимир Божко баяндамасында атап өткендей, ТЖМ күштерінің жылдам ден қоюы арқасында 2012 жылы жəне 2013 жылдың 1 тоқсаны ішінде 9056 адам құтқарылыпты. Бұдан басқа төтенше жағдайлар аймағынан 9727 адам эвакуацияланып, 5823 зардап шеккен адамға алғашқы медициналық көмек көрсетілген. Министрдің айтуынша, 2012 жылы төтенше жағдайлардан зардап шеккендер мен қаза тапқандар 2,5%-ға азайып, материалдық шығын 3,5 есеге (2011 жылғы 22,5 млрд. теңгеден 2012 жылы 6,3 млрд. теңгеге дейін) қысқарған. Қысқы кезеңде құтқарушылар жергілікті атқарушы жəне басқа мүдделі органдармен бірлесіп, республиканың жолдарында қалған 3937 азамат пен 1245 бірлік автомобиль техникасын эвакуациялаған. Жалпы, министрліктің барлық бөлімшелері тұрақты даярлыққа келтіріліп, қойылған міндеттерді орындауға дайын 2444 адамнан, 440 бірлік техникадан, 67 бірлік жүзу құра��ынан, 3 тікұшақтан тұратын ұтқыр құтқару тобы айқындалған. Есеп беру кезеңінде өнеркəсіптік қауіпсіздік талаптарын бұзғаны үшін 6220 нысан мен 6 кəсіпорынның жұмысы тоқтатылса, 120 млн. теңгеден астам сомаға 3231 кəсіпорын басшысына айыппұл салынған. Жəне де 77 887 нысан тексерілсе, өрт қауіпсіздігі қағидасы мен нормаларын бұзғаны үшін 37 396 лауазымды тұлғаға айыппұл салынып, ауданаралық экономикалық соттарға объектілердің жұмысын тоқтату үшін 3341 талап арыз жіберілген. Апаттар медицинасы орталығы есеп беру кезеңінде 2283 шығу жасады, 2409 зардап шеккенге медициналық көмек көрсетілді. Бес облыста 12 күрежол, медициналық-құтқару пункті пайдалануға беріліп, олардың күштерімен 535 шығу жасалды жəне 1204 зардап шеккенге, оның ішінде 47 балаға медициналық көмек көрсетілді, деді министр. Авиамедицина желісі бойынша 595 рет ұшу жүзеге асырылса, емдеу мекемелеріне 608 пациент жеткізіліп, 373 адам дəрігерден кеңес алыпты. Медициналық пойыздар барлық облыстардың шалғай стансаларындағы 72 104 тұрғынды қарап, тексерсе, ТЖМ темір жол госпитальдарында 59 145 науқас емделіп, 15 722-сіне ота жасалған. Министр «2014-2016 жылдарға арналған халықты жəне мемлекеттік басқару органдарын хабардар ету жүйесін жаңғырту» жобасы əзірленгендігін айта келіп, жоба аясында отандық зауыттарда (Алматы жəне Петропавл қалалары) хабарландыру жүйелерінің əр түрін шығару қолға

алынғандығын мəлімдеді. Еліміздің барлық аумағында «112» құтқару телефон нөмірі енгізіліп, облыстарда ахуалдық-дағдарыс орталығы құрылғаны да белгілі болды. Көкшетау техникалық институтына курсанттар қабылдау 150 адамға дейін ұлғайды, оның 20-сы Ресей ТЖМ-нің академиясына жіберіледі. 2012 жылдан бастап ҚазақстанҚырғызстан үкіметаралық келісіміне сəйкес институтта Қырғызстан азаматтары білім алуда, деді В.Божко. Министрдің сөзінен белгілі болғанындай, 2012 жылғы маусымда Көкшетау техникалық институтының құрама командасы Болгарияда студенттер арасында өткен өрт сөндіру-құтқару спорты бойынша əлемнің І чемпионатында жалпыкомандалық 3-ші орынды иеленіпті. Сондықтан да 2014 жылы 10-мерейтойлық өрт сөндіру-құтқару спорты бойынша əлем чемпионаты Қазақстанда өткізілетіні де ерекше аталды. Қосымша баяндама жасаған Экология мəселелері жəне табиғатты пайдалану комитетінің төрағасы Александр Милютин төтенше жағдайлардың алдын алу мəселелері «Азаматтық қорғау туралы» біріктірілген заң жобасында толық қамтылатынын жеткізді. Аталған заңдық құжатты қабылдау осы саладағы құқықтық тұрақтылықты қамтамасыз етеді. Артынан депутаттар министрге көптеген сұрақтар қойып, өз ойларын ортаға салды. Рамазан Сəрпеков өз сөзінде Астана – Бурабай жəне Астана – Қарағанды тас жолдарында автокөліктердің 15 тəулік бойы қалың қардан қаңтарылып тұрып қалғандығын еске салды. Тұрсынбек Өмірзақов жақында орын алған Медиаорталықтағы өрттің жайын сұрап білсе, əріптесі Асқар Базарбаев техникалық регламенттің жайына назар аудартты. Министр бұған қомақты қаржы керек дегенді алға тартты. Галина Баймаханова соңғы 2 жылда ТЖМ-нің суға деген қарызы 110 миллион теңгеге жеткендігін алға тартса, бұған жауап қатқан министр Алматы «Қалалық су арнасы» кəсіпорны бекіткен қарызбен келіспейтіндігін, өйткені, бұл қаражаттар тұрғындардан салық арқылы жиналуы мүмкіндігін, ал депутаттар бұған келіспейді ғой, деген ойын да білдіре кетті. Сондықтан сөз төркіні қарыз алынып тасталуы, не бюджеттен қосымша қаржы бөлінуі керек дегенге сайды. Сұрақ қоюға жазылған депутаттардың саны 23-ке жетсе, олар қойған сұрақтарға министр жан-жақты жауап беруге тырысты. Тіпті министрлік өз жұмыстарының нəтижелілігін көрсету үшін арнайы құралжабдықтарын да ала келіпті. Жалпы, министрлікке айтылған сындар да аз болмады, дегенмен де жүйелі жұмыстың бар екендігі де аталмай қалған жоқ.

Даєдарысќа ќарсы дїниежїзілік конференция ґтеді 2013 жылдың 22-24 мамыры аралығында елордада БҰҰ-ның қолдауымен VI Астана экономикалық форумы (АЭФ) жəне тұңғыш Дағдарысқа қарсы дүниежүзілік конференциясы (ДҚДК) өтеді. Бұл жайында Қазақстан Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінің ресми өкілі Алтай Əбибуллаев өткізген брифингте мəлім болды. Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

ОКҚ ресми өкілі апта ішінде болатын маңызды іс-шаралардан хабардар етті. Айталық, 14 мамырда Қазақстан Үкіметінің отырысында еліміздегі құрылыс индустриясының дамуы мен «Қолжетімді баспана» бағдарламасының іске асу барысы қаралып, онда қуат көздерін үнемді пайдалану жəне осы саланың бүгіні мен ертеңі туралы Қазақстан Премьер-Министрінің орынбасары – Индустрия жəне жаңа технологиялар министрі Əсет Исекешев баяндамасы тыңдалады. Ал 16 мамырда Премьер-Министрдің бірінші орынбасары – Өңірлік даму министрі Бақытжан Сағынтаевтың Оңтүстік Қазақстан облысына жұмыс сапары жоспарланыпты. Сыртқы саясат бағытында да бірнеше маңызды сапарлар жоспарланғанын айтып өткен ресми өкіл Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысовтың Испанияға жəне Португалияға алғашқы ресми сапары басталғанынан хабардар етті. Сондай-ақ, Алматыда Денсаулық сақтау министрлігінің қолдауымен «Теориялық жəне клиникалық медицинаның қазіргі заманғы мəселелері» тақырыбында ТМД елдері жас дəрігер-ғалымдарының XIII дəстүрлі конференциясы өз жұмысын бастағанын, онда дəрігерлер медицина саласында əртүрлі ауруларды емдеу жəне оның алдын алудағы жəне диагностикадағы өзекті мəселелерін талқылайтыны белгілі болды. 13-17 мамырда Женевада ақпараттық қоғам мəселелері бойынша (The World Summit on the Information Society) жоғары деңгейдегі дүниежүзілік кездесудің

шешімдерін орындау жөнінде форум өтетінін айтқан А.Əбибуллаев барлық заманауи жəне ғаламдық трендтерді ескере отырып, елімізде ақпараттық технологиялардың дамуы мемлекеттің маңызды міндеттерінің бірі екендігін атап өтті. Осыдан кейін журналистерге алда болатын форум жайында Парламент Сенатының депутаты, «Ғалымдардың Еуразиялық экономикалық клубы» қауымдастығының тең төрағасы Серік Нөгербеков айтып берді. Ол форумның басты қорытындысы G-20-ның қатысушы мемлекеттеріне əлем экономикасын дамыту мен сауықтыруға байланысты, Еуразияның, мұхиттың арғы бетіндегі елдеріне, жалпы Ислам əлемінің жəне банк секторын біріктіретін, G-8 бен G-20-ның ұйымдастыру комитетіне, БҰҰ-ға, Халықаралық валюта қорына, Дүниежүзілік банк пен Экономикалық даму жəне ынтымақтастық ұйымына бағытталатын Ашық хат болатынын жеткізді. Форум барысында атап өтілген барлық пікірлер, ұсыныстар, жаһандық экономикалық даму, өңірлік мəселелер, сауда, инвестиция мен интеграция салаларына байланысты мəселерді толығымен қамтитын болады деген депутат аталған шараға шетелдіктер тарапынан туып отырған қызығушылыққа да тоқталды. Атап айтқанда, осы кезге дейін бесінші рет Астанада өткізіліп келген бұл форумға Қытай аса белсенді қатыса қоймаған. Ал осы жолы көрші елдің делегациясын жоғары мəртебелі өкілдер бастап келетін көрінеді. Мұның өзі біз ұйымдастырып отырған форумның əлемдік деңгейдегі үнқатысу алаңына айнала бастағанын көрсетеді, деді сенатор.


4

www.egemen.kz

14 мамыр 2013 жыл

Көкейкесті

 VI Астана экономикалық форумы қарсаңында

Жасыратыны жоқ, еліміздің көптеген шағын қалаларының шаңырағы дағдарыс кезеңіндегі аяусыз сынға шыдамай, шайқала бастады. Халықтың бірден-бір күнкөрісіне айналған өндіріс орындары біртіндеп жабылып, тауқымет бұлты үйіріле түсті. Міне, осындай қиын шақта Қазақстан Үкіметі алғашқы кезекте ондаған шағын қаланы тығырықтан шығарудың амалын қарастырып, арнайы бағдарлама қабылдады. Уақыттың өзі туындатып отырған келелі мəселеге орай біз Парламент Мəжілісінің депутаты, Экономикалық реформа жəне аймақты дамыту комитетінің мүшесі Серікжан ҚАНАЕВПЕН жолығып, əңгімелескен едік.

Шаєын ќалалар:

ќиындыєы мен тиімді ісі – Біреулер «моно» дейді, біз шағын деп атадық. Осы бір қоғамның «бас ауруына» айналған қалалардың анықтамасы қандай? Оларды қалай ажыратуға болар еді? – Алдымен, шағын қалаларды дамыту кезек күттірмес проблема екен дігін ұғыну қажет. Сол себепті де үкіметтік бағдарла ма қабылданды. Сауалыңыз заңды. Шағын қала категориясының ерекшеліктеріне тоқталайық. Сарап тама нəтижесі бойынша шағын арналы қалалардың қатарына тұрғындарының 20 пайызынан астамы бір арналы жəне шикізаттық бағыттағы өнеркəсіп орындарында еңбек ететін қалалар жатқызылды. Сондықтан 1,5 млн. тұрғынды құрайтын 27 қала таңдап алынды. Олар – еліміздің қалаларындағы халықтың 16 пайызы. Атап айтар болсақ, Қарағанды облысында – 8, Шығыс Қазақстан мен Қостанай облыстарының əрқайсысында – 4, Жамбыл мен Павлодар облыстарында 2-ден сондай шағын қала бар. Енді шағын қалалардың ерекшелігіне назар аударыңыз. Олар үшеу. Біріншісі – ірі өндіріс орындарының хал-ахуалы. 19 шағын қаланың өнеркəсіп ошақтары тұрақты жұмыс істесе, бесеуінде ала-құла, үшеуінде жұмыс тоқтатылған. Олар – «Текелі тау-кен ұқсату кешені» – минералды шикізатты ұқсату» ЖШС, Кентау («Оңтүстікполиметалл» АҚ филиалы) мен «Серебрянск органикалық емес өндіріс зауыты» ЖШС. Екіншісі – бағыттық салаға байланысты. Шағын қалалардың көбінде экономиканың өндіру секторы басым. Үшіншісі – тұрғындарының саны. 4 қалада 100-180 мың аралығында, 9 қалада 50-100 мың арал��ғында, 14 қалада 50 мыңға дейін кісі өмір сүреді. – Шағын қалалардың əлеуметтік-экономикалық дамуында ортақ проблемалар бар ма? Əлемдік тəжірибе қолданыла ма? – Шындығында, олардың проблемасы бір-біріне ұқсас. Экономикалық тұрғыдан қарастырсақ, ірі кəсіпорындардың өзіндік проблемасына келіп тіреледі. Көбіне экономиканы дамытудың төменгі деңгейімен тығыз байланысты. Ал əлеуметтік проблемалары əртүрлі. Бұлар – жұмыссыздықтың белең алғандығы, халық табысының аздығы, күнкөріс сапасының сын көтермейтіндігі, тұрғындардың көптеп басқа жаққа қоныс аударуы. Осындай келеңсіздіктердің салдарынан наразылықтың күшейе түсушілігі. Əсіресе, жұмыссыздық пен жұрттың күнделікті қажеттіліктермен өзін-өзі қамтамасыз ете алмаушылық деңгейінің жоғарылау фактілері шағын қалалардағы тұрақтылыққа аса қауіпті. «Жасырын жұмыссыздық» Қаратау (49,7%), Арқалық (49,3%), Жітіқара (47,1%), Серебрянск (39,0%), Жаңатас (37,1%) қалаларында ерекше орын алған. Экономикалық қуаттылығына сай қа ла лар жоғары, орта жəне төмен деп үш ке бөлінген. Олардың орташа жəне ұзақ мерзімді бағыты да белгіленген. Маңызды мəселені шешуге əлемдік тəжіри бе қарастырылып отыр. Германия, Австралия, Швеция, Жапония, АҚШ пен Ресейдің шағын қалаларында экономиканы əртараптандыру, көші-қонды ынталандыру, қажет болған жағдайда жұмысшылар мен мамандарды басқа өлкелердің өндіріс орындарына ауыстыру сияқты тəсілдер бар. Игілікті істі жүзеге асыру үшін мынандай міндеттерді қолға алу керек. Біріншіден, жұмыс істейтін өнеркəсіптерді өндірістік көлеміне қарамастан оңтайландыру. Ол үшін экономикалық қуаттылығы анықталып, жаңа мамандықтарға үйрету шаралары атқарылады. Шағын қалалардың əрқайсысының кешенді жоспары бекітіледі. Оған ұзақ мерзімдік дамыту жайы мен тұрғындар саны жөніндегі болжам ұсынылады. Екіншіден, экономиканы əртараптандыру мен шағын жəне орта бизнесті дамыту. Бұл орайда 10 мың жұмыс орнын ашу мақсатында 40-тан астам инвестициялық жоба жасалады. Қосалқы жəне қызмет көрсететін цехтар құру назардан тыс қалмайды. Мəселен, «Қазцинк» компа ниясының Риддер қаласындағы қосалқы цехы жаңғырту мен кеңейтуден соң өз алдына зауытқа айналды. Үшіншіден, ұлттық компаниялардың шағын қалалардағы өндіріс ошақтарына тапсырыс бойынша қолғабыс көрсетуі де маңызды. Мысал ретінде, Екібастұз қаласындағы темір жол саласына қызмет көрсету мен «Қазатомөнеркəсіп» компаниясының Степногор қаласында күкірт қышқылы өндірістерін атап өтуге болады. Төртіншіден, өндірісті бұрынғы қалпына келтіру үшін инвесторлар тарту. Қаратау қаласындағы «Еурохим» АҚ осы істің жарқын көрінісі. Сондай-ақ, өнеркəсіптік жеңілдіктер енгізілмекші. Төмен жəне

орташа қуатты қалалардағы инвесторлардың жарық пен газға, жер телімін сатып алуға, ғимараттар тұрғызу құрылысына кеткен шығындарының белгілі бөлігін төлеу не қайтару көзделген. Бесіншіден, шағын жəне орта бизнесті дамыту. Алтыншыдан, тығырық тан шығу амал дары. Тран зит тік қуаттылықты да мы ту. «Биз нестің жол картасы-2020», т.б. бағдарламалар қосымша шаралар ретінде қарастырылады. Атап өтер болсақ, шағын қалалардағы кəсіпкерлер несиесіне 10% көлемінде суб сидия беру, жаңа өндіріс орнын ашуға 3 млн. теңге грант ұсыну, ірі компаниялармен əріптестік бағдарламаны жүзеге асыру, бизнес-инкубаторлар ашу, кəсіпкерлікті қолдау орталықтарын құру жəне жұмыссыздарды жəне өзін өзі асырайтындарды кəсіпкерлікке баулу. Шағын қалаларда несие алу проблемасы аса көкейкесті. Кепілдеме дүние-мүліктер жетіспейді. Сондықтан, бұл проблеманы ірі өнеркəсіптік мекемелерімен əріптестік құру арқылы шешуді ойластыру қажет. Бүгіннің өзінде Атырау облысындағы «Теңізшевройл» ЖШС, Маңғыстау облысындағы «Қазмұнайгаз» АҚ, Шығыс Қазақстан облысындағы «Қазцинк» ЖШС, Қарағанды облысындағы «Қазақмыс» ЖШС жоғарыда келтірілген əріптестік тəсілді қолдану үстінде. – Секе, сіз экономика ғылымдарының докторысыз. Ғалымсыз. Еліміздің экономикасын дамыту мəселелеріне сүбелі үлес қосып келесіз. Парламенттегі талқылауларға да, Үкімет отырыстарына да үзбей қатысып, өзіндік пікір қосасыз. Ендігі ретте Индустрияландыру картасы мен «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламаларының шағын қалаларды дамытуға тигізетін əсері жөнінде айтсаңыз. – Аталған бағдарламалар бойынша қазірдің өзінде 114 жоба жүзеге асырылуда. Инвестицияның көлемі 1 трлн. 249 млрд. теңге (8,6 млрд. АҚШ доллары). Мəселен, Степногор қаласын дамытуға 1,6 млрд. теңге бөлінген. Екібастұз, Балқаш пен Ақсай қалаларына берілген инвестиция Индустрияландыру картасы шеңберінде барлық шағын қалаларға тиесілі қаржының 76,3%-ын, ал Екібастұз, Теміртау мен Рудный қалаларының инвестициясы «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы бойынша барлық шағын қалаларға бөлінген қаржының 82,7%-ын құрайды. Шағын қалалардағы өндірісті дамытуға өз еркімен көшіп баратын кісілерді ынталандыру ескерілген. Осы шаһарларды абаттандыру үшін жыл басында 6 млрд. теңге бөлінгендігін де ұмытпауға тиіспіз. Алдағы жылдары бұл сома ұлғая бермек. 2013-2015 жылдарға арналған бағдарламада шағын қалалар үшін 2013 жылы – 34,1 млрд. теңге, 2014 жылға – 37,8 млрд. теңге, ал 2015 жылға 48,3 млрд. теңге бөлу қарастырылған. Үш жыл ішінде 120 млрд. теңге бөлінбекші. Бұл аз қаржы емес. Бүгінгі таңда алғашқы кезектегі 171 жоба жасалуда. Қиын жағдайда тап болған қалалардың ахуалы жақсартылмақ. Мысалы, Текелі қаласы оңды нəтижелермен көзге түсуде. Күлқоқыстар жойылды, арықтар бір жүйеге келтірілді, төрт мектептің жылыту мəселесі шешілді. Ақсай қаласы тазартылды, аулалар көріктендірілді. Жаңатас қаласында көгалдандырылу жүргізілді, орталық демалыс саябағы мен аллея абаттандырылды. Қаратау мен Жаңаөзен қалаларындағы жағдай да көз тартады. Бағдарламаға сəйкес бос тұрған 521 көп қабатты тұрғын үй қиратылып, орны тазартылады. Бұл міндетті атқаруға екі жылға 1,5 млрд. теңге бөлінген. Жалпы, бұл жұмыс 2015 жылы толығымен аяқталмақ. – Соңғы сауал болсын, шағын қалаларды қалпына келтіру, яғни дамытудың алғышарттары қандай? Бағдарламаға енбей қалған қалалардың тағдыры не болмақ? – Қорыта айтар болсақ, 2015 жылы шағын қалалардың проблемалары шешілуге тиіс. Ол үшін: – шағын қалалардағы өнеркəсіп өнімдері көлемін ұлғайту; – шағын жəне орташа кəсіпорындар санын екі есеге арттыру; – күнкөріс көрсеткішінен төмен табыс табатындар санын қысқарту (6%-дан аспауы керек); – жұмыссыздықты азайту (5,5%-дан аспауы керек); – апатты жағдайдағы, бос не құлағалы тұрған тұрғын үйлерді мүлдем жою керек. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Айтбай СƏУЛЕБЕК, журналист.

Талќыланатын таќырыптар да ауќымды

Осымен қатарынан алтыншы рет өткізілгелі отырған Астана экономикалық форумының халықаралық сахнада беделі барған сайын артып келеді. Жылдан-жылға бұл халықаралық форумның талқылайтын тақырыптарының ауқымы да қомақтанып, қаралатын мəселелерінің маңызы да жаһандануда. VІ Астана экономикалық форумының шеңберінде 2013 жылғы 22 мамырда «Əлемдік рынокқа шығу жолында көлік инфрақұрылымын жəне Каспий теңізіндегі халықаралық бағыттарды дамыту» атты тақырыпта панельдік сессия өткізіледі. Бұл панельдік сессияның негізгі мақсаты – Қазақстанның транзиттік жəне логистикалық мүмкіндіктерін анықтау, халықаралық көлік инфрақұрылымына белсенді араласу мақсатындағы еліміздің көлік-коммуникациялық кешенінің əлеуетін арттыру. Сессияға қатысушылар Еуразия құрлығының жаһандық көлік-коммуникациялық инфрақұрылымдағы рөлін ескере отырып, жаңа сауда бағыттарын ашу мүмкіндіктерін қарастырады. Панельдік сессия жұмысына Автомобиль көлігі халықаралық одағының (IRU) Əуе жолдары халықаралық ассоциациясының (ИАТА), Түркітілді мемлекеттердің ынтымақтастық кеңесінің, ұлттық компаниялардың жетекшілері қатысады. Халықаралық форум күн тəртібі бойынша, 23 мамыр күні «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ

«Қазақстандағы кəсіпкерлік: тəуекелдер жəне мүмкіндіктер» атты панельдік сессия өткізеді. Бұл отырыстың мақсаты – Қазақстанның шағын жəне орта бизнесінің халықаралық рыноктағы рөлін айқындап, шетелдердегі озық тəжірибелерді өндіріске енгізу болып табылады. Панельдік сессияның қорытындысы бойынша, əлемдік озық тəжірибелерді сараптай отырып, Қазақстандағы шағын жəне орта кəсіпкерлікті дамытудың жаңа мүмкіндіктері қарастырылады. Осы бір маңызды халықаралық басқосуға Кореяның орта жəне шағын бизнес корпорациясының президенті Парк Чеол-Кю, Бүкілəлемдік əйелкəсіпкерлер ассоциациясының президенті Даниэль Лафон, Гер ма ния əйел-кəсіпкерлері одағы бас қармасының мүшесі Карин ван Мурик жəне басқа бизнес əлемінің белгілі тұлғалары қатысады деп күтілуде. Сонымен бірге, форум аясында 24 мамыр күні «Astana Invest 2013» деген тақырыппен Халықаралық инвестициялық форум өткізіледі. Бұл форумның мақсаты – Астана

қаласының инвестициялық ахуалын жақсарту жəне қала экономикасының отандық жəне шетелдік инвестицияларды тарту, халықаралық рынокта «Астана – Қазақстанның елордасы» брендін қалыптастырып, дамыту. Форум жұмысына еліміздің орталық жəне жергілікті атқару органдарының,

«Астана арландары» – əлемдік серия жеѕімпазы!

(Соңы. Басы 1-бетте). Сонымен, мамырдың 10-ы күні елордадағы «Сарыарқа» спорт кешеніндегі шаршы алаңда «Астана арландары» ��ен «Украин атамандары» бір-біріне қарсы келіп, финалдық ойындардың бірінші матчын өткізді. Шыны керек, жүрек толқытып, жан тебірентерлік тап осы бір сəттерде қанша жерден айдарлары желбіреген «атамандар» атанып келгендерімен, біздің азу тістері алты қарыс «арландарға» қарсыластарын жеңіп шығу аса қиындық тудыра қоймас деп болжағанбыз. Біздің бұлай арқаны кеңге салуымыздың жөні мен жоралғысы жоқ емес-тін. Себебі, бұл командалардың бұған дейінгі іріктеу айқастарында ұшырасқан екі кездесуінде де астаналықтар жеңіп кетіп еді. Олар тіпті осы 2012-2013 жылдарғы маусымның тырнақалды матчын былтырғы 16 қараша күні Киевте өткізіп, алаң иелерін 3:2 есебімен ұтып қайтқан. Сол шайқаста бізден Мирас Жақыпов, Сергей Деревянченко жəне Филип Хргович бəсекелестерінен басым түскен. Бұл қарсыластардың биылғы 18 қаңтарда Астанада өткен екінші кездесуінде «арландар» 4:1 есебімен жеңіске жетіп, табысты еселей түскен. Бұл кездесуде біздің боксшылардың жеңісін Мирас Жақыпов, Самат Бəшенов, Эхсан Розбахани жəне Руслан Мырсатаев сынды саңлақтар алып берді. Тағы бір айта кететіні, реттік саны бойынша алтыншы болып тұрған бұл кездесуге дейінгі ұрыстарының бəрін де астаналықтар жеңіспен аяқтаған болатын. Олар бұдан кейін қатарынан жетінші рет ұтып, серияда өзіндік рекордтың тіркелуін қамтамасыз етті. Сондықтан, бұған дейін бəсекелестерін екі рет жеңген жерлестеріміз қарқындарынан қайта қоймас деген ойда болғанымыз рас. Бірінші күнгі кездесу шымылдығын 54 килоға дейінгі салмақтағы астаналық Мейірболат Тойытов пен киевтік Виктор Гоголев көтерді. Басынан тартысқа толы болған шайқастың екінші раундының басында қонақ жігіттің

қабағы жарылып кетті. Осыдан кейін М.Тойытовтың басымдылығы арта түсті. Ол өзіне жасалған бұл мүмкіндікті құр жібере қоймады. Нəтижесінде, төрешілер бірауыздан қазақстандық былғары қолғап шеберінің жеңгенін жария етті. Осылайша, Astana Arlans бірден алға шықты – 1:0. Бірақ келесі 61 килоға дейінгі салмақта біздің қаупі міз аз болған жоқ. Себебі, мұнда қолғап түйістірген екі боксшы да өз командаларының капитандары саналғанымен, Олимпиаданың екі дүркін чемпионы киевтік Василий Ломаченко мен басқа ірі халықаралық жарыстарды былай қойғанда, Қазақстанның да чемпионы болып көрмеген Самат Бəшеновті бір-бірімен салыстыру өте қиын еді. Шынында да, солай болды. Бұған дейінгі бес шайқасында ешкімге бой бермеген Самат бұл жолы жолынан жаңылды. Ол бірінші раунд түгесілмей жатып, атақты қарсыласының алғашқы жойқын соққысын өткізіп алды. Нокдаун! Екінші раундта рингті түгел билеп алған Василий басымдығын одан əрі арттырды. Осылайша, айқас соңына дейін тізгінді уысынан шығармаған украин жұлдызы талассыз жеңіске жетті. Сөйтіп, матчтың есебі теңесті. Бір қызығы, үшінші жекпе-жекте рингтің төрінде Украинаның екі тарланы бір-біріне қарсы шықты. Дегенмен, біздің елорда командасы атынан шайқасқан боксшының атағы да, айбыны да артық болатын. Мұны 73 килодағы Сергей Деревянченко іс жүзінде дəлелдей білді. Ақыр соңында барлық раундта қарсыласынан оқ бойы алда тұрған оның Евгений Барабановты айқын жеңгеніне ешкім күмəн келтіре алмады. Бұл жеңіс астаналықтарды тағы да алға шығарды – 2:1. Ал төртінші шайқас қазақстандықтар командасының бұл кездесуде жеңіске жеткенін толық айқындап берген ұрыс болды. Мұнда біздің еліміздің намысын 85 килоға дейінгі салмақта қорғап жүрген хорват Хргое Сеп өзінен бойы да, қолы да ұзын Сергей Лапинді аяусыз сабады. Сондықтан төрешілер түгелдей жеңісті соған лайықты деп шешті.

Осылайша есепті 3:1-ге жеткізген астаналықтар бірінші матчтағы жалпы жеңісті қамтамасыз ете білді. Ашығын айтқанда, бұдан соңғы аса ауыр салмақтан да жеңіс күткен жоқпыз. Бұған украин Александр Усик пен арландық Михай Нистордың кездесетіні себеп болды. Алғашқы екі раунд болжамымыздың айна-қатесіз жүзеге асып келе жатқанын көрсетті. Біздің боксшы тек үшінші раундта ғана табанды өнер көрсетті. Сосын соңғы екі раундта тағы да украинды ұстап тұру мүмкін болмады. Бұл Усикті жеңіске жеткізді. Сонымен, ақырғы есеп 3:2 болып аяқталды. Енді бəрін де шешетін екінші кездесу екені айтпаса да түсінікті еді. Дегенмен, толық жеңіске жететінімізге біздің əлі көп күдігіміз бола қойған жоқ-ты. Мұны келесі, 11 мамыр күнгі кездесудің бірінші шайқасы да айғақтап бергендей болған. Оны 54 килоға дейінгі салмақтағы «арлан» Мирас Жақыпов пен «атаман» Николай Буценко бастап берді. Бұл жұдырықтасуда біздің бағланның басымдығы айқын көрінді. Осымен бұл кездесудегі есеп 1:0 болып басталса, екі матчтағы жалпы нəтиже 4:2-ге жетті. Мұның өзі көрермендер көңіліне жылы шуақ əкелді. Енді, екі боксшымыз осы көреткішті қайталай алар болса, жалпы жеңіске жететініміз анық еді. Бізге бұған тым көп қалмаған сияқты көрінген. Бірақ «Үйдегі бағаны базардағы нарық бұзады» деген бар. Осы қағида осыдан кейін үш шайқаста бірден алдымыздан шықты. Жеңіс күткен келесі үш жігітіміз, керісінше, бір-бірден жеңіліс жазып, жағдайымызды қиындатып жіберді. «Арландар» сапындағы ирланд боксшысы Эрик Донаван (61 кг.,) өзінен дəрежесі титтей артық емес Вячеслав Кислицыннен пəлендей артықшылық таныта алмады. Енді жалпы есеп 4:3ке тірелді. Əзірге біз алдамыз. Бірақ бұдан соң біздегі израильдік «арлан» Константин Снигур (75 кг.,) көңілді су сепкендей басты. Ол украин Дмитрий

ұлттық компанияларының, даму жəне қаржы институттарының басшылары, Астана қаласының бизнес өкілдері жəне шетел компанияларының өкілдері қатысады. Нияз ЖЫЛҚЫБАЕВ. АСТАНА.

Митрофановтың алдында қауқарсыздық танытты. Сөйтіп, екі финалдық кездесудегі жалпы есеп теңесті (4:4). 85 килоға дейінгі салмақтағы Александр Гвоздик – Украинадағы қазіргі таңдағы ең таңдаулы бес-алты боксшының бірі. Ол ирандық «арлан» Эхсан Розбаханиді ұрып құлатты. Нокаут! Ал керек болса! Бұл, соны мен қатар, осы жекпе-жектерде украиндардың бірінші рет алға шыққанын да көрсетті – 5:4! Құдай сəтін салғанда, соңғы аса ауыр салмақтағы Руслан Мырсатаев қолдан сусып шығып бара жатқан ортақ жеңістің басын қайырмалап қайтарып берді. Ол Ростислав Архипенконы өте қиын шайқаста ұтып шықты (46:48, 48:46, 47:47). Зордың күшімен келген бұл ұтыс соңғы шешуші шайқасты дайындауға себеп болды. Ақырында ереже бойынша жеңімпазды тағы бір қосымша шайқас арқылы анықтау керек болды. Мұн дай миссия 54 килоға дейінгі салмақтағы астаналық Бағдат Əлімбеков пен киевтіктер құрамындағы молдован Александр Рисканға жүктелді. Иə, сəт! Сол кезде өзіне тек спорт кешеніндегі жанкүйерлер, Астана жұрты ғана емес, күллі Қазақстанның көз тігіп, құлақ түріп, үміт артып отырғанын жақсы сезінген Б.Əлімбеков ұрысты басынан жақсы бастады. Оның əрбір оңды қимылы мен ұрысы жанкүйерлерден қолдау тауып отырды. Осыған лайықты қимылдаған біздің оғлан жекпежек бойы сол қарқынынан таймай, басымдығын ақырына дейін жеткізіп, ортақ жеңістің соңғы шегесін ұрып қадады. Есеп – 3:0 (50:46, 50:46, 49:45)! Бұл жеңіс ұжымның ортақ жеңісіне айналды – 6:5! Бізге жеңіс осылай келді. Бізге жеңісті «Астана арланс» клубының бас директоры Болат Манкенов бастаған мамандар алып келді. Жексенбі күні болып өткен кубокты салтанатты тапсыру рəсімінде Б.Манкенов өздерінің бұл жеңісті Астана қаласының 15 жылдығына арнайтындарын да айтты. Бұған біз де қосыламыз. Жеңіс құтты болсын, ағайын! АСТАНА. ––––––––––––––––––––– Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ, «Егемен Қазақстан».


www.egemen.kz

14 мамыр 2013 жыл

Замандас

С

уреткердің жаңа кейіпкер іздеп аласұратыны сияқты тарих беттерінде де бұрынғыларға ұқсамайтын, ерекшелігі мен бітім-болмысы, жаратылысы мен ұстанымы бөлек, тағдырының соқпағы мен сүрлеуі өзгеше дара тұлғалар кездеседі. Мен осындай тұлғалар өмірін қызығып оқығалы да біраз уақыт болды. Солардың ішінде, əсіресе, Джавахарлал Нерудің түрмеде отырып, қызы Индираға жазған хаттары, Ли Миннің əкесі Мао Цзэдун туралы өкпесі мен өксігі кеулеген жүрекжарды мемуары, Леонид Млечиннің əлемнің ірі тұлғалары туралы зерттеулері мен Н.Назарбаев туралы еңбегі, Евгений Примаковтың «Мысли вслух», Махмұт Қасымбековтің «Елін сүйген, Елі сүйген Елбасы», Қуаныш Сұлтановтың «Қазақтың жаңа дəуірі» сынды құнды дүниелерді ерекше атап айтқан болар едім. Мемуардың да өз принципі бар. Əсіресе, ақын-жазушылардың мемуарларында өсек пен қиянатқа жол берілетінін Анна Ахматова өкінішпен жазған. «Ұлы ақындардың əдебиетке құбылыс болып келуін айтудан гөрі, олар туралы қап-қап өсектің мемуардан орын алатынын айта отырып, бұл жанрда фальш оқиғалар адам сенетіндей етіп жазылатыны өкінішті», дейді ұлы ақын. Саяси əдебиетті бұл қатарға қоспаған жөн. Жалпы, саяси əдебиеттер ақтарыла бермейтін жұмбағымен, жалпақ жұртқа белгісіз шындығымен оқырманын таңғалдырып отырады. Саясаттың да құбылған образын көресің. Империяның да өтпелі болатынын, король мен императордың да өмір сахнасынан өте шығатын дəуір мен дəуреннің өткіншілігін еріксіз мойындайсың. Тарихтың ақиқат бетін парақтап отырып, өз еліңнің тағдыры мен болашағына амалсыз күдігі аралас үмітпен қарайтының да сол. Осы өлшеммен алғанда, Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Беласу», «Нұр мен көлеңке», «Он делает историю», т.б. саяси жазбалары Қазақ мемлекетінің тəуелсіздік жолындағы саяси ұстанымдары мен мемлекетаралық қарым-қатынастар тарихын бүкпесіз, əділ айта білуімен құнды. Əлемге əйгілі саяси қайраткерлердің тұлғалық портреттерін суреткерлікпен жасай отырып, олардың пікірі мен саяси ұстанымдарына өзінің де көзқарастарын жасырмай, орынды айтқан. Əлемге танымал саясаткер, қазақтың арда ұлы Қасым-Жомарт Тоқаевтың саяси очерктерін оқығанда оның тұлға, белгілі əрі белді саяси қайраткер екеніне толық көз жеткендей. Жеке ойларын іркіп, қазақы көңілжықпастыққа бармайтын ол тарихи бетбұрыстарда жеке пайымдауын жасырған емес. Барлық еңбектерінде қазақтың бүгінгі күнін айта отырып, ертеңгісі туралы пікірін білдіріп отыруды мақсат тұтқан. Өз ұлтына сүйіспеншілікпен ғана емес, сынмен де қарайды. Бұл тұрғыдан келгенде, Тоқаевқа қазақтар «төлбаласы» ретінде қарамайды деген жаңсақ пікір тудырғысы келгендер де болды. Оның ой еркіндігі мен көрегендігі басқа елдердің мəдениеті мен саяси ахуалын өзгелерден терең білетіндігінде. Осы қасиеттің арқасында ол идеалдандырудан бойын таза ұстады. Еліңді тану үшін олармен үнемі бірге болу аздық етеді, еліңе сырт көзбен де қарай білу керектігін Қасым-Жомарт Тоқаевпен сұхбаттасудың сəті түскенде естідім. Тəуелсіз Қазақстанға осындай тұлғаны кезінде елге қайтарып алуды Елбасымыз Н.Ə. Назарбаевтың көрегендігі деп білемін. 1992 жылы Қазақстан мемлекетінің Президенті Н.Ə.Назарбаев Мəскеудің өміріне əбден сіңісіп, кəсіби маман ретінде бағаланып, жоғары лауазымға тағайындалуға ұсыныс алып отырған Қ.К.Тоқаевқа: «Бери шинель, иди домой», – деуі əзілден гөрі шындыққа жақын бұйрығы болар. Жаңа мемлекет құрып жатқан Елбасымыз: «Елге қызмет ететін кез келді, бөркіңді ки де, елге қайт!» – деп ініге салмақ салғаны да Мемлекет басшысының саяси қалауы ма, екен?.. Əлде «жас келсе – іске!» деген пейілмен ортақ мүддеге қызмет етуді көздегені ме?.. Қалай болғанда да жаңа мемлекет құрудағы басқа түсер қиын кезеңдерде арқа сүйер, ел аманатын бірге жұмылып, бірге көтерісер бір ұлдың сырт елде жүргенінен гөрі, өз елінің мүддесіне қызмет етсін деген ұсы нысын Елбасымыздың көрегендігі деп білеміз. Елбасының ұсынысына келісім берген Қ.К.Тоқаев Ресей Сыртқы іс тер министрлігінің Вьетнамға өкіл ретінде жаңа лауазымға тағайындап отыр ған қызметінен бас тартып, елге қайтты. Оған «келіп қалыпсың» деп жылы орын ұсына қоюшылар да бола қоймады. Алматыға келісімен Премьер-Министрдің Қытайға баратын делегациясына енгізіліп, сарапшы ретінде жолға шықты. Осы тұста Қытай елін тереңірек білетіндігімен де, əрі қытай тілін жақсы меңгергендігімен де көзге түссе керек, қайтып оралған сəтте-ақ, Қазақстанның Сыртқы істер министрінің орынбасары лауазымына тағайындалды. Сол сəттен бас тап, тəуелсіз елдің дипломатиясын қалыптастыра бастаған кəнігі маман, дипломат Тоқаевты күллі қазақ жұрты танып та, мойындап та үлгерді. Он алты жасында Мəскеуге оқуға аттанған жас жеткіншек қырыққа шыққан кемел шағында Отанына оралды. Бірнеше тілде еркін сөйлеп, елді аузына қаратқан саясаткерге «қазақы емес екен, қаланың тас көшесінде өскен» деген сияқты айыптаулар тағылғаны да рас. Мағжан ақын айтқандай, «Жұрт аспанға өрлеген жүйрік жүректі мойнына құрық салып құлағы салпиып тұра қалатын мəстек болса деп қалағанымен» Тоқаевтың бөлек болмысы бұл құрыққа көнбеді. Көнбеу, əрине, мəстектерге жақпайтыны белгілі. Халықаралық ұйымдармен жəне Азия елдерімен байланыс жасау Қ.К.Тоқаевқа тапсырылғанымен, Қа зақ стан ның ішкі саясаттағы тұжы рым дама сының тезис теріне ұсыныстар енгі зуіне тура келді. Шындығында, іргесі енді қалана

бастаған Қазақстанда бұрын-соңды ішкі саясат та, оның тұжырымдамасы да болмағаны белгілі. Қазақстан өзге елдермен байла ныс та болу үшін алдымен бағыт-бағдарын айқындап алуы шарт еді. Бұл жолда да Тоқаевтың іскерлігі де, мем ле кетшіл табиғаты да өзгелерден ерек көрінді.Ол жауапты да қиын сəттерді бастан кешіре отырып, өзінің патриоттығымен де, романтизмімен де Елбасы жүктеген міндеттерді абыроймен орындап шықты. «Нұр мен көлеңке» кітабында əлем дік деңгейде танылған дара тұлғалардың Қазақстан мемлекеті туралы көзқарастары оқырманға терең ой салады. Қытайды орнықты даму жолына түсіріп, үшінші ғарыштық ел ретінде ұлы державаға айналдырған Цзян Цзэминьнің Қазақстан мемлекетін қолдауы жəне көрші Қазақ еліне деген ұстанымы арқылы Елбасының беделі мен сыртқы жағдайдың қалыптасуына қол жеткізген

мемлекетінің мүддесін қор ғауда барынша күш салған, беделін салған, тіпті достығының өзін де ел мүддесі үшін пайдаға асырған Елбасымыздың қайсарлығына, батырлығы мен тапқырлығына қызыға отырып, дəлелдер мен мысалдар келтіреді. Н.Назарбаев тұлғасы құрғақ мақ тау ды қажет етпейтінін, ол халқы мақтанатындай еңбек жасағанын «Нұр мен көлеңкеден» толық көруге болады. Рас, біздің ақпарат əлемі дəлелді мақтаудың орнына жаппай мадақты жалаулатып, тұлғаның нұрын тасытамын деп көлеңке түсіретінін білмей де қалып жатады. Одан гөрі тарихи мəні əлдеқайда күрделі, қарапайым халық біле бермейтін Мемлекет бас шысының саяси ұстанымдарын жеткізетін оқырман қауымға, зиялы жұртқа жол таба білу керек сияқты. Ұтылыстар мен жеңістерді көзі қарақты қазақ баласы білуге тиіс. Мемлекет пен

ТЎЛЄА Роза МҰҚАНОВА,

жазушы-драматург, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.

Қ.К. Тоқаевтың да еңбегін айтқанымыз орынды болар еді. Цзян Цзэминьнің: «Қытай ешқашанда Қазақстанға жаманшылық жасамайды, Сіздің елге қатысты ешқандай қастық əрекетке бармайды», деп ашық мəлімдеме жасауы шекара проблемасын реттеуге үлкен үлесін тигізді. Өткен ғасырдан бері шешімін таппай тұрған бұл мəселеде ядролық қаруы бар ең ірі екі елдің қақтығысып, мəмілеге келе алмай тұрғаны жасырын емес болатын. Сондықтан да Қазақстан үшін дипломатиялық келіссөздер арқылы шекаралық проблемаларды шешу негізгі мəселе болды. «...Қытай делегациясы негізінен сонау ХІХ ғасырдың ортасында қол қойған шарттардың мəтінін қарауға ден қойды. Аталмыш мəселені Цинь дəуіріндегі Қытай мен патшалық Ресей қол қойған шарттардың негізінде қарай келгенде Қазақстанға мейлінше тиімсіз екені анықталды. Бұл ретте екі елдің жоғары басшылары Н.Назарбаев пен Цзян Цзэминьнің жеке қарымқатынастары баға жетпес рөл атқарды. Цзян Цзэминь қазақ көшбасшысының дəлелдемесін түсіністікпен қабыл алды. Тіпті Н.Назарбаевпен екеуінің арасында болған əңгімелердің бірінде ол: шекара мəселесін кейінгіге шегере бермей шешу қажет, басшылардың келесі буыны бұл міндетті шеше алмай, келешек ұрпақтың мойнына көптеген қиындықтарды артып кетеді деп астарлы сөздің ұшығын шығарып қойды. Қытай көшбасшысының тереңнен ойлайтын зерделі пайымымен келіспеуге болмайтын. Цзян Цзэминь мен Нұрсұлтан Назарбаевтың жеке өздері араласпайынша, бұл уағдаластыққа қол жеткізу мүмкін емес еді. Қос көшбасшының тарихи көрегендігі де осыдан айқын көрінісін тапқан. Шартқа қол қойыл ғаннан кейін Цзян Цзэминь Қытайдың өзінде əскери адамдар мен кейбір мемлекеттік қызметкерлердің тарапынан, сондай-ақ Гонконг пен Тайванның əртүрлі ұйымдары мен бұқаралық ақпарат құралдары тарапынан Қытай көшбасшысының да сынға ұшырағаны бұл күнде ешкімге құпия емес. Қытай даулы аумақтың 53 пайызын Қазақстанға беруге келісті. Сыншылар Қытайдың барлық жерді өз қойнауына қайтарып алу үшін жас мемлекетпен келіссөздерді соза тұру керек еді дегенді айтып жатты. Тең құқылы ынтымақтастықты орнатып, дамытуда Нұрсұлтан Назарбаев пен Цзян Цзэминь сынды тарихи тұлғалар айрықша рөл атқарды». Қ.Тоқаевтың саяси жазбалары болашақ ұрпақ үшін Қазақ мемлекетінің құрылуындағы тарихи құжаттар мазмұны, ақиқаты мен арпалысы, Елбасының мемлекет мүддесі жолындағы ерлігі мен жанкештілігі, біздің өзге халықтың өкіліндей тереңнен ойлай алмай, таяз ғана бойлай салатын аңғал тұстарымыз ертеңгі болашақ ұрпақтың үлкен саясатта ұтылмауына жол көрсетер серігі, анықтамасы болмақ. «Нұр мен көлеңке» халықаралық қауымдастықтар арасындағы байланыстар мен ынтымақтастықтың дипломатиялық шежіресі деуге лайық дүние. Қ.К.Тоқаев кез келген саяси қайраткердің алдымен өз елінің мүддесі тұрғысынан қарайтынын жасырмайды. Бұл дəстүр мемлекеттің мүддесі жолында жауапты қызмет атқарып жүргендердің негізгі ұстанымы, бойтұмары болуы керек. «Нұр мен көлеңкеде» Қ.К.Тоқаев үш дара тұлғаны ерекше бөліп атайды. Кофи Аннан, Цзян Цзэминь, Борис Ельцин. Автордың ізгі құрметпен, аса ыж даһаттылықпен бағалаған тұлғасының бірі – Кофи Аннан. Нобель сыйлығының иегері, əлемге əйгілі саясаткермен Тоқаевтың достық қарым-қатынаста болғанын, осындай ірі тұлғаны да сынаушылар мен кінə таққандардың табылғанын тілге тиек ете отырып,

осы бір қарапайым да зиялы жанның өнеге тұтатын тазалығы мен парасаттылығы хақындағы əңгіме оқырманның көңілін бейжай қалдырмайды. Кофи Аннанның африкалықтарға қолұшын беруге даяр тұратындығын, елдің аштығы мен жұқпалы ауруға жəрдемдесуді бірінші кезекке қоятынын жəне осындай жауапты іспен айналысатын адамдардың «дұрыс адамдар» санатынан құрылуын басты назарда ұстап, жауапкершілікпен қадағалауы оның өз еліне, отандастарына деген азаматтық ұстанымын аңғартады. Автор кейіпкерінің келбетін, саясаттағы тапқыр талант иесі екенін оның африкалық рух пен еу��опалық биязылығы бірегей үйлесім тапқандығына ерекше назар аудара отырып, «Кофи Африка саванналарында жүрген аңшыны еске түсіретіндей. Ол əрқашанда сақ əрі сергек. Аңның ізін көрмей-ақ, иісінен-ақ дөп басып танитын нағыз қырағының өзі», дейді. Бұл – саяси портрет... Автор осы сөз саптауы арқылы Кофи Аннанның саяси тұлғалық порт ретін айқындайды. Қ.К.Тоқаев саяси əріптестерінің əр сөзінен терең мағына таба білген. Саясаткер ретінде айтылған сөздің астарында құпия қалған мағынаны дəл тануға əбден машықтанған дипломат: «... Оның сөзінен жаһандануға байланысты көңіл толмаушылықтың сарын-лебі есіп тұрды. Кофи əлемдік қауымдастық алдында өзінің көптен бері ой сарабынан өткізген, тұжырымдары мен пайымдарын жеткізді. Қызметтен кетер алдында Кофи Аннан ББҰ қызметін жақсарту жөніндегі өз əрекетінің бос əурешілікпен өткенін мойындауға мəжбүр болды. «Тарихта Бас хатшының лауазымын атқарған екінші африкалық бола отырып, қазіргі заманның адамзат басына төнген үш басты қатердің салмағын өзіме қабылдадым: «қауіпсіздік қатері, дамуға төнген қатер, адам құқығы мен заң дылықты сақтаудың қатері» Аннан осы проблемалардың барлығын жан-дүниесімен қабылдап, соған жаны ауырды, өйткені Африка қазіргі заманның жанды жарасына айналған еді. Бұл проблемалардың шешілмегені былай тұрсын, қайта одан сайын шиеленісіп кетті. Аннан кейбір азиялық елдердегі прогресс өзінің Африкасында жалғасын таппағанын, оның кедейлікке, ауру-сырқау мен қанды қақтығыстарға белшесінен батып жатқанын мойындады. Шын мəнісінде осы сөзінде Кофи Аннан қатерлі проблемалар алдындағы дəрменсіздігін жəне өзін БҰҰ-ның жоғары лауазымында бола тұра Африка елдеріне көмек беруге еш əрекет жасай алмағанына қатты налыды. «Достарым менің, жаһандану дегеніміз – биік жалына əркім қарманып шыға бермейтін асау толқын», – деді Аннан. Ол жаһандануға өз көзқарасын ашық жеткізіп: «Жаһандану – адамзатты теориялық жағынан ғана біріктіріп, іс жүзінде ажыратады», – деп тұжырды. Қ.К.Тоқаев Кофи Аннанды əсершілдік пен сезімге бой алдырмайтын ұстамдылығымен ерекшелендіреді. Улан-Батордан Астанаға келген Бас хатшы моңғолдардың қонақжайлылығынан қатты шаршағаны жайлы, дастарқан басында ұзақ отырмауды хаттама қызметіне тапсырады. Осыдан сабақ алған қазақтар қызықты кездесулер ұйымдастырады. Сондай кездесудің бірінде чешен-ингуш диас порасы жетекшісінің сөзі жадында қалған Бас хатшы: «Ресейде соғысып жатқан осы халық па?» – деп сұрайды. – Өзіндік сипаты бар халық екен. Бұлар сіздерге қиындық туғызбай ма? – деді де мұның себебін өз тұрғысынан пайымдап, іштей ойланып қалды», – дейді автор. Осындай детальдар арқылы автор оқырманға кейіпкер келбетін толық ашуға ұмтылған. «Елдестірмек – елшіден» дейді біздің халық. Осы ойды басшылыққа алған Қ.К.Тоқаев еліміздің сыртқы саясатының қалыптасуына, жас мем ле кеттің жаңа мүм кіндіктерге жол ашқа ны на қазақ

халықтың қуанышы мен күдігі бір-бірінен жасырын болмаса, халықта күңкіл де болмайды. Жасыратыны жоқ, бізде күңкіл көп... Күңкіл ұлғайса көбік сөз көбейеді. Көбікте салмақ та, болашақ та жоқ. Бəзбіреулер ойлағандай оп-оңай құрыла салған мемлекет жоқ. Мемлекеттің құрылуы қиыншылықтар мен қайшылықтарды шеше білу арқылы тəуелсіздікке қол жетті. Тоқаевтың саяси очерктерін оқығанда кейбір елдердің Қазақстанды өз ықпалында көргісі келгенін де байқауға болады. «...Шиеленіспен өтіп жатқан келіссөздің бір сəтінде Борис Николаевич ахуалды сейілту үшін ішімдік əкелуді сұрады. Қауіпсіздік қызметінің қызметкері төрт рюмкеге құйылған ара ғы жəне жеңілжелпі тіске басары бар табақты алып кірді. Нұрсұлтан Əбішұлының: «Неге төрт рюмке?» деген сұрағына кабинеттің қожасы жайбарақат қана: «Екі рюмке аз, ал төртеуі – жеткілікті», – деді. Осы бір өзінше ойнақы диалогтан соң президенттер бауырластық достық үшін тост көтерді. Одан соң біздің Президент: «Ресей – үлкен мемлекет қой, Байқоңыр үшін сіздер неге төлем жасағыларыңыз келмейді?» – деді. Борис Николаевич бұл сұраққа басын шайқап: «Көп талап етіп отырсыздар, 200 млн. долларды біздің бюджетіміз көтере алмайды. Мені жолдастарым түсінбей қалуы мүмкін, олар ғарыш айлағын Қазақстандікі деп мойындағанымыздың төлемі ретінде тегін алуды сұрап отыр», – деп жауап берді. Сөйдеді де бұдан арғы пікірталасты созудың енді мағынасы жоқ дегендей ол қолын шалт сермеп қалды. Бірақ Н.Назарбаев ғарыш айлағын жалдау ақысын төлеуді ақырына дейін талап етіп отырып алды. Соңында Б.Ельцин келісуге бел байлап: 50 млн. доллар, одан бір доллар да артық емес деді. Бірер секунд ойланған Н.Əбішұлы: «Борис Николаевич, жалдау ақысын 100 млн. доллар деңгейінде белгілейік, бұған қоса 15 млн. доллар достығымыз үшін болсын», – деді. Бұл ұсыныс сол кездегі министр Андрей Козыревке ұнамай, ол жалма-жан өз президентіне бірдеңе деп кеңес бергісі келіп еді, бірақ Ельцин оның мұнысын жақтырмай қалды. Ол үстелді алақанымен: «Келісемін!», – деп сарт еткізіп бір ұрды да, өзінің сыртқы істер министріне өз орныңды біл дегендей сұсты көзімен кəрлене қарап қойды. Бүгінгі күн тұрғысынан Байқоңыр проблемасын шешуге, бəлкім өзгеше ораймен келу керек те болар. Бірақ сол кезде бұдан басқа амал жоқ еді, Н.Назарбаев өте күрделі ахуалда мүмкіндіктің бəрін салып, өз дегеніне қол жеткізгендей болды. Ең бастысы, бірегей құрылым болып табылатын, бүкіл адамзат өркениетіне тиесілі ғарыш айлағы ешбір даусыз Қазақстанның заңды иелігінде бүтіндей қалды, соның арқасында біздің еліміз ғарыштық мемлекеттер қатарына енді. Əлемдік қоғамдастық ғарыш айлағы жөніндегі келісімді саяси жағынан оңтайлы шешім деп қабылдады. Ельцин қызметінен кеткеннен кейін оның жеке телеоператоры Назарбаев ресейлік президентпен келіссөздер кезінде қалаған нəтижеге қол жеткізу үшін шығыстық қулықты пайдаланды-мыс дегенді айтыпты. Іс жүзінде барлық кездесулерге қатысып, басы-қасында болған адам ретінде бұған сенімді түрде айтарым, мұндай пайымдаулар ешбір шындыққа жанаспайды. Шынтуайтына келгенде бұл екі достың, мақсаттас адамдардың, əрине, сонымен бірге, əріптестердің арасындағы келіссөздер болатын». Қасым-Жомарт Кемелұлының саяси көзқарасы мен талғам парасаты оның таңдап алған кейіпкерлерінен-ақ кө рі неді. Ел мүддесі үшін маңызды мəселелерді шешуде күш-жігерін аямай жұмсай алған, табиғат берген ұстамдылық пен байсалдылық, зия лы лық пен кемелділік автордың өз келбетін де танытады. Бұлай айтуға менің хақым бар деп ойлаймын. Себебі, тағдыр маған Парламент Сенатында Сенат Төрағасы Хатшылығының қыз меткері

болуды бұйырды. Бұл кезде Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев болатын. Он алты жыл Мəдениет жəне ақпарат министрлігінде қызмет істеп, қағазбастылықты əбден меңгерген маған бұл қызмет аса қиындық тудырмады. Бірақ Қасым-Жомарт Тоқаев сынды қайраткердің тікелей басшылығында қызмет атқару үлкен жауапкершілікті міндеттеді. Шындығын айтсам, менің қалыптасқан мемлекеттік қызметкер ретіндегі іс қағаздарымен жұмыс тəсілім де, көзқарасым да, ұстанымым да төрт жылдың ішінде бүтіндей өзгерді . Қ.К.Тоқаевтың үнемі ізденіп, көп оқып отыратындығын жазу столынан аңғаруға болатын. Қазақ əдебиетінің өкілдері əлем деңгейіне көтеріле алмай жүруінің себептерін айтқаны да, келтірген мысалдары да өте орынды еді. «Біздің əдеби шығарма да, көркем фильм дер де махаббаттың деңгейінен ұзамайды. Қаужайтындары бір-ақ тақырып», – деген сынына да толық келісетінмін. Атағы дардай бір жазушының Елбасымен кездесуге барғанда, «Маған басыңыздан өткен махаббат хикаяңызды жасырмай айтып беріңіз, мен Сіз туралы жазайын», дегені де əумесерліктің көрінісі. Елбасының жаңа мемлекет құрушы ретіндегі тұлғасы көркем əдебиетте өз орнын əлі алған жоқ. Жазушылардың ірі тұлғаны бейнелей алмай жүргені де, мемлекет тарихына бара алмай, тарихи тақырыптарды тізгіндей алмай жүргенін де мойындауымыз керек. Рас мұндай үлкен тақырыптарға уақыт та, жағдай да қажет... Қасым-Жомарт Кемелұлы қа зақ басылымдарында насихатталып, мақталып жатқан ақын-жазушыларының кітаптарын сұратып, міндетті түрде оқып шығатын. Ал біздің мəдениет саласындағы басшылардың өнер адамдарын оқымақ түгілі, танымауы бұл күнде анекдотқа айналған. Тоқаевтың ерекшелігі – əлдекімдердің мақтауына иек арта салмайтыны, өзі оқып, ой түйіп барып қана бағасын беретіні. Əр кездесулердегі сөйлейтін сөзіне мұқият қарайтын. Бəлкім, жазу өнері өз бойында болғандықтан да бұл мəселеде жан қинамаса керек. Кəнігі саясаткер көркем əдебиетті жіліктеп шаққанда таңғалатынмын. Тоқаев өз пайымдауларын дəлелдей отырып, əдебиет, өнер жайында сөз қозғағанда оның жоғары талғам иесі екендігін аңғаруға болады. Қазақстанның үлкен саясаттағы беделі сияқты əдебиеті мен өнерін де, театры мен киносын да мемлекет беделін көтеретін биіктен көргісі келетінін жасырмайтын. 1983-1985 жылдары Тоқаев кеңес заманындағы студенттерге жетекшілік етіп, алғаш рет тəжірибе жинақтауға Қытайдағы Пекин университетіне барады. Осы уақыт аралығында «Қазақфильм» туындысы деген хабарламаны естіп, достарын қазақ киносы «Тақиялы періштені» көруге шақырады. Жас жігіттің еліне деген ыстық ықыласына көлеңке түскендей көңілсіз шығады. «Кинодан шыққаннан кейін достарым: «Сендер ��ырыққа келгенше өз еріктеріңмен əйел де ала алмайды екенсіңдер ғой», деп мазақ қылып еді», – деді бір сөзінде. Кеңес заманында түсірілген бұл фильмнің астарында не жатқанын сонда ғана түсінгенім бар. Жалпы, ұлтты насихат етуден гөрі, оның кемшілігін көрсету арқылы төмендігін танытып, орыс халқын ұлы көрсетудің əрқилы тəсілдері барлық салада да іске асып жатты. Əрине, қарапайым көрермен бұл жағына назар да аудармауы мүмкін. Бірақ Тоқаевтың талғамы мен пайымы қарабайырлықты кешірмейтін. Осы тұста оның мемлекет мүддесінен ғана қарайтын қырағылығы мен кез келген мəселеде істің астарын ұғына білу ерекшелігі байқалады. Қарапайым қызметімдегі қарымқатынаста Тоқаевты билік басындағы шенеуніктік психологиядан гөрі ұстаздық, тұлғалық сипатта таныдым. Жалпы, шенеуніктердің көзіне шел бітіп, «жарты құдай» сезініп, сол сезімнің жетегінен шыға алмай опат болып кетіп жатқандары да жетерлік. Тоқаев бұл мəселеде де елдің, жұртшылықтың ризашылығына бөлене алған тұлға. Ол өзінің авторлық қаламақысын жетім балалар үйіне жіберіп тұратынын, тіпті соңғы жылдары қаражаттың жетім балаларға жұм са лу дың орнына қолды болып жатқанын естігенде қатты налып, енді ақшалай емес, қыстық, күздік киімкешектерді аттандырып тұрғанын біреу білсе, біреу білмейді. Бұл, бəлкім, қиын жылдарда балалар үйінде өскен əкесі Кемел Тоқаевтың тағдырын жиі еске алатындығында ма, əлде бала Қасым-Жомарттың санасында қалған əкесінің жан сырын, ішкі мұңын терең білгендігінен бе, қалай болғанда да осы əрекетін адамгершілік, азаматтық, имандылық тұрғысынан танисың. Ресей журналистері: – Сізге тағдырыңыз бір адамға лайық сəттіліктерді сыйлаған екен, тағдырға ризамысыз? – деген екен. Сонда Қасым-Жомарт Кемелұлы Экклезиастің: «Не проворным достается успешный бег, не храбрым победа, не мудрым хлеб, и не у разумных богатство...», – деген сөзін есіне алыпты. «Сөз – көңіліңді өсіреді де, Сөз – көңіліңді қалдырады да, кейде тіпті жаныңды жаралап, өлтіретін де – Сөз», – депті бір сұхбатында қазақтың арда ұлы. Бүгінде ол – БҰҰ-ның Женевадағы бөлімшесін, дүниежүзілік ұйымның ірі əрі негізгі бөлімшесін басқарып отырған азиялық мемлекеттің тұңғыш өкілі. ҚасымЖомарт Кемелұлы БҰҰ-ның жүйесінде маңыздылығы жағынан екінші басшы тұлға. Бұл Қазақстанның халықаралық беделінің артып отырғандығының нақты көрінісі. Алпыстың асуына шықпай тұрыпақ əлем саясатына үн қосып, жаһанға ұлты қазақ болып танылған дара тұлғаны жақсы сөзбен жадыратқымыз келді. Елден жырақта жүрсе де Қазақстанның халықаралық деңгейдегі беделіне сүбелі үлес қосып жүрген ардақты ұлына елінің тілектес екенін білдіргіміз келді.

5 Бастамалардыѕ маѕызы аталды Қазақстан Республикасының Бразилия Федеративтік Республикасындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Бақытжан Ордабаев Бразилия Федеративтік Республикасы Ұлттық эпископтар конференциясының төрағасы, кардинал Раймундо Дамасцено Ассиспен кездесті, деп хабарлады ҚР СІМінің баспасөз қызметі. Кездесу барысында Б.Ордабаев Қазақстан Рес публикасы Парламенті Сенатының Төрағасы, Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшылары съезі Хатшылығының басшысы Қ.Мəмидің хатының түпнұсқасын тапсырды. Қазақстандық дипломат Астанада тұрақты түр де өт кі зі летін Əлемдік жə не дəстүрлі діндер көшбасшылары съезіне назар аударып, Бразилияның ресми дін өкілдерінің осы съездер жұ мыстарына қатысқанына ризашылығын білдірді. Сондай-ақ, ол кезекті Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының съезі Астанада 2013 жылға жоспарланып отырғанын хабарлады. Өз тарапынан кардинал Р.Ассис кезекті съезд жұмысына қатысуға аса қызығушылық білдіріп, Қазақстан Рес публикасына сапар шегуге ниетті екенін мəлімдеді. Жəне де ол Қазақстан Республикасы Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының съезі сияқты өте маңызды іс-шаралар жəне Президент Н.Назарбаевтың адамзатты ядролық қарудан азат ету мен оны таратпау жөніндегі іс-əрекеттері арқылы əлемдегі өзара түсіністікті нығайтуға үлкен үлес қосып отырғанын атап өтті. Сондай-ақ, кардинал Қазақстан басшысының халық аралық дəрежедегі бас тама ларынан хабардар екенін мəлімдеді. Кардиналдың пікі рін ше, əртүрлі дін жəне конфессиялар өкілдері тату тұратын Қазақстан көп ұлтты мемлекет ретінде бүкілəлемдік қоғамдастыққа үлгі болып табылады.

Сенім грамотасын тапсырды Тбилиси қаласында Қазақстан Республикасының Грузиядағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Ермұхамет Ертісбаев Грузия Президенті Михаил Саакашвилиге Сенім грамотасын табыс етті, деп хабарлады ҚР СІМ-інің баспасөз қызметі. Салтанатты рəсімнен кейін гі сұхбат шеңберінде Грузия басшысы Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың басшылы ғымен қол жеткізілген Қазақстанның жетістіктеріне жоғары баға берді. Сонымен бірге, М.Саакашвили Қазақ стан Президентінің Грузияға «тарихтың ең ауыр кезеңдерінде көмек көрсеткенін грузин халқы еш уақытта ұмытпайтындығын» ерекше атап өтті. Астана қаласында 2010 жылы өткен ЕҚЫҰ саммиті, сонымен қатар, жуырда Алматы қаласындағы Иран ядролық бағдарламасы бойынша келіссөздердің тиімділігіне тоқталып, ол еліміздің сыртқы саяса тының табыстылығына баса назар аударды. Өз кезегінде Е.Ертісбаев Қазақстан мен Грузия арасындағы дипломатиялық қатынастардың 20 жылдығы жақсы нəтижелермен атап өтілгені фактісіне назар аударды. Осы бағытта қазақстандық дипломат Астана мен Тбилиси арасындағы саяси, сауда-экономикалық жəне мəденигуманитарлық салалардағы ынтымақтастықтың кеңеюі мен нығаюына жаңа серпін беру маңыздылығына тоқталды.


6

www.egemen.kz

14 мамыр 2013 жыл

 Жол жəне жаңару

– Зəмір Садықұлы, «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық автожол дəлізінің құрылысында бірталай қолайсыз əңгіме тарады. Оңтүстікте жол өтетін дəліздерде жеке меншік жері бар тұрғындар өз елімізбен қатар, халықаралық қауымдастықтың да құлағын елеңдетті. Жерге төленетін қаржы көлеміне көңілдері толмай, біршама дау-дамай туындатты. Осы мəселе шешімін тапты ма? – Үлкен істе көлемді мəселелер туындайды. Елімізде бұрын-соңды мұндай халықаралық ірі жоба жүзеге асырылмаған. Яғни, транзиттік автобан салуда тəжірибеміз болма-

жер телімінің бағасын қымбаттатты. Салдарынан, өңірде жол құрылысы бірнеше рет қаңтарылып қалды. Осы кезде заң-ереженің шикі тұстары шықты. Біз мүлікті бағалайтын арнайы компания жалдаймыз, ол жерді, ондағы нысанды бағалайды. Егер жер иелері ол бағамен келіспесе, басқа бағалау компаниясын шақырады. Екі компания екі түрлі баға шығарып, келіспеушілік орын алады. Іс одан əрі сотқа асады. Сот тексеруі аяқталғанша, одан шешім шығарғанша қыруар уақыт кетеді. Заңның шикілігі дегенім, жаңағы бағалаушы компаниялар ешқандай жауапкершілікті мойнына алмайды. Клиентімен келісіп

бөлігінің құрылысы аяқталмақ. Сөйтіп, он мыңдай адам жол жұмысынан босатылмақ. Жарайды, олардың жақсы қызмет еткен мыңшақтысын мердігер компаниялар тұрақты жұмысқа қабылдап, өздерімен алып кетсін. Ондай негіздер бар. Ал тоғыз мыңдай адамның күнделікті нəпақасынан айырылуы облысқа кəдімгідей салмақ болары анық. – Осында жалақыға байланысты бір емес, бірнеше рет дау шыққаны белгілі... – Мұны көпшілік қауым кейде дұрыс ұқпай қалып жатады. Түсіндіріп айтар болсам, ондағы компаниялардың бірдебірі ұлттық немесе мемлекеттік мекеме емес. Бəрі дерлік мердігер компаниялар. Жіліктеп жүйелер болсақ, 24 бас мердігер, 80-ге жуық қосалқы мердігер компаниялар бар. Өкінішке қарай, көп азаматтар қарапайым заңнамалар мен қағидаларды, жеке басының құқығын

ды. Жол халықаралық болған соң, құрылысы халықаралық ереже-талаппен жүргізіледі. Сондай-ақ, оны халықаралық қаржы институттары қаржыландырады. Осыны білген дəліздегі жер иелері үлкен қаржыдан көп ақша өндіріп алуға талпынды. Ондайлар арагідік əлі де бой көрсетеді. Десем де, жер телімдеріне байланысты дау 99 пайызға шешімін тапты. Жоба жүзеге асырылмас бұрын халықаралық ереже-заң Парламенттің екі палатасына да жіберіліп, депутаттардың талқылау сүзгісінен өтіп, Елбасының қолымен мөрленген. Ол бойынша, жобаны жүзеге асыруда жергілікті халық залал шекпеуі тиіс. Жерді сатып алғанда, жеке меншіктің талап-тілегі ескеріліп, наразылығын тудырмауы керек. Негізі, ереже халықаралық болған соң біздің мемлекеттік заңнан жоғары тұрады. Осыны білген кейбіреулер құлашты кеңге сермеді. Тіпті осы мəселе бойынша Дүниежүзілік банктен екі рет комиссия келіп, тексеру жүргізді. «Құқықтарымыз бұзылып жатыр» деп оларға да дауасы жоқ «дерті» туралы дестелеп тұрып арыз жолдаған. Шүкіршілігі, құнттап қаттаған құжаттарымыз істің ақ-қарасын тез-ақ ажыратып берді. Нəтижесінде, «Өгіз де өлген жоқ, арба да сынған жоқ». – Бұл келеңсіздіктің алдын алуға болмады ма? – Негізі жоба бекітілген соң автодəліз өтетін облыс-аудан əкімдерінің бəріне арнайы хат жазылған. Хатта жобаның мақсат-мұраты түгел көрініс тапты. Жобаны зерттеу институтының ғылыми қызметкерлері əкімдік өкілдерімен болашақ автодəліздің бойымен жүріп өтті. Сол кезде дəліздің қай тұсына көпір түседі, қай тұсынан мал жүріп өтетін өткел қалдырылуы керек, қайсы елді мекенді айналып, қайсы елді мекеннің ішімен өтеді, бəрі-бəрі нақты белгіленіп қазығы қағылған, келісім құжаты бекітіліп, əкімдер қол қойған. Бəрібір ��ау туындады. Бөлінген қаржының көлемін естіген олар күтпеген «өнер» шығарды. Жалмажан құжаттарын əзірлеуге кірісіп кетті. Су шықпайтын жерді суармалы деп, құрылыс нысаны түгілі, іргетасы жоқ ғимараттар пайда болды. Нəрі жоқ жерлер құнарлыға айналды. Мұның бəрі

алған бағаға табан тіреп тұрады. Сондықтан, заң-ережелерге өзгерістер мен толықтырулар енгізуді ұсындық. Ол бойынша телімді сатып алу мен оларға аймақтың басқа жерінен дəл сондай телім беру ісі əкімдіктерге жүктелді. Біз əкімдіктердің ұсынысына орай қаражат беретін болдық. Дəл сол кезде мүлікті заңдастыру да күшіне енген еді. Осыны шебер пайдаланғандар болмайтынды болдырып құжат дайындаған. Ақыры Əділет министрлігі əзірлеген ереженің шикі тұстары жетілдірілді. Онда бағалау компаниясы алаяқтық жасаса, қылмыстық жазаға тартылатын болды. Осыдан кейін жоба ісі алға жылжыды. – Жер телімін бағалауда екі тараптың бағаларындағы айырмашылық қандай болды? – Жүз есеге дейін. Біз 10 миллионға бағаласақ, олар 100-500 миллион теңгеге дейін көтерді. Əсіресе Алматы, Шымкент қалаларындағы айналма жолдар бағасы тым жоғары болды. Нақты бір мысал келтірейін. Шырайлы қалаға айналма жол саларда, бір жер телімін біздің компания 17 миллионға бағалады. Бұған келіспеген телім иесі басқа компанияны шақырып, телімді 286 миллион теңгеге бір-ақ шығарды. Ақыры соттасып, телімді 90 миллионға алдық. Кейбір азаматтарда 20 шақты жер телімдері болды. Оның бірталайы жер кадастрымен сəйкес те келмейді. Олар оны қалай меншіктеп, заңдастырып алғаны өзі мен əкімдерге, сондай-ақ бір Аллаға ғана аян! – Автодəліз толық пайдалануға берілгенде, ел бюджетіне түсіп тұратын пайда көлемі қандай болмақ? – Жолдың өзін өзі ақтайтыны, мол пайда əкелетіні анық. Əйтпесе, бұл іске белсене кіріспеген болар едік. Қазір автодəліз құрылысында 35 мың адам жұмыс істейді. Осы жұмысшыларға жергілікті қаншама тұрғын түрлі қызмет көрсетіп, автодəліз құрылысын табыс көзіне айналдырған. Біреулері азықтүлік əкелсе, екіншілері көкөніс, жемісжидегін саудалайды, үшіншілері монша жағады, төртіншілері киім-кешегін жуып береді дегендей... Əрине, үнемі бұлай бола бермейді. Бұйыртса, Қызылорда өңіріндегі жол

біле бермейді. Білген күннің өзінде соны дұрыстап талап ете алмайды. Бұл салғырттығы өзіне жиі таяқ болып тиеді. Айтпағым, жергілікті ауыл тұрғыны шағын бір мердігер кəсіпорынға жұмысқа сұранады. Жұмыс беруші түрлі міндеттерден қашып, ақшасын қорғап қалу үшін ауыл адамына заңды келісімшартсыз, ешқандай құжатсыз құрғақ уəде бойынша келісімге келуді ұсынады. Ал алды-артын ойламаған ауыл адамы екі қолға бір күрек табылғанына мəз. Мұндай жағдайда, жұмысшы жазатайым бірдеңеге ұрынып қалса, өзі айыпты болып шыға келеді. Осындай қу кəсіпкерлер аңқау жұмысшыны алдап, 2-3 ай жалақысын бермей жүреді. Сондықтан, əр жұмысшы өзінің құқығы мен еңбек шартын жетік білуі тиіс. – Келешекте автодəліз қазақтың транзиттен күткенін толық қанағаттандыра ала ма? – Автодəліз қазақтың транзиттен күтіп отырған қалауын қанағат тандыруына кепілдік мол. Енді пайдалануға берілгеннен кейінгі табысын ежіктеп көрелік. Қытайдан жүк тиеген Еуропаның автокеруендері Қорғас арқылы Қазақ жеріне кіріп, ел аумағымен 2 800 шақырымдай жол жүреді. Сонда оларға демалатын жəне көліктерінің май-суын қарайтын сервистік орындар керек. Ол сервистік орындарда қыруар жұмыс орындары пайда болады. 2015 жылдан бастап ауыр жүк көліктеріне жолды ақылы етпекпіз. Мұндай тəжірибе Еуропа елдерінде бар. Көрші Ресей де осы жүйеге бет бұрмақ. Жолдан түскен қаржы жолдарды жөндеп тұруға жұмсалады. Бүгінде, еліміздің транзиттік автожолдарында көлік қозғалысы айтарлықтай артқан. Сондықтан, көліктер сирек жүреді деп шүбəланудың реті жоқ. Оның сыртында жол-көлік оқиғасы тым көбейіп, салдарында қайғылы қазалар жиілеген қазіргі күнде жол шаруашылығын тақтайдай тегіс ету басты мəселенің біріне айналды. Жолды дұрыстай алсақ, халқымызды қауіп-қатерден қақпайлап, қорғағандай боламыз. Айтқандай, ел бюджетіне жылына ақылы жолдардан 5 млрд. теңге таза пайда түсіп тұрады. Бұл – жобаны зерттеп, зерделеп жүзеге асыруға ұсыныс

Қазір мемлекеттегі жолдар адам бойындағы қан тамырлары іспетті. Ал сырқат қан тамырларымен мемлекет ешқашан қуатты бола алмасы мағлұм. Біздің елдің қан тамырларының халі нешік? Көлік жəне коммуникациялар министрлігі автомобиль жолдары комитетінің төрағасы Зəмір САҒЫНОВПЕН осы жəне өзге де жəйттер жөнінде əңгімелестік.

Ел жолдарына ерен ыќылас керек

жасаған отандық жəне халықаралық сарапшы мамандардың ортақ тұжырымы. – Сервистік орталықтарды жеке меншік компаниялар салатын болар? Келешекте осы ақылы жолдар жеке меншікке сатылуы ықтимал ма? – Автомобиль жолдары жөніндегі 2001 жылғы заңнамаға сəйкес ақылы жолдар жеке меншікке өтуі мүмкін, бірақ сатылмайтынын атап айту керек. Концессия туралы заңға орай уақытша шарт бойынша мемлекеттік меншік объектілерін жақсарту жəне тиімді пайдалану мақсатында белгілі мерзімге ғана иеленуге жəне пайдалануға берілуі ықтимал. Мұндағы мақсат конценденттің есебінен, əйтпесе, оның қоса қаржыландыруы шартымен жаңа жолдар салу болмақ. Сервис орталықтары жеке меншік секторда орналасады. Жобада автодəліз бойына 725 сервис орын тебеді. Оған қоса, Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің туризм комитетінің есебіне сəйкес, тағы да қосымша 50ге жуық толық инфрақұрылымы бар кешенді сервистік орталықтар салынады. 125 типтік демалыс алаңы мен басқа да сервис орындары жолаушылар қызметінде болады. – Вице-премьер Қайрат Келімбетов 2017 жылға дейін Астана – Алматы жолы кеңейтіліп, қайта жаңғыртылатынын, сондай-ақ, жоғары жылдамдықты пойызбен қатар Балқаш көлін төтелей кесіп өтетінін айтты. Оған қоса, 2020 жылға дейін Павлодар арқылы Өскеменге жəне тікелей Ақтауға жол тартылатынын жеткізді. Бұларға ТЭН жасалған ба? – Бірінші – Астана – Павлодар жолы төрт жолақты болып салынады. Құрылысы таяуда Павлодардан бері, ал жаз аяғына таман елордадан əрі қарай салына бастайды. Екінші – Астана – Алматы жолының Теміртауға дейінгі бөлігі биыл қолға алынады. Ал Бал қаш көлінің үстінен өтетін көпірге келсек, оған ТЭН-ді ҚТЖ жасап жатыр. Өйткені, көпір екі қабат болады. Пойыз үстіңгі, автокөліктер астыңғы қабатымен өтеді. Көпірдің ұзындығы 30 шақырымдай. Нəтижесінде, екі астана арасындағы магистральдың жалпы ұзындығы 200 шақырымға қысқарады. Үшінші – Астана – Ақтау. Құрылысы 2016 жылы басталып, 2020 жылы аяқталады. – Неге автожолдардың жөнделуі аяқталмай жатып, басталған жағы қайта бұзылып жатады? – Ондай əңгіменің барын жақсы білеміз. Мысалы, Астана – Алматы арасындағы магистральда 303 шақырымдай жолдың күйі өте нашар болды. Себебі, ол жерге күрделі емес, жай жөндеу жұмысы ғана жүргізілген. Негізі аталған магистральдың қалған бөлігі күрделі жөндеуден өтіп, кейбір жері қайта салынды. Нəтижесінде, өзінің қызмет мерзімін жақсы аяқтады. Жол жақсы түзеп-өңдеуден өткен соң 10-12 жыл қатарынан толық жұмыс істеуі тиіс. Біздің жұмыс осы талапқа сай жүріп жатқанына өзім кепілмін. Жолдың еш жері опырылып, қирап жатқан жоқ. Ал салынған жол 15-17 жылға дейін төтеп берсін десек, орташа жөндеуді дер кезінде жасау қажет. Биылдан бастап еліміздің оңтүстік, солтүстік, батыс өңірлерінде жаңа технологиямен жол жөндеу жұмыстарын бастамақпыз. Əуелі Еуропа технологиясын сынақтан өткереміз. Əйтпесе, өзге климатқа келіп, кілтипаны шығып қалуы мүмкін. Десем де, осы іс бойынша бес жылдан бері зерттеу жұмыстары жүріп жатыр. Зерттеулердің нəтижесі көрсеткендей, біздің алып елдің əр өңіріне əртүрлі, яғни жергілікті жерге сай битум мен материалдар пайдалану керек екен. Енді бұдан былай əр аймақтағы жол құрылыстарын өз табиғатына орайластырып жасасақ, жол ғұмыры ұзарады деген үміт зор. Дəл қазіргі күнде Алматыда əлемдегі ең соңғы үлгідегі технологиялар жұмыс істеп жатыр. Мұндай жабдықтар Еуропаның өзіндегі ең озған 2-3 мемлекетте ғана бар. – 2020 жылға дейін жоспарлы бағдарлама жасалды дедіңіз. Онда ауыл жолдары қарастырылған ба? – Бұл – мемлекеттік мəселенің бірі. Қазір республикалық маңызы бар жолдардың ұзындығы 23,5 мың шақырым, жергілікті жолдардың ұзақтығы 70 мың шақырымнан асып жығылады. Ол жолдарды жөндеу біздің емес, жергілікті əкімдердің міндетінде. Əкімдіктер жолдарды түземейін деп отырған жоқ. Оның оған қаражаты жетпейді. Əйтсе де, əкімдер 2020 жылға дейін қай елді мекендердің жолын жасайтыны туралы нақты ұсыныстар беруі керек. Шындығын айтқанда, бағдарламаны əзірлеуде елдің жолдарын түгел жөндеуге қанша қаражат керек екенін біз есептедік. 10 трлн. теңге ақша керек екен. Оның өзінде ауылдық округтердің орталығына дейінгі ғана жолдар есепке кірді. Одан əрідегі шағын ауылдардың жолы тыс қалып отыр. Десек те, барлық жолдардың 80 пайызы қамтылды. Бірақ бұл бағдарлама əлі Үкіметте қаралған жоқ. Егер бағдарлама Үкімет қолдауына ие болып, өмірге жолдама алып жатса, нұр үстіне нұр болады. Əңгімелескен Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

«Бардак» (Соңы. Басы 1-бетте).

«Ауруы» асқынған сала

2012 жылы Сот актілерін орындау департаменті сот орындаушыларының өндірісінде жалпы сомасы 837 185 385 376 теңгені құрайтын 105735 (оның ішінде 10982 іс алименттер бойынша), ал 2011 жылы жалпы сомасы 611 196 521 947 теңгені құрайтын 92286 атқарушылық құжат болған. Бұл мəліметтер 2012 жылы өндірістегі құжаттардың саны 2011 жылмен салыстырғанда 13449 құжатқа немесе 13 пайызға ұлғайғандығын көрсетеді. Ал 2012 жылы аяқталған өндірістегі істердің саны – 42917 (алименттерді есептемегенде), сомасы – 201 494 045 506 теңге, яғни, жалпы сомасы 152 373 024 854 теңгені құраған 45776 іс қаралған 2011 жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш 9 пайызға аз. Жүргізілген тексеру қорытындысы бойынша, орындалған атқарушылық құжаттардың 9 пайызға төмендеуіне бірнеше фактор əсер еткен. Мəселен, аймақтық бөлу қағидаты бойынша штаттық кестенің өзгеруі ешқандай оң нəтиже бермеген. Сондайақ, атқарушылық құжаттардың жалпы санының 13,5 мыңға ұлғаюы да осы факторға негіз болып отыр. Əкімшілік, коммуналдық жəне банктік қарыздарды өтеу туралы атқарушылық құжаттардың көптеп түсуінің де кері əсері байқалады. Аймақтық бөлімдер бойынша жеке статистикалық есептердің болмауына байланысты заттай айғаққа сəйкес статистикалық есеп бойынша жан-жақты сараптама жүргізу мүмкін болмаған. Атқарушылық құжаттар мəліметтер базасына толық көлемде енгізілмеген, ал атқарушылық құжаттарды тіркеуді есепке алу журналдары мүлдем жүргізілмеген. Біз жоғарыдағы мəліметтерді қоғамдық кеңестің тексеру қорытындысынан келтіріп отырмыз. Осы орайда бұл саланың жұмысындағы кемшіліктер Алматы қалалық прокуратурасының басқарма бастығы Б. Шəрібаев тарапынан да үлкен сынға ұшырағанын айтып өткіміз келеді. Прокурордың айтуынша, бұл кемшіліктер борышкерлердің өз қарыздарын өтеу қабілетінің жоқтығынан, соттардың талап-арыздарды қамтамасыз ету бойын ша, ал тергеу органдарының қылмыстық жауапкершілікке тартылатын тұлғалардың мүлкін анықтау жəне тыйым салу бойынша шара қолданбағандықтарынан, сот орындаушылардың сот актілерін орын дауға құлықсыздығынан туындап отырған тəрізді. Сондай-ақ, кəсіби біліксіздік, кадрлардың тұрақтамауы, сот орындаушылар жалақы ларының төмендігі, сыбайлас жем қорлық, əлеуметтік кепілдіктің жоқтығы мен сот орындаушылардың қорғалмауы да осы сала қызметіндегі кемшіліктерге негіз болып отыр. Сот орындау органдарындағы материалдық-техникалық базаның төмендігі, бұл саланың басқа мемлекеттік органдармен, мəселен, мүлікті тіркеу, борышкерлерді іздеу, қоғамдық тəртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету мекемелерімен байланысының жоқтығы, сот актілерін орындамағандарға жауапкершіліктің жеңілдігі де осы сала жұмысына кері əсер етері сөзсіз. Тағы бір алаңдататын мəселе – департаменттің лауазымды тұлға ларының жемқорлыққа біртабан жа қындығы. Сондықтан сыбайлас жемқорлық тақырыбы əл-əзірге күн тəртібінен түседі деуге сенім аз. Сонымен, қоғамдық кеңес отырысында əңгіме болған бұл тақырып арқылы Алматы қаласы сот актілерін орындау департаментінің жұмысының қандай дəрежеде екеніне көз жеткізгендей болдық. Көпке түсінікті бір ауыз сөзбен «бардак» деп бағалауға болады.

Не істеу керек?

Осы күнгі отырыс кезінде қоғамдық кеңес мүшелері Алматы қалалық сот актілерін орындау департаментінің жұмысын сынап қана қоймай, тығырықтан шығудың жолын да қарастырғандай болды. Кейбіреулер жеке сот орындаушылардың қызме тіне көңіл бөліп, осы салаға баса назар аудару қажеттігін, жеке сот орындаушылардың санын арттыруды, жеке сот орындаушылар институтын нығайтудың қажеттігін тілге тиек етті. Алматы қаласы бойынша жеке сот орындаушылардың өңірлік алқасының төрағасы А. Қайдаров өз пікірін былай өрбітті: – Жеке сот орындаушылары, ең бастысы, өздері үшін жұмыс істейді. Олардың табысы істен өндірілген соманың он пайызын құрайды. Бүгінгі таңда Алматы қаласы бойынша 46 жеке сот орындаушылары қызмет істейді, олардың өндірісінде бес мыңнан астам атқарушылық құжаттар бар. 2011 жылдың қыркүйек айынан бері жұмыс істей бастаған жеке сот орындаушылар институтына жеке тұлғалардың да, заңды тұлғалардың да сенімі артып келеді. Алдағы уақытта Алматы қаласында екі жүзге жуық жеке сот орындаушы болады деп жоспарлап отырмыз. Бұл қоғамдық кеңестің бүгінгі отырысында сын сойылына ұшыраған

сот орындаушылық қызметтің жақсаруына оң əсер етеді деген сенімдемін. Ал «Атамекен» қоғамдық кеңесінің мүшесі, заңгер Ж.Сүлеймановтың айтуынша, орындау өндірісі жүйесі ең артта қалған жəне тиімсіз мемлекеттік жүйе болып отыр. Басқа мемлекеттік салалардың жұмысы күннен күнге жақсарып отырса, орындау өндірісі жүйесінің қызметі кері кеткен. Бұған сот орындаушыларына өз міндеттерін орындау үшін көптеген өкілеттіктер қарастырылған 2010 жылғы орындау өндірісі туралы жаңа заңның қабылдануы да, заңдарға сот орындаушылардың талаптарын орындамағаны үшін борышкерлерге артылатын жауапкершіліктің артуын қарастыратын өзгертулердің енгізілуі де өз септігін тигізген жоқ. Орындау өндірісінің мұндай мүшкіл халінің бірнеше себебі бар, оның ішінде, сот орындаушыларына тапсырылатын істердің көптігі (орта есеппен Алматы қаласында бір сот орындаушыға жылына 1000 істен келеді), төмен материалдық-техникалық база, сот орындаушыларының мардымсыз жалақысы. Бүгінгі таңда аталмыш кемшіліктерді жою қиын немесе тіптен мүмкін емес. Барлық ішкі ресурс тардың таусылғандығын, жаңа шешімдердің қажеттілігін орындау өндірісі өкілдерінің өздері де мойындап отыр. Орындау өндірісі жақсармады жəне жақсармайды, керісінше, бұл жүйедегі жағдай одан сайын нашарлайды, өйткені, жылдан жылға орындалатын құжаттардың саны, соған сəйкес əрбір сот орындаушысына артылатын жұмыс көлемі де ұлғаяды. Кейбіреулер орындау өндірісінде қордаланып қалған мəселелерді шешу үшін сот орындаушыларының жалақысын көбейтуді ұсынады. Алайда, бұл шешімді дұрыс деп ойламаймын, өйткені, жалақыны көбейткеннен сот орындаушысына артылатын жұмыс көлемі азаймайды. Орындау өндірісінің тиімділігін арттыру үшін соттан орындау құжатын электронды пошта арқылы алудан бастап, борышкерлермен жəне өндіріп алушылармен қарымқатынас орнатуға дейін оны толық автоматтандыру керек деп ойлаймын. Бүкіл орындау өндірісін салықтық құқықтық қатынастағы сияқты электронды форматқа өткізу керек. Сонда сот орындаушысы борышкерді қуып əуре болмай, тек компьютердің бір түймесін басу арқылы борышкерге хабарлама немесе қаулы жібере алады. Электронды құжат орындалмаған жағдайда сот орындаушысы электронды пошта арқылы сот шешіміне ыждағатсыз қарайтын борышкерге əртүрлі жазалау шараларын қолдана алады. Осылайша, сот орындаушысының борышкерді іздеуге, оған өз талаптарын орындатуға кететін уақыты бірнеше есеге азаяды, қағаз құжаттардың көлемі, оларды жоғалтып алу қаупі едəуір төмендейді, сот орындаушысының өндіріп алушылармен жəне борышкерлермен бетпе-бет кездесулерінің азаюынан жемқорлық заң бұзылушылықтардың саны кемиді. Орындау өндірісін автоматтандыру заңға өзгерістер енгізуді жəне материалдық, ұйымдастырушылық шығындарды талап етеді. Бірақ автоматтандыруға күш салу жақсы нəтижелерге қол жеткізіп, орындау өндірісінің тиімділігін ғана емес, халықтың мемлекетке деген сенімін арттырады.

Тобықтай түйін

Қоғамдық кеңес отырысында сынға ұшыраған Алматы қаласы бойынша сот актілерін орындау департаментінің бастығы А.Апиев те сөз сөйледі. Өзінің айтуынша, ол Əділет министрінің ұсынысымен осы саланы жөндеу үшін Қарағандыдан келген екен. Бұл департаменттің тізгінін ұстағанына көп уақыт бола қоймаған. Дегенмен, біз осы мақаланы дайындау барысында А.Апиевке жолығып, оның да пікірін білгіміз келді. Не істеу керек, қалай істеу керек, қашан істеу керек деген сияқты сұрақтарға жауап аламыз ғой деген ниетіміз болған-ды. Есік аузында тұрған күзетші ғимарат дəлізіндегі «окошкада» отырған қызға жолығыңыз деді. Ол жерде отырған қыз «бастықтың қабылдауына қатысты мəселені мен шеше алмаймын, «начальницаға» жолығыңыз» деді. Ал ол жерде «начальницасы» жоқ екен. «Ол қайда?» деген сұрағымызға əлгі қыз «начальница» жоғарыда отырады, қашан төменге түсетінін білмеймін» деді. Дегенмен, бастық қыз да келді, құжатымызды көрді, бірақ лəм-мим үндеген жоқ. Сонымен, күзетшінің алдынан бір қайтып, «окошкадағы» қыздың алдынан тағы қайтып, «начальницасынан» жауап ала алмай, департамент бастығымен кездесуден күдер үзіп, кері қайттық. Мақаламыз аталмыш департаменттің қызметі жөнінде болса да, оның бастығының бірауыз пікірін бере алмағандығымыз сондықтан. Ал, осы бір «ауру» саланы сауықтырудың жолы туралы айтамын дейтін адам болса, сұхбаттасуға əзірміз. АЛМАТЫ.


ШАРАЙНА

Гүлфайрус ЫСМАЙЫЛОВА Қазақ мəдениеті мен өнері ауыр қазаға ұшырады. Кескіндемеші, театр жəне кино суретшісі, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері, Қазақстанның халық суретшісі, «Құрмет Белгісі», «Халықтар достығы», «Парасат» жəне І дəрежелі Достық ордендерінің иегері Гүлфайрус Мансұрқызы Ысмайы лова 84 жасқа қараған шағында дүние салды. Гүлфайрус Ысмайылова 1929 жылы Алматы қаласында туған. 1949 жылы Алматы көркемсурет училищесін, 1956 жылы И. Репин атындағы Ленинградтың кескіндеме, мүсін жəне сəулет өнері институтын бітірді. 1947-1949 жылдары Қазақ мемлекеттік консерваториясының вокалдық факультетінде оқыды. 19561957 жылдары Алматы көркемсурет училищесінде сабақ беріп, 1971-1974 жылдары Абай атындағы Қазақ опера жəне бал��т театрында бас суретші қызметін атқарды. Г. Ысмайылова бірнеше опера, балет, спектакль жəне кинофильмдерге

Жарқын бейнесі жадымда жүреді

Гүлфайрус апайдың өмірден өтуі біз үшін орны толмас қаза. Біз деп отырғаным – бүкіл Қазақстан халқы. Себебі, өмірден өнердің, қазақтың бейнелеу жəне кино өнерінің аңызы өтті. Гүлфайрус Мансұрқызы ел мəдениетінде терең із қалдырды. Ол кісінің бейнелеу өнерінде жасаған ғажап үлгілерінің орны ерекше. Жалпы қазақ мəдениетіндегі алатын орны əркез айрықша дараланып тұрады. Ол жасаған өнер туындылары қазірде ұлттық қазынаға, халықтың көркем игілігіне айналып үлгерген. Сондықтан да бұл қаза халқымыздың қабырғасына қатты батады. Осынау жарқын бейнені əрқашан есте сақтап, оның рухына, дарынына жəне өмірдегі қайсарлығына бұдан былай да басымызды ие береміз. Оның өмірлік ұстанымы, жоғары мəдениеті мен рухани бекзаттығы өнер жолынан, шығармаларынан жарқын көрініс тапқан. Бұл өнер жолы кейінгі жастарға темірқазық болып бағыт-бағдар нұсқап тұрады. Өмірлік серігі Евгений Матвеевич Сидоркин екеуі өмірде де, өнерде де соншалықты жарасымды жұптар болатын. Мен Гүлфайрус апайды кішкентай бала кезімнен білемін. Əкем Кенжеболат Шалабаев бір кезде опера театрының директоры болған-ды. Сонда Гүлфайрус Мансұрқызы театрдың бас суретшісі қызметін атқарды. Ол кісінің безендірген сахна декорациялары мені қатты əсерге бөлейтін. Кейінірек мен апайға коллекционер ретінде келіп таныстым. Өз көркемсурет галереямның жасақталуы үшін осы кісіге қарыздармын. Бейнелеу өнері галереясын ашуға ой салған негізгі идея да Гүлфайрус апайдыкі еді. Біз бірте-бірте сырлас əріптестерге айналдық, апайдан көп нəрсе үйрендім. Ұстазым десем, артық емес. 70 жылдығы тұсында Ə.Қастеев музейімен бірлесе Гүлфайрус Мансұрқызының көркем безендірілген тұңғыш альбомын шығарғанымда, апай соншалықты қуанып еді. Біз бір-бірімізге адами тұрғыдан да бауыр бастық. Үйіне жиі барып, əңгіме-дүкен құратынбыз. Анам, Қазақ телевизиясының тұңғыш дикторларының бірі Лəзиза Аймашева екеуі сырлас құрбылар болатын. Соның да əсері шығар, Гүлфайрус апайды өмірден өтті деуге қимаймын. Жарқын бейнесі əрқашан жадымда жүретіні анық.

Əлем жаѕалыќтары

декорация мен костюмдер эскиздерін жасады. Ол «Күлəш Байсейітова Қыз Жібек ролінде» (1962), «Ұйғыр қыздары» (1966) картиналарының, «Халық шеберлері» триптихының (1967), Ш.Жиенқұлова (1958), Ш.Жандарбекова (1960-1961), Б. Төлегенова (1963-1964), Ə.Қастеев (1966) портреттері мен көптеген натюрморттардың авторы. 1950 жылдан киноға түскен: Тыгрена («Аласталған Алитетте»), Ботакөз (осы аттас фильмде, 1957), Тана («Қыз Жібекте», 1972) тағы басқа да кейіпкерлердің образын сомдаған. Гүлфайрус Мансұрқызы мəдениет жəне өнер саласында көптеген шəкірттерді тəрбиеледі. Қазақ мəдениеті мен өнерінің танымал қайраткері Гүлфайрус Ысмайылованың жарқын бейнесі жадымызда əрдайым сақталады.

Тəңірінің көзі түскен талант еді

Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі. Қазақстанның Суретшілер одағы.

Қимайтын, қия алмайтын адам Гүлфайрус Мансұрқызы Ысмайылова өзінің табиғи талантымен, адами сұлулығымен қазақ халқының маңдайына берген бірегей асылдарының бірі еді. Мəскеуден 50-ші жылдары оқу бітіріп келген бір топ талантты жастар қазақ бейнелеу өнерінің жаңа кəсіби мектебін қалыптастырған болса, солардың ішіндегі жалғыз қыз, аса дарын иесі болатын. Сол дарынының арқасында суретін сала жүріп кинодағы Ботагөз ролін студент кезінде орындап, бəріміздің əлі күнге көз алдымыздан кетпейтін бейне қалдырды. Көп жылдар Абай атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық опера жəне балет театрының бас суретшісі қызметін өте жемісті атқарды. Ол кісінің жасаған декорациялары мен киім нобайлары бүгін музей жəдігерлері болып тұр. Əрине, бəрінен бұрын Гүлфайрус Мансұрқызының кескіндеме өнеріне қосқан үлесі өлшеусіз құндылықтар. Əсіресе, портрет жанрында Күлəш Байсейітованың,

Шолпан Жандарбекованың, Шара Жиенқұлованың, Əбілхан Қастеев пен Мұхтар Əуезовтің бейнелері ұрпақтан ұрпаққа қалатын тарихи, рухани ескерткіштер. Сондай-ақ, апамыз өз елінің жоғарыдағыдай абзал азаматтарымен қоса қазақ туған жер табиғаты мен дастарқанына дейін бейнелеп, еліне деген сүйіспеншілігін, аналық мейірімін көрсетті. Халқы да өз перзентін жақсы көрді. Халық суретшісі құрметті атағын берді, омырауына ордендер мен медальдар тағылды. Апамыз арамыздан қайтпас сапардың кемесіне мініп кетіп барады. Қимайтын, қия алмайтын адам деп осы кісілерді айтады екен ғой. Амал қанша ... Жаныңыз жəннатта болсын, аяулы Гүлфайрус апа! Байтұрсын ӨМІРБЕКОВ, Қазақстан Суретшілер одағы басқармасының төрағасы. АЛМАТЫ.

Гүлмира ШАЛАБАЕВА, «Ою» көркемсурет галереясының иесі, Т.Жүргенов атындағы Өнер академиясының профессоры.

Гүлфайрус Ысмайылова кең ауқымды, үлкен өредегі шынайы шебер болатын. Ол талай опералар мен балеттерді, драмалық спектакльдерді безендірген театр суретшісі. Сонымен бірге сұңғатшы, бейнелеу өнерінің майталман шебері. Қазақстанның көптеген мəдениет жəне өнер қайраткерлерінің портреттерін келістіре салды. Солардың ішінде Күлəш Байсейітова, Шолпан Жандарбекова, Мұхтар Əуезов, Əбілхан Қастеев сияқты үлкен тұлғаларды айтар едік. Ол сонымен бірге бірқатар балет киімдерінің үлгілерін де өмірге əкелді. Спектакльдерді көркемдеп безендірді. Бұлардың ішінде Великановтың «Қамбар мен Назым» балеті, Брусиловскийдің «Ер Тарғын», Рахмадиевтің «Алпамыс» операларының декорациялары есімде. Соның бəрінде əсем өрнектелген, қайталанбас өз қолтаңбасы болатын. Табиғат бір адамның басына барша дарынды жомарттықпен үйіп-төгетін жағдайлар сирек кездеседі. Гүлфайрус Мансұрқызы осындай тағдыр сыйына кенелген, тəңірінің көзі түскен талант еді. Өзі ақылды, өзі сұлу, дауысы да тамаша. Драмалық дарыны да ғажап-тын. Соған қоса ғажайып суретшілік өнер дарыған жан еді. Қайсар қазақ қызы өз дарынының елеусіз қалып, қалғып кетуіне жол бермеді. Ол өнерін жарқыратып сыртқа шығара білді. Сөйтіп, өзімен бірге халқының да мерейін тасытты. Елге өрімдей жас кезінен көп қырлы, бір сырлы талант ретінде танылды. Ол «Аласталған Алитет» атты «Мосфильм» киносына да түсті. Өзіміздің «Қазақфильмдегі» «Ботагөз», «Қыз Жібек» фильмдерінде де ойнады. Гүлфайрус Мансұрқызы өз буынының, тұтас бір дəуірдің жарқын өкілі. Актриса, қоғам қайраткері, өнер иесі. Бекзат адам. Соның сыртында жай ғана зифа дидарлы сұлу əйел. Ол кісі жайында өткен шақта айту мен үшін өте қиын. Өмірде де, қызмет бабында да көп араластық, апалысіңлідей сыйластық. Ол қазақ өнерінде шын мəнінде жарқын із қалдырған адам. Суретшілер одағының қоғамдық өміріне белсене қатысты. Мəскеудегі Бүкілодақтық суретшілер съезіне сан мəрте барды. Сонда апамыздың биік мəртебесі, озық тұлғасы, адами тартымдылығы даралана көрініп тұратын. Қай жерде де жиынның гүліне айнала білуші еді. Кез келген шығармашылық адамының өмірден кетуі өкінішті. Осы қаза жанымызға айрықша батуда. Туыстары үшін ғана емес, бүкіл Қазақ елі үшін ауыр қаза. Гүлфайрус апайдың жатқан жеріне жайлылық тілеймін. Топырағы торқа, иманы жолдас болсын. Сабила ҚҰМАРОВА, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.

 Толғандырар тақырып

Кіші Аралдыѕ келешегін ойласаќ... Арал теңізі жағасында тағдырын да, ырыздық-несібесін де телегейінен тапқан тұрғындар үшін қобалжулы күндер туып, бүкіл əлем оны қасірет аймағы деп мойындаған кезеңде, оның тақсыреті мен тауқыметін бірге көтеріп келе жатқан біздің жарғақ құлағымыз не естімеді... Өлкеміз бен өскелең ұрпағымыздың болашағын ойлап еріксіз егілген, үмітпен елеңдесіп емінген күндеріміз қаншама? Бері келе Кеңес қоғамының өзі қаңсытқан аймағына қамқор болуынан қайыр жоқ екенін ұққан соң не айтылса да елең етпейтін халге де жеткенбіз. Тəубе дейміз, тəуелсіздік таңы атты, танабы тозаңға айналған теңізге де назар аударылып, тірлігін түзеп, тынысын кеңейтуге мүмкіндік ашатын қадамдар жасалды. САРАТС халықаралық жобасы бірінші кезеңінің іске асырылуына байланысты Қаратерең-Көкарал бөгеті, Ақлақ тоспасы салынып, өңірдің өңін кіргізді, өзегін жалғады. Біз, теңізбен тағдырын тұтастырған ұрпақ, Президентіміз Н.Ə.Назарбаевтың Арал топырағында тұрып: «Мен Аралға көмектессем бе деген арманымның орындалғанына аса қуаныштымын» деп тебірене сөйлеген сөзін толғанбай, еміренбей еске ала алмаймыз. Қазаққа қиындығын жеңілдетіп, қасіретін ұғар қамқор ұл берген Құдайға алғысымызда шек жоқ. Аңқасы əбден кепкен аймағымыздың ахуалы əлде де жандана түсуінен үміттеніп, САРАТС жобасы екінші кезеңінің басталуын

7

www.egemen.kz

14 мамыр 2013 жыл

үздіге күтіп отырған қауымбыз жəне оны бар қиындыққа төзіп, теңіз танабында тапжылмай түтін түтетіп отырған ел келешегі үшін кезек күттірмейтін қажеттілік деп есептейміз. Осыған байланысты негізінен екі жоба ұсынылып отырғанынан да хабардармыз. Оның бірі, Сарышығанақтан екінші бөгет тұрғызып, екі сатылы теңіз жасау, екіншісі, Қаратерең-Көкарал бөгетін 46 метрлік деңгейге көтеру. Мұның қайсысы Кіші Аралдың келешегін кемелдірек ете алады деген түйінді сұраққа жауап бермес бұрын мына сұрақтың басын ашып алалықшы. Мемлекеттің қыруар қаржысын жұмсап, САРАТС жобасының екі бірдей кезеңін іске асырудағы басты мақсат не? Арал қаласы маңындағы қолтыққа «қос уыс» су жеткізіп, қалаға су жеткіздік деп даңғаза жасау ма? Əлде, аймақтың экологиялық ахуалын жақсартумен бірге, экономикалық ресурстарын кеңейтіп, қайта дамуын түпкілікті қалыптастыру ма? Мақсат біріншісі болса, шығынға қарамай қаржыны төгеміз, каналдар қазамыз, жол саламыз, тағы да Қаратерең-Көкарал шамасында жаңадан бөгет тұрғызамыз, сатылы теңіз жасап мақсатқа жетеміз. Алайда, осыдан сəл əрірекке көз салсақ, мынаны болжау қиын емес: қолтығымыз көп ұзамай толады, қалған су сатыланып Кіші Аралға құяды, одан ауысқан су қазіргіше кенезесі кепкен Ұлы теңізге аударылып, алқынған бұта-бұта мен жыра-жыраның арасында

кебеді де су босқа рəсуа болады. Туризм дамытылмақшы танапта кемелер мен қайықтардың аудан орталығына еркін жете алмай текке тұсалатыны бір басқа. Біздің қарапайым пайымымызға мұнан басқа перспектива көрінбейді. Мына нақты ақиқатқа назар аударалықшы. Ғалымдардың есебі бойынша соңғы тоғыз жылда Сырдария арнасы арқылы сағаға 64,3 текше шақырым су келген. Соның Кіші Аралды сақтауға тек 24,5 текше шақырымы пайдаланылыпты, ал 2011 жылы қабылданған 4,6 текше шақырым судың бар болғаны 1,2 текше шақырымы ғана Кіші Аралға құйылып, қалған қыруар су Ұлы теңіздің ыстықтан ықылық атқан ындынында ысырап болған. Осыған қоса қаншама балық сумен бірге бөгеттен құлап, қайраңдарда аң мен құсқа жем болғанын жəне табиғатта өскен, тоғандарда қаншама еңбекпен өсірілген миллиондаған майшабақтардың бөгеттің құларлығында қырылғанын көрген көзде не жазық бар. Обал дегенді ойына да алмайтын, қара басын күйттеген біреу болмаса, бұл сөзімізді ешкім де жоққа шығара алмасына кепілміз. Айтылған айғақтарымыз нені көрсетеді? Бұл Қаратерең-Көкарал бөгетінің деңгейін көтермей, яғни екінші жобаны іске асырмай Кіші Аралдың келешегі кемел бола алмайтыны даусыз екендігін көрсетеді. Сондықтан, бөгетті қажетті деңгейге жеткізіп, артық судың Көкаралдың қарсы бетіндегі көне табиғи арна арқылы Ұлы теңізді құтқаруға

мүмкіншілік бар, əлі кеппеген терең тұсына тура құйылуына, сөйтіп ол бетте де балық өндірісінің қайта жандануына жол ашу керек. Қазір Кіші Аралдан сонау 80-жылдардың алдындағы, теңіз деңгейі 42 м. белгіде тұрған кездегі балық ауланып отыр, яғни бұл, шын мəнісінде қайта тірілген аймақта, балық шаруашылығы перспективасының зорлығына күмəн жоқ деген сөз. Сонымен, теңіз акваториясын мейлінше кеңейтіп, өңірдің экологиялық ахуалын айықтырумен бірге, экономикалық мүмкіншіліктерін молайтатын, шығыны да аз, шешуі де жеңіл бұл бағыттың тиімділігі талассыз. Біз теңізден тағдырын бөле-жармайтын, оның кемел де, кепкен де шағын көзбен көріп, көңілге түйген, айдынды Аралымыздың ең болмаса бір бөлігі болашақ ұрпақтың көзайымы болса екен, біз көрген қиындық пен теңіз қасіретін олар көрмесе екен деген, теңіз жағасын қасиетті мекені, киелі қонысы деп білген қарапайым жандармыз. САРАТС жобасының екінші кезеңінің тез арада басталуы мен онда төңірегімізді мейлінше түлете түсуге мол мүмкіншілік ашатын жобаның қолдау тауып, тілегіміздің ескерілерінен үміттенеміз. Қаратереңдік тұрғындар атынан: Шынтемір ƏМИШАЕВ, зейнеткер-ұстаз, Президент Алғыс хатының иегері.

Қызылорда облысы, Арал ауданы.

Рейханлыдаєы жарылысќа кім кінəлі?

Түркия өкіметі Сириямен шекарада 46 адамның қаза табуына апарып соқтырған Рейханлы қаласындағы жарылысты ұйымдастырды деген күдіктілерді ұстады. Өткен сенбі күні Түркия ішкі істер министрлігі қылмысқа көрші Сирия кінəлі деп атаған болатын. Бірақ 12 мамыр күні терроршылардың түріктер екені анықталған.

Осыған байланысты Дамаск Анкараны шекарадағы жағдайға бақылау жасамайды деп айыптап отыр. Сирия аумағына Израиль əуе соққыларын жасағаннан кейін өңірдегі ахуал бұрынғыдан бетер шиеленісе түсті. «Хезболла» ұйымы болса Тель-Авивтің əрекеті Израиль оккупациялаған аумақтағы күресті жандандыруға таптырмас себеп деп түсініп отыр. Айта кету керек, Рейханлыдағы жарылыс 11 мамыр күні орын алған болатын. Соның салдарынан 46 адам қаза тауып, 120 адам түрлі дене жарақаттарын алды.

Болгария бўрынєы таѕдауында ќалды

Елдің экс-премьері Бойко Борисов басқаратын «Азаматтар Болгарияның еуропалық дамуы үшін» оңшыл центристік партиясы мерзімінен бұрын өткен парламент сайлауында басым дауысқа ие болды. Бұл ақпарат алдын-ала алынған ресми мəліметтер негізінде таратылып отыр.

Үстіміздегі жылдың наурызында ТКШ қызметі бағасының өсуіне байланысты орын алған жаппай наразылықтар салдарынан отставкаға кетуге мəжбүр болған экс-премьердің жеңісі болгар астанасында жаңа наразылық акцияларын туындатты. Ұлттық мəдениет сарайы алдында оппозиция белсенділері мен полиция арасында қақтығыстар орын алған. Жүздеген наразылық білдірушілер құқық қорғау органдары өкілдеріне тас лақтырса, полиция өз кезегінде жиналған топты резеңке тоқпақпен ұрып таратпақ болған.

Бірлескен жаттыєулар ґткізуде

АҚШ пен Оңтүстік Корея 13 мамыр күні Оңтүстік Корея жағалауларында бірлескен əскери-теңіз жаттығуларын бастады. Бұл туралы жергілікті баспасөзге сілтеме жасай отырып, ВВС агенттігі хабарлаған.

Екі күнге созылатын жаттығуларға америкалық «Нимиц» атомды авиатасығышы бастаған соққы беруші топ қатысатын болады. Бұл топтың құрамына сонымен бірге екі зымырандық эсминец пен зымырандық крейсер кірмек. Өткен аптада Солтүстік Корея өкіметі КХДР-ға қарсы бағытталған ашық қоқан-лоқы жəне арандату деп атай отырып, жаттығулар өткізуге қарсылық білдірген болатын. Онда «америкалық жəне оңтүстіккореялық жауларының ядролық соғыс белсенділігіне байланысты Корея түбегіндегі ядролық соғыс тəуекелі бұрынғыдан бетер өсе түсті», деп атап көрсетілген.

Иран Сирия жґніндегі конференцияєа ќатысуєа дайын

Иран сыртқы істер министрі Али Акбар Салехи Ресей мен АҚШ ұсынған идея бойынша өткізілетін Сирия жөніндегі халықаралық конференцияға өз елінің қатысуға дайын екенін мəлімдеді.

Немістің Der Spiegel газетіне берген сұхбатына Салехи Иранның əлі күнге дейін конференцияға шақырту алмағанын, дегенмен өз елінің оған қатысуға дайын екенін айтқан. Оның мəлімдеуінше, Иран тарабы үкімет пен Сирия оппозициясы арасындағы келіссөздердің басталуына ықпал ете алар еді. Сондайақ Салехи Иранның кез келген тараптың жаппай қырып-жоятын қару пайдалануына принципті түрде қарсы екенін де жеткізген.

Министрдіѕ орынбасары ќамауєа алынды

Грузия ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Гела Хведелидзені 12 мамыр күні ІІМ бас инспекциясының қызметкерлері тұтқынға алған. Министрлік баспасөз қызметінің ақпаратынша оған Грузия қылмыстық кодексінің 157-бабы, 2-бөлігінде қарастырылған қылмыс бойынша айып тағылып отыр.

Тергеу Гела Хведелидзенің журналист Георгий Паресашвилидің жеке өмірі туралы бейнематериалды интернетте заңсыз таратқанын анықтаған. Ішкі істер министрі Ираклий Гарибашвилидің айтуынша, Гела Хведелидзе өз кінəсін мойындаған көрінеді. Ал бейнекадрларды таратуға келсек, ол БАҚ-тарда ІІМ мен оның жеке өзіне қатысты жала жабу науқаны басталғаннан кейін ол осындай қадамға барған. «Біртұтас ұлттық қозғалыс» өкілдері Хведелидзе тұтқындалғаннан кейін өзге де адамдарға қатысты тергеу əрекеттері жалғасатын болады деп күтуде.

КХДР-да ќорєаныс министрі ауысты

Генерал-полковник Чан Чон Нам Солтүстік Корея халық қарулы күштерінің жаңа министрі болып тағайындалды. Ол осы міндетті сегіз айға жуық атқарған генерал Ким Кек Сикті алмастырды. Бұрынғы министрдің неліктен отставкаға кеткені əзірге белгісіз.

Ким Кек Сик қорғаныс министрі лауазымына өткен жылдың қазан айында тағайындалған болатын. Шетелдік бақылаушылардың пікірінше, отставкаға кеткен министр əскери басшылықта қатаң тəртіп ұстанушылардың бірі болған. Кейбір тұжырымдар бойынша КХДР басшысы əскери басшылықты жасарту мақсатында осындай қадамға барып отыр. Өйткені, Ким Кек Сиктің жасы 75-те болса, оның орнына келген министр 50-де.

Кеннедиді ґлтірген кім?

Америка Құрама Штаттарының президенті Ричард Никсонның бұрынғы көмекшісі Роджер Стоун өзінің жаңа кітабында Джон Ф.Кеннедиді қатыгездікпен көпшілік алдында өлтіруге бұйрық берген адамның есімін атаған.

Роджер Стоунның айтуынша, президент Кеннедидің ажалына оның Даллас аумағы бойынша қозғалу бағытын тікелей өзі бекіткен Линдон Б.Джонсон кінəлі. Оның үстіне Джонсон Кеннедиді өлтірді деп танылған Ли Харви Освальдтің ажал құшуына себепкер болған Джек Рубимен де байланыста болған көрінеді. Роджер Стоунның Кеннеди өлімінің құпиясын ашқан кітабы үстіміздегі жылдың қазан айында саудаға түсетін болады. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


8

www.egemen.kz

14 мамыр 2013 жыл

 Қылмыс пен жаза

 Өңір өмірі

Істіѕ кґзін табу – уаќыт талабы

Басынан бəрін баянсыз бастаєан

Айқын НЕСІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Əбілəзов елден ќашар жолды ертеден ойластырєан сияќты Қазақстанның банк жүйесіне қайта оралған Мұхтар Əбілəзов басынан бəрін бүгінгі күні жетіп отырған дəрежедей болуын тереңінен ойластырып алғанға ұқсайды. Күннен күн өтіп, атышулы алаяқтың оқыс басқан əрбір қадамының қағанағы қарая бастағаннан мұның бəрі судың бетіне қалқып шыққан майдай үлпілдеп көрінуге айналды. Енді, міне, Əбілəзов пен оның команд��сының даңғыраған аттары Британияның заңгерлері ортасынан естіле бастады. Бұл жерде біз «команда» деген сөзді де жəй «компания үшін» айтып отырмыз. Əйтпесе «Əбілəзов пен оның командасы» деген тіркеске телінген офшорлық жүйедегі кəсіпорындар да, оларда айналымда жүрген қыруар қаржы да түгелдей бір адамға – тек Əбілəзовтің өзіне ғана тиесілі екенін жақсы білеміз. Енді, міне, осы «команданың» аты қазір Ұлыбританияның адвокаттары мен судьялары төңірегінен дүркіреп естіліп тұр. Бұған Альбион жерінде шығатын The Independent деген басылымның таратқан тың мəліметтері себеп болды. Сол газеттің баян етуінше, дəл бүгінгі таңда Ұлыбританияның адвокаттары мен соттарына тапжылмас жұмыс тауып беріп отырған ең алдыңғы саптан Қазақстан да көрініпті. Бұған, əлбетте, «қырық жерде жаны бар» алаяқ Мұхтар Əбілəзов жəне «Ко»-ның тікелей қатысы да, сіңірген еңбегі де жеткілікті. Бұл əңгіменің əлқиссасы былай. Əлгіндегі басылым Британияда соңғы жылдары сот жүзінде қаралып жүрген бірқатар процестерді арнайы зерттеп көреді. Қызық үшін. Мұның соңы қандай тұжырымдарға апарып соқтыратынын білу үшін. Ал оның соңы шынында тіпті қызық болып шығады. Газет журналистері сонда Англияның төрелік соты бір жылдың ішінде қараған істерге амалсыз аялдайды. Сөйтсе, осы сот шығарған 705 шешімнің 62 пайызы бір-бірімен соттасып жатқан бөгде елдің азаматтарына қатысты шығарылған екен. Демек, төрелік сот өз елінің азаматтары көтерген істердің бəрін жиып-теріп былай қойып, негізінен

шет елдерден келген келгінбайлардың бір-бірлерімен ырылдасқан ырғылжың дауларына қазылық жасап отыруға қарай ауа құлаған ғой. Бұл сонда нені көрсетеді? Əлбетте, шетелдік талап-арыз берушілердің осы даудың көніне салатын сыйақы-қаламақыларының көптігін білдіреді. Сосын «бал ұстаған бармағын жалайдының» үрдісімен ағылшынның судьялары да осылай қарай емешектері үзіліп, аттың басын бұрып кеп жібереді. Əрине, сот процесі жүрген жерде адвокаттар да жүреді. Олар енді анау-мынау ақшаға жалдана қоймайды. Мұның шынында солай екеніне төменде көз жеткізетін боласыздар. Ал əзірге шет елдерден келетін нағыз қалталы жəне ашықауыз алпауыттармен жұмыстың қалай жалғасатынын айтып берейік. Біз «алпауыттар» деп бөріктерін қазандай етіп отырған адамдардың өзі шын мəніне келгенде жеті атасынан бері алтынның буына мастанып өсіп келе жатқан нағыз ақыр заманның байлары емес. Олардың да дені өздері тұрған мемлекеттің немесе жекелеген кісілердің ақшаларын арсыздықпен иемденіп кеткендерден құралады. Сондықтан да мұндайлар табан ақы, маңдай терімен табылмаған немесе арғы бабаларынан бері мұра болып жалғасып келе жатпаған тосын ақша мен берекесіз байлықты осындайда судай шашып, не болғанда да жеңіске жетуден ешбір қиналмайды. Байқап отырған болсаңыздар, Мұхтар Əбілəзов пен оның командасының Қазақстаннан алып кеткен орасан зор қаржылары да бұларға мирастық жолмен берілмеген байлық болатын. Сондықтан олар да адвокаттар мен судьяларға ақша шашудан беттері шімірікпеді. Соның арқасында манағы 62 пайыздық өлшемнің ішіндегі Қазақстан азаматтарының Лондондағы қорғаушыларға берген ақшасы бойынша көрсеткіші екінші орынға берік табан тірепті. Мұнда бірінші орынға миллиардерлерінің саны жағынан бізді жүз орап алатын АҚШ азаматтары шықса, оның соңын ала Қазақстан мен

Қарағанды мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2013 жылғы 30 мамырда сағат 10.00-де республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде № 7 аукцион өткізеді Аукционға голланд əдісі бойынша ұсынылады: 1.Газ 31029 автокөлігі, м/н. М553DB, 1993 жылы шығарылған. Тұрған жері: Қарағанды қаласы, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының кеңсесі) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы баға – 51400 теңге. Алғашқы баға – 514000 теңге. Ең төменгі баға – 25700 теңге. 2.Газ 31029 автокөлігі, м/н. М817DB, 1996 жылы шығарылған. Тұрған жері: Қарағанды қаласы, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының кеңсесі) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы баға – 83800 теңге. Алғашқы баға – 838000 теңге. Ең төменгі баға – 41900 теңге. 3.Газ 3102 автокөлігі, м/н. М569DB, 1996 жылы шығарылған. Тұрған жері: Қарағанды қаласы, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының кеңсесі) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы баға – 100300 теңге. Алғашқы баға – 1003000 теңге. Ең төменгі баға – 50150 теңге. 4.Ваз 21074 автокөлігі, м/н. М571DB, 1997 жылы шығарылған. Тұрған жері: Қарағанды қаласы, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының кеңсесі) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы баға – 71700 теңге. Алғашқы баға – 717000 теңге. Ең төменгі баға – 35850 теңге. 5.Ваз 21074 автокөлігі, м/н. М488DB, 2000 жылы шығарылған. Тұрған жері: Қарағанды қаласы, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының кеңсесі) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы баға – 75800 теңге. Алғашқы баға – 758000 теңге. Ең төменгі баға – 37900 теңге. 6.Ваз 2107 автокөлігі, м/н. М594DB, 1998 жылы шығарылған. Тұрған жері: Қарағанды қаласы, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының кеңсесі) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы баға – 48300 теңге. Алғашқы баға – 483000 теңге. Ең төменгі баға – 24150 теңге. Кепілді жарна – 10782 теңге. Голланд əдісі бойынша аукцион өткізу тəртібі: Аукционшы жекешелендiру нысанының бастапқы бағасын жариялайды жəне жаңа бағаны жариялай отырып, оны мəлiмделген қадаммен төмендетедi. Аукционшы баға жарияланған кезде аукциондық нөмiрдi бiрiншi көтерген қатысушының нөмiрiн атайды жəне балғаны соғып, осы жекешелендiру нысаны бойынша оны жеңiмпаз деп жариялайды. Егер аукционшы жекешелендiру нысанының ең төменгi бағасын жариялаған кезде қатысушылардың бiр де бiреуi осы жекешелендiру нысанын сатып алуға ниет бiлдiрмесе, онда бұл жекешелендiру нысаны сауда-саттықтан алынып қалады. Егер бағаны жариялаған сəтте екi немесе одан көп нөмiр көтерiлсе, ондай жағдайда аукционшы бағаны жеңiмпаз анықталған сəтке дейiн тiркелген қадам көлемiне көтере

бередi. Жарияланған қадам сауда-саттықтың голланд əдiсi бойынша белгiленген қадамына, бiрақ ұлғайту жағына тең болуы тиiс. Егер бағаны арттыру кезiнде өз нөмiрлерiн бiр мезгiлде көтерген сауда-саттыққа қатысушы тұлғалардың бiр де бiреуi оны арттырылған баға бойынша сатып алуға тiлек бiлдiрмесе, онда аукционшы жеребе тастау рəсiмiн қолданады. Егер сауда-саттық өту сəтiнде жекешелендiру нысанын бiр ғана қатысушыға сатуға жол берілетін үшiншi жəне одан кейiнгi саудасаттықты қоспағанда, пайдаланылмаған кепiлдi жарнасы бар тек бiр ғана тiркелген қатысушы қалса, жекешелендiру нысаны бойынша сауда-саттық өтпеген болып саналады. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркелу үшін мына құжаттарды тапсыру қажет: 1) Ережеге сəйкес нысан бойынша саудасаттыққа қатысуға өтінім; 2) Жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын; құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін жеке тұлғаға бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі; Заңды тұлғалар үшін: жарғының жəне заңды тұлғаның мемлекеттік тіркеу туралы куəлігінің нотариалды куəландырылған көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін заңды тұлғаға бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі; 3) кепілді жарнаның енгізілгенін растайтын төлем құжатының түпнұсқасы мен көшірмесін. Қатысушы сауда-саттықтан кейін жүгінген кезде төлем құжатының түпнұсқасы қайтарылады; 4) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куə ландыратын құжаттың түпнұсқасын, сондай-ақ салыстырғаннан кейін қайтарылып берілетін түпнұсқасын қоса бере отырып, заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін не заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың нотариалды куəландырылған көшірмесін ұсыну қажет. Акционерлік қоғамдар олардың акцияларына иелік ететін акционерлік қоғамдар туралы ақпаратты қамтитын акционерлер тізілімінен (ақпараттық хабарлама жариялану сəтіндегі) үзінді-көшірменің түпнұсқасын ұсынады. Шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне/ немесе орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасымен бірге құрылтай құжаттарының нотариалды расталған көшірмелерін ұсынады. Аукцион өткізілетін мекен-жай: Қарағанды қ., Костенко к-сі, 6. Сауда-саттыққа қатысуға өтінімдерді қабылдау осы ақпараттық хабарлама жарияланған күннен басталады жəне аукцион өткізуге дейін бір сағат қалғанда мына мекен-жайда аяқталады: Қарағанды қ., Костенко к-сі, 6, 11-бөлме. Кепілді жарналар Қарағанды мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті мемлекеттік мекемесінің шотына төленеді: депозиттік шот KZ060705012170172006, ҚР ҚМ Қазынашылық комитеті, БИК KKMFKZ2A, БИН 120240019369, КБе 11, КНП 171. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты Қарағанды қаласындағы мына телефон арқылы алуға болады: 8(7212) 42-57-53.

Швейцарияның жылпостары қабаттаса шауып бара жатқан көрінеді. Басылымның баяндауынша, Британия адвокаттарының осындай ашықауыздардан жырып алатын ақшалары да сұмдық. Былай қарап отырсаң, Лондонда жүрген заңгерлердің бір жылда табатын қаржысы біздің бір облыстың бюджетіне пара-пар десе болғандай. Енді өзіңіз байқап қараңыз, оның көлемі артық-кемі жоқ 3,5 млрд. фунт стерлинг екен. Бұл неткен ақша! Егер осыны бар-жоғы жүз қаралы адамның бөлісіп алатынын еске алсаңыз, дүниедегі бар ақшаны адвокаттар алып отыр екен деген ойға қаларыңыз əбден анық. Міне, ақшаның осыншалықты мөлшерге дейін жетуінде Қазақстан олигархтарының (Əбілəзов деп түсініңіз) қосып отырған үлестерінің қанша екенін тағы пайымдап көріңіз. Ал Қазақстаннан шыққан 86 дауласушы қаржысының 90 пайызының БТА-банктің бұрынғы басшысы, өз елінен 6 миллиард доллардан астам сомадағы қаржыны алаяқтықпен алып кетуші ретінде айыпталушы Мұхтар Əбілəзовке тікелей қатысы бар. Қазіргі таңда бұл іс бойынша жекелеген 11 сот талап-арызы қаралғалы тұр. Бұл істерге кемінде 50 заңгер тартылған. Ал Мұхтар Əбілəзов сот өз шешімін орындамағаны үшін 22 айға түрмеге қамау жөнінде үкім шығарғаннан кейін Ұлыбританиядан кетіп қалған. Басылымның мəліметіне қарағанда, Британия билігі алдағы уақытта ірі ауқымды коммерциялық істердегі сот баж салығын көтеру жөнінде реформа жасамақ ниетте. Мұның өзі ағылшынның қарапайым салық төлеушілері үшін айқын басымдық алып берген болар еді. Құрыш НҰРЫМБЕТ.

Əдетте қандай да істің барысы бас тапқы қадамға байланысты екені аян. «Сəттілікке тəттілік» дегендей, жұмыстың жандана жүруі қалпында жалғасып, жаңғырық қағуы жақсы жағдай қалыптастырады десек, сондай жағымды нышан өндірісті өңір тынысынан білінетіндігін атауға бо лады. Мұны жылдың алғашқы үш айындағы аяқ алыстың алымды болуына орайғы мəліметтер ай ғақтайды. Соған сүйен сек, аймақ экономикасының негізгі саласының бас ты көрсеткіші – өнер кəсіптік өнді ріс көлемі 399,6 миллиард теңге құрауы жетістіктерге ұмтылудың үлкен ұшқынын көрсетеді. Рас, əлемдік қаржылық дағдарыс сал қыны тимей өтпей отырған «Арселор Миттал Теміртау» АҚ пен «Қазақмыс» корпорациясы жұмысын бұрынғысынша сақтай алғанда өсу қарқыны бұдан гөрі жоғарырақ болар еді. Дегенмен, осын дай жағдайларға қарамастан, да мудың жаңа белестеріне биіктеу мүмкіндігі күш пен қуаттың басқа да қайнар көздері аз еместігін танытады.

Бұл уақыт ерекшелігіне сəйкес бір икемділік болса, сон дай-ақ инвестициялық бел сенділіктің артуы өркендеу шараларын толастатпауға қолайлы жағдайлар жасап келеді. Облыс кəсіпорындарына дем берген 57 миллиард теңге инвестиция нəтижесінде іске асырылудағы 42 ірі жобаның 22-сі бүгінде толық күшіне енген. Жыл аяғына дейін тағы 10 жаңа өндіріс ашылып, 1135 жұмыс орны пайда болмақтығы құлашты кеңге жайдыра түседі. Бұл ретте «Сарыарқа» еркін экономикалық аймақтағы 11 компанияның өтімді өнімдер өндіруге кірісуінің ықпалы зор болып отыр. Мұнымен бірге экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етуге шағын жəне орта бизнестің үлесі де салмақтануы оң құбылыс саналады. Мəселен, аталған сала бойынша өткен мерзімде 117 миллиард теңге өнім өндіріліп, қызмет көрсетілуі өңірдің екінші тынысына тың лептің дер кезінде есуіне қуантады. Осындай өркенді өзгерістер облыс қазынасының молығуына игі септігін тигізуде. Бюджеттің кіріс бөлігіне бірін ші тоқсанда ғана жоспардан тыс 1,2 миллиард теңге түсуі жағдайдың жалпы жай-күйін анық байқатар

дерек. Соның нəтижесінде əлеуметтік бағдарламалардың тиянақты орындалуына қол ұзартылуда. Мысал үшін бұған дейін де тұрғын үй құрылысы жөнінен елімізде алдыңғы орыннан көрініп жүрген облыс осынау үлгілі үрдісті сақтап, биыл да көптеген тұрғынды қуанышқа бөлеуге берік. Оған үш айда 97 мың шаршы метр үй пайдалануға берілуі мықты негіз қалайды. Аймақ басшысы Бауыржан Əбдішев бірінші тоқсанның қорытындысына арналған жиында айтып өткендей, өңірдің дамуына өзіндік серпін беруге тиіс мүмкіндіктер аз емес, мұқият талдап, қарауды қажет ететін мəселелер көп. Үдемелі индустриялық-инновациялық даму мемлекеттік бағ дарламасының негізгі бағыттарын орындауды ерекше бақылауға алып, сапалы мониторингті қамтамасыз ету, шығарылатын өнімді қайта өңдеу бойынша жобаларды жүзеге асыру, инвестициялар тартуды ұлғайту, Біртұтас экономикалық кеңістік елдері кəсіпорындарымен бірлескен іс-қимылды жетілдіру қажеттігі алға қойылды. Істің көзін тапқанға табыс көл-көсір екені еске салынып, барлық деңгейдегі буындарға осындай міндет жүктелді.

Кəсіби шеберлік жетілдіру жїйесі Қазіргі заманда жас мамандардың білімі мен кəсіптік іскерлігі алдымен бағаланады. Өндіріс орындары заманауи технология түрлерімен толық жасақталған, жұмыс сапасына жауапкершілік күшейтілген сайын оларға қойылар талап биік. Мұндай деңгейден қөріне білу үшін өз ісінің шебері болуы керектігі əркімге міндет. Оқытудың дуалды жүйесі соған қол жеткізуге мүмкіндік беруімен танылып келеді. Оны қолданып, тəжірибеге енгізу жөнінен облыста үлгілі үрдіс қалыптасқан. Теміртауда өткен «Техникалық жəне кəсіптік білім беруде оқытудың дуалды жүйесін енгізу тəжірибесі» тақырыбындағы республикалық форумда

бұл мəселе жан-жақты тал қыланды. Онда ортаға салынғандай облыста еңбек нарығында сұранысқа ие жас мамандарды даярлауда, арнаулы оқу бітірген əрбір түлектің жұмысқа орналаса алуына кепілдік кең. Былтыр аймақтағы кəсіптік-техникалық колледж дерден қанат қағушы 900 түлектің бəрі оқытудың осы жүйесіне қамтылғандар. 9 пайызы бірден жұмысқа қабылданды. Өңірде дуалды оқытуды енгізуге байланысты əлеуметтік əріптестік бойынша өзара іс-қимылдың айтарлықтай тəжірибесі жинақталған. Колледж жəне лицейлер, бірқатар шетелдік жəне отандық, соның ішінде «СамұрықҚазына» ҰƏК» АҚ кəсіпорындары арасында ынтымақтастық туралы

меморандумдар жасалған. Соған сəйкес болашақ слесарьлар, дəнекерлеушілер, токарьлар, механизаторлар, экскаваторшылар оқуды өндірісте кəсіптік біліктілік шыңдауға ұштастырады, аға əріптестері тағылымынан өтеді. Бүгінде жеткіншектерді ерте бейіндеу негізінде үздіксіз кəсіптік білім беру моделі əзірленіп, сыннан өткізіліп жатыр. Бұл мектеп оқушыларының болашақ мамандықтарын дұрыс таңдай білуіне ықпал жасайды. Форумға қатысушылар дуалды оқытудың осындай озық əдістерімен танысып, талқыдағы мəселеге қатысты ойлары мен ұсыныстарын бөлісті. ҚАРАҒАНДЫ.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Алматы қаласы мемлекеттік жəне жекешелендіру департаметі республикалық меншіктегі жылжитын жəне жылжымайтын мүлік нысандарын сату жөніндегі аукциондық сауда-саттық өткізу туралы хабарлайды I. Сауда-саттық 2013 жылғы 29 мамырда сағат 10.00-де мына мекен-жайда өтеді: Алматы қ., Достық даңғылы, 134. Кепілді жарна – 103 000 теңге. I. Голланд əдісі 1. « Толқын» кооперативінің 1992 ж.с. № 102 гаражы, жалпы алаңы 27,8 ш.м., орналасқан мекен-жайы: Алматы қ., Казыбек би к-сі,191. Баланс ұстаушы – «Мемсараптама» РМК, бастапқы баға – 21 400 000 теңге, ең төменгі баға – 515 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 4 280 000 теңге). Назар аударыңыз! Сауда-саттыққа қойылған жылжымайтын нысандар жер телімінің құнын есепке алусыз сатып алушыға оларды заңда белгіленген тəртіпте кейіннен ресімдеумен сатылады. II. II. Сауда-саттық 2013 жылғы 29 мамырда сағат 11.00-де мына мекен-жайда өтеді: Алматы қ., Достық д-лы, 134. Кепілді жарна – 30 000 теңге. Голланд əдісі 1. Ваз 21213 110-00 автомəшинесі, 2003 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 726 НО, Алматы қ., Мақатаев к-сі, 15. Баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитетінің Алматы қаласы бойынша аумақтық инспекциясы» ММ. Бастапқы баға – 2 768 620 теңге, ең төменгі баға – 387 700 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 553 724 теңге). 2. Reno Symbol автомəшинесі, 2005 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 730 НX, Алматы қ., Республика алаңы, 4. Баланс ұстаушы – Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Алматы қаласы бойынша ММ, бастапқы баға – 2 000 000 теңге, ең төменгі баға – 281 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 400 063 теңге). 3. Ваз 21093 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 749 СЕ, Алматы қаласы, Майлин көшесі,234. Баланс ұстаушы – ІІМ Кинологиялық орталығы ММ, бастапқы баға – 2 767 000 теңге, ең төменгі баға – 388 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 553 334 теңге). 4. Volkswagen Passat автомəшинесі, 1995 жылы шығарылған, мем. нөмірі К 203 КР, Алматы қаласы, Өтепов көшесі, 29. Баланс ұстаушы – ІІМ Алматы академиясы ММ, бастапқы баға – 3 200 000 теңге, ең төменгі баға – 447 000 теңге (нысанның алғашқы ба��асы – 638 147 теңге). 5. Ваз 21099 автомəшинесі, 2000 жылы шығарылған, мем. нөмірі К 219 КР, Алматы қаласы, Өтепов көшесі, 29. Баланс ұстаушы – ІІМ Алматы академясы ММ, бастапқы баға – 1 845 000 теңге, ең төменгі баға – 259 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 368 953 теңге). 6. Ваз 21093 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі К 199 КР, Алматы қаласы, Өтепов көшесі, 29. Баланс ұстаушы – ІІМ Алматы академиясы ММ, бастапқы баға – 1 761 000 теңге, ең төменгі баға – 247 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 352 237 теңге). 7. Газ 33021 автомəшинесі, 1996 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 672 AW, Алматы қаласы, Өтепов көшесі,29. Баланс ұстаушы – ІІМ Алматы академиясы ММ, бастапқы баға – 3 230 000 теңге, ең төменгі баға – 452 200 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 646 029 теңге). 8. Ваз 2106 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 485 СЕ, Алматы қаласы, Жібек жолы көшесі, 15. Баланс ұстаушы – Алматы қаласы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы) ММ, бастапқы баға – 1 712 000 теңге, ең төменгі баға – 240 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 342 417 теңге). 9. Ваз 21074 автомəшинесі, 2003 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 619 CL, Алматы қаласы, Жібек жолы көшесі, 15. Баланс ұстаушы – Алматы қаласы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті

(қаржы полициясы) ММ, бастапқы баға – 1 335 000 теңге, ең төменгі баға – 187 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 266 940 теңге). 10. Ваз 21099-20 автомəшинесі, 2003 жылы шығарылған, мем нөмірі А 006 ВК, Алматы қаласы, Жібек жолы көшесі, 15. Баланс ұстаушы – Алматы қаласы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы) ММ, бастапқы баға – 2 260 000 теңге, ең төменгі баға – 317 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 451 983 теңге). 11. Ваз 21099 автомəшинесі, 2004 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 525 СХ, Алматы қаласы, Жібек жолы көшесі, 15. Баланс ұстаушы – Алматы қаласы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы) ММ, бастапқы баға – 2 800 000 теңге, ең төменгі баға – 391 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 558 502 теңге). 12. Ваз 21150 автомəшинесі, 2001 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 491 СС, Алматы қаласы, Жібек жолы көшесі, 15. Баланс ұстаушы – Алматы қаласы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы) ММ, бастапқы баға – 1 638 000 теңге, ең төменгі баға – 230 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 327 655 теңге). 13. Газ 22171 автомəшинесі, 1998 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 807 СА, Алматы қаласы, Жібек жолы көшесі, 15. Баланс ұстаушы – Алматы қаласы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы) ММ, бастапқы баға – 1 800 000 теңге, ең төменгі баға – 251 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 358 281 теңге). 14. Газ 3110 автомəшинесі, 2001 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 630 СА, Алматы қаласы, Жібек жолы көшесі, 15. Баланс ұстаушы – Алматы қаласы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы) ММ, бастапқы баға – 1 663 000 теңге, ең төменгі баға – 233 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 332 636 теңге). 15. Ваз 21099 автомəшинесі, 2003 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 515 CL, Алматы қаласы, Жібек жолы көшесі, 15. Баланс ұстаушы – Алматы қаласы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы) ММ, бастапқы баға – 2 860 000 теңге, ең төменгі баға – 400 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 571 807 теңге). 16. Ваз 2106 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 486 СЕ, Алматы қаласы, Жібек жолы көшесі, 15. Баланс ұстаушы – Алматы қаласы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы) ММ, бастапқы баға – 1 205 000 теңге, ең төменгі баға – 169 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 241 039 теңге). 17. Ваз 21099 автомəшинесі, 2004 жылы шығарылған, мем нөмірі А 535 СХ, Алматы қаласы, Жібек жолы көшесі, 15. Баланс ұстаушы – Алматы қаласы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы) ММ, бастапқы баға – 2 282 000 теңге, ең төменгі баға – 320 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 456471 теңге). 18. Паз 3205-110 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 751 DK, Алматы қаласы, Дарын-1 ш/а, 47-үй. Баланс ұстаушы – «Бөбек» ұлттық ғылыми-практикалық, білім беру жəне сауықтыру орталығы» РМҚК, бастапқы баға – 4 100 000 теңге, ең төменгі баға – 574 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 819 967 теңге). 19. Паз 3205-110 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 750 DK, Алматы қаласы, Дарын-1 ш/а, 47-үй. Баланс ұстаушы – «Бөбек» ұлттық ғылыми-практикалық, білім беру

жəне сауықтыру орталығы» РМҚК, бастапқы баға – 3 730 000 теңге, ең төменгі баға – 522 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 746 016 теңге). 20. Toyota Hiase 100 автомəшинесі, 1995 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 733 DK, Алматы қаласы, Дарын-1 ш/а, 47-үй. Баланс ұстаушы – «Бөбек» ұлттық ғылыми-практикалық, білім беру жəне сауықтыру орталығы» РМҚК, бастапқы баға – 2 856 000 теңге, ең төменгі баға – 400 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 571 206 теңге). 21. Газ 3302 автомəшинесі,1997 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 732 DK, Алматы қаласы, Дарын-1 ш/а, 47-үй. Баланс ұстаушы – «Бөбек» ұлттық ғылыми-практикалық, білім беру жəне сауықтыру орталығы» РМҚК, бастапқы баға – 2 574 000 теңге, ең төменгі баға – 361 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы –514 824 теңге). 22. Toyota Hi Ace автомəшинесі, 1995 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 725 DK, Алматы қаласы, Дарын-1 ш/а, 47-үй. Баланс ұстаушы – «Бөбек» ұлттық ғылыми-практикалық, білім беру жəне сауықтыру орталығы» РМҚК, бастапқы баға –3 784 000 теңге, ең төменгі баға – 530 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы –756 771 теңге). 23. Hyundai My County автомəшинесі, 1998 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 723 DK, Алматы қаласы, Дарын-1 ш/а,47-үй. Баланс ұстаушы – «Бөбек» ұлттық ғылыми-практикалық, білім беру жəне сауықтыру орталығы» РМҚК, бастапқы баға – 5 041 000 теңге, ең төменгі баға – 706 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 1 008 223 теңге). 24. Man Si 232 автомəшинесі, 1996 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 722 DK, Алматы қаласы, Дарын-1 ш/а, 47-үй. Баланс ұстаушы – «Бөбек» ұлттық ғылыми-практикалық, білім беру жəне сауықтыру орталығы» РМҚК, бастапқы баға – 5 904 000 теңге, ең төменгі баға – 827 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы –1 180 751 теңге). 25. Hyundai H 100 автомəшинесі, 1996 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 726 DK, Алматы қаласы, Дарын-1 ш/а, 47-үй. Баланс ұстаушы – «Бөбек» ұлттық ғылыми-практикалық, білім беру жəне сауықтыру орталығы» РМҚК, бастапқы баға – 2 870 000 теңге, ең төменгі баға – 402 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 573 648 теңге). 26. Паз 3205-110 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі А 752 DK, Алматы қаласы, Дарын-1 ш/а, 47-үй. Баланс ұстаушы – «Бөбек» ұлттық ғылыми-практикалық, білім беру жəне сауықтыру орталығы» РМҚК, бастапқы баға – 3 430 000 теңге, ең төменгі баға – 480 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 685 986 теңге). 27. Ваз 2107 автомəшинесі, 1996 жылы шығарылған, мем. нөмірі К 196 КР, Алматы, қаласы, Ержанов көшесі, 52а. Баланс ұстаушы – ҚР ІІМ Көліктегі Оңтүстік-Шығыс ІІД ММ, бастапқы баға – 314 000 теңге, ең төменгі баға – 31 000 теңге (нысанның алғашқы бағасы – 62 800 теңге). Аукцион өткізу тəртібі мен сауда-саттық жеңімпазын анықтау шарты Голланд əдісі бойынша. Аукционшы жекешелендірілетін нысанның бастапқы бағасын жариялайды жəне оны жарияланған қадаммен төмендетеді. Жарияланған баға жағдайында бірінші болып аукциондық нөмір көтерген қатысушы жекешелендірілетін аталған нысан бойынша жеңімпаз болып танылады.Егер аукционшы жекешелендірілетін нысанның ең төменгі бағасын жариялаған кезде қатысушылардың бір де біреуі оны сатып алуға тілек білдірмесе, онда бұл нысан сауда-саттықтан алынып қалады. Егер баға жарияланған сəтте бір мезгілде екі немесе одан көп нөмір көтерілсе, онда аукционшы жеңімпазды анықтау сəтіне дейін тіркелген қадамның шамасына қарай бағаны арттырады. Жарияланған қадам голланд əдісі бойынша сауда-саттықта белгіленген қадамға тең болуы қажет, бірақ ұлғайту жағына қарай. Егер бағаны көтеру кезінде бір мезгілде өз нөмірлерін көтерген сауда-саттыққа қатысушылардың бір де біреуі арттыру бағасы бойынша оны сатып алуға тілек білдірмесе, онда аукционшы жеребе тастау

рəсіміне жүгінуге қақылы. Жекешелендірілетін нысан бойынша сауда-саттық мынадай жағдайда болмады деп саналады, егер оны өткізу сəтінде пайдаланбаған кепілді жарнасы бар тіркелген тек бір қатысушы қалса, бұған сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша үшінші жəне одан кейінгі сауда-саттықтарды қоспағанда онда жекешелендірілетін нысан жалғыз қалған қатысушыға сатуға рұқсат етіледі. Сауда-саттыққа белгіленген тəртіпте тіркеуден өткен жеке тұлғалар, мемлекеттік емес заңды жəне шетелдік заңды тұлғалар жіберіледі. Бір кепілді жарна бір лотты сатып алуға құқық береді. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркелу үшін мына құжаттарды тапсыру қажет: 1. Ережеге сəйкес нысан бойынша саудасаттыққа қатысуға өтінім; 2. Жеке тұлғалар үшін: төлқұжаттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын жекеше теңдестіру нөмірмен, құжаттың көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны салықтық есепке қою фактісін растайтын салық органы берген құжаттың көшірмессі не аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банкет анықтаманың т��пнұсқасын; құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін жеке тұлғаға бір жұмыс күні ішінде қайтарып беріледі; Заңды тұлғалар үшін: жарғының жəне заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы,бизнес-теңдестіру нөмірімен куəлігінің нотариалды куəландырылған көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны салықтық есепке қою фактісін растайтын салық органы берген құжаттың көшірмесі не аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін заңды тұлғаға бір жұмыс уақыты ішінде қайтарып беріледі; 3. Кепілді жарнаның енгізілгенін растайтын төлем құжатының түпнұсқасы мен көшірмесін. Қатысушы сауда-саттықтан кейін жүгінген кезде төлем құжатының түпнұсқасы қайтарылады; 4. Заңды тұлға өкілінің өкілеттерін куəландыратын құжаттың түпнұсқасын, сондай-ақ салыстырғаннан кейін қайтарылып берілетін түпнұсқасын қоса бере отырып, заңды тұлғаның өкілі төлқұжатының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін не заңды тұлғаның өкілі төлқұжатының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың нотариалды куəландырылған көшірмесін ұсыну қажет. Акционерлік қоғамдар олардың акцияларына иелік ететін акционерлік қоғамдар туралы ақпаратты қамтитын акционерлер тізілімінен (ақпараттық хабарлама жариялану сəтіндегі) үзіндікөшірменің түпнұсқасын ұсынады. Шетелдік заңды тұлғалар орыс тілінде аударылып нотариалды куəландырылған аудармасымен бірге құрылтай құжаттарының нотариалды расталған көшірмелерін ұсынады. Аукционға қатысуға өтінімдер қабылдау ақпараттық хабарлама жарияланған күннен мына мекен-жайда басталады: Алматы қ., Достық даңғылы,134, 206- бөлме жəне аукцион басталуға дейін бір сағат қалғанда аяқталады. Кепілді жарна Алматы қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік есеп-шотына төленеді: БИН – 120340013492, ИИК – KZ 250705012170180006 ҚР Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитетіне, БИК ККМFКZ2A, мекеме коды – 2170180, бенефициар коды – 11, КНП – 171 (кепілді жарна мөлшеріне банктік қызмет төлемі кірмейді). Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты (727) 313-07-85 телефоны жəне сайты арқылы білуге болады www. gosreestr. kz


«Қазақстан Халық Жинақ Банкі» Акционерлік қоғамы (Қазақстан Республикасы, 050008, Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В»)

«ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫҚ БАНКІ» АҚ АКЦИОНЕРЛЕРІНЕ АРНАЛҒАН АҚПАРАТТЫҚ ХАБАР «Қазақстан Халық Банкі» АҚ (бұдан əрі – «Банк») Қазақстан Республикасының «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңы 24-бабының талаптарын орындау үшін 2012 жылғы қызметінің нəтижесіне сəйкес Банктің артықшылықты акциялары жəне Банктің қарапайым акцияларына айырбасталатын артықшылықты акциялары бойынша дивиденд төлеу туралы хабарлайды: 1) Орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, индекс 050008, Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В»; Банктік деректемелері: Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Монетарлық операцияларды есепке алу басқармасы; БИК – NBRKKZKX, корреспонденттік шоты – KZ87125KZT1001300313, БСН – 940140000385, КБЕ – 14; 2) дивиденд төленетін кезең – 2012 жыл; 3) Банктің бір артықшылықты акциясына жəне қарапайым акцияға айырбасталатын артықшылықты акциясына есептелген дивиденд мөлшері – «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Жарғысына жəне Бағалы қағаздардың мемлекеттік тізілімінде 2005 жылғы 29 наурызда № А3387 болып тіркелген Акциялар шығарылымы проспектісіне сəйкес – 11 теңге 20 тиын (он бір теңге 20 тиын); 4) дивиденд төлеу басталатын күн – 2013 жылғы 21 мамыр; 5) дивиденд төлеудің тəртібі мен нысаны: Банктің артықшылықты акциялары жəне Банктің қарапайым акцияларына айырбасталатын артықшылықты акциялары бойынша дивиденд алуға құқылы акционерлердің тізімі 2013 жылғы 16 мамыр күнгі 00 сағат 00 минуттағы жағдай бойынша жасалады; дивиденд төлеу 2013 жылдың 21 мамырынан бастап 31 мамыры аралығында жүргізіледі; дивиденд төлеу тəсілі: қолма-қол ақшамен жəне/немесе қолма-қолсыз төлем нысанында. Банктің артықшылықты акциялары жəне қарапайым акцияларына айырбасталатын артықшылықты акциялары бойынша дивиденд төлеу мəселесі жөнінде қосымша ақпарат алу үшін «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың Топ капиталын басқару департаментіне мына мекен-жай бойынша хабарласу қажет: 050008, Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В», байланыс телефондары: (8-727) 330 1091, 259 0599.

Борышкердің мүлкін (активтерін) сату бойынша сауда-саттықты жүргізу туралы ақпараттық хабарлама Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Қылмыстық-атқару жүйесі комитеті түзеу мекемелерінің шаруашылық жүргізу құқығындағы «Еңбек» республикалық мемлекеттік кəсіпорыны (бұдан əрі – «Еңбек» РМК), ҚР, Астана қаласы, Сейфуллин көшесі, 18/2 СТН 620200328372, БСН 080740017519 оңалту басқарушысы борышкердің мүлкін (активтерін) сату бойынша сауда-саттықтың жүргізілетіндігі туралы хабарлайды, ол Актау қаласы, 28-шағын аудан, автовокзал ғимараты, №11 бөлме мекенжайы бойынша 2013 жылдың 5 маусымында 15.00 сағатта өткізіледі. Борышкердің негізгі қызмет түрі қылмыстық-атқару жүйесі саласында өндірістік қызметті жүзеге асыру жəне сотталғандарды жұмыспен қамтуды ұйымдастыруды жүзеге асыру болып табылады. Мүлік сауда-саттыққа 1 лотпен қойылады. Лот №1 – Өндірістік ғимараттар жер учаскесімен 35,4813 га, 1,9286 га, тұрақты жер пайдалану құқығын беретін акт, кадастр №13-200-075-249, 13-200-075-251, салыну жылдары 1976 – 1993, ауданы 51 405 ш.м., Манғыстау облысы, Ақтау қаласы, Өндірістік аймақ, ГМ-172/1 мекемесіне қарсы. Сауда өткізу əдісі голланд. Бастапқы баға - 833 410 000 теңге, ең төменгі баға - 120 000 000 теңге. Кепілді жарна лоттың ең төменгі сомасының 10% мөлшерінде «Еңбек» РМК, БСН (ИИН) 080740017519, ИИК KZ918560000000472976, АО «БанкЦентрКредит», БИК KCJBKZKX Кбе 16, КНП 171 банк шотына төленеді. Өтiнiмдер қабылдау жəне сауда-саттыққа қатысуға тiлек бiлдiрушi тұлғаларды тiркеу осы хабарлама жарияланған күннен кейінгі күннен бастап, «Еңбек» РМК «Еңбек-Ақтау» филиалы, Ақтау қаласы, Өндірістік аймақ, ГМ-172/1 мекемесі, 2-қабат, тел. 8 (7272) 54-44-77, 54-41-08 мекенжай бойынша жұмыс күндері 9.00 сағаттан бастап 18.00 сағатқа дейін қабылданады, түскі үзіліс 13.00 сағаттан бастап 14.30 сағатқа дейін. Өтiнiмдерді қабылдау жəне сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу сауда-саттық басталғанға дейiн бiр сағат бұрын аяқталады. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркелу үшін құжаттар өзімен не үшінші тұлғаның өкілеттігі бойынша өкілдігі тиісті түрде ресімделген болса сауда-саттықты ұйымдастырушыға ұсынылады. Қосымша ақпаратты Астана қаласы, Сейфуллин көшесі, 18/2, 201-бөлме, т. 8(7172) 57-02-95 мекенжайы бойынша жəне Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігінің сайтынан www. minfin.gov.kz алуға болады. Конкурсты ұйымдастыру бойынша шағымдар Астана қаласы, Кравцов көшесі, 18, 103-бөлме мекенжайы бойынша 9.00 сағаттан бастап 18.30 сағатқа дейін қабылданады, түскі үзіліс 13.00 сағаттан бастап 14.30 сағатқа дейін, т. 8(7172) 37-12-32, эл.почта: knd_astana@at.minfin.kz.

Борышкердің мүлкін (активтерін) сату бойынша сауда-саттықты жүргізу туралы ақпараттық хабарлама Қ.И. Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті келесі кафедралар бойынша профессорлықоқытушылар құрамының лауазымдық орнын басу (лауазымдық қызмет мерзімі немесе келісімшарт мерзімі ағымдық семестрде аяқталатындар үшін) конкурсын жариялайды: «Гидрогеология жəне инженерлік геология»: профессор – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 2 бірлік; «Мұнай жəне газды химиялық қайта өңдеу технологиясы»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, профессор – 1 бірлік, доцент – 2 бірлік, аға оқытушы – 2 бірлік; «Мұнай жəне газ өнеркəсібінің машиналары мен жабдықтары»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, доцент – 3 бірлік, аға оқытушы – 4 бірлік; «Геологиялық суретке түсіру, пайдалы қазбалар кен орындарын іздеу жəне барлау»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, профессор – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 4 бірлік; «Мұнай жəне газ кен орындарын игеру»: профессор – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 5 бірлік; «Мұнай жəне газ кен орындарын пайдалану жəне баптау»: доцент – 2 бірлік, аға оқытушы – 5 бірлік; «Маркшейдерлік іс жəне геодезия»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, профессор – 2 бірлік, доцент – 2 бірлік, аға оқытушы – 4 бірлік; «Тау-кен жəне металлургиялық машиналары мен жабдықтары»: профессор – 2 бірлік, доцент – 2 бірлік, аға оқытушы – 5 бірлік; «Автоматтау жəне басқару»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, профессор – 1 бірлік, доцент – 3 бірлік, аға оқытушы – 2 бірлік; «Радиотехника, электроника жəне телекоммуникация»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, профессор – 1 бірлік, доцент – 2 бірлік, аға оқытушы – 5 бірлік; «Есептеу техникасы»: профессор – 1 бірлік, доцент – 3 бірлік, аға оқытушы – 5 бірлік; «Желі мен жүйелерді программалық қамтамасыз ету»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, профессор – 2 бірлік, доцент – 2 бірлік, аға оқытушы – 5 бірлік; «Ақпараттық технологиялар»: профессор – 1 бірлік, доцент – 3 бірлік, аға оқытушы – 5 бірлік; «Математика»: профессор – 2 бірлік, доцент – 2 бірлік, аға оқытушы – 4 бірлік; «Робот техника жəне автоматиканың техникалық құралдары»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, профессор – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 5 бірлік; «Көтеру-тасымалдау машиналары жəне гидравлика»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, профессор – 1 б��рлік, аға оқытушы – 3 бірлік; «Қолданбалы механика жəне машина құрылымдарының негіздері»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, профессор – 1 бірлік, доцент – 5 бірлік, аға оқытушы – 3 бірлік; «Станок жасау, материалтану жəне машина жасау өндірісінің технологиясы»: профессор – 1 бірлік, аға оқытушы – 7 бірлік; «Стандарттау, сертификаттау жəне машина жасау технологиясы»: профессор – 2 бірлік, аға оқытушы – 6 бірлік; «Сызба геометриясы жəне инженерлік графика»: аға оқытушы – 2 бірлік; «Сəулет жəне дизайн»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, профессор – 2 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 5 бірлік; «Құрылыс»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, профессор – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 3 бірлік; «Инженерлік жүйе жəне желі»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 2 бірлік; «Тіршілік қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау»: профессор – 2 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 4 бірлік; «Өнеркəсіптегі менеджмент жəне маркетинг»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, доцент – 2 бірлік, аға оқытушы – 3 бірлік; «Қаржы»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 4 бірлік; «Бағалау, есеп жəне аудит»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 3 бірлік; «Өнеркəсіптік экономика»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 3 бірлік; «Қолданбалы экология»: профессор – 2 бірлік, аға оқытушы – 8 бірлік; «Жалпы жəне теориялық физика»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, доцент – 2 бірлік, аға оқытушы – 8 бірлік; «Электроэнергетика жəне технологиялық кешендерді автоматтандыру»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 6 бірлік; «Қолданбалы химия»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 5 бірлік; «Ғарыштық құралдарды пайдалану»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, профессор – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 2 бірлік; «Қоғамдық пəндер»: профессор – 1 бірлік, доцент – 3 бірлік, аға оқытушы – 5 бірлік; «Қазақ тілі»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік; «Шетел тілдері»: доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 2 бірлік; «Дене тəрбиесі»: кафедра меңгерушісі – 1 бірлік, доцент – 1 бірлік, аға оқытушы – 10 бірлік. Біліктілікке қойылатын талаптар: Кафедра меңгерушісі: жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білім, ғылыми дəреже, педагогикалық жəне басшылық лауазымындағы еңбек өтілі 5 жылдан аса болуы. Профессор: жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білім, ғылыми дəреже, «профессор» ғылыми атағы мен ғылыми педагогикалық қызметтегі еңбек өтілі 5 жылдан аса болуы. Доцент: жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білім, ғылыми дəреже, ғылыми атағы мен ғылыми педагогикалық қызметтегі еңбек өтілі 5 жылдан аса болуы. Аға оқытушы: жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білім, магистр академиялық дəрежесі, ғылыми педагогикалық қызметтегі еңбек өтілі 3 жылдан аса, сонымен қатар оқытушылық қызмет 1 жылдан аса немесе мамандығы бойынша тəжірибелік еңбек өтілі 2 жылдан аса болуы. Мекен-жайымыз: Алматы қ., Сəтбаев көшесі, 22. Анықтама телефондары: 8 (727) 257-71-13, 8(727) 257-70-20, 257-70-23.

9

www.egemen.kz

14 мамыр 2013 жыл

Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының ұйғарымымен «KASTEL» ЖШС банкроттығы жөнінде іс қозғалды. Іс мына мекен-жайда қаралады: Астана қаласы, Абай даңғылы, 36үй, 3-қабат.

Определением специализированного межрайонного экономического суда города Астана в отношении ТОО «KASTEL» возбуждено дело о банкротстве. Дело будет рассматриваться по адресу: город Астана, проспект Абая, дом 36, 3-этаж.

Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының ұйғарымымен «Улан-Астана» ЖШС банкроттығы жөнінде іс қозғалды. Іс мына мекен-жайда қаралады: Астана қаласы, Абай даңғылы, 36-үй, 3-қабат.

Определением специализированного межрайонного экономического суда города Астана в отношении ТОО «Улан-Астана» возбуждено дело о банкротстве. Дело будет рассматриваться по адресу: город Астана, проспект Абая, дом 36, 3-этаж.

«Ұлттық ғарыштық зерттеулер мен технологиялар орталығы» АҚ 2012 жылғы жай акциялар бойынша дивидендтер төлеу туралы хабарлайды. «Ұлттық ғарыштық зерттеулер мен технологиялар орталығы» АҚ (Алматы қ., Шевченко к-сі, 15, СТН 600900609748, ИИК KZ626010131000107664 «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-та, Алматы қ., БИК HSBKKZKX) Қоғамның жалғыз акционері 02.05.2013 ж. бір жай акцияға 21,50 теңгемен есептегенде 2012 жылдың қорытындысы бойынша Қоғамның жай акциялары бойынша дивидендтер төлеу туралы шешім қабылданғаны жөнінде хабарлайды. Дивидендтерді төлеу ҚР республикалық бюджетіне ақша қаражатын аударым жолымен 14.05.2013 ж. жүргізілетін болады.

АО «Национальный центр космических исследований и технологий» объявляет о выплате дивидендов по простым акциям за 2012 год. АО «Национальный центр космических исследований и технологий» (г. Алматы, ул. Шевченко, 15, РНН 600900609748, ИИК KZ626010131000107664 в АО «Народный Банк Казахстана», г. Алматы, БИК HSBKKZKX) сообщает, что 02.05.2013 г. единственным акционером Общества принято решение о выплате дивидендов по простым акциям Общества по итогам 2012 года, в расчете 21,50 тенге на одну простую акцию. Выплата дивидендов будет произведена 14.05.2013 г. путем перечисления денежных средств в республиканский бюджет РК.

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Қылмыстық-атқару жүйесі комитеті түзеу мекемелерінің шаруашылық жүргізу құқығындағы «Еңбек» республикалық мемлекеттік кəсіпорыны (бұдан əрі – «Еңбек» РМК), ҚР, Астана қаласы, Сейфуллин көшесі, 18/2 СТН 620200328372, БСН 080740017519 оңалту басқарушысы борышкердің мүлкін (активтерін) сату бойынша сауда-саттықтың жүргізілетіндігі туралы хабарлайды, ол Павлодар қаласы, Комбинат көшесі, 33 мекенжайы бойынша 2013 жылдың 6 маусымында 15.00 сағатта өткізіледі. Борышкердің негізгі қызмет түрі қылмыстық-атқару жүйесі саласында өндірістік қызметті жүзеге асыру жəне сотталғандарды жұмыспен қамтуды ұйымдастыруды жүзеге асыру болып табылады. Мүлік сауда-саттыққа 1 лотпен қойылады. Лот №1 – Автобаза кешені, оның ішінде кеңсе ғимараты, жалпы ауданы 289,7 м2, автомобиль бокстары №1., 2., мотор цехы, бланк өңдеу бойынша учаскесі, жалпы ауданы 2 774,4 м2, БӨП ғимараты, жалпы ауданы 23,7 м2, темір бетон дуалы, 1986 салыну жылы, тұрақты жер пайдалану құқығын беретін акт, кадастр №14-218-131-337, ағымдағы жөндеуді қажет етеді, Павлодар қаласы, Шығыс өнеркəсіп ауданы, 337. Сауда өткізу əдісі голланд. Бастапқы баға – 128 897 000 теңге, ең төменгі баға – 30 659 530 теңге. Кепілдік жарна лоттың ең төменгі бағасының 10% мөлшерінде «Еңбек» РМК, БСН (ИИН) 080740017519, ИИК KZ918560000000472976, АО «БанкЦентрКредит», БИК KCJBKZKX Кбе 16, КНП 171 банк шотына төленеді. Өтiнiмдер қабылдау жəне сауда-саттыққа қатысуға тiлек бiлдiрушi тұлғаларды тiркеу осы хабарлама жарияланған күннен кейінгі күннен бастап, «Еңбек» РМК «Еңбек-Павлодар» филиалы, Павлодар қаласы, Павлов көшесі, 1/1, 3-қабат, 301-бөлме, тел. 8 (7182) 54-60-82, 54-6056 мекенжай бойынша жұмыс күндері 9.00 сағаттан бастап 18.00 сағатқа дейін қабылданады, түскі үзіліс 13.00 сағаттан бастап 14.30 сағатқа дейін. Өтiнiмдерді қабылдау жəне сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу сауда-саттық басталғанға дейiн бiр сағат бұрын аяқталады. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркелу үшін құжаттар өзімен не үшінші тұлғаның өкілеттігі бойынша өкілдігі тиісті түрде ресімделген болса сауда-саттықты ұйымдастырушыға ұсынылады. Қосымша ақпаратты Астана қаласы, Сейфуллин көшесі, 18/2, 201-бөлме, т. 8(7172) 57-0295 мекенжайы бойынша алуға болады. Конкурсты ұйымдастыру бойынша шағымдар Астана қаласы, Кравцов көшесі, 18, 103-бөлме мекенжайы бойынша 9.00 сағаттан бастап 18.30 сағатқа дейін қабылданады, түскі үзіліс 13.00 сағаттан бастап 14.30 сағатқа дейін, т. 8(7172) 37-12-32, эл.почта: knd_astana@at.minfin.kz.

«Банк ЦентрКредит» АҚ «Қазақстан қор биржасы» АҚ ресми тізіміне кіретін НИН KZP07Y10C336 ипотекалық облигациялар шығарылымдары жөнінен «Темірбанк» АҚ ипотекалық облигацияларын ұстаушылардың Өкілі болып табылады. Өз міндеттемелерін орындау мақсатында Өкіл «Темірбанк» АҚ облигация ұстаушылар алдындағы міндеттемелерін орындауының қамтамасыздандыруы болып табылатын кепіл мүлкінің 01.04.2013 ж. мəліметтер бойынша жай-күйін іріктеулі түрде тексерді. Жасалған іріктеулі тексеріс негізінде Өкіл кепіл мүлкінің жай-күйі мен ипотекалық облигацияларды қамтамасыз ету коэффициентінің мəні облигациялар шығарылымдары жобаларының жəне кепіл шарттарының талаптарына сай екендігін мəлімдейді. Сондай-ақ іріктеулі тексеріс нəтижесі бойынша Өкіл «Темірбанк» акционерлік қоғамына қарыздар бойынша деректердің есебін жүргізу жүйесіне ақпарат енгізуді күшейтуді ұсынды. «Темірбанк» АҚ облигация ұстаушылар алдындағы өз міндеттемелерін орындауының қамтамасыздандыруы болып табылатын кепіл мүлкінің жай-күйін тексеру үшін берілген қажетті ақпараттың шынайылығы үшін «Темірбанк» АҚ басшылығы жауапкершілік көтереді.

АО «Банк ЦентрКредит» является Представителем держателей ипотечных облигаций выпуска НИНKZP07Y10C336 АО «Темірбанк», входящих в официальный список АО «Казахстанская фондовая биржа». В целях исполнения своих обязательств Представителем была проведена выборочная проверка состояния залогового имущества по данным реестра залога по состоянию на 01.04.2013 г., являющегося обеспечением исполнения обязательств АО «Темірбанк» перед держателями облигаций. На основании проведенной выборочной проверки предмета залога Представитель сообщает, что обеспечение и значение коэффициента обеспечения ипотечных облигаций соответствует требованию проспекта выпуска облигаций и договора залога. По результатам выборочной проверки, Представитель рекомендовал АО «Темірбанк» усилить последующий контроль над вводом информации в систему учета данных по займам. Ответственность за достоверность предоставленной информации, необходимой для проведения анализа состояния имущества, являющегося обеспечением исполнения обязательств АО «Темірбанк» перед держателями облигаций, несет руководство АО «Темірбанк».

Атаулы сыйлыќтар табыс етілді Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Жерлесіміз, Кеңес Одағының Батыры Александр Викторенко мен Ұлттық ғарыш агенттігінің төрағасы, Халық Қаһарманы Талғат Мұсабаев Қызылжар өңіріндегі сапары барысында бірнеше кездесулер өткізіп, қазақстандық патриотизм тақырыбында ой-пікірлер бөлісті. Есімдері əлемге əйгілі қос ғарышкерді облыс əкімі Самат Ескендіров қабылдап, өңірдің əлеуметтік-экономикалық жағдайымен таныстырды. Мəртебелі меймандардың ардагерлермен, жастар өкілдерімен кездесулері тағылымдарға толы болды. Академик М.Қозыбаев атындағы СҚМУ-де Т.Мұсабаевқа «құрметті профессор» атағы берілді. Аллеяға шыршалар отырғызылды.

«Динамо» стадионында «Арлан» арнайы мақсаттағы бөлімнің құрылғанына 15 жыл толуына арналған шараны тамашалады. Петропавл құрылысэкономика колледжінде болып, А. Викторенко атындағы атаулы сыйлықтың 14 оқытушы мен студентке салтанатты берілу рəсіміне ортақтасты. 2002 жылдан бері ұйымдастырылып келе жатқан «Ғарыш сыйлығының» бастамашысы, Парламент Сенатының депутаты Анатолий Башмаковқа да құрмет көрсетілді. Аймақ басшысы Самат Сапарбекұлы оқу орнына 1 миллион теңгенің сертификатын табыс етті. Т.Мұсабаев гитарада сүйемелдеумен Абайдың «Кө зім нің қарасы» əні мен « Я встретил вас» романсын тамылжыта орындап берді. Солтүстік Қазақстан облысы.

Қазақстандағы БҰҰ Даму Бағадарламасы «Мемлекеттік қызметтер көрсету жəне сапасын бағалау жүйесін жақсартуға көмектесу» шеңберінде «Мемлекеттік қызмет көрсету сапасына қанағаттанушылық деңгейі бойынша халық арасында əлеуметтік сауалнама жүргізу» үшін занды тұлғалар арасында ашық конкурс жариялайды. Толық ақпаратты www.undp.kz сайтының «Тендерлер» бөлімінен таба аласыз. Барлық сұрақтар бойынша сатып алу бөлімінің үйлестірушісі Ержан Темірғалиевпен +7 7172 592550 (ішкі 2244) телефоны немесе yerzhan. temirgaliyev@undp.org электрондық поштасы арқылы хабарласуға болады. Мəлімдемені беру мерзімі: 2013 ж. 29 мамыр, жергілікті уақыт бойынша 18.00-ге дейін.

Борышкердің мүлкін (активтерін) сату бойынша сауда-саттықты жүргізу туралы ақпараттық хабарлама Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Қылмыстық-атқару жүйесі комитеті түзеу мекемелерінің шаруашылық жүргізу құқығындағы «Еңбек» республикалық мемлекеттік кəсіпорыны (бұдан əрі – «Еңбек» РМК), ҚР, Астана қаласы, Сейфуллин көшесі, 18/2 СТН 620200328372, БСН 080740017519 оңалту басқарушысы борышкердің мүлкін (активтерін) сату бойынша сауда-саттықтың жүргізілетіндігі туралы хабарлайды, ол Петропавл қаласы, Юбилейная көшесі, 2В мекенжайы бойынша 2013 жылдың 7 маусымында 15.00 сағатта өткізіледі. Борышкердің негізгі қызмет түрі қылмыстық-атқару жүйесі саласында өндірістік қызметті жүзеге асыру жəне сотталғандарды жұмыспен қамтуды ұйымдастыруды жүзеге асыру болып табылады. Мүлік сауда-саттыққа 1 лотпен қойылады. Лот №1 – 120 орындық асхана, жалпы ауданы 149,4 м2, 1972 салыну жылы, жер учаскесіне жеке меншік құқығын беретін акт (ортақ үлестік меншік), үлесі 0,0066 га, кадастр №15-234-037-211, жағдайы қанағаттанарлық, Петропавл қаласы, 2-ші Заречная көшесі, 51. Сауда өткізу əдісі голланд. Бастапқы баға – 8 446 000 теңге, ең төменгі баға – 3 912 200 теңге. Кепілді жарна лоттың ең төменгі бағасының 10% мөлшерінде «Еңбек» РМК, БСН (ИИН) 080740017519, ИИК KZ918560000000472976, АО «БанкЦентрКредит», БИК KCJBKZKX Кбе 16, КНП 171 банк шотына төленеді. Өтiнiмдер қабылдау жəне сауда-саттыққа қатысуға тiлек бiлдiрушi тұлғаларды тiркеу осы хабарлама жарияланған күннен кейінгі күннен бастап, «Еңбек» РМК «ЕңбекҚызылжар» филиалы, Петропавл қаласы, Юбилейная көшесі, 2В, тел. 8 (7152) 53-82-49, 53-76-75 мекенжай бойынша жұмыс күндері 9.00 сағаттан бастап 18.00 сағатқа дейін қабылданады, түскі үзіліс 13.00 сағаттан бастап 14.30 сағатқа дейін. Өтiнiмдерді қабылдау жəне сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу сауда-саттық басталғанға дейiн бiр сағат бұрын аяқталады. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркелу үшін құжаттар өзімен не үшінші тұлғаның өкілеттігі бойынша өкілдігі тиісті түрде ресімделген болса сауда-саттықты ұйымдастырушыға ұсынылады. Қосымша ақпаратты Астана қаласы, Сейфуллин көшесі, 18/2, 201-бөлме, т. 8(7172) 57-02-95 мекенжайы бойынша алуға болады. Конкурсты ұйымдастыру бойынша шағымдар Астана қаласы, Кравцов көшесі, 18, 103-бөлме мекенжайы бойынша 9.00 сағаттан бастап 18.30 сағатқа дейін қабылданады, түскі үзіліс 13.00 сағаттан бастап 14.30 сағатқа дейін, т. 8(7172) 37-12-32, эл.почта: knd_astana@at.minfin.kz.

Қарағанды, Шымкент, Ақтөбе, Павлодар, Қызылорда, Атырау, Тараз қалаларындағы Назарбаев Зияткерлік мектептері 2013-2014 оқу жылдарында білім алу үшін 7 сынып оқушыларын іріктеуге конкурс жариялайды: Үміткерлерден құжат қабылдау 2013 жылғы 6 мамыр мен 7 маусымға дейін келесі мекен-жайларда жүргізіледі: - Ақтөбе қ., Батыс 2 ш.а., тел. 8 (7132) 70-47-80, 70-47-83; - Атырау қ., Əйтеке би көшесі 186-үй, Кіші өнер академиясы, тел: 8 (7122) 27-01-92; - Қарағанды қ., Шахтерлер даңғылы, 62-үй, тел.8(7212) 55-88-80; - Қызылорда қ., Сұлтан Бейбарыс көшесі, 5-үй, №264 мектеп-лицей; - Павлодар қ., Ткачев көшесі 15, №42 орта мектеп, тел.8(7182)52-60-95; - Тараз қ., Төле би көшесі, 70, ТарМПИ, 3-корпус, 110-бөлме, тел. (7262) 34-35-30; - Шымкент қ., Ақжайык ш.а., Таңдаулы қалашық учаскесі, 6 құрылыс. Телефон: 8(775)9965307. Конкурс 2013 жылғы 22-23 маусымда жүргізіледі. Конкурстық іріктеудің шарттары туралы толық мəліметті www.nis.edu.kz ақпараттық ресурсынан білуге болады.

Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі белгілі театр жəне кино суретшісі, қылқалам шебері, Қазақстанның халық суретшісі Гүлфайрус Мансұрқызы ЫСМАЙЫЛОВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты туған-туыстарына көңіл айтып, қайғысына ортақтасады. Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті журналистика жəне саясаттану факультетінің ұжымы факультет деканы, ЕҰУ профессоры, алаштанушы ғалым Сақ Қайрат Өмірбайұлына əкесі, Ұлы Отан соғысының ардагері, Төлеби ауданының құрметті азаматы Өмірбай САҚҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің журналистика факультетін 1976 жылы бітірген түлектері курстастары, «Жетісу» əлеуметтік-кəсіпкерлік корпорациясы президентінің кеңесшісі Айтбек Сейітовке əпкесі АЙТБАЛАНЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Ғ.Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрының ұжымы театрдың актрисасы, ІІІ халықаралық Орта Азия елдері фестивалінің лауреаты Аида Жантілеуоваға əкесі Ізғали Лұқпанұлы ЖАНТІЛЕУОВТІҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

«Досжан темір жолы (ДТЖ)» АҚ (050000; Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 118, www.kazrail. kz) тралды жəне ершікті тартқышты сатып алу бойынша 2013 жылғы 4 мамырда сағат 10.00-де Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26 мекенжайында өткізілген қайталама ашық тендер болмады деп танылғандығы туралы хабарлайды.

Осы арқылы «ForteBank» АҚ, 13.04.2012 жылғы заңды тұлғаны қайта тіркеу туралы куəлік №5019-АҚ, орналасқан мекенжайы: Алматы қ., Медеу ауданы, Достық даңғылы, 192-үй, БСН 070940006465 (одан əрі мəтін бойынша «Банк») 15.02.2013 ж. бастап 15.05.2013 ж. дейінгі кезең үшін Банктің артықшылықты акциялары бойынша дивидендтердің кезекті төлемі туралы хабарлайды. Төлемдердің басталу күні: 15 мамыр. Дивидендтер «ForteBank» АҚ-ғы ұстаушының банктік деректемелеріне артықшылықты акциялар бойынша дивидендтердің кепілді мөлшердегі төлемдері басталған күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде аударылады. Банктің бір артықшылықты акциясына дивидендтердің кепілді мөлшері 80 (сексен) теңгені құрайды.

О.Жəутіков атындағы республикалық мамандандырылған физика-математика орта мектеп-интернатының ұжымы мектеп директорының оқу-ісі жөніндегі орынбасары Бибігүл Мұратбекқызы Саяқоваға анасы Ақжолтай ҚАРЫМБАЕВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

«Досжан темір жолы (ДТЖ)» АҚ (050000; Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 118, www.kazrail.kz) мобильді үлгідегі модульдік ғимараттар бойынша 2013 жылғы 4 мамырда сағат 11.00-де Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26 мекенжайында өткізілген ашық тендер болмады деп танылғандығы туралы хабарлайды.

Настоящим АО «ForteBank», свидетельство о перерегистрации юридического лица №5019-1900-АО от 13.04.2012г., расположенное по адресу: г. Алматы, Медеуский район, проспект Достык, дом 192, БИН 070940006465 (далее по тексту «Банк»), сообщает об очередной выплате дивидендов по привилегированным акциям Банка за период с 15.02.13 г. по 15.05.2013 г. Дата начала выплаты: 15 мая. Дивиденды перечисляются на банковские реквизиты держателя в АО «ForteBank» в течение 30 календарных дней со дня начала выплаты гарантиро��анного размера дивидендов по привилегированным акциям. Гарантированный размер дивидендов на одну привилегированную акцию Банка соответствует 80 (восемьдесят) тенге.

Туыстары мен достары Маңғыстау облыстық сотының қызметкері Ақмарал Мұқановаға əкесі НІЛДІБАЙДЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті филология факультетінің ұжымы қазақ тіл білімі кафедрасының доценті, филология ғылымдарының докторы Бекжан Əбдуəлиұлына қарындасы ГҮЛБАНУДЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

Туыстары мен достары Ғалымжан Қадыржанұлы Маукеновке ағасы, PhD докторы Бағылан Қадыржанұлы МАУКЕНОВТІҢ қайғылы қазаға ұшырауына байланысты марқұмның отбасына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


10

www.egemen.kz

14 мамыр 2013 жыл

 Қазақстан қалалары

Алматы

Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ, «Егемен Қазақстан».

 Өнер

 Жазылған жайдың жаңғырығы

Əншініѕ Газет кешігеді. ќуыршаќ мїсіні Мəселе ќашан шешіледі? Мерекелік күндері барлық мекемелер дамыл тапқанымен, елдің мəдени өмірінде түрлі оңды оқиғалар болып жатты. Соның бірі – сенбі күні Мəскеуден келген дизайнерлер Қазақстан Республикасының халық əртісі Роза Рымбаеваға оның қуыршақ бейнесін сыйға тартты. Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Ресейліктер тарапынан жа салған мұндай қадам қазақ эстрада жұлдызын əрі қуантып əрі таңғалдырды десе де болғандай. – Əр ұлттың жанын, болмысын көрсететін, халықтың шынайы сүйіспеншілігіне бөленген өнер адамдары болады. Роза Рымбаева – сондай адамдардың бірі, – дейді əншіміздің миниатюралық мүсінін Мəскеуден арнайы алып келген дизайнерлер Василий Барбье мен Сергей Амельков. Өткен жылы мəскеулік ди зайнерлердің Алматыға жолы түсіп, тəбəрік ретінде қазақ əншісінің «Мəңгілік көктем» атты үнтаспасын сатып алады. Əншінің дауысы мен əдемі бейнесі қонақтарға сəтті ой салып, Роза Рымбаеваның да қуыршақ бейнесін жасауға кіріседі. AFD тобының талантты дизайнерлерінің қолынан шыққан қуыршақтың сыры мынадай. Кез келген адам аталған компанияның кейіпкеріне айнала алмайды. AFD group дизайнерлері Барбидің портреттік қуыршақтарын жасаумен айналысады. Бұған дейін олардың қолымен Алла Пугачева, Леди Гага, Мадонна, Эдита Пьеха сынды танымал өнер саңлақтарының қуыршақ бейнесі жасалған. Жəне мұнда қуыршақтар бір данадан жасалатындықтан, эксклюзивті дүние саналады. Роза Қуанышқызы ендігі жерде бұл қуыршақ отбасылық жəдігерге айналатындығын жəне оны қастерлі жерде сақтап қоятындығын айтады. – Мүмкін бір кездері менің кейінгі ұрпақтарым əжелерінің осындай болғанын көріп, мақтанатын болар, – дейді əнші. Əншіге оның қуыршақ бейнесі Алматыдағы музыкалық үнтаспа, бейнетаспалар сатуға бейімделген «Меломан» дүкенінде табысталды. Айтқандай, бұл əйгілі əншінің алғашқы қуыршақ бейнесі емес. Бұған дейін де Ирина Верхградская атты семейлік суретші Роза Рымбаеваның кішкентай мүсінін жасаған. Ал ресейлік дизайнерлер өздерінің бұл бастамасын Роза Рымбаеваның өнеріне тəнті болғаннан ғана емес, екі елдің ынтымағына көрсетілген құрметпен жасалғандығын айтады. АЛМАТЫ.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Газет тасымалдау, пошта қызметі – еліміздің көптеген өңірлері секілді Маңғыстау облысында да өткір күйдегі мəселе. Осы жайтты арқау етіп, тілдесе кеткен тұрғынның көпшілігі жан жарасын тап басқандай-ақ, осынау мінге сын айтып ақтарыла жөнеледі. «Егемен Қазақстан» газетінің 23 наурыздағы санында менің «Қырымның қырық батыры жырының «Манастан» несі кем?» атты мақалам жарияланған болатын. Арада бір апта өткен соң Ақтау қаласының құрметті аза маты, аймаққа танымал аға Дүйсенбі Əріпов хабарласты. Ақтау қаласының теңіз жақ бетінде тұратын ол үйіне га зет тердің бірнеше санының жинақталып келетінін, осы сандардың ішінен менің жоғарыда аталған ма қаламды кездестіріп, оқып шық қандығын ризашылықпен жеткізді. Жасыратыны жоқ, салыстырмалы түрде айтсақ, газеттерді жастарға қарағанда қарттар көбірек оқиды. Үйде отырған жандар хабар айтатын «сыралғы достары» – газеттердің тезірек қолға тиюін асыға күтетіні анық, бірақ Ақтауда əзір оған қол жетпей

тұр. Бұл – бір Дүйсекеңнің емес, талай отбасының айтары. Осы мақаланы жазар алдында жуырда ғана маған наурыз айының 1-і мен 19-ы аралығындағы «Егемен Қазақстанды» жинақтап бір алғандығын, шеті жоқ газеттерді оқып беруден зайыбының шаршап, біразының оқылмай қалғандығын айтқан көршім Иса Байнекеевпен хабарластым. – Сəуір айының 5-інде осы бес күнде жарық көрген «Егемен Қазақстан» газеті келді. Сонда, наурыздың 20-сы мен 31-і аралығындағы сандардың қайда қалғаны? Кешігіп келгені өз алдына, жарық көрген сандардың түгел келмейтіні де бар. Мұның бəрі газеттерді өз оқырмандарына жеткізуге деген жауапсыздықтың салдары ма деген ой келеді, –дейді ол. Демек, ақтаулық бұл оқырман айына бір рет (наурыздың 19-ы) газет алған... Бала кезімізде жайлаудағы малды ауылдарға су таситын көліктерді асыға күтетінбіз. Сұр цистерналы көліктің көк «кəбенкісінен» белінен таңылған газет-журналды алып секіріп түскен жүргізуші əлгі газеттерді қолымызға ұстатқанша дегбіріміз кететін. Республикалық, облыстық газеттердің тілшілерімен сырттай

танысып алғаным сонша, кейін Ақтау қаласына келіп, облыстық газеттің журналистерімен кездескенде, түр-түсін алғаш көріп тұрсам да, бұрыннан танитын

адамдардай іштарта жөнелгенмін. Қазіргі газет тасымалдау саласын дағы сылбырлық ауыл бала ларының газет оқуға деген құштарлығын аяқ асты етіп жүрген жоқ па деген ой келеді. Мысалы, Маңғыстау ауданының шал ғайдағы Ақшымырау ауылына газеттің жеткізілуі – автобустың қатынауына қатысты. Ал поштаға байланысты күрделі

мəселе – қала іргесіндегі Мұнайлы ауданында. Халқы көп, поштасы аз ауданда бұл кəдімгідей «бас ауыртатын» тақырып. Жуырда арнайы көлікпен Маңғыстау-4, Маңғыстау-5 ауылдарын аралап, кездескен екі-үш тұрғынды сөзге тартқанымызда, бірде-бірінің, тіпті көрші-көлем, бір ауылда тұратын ағайын-туыстарының газет алмайтындығына, ауылда поштаның бар-жоқ екенін білмейтіндігіне көз жеткіздік. –Ауданымызда пошта қызметінің күрделі екендігі рас. Бірақ мəселеге облыстық əкімдік араласып, жағдайды шешеміз деп отыр, – дейді Мұнайлы аудандық ішкі саясат бөлімінің бастығы Қ.Садинов. Бірақ, ол аталмыш аудандағы поштаның, баспасөз өнімдерін жеткізу ісінің ахуалы туралы ақпар беруге құлықтылық таныта қойған жоқ. Қарақия ауданында пошта бөлімшесі газеттерді мектепке жеткізіп, одан əрі оқушылар тарататыны да белгілі болды. Ин тернет, радио, теледидар жылт еткен хабарды қағып алып таратып, ел-жұрттың наза рын та ласа аударып жатқан тұс та пошта саласындағы салғырттық газеттердің таралуына тұсау болып тұр. «Егемен Қазақстан» газеті Ақтаудағы баспаханада басылғанымен, сол баяғы «алыстан арбалаған» қалпынан айныған жоқ жəне бұл қиындықтың қашанға дейін созылары да белгісіз...

БАҚ қызметкерлері арасында шағын футболдан дəстүрлі түрде өтетін Сейдахмет Бердіқұловты еске түсіруге арналған дода биыл Алматы қаласында жалғасын тапты.

Бердіќўловтыѕ бəсекелі додасы Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Сейдағаңның сексен жылдығы қарсаңында өткізілген турнирдің ашылу салтанатына Спорт жəне дене шынықтыру істері агенттігі төрағасының орынбасары Тастанбек Есентаев, Сейдахмет Бердіқұловтың жан жары Күлəтай жеңгеміздің інісі Жұмағали Кенеев, баласы Заңғар, Амалбек Тшанов, Несіп Жүнісбаев, Жұмабек Кенжалин, Нұртөре Жүсіп, Рысбек Сəрсенбайұлы, Аманхан Əлім, Мамадияр Жақып секілді қазақ журналистикасының майталмандары қатысып, Сейдағаң туралы естеліктер айтты.

Маңғыстау облысы.

 Мəссаған!

Ўры малды ќыр асырады, полиция оны жасырады Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Негізі отырарлық Бекбатыр Əйменов пен аудандық полиция басшыларының бірінің арасындағы бұл дау ойламаған жерден тұтанған сияқты. Жылдың басында Қоғам ауылында үлкен жиналыс өтіп, сонда аудандық полиция бастығының орынбасары «өткен жылы бұл ауылда бар-жоғы 13 мал ұрлығы фактісі тіркелді» деп айтып жібереді ғой. Бұған ақсақал шарт ете қалады. Қалайша 13? Бұл ауылда малын ұрлатпаған үй бар ма екен? Болса да біренсаран ғана. Осыны айтқан қарияға шенділер қарсы тұрып «алдымен дəлелдеңіз» деген ғой. Сонда Бекбатыр қажы қолына қағаз, қалам алып, жиналған халыққа «кім малын ұрлатты, мына қағазға жазыңдар» депті аналардың көзінше... Сөйтіп, қолды болса да полицияның қағазына түспей, не сайда саны, не құмда ізі жоқ 200-ге жуық ұрланған мал сопаң етіп шыға келіпті. Міне, осыдан кейін ел полицияға қалай сенеді? «Былтыр бір жылда 12 сиырым ұрланды. Полицияның басшысына қайта-қайта барып жүріп, қиқумен əйтеуір, ұрланған малымның ізіне түстім. Майлытоғай деген жерде ұрылардың үстінен түсіп, 7 сиырымды қайтарды, қалған бесеуінің ақшасын берді. Үш ұрыны ұстадық. Егер полиция шындап кіріссе, ұрыларды қысыпақ тастайды. Бірақ бір енжарлық бар сияқты. Биыл бір сиырым, бір жылқым қолды болды» дейді ашынып Бекбатыр қажы Əйменов.

Иə, ш��нында бүгінде Отырар ауданында мал ұрлығы тіптен өршіп тұр. Отырар ауданы прокурорының міндетін атқарушы Мақсат Абдукаримовпен тілдескенімізде, биылғы жылдың алғашқы тоқсанында аудан аумағында жасалған 70 қылмыстың 62-сі ұрлыққа байланысты екенін, оның 45-і мал ұрлығына қатысты екенін айтты. Жоғарыда айтылған Бекбатыр ақсақалдың тірлігі аудан əкімі Бейбіт Сыздықовқа да қатты ой салса керек. Əр ауылға арнайы адам жіберіп, жəшік қойып, тұрғындардан жасырын түрде «малыңызды кім ұрлауы мүмкін, кімнен күдіктенесіз?» деген сауалдама жүргізіпті. Сөйтсе, əрбір ауылдан орта есеппен 17-18 адамның есімдері аталыпты. «Мал ұрлығының өршуіне басты себеп – жұмыссыздық, – дейді бұл жөнінде Отырар ауданының əкімі Бейбіт Сыздықов. – Жасыратыны жоқ, ауылда жұмыссыз жүрген жастар карта, басқа да құмар ойындар ойнайды. Сөйтіп, ұтылады да, амал жоқ, түн жамылып топтанып осындай шалыс қадамға барады. Қазір ауданда мал ұрлығы көбейіп кеткені соншалық, Қарабұлақтың əйгілі мал базары біз жақтан барған малдарды сатып алмайтын көрінеді. Өйткені, малды сатып алады, артынша оның ұрлық екені белгілі болып, полицияға сүйрейді, əуре қылады. Бір жағы малдың осыншама көп ұрлануына қожайындарының өздері де кінəлі. Алдымен малды, əсіресе, жылқы малын айдап жіберіп, бақылаусыз қалдырады. Бұдан басқа біз арнайы зерттеу жүргізіп, аудан

аумағында 49 отар қой бар екенін анықтадық. Соның 37-сінде малды сырттан келген адамдар бағады екен. Ол қандай адамдар? Біздің ауылдың жігіттері «ақысы аз» деп ол отарды бағуға жалданбай отырғанда, сырттан келгендер ол жерден қандай пайда табуы мүмкін? Меніңше, полиция алдымен осындай жосықсыз жүрген қойшыларды жөнге салуы керек. Ал əр ауылдан күдікті ретінде есімдері аталған адамдармен жеке-жеке сөйлестік, ақылымызды айттық. Бұдан бір нəтиже шығады деп ойлаймын». Елбасымыз, «Нұр Отан» ХДП Төрағасы Н.Назар баевтың партияға жергілікті жерлерде əкімдер мен мемлекеттік органдар басшыларының есептерін тыңдау туралы тапсырмасы бар. Жақында «Нұр Отан» ХДП ОҚОФ Саяси кеңесі бюросының мəжілісінде есеп берген Отырар ауданының əкімі Бейбіт Сыздықов əңгіме арасында осылай деп ағынан жарылды. Əрине, əкім бұл мəселе жанына қатты батқан соң айтып отыр. Əйтпесе, ұлылардың Отаны – Отырарда оңды тірліктер көп. Жалпы алғанда, киелі ауданда мемлекеттік бағдарламалардың орындалу барысы көңіл көншітерлік. Бірақ соңғы кездері отырарлықтарды мал ұрлығы «ойбайлатып» тұрғаны жасырын емес. Бұған кімді кінəлаймыз? Пəрменсіз полицияны ма, жоқ, бейғам жатқан мал иесін бе? «Мал ашуы – жан ашуы» деген, əрине, адам өз ауылдасын бекерден-бекерге ұры тұтпайтыны белгілі. Өйткені, ұры алыстан келмейді. Əйтсе де, əр ауылдан аты аталған күдіктілердің екі қолын көтеріп, жасаған қылмыстарын мойындайтынына күмəніміз көп. «Ұсталмаған ұры емес» деген, олардың да «алдымен дəлелдеп ал» демесіне кім кепіл?

Биылғы турнирге «Егемен Қазақстан», «Хабар» агенттігі, «Қазақстан» ұлттық арнасы, СТВ телеарнасы «Шыңғыс хан» журналы, «Қазақ газеттері» АҚ, «Алматы» телеарнасы, «Таң» телеарнасы, «Алаш медиа», «Заң газеті», «Айқын» газеті, «Жас Алаш» басылымы секілді командалар қатысты. Ал турнирдің жеңімпазы финалда «Алматы» телеарнасының командасын ұтқан «Заң газетінің» ұжымы болды. Үшінші орынды «Хабар» агенттігінің командасы иеленді. Турнир соңында жеңіс тұғы рына көтерілген командалар арнаулы сый-құрметке ие болып, Қазақстан Футбол федерациясы, республикалық спорт колледжінің директоры Амалбек Тшанов, жазушы-журналист Мамадияр Жақып, «Егемен Қазақстан» газетінің Қызылорда облысындағы меншікті тілшісі Ержан Байтілес турнирдің арнайы Алғыс хатымен марапатталды. «Алматы» арнасының өкілі Мақсат Сілəмбеков «Үздік қақпашы», «Қазақстан» арнасының ойыншысы Алексей Садықов «Үздік қорғаушы», «Хабар» агенттігінен Амангелді Сейітхан «Үздік шабуылшы», «Заң газетінің» ардагер ойыншысы Орынбек Өтесінов «Үздік ойыншы», Ақын Ордабайұлы «Турнирдің тарланбозы», Еркежан Нұрпейісова, Виктория Абраменко, Лилия Каримова «Үздік төреші» деген мақтаулы атқа лайық деп танылды. Жоғары спорт шеберлерін даярлайтын мектептің директоры Қыдырбек Рысбек тағайындаған спорттық арнаулы киім үлгілерін Серік Қошқаров пен Амангелді Сейітхан еншіледі.

Оңтүстік Қазақстан облысы.

АЛМАТЫ.

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@host.kz

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 57-18-09; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» КМК баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Серік ПІРНАЗАР.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 5 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №56 ek


14/05/2013