Page 1

АҚПАРАТТАР аєыны №245 (28468) 13 ЖЕЛТОҚСАН СЕНБІ 2014 ЖЫЛ

Компания ќызметініѕ негізгі баєыттары талќыланды

Ќўттыќтау жеделхатын жолдады

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Арселор Миттал» компаниясының төрағасы əрі бас атқарушы директоры Лакшми Митталды қа былдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Елбасы Монако Князін қызы Габриэлла мен ұлы Жактың өмірге келуімен құттықтады. Нұрсұлтан Назарбаев ІІ

Кездесу барысында компанияның Қазақстандағы қызметінің негізгі бағыттары талқыланды. Мемлекет басшысы «Арселор Миттал» жұмысының оң нəтижелеріне тоқталды. – Жалпы, компания шы ғаратын өнімдерге деген бағаның көтерілуі нəтижесінде көр сеткіштердің жақсаруы, табыстың көбеюі байқалуда. Негізгі стратегиялық мін дет бұрын ғы сынша болат өнді рісін 6 миллион тоннаға дейін ұл ғайту болып қала бермек, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан Президенті, сондайақ, компанияда жұмыспен қамтылған еңбеккерлерді əлеуметтік тұрғыдан қолайлы жағдай лармен қамтамасыз етудің маңыздылығына назар аударды. – Қазір ең басты нəрсе – өндірісте жұмыс істейтіндердің əлеуметтік көңіл-күйі. Менің теміртаулық металлургтермен жəне қара ғандылық кеншілермен

Қаулы етемiн: 1.Қазақстан Республикасының əлеуметтікгуманитарлық дам уындағы аса үздік жетістіктері, белсенді қоғамдық қызметі, мəдениетті дамытудағы айрықша үлесі үшін жоғары дəрежелі ерекшелік белгісі – «Қазақстанның Еңбек Ері» атағы «Қазақ ұлттық өнер университеті» ММ ректоры Мұсақожаева Айман Қожабекқызына берілсін. 2. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Альберге жəне зайыбы Шарленге бақ-береке, ал нəрестелерге мықты денсаулық, ұзақ ғұмыр жəне бақыт тіледі.

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы «Ќазаќстанныѕ Еѕбек Ері» атаєын беру туралы

Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2014 жылғы 5 желтоқсан. № 974

қарым-қатынасым ерекше. Сондықтан, жұмыс орындары қысқарып, жалақы төленбей жатса, олар тікелей маған хабарласады, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Л.Миттал компания инвестицияларды еселеу арқылы өндірісті дамытуды жалғастырып жатқанын айтты. – Əлемдік экономикадағы

Ќўрмет грамотасымен марапатталды

Қазақстан Республикасының Тəуелсіздігі күні қарсаңында Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев еліміздің белгілі мемлекет жəне қоғам қайраткерлерімен кездесті, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі.

Қ.Тоқаев Қазақстан Республикасының мемлекеттігі мен егемендігін нығайтуға, ұлттық заңнама жүйесін жетілдіруге жəне қазақстандық парламентаризмді дамытуға қосқан қомақты үлесі үшін Əділ Ахметов, Оралбай Əбдікəрімов, Өмірбек Байгелди, Тілеухан Қаб драх манов, Əбіш Кекілбаев, Кенжеғали Сағадиев, Сергей Терещенко, Сағынбек Тұрсынов, Равиль Шырдабаев, Зинаида Федотова жəне Сейілбек Шаухамановты Қазақстан Рес публикасы Парламенті Сенатының Құрмет грамотасымен марапаттады. Сенат Төрағасы марапатқа ие болған жандардың тəуелсіз Қазақстанның өмірінде ерекше орын алатынын айта келіп, Қазақ стан мемлекеттілігін нығайтуға ықпал еткен тарихи шешімдерді қабылдауға олардың қомақты үлес қосқанын атап өтті.

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Монако Князі II Альберді егіз балалы болуымен құттықтап, жеделхат жолдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

«Сіздердің белсенді азаматтық көзқарастарыңыз, аса маңызды қоғамдық жобаларды іске асыруға, жеткіншек ұрпақты отаншылдыққа тəрбиелеу үдерістеріне нəтижелі қатысуларыңыз жəне сіздердің жастарға көмек қолын созуға шынайы ұмтылыстарыңыз зор құрметке лайық», – деді Сенат Төрағасы. Кездесуге қатысушылар Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Нұрлы Жол» Жолдауын талқылады. «Құжатта қарқынды дамып келе жатқан мемлекет ретінде жаһан дық дағдарыстан шығудың дəйекті жоспары мазмұндалған. Орталық Азиядағы жетекші мемлекеттің дағда рысқа қарсы шараларына халықаралық қаржы институттары да, беделді сарапшы топтары да жіті назар аударып отыр», – деп атап өтті Сенат Төрағасы.

тұрақсыздыққа қарамастан, «АрселорМиттал Теміртау» қызметі соңғы 4 жылда ұдайы кеңейіп отырды. Біз жылына орта есеппен 350 миллионнан 400 миллион долларға дейін инвестиция салдық. Домна пештері мен орталық зауыт тағы өндірісті жақсартып, аясын кеңейту жұмыстарын жалғас тырдық,

----------------------------------------Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

Кеше Үкімет үйінде Мемлекеттік хатшы Гүлшара Əбдіқалықованың төрағалығымен Президент жанындағы Əйелдер істері жəне отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның кезекті отырысы өтті.

Ўлттыќ комиссия

Жолдау жїгін кґтерісуге дайын Айгүл СЕЙІЛОВА,

«Егемен Қазақстан».

Мемлекеттік хатшы Ұлттық комиссияның 2015 жылғы жұмысы Елбасының «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Қазақстан халқына Жолдауының негізгі бағыттарының аясында жүргізілетінін атап өтті. Ұлттық комиссияның алдында Жаңа экономикалық саясатты жүзеге асыру шеңберіндегі барлық инфра құрылымдық жобаларға əйелдерді тарту бойынша маңызды міндет тұр. Бұл ең əуелі əйелдер кəсіпкерлігін дамыту, қыз-келіншектердің елдің əлеуметтік жаңғыруына жанжақты қатысуына қатысты болмақ. «Мемлекет басшысы таяуда «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты халыққа арна ған Жолдауында жаһандық деңгейдегі қатерлердің алдын-алуға бағытталған үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасының екінші бесжылдықтағы мақсаттарына сəйкес,

ЕЛБАСЫ, «НЎРЛЫ ЖОЛ», МƏЅГІЛІК ЕЛ: ЌАЗАЌСТАН БОЛАШАЄЫНЫЅ ШЕШУШІ ЇШТАЄАНЫ Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың арқа сында Қазақстан қоғамы «Мəңгілік Ел» – жалпы ұлттық идеясына топтасқан əлемдегі бірден-бір мемлекетке айналды. Тəуелсіздік күнінің 22 жыл дығына арналған салтанатты жиналыста Мемлекет басшысы Қазақстанның баға жетпейтін 7 игіліктеріне негізделген «Мəңгілік Елдің» бірлікке бастайтын идеяларын белгілеп берді. – Қазақстанның Тəуелсіздігі жəне Астана. Біздің қоғамымыздағы жалпыұлттық бірлік, бейбітшілік жəне келісім. Зайырлы қоғам жəне жоғары руханият. Индустрияландыру жəне инновацияға негізделген экономикалық өсім. Жалпыға бірдей еңбек қоғамы. Мəдениет, тарих жəне тіл бірлігі. Ұлттық қауіпсіздік жəне біздің еліміздің жалпыəлемдік жəне өңірлік проблемаларды шешуге жаһандық қатысуы. Егер Қазақстанның жетістіктерін қысқаша түсіндіретін болсақ, онда ол үш жетістіктің бірлігі – тұрақтылық, бейбітшілік жəне келісім болады. Бүгінде, əлем кезекті жаһандық экономикалық дағдарыс толқынының табалдырығында тұрған

– деді компания басшысы. Соңында компанияның ел экономикасындағы маңыз ды рөлі мен оның индус трия лықинновациялық даму бағ дарламасының екінші бесжылдығына қатысуының қажеттігі атап өтілді.

кезде Мемлекет басшысының Қазақстан халқына арнаған «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жолдауы дер кездегі қадам болып табылды. Жаңа Экономикалық Саясаты – бұл əлемдік дағдарыстардың «қақпандарын» болжаудың жəне одан өтудің ұтымды механизмдері, ол алдағы жылдарға арналған стратегиялық жоспар. Дағдарысқа қарсы барлық шаралар жүзеге асырылып, жаһандық қадамдардың тапшылығы көріне бастаған жағдайда қазақстандық Көшбасшы тағы да тиімді шешім тапты. Жақында Брисбенде болып өткен G20 Саммиті өзінің дағдарысқа қарсы шараларында іс-жүзінде Қазақстан Президентінің соңынан ергеніне біз куə болдық. Тəуелсіздіктің 23 жылдығы қарсаңында Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетте белгілі қоғам қай раткерлерінің, ғалымдардың кез десуі болып өтті. Редакция осы кездесуге қаты су шылардың пі кір лерін оқырмандар назарына ұсынады.

(Соңы 2-3-беттерде).

инфрақұрылымдарды дамытуды көздейтін жаңа эконо микалық саясат бастамасын өмірге енгізді. Жолдауда белгіленген бағыттар бойынша іскерлік белсенділікті арттыруға, халықты жұмыспен қамтуға, оның əлеуметтік ахуалын жақсартуға арналған нақты шаралар жүзеге асырылатын болады. Атап айтсақ, баспананы тікелей, делдалдарсыз жəне несиеге барынша төмен ұсыну, апатты мектептер мен үш ауысымды оқыту проблемаларын шешу жəне басқа да мəселелерді шешу арқылы біз отбасының жəне өскелең ұрпақтың сапалы өмірін қамтамасыз ете аламыз», деді Г.Əбдіқалықова. Мемлекеттік хатшы Жолдаудың негізгі ережелеріне сəйкес, əйелдерді барлық инфрақұ рылымдық жобаларға тарту, олардың еңбекке тартылу деңгейін арттыру міндеті тұрғанын да атап өтті. (Соңы 4-бетте).

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы Ќазаќстан Республикасы Тўѕєыш Президентініѕ – Елбасыныѕ Мемлекеттік бейбітшілік жəне прогресс сыйлыєын беру туралы «Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің – Елбасының Мемлекеттік бейбітшілік жəне прогресс сыйлығы туралы» 2001 жылғы 5 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес Қаулы етемін: 1. Сəулет өнерін дамытуға, бейбітшілікті жəне халықтар арасындағы достықты, өзара сенімді нығайтуға қосқан ерекше үлесі үшін сəулетші Норман Фостерге 2014 жылғы Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президентінің – Елбасының Мемлекеттік бейбітшілік жəне прогресс сыйлығы берілсін. 2. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2014 жылғы 12 желтоқсан. № 978

Наградаларыѕыз ќўтты болсын, отандастар! Еліміздің Тəуелсіздік күні қарсаңында Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен елдің əлеуметтік-экономикалық жəне мəдени дамуына, халықтар арасындағы достық пен ынтымақтастықты нығайтуға қосқан елеулі үлесі жəне белсенді қоғамдық қызметі үшін азаматтардың үлкен бір тобы мемлекеттік наградалармен марапатталды. Олардың қатарында мəдениет, ғылым, білім беру, денсаулық сақтау салаларының көрнекті қайраткерлері, өндіріс, бизнес саласының өкілдері, құқық қорғау органдарының қызметкерлері, əскери қызметшілер, спортшылар, соғыс жəне еңбек ардагерлері бар. «Қазақстанның Еңбек Ері» атағы Қазақстан Республикасын əлеуметтік-гуманитарлық дамытудағы аса үздік жетістіктері, белсенді қоғамдық қызметі, мəдениетті дамытудағы айрықша үлесі үшін Қазақ ұлттық өнер университетінің ректоры А.Қ.Мұсақожаеваға берілді. «Отан» орденімен «Қазақстан Халық Банкі» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы А.С.Павлов, Қарағанды облысының «Шахтерское» ЖШС директоры Г.Г.Прокоп, Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы Қ.К.Тоқаев, І дəрежелі «Барыс» орденімен – «Қазақмыс» Корпорациясы» ЖШС президенті В.С.Ким жəне «Спорттық жекпе-жек пен күш қолданылатын спорт түрлері конфедерациясы» ЗТБ төрағасы Т.А.Құлыбаев, (Соңы 4-бетте).

● Бірінші жарты жылдықта АҚШ-тан тартылған инвестиция көлемі 2,3 млрд. долларды құрады. Бұл – өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда екі есе көп. Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысовтың Вашингтонға жасаған жұмыс сапары барысында белгілі болғандай, негізгі инвестициялар өндіруші өнеркəсіп, жылжымайтын мүлік нарығы мен іскерлік қызметтерге, сонымен қатар қаржы секторына бағытталған. ● «Қазақстан теміржолы» ҰК» АҚ жеңілдіктері бар дисконттық карталар енгізді. Компанияның баспасөз қызметі атап көрсеткендей, «Жолау шылар тасымалы» АҚ «Тұлпар-Тальго» пойыздарының жолаушылары үшін 20 пайыздық жеңілдіктер қарастырылған жеке дисконт карталарын шығарды. Оларды теміржол вокзалдарының кассаларынан алуға болады. ● Астанада 36 жаңа автобус жолға шықты. Бұлар №9 жəне №10 бағыттар бойынша жолаушылар тасымалдайды. Қала əкімдігінің баспасөз қызметі хабарлағандай, жыл соңына дейін елорда көшелерінде тағы да 21 жаңа автобус қатарға қосылады. ● Алматы облысы Талғар ауданында жаңа дəрігерлік амбулатория ашылды. «Қызылту» ауылында бой көтерген бұл мекеме «100 мектеп, 100 аурухана» жəне «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламаларының шеңберінде салынды. Онда 6 дəрігер, 23 медбике жұмыс істейді. ● Өскеменде «Азия Авто» зауыты Skoda-ның жаңа модельдерін шығара бастады. Компания өкілдерінің сөзі не қарағанда, елімізде Skoda көлігіне деген сұраныс өскен. 2014 жылдың қаңта ры нан қазанына дейінгі аралықта олардың сатылымы 43 пайызға көбейген. ● Ақтөбеде кəсіпкерлердің көптеген жобала рына мемлекеттік қолдау көрсетілді. «Даму» кəсіпкерлікті қолдау қоры аймақтық филиалының директоры Жеделбек Мұрзағалеевтің айтуынша, биыл «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде ақтөбелік кəсіпкерлердің 138 жобасына 6,8 млрд. теңге көлеміндегі несие бойынша пайыздық мөлшерлемені субсидиялауға көмек берілген. ● Қызылорда облысындағы Ақсай мұнай-газ кен орны іске қосылды. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ бас директоры Абат Нұрсейітов мəлім еткендей, 2013 жылдың 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша Ақсайдағы 2Р санатты мұнай қоры 1,5 млн. тонна, ал газ қоры – 1 626 млн. текше метр. Мұнда өндірілген мұнай ҚГМ компаниясының қазіргі бағыттары бойынша сатылады, ал газ мемлекет белгілеген бағада ішкі нарыққа жөнелтіледі. ● Павлодар облысында жаңа кен байыту фабрикасының тұсауы кесілді. Облыс əкімі Қанат Бозымбаев бұл кəсіпорынды салуға 2,7 млрд. теңге жұмсалғанын мəлімдеді. Оның өнімдері еліміздің қажеттілігін өтеумен қатар, сыртқы нарыққа да экспортталады. Хабарлар Үкімет, облыстық əкімдіктер сайттары мен «ҚазАқпарат» агенттігінің деректері бойынша дайындалды.


2

www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

ТƏУЕЛСІЗДІК КЇНІ

ЕЛБАСЫ, «НЎРЛЫ ЖОЛ», ЌАЗАЌСТАН БОЛАШАЄЫНЫЅ

Толысқандықтың жаһандық сынынан өту үшін біздің топтаса білуіміз қажет. Біз барлық қазақстандықтар арасындағы сенімді нығайтуға тиіспіз! Бір-бірімізге тағатты болуымыз керек! Бұлар – Қазақстанның болашағына кілттер. Этносаралық келісім – өміршеңдік оттегі. Біз дем алған кезде оны байқамаймыз, ол өздігінен болады – біз тек өмір сүреміз. Бірлігіміз бен этносаралық келісімді біздің өзіміз сақтауға тиіспіз. Оны біз үшін ешкім ешқашан сырттан келіп жасамайды. Біздің

жастарымыз жаңа, тəуелсіз елде өсіп келеді. Бүгінгі буын 90-шы жылдардағы этносаралық соғыстар мен қақтығыстарды, күйреуді көрген жоқ. Сондықтан көпшілігі Қазақстандағы тұрақтылық пен қолайлы өмірді туғаннан солай болуға тиіс сияқты қабылдайды. Тұрақтылық пен келісім дегеніміз не? Ол отбасылық əл-ауқат, қауіпсіздік, баспана. Бейбітшілік – əке мен ана қуанышы, атааналар денсаулығы жəне біздің балаларымыздың бақыты. Бейбітшілік – тұрақты жұмыс, жалақы

Бағлан МАЙЛЫБАЕВ, Президент Əкімшілігі Басшысының орынбасары, заң ғылымдарының докторы. Қазақстан ХХІ ғасырға ұлттардың əлемдік отбасына лайықты орын ала отырып, қуатты жəне сенімді түрде енді. Бұл – біздің жаңа еліміздің бүгіні мен келешегі үшін берік іргетас қалаған Тəуелсіздіктің, Елбасы дəуірінің басты нəтижесі. Тарихымыздың көптеген ғасырларында біздің тар жол, тайғақ кешулерді басынан көп өткерген халқымыз ұлы Көшбасшыны өмірге əкелді. Əлемдік тарих, əсіресе, ХХІ ғасырда тек ұлы Халық ұлы Көшбасшыға лайықты екенін айғақтап беріп отыр. Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың басшылығымен қазақстандықтардың бүгінгі ұрпағы мегатарихи міндеттерді шеше алды. Ұлттық байлықтарымызды бейбіт тұрғыда құрып, бүкіл əлемде белгілі жəне құрметті елде достықта өмір сүретін мемлекет туралы ата-бабаларымыздың көптеген буындарының біртұтас халық туралы көпғасырлық арманы шындыққа айналды. Қазақстан Республикасының жаңа мемлекеттік институттары тұңғыш рет билік тармақтары мен халық өкілеттілігін тиімді бөлу қағидаттарына сəйкес қалыптастырылып отыр. Жаңа елордамыз – Астана, ішкі саяси тұрақтылық, Қазақстан халқы Ассамблеясы, ҮЕҰ-лар, тəуелсіз БАҚтар мен азаматтық қоғам басқа да институттар арқылы құрылған бүкіл халықтың мүддесін үйлестірудің бірегей жүйесі – осының барлығы тəуелсіздіктің аса маңызды құндылықтары мен жетістіктері болып отырған Елбасының ұлы істері. Қазірдің өзінде Қазақстан халқы дəл бүгінгідей табысты өмір сүрмегенін мойындауға негіз жеткілікті. Бұл халық əл-ауқатының деңгейінен жəне Қазақстанның өзінде адам əлеуетінің жедел дамуы кеңейіп келе жатқаны мүмкіндігінен анық көрінеді. Президенттің «Болашақ», «100 мектеп, 100 аурухана», «Балапан» бағдарламалары, білім беру мен халық денсаулығын сақтауды дамытудың жүйесі, «Қолжетімді баспана», сондай-ақ, тағы басқалары – Президенттің халық игілігіне қамқорлығы жөніндегі нақты мысалдар осындай. Елбасы жүргізген дəйекті реформалар барысында жекеменшік жəне тиімді мемлекеттік қатысу қағидаттары бойынша жұмыс істейтін заманауи экономика құрылды. Он бес жыл бойы Қазақстан, тіпті, қазіргі күрделі жаһандық дағдарысты жағдайларға қарамастан, өңірдегі жəне əлемдегі экономикалық өсім орталықтарының бірі болып отыр. Қалыптасқан инновациялық индустрия ландыру, шағын жəне орта кəсіпкерлікті қолдау, еңбекпен қамту кең ауқымды бағдарламалары табысты жүзеге асырылуда. Өз тарихында біздің халқымыз ешқашан Елбасы құрған жəне ең қиын кезеңдерде де Қазақстан экономикасына сенімді инвестициялық кепілдікті қамтамасыз етіп отырған Ұлттық қор секілді кең ауқымды қазынаға ие болып көрген емес. Тұңғыш Президенттің экономика мен саясатқа қатысты стратегиялық шешімдері қашанда креативті. Олар əркез уақыттың алдында жүреді, қазақстандықтар үшін табысты болашақтардың тарихи көкжиектерін ашады, халықты ортақ мақсаттар жолында біріктіреді. Мақсаты Қазақстанды əлемдегі аса дамыған 30 елдің санатына қосу болып табылатын «2050» Стратегиясының басты міндеті де, міне, осы. Қазақстанның кең ауқымды инфрақұры лымдық дамуын қарастыратын Нұрлы Жол Жаңа Экономикалық Саясаты да осы мақсатты көздейді. Осы жаңа мегажобаны Мемлекет басшысының ұлттық тарихымыздың мерейтойы жылы қарсаңында іргерілетіліп отыруының да нышандық мəні бар. Алдағы 2015 жылды Президент Қазақстан халқы Ассамблеясының жылы деп жариялады. Біздің қазіргі тарихымызда осы институттың рөлі баға жеткізгісіз. Жиырма жыл бұрын ҚХА өзі қабылданғаннан кейін шешімді əлеуметтік-экономикалық жəне саяси реформалар жүргізуге мүмкіндік берген Конституцияның президенттік жобасының бүкілхалықтық қолдауын қамтамасыз етті. ҚХА-да барлық Қазақстан этностарының тарихи жады мен рухани толеранттылығы, қазақстандықтардың мəдени жəне тілдік əртүрлілігі əдемі үйлесім тапқан.

Сонымен бір мезгілде, бұл елді табысты дамытудың бірінші кезекті шарты жəне Елбасы құрған қазіргі заманғы Қазақстан мемлекеттілігінің басты тірегі ретінде халық бірлігінің негізгі арқауы болып табылады. Сондықтан ҚХА мерейтойының Қазақстан Рес публикасы Конституциясының 20 жылдығына арналған шаралармен бір кешенде өткізілетіні қай жағынан алғанда да қисынды. Алдағы жылы Қазақ хандығы құрылуының – 550 жылдығына, Шоқан Уəлихановтың 180 жəне Абай Құнанбаевтың 170 жылдығына арналған жалпыұлттық іс-шаралар жоспарланған. Сондай-ақ, Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 70 жылдығы да ТМДМ елдерінің барлық халықтарымен бірге кең көлемде атап өтілетін болады. 2016 жылы – Жамбыл Жабаевтың 170 жылдығы. Нұрлы Жол – тек Қазақстан үшін ғана емес, сондай-ақ, жаһандық өлшемде тарихи маңызға ие өркениеттілік жобасы. Біздің халқымыз үшін жолдар бағзы замандардан өмір жəне прогресс желілері болған. Мысалы, Ұлы Жібек жолы мыңдаған жылдар бойы біздің ежелгі жеріміз əрқашан бір бөлшегі болып табылған Еуразия кеңістігінің материалдық, саяси жəне рухани-мəдени дамуының трендтерін айқындап келген. ХХ ғасырда салынған теміржолдар бойымен индустриялық қуат пен аграрлық кешен қалыптасқан, Қазақстанның қалалары мен ауыл-селолары дамыған. Нұрлы Жол – өткеннің ұлылығын, бүгінгінің құндылығын жəне, іс жүзінде, біздің бүкіл кең байтақ Еуразия үшін маңызы зор біртұтас жүйе құраушы болашағымыздың шексіз мүмкіндіктері. Іс жүзінде, Елбасы Қазақстанның тек экономикалық немесе мəдени ғана емес, сондай-ақ, Шығыс пен Батыс, Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы геосаяси берік көпір ретіндегі ғасырларға кететін жаһандық тауашасын айқындап берді. Онда тек ұлттық дамудың тағдыршешті міндеттері ғана емес, сондай-ақ, біздің көршілеріміз – Ресейдің, Қытайдың, Орталық Азия елдерінің, сонымен қатар, Еуропалық одақ елдерінің жəне серпінді даму үстіндегі Азия-Тынық мұхиты өңірінің стратегиялық жоспарлары қисынды тұрғыда қаперге алынған. Инфрақұрылымдық даму, инно вациялық индустрияландыру жобалары көптеген ғасырлар бұрын халқымыздың тарихи ауыр тағдыры қалыптасқан, ұлттық тарихымыздың тар жол, тайғақ кешулі жолы жатқан кең байтақ кеңістікте жүзеге асырылатын болады. Нұрлы Жол Жаңа Экономикалық Саясатының тарихи мəні мынада: жүрдек магистралдар ата-бабаларымыздың көпғасырлық мұраларын қазақстандықтардың қазіргі жəне болашақ ұрпақ тарының ұлы істерімен мəңгілік ұштастыратын болады. ХХІ ғасырдағы табысты мемлекет заңы мынадай: тіпті, аса қуатты экономиканың

өзі адамдардың рухани идеяларын біріктірмей дамуы мүмкін емес. Адамдардың жекелеген топтары арасындағы алшақтықтар мен бөліністерге иек артқан атомдалған қоғам ауқымды міндеттерді шеше алмаса керек. Бірқатар мемлекеттердегі бүгінгі оқиғалар осыны жеткілікті түрде айқын көрсетіп беріп отыр. Қазіргі жəне болашақтағы табысты елдер, бұл, рухани қуатты жəне біртұтас ұлттар екені талассыз. Сондықтан Елбасы тек елдің экономикалық жəне əлеуметтік əлеуетін дамыту маңызды деп есептеп қана қоймай, сондайақ, қоғамдық мүдделерді тар этностық, өңірлік, корпоративтік жəне жеке мүдделерден жоғары қоюға шақырады. Қазақстанның жаһандық ТОП-30ға енудің басты шарты ретіндегі қазақстандықтардың бірлігі мен тұтастығын нығайту міндеті əрқашан Президенттің назарында болып келді жəне болып қала береді. Қазіргі заманғы тренд айқын – біздерге, қазақстандықтарға ХХІ ғасырда лайықты жəне жетекші ел болудың жоғары мақсаты жолында бүкіл қоғамды берік біріктіретін идеялық күш қажет. Сондықтан, Елбасы халыққа өзінің біріктіруші идеясын – Мəңгілік Ел идеясын жасап, ұсынды. Мемлекет басшысы ұлттық идеяны жарлықпен немесе заңмен бекітуге болмайтынын талай мəрте айтқан болатын. Қоғам ортақ мақсаттар мен ортақ мүдделерге бір ғана жолмен келуі тиіс, оларды əр адамның жеке сұраныстары мен өмірлік тəжірибесі тұрғысынан сезінуі керек. Егер идея көшбасшы ұлттармен тең тұрып, мəңгілік халық болу тұрғысынан үнделсе, мəселен, 1992 жылы бізде не ұлттық экономика, не қазіргідей қалыптағы мемлекет, тіпті, не бағаның өсуін бақылауға мүмкіндік жоқ кезде үнделсе, абсолютті түрде қисынсыз болып шығатынымен келісетіндеріңіз анық. Кезінде бөтен идеяларды сол қалпы көшіре салу туралы көптеген ұсыныстар болды. Бірақ сол кезде оған КСРО ыдыраумен байланысты экономикалық коллапстан өмір сүруге қажетті қаржықаражатсыз қалған адамдар, еңбекақылары мен зейнетақыларын айлап ала алмаған жұмысшылар мен зейнеткерлер сенер ме еді? Біздің қоғамды Нұрсұлтан Назарбаев тың басқаруы тарихи тұрғыдан жолымыздың болғанын білдіреді. Міне, қазірде Елбасы саясаты елге қандай да бір құлдырау үстінде емес, өзінің тарихи əлеуетін ашқан Қазақстан тəуелсіздігінің шырқау биігінде ұлттық идея иеленуіне мүмкіндік берді. Мəңгілік Ел – бұл біртұтас Қазақстан халқы патриоттық санасының жаңа матрицасы. Бұл – Қазақстанның барлық этносы үйлесімді қабылдайтын арқаулық құндылық. Ол үстіміздегі ғасырда бүкіл қазақстандық азаматтық біртектілік дəйектілікпен нығайтылатын үнқатысудың

алаңы мен тəсілін құрып отыр. «Мəңгілік Ел» жалпыұлттық идеясы елдің əр азаматының өміріне орасан зор практикалық жəне рухани мағына енгізеді. Біріншіден, əр қазақстандыққа əркез өзін біздің Біртұтас Халықтың ажырағысыз бөлігі ретінде сезінуіне мүмкіндік береді. Екіншіден, «Мəңгілік Ел» идеясы жеке, қоғамдық жəне мемлекеттік байланысты үзіліссіз құрып, бекітеді. Ол əр азаматты жəне Қазақстан патриотын қоғамдық өркендеу мен мемлекеттік қуаттың берік тірегі жəне өз игілігінің, бақыты мен табысының лайықты жасаушысы етеді. Үшіншіден, «Мəңгілік Ел» – бұл əлемнің ұлы ұлттарымен бір қатарда прогресс жолымен мойны озық келе жатқан игілікті, бейбіт, серпінді Қазақстанда əр адамның лайықты өмірге деген сенімділігі. Мəңгілік Ел – «2050» Стратегиясының детерминанты. Осы екі ұғым қазірде жəне қашанда біртұтас. Бұл жерде қулану қажетсіз, мұның мəні қарапайым: біздің халқымыз аса дамыған ұлттар қатарында болып қана мəңгілік бола алады. Осындай жағдайда ғана Мəңгілік категория ретінде абстракция болудан қалып, Қазақстан жерінде прогрестің қуатты қозғалтқышына айналады. Елбасы Мəңгілік Ел – бұл ұлы, өзінің бастауларын тарихи тамырлардан алатын ата-бабаларымыздың асқақ арманы деп дəл тауып айтса, оны жүзеге асыру бақыты тек бізге, қазақстандықтардың бүгінгі ұрпағына бұйырып отыр. Тұңғыш Президенттің басшылығымен біз көпғасырлық ұлттық арманымызды тəуелсіздік жылдарында жасалған маңызды құндылықтармен байыта отырып, материалдандырдық. Мəңгілік Ел – бұл Қазақстанның ХХІ ғасырдағы жəне одан кейінгі жүзжылдықтардағы терең патриоттық ұстанымы. Ол қазақстандықтардың əлемнің жалпыұлттық құндылықтары мен келісімін қазіргі жəне кейінгі ұрпақтардың бойына дарытуға қабілетті күшке ие құндылық. Ал ол мемлекеттің, қоғамның жəне əр қазақстандықтың Отанымыздың тағдыры мен өсіп-өркендеуі үшін ұзақ мерзімді жауапкершілігімен қалыптасады. Біздің бəріміз бүгінде дүниенің тұрақсыздық кезеңіне аяқ басқанын көріп отырмыз. Көптеген елдерде дағдарыстық құбылыстар күш алмаса, бəсеңдер емес. Жəне бұл тек экономикаға ғана қатысты емес. Бірақ бұл тығырыққа тірелдік деуге себеп болмаса керек. Елбасы талай мəрте атап өткендей, тасқынды алдын ала болжаған емес, қайық жасаған құрметке лайық. Сондықтан Нұрлы Жол – бұл ертеңгі күнге көпір. Н.Ə.Назарбаев атап көрсеткендей, Қазақстан мемлекет жəне қоғам ауқымында өзінің 2050 жылға дейінгі даму бағдарын айқындап алды. Біз өзіміздің мүмкіндігімізді дер кезінде танып-білу үшін болашағымызды болжауға тиіспіз. Елбасы, Нұрлы Жол, Мəңгілік Ел – бұлар Қазақстан жолын жаңа экономикалық, саяси, рухани мазмұнмен толықтырып, табысты ететін жаңа ғажайып тарихи-генетикалық кодтың үш маңызды құрамдасы.

жəне ертеңгі күнге деген сенім. Бейбітшілік пен тұрақтылық – күн сайынғы еңбекпен қорғап, нығайтуды қажет ететін жалпыхалықтық жетістік. Мен жастар – біздің болашағымыздың тірегі дегенді əркез айтып келемін. Мемлекет жаңа буынның алдында барлық есіктер мен жолдарды ашты! «Нұрлы Жол», міне, біздің креативті ырғақты жастарымыздың күш-жігер жұмсап, құлаш сермейтін тұсы осы! Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ

Мырзатай ЖОЛДАСБЕКОВ, Мемлекет жəне қоғам қайраткері. «Ең үлкен жолдың өзі шағын қадамнан басталады» дейді шығыс даналығы. Табыстылық пен тұрақтылықтың қазақстандық жолы да осындай шағын қадамдардан басталған болатын. Тəуелсіздіктің елең-алаң шағында барлық одақтас республикалар арасында нақ осы Қазақстанда кикілжіңдер, тіпті соғыстар орын алады деп болжанған еді. Бұл бір есептен түсінікті де. Біздің елімізде жүзден астам этнос өмір сүреді. Сол тұста тағдыры талқыға түскен адамдар, дəл бір жалаңашталған сым темір секілді, мейлінше, сезімге берілгіш еді. Ашу мен ызаның қайнар көзі тым мол болатын. Осы жағдайды пайдаланып адамдардың санасына тұман түсірушілер де көп болды. Ал енді кейбіреулер қолға қонған Тəуелсіздікпен тым шаттанып, барлығын өз дегендеріне көндіргісі келді, қалыптасқан аралас-құраластықтың көпіріне от қоймақ болды. Міне осындай қиындық сəтінде дана адамның əрбір осал тұстарды қуатты күшке айналдыруға ұмтылатындығы белгілі. Біздің Президентіміз де осылай істеді. Мен сол тұста, халықтың, елдің қамы мен болашағы туралы ойлаған Мемлекет басшысының ұйқысыз түндерінің куəсі болдым. Тарихтың таңдау сəті туындаған аса жауапкершілікті кезеңінде біздің Елбасымыздың қандай даналық шешімдерін қабылдағандығы туралы үш мысалға жүгіне кетейін: Бірінші тарих Тəуелсіздіктің бірінші жылдарындағы бетбұрысты сəттер туралы. Президент бұл тұста халыққа «Иə, біз əртүрліміз. Бірақ біз – бір елдің балаларымыз. Біз – бір халықпыз. Тек қана бір-бірімізбен бірге, қол ұстаса отырып қана біз табысқа жетіп, жақсы өмірді орната аламыз» деген үндеумен шықты. Нақ осы ойды Мемлекет басшысы халыққа жеткізгісі келді. Міне, нақ осы тұста елімізде бірінші рет адамдарды біріктіретін сенімді құрылым құру туралы идея пайда болды. Қазақстан халықтары Ассамблеясы осылайша дүниеге келді. Шын жүректен айтылған сөз қашанда болсын шынайы ғой, ол əрдайым жүректерге жетеді. Халық Мемлекет басшысының сөзін ести алды жəне оған сеніп, өз Көшбасшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың соңынан ерді. Бұл жолдың дұрыс та сенімді жол болып шыққандығын бүгінгі уақыт барынша дəлелдеп отыр. Келесі жылы Ассамблеяға 20 жыл болады. Екі тарихи онжылдық бұл құрылымның сенімді əрекет еткендігін көрсетіп берді. Екінші тарих кез келген істе жағдайды өзгертетін бетбұрысты сəттер болатындығын көрсетеді. Біздің еліміздің қалыптасу тарихында да бүгінгі күні əлемде баламасы жоқ тамаша институтқа қол жеткізуімізге себепші болған осындай сəттер болды. Тəуелсіздіктің бірінші бес жылында маған Мемлекет басшысымен қоянқолтық бірге жұмыс істеу бақыты бұйырды. Президент адамдармен жиі кездесіп, əңгімелесіп, олардың сөздерін тыңдап, оны жазып та алып жүрді. Осындай бір кездесу менің есімде ерекше қалды. Дана басшы əрдайым көреген де ғой. Бірде Нұрсұлтан Əбішұлы барлық қоғамдық қозғалыстардың белсенділерімен, соның ішінде радикалдық көңіл-күйді анық танытып жүрген белсенділермен кездесу ұйымдастыру жөнінде тапсырма берді. Сонда Президент қатысушылардың барлығына да өз көкейлеріндегі сөздерді айтуға еркіндік беріп, бəрін де тыңдады. Сонан кейін өзі сөйледі. Бəрін де жүрекке жеткізетіндей тілмен айтып, кейбіреулерінің ойлары неге теріс екендігіне дейін түсіндіріп берді. Мемлекет басшысы сол тұста біздің тарихымызға еркін бойлай отырып, халқымыздың Тəуелсіздікке ғасырлар бойы жүріп келгендігін, бұл жолда қаншама қан мен көз жасының төгілгендігін, міне осындай аса қиындықпен қол жеткізген Тəуелсіздігімізді шайқауға болмайтындығын, кез келген күрт қозғалыс арқылы біз өз қолымызға енді тиіп отырғанын осынау қасиетті дүниемізді бүлдіріп алуымыздың мүмкін екендігін жеткізе айтты. Радикалдық белсенділерге қарата Президент былай деді: «Əрқайсыларыңның достарың, жолдастарың, көршілерің, əр ұлттан құралған əріптестерің бар. Сіздер олармен көп жылдардан бері бірге келесіздер. Балаларыңыз да бір-бірімен достасқан. Тіпті, туысқандық қатынас орнатып үлгергендеріңіз де бар шығар. Біздің жерімізге тағдырдың айдауымен келген сол адамдардың барлығы да біздің отандастарымызға айналған. Олардың бəрінің тағдыры осылайша тарихи тұрғыдан қалыптасты. Бұған ешкім де кінəлі емес.

Біз көп уақыттан бері бірге өмір сүріп келеміз. Біздің тағдырымыз да бір алашаның жіптеріндей бірігіп кеткен. Мұның бəрін бөлу дегеніміз – енді тірі ағзаны турағанмен бірдей. Сондықтан да біз енді бір-бірімізге арқамызды бере алмаймыз. Біздің күшіміз бірлікте!» деді. Зал үнсіз қалды. Біраз уақыт өткеннен кейін барып, адамдар тіл қатыса бастады. Дəл осы сəтті мен біздің тарихымыздағы бетбұрысты сəт деп есептеймін. Барлық табыстардың негізі – бірлікте. Президент бұл сөздерді əрдайым қайталайды. Сол кезде, Мемлекет басшысы өз сөзін аяқтай келе, былай деп атап көрсетті: «Біздің ата-бабаларымыз бізге орасан зор аумақты мұраға қалдырды. Біз – үлкен елдің иесіміз. Осының барлығын тəртіпке келтіру үшін, біздің балаларымыз, біздің өзіміз дұрыс өмір сүру үшін бізге ең бастысы тыныштық пен бейбіт өмір керек. Өйткені, еш уақытта ешбір ел соғыс пен кикілжің арқылы көктеген емес». Залдағылардың көңіл-күйіне, адамдардың бет-əлпетіне қарап, біз сеңнің бұзылғандығын байқадық. Басшылық тізгінін еркін қолға алған біздің Президентіміз халықты сенімді жолмен бастап əкетті. Бірақ та біз үлкен жеңіс дегеніміз көптеген ұсақ ерліктерден тұратындығын ұмытпауымыз керек. Біздің Шығыста өзгерістер кезеңінде өмір сүруді ең үлкен дұшпандарына ғана тілейді деген сөз бар. Мен мұнымен келіспес едім. Бұл тіпті қарғысқа да жатпайды. Өйткені, бізге нақ осы кезеңде өмір сүрудің, үлкен өзгерістерді бастан өткізудің бақыты бұйырып отырған жоқ па? Президенттің даналығы мен көрегендігінің арқасында Қазақстан халқы КСРОның көптеген елі бастан өткерген ауыртпалықтарды, қантөгісті кикілжіңдерді, қорқынышты сəттерді айналып өтті. Үшінші тарих символизмге байланысты. Біздің халық дəстүр мен салтқа берік. Ырымға көп мəн береді. Еліміз Тəуелсіздік алғаннан кейін Президенттің бірінші инаугурациясында орын алған мына бір оқиға да ырымдауға лайық деп есептеймін. Сол тұста, қызмет бабына сəйкес мен осы маңызды шараны ұйымдастыруға жауапты болған едім. Салтанатты шараның ең бір қызған тұсында, сахнада тұрған мемлекеттік туымыз аяқ астынан қисайып кетіп, құлауға айналды. Залдағылардың ах ұрған дауыстары естіліп қалды. Сол кезде туға арқасын беріп отырған Президент жалма-жан қолын созып жіберіп, құлап бара жатқан туды ұстап қалды. Біздің бəріміз куə болған осы оқиғадан ерекше бір қасиетті белгіні байқағандай болдық. Мемлекет басшысы өзінің бірқатар сөздері мен сұхбаттарында атап көрсеткеніндей, референдум арқылы қабылданған Қазақстан Республикасы Конституциясы мен Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылуының 20 жылдығынан басқа да біздің алдымызда көптеген жарқын мерекелік шаралар күтіп тұр. Қазақ хандығының құрылуының 550 жылдығы, Абай Құнанбаевтың туғанына 170 жыл толуы, Шоқан Уəлихановтың 180 жылдығы, 2016 жылы тойланатын Жамбыл Жабаевтың туғанына 170 жыл толуы секілді мерекелер бар. Мұның бəрі біздің халқымызды біріктіруге қызмет ететін тарихымыздың маңызды оқиғалары. Бүгінгі күні бүкіл əлем өз дамуының күрделі кезеңін бастан өткеруде. Дағдарыстар, кикілжіңдер, қарамақайшылықтар əлемнің барлық өңірлеріне тереңдей енуде. Осыған сəйкес əлемнің көптеген елдерінің экономикаларында қиындықтар пайда болуда. Сондықтан да, Президентіміз əрдайым жалықпай қайталап айтып келе жатқанындай, біздің алдымызда тұрған басты міндет – бұл этносаралық келісім, тəртіп пен тұрақтылық, адамдардың өзара түсіністігі болып табылады. Бұл – біздің өміріміздің аса маңызды шарты. Мемлекет басшысы Тəуелсіздіктің бірінші күндерінен бастап бірлігімізді нығайтып келеді. Енді міне, бастан өткен сынақтар мен қиындықтар биігінен қарай отырып, халқымыз сайлаған Мемлекет басшысының таңдап алған бағытының дұрыстығын сеніммен айтуға болады. Елбасының даналығы осындай үлкен сыннан өтті. Бүгін біз – бір халықпыз. Біз өзіміздің таңдап алған сенімді жолымызбен болашаққа қарай адымдап келеміз. Біз «Қазақстан-2050» Стратегиясын жүзеге асыру үстіндеміз. Өзіміздің экономикамызды, əлеуметтік саламызды, мəдениетімізді дамыту үстіндеміз. Біз Мəңгілік Елді құрудамыз. Жолымыз ақ болсын!


www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

3

ТƏУЕЛСІЗДІК КЇНІ

МƏЅГІЛІК ЕЛ:

ШЕШУШІ ЇШТАЄАНЫ Жабайхан ƏБДІЛДИН, Ұлттық ғылым академиясының академигі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты. Қазақстан Тəуелсіздігі Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың тарихи көшбасшылығымен мəңгілік жəне ажырамастай байланыста қарастырылатындығы анық. Біздің егемендігімізді қазіргі дамуымыздағы үш негізгі бағытқа бөліп қарастыруға болады. Бірінші – Қазақстан халқының ғасырлық құндылықтары мен жаңа жетістіктерін бекіту. 1991 жылдың 16 желтоқсанында біздің еліміз өзінің көптен күткен мемлекеттік Тəуелсіздігіне ие болды. Бұл біздің халқымыздың барлық ұрпақтары армандап келген ұлы бақытты сəт еді. Бізге осынау ерекше оқиғаны жүзеге асыру бақыты бұйырды. Тəуелсіздік жағдайындағы Қазақстан халқы қысқа тарихи мерзімде өзінің уақыт мойынға жүктеген тағдырлы міндеттерді жүзеге асыруға қабілетті екендігін көрсете алды. Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың көшбасшылығымен халқымыз нарық экономикасын, қуатты мемлекетті құрды. Елбасының əрдайым атап көрсететініндей, бейбітшілік пен келісім – біздің дамуымыздың басым бағыты болып табылады. Қазақстан Тəуелсіздік жылдарында халықаралық қатынастардың субъектісіне айналып, БҰҰ, ЕҚЫҰ жəне басқа да беделді ха лықаралық ұйымдардың мүшесі болды. Еліміз көп қырлы сыртқы саясатты жүзеге асыруда. Біз халықаралық шарттарды əрдайым тұрақты орындап келеміз. Мемлекетіміздің, біздің Көшбасшымыздың халықаралық беделі тұрақты түрде өсу үстінде. Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға төрағалық етіп, 2010 жылы Астанада оның маңызды Саммитін өткізуі, 2017 жылы өтетін халықаралық ЭКСПО көрмесін өткізу құқығына ие болуы – осының үлкен дəлелі. Біз өзіміздің рухани мəдениетімізге, тарихымызға жəне дінімізге жаңа қырынан қарай бастадық. Қазіргізамандық Қазақстан əлемдегі ашық та сыйлы мемлекеттердің біріне айналды. Екінші – Мəңгілік Ел ұлттық идеясын айшықтандыру мен «Қазақстан-2050» Стратегиясын жүзеге асыру. Қазақстан – табысты дамып келе жатқан мемлекет. Оның мақсат-мұраттары болашаққа бағытталған. Осыған орай, Президент Нұрсұлтан Назарбаев «Мəңгілік Ел» аса маңызды ұлттық идеясын ұсынып, сонымен қатар, біздің елімізді əлемдегі ең дамыған 30 мемлекеттің қатарына қосу міндетін алға қойды. Президенттің түсіндіруі бойынша идея дегеніміз – Қазақстан мемлекеттілігінің болашаққа бағытталған жолдарын айқындайтын үлкен мəселе. Тек дамыған, еркін мемлекет қана өзін кездейсоқ қиындықтардан қорғау мүмкіндігіне ие бола алады. Мəңгілік Ел идеясы мен «Қазақстан-2050» Стратегиясы – мазмұнды жəне ғылыми тұрғыда негізделген еңбектер. Өйткені, талдау олардың біздің халқымыздың негізгі арманы ғана емес екендігін, олар Қазақстанның соңғы 23 жылда басып өткен даму жолдары мен қол жеткізген мүмкіндіктеріне негізделгендігін көрсетіп отыр. Қазақстан қазіргі күні алдыңғы қатарлы нарық экономикасы қалыптасқан, тұрақты саяси жүйесі бар, мəдениеті дамыған елге айналды. Қазіргі уақыттағы дамыған елдер тəжірибесі Қазақстанның болашақта əлемнің ең алдыңғы қатарлы елдерінің қатарына кіре алатындығын дəлелдеуде. Əрине, ол үшін экономикамызды, ғылымымызды, адамдық ресурстарымызды, мəдениетімізді қайта жаңғыртуымыз қажет. Еліміз міне, осы жолда келеді. Сондықтан да, өзіміздің ресурстарымыз бен əлеуетімізге сүйеніп, қарыштап дамып келеміз. Алға қойған мақсаттарға жетудің, əлемнің алдыңғы қатарлы елдерінің арасынан лайықты орын алудың нақты мүмкіндіктері күн өткен сайын қалыптасу үстінде. Осындай өршіл міндеттерді шешу кезінде идеяның өмірде қалайша жүзеге асатындығы ерекше мəнге ие болады. Сондықтан «Қазақстан-2050» Стратегиясында бұл идеяны

жүзеге асыруға ықпал ететін негізгі тетіктер мен амалдарға үлкен назар аударылған. Үшінші – «Нұрлы Жол» – қазақстандық Тəуелсіздікті тұлғаландырудың жаңа биігі. Жалғасып келе жатқан жаһандық қаржы-экономикалық, геосаяси дағдарыс, мемлекетаралық қатынастардың күрделенуі жағдайында қосымша қатерлер, жаңа жаһандық сынақтар бүкіл əлемнің алдында пайда болып, олар біздің дамуымызға да көлеңкесін түсіруде. Бұл қиындықтарды еңсеруіміз қажет. Міне, сондықтан да Қазақстанның əлемнің алдыңғы қатарлы 30 елінің қатарына қосылу міндетін жүзеге асырудың маңызды кезеңі ретінде Президент өзінің халыққа арнаған Жолдауында «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Жаңа Экономикалық Саясатын ұсынды. Егер Президент өзінің бұрынғы Жолдауында өндірісті жаңартуға, өнеркəсіпті дамытуға, өндіріс пен ауыл шаруашылығында ғылымды қолдануға басты назар аудартса, соңғы Жолдауында біздің экономикалық дамуымыздың жаңадан пайда болған сыртқы тəуекелдерін ескере отырып, жаңа кең көлемді эконо микалық бағдарламаны дайындатты. «Нұрлы Жол» аталатын бұл бағдарламада экономиканың өсіміне неғұрлым мол мультипликативтік тиімдіктер беретін салаларды қолдау арқылы экономикалық саясатты қайыра бағыттауға, құрылымдық реформаларды жалғастыруға мəн берілген. Президенттің тапсырмасы бойынша Ұлттық қорда шоғырланған қаражаттан 2017 жылға дейін əр жыл сайын 3 миллиард доллар экономикалық қиындықтарды еңсеру жəне экономикалық өсімді қамтамасыз ету мақсатында бөлініп отырмақ. Бұл ресурстар көлік-логистикалық, энергетикалық, индустриялық, əлеуметтік-инфрақұрылымдық дамуға, тұрғын үй инфрақұрылымдарын, су жəне жылу жүйелерін нығайтуға, шағын жəне орта бизнесті қолдауға бағытталатын болады. Инфрақұрылымдық дамудың бес жылға есептелген жоспары – Жаңа Экономикалық Саясаттың өзегіне айналды. Осы арқылы тек жол салудың есебінен ғана 200 мың жұмыс орны құрылады. Бұл өз кезегінде, халықтың жұмыспен қамтылуын жəне табысының өсуін қамтамасыз етеді. Астанадан еліміздің өңірлеріне автокөлік, теміржол жəне əуе магистральдары тарайтындай көлік желісі қалыптасуы тиіс. Жаңа инфрақұрылым біздің экономикамыз бен қоғамымызды жаңартады. Еліміздің барлық түкпірлерін орталықпен тығыз байланыстыратын болады. Жүк ағымы жеделдей жəне молая түседі. Транзит көлемі артады. Əлеуметтік ықшамдылық жақсарады. Осының бəрі ақыр аяғында əрбір қазақстандықтың тұрмысының жақсарып, өмір сапасының артуына қызмет етеді. Президент қазақстандықтарды үлкен де жауапты жұмыс күтіп тұрғандығын атап көрсетті. Қазақстан халқы шыңдалудың жаһандық сынағынан өтуге тиіс. Осы үшін біз бірлігімізді арттырып, өзіміздің қол жеткізген жалпыхалықтық жетістігіміз – бейбітшілік пен келісімді нығайта түсуіміз жəне оны əрдайым қорғай білуіміз қажет. Сонымен бүтіндей алғанда, «Нұрлы Жол» бағдарламасын жүзеге асыру жаңа бір кезеңді білдіреді. Біздің алдымыздан технологиялық, əлеуметтік жəне мəдени прогрестің Қазақстанның Тəуелсіздік тарихындағы жаңа кезеңнің бетін ашады. ХХІ ғасырдың екінші онжылдығы күрделі, қарама-қайшылықты болатындығы байқалуда. Сондықтан да, біздің бəрімізге Елбасы саясаты – бейбіт өмір, келісім, тұрақтылық саясаты аясында бірігу керек. Тек Президент таңдап алған бағытты бекем ұстау ғана біздің табыстарымыздың жəне қазақстандықтардың болашақ ұрпақтары табысының кепілі бола алады.

Ғарифолла ЕСІМ, Ұлттық ғылым академиясының академигі, философия ғылымдарының докторы. ХХ-ХХІ ғасырлар тоғы сының тарихы – бұл жаһандық экономикалық жəне саяси сілкіністер жолы. Тектоникалық қозғалыстар мен өзгерістер. Нақ осы шешуші кезеңде əлем көкжиегінде тəуелсіз Қазақстанның жарық жұлдызы дүниеге келді. Біздің халқымыз барлық күрделі де сындарлы кезеңдерден Тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың сара көшбасшылығымен жүріп өтті. Осы жылдар ішінде кез келген адамды шатастыратын, тығырыққа тірейтін қаншама күрделі сəттер болды. Тек біздің Президентіміз емес жəне тек біздің халқымыз емес! Мемлекет басшысы əрқашанда мəңгілік Тəуелсіздікке, мəңгілік гүлденуге, мəңгілік халық, Мəңгілік Елге бастайтын – ауытқымас сара жолды басшылыққа алады. Нақ Нұрсұлтан Назарбаевтың арқасында біз өзіміздің ұлттық идеямызды таптық. Бұл рухани іргетасты қалыптастыру Тəуелсіздіктің бағасын сезіну, бұл əлемдегі өз орныңды табумен айқындалады. Біз өмір сүріп отырған өркениетті орта біздің Мəңгілік Еліміз болып табылады. Оның аксиомалық маңызы бірқатар ш е ш у ш і ұ ғы м д а р д ы ң н е г і з і н е алынған. Біріншіден, Мəңгілік Ел – бұл Тəуелсіздіктің негізгі дəрежесі Нұрсұлтан Назарбаевтың шынайы саясатының жоғары жетістігі. Бұл мемлекет негізінің іргетасы. Бұл бүгінде біздің қолымызда бар капиталымыз жəне ұлы тарихи байлығымыз. Президент біздің еліміздің генезисінің аса зор біріктіру күші шоғырланған «Ел» деген сөзден басталатындығын тегін атап көрсетіп жүрген жоқ. Ұлттық идея біздің мемле кеттілігіміздің тұғырынан өсіп шықты. Кез келген қазақстандықтар үшін олар қай жерде жүрмесін жерұйығы Мəңгілік Ел – біздің ұрпақтарымыз жүз, бес жүз, мың жылдан кейін өмір сүретін қасиетті мекен болып табылады. Сондықтан біз өзіміздің арманымыз – Мəңгілік Ел туралы айтқанда Тəуелсіздігіміздің барлық жетіс тік терін əрқашан, мəңгілік нығайтуға ұмтыламыз. Екіншіден, Мəңгілік Ел – бұл ертеңгі күннің соқпағы, болашаққа сенім беретін идея. Қазақстанның ХХІ ғасырдағы барлық құндылықтары осы түсінікпен өлшенеді. Мемлекет басшысы халық мəңгілігі туралы арманнан артық ештеңе жоқ екендігін тегін атап көрсетіп отырған жоқ. Тарихта мəңгілік қалу үшін, біздің жарқын болашағымызды қамтамасыз ету үшін бүгінгі күннің қасиетті дəстүрлерін дамытып қана қоймай, оларды ұрпақтан ұрпаққа жалғастыру қажет. Біздің елімізде ұрпақ жалғастығы ғасырлар тоғысында қалыптасты. Бүгінгі Қазақстанның азаматтары – бұл жаңа көзқарасы, ісі, сөзі жəне іс-қимылы бар жаңа адамдардың туындысы болып табылады. Нұрлы жол – бұл бүгінде 17 миллион қазақстандықтардың алдынан ашылып отырған жол. Үшіншіден, біздің дамуымыздың басты бағыттарын бойына сіңірген «Қазақстан-2050» конвергентті

стратегиясын тиімді ісжүзіне асыру Мəңгілік Елді ашуда зор маңызы бар. Осы ұлан-ғайыр жобаны ұсынудың өзі біздің Президентіміздің қаншалықты ауқымды ойлайтынын, қаншалықты уақыттан озғандығын көрсетсе керек. Сонымен бірге, Стратегияны қабылдау – қоғамның əлеуметтік толысуының индикаторы, «экономика-2050» құруға жəне «Қазақстан қоғамы – 2050» қалыптастыруға əзірліктің көрсеткіші болып табылады. Осы арқылы біздің барлық армандарымыз бен мүдделеріміз айқындалады. Біздің еліміз ауыр дағдарыс сынақтарының жеңілістерінің де, жеңістерінің де дəмін тата отырып, тəжірибе жинақтау арқылы шыныққан, өзінің күшіне күш қосқан. Ақиқатын айтқанда, біздің Президентіміз құрған тек осындай мемлекеттің ғана болашағы бар. Əрине, уақыт өте келе біз бастан кешірген қиындықтар ұмытылады. Ең бастысы мəңгілік – Елбасының бастауымен қол жеткізілген жоғары жетістіктер, жүріп өткен жол есте қалады. Төртіншіден, Мəңгілік Ел – бұл ақиқаттан ауытқымаған идея, бұл біздің халқымыз нақты мақсаттарды іс-жүзіне асыру арқылы үнемі алға басып келе жатқан прагматикалық мақсат. Оның жарқын мысалы – Президент өзінің Жолдауында жарыққа шығарған «Нұрлы Жол» Жаңа Экономикалық Саясаты. Бұл дағдарысқа қарсы қуатты жоспардың маңызы Президент болжам жасаудан ешқашан қателеспейді, елес жəне сағымға тəуелді болмайды деген шынайы логикадан шығып отыр. Көңіл аулайтын сөздер рухты əлсіретеді, жігерсіздікке бастайды. Сондықтан Елбасы жігерлілік жəне табандылық танытады. Белсенді қимылдарға барады. Əлем жаһандық рецессия сорына батып жатқан кезде Қазақстан жаңа автомобиль жəне темір жолдар құрылысын салуды бастады, энергетикалық, индустриялық ғылыми инфрақұрылымдарды көтерді. «Нұрлы Жол» – біздің тəуелсіздігімізді мəңгілікке қалдыратын жəне нығайтатын тағы бір үлкен қадам. Бүгін, біздің Тəуелсіздігіміздің 23 жылдығын тойлау қарсаңында Қазақстан барлық сынақтардан ойда ғыдай өтті жəне шынықты деп айтуға толық негіз бар. Қазақстан үшін бүгінгі дəуір – алда əлі де үлкен сынақтары бар прогресс уақыты. Біздің барлығымыз Тəуелсіздік шəкірттеріміз, онымен бірге дамимыз жəне өсеміз. Біздің барлығымыз Елбасымызға қазақстандықтардың барлық буындары үшін болашаққа ашқан жасампаз жол үшін шексіз ризамыз. Бүгінде біз жаһандық саясатта жəне экономикада дағдарыс нышандарын көріп отырғанда, біздің Президентіміз сара бағытты іс-жүзіне асыруда. Бұл Президент күн тəртібіне шығарған біздің саясатымыздың үдерістері – тұрақтылық, бейбітшілік, келісім өзара көмек, ұйымшылдықтың – біздің жалпыұлттық игілігімізге, біздің бейбіт дамуымыздың ұйытқысына айналғандығын тағы да дəлелдейді.

Ерлан СЫДЫҚОВ, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ректоры, тарих ғылымдарының докторы. Президент Нұрсұлтан Назарбаев сонау 1990 жылдардың басындағы күрделі геосаяси жағдайда, ғасырлар мен мыңжылдықтардың тоғысында біздің мемлекеттігімізді жаңғыртты жəне бұрынсоңды болып көрмеген дəрежеге көтерді. Бүгінде Мемлекет басшысының ғаламат еңбегімен қайта түлеген Тəуелсіз Қазақстан – бұл тұтастық пен мəңгіліктің мекені. Оның дамуындағы бірнеше үлкен векторларды бөліп айтуға болады. Бірінші – бұл жаһандық толқулар кезеңіндегі біздің болашаққа арналған жа л п ық а з а қ с т а н дық жо л ым ыз , «Нұрлы Жол» Жаңа Экономикалық Саясаты. Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың «Нұрлы Жолы» – бұл қазақстандық Тəуелсіздіктің қалыптасу кезеңінен бастау алатын, талай жылдар дағы ізденістерге негізделген дамудың ауқымды бағдарламасы. Бұл тек экономикалық жоба ғана емес. Ол бүгінгі күннің тəуекелдеріне жауап береді, бейбітшілікті, тату көршілікті, келісімді нығайтудың маңыздылығына негізделген еліміздің даму жолын ашады. Барлық экономикалық тетіктер Қазақстан азаматтарының əлеуетін: оның білімін, мəдениетін, интеллектісін дамытуға, рухани жəне адамгершілік қасиеттерін жетілдіруге бағытталған. Бүкіл инфрақұрылымды дамыту динамикасы арқылы экономиканы тұрақтандыру – бұл біздерге, қазақстандықтарға деген тікелей қамқорлық. Екінші вектор – Мəңгілік Ел ұлттық идеясын ашу. Тек санадағы құндылықтарды сақтау арқылы ғана біз біртұтас халық болып қалудамыз. Президент Ұлытау баурайында отырып, нақ осы мəселе туралы ой толғады. Қазақстанда Елбасы əлеуметтік, конфессионалдық, этникалық ерекшеліктеріне қарамастан, барлық азаматтардың теңдігіне жəне əділеттілікке, адамдар арасындағы мəңгілік бейбітшілікке негізделген құқықтық мемлекет моделін құруға қол жеткізді. Бұл өзінің тамыры арқылы біздің тарихымыздың тереңіне кететін ұлы жетістік. Міне, сондықтан да біз Президентіміздің бастамасы бойынша алдағы 2015 жылы Қазақ хандығының 550 жыл дығын атап өтеміз. Мемлекет басшысы жүзжылдықтар қойнауынан біздің Тəуелсіздігіміздің, біздің мемле кет тілігіміздің туын желбіретіп келеді. Мəңгілік Ел біздің болашағымыз үшін шешуші үлесі бар, бүкіл ұрпақ үшін мінəжатты жолдау болып табылады. Оның негізгі мəні Бүкілəлемдік дүниетану жағдайында қала отырып, бірлікті, бейбітшілікті, келісімді нығайтып, жоғары руханияттыққа қол жеткізіп, жалпықазақстандық ортақ үйіміз – Мəңгілік Елдің саяси жəне экономикалық əлеуетін арттыру болып табылады. Елбасы біздің қоға мымызды жұмылдырып, Қазақстанды Еуразияның орталығы етіп, əлемдік қауымдастық санасында: біз өзіміздің туған жерімізде өмір сүрдік, өмір сү ріп отырмыз жəне алдағы уақытта да гүлдене береміз деген ұғымды нығайтты.

Ү ш і н ш і век т о р – еуразиялық шынайылық Қазақстанның еуразиялық идеяны іс-жүзіне асырудағы берік жəне бұлжымас бағыты Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың 1994 жылғы 29 наурыздағы Ломоносов атындағы Мəс кеу мемлекеттік университетінде оқыған тарихи лекциясынан бастау алады. Мемлекет басшысының Жарлығымен 1996 жылы құрылған Лев Николаевич Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университет осы ғажайып жобаны іс-жүзіне асырудың бірінші кезеңі болды. Президент жариялаған «Бірлік көптүрлілікте», «Шығу тегі əртүрлі – мүмкіндік бірдей», «Бір ел – бір тағдыр» тезистер этносаралық жəне конфессияаралық қатынастарда Қазақстан моделінің қаңқасын, сонымен бірге, еуразиялықты қалыптастырды. Бүгінде əлем біздің еліміздің Көшбасшысының ақылды шешімдерінің ақиқаттығын мойындайды жəне мемлекеттердің экономикалық интеграция бағытын барынша қолдайды. Мəселен, жаңа 2015 жылдың басынан бастап Еуразиялық экономикалық одақ жұмыс істей бастайды. Төртінші – сыртқы бітімгершілік саясат. Бүгінде біздің еліміз Нұрсұлтан Назарбаевтың саяси қызметінің – шын мəніндегі білікті де іскер жұмысының нəтижесінде халықаралық сахнада үлкен маңызға ие болды. Ол зор ақпараттық əлеуетке, сараптауға негізделген дипломатияның ғұлама діңгегі, біздің Тəуелсіздігіміздің тұғыры орнатылған нақты өмірлік күш болып табылады. Сонымен бірге, жаңа Қазақстанның жəне оның Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың бітімгершілік миссиялары халықаралық қауымдастықтың назарын тұрақты түрде өзіне аударады. Мемлекет басшысының бастамаларының арқасында біздің еліміз жаһандық ядролық қаруға қарсы қозғалыстың көшбасшысы болып танылды, жұмыс істеп тұрған бейбітшіліксүйгіш индексінде тұтастай жүздеген елдерді, оның ішінде өзінің жағрапиялық көршілерін артта қалдыруда. Қазақстанның қол жеткізген Тəуелсіздігі біздің замандастарымызға қосарланған жауапкершілік жүктейді. Бір жағынан біз уақыттың жəне жаһанданудың тəуекелдері алдында біріге отырып, біздің Президентіміз – Нұрсұлтан Назарбаев айқындап берген сара жолмен жүруді жалғастыра отырып, «2050 Стратегиясын» іс-жүзіне асыруымыз керек. Сонымен бірге, біздің тарихи мақсатымыз – халқымыздың мəңгілік құндылықтарын нығайтып, біздің Мəңгілік Елді асқақтатуымыз қажет. Бүгінде əлемдік экономика жəне саясат – күрделі кезеңді дағдарыс ахуалдарын бастан кешіруде. Бұл əлі мəре емес. Біз əлемдік рынокта жəне көршілес елдердегі күрделі ахуалды көріп отырмыз. Бұл алдағы уақытта Еуразиялық кеңістіктегі барлық елдердің экономикасын шарпуы əбден мүмкін. Барлығымыз біздің дамуымыздың басты шарты – бұл бейбітшілік, келісім жəне тұрақтылық екенін түсінуіміз керек. Елбасының басшылығымен қол жеткізген біздің барлық жетістіктеріміздің формуласы нақ осымен айқындалады.


4

www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

Ўлттыќ комиссия Жолдау жїгін кґтерісуге дайын (Соңы. Басы 1-бетте). «Еліміз бойынша жұмыссыздық деңгейі 5,2 пайызды құраса, əйелдер арасындағы жұмыссыздық 5,5 пайызға жетіп отыр. Бұл үлкен айырмашылық емес. Бірақ бізде үнемі ер адамдар мен əйелдер арасындағы жұмыссыздық деңгейі арасында өзгешелік болады. Сондай-ақ, олардың жалақы деңгейі де əртүрлі», деп атап өткен Мемлекеттік хатшы əйелдердің еңбек өнімділігін арттырудың маңыздылығына да тоқталды. Еңбек шығындарының тиімділігі технологияларды жəне инновацияларды қолдану деңгейіне тікелей байланысты екенін айтқан ол инновацияларды пайдалануда қыз-келіншектерді жан-жақты қолдау керектігін баяндады. Ұлттық комиссия 2015-2020 жылдарға арналған отбасылық қатынастарды, моральдық-этикалық жəне рухани-адамгершілік

құндылықтарды нығайту жөніндегі Жалпыұлттық жоспарды іске асырудың үйлестірушісі екенін де еске сала кетейік. Бұл бағыттағы жұмыс үш негізгі мəселе бойынша құрылмақ: отбасылық құндылықтарды нығайту, саламатты өмір салтын қалыптастыру жəне жалпыға ортақ еңбек қоғамын құру. Бұл орайда Мемлекеттік хатшы Жалпыұлттық жоспардың мəн-маңызын былайша тарқатып берді: «Жоспарда отбасы құндылықтарын дəріптеп, насихаттаумен қатар, оның қоғам арасында беделін көтерудің жай-жапсары жан-жақты тиянақталған. Сонымен қатар, əлеуметтік мəселелердің де оң шешіліп, адамгершілік тұрғыда рухани құндылықтардың ұлықталуына жіті көңіл бөлінген. Біз əрине, мұндай ауқымды шаралардың барлығын Мемлекет басшысының «Нұрлы Жол» Жолдауында атап көрсетілген бағыт-бағдарларды

жетекшілікке ала отырып, жүзеге асыратын боламыз». Комиссияның отырысы барысында оның жаңа мүшелері де таныстырылды. Олар – «Деловой мир» журналының бас редакторы Шолпан Сыздықова, Қазақстанның еңбек сіңірген мəдениет қайраткері, əнші Қарақат Əбілдина, Ұлттық экономика министрлігінің вице-министрі Мəдина Əбілқасымова, Сенат депутаты Михаил Бортник, «Астана ЭКСПО-2017» ұлттық компаниясы» АҚ баспасөз хатшысы Айгүл Мүкей. Осы жиында Президент жанындағы Əйелдер істері жəне отба сылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның мүшелері өз пікірлерін білдірді. Мəселен «Бауыржан» қайырымдылық қоры ның директоры Жұлдыз Омарбекова былай деді: Қорымыздың негізгі мақсаты – қоғамдағы қайырымды лық істерді дамытуға үлес

қосу. Осы мақсатта «Алтын жүрек» сыйлығын беруді дəстүрге айналдырдық. Биыл ол марапат 11 аталым бойынша сегізінші рет берілді. Соның ішінде өздеріңіз білесіздер, «Bі Group» директорлар кеңесінің төрағасы «Аналар үйі» жəне басқа да жобалары үшін сыйлықты иеленген болатын. Айтайын дегенім, біздің қайырымдылық қоры ең бірінші кезекте аналар мен балалар мəселесіне қатты көңіл бөледі. Қандай қиын жағдайда да аналар далада қалмау керек дегенді ұстанамыз. Сол үшін биыл «Үміт үйі» деген жобаны бастадық. Бұл үйлер келер жылдардан бастап еліміздің əрбір қаласында ашылатын болады. Бұл үйлерге қолында мүгедек балалары бар, жұмыс істей алмай отырған аналар сол балаларын тапсырады. Яғни, «Үміт үйі» балабақшаның қызметін көрсетеді. Ал «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ басқарма төрайымы Лəззат Ибрагимова болса мына мəселелерді айтты. «Статистикада бүгінгі күні кəсіпкерлікті дамыту туралы мемлекеттік бағдарламаның 42 пайыз қатысушысы əйелдер делінеді. Сол қыз-келіншектердің көпшілігі «Даму» қорының

Наќты шешімдер алынбаќ Кеше Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары Бердібек Сапарбаев бастаған жұмыс тобы Батыс Қазақстан облысында болды. Орал əуежайына қонғаннан кейін Үкімет басшысының орынбасары Бөрлі ауданындағы Березовка ауылына бағыт ұстап мұнда тұрғындармен, педагогикалық ұжым мүшелерімен жəне ата-аналармен кездесті. Кездесу барысында аталған ауылда балалардың улануына қатысты орын алған оқиға өзара талқылаулар мен пікір алмасулардың басты өзегіне айналды. Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Бұл мəселеге қатысты Бердібек Мəшбекұлы республикалық комиссия құрылғанын мəлімдеді. Оның құрамында сарапшы мамандар мен экологтар, дəрігерлер мен кəсіподақ өкілдері бар. Оған есімі республикаға танымал азамат Ұзақбай Қарабалин жетекшілік жасайды. Премьер-Министрдің орынбасарының мəлімдеуінше, комиссия мүшелері 2015 жылдың 20 қаңтарына дейін орын алған оқиғаның себептері мен салдарларын жан-жақты əрі егжейтегжейлі анықтап, нақты шешімге келетін болады. Сонымен бірге, улану оқиғасына қатысты оған кінəлі заң дық тұлғалар тиісті

жауапкершілікке тартылмақ. Бұл іспен прокуратура органдары айналысатын болады. Сондай-ақ, Бердібек Сапарбаев жұмыс сапары шеңберінде Бөрлі ауданындағы еңбек ұжымдарының жəне шетелдік «ҚПО б.в.» ком па ниясының жұмысшы-техник қызметкерлерімен кездесті. Мұнда еңбекті ұйымдастыруға қатысты мəселелер мен еңбек дауларын ұтымды шешудің түйінді жəйттері талқыланды. Бұл басқосуды қорытындылай келе Вице-премьер жұмыс берушілердің жауапкершілігін одан əрі көтеру жөнінде мəселе қойып, еңбекке ақы төлеу жөніндегі кей бір түсін бестіктердің сотқа дейінгі институттары мен тетіктерін

Ізгілендіру – жїйелі əрі дəйекті саясат Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Гүлшара Əбдіқалықова «Түзеу мекемелеріндегі жұмыспен қамтамасыз ету – 2017» атты түрме реформасының Екінші форумына қатысты, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Г.Əбдіқалықова форумға қаты сушыларға арнаған сөзінде Қазақстан Республикасы тəуелсіздік алған кезеңнен бері қылмыстық-құқықтық қатынастарды, оның ішінде қылмыстық жазалауды орындау саласында ізгілендіру саясатын жүйелі əрі дəйекті жүргізіп келе жатқанына тоқталды. Бұл бағытта еліміздің пенитенциарлық жүйесін ізгілендіру жəне бейтараптандыру үдерісін одан əрі дамытуға бағытталған жаңа Қылмыстық, Қылмыстық-процессуалдық жəне Қылмыстық-атқарушылық кодекстердің қабылдануы елеулі қадамға айналды. Мемлекеттік хатшы қатысушыларды алда келе жатқан Ұлттық мерекеміз – Тəуелсіздік күнімен құттықтап, жұмыстарына табыс тіледі. Г.Əбдіқалықова Қа зақ стан Президентінің стратегиялық бағыты адамның толыққанды дамуы үшін барлық жағдайлар жасауға, оның құ қықтары мен бостандықтарын іске асыруға, материалдық əл-ауқатын мейлінше арттыруға бағытталғанын атап өтті. Форум барысында қатысушылар түрмеде жұмыспен қамтылғандар санын 2018 жылға қарай 75%-ға дейін арттыруды мақсат етіп отырған, Халықаралық түрме реформасы əзірлеген «Түзеу мекемелеріндегі жұмыспен қамтамасыз ету – 2017» жобасын талқылады. Жобада ұсынылған заңнаманы жетілдіру жəне еңбек қызметін ұйымдастыру тəжірибесін, түзеу мекемелерінің өндірістік базасы мен оқу жүйесін дамытуды, бизнес құрылымдарын тарту шараларын қарады. Форум аясында сотталғандарды түзеу жəне əлеуметтік бейімдеу, олардың еңбекке деген дағдыларын қалыптастыру мен ұштау мəселелері жөнінде пікір алмасылды.

орнықтыру қажеттілігін атап көр сетті. Бұған қоса ол қаз ақстандық үлес мөлшерін ұлғайту жөніндегі жұмыстардың қазіргі кездегі көкейкестілігі мен маңыздылығына тоқталды. Келесі кезекте Бердібек Сапар баев Орал қаласындағы бірқатар білім беру мен мектепке дейінгі тəрбие мекемелерінің

қызметімен танысты. Əрі жиһаз жасаумен айналысатын «Ғибадат» ЖШС жұмысына ризашылығын жеткізді. Премьер-министрдің орынбасары бұдан кейін Батыс Қазақстан облысының акти віне қатысты. Ақжайық өңірінде Елбасы тапсырмасы мен мем лекеттік бағдарламалар уақы тында əрі

кепілдігімен несиелер алып отыр. Олар «Бизнестің жол картасы» бағдарламасын белсенді түрде насихаттау үстінде. Осы əйелдер құрған түрлі деңгейдегі компанияларда жаңадан жұмыс орындары ашылып жатқанын да айтып өтуіміз керек. Біз негізінен өңдеу өнеркəсібіне, соның ішінде тамақ өнеркəсібіне аса маңыз беріп отырмыз. Өйткені кəсіпкер əйелдердің көпшілігі, яғни, 70 пайызға жуығы білім беру саласында жұмыс істесе, медицинада жеке клиникалар ашып отырғандардың да үштен екісі нəзік жандылар. Сондай-ақ, құрылыс компанияларында да басшы əйелдер көп. Сол үшін ендігі кезекте тамақ өнеркəсібінде əйелдердің көбеюіне назар аударамыз. Жеке кафелер мен ресторандар желісін ашқысы келетін, нан цехтары мен түрлі кондитерлік цехтарын ашқысы келетін əйелдерге көбірек қолдау көрсетіледі». Ұлттық комиссияның əр бір отырыстарында осындай мəселелерге жіті көңіл бөлініп жүр. Бұл жолы да қоғамдағы өзекті мəселелердің шешімін табуға бағытталған ұсыныстар көп айтылды.

жүйелі түрде іске асып келеді. Бұл жөнінде жұмыс тобы мүшелері көрген-білгендері мен ұққантүйгендерін ортаға салды. Атап айтқанда, бағдарламалардың іске асу барысы жөнінде Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрі Тамара Дүйсенова мен Білім беру жəне ғылым министрі Асылан Сəрінжіпов айтып берді. Активте сөйлеген сөзінің қорытындысында Бердібек Сапарбаев Батыс Қазақстан облысындағы экономикалық дамудың деңгейін оң бағалады. Əрі өңірде жұмыссыздықпен күрес көрсеткіші республикалық орташа мөлшерден едəуір төмен екені жөніндегі деректі алға тартты. Сонымен бірге, аймақта шағын жəне орташа бизнестің даму үдерісі де көңілге қонады. Аз қамтылған отбасылар саны жылдан-жылға кеміп келеді. Осы жағымды жəйттердің бəрі мемлекеттік бағдарламаларды орындау кезіндегі жергілікті атқарушы органдардың сергек көзқарасының нəтижесі деп түйін жасады, активте Премьер-министрдің орынбасары Бердібек Сапарбаев. Батыс Қазақстан облысы. ––––––––––––––

Суретті түсірген Рафхат ХАЛЕЛОВ.

Наградаларыѕыз ќўтты болсын, отандастар! (Соңы. Басы 1-бетте). ІІ дəрежелі «Барыс» орденімен – Маңғыстау облысының əкімі А.С.Айдарбаев, Қазақстан Республикасы Президентінің Іс басқарушысы А.А.Бисембаев, «Ғылыми-клиникалық кардиохирургия жəне трансплантология орталығы» ЖШС директоры С.Жошыбаев, М.Əуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры директорының кеңесшісі Е.Н.Обаев, Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты Қ.С.Сұлтанов жəне т.б., ІІІ дəрежелі «Барыс» орденімен – Қазақ агроөнеркəсіп кешені экономикасы жəне ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институтының бас ғылыми қызметкері Ғ.Ə.Қалиев, Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Экономика институтының бас ғылыми қызметкері А.Қошанов, Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ректоры Ғ.Мұтанов, А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының бас ғылыми қызметкері Р.Сыздық марапатталды. «Парасат» орденіне кинорежиссер С.Ж.Əзімов, жазушылар Ə.Асқаров пен М.Байғұт, Жамбыл облысы «Луговой жылқы зауыты» ЖШС директоры Х.Б.Базаралиев, Алматы облысының əкімі А.Ғ.Баталов, композитор К.Дүйсекеев, суретші-гобеленші Б.Е.Зəуірбекова, Қазақ ұлттық өнер университетінің профессоры И.Б.Лебедев, «Дүниежүзі қазақтарының қауымдастығы» РҚБ төрағасының бірінші орынбасары Т.А.Мамашев, «Алтын-Диірмен» корпорациясы» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы Ə.Б.Маралов жəне басқалар ие болды. М.Əуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының көркемдік жетекшісі А.Əшімов жəне А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының бас ғылыми қызметкері Ə.Т.Қайдар І дəрежелі «Достық» орденінің иегерлері атанды. ІІ дəрежелі «Достық» орденімен марапатталғандар қатарында жазушылар Г.К.Бельгер мен Д.Исабеков, «Днепро» украин мəдени орталығының төрағасы Ф.Л.Клименко, «Невада – Семей» Халықаралық антиядролық қозғалысы Қарағанды филиалының төрағасы М.Х.Хамиев бар. Бір топ белгілі ғалымдар мен мəдениет қайраткерлерінің, өндірістік сала өкілдерінің еңбегі «Құрмет» орденімен атап өтілді, олардың арасында «Гүлдер» мемлекеттік эстрадалық-би ансамблінің əншісі Ф.Абаханова, Павлодар облысы «Табыс» шаруа қожалығының басшысы М.Қ.Алғамбаров, Қостанай облысы «Милх» ЖШС бас директоры С.И.Блок, «Республикалық протездік-ортопедиялық орталық» АҚ Ақтөбе протездік шеберханасының шебері В.И.Верховодов, Астана қаласы «№ 2 қалалық аурухана» МКК бас дəрігері М.Ə.Жантұрғанов, «Қазақ əдебиеті» газеті бас редакторының орынбасары Е.Жаппасұлы, «Қазақ спорт жəне туризм академиясы» АҚ президенті Қ.Қ.Закирьянов, Өскемен қаласы «Востокмашзавод» АҚ құйма өндірісінің бастығы С.В.Зудов, ақындар Н.Исабаев пен С.Қали, «Фолиант» баспасы» ЖШС директоры Н.С.Исабеков, Қарағанды қаласы «Көз микрохирургиясы орталығы» ЖШС директоры В.У.Ким, «Ақтау халықаралық теңіз сауда порты» ұлттық компаниясы» АҚ жүк тиеу-түсіру кешенінің шебері Ш.И.Мусаев, Ақтөбе облысының əкімі А.Б.Мұхамбетов, Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессоры М.Қ.Наурызбаев, Ақмола облысы «Астана Агропродукт» ЖШС директоры С.Ж.Рахымбаев, Алматы қаласы «Масло-Дел» АҚ бас директоры П.Г.Селиванов, эстрада əншісі Г.Тергеубекова, «Локомотив құрастыру зауыты» АҚ президенті М.Б.Тілеубаев бар. Əскери жəне қызметтік борышын үлгілі атқарғаны, заңдылық пен құқықтық тəртіпті қамтамасыз етуде, елдің ұлттық қауіпсіздігі мен қорғаныс қабілетін нығайту кезінде көрсеткен ерлігі мен жанқиярлығы үшін əскери қызметшілер, құқық қорғау органдары өкілдерінің бір тобы І жəне ІІ дəрежелі «Даңқ» ордендерімен, ІІ жəне ІІІ дəрежелі «Айбын» ордендерімен, «Ерлігі үшін» жəне «Жауынгерлік ерлігі үшін» медальдарымен марапатталды. «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» құрметті атағы ғылым, мəдениет жəне əлеуметтік саланың 48 көрнекті өкіліне берілді, Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасына 306 адам ие болды. Наградталғандардың тізімі жергілікті баспасөзде жарияланады.

Тəуелсіздік тарихы туралы кґптомдыќ Кеше «Нұр Отан» партиясының жəне «ERG Көмек» қайырымдылық қорының көмегімен еліміз Тəуелсіздігінің 23 жылдығына орай «Қазақстан Республикасы.Тəуелсіздік шежіресі» жобасымен жарық көрген дерекнамалық 50 томдық кітаптың тұсаукесері болды. Эльмира МƏТІБАЕВА, «Егемен Қазақстан».

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев 2008 жылы бұқаралық ақпарат құралдарының басшыларымен кездесуінде тілдің мəртебесін, ұлттың рухын көтеретін мəселелерге ерекше назар аударып: «Біздің алдымыздағы үлкен міндеттің бірі – тəуелсіздіктің толыққанды шежіресін жазу», деген болатын. Осы Елбасының ойынан бастау алған бұл еңбектер сол жылдан бері жарық көріп келеді. «Қазақстан Республикасы.Тəуелсіздік шежіресі» кітаптары – тəуелсіз еліміздің жаңа тарихымен бірге, Қазақстан мемлекеттілігінің негізін қалаушы, Тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаевтың қоғамдағы, саясат пен экономикадағы, жаһандық ахуалды талдаудағы алатын орнын, халық алдындағы тари хи парызын терең сезіне білетін азаматтық жауапкершілігін, қажырлы қайраткерлігін ашып көрсететін көптомдық шығарма. Жобаның авторы – мемлекет жəне қоғам қайраткері Мыр затай Жолдасбеков, ғылыми кеңесшісі – саяси ғылымдар докторы Махмұт Қасымбеков, жалпы редакциясын басқарған – Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ректоры Ерлан Сыдықов. Тұсаукесерде Мырзатай Жолдасбеков: «Қазақ халқы бағзы замандардан бері ешқайдан көшіп келген жоқ, ығысып көшіп кеткен де жоқ. Көшсе, амалсыздан бірлі-жарым ел көшті. Ар жағын қайдам, бірақ сақ заманынан бері өркен жайып, өсіп-жетіліп келе жатқан байырғы халықпыз. Біздің халықтың байырғы мəдениеті, тарихы, дəстүрі мен атасалты бар. Əбден қалыптасқан елдігі

бар қазақпыз. Əулиебұлақтың басында, қасиетті Ұлытаудың етегінде жайғасып отырып, қазаққа арнайы арнаған сұхбатында Елбасы тебіреніп отырып осының барлығын айтқан болатын. Елбасы айтқандай, біздің Отанымыздың тарихын жастар білулері керек. Біз жастардың санасына тарихты сіңірмесек, онда патриот ұрпақ тəрбиелей алмаймыз», – деді. Сондай-ақ, ол 2008 жылы Президенттік мəдениет орталығының директоры болып тұрған кезінде екі жылдай жұмыс істеп, сол орталыққа Елбасын шақырғанын айтты. Мақсаты – жасалып жатқан жұмыстармен таныстырып, атқарылған істерді көрсету болғанын жеткізді. «Нұрекең сол жолы уақытын бөліп, арнайы келіп, атқарылған шаруаларға жақсы көзқарасын білдірген еді. Сол орайда мен көкейде жүрген қазақ халқының тарихы жазылмағандығы туралы ойымды жеткіздім. Расында, біздің тарих жазылмады, жазылғанмен оны өзгелер бұрмалап жазды. Тоталитарлық режім тұсында табанға тапталды, хандарымыз бен бектеріміз əбден əжуаланды, кейін, яғни Кеңес өкіметі кезінде біздің тарих саясатқа айналды. Сол тарих қайта жазыла ма, жазылмай қала ма, оны келешек көрсетеді. Бірақ, Нұрекеңе, Сіз өз қолыңызбен құрған, өзіңіз шаңырағын көтеріп, іргесін бекіткен, əлемге мойындатқан тəуелсіз қазақтың шежіресін жасауымыз керек, деген болатынмын. Нұрекең қолдап, ісіме сəттілік тілеп еді. Алғашқы 14 томдығы шыққан кезде ол кісінің қолына табыстадым. Сол тұста бұл кітапты Елбасы Мəулен Əшімбаевқа тапсырып, халыққа таныстыруын жүктеген болатын. Міне, Құдайға тəубе! Бүгін 50 томдығын таныстырып

отырмыз», – деді М.Жолдасбеков. «Нұр Отан» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек

өз сөзінде алда келе жатқан ұлы мереке – тəуелсіздігіміздің қарсаңында таныс тырылып отырған бұл кітап

біздің халық үшін құнды дүние болып табылатынын атап көрсете келіп: «Елбасы саясатының арқасында керемет өмір сүріп жатқан жастар тарихты білуі тиіс. Қазіргі жастардың заманға сай көп тілді меңгеріп, жаһандану ғасырында көп саладан хабары болып жатқандары көңіл қуантады. Дегенмен, қарап отырсақ, өз ұлтының тарихын білмейтін жастар көп екен. Қазір олар интернеттегі қысқа ақпараттарды оқуға дағдыланып алған. Бұл дұрыс емес, кітаптың орны бөлек. Елбасымыз айтқандай, болашақта Интернет оқыған жастарды кітап оқығандар билейді. Сол себептен, біздің тамыры терең тарихымыз, елдігіміз жайлы ақпар беретін, маңызды құжаттардан құралған бұл кітаптың жарыққа шығуы баршамызға үлкен қуаныш», – деді. «Елбасы бір сөзінде: «Мен үшін елімді дамыған елдердің сапына тұрғызып, санатына қосудан үлкен мақсат жоқ, қазақтың ұлттық қасиеттерінің қайта қалыптасуына қамқорлық жасау – менің президенттік те, перзенттік парызым», деген болатын, – деп бастады сөзін Ерлан Сыдықов. – Əрине, Елбасының қызметі ел алдында орайымен бағаланып жатса нұр үстіне нұр. Аталған кітаптың шығуына атсалысқан, ерен еңбек еткен Мырзатай Жолдасбеков ағамыз «Қазақстан Республикасы.Тəуелсіздік шежіресі» атты көптомдық еңбекті жыл сайын десте-десте етіп шығарып отыр», – дей келіп, аталған Тəуелсіздік жылнамасын егеменді жылдардың ғана тарихы емес, Қазақ елінің сан ғасырлық тарихын тəуелсіздік құндылығымен байыптаудың жолы деп білуіміз керек екенін атап көрсетті. Сондай-ақ, ол бұл жинақты əлемге танылу мен əлемді танудың жаңашыл соқпағын меңзейтін жинақ деп бағалайтынын жеткізді. «Бұл көптомдық, сонымен қатар, адамның заман мен уақытқа қарап өзөзін тануы мен адами бəсекеге өзін өзі тəрбиелеуге ықпал ететін жинақ. Бұл еңбек елі сыйлап, таңдаған көшбасшы мен жалпы Елбасыға сенген елдің есебі деп білуіміз керек». АСТАНА.


www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

● Əлем жəне Қазақстан

АЌШ – еліміз їшін стратегиялыќ маѕызды серіктес

Қазақстан мен Америка Құрама Штаттары арасындағы экономика, сауда жəне инвенстициялар, парламентаралық ынтымақтастық салаларындағы қарым-қатынастардың одан əрі тереңдетілуі Сыртқы істер министрі Ерлан Ы ды р ысов т ы ң Вашингтонға сапар ы ба р ысынд а қарастырылған басты мəселелер болды. Өкілдер палатасындағы Шетел істері комитетінің төрағасы Эд Ройспен кездесуі барысында Е.Ыдырысов парламентаралық байланыстарды одан əрі нығайту, өңірлік ынтымақтастық жайы мен халықаралық күн тəртібіндегі өзекті мəселелерді талқылады. Сондай-ақ, елдеріміз арасындағы ынтымақтастықтың жоғары деңгейі мен тараптардың стра тегиялық серіктестікті нығайтуға мүдделілігі атап өтілді. Е.Ыдырысов пен Э.Ройс парла ментаралық ынтымақтастықты одан əрі дамыту, өзара байланыстарды арттыру маңыздылығын ерекше атады. Е.Ыдырысов беделді заң шығарушыны Президент Н.Ə.Назарбаевтың «Нұрлы Жол» Қазақстан халқына Жолдауының негізгі қағидаларымен таныстырып, Жаңа Экономикалық Саясаттың əлемдегі аса дамыған 30 елдің қатарына кіру секілді кеуделі, бірақ қол жетерлік мақсатты көздейтіндігін атап көрсетті. «Бұл мақсаттың жүзеге асырылуы Қазақстанның ДСҰ-ға кіруін жеделдетер еді. Осы орайда АҚШ тарапынан қолдау көрсетіледі деп үміттенеміз», – деді қазақстандық министр. Сұхбаттастар халықаралық мəселе туралы сөз еткенде, лаңкестікпен күрес жайына тоқталып, «Ислам мемлекетіне» көзқарастарын білдірді жəне Ауғанстан мен Украинадағы жағдайды талқылады. Геосаясат мəселелері, сонымен қатар, Е.Ыдырысовтың Стратегиялық жəне

халықаралық зерттеулер орталығының президенті Джон Хам ремен жəне «Guggenheim International» Инвестициялық сараптама компаниясының президенті Майкл Медишпен кездесуінде көтерілді. ҚР СІМ басшысы мүшелігіне «AES Corporation», «AGCO», «Baker Hughes», «Boeing», «Case New Holland», «Cashman Equipment Corp.», «Chevron Corporation», «Deere & Company», «Exxon Mobil», «Fluor Corporation», «General Electric», «Halliburton», «NUKEM», «Parker Drilling», «SigmaBleyzer Investment Group», «Sikorsky Aircraft», «Solar Turbines», «Tethys Petroleum Inc.»жəне т.б. компаниялар кіретін Америка-Қазақстан Іскерлер қауымдастығы ұйымдастырған дөңгелек үстелге қатысты. Е.Ыдырысов бизнес-қауымдастықтың өкілдерін инвестициялық климатты қолайландыру мақсатында Қазақстан Үкіметі қабылдап отырған кең ауқымды шаралармен таныстырды. Шетелдік инвесторларға берілетін салықтық жеңілдіктер, инвестициялық омбудсмен лауазымын қалыптастыру, Қазақстанның 10 жетекші экономикалық əріптес елдеріне визасыз режімнің іске қосылуы қарастырылған заңнамалық жəне басқа да жаңалықтар толығымен назарға ұсынылды. Америкалық бизнесмендерді «Нұрлы Жол» бағдарламасын жүзеге асыру аясында Қазақстанның, алдағы уақытта Дүниежүзілік сауда ұйымына

кіруі, ЭКСПО-2017 халық ара лық мамандандырылған көрмесіне дайындық, сондай-ақ, 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап Еуразиялық экономикалық одақ құру жөніндегі келісімнің күшіне енуі шеңберінде Қазақстанмен ынтымақтастықты кеңейту мүмкіндіктері қызықтырды. Е.Ыдырысов қатысушыларды жаңа көлік-логистикалық инфрақұрылым объектілерін салу құрылысына қатысуға шақыра келіп, Астананың жеке секторды күшейту мен орта таптың ауқымын кеңейту үшін еліміздің 650-ден астам мемлекеттік объектілерді жекешелендіру жөніндегі жоспарларымен бөлісіп, америкалық компаниялардың осы жекешелендіру үдерісіне белсенді атсалыса алатынын жеткізді. Дөңгелек үстелге қатысушыларды Қазақстанның «жасыл» экономиканы дамыту туралы жоспарлары бойынша ақпараттандыра келе, ҚР СІМ басшысы олардың назарын баламалы энергетика саласында жұмыс істейтін жəне энерго тиімді технологияларды қолда натын компаниялар үшін берілетін преференцияларға аударды. Министр америкалық компанияларды энергетика саласындағы өз жетістіктерін көрсету үшін ЭКСПО-2017 көрмесіне қатысуға шақырды. Сонымен қатар, Е.Ыдырысов оларды Қазақстанды өздерінің инвестициялық жобаларын жүзеге асыратын алаң ретінде танып, болашақта Кеден одағы мен Орталық Азия елдерінің нарығына шығатын жол ретінде қарастырғандары жөн екенін білдірді. Америкалық бизнес өкілдері елдегі бизнес-климатты жақсарту мен инвесторларға жасалып отырған преференция лар

Энергетикалыќ əлеуетті арттырады Шығыс өңіріне Елбасының Қазақстан халқына Жолдауын түсіндіру мақсатында Энергетика министрі Владимир Школьник бастаған республикалық ақпараттық-насихаттық топ өкілдері келді. Олар Өскемендегі «Қазцинк» ЖШС жəне «Үлбі металлур гиялық зауыты» АҚ еңбек ұжымымен кездесті. Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан».

Əлемдік геосаяси һəм экономикалық ахуалдың тұрақсыздығы кезінде Елбасының бастамасымен жаңа экономикалық саясат бағыттарының белгіленуі мемлекеттің əлеуметтік жағдайын жақсартатынын атап өткен министрдің айтуынша, еліміздің ІЖӨ

көлемі он айда 4 пайызға өсіп, инфляция деңгейі 6-8 пайызды құрады. Ел экономикасына жылына орта мөлшермен 12,5 млрд. доллар инвестиция құйылады. Бұл Түркия, Ресей, Бразилия, Мексика сынды елдердегі инвестиция деңгейінен жоғары. Индустриялық инфрақұрылымның дамуына тоқталған министр Қазақстанның жаһандық бəсекеге қабілеттілік индексінде 144 елдің арасынан 50-орынға табан тірегенін, инновациялық даму шегінің жоғарылап келе жатқанын жеткізді. ҮИИДБ арқылы өңдеу өнеркəсібінің дамуы байқалады. Шығыс өңірінде оның үлесі 80 пайызды құрады. Бүкілəлемдік энергетика конгресінің энергетикалық қауіпсіздік саласындағы есебіне сəйкес, еліміз əлемнің 129 елінің ішінде алғашқы ондыққа енді. Десе де, энергетика саласында магистралдық желілердің

Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Кездесуге қатысқан аталған коалиция төралқасының төрайымы, Парламент Мəжілісінің депутаты Айгүл Соловьева мен коалицияның атқарушы директоры Асхат Сүлейменов тақырып төңірегінде өз ойларын ортаға салды. Мəселен, брифинг барысында «Жасыл экономиканы» қолдау жəне G-Global-ды дамыту коалициясы» ЗТБ мемлекеттегі «жасыл технологияларды» белсенді түрде таратушы ретінде 2014 жылдың 1 қарашасында екінші Республикалық «Экологиялық достастық бизнесі» конкурсын бастағаны туралы айтылды. «Экологиялық достастық бизнесі-2015» конкурсы кəсіпкерлікте экологиялық достастық қатынасты көрсететін, өз өндірісінде «жасыл технологияларды» енгізіп, инновациялар арқылы белсенді түрде қуатты үнемдеу тетігін қолданатын кəсіпкерлерге бағытталған екен. Айгүл Соловьеваның айтуынша, коалиция озық қоғамдық институт ретінде «жасыл экономикаға» қажетті жобалардың кəсіпкерлікте маңызды сипатқа ие болуы керек деп есептейтінін жеткізді. «Сол себепті осындай конкурстар арқылы кəсіпкерлердің оң тəжірибелерін іздеп, тауып, мемлекет бойынша

тарату қажет. Сонымен қатар, аталған конкурстың «жасыл технологияларды» енгізу бойынша да өзіндік мəні бар», деді ол бұл орайда. Конкурсқа кəсіпкерлер мен орта жəне шағын кəсіпкерлік ұйымдары қатыса алады. Ал өтінімдер 2015 жылдың 31 наурызына дейін су ресурс тары, энергетика қорлары, қалдықтар, ТКШ жəне «жасыл» құры лыс, органикалық ауыл шаруа шылығы, көлік атаулары бойынша қабылданады.

Сəулебек БІРЖАН.

шектеулілігі, орталық жəне шығыс өңірлердегі табиғи газдың жеткіліксіздігі сынды мəселелер бар. Елбасының Жолдаудағы жүктеген міндеттеріне сəйкес, «Екібастұз-СемейӨскемен» бағытындағы электр желісінің құрылысы «КЕГОК» АҚ-тың 43,3 млрд. теңге көлеміндегі жеке қаржысына жүргізілмек. Бұл шығыс өңірін 540 МВт электр қуатымен тұрақты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. «Семей-Ақтоғай-Талдықорған-Алматы» электр желісінің құрылысы аталған компанияның жеке қаржысы мен «Халықтық ІРО» шеңберіндегі инфрақұрылымдық облигацияларын шығару арқылы салынады. Аталған жоба «СолтүстікОңтүстік» бағытындағы транзиттік əлеуетті 1350-ден 2100 МВт-ға дейін ұлғайтуға көмектеседі. Екі жобаның құрылысы кезінде 1861 жұмыс орны, ал желінің пайдалануға берілуінен кейін 97 жұмыс орны құрылады деп күтілуде, деді В.Школьник. ӨСКЕМЕН.

«Жасыл технология»: ґмір сапасыныѕ артуы

Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде «Жасыл» экономиканы жəне G-Global дамуын қолдаушы коалиция» заңды тұлғалар бірлестігі басшылығының қатысуымен брифинг өтті. Брифингке «Өмір сапасын арттыратын жасыл инновациялар» тақырыбы арқау болды.

үшін Қазақстанның қабылдаған қадамдарына қол дауларын жеткізіп, сауда жəне инвестиция саласындағы ынты мақтастықтың жоғары деңгейін атап өтті. 2014 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша АҚШтан салынған Қазақстанның экономикасына тікелей инвестициялар көлемі 2,3 млрд. АҚШ долларын құрап, өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда екі есе артқан. Негізгі инвестициялар өндіруші өнеркəсіп, жылжымайтын мүлік нарығы мен іскерлік қызметтерге, сонымен қатар, қаржы секторына бағытталыпты. 2014 жылдың екінші тоқсанында өзара тауар айналымы 21%-ға ұлғайған. Пікірталастар барысында Батыс пен Ресейдің бір-біріне қарсы санкциялар қолдану саясатының Қазақстан мен Еуразиялық экономикалық одақ елдерінің экономикалық ортасы мен даму болашағына, сондайақ, шетелдік компаниялармен ынтымақтасуына тигізер əсері де назардан тыс қалмады. Қазақстанның қабылдап отырған шаралары осындай əсерлерді барынша жеңілдету мен экономиканы тұрақты дамуға ырықтандыруға мүмкіндік беретіні атап көрсетілді. Е.Ыдырысовтың Вашингтонға екі күндік сапары екіжақты қарым-қатынастың өзекті мəселелері бойынша саяси жəне іскер истеблишмент өкілдері мен АҚШ сарапшылар ортасымен пікір алмасуға мүмкіндік беріп, Қазақстан-Америка стратегиялық серіктестігін одан əрі тереңдету мен кеңейтуге деген өзара мүдделестікті қуаттады.

Сондай-ақ, брифинг аясында коалицияда əрдайым жаңартылып отыратын Қазақстанның «жасыл компаниялар» тізімі бар екендігі, бүгінгі таңда коалиция «жасыл инновациялар» тізімін əзірлеген бірден-бір институт саналатындығы, алдағы уақытта бұл тізім өңдеуден өтіп, www.gglobal-expo.org порталында бірыңғай автоматтандырылған жүйе бойынша рəсімделіп, интернет қолданушыларға қолжетімді түрде ұсынылатындығы айтылды. Кейін осы тізімдер арқылы кез келген қолданушы технологияларды салыстырып, өнертапқыштар туралы барынша ақпараттар мен жаңа инновациялық мағлұматтар алу мүмкіндігіне ие болмақ. «Коалиция мемлекет

аумақтарында нақты жобаларды жүзеге асырып, «жасыл технологиялардың», əсіресе, ауылдық елді мекендерде өмір сапасын жоғарылататынына көз жеткізді. Сондықтан, жаңа инновациялар жаңа мыңжылдық экономикасының негізіне айналу керек», деді А. Соловьева. Асхат Сүлейменов еліміз ЭКСПО-2017 халықаралық көрме сін өткізу мүмкіндігіне ие болған кезде «жасыл экономиканы» дамыту жəне «жасыл технологияларға» өту өзекті мəселеге айналғанына тоқталды. «Елбасымыз «жасыл экономикаға» өту үдерісіне қатысты көп ой айтты. Əрине, бұл ретте коалиция өзінің серіктестерімен бірге бірнеше жобаны жүзеге асыра бастады. Мəселен, біз 2014 жылдан бастап, «Экологиялық достастық бизнесі» жобасын əзірлеген болатынбыз. Бұл жоба 2015 жылы да өз жалғасын табады. Бұған қоса, «жасыл технологиялар» жетістіктерін көрсету мақсатында коалиция «Арнасай – жасыл алқап» жоба сын іске қосты», деді А.Сүлейменов. Оның айтуынша, Ақмола облысының Арнасай кентінде коалицияның Білім тарату орталығы қызмет атқаратын көрінеді. Бұл орталықта азамат тарға «жасыл экономика» жəне «жасыл кəсіпкерлік» негіздері туралы оқу-тəжірибелік жұмыстары жүр гізіледі екен. «Арнасай – жасыл алқап» жобасының өзектілігі мынада: коалиция жүргізетін оқу-үйрену шаралары аясында азаматтар «жасыл инновациялардың» ауылдық өмірге тигізетін пайдасына көз жеткізе алады. Мəселен, бұл жоба шеңберінде энергия үнемдейтін шам, күн коллекторы, ауаны ласта майтын пиролиздық пеш секілді қарапайым тұрғындарға қолжетімді дүниелер қолданысқа енгізілмек.

5

● Жазылым – 2015

Солтїстіктегі соны серпіліс Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Бүгінде солтүстікқазақ стандық тардың барлық күш-жігері мен мақсат-мүддесі Прези дент Н.Назарбаевтың «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жолдауынан туындайтын міндеттер мен талаптарды орындауға жұмылған. Бұл тарихи құжат маңызды қоғамдық-саяси оқиға ретінде қабылданып, жұртшылық арасында қызу талқылауға ұласқан. Соның бір дəлеліне құрамы сайдың тасындай іріктелген республикалық үгіт-насихат тобының Қызылжар өңіріндегі бірнеше күндік жұмыс сапарын айтуға болады. Онда сөйлеген сөзінде аймақ басшысы Ерік Сұлтанов биылғы Жолдауда Жаңа Экономикалық Саясаттың жарияланғанын, соған орай ел экономикасының құрылымдық реформаларын жалғастыру, халықтың əлеуметтік тұрмыс-жағдайын төмендетпеу шаралары жоспарланғанын, мұның өзі жұмыспен қамтылуын жəне табыстардың өсуін қамтамасыз ететінін атап өтті. Бір сөзбен айтқанда, жарқын болашаққа бастайтын бағдарлама солтүстікте де соны серпіліс, тың бастамалар тудырып, айрықша жауапкершілік жүктеп отыр. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» акционерлік қоғамының президенті Сауытбек Абдрах мановтың облыстағы жұмыс сапары ауа райының күрделілігіне қарамастан гектар берекелігін 15,5 центнерден айналдырып, Отан қамбасына 5 миллион тоннадан астам ел ризығын тапсырған диқан қауымының үлкен қуанышымен орайласып, Арқаның қытымыр қысына сыр бермеу жолында жасалып жатқан дайындық жұмыстарымен орайлас келді. Белгілі қаламгерді облыс əкімі Ерік Сұлтанов арнайы қа былдап, екеуара əңгіме бүкілқазақстандықтарды бір арнаға топтастырып, ортақ мақсатқа біріктіріп отырған Елбасы Жолдауынан бастау алды. Одан əрі өңірдің тыныстіршілігі, аға ұрпақтың қолымен қаланған жасампаз еңбектің қадірқасиетін ұғындыру, жастар бойына қазақстандық патриоттық тəлім-тəрбиені сіңіру, бір шаңырақ астында бір үйдің баласындай, бір қолдың саласындай тату-тəтті өмір кешіп жатқан ұлттар мен ұлыстардың ортақ құндылықтарын бағалау, меңгеру жайына ойысты.

Облысты басқарғанына жарты жылдан енді асқан Ерік Хамзаұлы алдымен күзгі орақтың аса қиын жағдайда өткенін əңгімеледі. Мемлекет басшысы өңірде болған жұмыс сапарында агроөнеркəсіп саласы алдына тың талаптар қойды. Соған орай жаңа бағдарламалар қабылданып, озық технологияларды кеңінен қолданудамыз. Мал шаруашылығын серпінді дамыту қадамдары жасалуда. Жуырда Бірыңғай экономикалық одақ шеңберінде Беларусь Республикасымен келісімшарт жасалып, асыл тұқымды ірі қара малының алғашқы легі жеткізілді. Бір ғана облыс орталығында пəтер кезегінде 10 мың адам кезекте тұр. Жолдау талаптарын ескере отырып, бұл бағыттағы іс-қимыл жос парымызды қайта қарап, нақты қадамдар белгіленді, деді Е.Сұлтанов. Басылым президенті өз сөзін Елбасының Ұлытау төріндегі салиқалы сыр-сұхбатынан бастап, мəн-маңызына тоқталды. Қазақстанның қай өңірінің табиғаты болсын бір-бірін қайталамайтын келбетімен тамсандыратынын көлденең тартты. Жер демекші, Ғабеңнің еліне алғаш рет 1992 жылы Сафуан ағамыздың 70 жасқа толу мерейтойында келіп едім. Сонда сағаттап таусылмайтын табиғаттың сұлулығы ерекше сұқтандырған болатын, дей келіп, мейман Елбасы «Отанымыздың бас газеті» деп баға берген басылымның орны, қазіргі таралу ауқымы жайлы мағлұматтар берді. Жыл аяғына таман мерейтойы атап өтілетін газеттің алғы іс-жоспарларымен, ұстанған бағыт-бағдарларымен таныстырды.

Емен-жарқын сұхбат соңында С.Абдрахманов жылы қабылдау үшін облыс əкіміне ризашылығын білдіріп, Ұлытау баурайындағы тарихи сұхбатқа байланысты басылым беттерінде жарық көрген ой-толғаныстарды біріктіретін, əлі сиясы кебе қоймаған «Ұлт ұясындағы ұлағат» жинағын табыс етті. Ерік Хамзаұлы өз кезегінде облыста 8 мың данамен тарайтын басылым деңгейінің төмендемейтініне сендірді. С.Абдрахмановтың облыстық өлкетану музейінде газет оқырмандарымен өткен кездесуі мазмұндылығымен есте қалды. Онда Жолдау басты əңгіме тақырыбына айналып, кеңінен əңгімеленді. Басты құндылықтары жан-жақты сипатталды. Елбасы бірінші кезекте ел еңсесін көтеріп, өркениетті мемлекеттер қатарына қосуды, қазақстандықтарды жасампаздыққа, бірігушілікке ұмтылдырып, сапалы өмір сүруіне кепілдік беруді басты міндет тұтатынын, бұл жолғы Жолдау да айқындылығымен, қаржылық қолдаулардың серпінді лігі мен ерекшеленетінін жеткізді. Кездесуге келгендердің сұрақтарына толымды жауап берді. Жылы жүзді кездесуде журналистика ардагері Ожан Қали, Аманкелді Кенжеғожин, Ғалым бек Ғайсин секілді сыйлы ақсақалдар өз ұсыныс-пікірлерін ортаға салды. Ел газеті – «Егеменнің» алда келе жатқан 95 жылдық мерейтойымен құттықтап, ұжымға ұшқыр ой, мұқалмас қалам, шығармашылық табыс тіледі. Солтүстік Қазақстан облысы.

Мəѕгілік Ел – ўлтымыздыѕ тїпќазыєы Қазір елімізде «Мəңгілік Ел» бағдарламасын талқылауға арналған əртүрлі деңгейдегі жиындар өтіп жатыр. Соның бірі күллі түркі əлемінің рухани астанасы – киелі Түркістанда болып өтті. Конференция түрінде өткен бұл жиынның ерекшелігі сол – жиын қазақтың біртуар ұлтжанды азаматтарының бірегейі академик Рахманқұл Бердібайға арналып, оның еңбектерінде мəңгілік ел идеяларының көрініс табуы жанжақты талқыланды. Бақтияр ТАЙЖАН,

«Егемен Қазақстан».

Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының, Түрік тіл құрылымының (Түркия), Ха лықаралық Айтматов академиясының академигі, «Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері», «Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген мəдениет қызметкері», ҚР ҰҒА-ның Шоқан Уəлиханов атындағы сыйлығының, Махмұд Қашқари атындағы халықаралық сыйлықтың, «Түркі əлеміне сіңірген ерен еңбегі үшін» сыйлығының лауреаты, «Парасат» орденімен жəне бірнеше медальдармен марапатталған аса көрнекті ғалым Рахманқұл Бердібай ұлттық əдебиеттану ғылымының, қазақ түркітануының дамуына елеулі үлес қосып, артына өшпес мұра қалдырды. Ғалымның қаламынан шыққан 55 кітап пен əдеби, қоғамдық өмірдің түрлі мəселелеріне арналған 1500 мақала оны қазақ əдебиеттануының, ХХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХІ ғасырдағы қазақ ғылымының аса көрнекті қайраткерлерінің қатарына қойды. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі мен Ясауи атындағы университеттің ұйымдастыруымен

Түркістан қаласында өткізілген «Бердібай оқулары – 1: Р.Бердібай жəне мəңгілік ел идеясы» атты республикалық ғылыми-теориялық конференцияда қазіргі қазақ қоғамының рухани өмірін толғантып отырған өткір мəселелер кеңінен талқыланды. Астанадан, Алматыдан, Шымкенттен жəне Түркиядан келген ғалымдар қатысқан конференцияны Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің вице-президенті Бақытжан Мұхамеджанов жүргізіп отырды. Пленарлық мəжілісте С.Демирел атындағы университет ректорының кеңесшісі, фило логия ғылымдарының докторы, профессор Дандай Ысқақ ұлы ның «Рахманқұл Бердібай тағылымы», Қ.А.Ясауи атындағы университеттің профессорлары Сейдолла Садықовтың «Ұлт арашашысы Рахманқұл Бердібай публицистикасының кейбір қырлары», Хазіретəлі Тұрсынның «Р.Бердібай идеясымен тұлғаланған Телқожа батыр», осы университеттің доценті Жанымгүл Камалқызының «Ұлттану ғылымының зерек білгірі» тақырыптары бойынша баяндамалары тыңдалды. Үзілістен соң, баяндамалар секция мəжілістерінде жалғасты.

Конференцияда жасалған баян дамалар мен шығып сөйлегендердің сөздерінде бүгінгі күндері еліміз басшылыққа алып отырған «Мəңгілік Ел» идеясы мен бар саналы ғұмырын туған халқының болашағына адал қызмет етуге арнаған Р.Бердібайдың ғылыми, публицистикалық еңбектерінің арасындағы сабақтастыққа, үндестікке назар аударылды. «Мемлекеттің аты Қазақ Республикасы болмайынша, елдегі барша жұртшылық қазақ халқының төңірегіне ұйыспай ынша келешегіміз күңгірт болмақ. Кез келген елде негізгі ұлт болады жəне басқа этностар соның маңына топтасады, сөйтіп, оның ұлттық мемлекет құруына көмектеседі», деп білген Бердібайдың еңбектерін оқыпүйренудің, зерттеудің, насихаттаудың бүгінгі күндері аса маңызды екендігі, оның жарқын болашаққа бет алған тəуелсіз Қазақстанның жан-жақты өсіп-өркендеп, дұрыс жолда дамуына қызмет ете беретіндігі атап өтілді. Ғылыми-теориялық конференцияға қатысушылар «Рахманқұл Бердібай оқуларын» алдағы уақыттарда да тұрақты түрде өткізу мəселесін көтерді. Ясауи атындағы университеттің жаңадан салынып біткен кітапханасына осында ұзақ жылдар ұстаздық етіп, ғылыми жұмыстар атқарған Рахманқұл Бердібайдың есімі берілсе деген ұсыныстар айтылып, осы мəселені оң шешуді тиісті орындардың алдына қойды. Оңтүстік Қазақстан облысы, Түркістан қаласы.


6

www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

ТƏУЕЛСІЗДІК КЇНІ

ТАБЫС ФОРМУЛАСЫ: ЕЛБАСЫ, БІРТЎТАС

Отанныѕ ќасиетті шекаралары

Мемлекет басшысының сауатты жəне сындарлы саясатының арқасында жас тəуелсіз республиканың мемлекеттік шекараларын делимитациялау мен демаркациялау сияқты маңызды саяси үдерістер тиімді жəне ең қысқа мерзімде өтті. Мемлекеттік шекара – кез келген елдің ажырамас атрибуты, өйткені ол оның аумағының сұлбасын анықтайды. Əлемде осынау егемен мемлекеттің кеңістіктік белгілері сыртқы саяси алауыздықтар жəне тіпті, əскери дау-жанжалдар үшін елеулі себепке айналған оқиғалар да аз емес. 1991 жылы республиканың заңды танылған шекаралары болмағандықтан жəне түрлі трансұлттық қауіптер мен геосаяси сынқатерлердің алдында əлсіз болғандықтан оқиғаның осылайша даму қатері жас тəуелсіз Қазақстанның алдында да тұрды. Аумақтық тұтастықты сақтау үшін Қазақстанға шұғыл түрде мемлекеттік шекараларды халықаралық құқықтық нормаларға сəйкес заңды түрде бекіту үдерісін үдемелете жүргізу қажет болды. Жəне бірінші кезекте Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың белсенді сыртқы саяси қызметінің арқасында оның сəті түсті. Күрделі келіссөздер жолымен «шекара мəселесін» біздің елімізде тарихи мерзім өлшемімен алғанда өте қысқа мерзімде күн тəртібінен алып тастаудың орайы келді. 1994 жылы ұзақтығы 1740 км. ҚР

мен ҚХР арасындағы шекара сызығы белгіленді, ал 2002 жылы оны демаркациялау толық аяқталды. 2001-де Қырғызстанмен (1050 км.) жəне Түрікменстанмен (400км.), ал бір жылдан соң Өзбекстанмен (2150 км.) шекаралар бекітілді. 2006 жылы ең ұзақ – Қазақстан – Ресей шекарасы (7200 км.) заңды түрде түбегейлі бекітілді. Бүгінде де біздің Отанымыздың қасиетті шекараларына Президент пен ел Үкіметі тарапынан барынша шынайы көңіл бөлінеді. Олардың қолдауы арқасында барлық жерлерде шекараны қорғаудың жаңа технологиялары енгізілуде, қылмыстық жəне террорлық қызметке қатысы бар адамдардың елге еніп кетуінің жолын кесуге жағдай жасайтын шетелдіктердің келіп-кетуін бақылаудың бірегей жүйесі кең жолға қойылып, дамытылуда. Шекара қызметінің əскери қызметшілері құрлықтағы жəне судағы шекараларда тəулік бойына күзетке шығады, заставалар мен бақылау-өткізу пункттерінде күрделі қызмет атқарады. Тəуелсіздік жылдары ішінде ел Президенті Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың жүргізіп отырған саясатының арқасында республика мен оның азамат тарының қауіпсіздігін қамтамасыз етуі, Қа зақстанның шекаралары мен егемендігінің мызғымастығын сақтау үшін берік тұғыр қаланды десек, асыра айтқандық емес.

Ќўќыќ бўзушылыќтарєа нґлдік шыдамдылыќ Республиканың тəуелсіздік алғаннан кейінгі алғашқы жылдары құқық қорғау жүйесі үшін қатал сынаққа айналды. Ескісі құқық бұзушылықтың кең таралуының бетін қайтара алмай жатса, жаңа əлі құрылмаған болатын. Қылмыскерлер де осыны пайдалана білді. Көлеңкелі экономика қаулап өсті. Қылмыс трансұлттық сипатқа ие болды. Жаңа мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігі мен оның жағдайына қатер төнді. Бетбұрыс жылдары, Президенттің күш-жігері мен оның батылдығының арқасында құқық қорғау органдарына тиісті тəртіп орнатудың сəті түсті. Ұйымдасқан қылмысқа, есірткі бизнесі мен жасырын көші-қонға қарсы аяусыз шабуыл басталды. Оның сыртында бірқатар қылмыстарды ойластырылған түрде қылмыссыздандыру мен ізгілендіру де бастау алды. Осылайша 1993 жылы, қылмыстың ең жоғарғы деңгейі орын алған кезеңде, елде 175 мың қылмыс тіркелді, ал енді 2010 жылы мəселен, олар 20 мың ғана болды. Биылғы жылы іс жүзінде қылмыстың барлық түрлері бойынша төмендеу орын алды. Атап айтқанда, аса ауыр қылмыстар бүгінде жоққа тəн. 2014 жылы жалпы құрылымда олар небəрі 0,6 пайыз ғана құрайды. Мұның өзі қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуді бақылау жөніндегі құқықтық механизмдердің ықпалды болғандығының нəтижесі.

Терроризм мен экстремизм, ұйымдасқан қылмыс үшін жауапкершілік қатаңдатылды. Құқық қорғау органдары қызметінің кəсібилігі мен тиімділігі барған сайын арта түсуде. Олардың жұмыстарына тұрақты мониторинг жүргізіледі, қоғамдық пікірлерге сауалдар ескеріледі. Өзінің «Қазақстан-2050» Жолдауында Мемлекет басшысы полицейлер мінсіз мінез-құлқымен жəне жоғары кəсібилігімен ерекшеленуі тиіс екендігін атап көрсетті. Оған қызметкерлерге жоғары талаптарды қарастыратын кадр саясатының жаңа тұжырымдамасы жағдай жасайды. Аттестаттау кезінде қатаң түрде екшеу жүзеге асады. Есептіліктің полицейлер үшін олардың жұмысының басты өлшемі болып есептелмеуі де атап айтарлық жайт. Ендігі жерде олар үшін қылмыстарды жасырудың немесе өтініштерді тіркеуден бас тартудың еш мəні жоқ. Барлық жұмыс электронды түрде жүргізіледі. Қатаң сынақтар кейінде қалды. Бүгінде біздің еліміздің құқық қорғау органдары қазақстандықтар мен бизнестің күткендеріне ғана емес, сонымен бірге əлемдік стандарттарға да сəйкес келеді деп заңды түрде айтуға болады. Оның сыртында қоғам дамуының негіздерінің бірі кез келген құқық бұзушылыққа «нөлдік» төзімділік болуы керектігін түсінген республика азаматтарының өздерінің де менталитеттері өзгеруде.

Ядросыз əлем архитекторы

Атом қаруынан азат бейбітшілікке апарар жолдың соқпағы көп. Бірақ ол қиял емес. Ол антиядролық қозғалыстың шешуші қатысушыларының бірі Президент Нұрсұлтан Назарбаев жыл санап жақындатып келе жатқан шындық. Бүгінде тəуелсіздіктің алғашқы жылда рындағы оқиғалар тарих қойнауына тереңдей түсуде, олардың орнын жаңа алаң даушылықтар алмастыруда, ал егер еске түсе қалса, бар болғаны анықтамалықтардағы құрғақ цитаталар жиынтығы ретінде ғана. Мысалға, Семей полигонын жабу жəне əлемдегі қуаты жағынан төртінші ядролық арсеналдан бас тарту сияқты маңызды оқиғаны алайық. Біздер Қазақстанның ең жаңа тарихындағы осынау шешуші кезеңдерді бүгінде əдеттегідей қабылдаймыз. Содан да сынақ алаңын жабу үшін Президент Нұрсұлтан Назарбаевқа КСРО əскери-өнеркəсіптік кешенінің ызалы қарсылығын еңсеруге тура келгенін ұмытып кетіп жатамыз. Көптеген жағдайда Невада, Лобнор, Жаңа Жер сияқты планетадағы барлық

өзге полигондардың Қазақстанның арқасында үнсіз қалғаны, ал «ядролық клуб» державаларының содан бері сынаққа мониторийді сақтап келе жатқаны жұрттың бəрінің бірдей есінде қалған жоқ. Қарусыздана отырып Президенттің іс жүзінде «үкім күні» сағатының тілін тарихи максимумға шегергенін, ал біздің еліміздің əлемдік қоғамдастық алдында қарусыздану мен таратпау саласындағы көшбасшы мəртебесіне ие болғанын жұрттың бəрі бірдей түсіне бермейді. Бұл шешімдер сыртқы саяси аренада мойындау əкеліп қана қойған жоқ, сонымен бірге Қазақстанның инвестициялық тартымдылығын да айтарлықтай жақсартты. Аздан ұтыла отырып, ядролық державалар клубына кірудің күмəнді абыройынан бас тарта отырып, біз одан да зорға – халықаралық сенімге қол жеткіздік. Мемлекет басшысының жыл сайын антиядролық саммиттердің басты қатысушыларының бірі болуын да осымен түсіндіру қажет. Осы жылдың наурызында Гаагада өткен кезекті үшінші форумда да дəл солай болды. Мемлекет басшысы ядролық терроризмге қарсы тұру мəселелері бойынша бірқатар шешуші бастамалар көтерді. Мұның өзі проблемаға деген айрықша көзқарас болатын. Атап айтқанда, Нұрсұлтан Назарбаев терроризмге қарсы науқан мемлекеттердің бейбіт ядролық бағдарламаларына, технологиялар мен жабдықтар, білімдер мен тəжірибелер алмасу құқығына шектеу қоюға тиіс емес екендігін атап көрсетті. Президент баса назар аударып отырған екінші маңызды аспект – ол сенім дағдарысы. Жаңа ядросыз аймақтар құру үшін ынталандырулар қажет. Тек осындай көзқарас қана олардың бейформальды қатысушылары іс жүзінде Ядролық қаруды таратпау туралы шартпен қамтылмаған ядролық клубтың бақылаусыз ұлғая беруіне тоқтау қоймақ. Президент осы орайда Шарттан тыс тұрған ядролық материалдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша халықаралық құралдар əзірлеу қажеттігін атап өтті. Сөз жоқ, ядросыз əлемге бастар жолдың соқпағы көп. Бірақ ол қиял емес. Ол планетаның аз ғана бөлігінде байқалып отырған шындық. Ядролық қарудан азат аймақтар көптеген өңірлерде құрылды. Ең бастысы – үдеріс барысына қолдау жасау. Адамзаттың антиядролық ой-санасын табанды түрде қалыптастыру қажет.

Елбасы факторы

Біздің еліміз көптеген жағдайларда ерекше. Егер өткен жолымызға көз салар болсақ біз қазақстандық мемлекеттіліктің дағдарыстардан қалай шыныққанын көре аламыз. Тəуелсіздік алумен бірге, ең күрделі жағдайларда бізге тек оған төтеп беріп қана қоймай, сонымен бірге тиімді мемлекеттік жүйенің бəрін құрудың да сəті түсті. Табыстың сыры неде? Қазақстандық реформалардың басты қайнар көзі ретінде Елбасы факторы көрініс береді. Ол Нұрсұлтан Назарбаевтың қоғам сұранысына уақытылы жауап қайтара білу, уақыттан оза отырып құрылымдық жаңғырулар жүргізе білу қабілеті. Мемлекеттік басқару сияқты маңызды жұмыс учаскесін алайық. Ол кез келген мемлекеттің ең басты негізі, іргетасы, оларды тəуелсіздік жағдайларында іс жүзінде нөлден бастап құруға тура келді. Бұрынғы модельді қиратып қана қоймай, сонымен бірге мемлекеттік менеджменттің жаңа архитектурасын да құру қажет болды. «Қазақстан-2030» Стратегиясының шешуші міндеттерінің бірі корпоративтік басқару қағидаттарына негізделген шағын да тиімді үкімет қалыптастыру болуы кездейсоқтық емес. Соның нəтижесінде бірінші онжылдықта-ақ қажетті заңдық жəне институттық база қалыптастырылды. Осылайша, 1999 жылы Қазақстан посткеңестік кеңістікте бірінші болып

Мемлекеттік қызмет істері агенттігін құрды жəне «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңды, сондай-ақ маңызы одан кем емес сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама қабылдады. 2005-те Мемлекеттік қызметшілердің Ар-намыс кодексі енгізілді. 2007 жылы Президент жауапты хатшылар институтын құрды. Мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыру үшін барлық жағдайлар жасалды, тиісті реестрлер мен стандарттар бекітілді, ХҚКО-лар арқылы интерактивті қызметтер көрсетілуде. Посткеңестік кеңістік елдері ішінде Қазақстан алғашқылардың бірі болып «Электронды үкімет» порталын құрды. «Қазақстан-2050» Стратегиясында Мемлекет басшысы мемлекеттік қызметті кəсібилендіру, меритократия мен мөлдірлік қағидаттарын нығайту бойынша міндеттер қойды. Соның нəтижесінде жаңа басқарушы «А» корпусы құрылды, оған басқарушылық деңгейдегі əкімшілік мемлекеттік лауазымдар кіреді, аудандық маңыздағы қалалар, селолық округтер, кенттер мен селолар əкімдерінің сайлауы өтті, басқа да бірқатар бастамалар жүзеге асырылды. Яғни мемлекеттік қызметті реформалау жөніндегі жұмыстар іс жүзінде тəуелсіздіктің алғашқы күнінен бастап жоспарлы түрде жүргізілуде. Егер бастапқыда ол дағдарыстарға жауап ретінде болса, бүгінде дамудың жаңа деңгейіне шыққанымызды бейнелейді.

Армия осылай ќўрылды

Бүгінде тəуелсіз Қазақстанның армиясы – біздің ата-бабаларымыздың əскери дəстүрлерінің лайықты жалғастырушысы. Осыдан 22 жылдан астам уақыт бұрын, 1992 жылдың 7 мамырында Қазақстан Президенті – Жоғарғы Бас Қолбасшы Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерін құру туралы» Жарлыққа қол қойды. Біздің уақытымызда ол қазіргі заманғы сын-қатерлердің бетін қайтаруға дайын кəсібилігі жоғары армия, жауынгерлік қабілеті зор механизм. Тəуелсіз Қазақстан Қарулы Күштерінің Кеңес армиясының сынықтарынан қалайша туындағаны көпшіліктің есінде. Ол уақытта біздің республикамызда əскердің үлкен көлемі шоғырланған болатын. Іс жүзінде Қазақстанның аумағындағы 19 облыстың бəрінде де əскери бөлімдер, жалпы саны 200 мыңнан астам əскери қызметшілер болды. Біздің еліміз стратегиялық зымырандармен жұмыс істеуде кеткен қандай да бір қателік Чернобыль оқиғасына қарағанда əлдеқайда зор апатқа соқтыратын жарылыс қатері бар өңір болып табылды. 1992 жылдың 8 желтоқсанында Нұрсұлтан Назарбаев біздің армиямыздың даму перспективаларын айқын да нақты белгілеп берді. Сонымен бірге, оның саны көп болмай, жұмылғыш жəне қазіргі заманғы талаптарға сəйкес жаттыққан əскер болуы керектігін атап көрсетті. Əрине Қорғаныс министрлігі, Қарулы Күштер бір сəтте туа қалған жоқ. Олар біздің тарихымыздың жауапты сатысында

– Қазақстанның тəуелсіздік алу кезеңінде құрылды. Нұрсұлтан Назарбаев тəуелсіз Қазақстан құрылған сəттен бастап ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мемлекеттің бірінші басымдығы болып табылатынын атап көрсетті. Ал əскери қауіпсіздік өз кезегінде Қарулы Күштерді құрмайынша мүмкін емес. Егеменді дамуының бірінші күнінен бастап, экономикалық мүмкіндіктердің өсуімен қатар, Мемлекет басшысы қазақстандықтардың əл-ауқаты мəселесін назардан тыс қалдырған емес. Армияны жаңартумен бірге əскери қызметшілердің əлеуметтік проблемаларын шешуді де ұмытқан жоқ. Президент жауынгерлердің патриоттық рухын, əскери қызметтің беделі мен оған деген құрметті арттыру міндетін қойды. 2003 жылы Қарулы Күштердің үш түрлі құрылымы бекітілді, Аэрожұмылғыш əскер, Зымыран əскерлері жəне артиллерия, Қарулы Күштердің тылы сияқты дербес компоненттер бөлініп шығарылды. Бүгінде біздің армиямыз қалыптасты жəне нығайды, ол ел мақтанышы. Əскери басқару жүйесі жетілдірілуде, əскерлерге материалдық құралдар келіп түсуде, ірі ауқымды стратегиялық жəне тактикалық жаттығулар өткізілуде. 1992 жылдың 7 мамырында Қазақстанның Қарулы Күштерінің құрылуы біздің мелекетіміздің тарихындағы ең маңызды кезең болды. Бұл күн Президент Жарлығымен Отан қорғаушы күні ретінде белгіленді.

Экономиканыѕ ќаржылыќ негізі Тəуелсіздік алған жəне рынокқа енген кездердің басында Қазақстанда іс жүзінде өзінің қаржы ресурстары мен валюталық резервтері жоқ еді, соған байланысты мемлекеттің қаржы-несие саясатын дербес жүзеге асыратын əлеуетті мүмкіндігі де болған жоқ. Өндірістік əлеуетті біртіндеп қалпына келтіру жəне экономикалық өсуі траекториясына шығу 2010 жылдың қорытындысы бойынша экономикаға мемлекеттік бюджетке түсетін түсімді 4,4 трлн. теңгеге дейін ұлғайтуға мүмкіндік туғызды. Мемлекет жүргізген ойлы тұтыну жəне қаржыны жұмсау саясаты Ұлттық қорда айтарлықтай қаржы ресурстарын қорландыруға жағдай жасады. Қазақстан ТМД елдері ішінде бірінші болып тұрақты əлеуметтік-экономикалық дамуды қамтамасыз ету жəне сыртқы қолайсыз факторларға тəуелділікті төмендету үшін Ұлттық қор құрды. 2014 жылдың бірінші жартыжылдығында Ұлттық банктің алтын-валюта резервтерін жəне Ұлттық қордың активтерін қоса алғанда Қазақстанның жиынтық халықаралық резервтері 95,507 млрд.-дан 103,078 млрд. долларға дейін өсті. Осы жағдайда ҚР Ұлттық банкінің жалпы алтын-валюта резерві қаңтармаусымда 7,1 пайызға – 26,471 млрд. долларға дейін ұлғайды. Ұлттық қордың активтері дəл осы кезеңде 8,21 пайызға – 76,607 млрд. долларға дейін артты. 2014 жылы Қазақстан Ұлттық банкі қаржы секторын ұзақ мерзімді дамыту

тұжырымдамасын белгіледі, онда оның саясаты банк жүйесін ірілендіруге бағытталатындығы атап көрсетілген. Осылайша, 2016 жылдың 1 қаңтарынан банктің дербес капиталының ең төменгі мөлшеріне қойлатын талаптарды сатылап ұлғайту – қазіргі 10 млрд. теңгеден 100 млрд. теңгеге дейін ұлғайту қарастырылған. Осы талапты қанағаттандыра алмаған банктер өз қызметтерін жалғастыра алады, дегенмен, олар үшін жеке тұлғалардан депозиттер тартудың ең жоғарғы сомасына шектеу енгізілмек. Бүгінде мелекеттік резервтер деңгейі бойынша Қазақстан əлемдегі 50 озық елдердің қатарына енеді. Тəуелсіздік жылдар ішінде бірізді жүргізілген реформалардың нəтижесінде елде посткеңестік кеңістіктегі ең үздік төлем жүйесін құрудың орайы келді. Өз кезегінде қаржы секторының қарыштай дамуы елде, əсіресе, сыртқы рыноктардағы өзгермелілік кезеңдерінде макроэкономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін айтарлықтай ынталандырушы тетіктердің бірі болып табылады. ЕАЭО сарапшыларының бағалауына сəйкес, Қазақстанда бірінші жартыжылдықта экономика субъектілерінің негізгі капиталына тартылған инвестициялардың өсуі айтарлықтай жылдамдаған. Маусымға қарасты бұл көрсеткіш 5,2 пайызға өсті. Оның сыртында құрылыс пен ғимараттарды күрделі жөндеу бойынша жұмыстар көлемі ұлғайды, оның ішінде құрылыс-монтаж жұмыстары 26 пайызға артты.


7

www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

ТƏУЕЛСІЗДІК КЇНІ

ХАЛЫЌ, ЖАСАМПАЗДЫЌ ЭНЕРГИЯСЫ

Толыќ жəне ќатаѕ баќылауєа алынды Тəуелсіздіктің алғашқы жылдары əлеуметтік саяси проблемалардың күрделенуі жағдайында өтті. Бюджеттің ахуалы өте нашар болды, бұрын жоғары табыспен жұмыс істеп келген өндірістер терең қаржылық дағдарысқа ұшырады, ақша жылдам құнсызданды. 1993 жылдан бастап 1995 жылға дейінгі кезеңде инфляция жылдық есеп бойынша 1200 пайыздан асып жығылды. Екінші деңгейлі банктердің кəсіпорындарға беретін несиесі бойынша жылдық сыйақы мөлшері 400 пайызды құрады. Мемлекеттің инфляцияны төмендету жөніндегі жұмыстары бірнеше бағыттар бойынша жүргізілді. Біріншіден, несие жүйесін реформалау басталды. 1995 жылы Ұлттық банк туралы заң қабылданды. Қазақстан Республикасының Ұлттық банктің ішкі жəне сыртқы жағдайда ұлттық валютаның тұрақтылығын қамтамасыз етуі үшін оған тəуелсіздік берілді. Экономиканы несиелендіру функциясы екінші деңгейлі банктерге көшті. Сөйтіп, Ұлттық банк өзінің барлық қызметін инфляцияны төмендету, теңгенің тұрақтылығын қамтамасыз ету міндеттеріне жұмылдырды. Атқарған осы жұмыстардың

нəтижесінде 1995 жылы инфляция 60 пайызға дейін төмендеді. Айырбас курсын тұрақтандыруға қол жеткізілді: егер 1994 жылы теңгенің долларға шаққандағы құнсыздану деңгейі 760 пайыз болса, 1995 жылы құнсыздану деңгейі 18 пайызды құрады. Осымен қатарлас халықаралық қағидаларға жəне стандарттарға негізделген тиімді бақылау жүйесін құру жөніндегі жұмыстар жүргізілді. 1996-1999 жылдары макроэкономикалық тұрақтылыққа қол жеткізілді. Ұлттық банк қатаң саясат жүргізді, инфляция барған сайын жылдам төмендеді: 1995 жылғы 60,3 пайыздан 1998 жылы – 1,9 пайызға дейін. Қатал ақша-несие саясатын жүргізу нəтижесінде инфляция деңгейі барынша төмендеді. Бұл өз кезегінде елдегі макроэкономикалық тұрақтылықтың қалыптасуына мүмкіндік берді. 2000 жылға дейін жалғасқан тұрақтылыққа қол жеткізу кезеңінің басты жетістігі рыноктық қайта құруларды одан əрі тиімді жүргізуге кедергі келтіріп отырған инфляцияны ауыздықтауға жəне экономиканың өсу сатысына көтерілуіне жағдай жасады. Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасындағы инфляциялық үдерістер толық қатаң бақылауға алынған.

Индустриялыќ жаѕєыру

Кеңес Одағының ыдырауынан кейін тəуелсіз Қазақстан экономикасы ауыр кезеңдерді бастан кешірді: бір сəттің ішінде шаруашылық қатынастар күйреді, зауыттар мен фабрикалар тоқтады, халық болған іске мүлдем шарасыз болды. Ел өнеркəсіптік тығырықтың шегінде тұрды. Халықаралық еңбек бөлінісінің жүйесіне қосылу, нарықтық өзгерістерді қолдау, валюталық қорларды құру, тұтыну рыногын толықтыру, сондайақ, дағдарыстық өтпелі кезеңді жеңіп шығу елдің басты мақсаттары болып табылды. Айта кету керек, Қазақстан бұл сынақтардың бəріне төтеп бере алды. Жас республика қысқа мерзімнің ішінде, бəсекелестікке қабілетті жаңа экономиканы құрып, бүкіл əлемге экономикалық өсімнің жоғары қарқынын көрсетуге қол жеткізе алды. Қазақстанның əлемдік экономикаға интеграциялануының негізгі қағидаттары болып сыртқы экономикалық қызметті бейтараптандыру жəне ұлттық экономиканың ашықтығын қамтамасыз ету болып табылды. Қазақстанның халықаралық экономикалық қатынастарға белсенді түрде қатысуына көп жағдайда ұлттық экономиканың өсімі қызмет етті. Əсіресе, 2000 жылдан бастап осы құбылыс белең алды. Сыртқы сауданың нығаюы, шетелдік инвестициялардың белсенді түрде тартылуы экономикалық өсімге үлкен қызмет етті. Тікелей шетелдік инвестициялардың көлемі жағынан Қазақстан Орталық Азияда көшбасшылық биікке көтерілді. ҚР Статистика агенттігінің мəліметтері бойынша, 2014 жылдың қаңтар-мамыр

айларында ІЖӨ өсімі өткен жылдың осы мерзімімен салыстырғанда, 2,9 пайызға өсті. Қысқа мерзімді экономикалық көрсеткіш 2014 жылдың қаңтар-наурыз айларында өткен жылдың осы мерзімімен салыстырғанда 102,5 пайыздық деңгейде қалыптасты. Бүгінгі күні индустрияландыру бағдарламасы экономикалық саясаттың басым бағыттарының бірі болып табылады. Ол 2010 жылы үдемелі индустриялық-инновациялық дамудың бірінші жылдығы жоспарын бекітумен сəйкес басталған болатын. ҮИИДМБ-ны жүзеге асыру ұлттық экономиканы қайта құрылымдауға ықпал етті жəне көптеген көрсеткіштердің, соның ішінде, еңбек өнімділігінің өсуіне негіз қалады. Бірінші бесжылдық жоспарын жүзеге асыру нəтижесінде өңдеу өнеркəсібінің басымдықпен даму үдерісі қалыптасты. Ол өнеркəсіпте 22,8 пайызға, кен қазу секторында 20,4 пайызға өсті. Индустрияландырудың екінші бесжылдығы ҮИИДМБ-ны жүзеге асырудың заңды жалғасы болып табылады. Ол неғұрлым қарқынды жəне нақты сипат алуда. Бірінші бесжылдықтың сабақтары жəне жаһандық рецессияның жалғасуы, халықаралық бəсекелестіктің күшеюі тудырған сын-қатерлер ескерілуде. Бағдарламада өңдеу өнеркəсібін дамыту ескерілген. Кластерлік даму негізінде өңірлік мамандануға екпін түсірілген. Мұндағы мақсат еңбек өнімділігін арттыру, активтердің өнімділігін күшейту, ресурстарды пайдалану тиімділігін нығайту негізінде Қазақстан экономикасының қарқынды дамуына қол жеткізу болып табылады.

Кїрделі їдерісті еѕсеру Əлеуметтік оптимизм

Посткеңестік кеңістіктегі саясигеографиялық өзгерістер 1991 жылы оның азаматтарының көңіл-күйлері мен өмірлік жоспарларында көрініс бермеуі мүмкін емес еді. Кеңес Одағы ыдырауымен барлық одақтас республикалар егемен болды, кезіндегі КСРО өнеркəсіп кешендерінің біртұтас өндірістік байланыстары быртбырт үзілсе, бұл өз кезегінде, халықты стихиялы миграциялық қозғалыстарға итермеледі. Ертеңгі күнге деген сенімсіздік, əлеуметтік тұрақсыздық, экономикалық дағдарыс пен бұлдыр саяси перспективалар адамдарды өздері үшін оңтайлы жер іздеуге мəжбүрледі. Осының салдарынан 90-шы жылдары Қазақстаннан жаңа мемлекеттің болашағына сенбеген халықтың жаппай ағыны байқалды. Бұл үдерістің шарықтау шегі 1994 жылға дөп келді. Аумағы жөнінен тоғызыншы орындағы ел үшін бұл жедел шешуді қажет ететін проблемалы факторға айналды. Сөйтіп, Мемлекет басшысы тығырықтан шығудың жолын тапты. Қазақстанның миграциялық саясатында негізгі орын этностық миграцияны реттеу үдерістеріне берілді. 1993 жылдан бастап этностық мигранттардың көшуі белгіленген иммиграция квотасымен реттелсе, ол Президенттің Жарлығымен нақтылана түсті. Оралмандардың иммиграциялық квотасы 2000-2001 жылдары жылына 500-600 отбасын құраса, 2005-2008 жылдары 15 мыңнан болды,

ал 2009-2011 жылдары жылына 20 мың отбасына дейін ұлғайтылды. Тəуелсіздік алған кезеңнен бері Қазақстанға 221,9 мың оралмандар отбасы немесе 858,1 мың адам көшіп келді. Барлық қоныс аударушылар заңмен бекітілген деңгейде мемлекеттік көмек алды. Көшіп-қонуға оңтайлы жағдай жасау мақсатында мемлекеттің мүддесі де ескерілген жəне миграциялық үдерістерді реттеуді көздейтін Мемлекет басшысының «Нұрлы көш» бағдарламасы жүзеге асырыла бастады. 1999 жылғы санаққа дейінгі кезеңде халықтың саны 1 млн. 22,9 мың адамға көбейсе, өсімнің айтарлықтай бөлігі оралмандардың есебінен қамтамасыз етілді. Халықтың республикадан шетелдерге көшуінің алдын алуға мемлекет жүзеге асырған əлеуметтік-экономикалық саясат та оң ықпал етті, яғни жаңа жұмыс орындары құрылып, өмір сапасын арттыруға арналған шаралар қабылданды. Тиімді мемлекеттік саясат жүргізудің нəтижесінде 2004 жылы тəуелсіздік алғалы алғаш рет миграцияның кейінгі жылдарда да сақталған оң сальдосына қол жеткізілді. Соңғы үш жылда шетелдерге тұрақты тұруға кетушілер санының қысқару үрдісі сақталып қалып отыр. 2014 жылдың 1 қыркүйегінде Қазақстан Республикасы халқының саны 17 млн. 330 мың 494 адамды құрады. Қазір еліміз халық саны бойынша əлемде 63-ші орын алады.

Еліміздіѕ ќўќыќтыќ іргетасы

Кеңес Одағының ыдырауынан кейін жас тəуелсіз республика тап болған қиындықтар қатарында, əкімшіл-əміршіл қағидаттар белгіленген жəне жаңа шындыққа сəйкес келмейтін ескірген заңдарды айтуға болады. Олар нарықтық экономикаға көшуге бөгет жасады. Тəуелсіздік жылдарында Мемлекет басшысының күш-жігерінің арқасында Қазақстанда Конституцияға негізделген сенімді құқықтық іргетас қалыптасып жетілді. 1991 жылдың 16 желтоқсанында «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік тəуелсіздігі туралы» Конституциялық заң қабылданды. Ол егеменді ел билігінің негізгі институттарын қалыптастырды. Бұл заңның қабылдануына 1990 жылы қабылданған заңдар ықпал еткен еді. Оларда Қазақстан Президенті қызметі, сол кезеңдегі мемлекеттік басқарудың айқындалған жүйесі белгіленген болатын. Тəуелсіздіктің бастапқы кезеңінде республикада екі рет Конституция қабылданды. Оның біріншісі 1993 жылы, екіншісі, яғни қазіргі жұмыс істеп тұрған Конституция 1995 жылы қабылданды. Оларда ел дамуының басты қағидаттары енгізілді. Соларға сəйкес Қазақстан өзін басты құндылықтары адам, оның өмірі, құқық пен бостандық болып табылатын демократиялық, зайырлы, құқықтық мемлекет ретінде айқындады. Осынау тарихи уақыт кезеңінде барлық қажетті заңдарды жедел қабылдаудың

мүмкіндігі болмады. Сондықтан Президент осы маңызды міндетті шешудің жауапкершілігін өзіне алды. 150-ге жуық нормативтікқұқықтық актілер қабылданды. Олар мемлекет пен қоғам өмірінің барлық салаларын реформалауға жəрдемдесті. Кейіннен олардың барлығы заңдар мəртебесіне ие болып, ұлттық заңдардың негізін құрады. Осынау жылдардың барлығында Қазақстанда белсенді заң шығарушылық жұмыстар жүргізілді. Заңдарды қабылдау жөнінен біздің республикамыз ТМД-ның көрші елдерінің алдына түсті. Мəселен, мемлекеттік қызмет жəне жемқорлықпен күрес туралы заңдар біздің республикамызда бірінші болып қабылданды. Біздің еліміз адам құқығын қорғау саласындағы БҰҰ конвенциялары мен негізгі халықаралық құжаттардың барлығын ратификациялады. Заңдарды реформалау жөніндегі өте үлкен жұмыстар соңғы жылдары жүзеге асырылуда. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Парламент Қылмыстық, Қылмыстық-процессуалдық, Қылмыстықатқарушылық кодекстерді жəне Əкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексті қабылдады. Президент қол қойған жаңа кодекстер 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енеді. Олар қылмыстық заңдылықтарды ізгілендіруге жəне халықаралық стандарттарға сəйкес азаматтардың құқықтарын қорғауды қамтамасыз етуге бағытталған.

Қазақстан 90-шы жылдардың орта шенінде қалған дағдарысты жағдай республиканың барлық əлеуметтік табыстарын апат шегіне апарып қойды. Ақшаны күнде құнсыздандырған инфляция халықтың барлық қаржы жинақтарын, зейнетақы мен еңбекақыны тиынға айналдырып, соның салдарынан көптеген қазақстандық азаматтар өмір сүру минимумынан көп төмен жағдайға душар болды. Егер ақшаның кешеуілдетіп төленгенін ескерер болсақ, ол қолға тиген кезде инфляция соның қалдығының өзін «жеп қоятын». Осының барлығы Қазақстан халқының айтарлықтай бөлігінің өмір сүру деңгейі күрт төмендеп кетуіне алып келді. Жағдайды түзету үшін экономиканы сауықтырудың кешенді шараларын жүзеге асыру талап етілді. Тоқтап қалған кəсіпорындарды оңалту мақсатында шетелдерден инвестициялар тарту үшін заңнамалық негізде жағдайлар жасалды. Барлық өңірлерде бұрын-соңды кездеспеген қатаң шаралар қабылданып, жедел жұмыс топтары құрылды. Сауықтыру мүмкіндігі жоқ ірі кредиторлық жəне дебиторлық қарыздары бар кəсіпорындарға банкроттық процедуралары қолданылды. Қабылданған шаралар еңбекақы қарызын 4 есе (1999 жылғы 6,4 млрд. теңгеден 2011 жылғы 1 қыркүйекке 1,6 млрд. теңгеге дейін) қысқартуға мүмкіндік берді. Осылайша еңбек қатынастарын тұрақтандыруға қол жеткізіліп, еңбек қауіпсіздігі мен еңбек қорғауды қамтамасыз етудің, əлеуметтік əріптестікті дамытудың

құқықтық базасы құрылды; мемлекет еңбек саласында азаматтың негізгі құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асырудың гаранты болды. Əлеуметтік төлемдерге өсе түскен сұраныстар (зейнетақылар мен жəрдемақылар) қолданыстағы халықты əлеуметтік қорғау жүйесін, бірінші кезекте, бүкіл зейнетақымен қамтамасыз ету жүйесін жаңғырту қажеттігін туындатты. 1997 жылы жүзеге асырылған зейнетақы реформасы Қазақстанда халықты əлеуметтік қорғаудың көпдеңгейлі жүйесін кезең-кезеңмен құрудың институттық алғышартын жасады. 1998 жылдың 1 қаңтарынан мемлекеттік бөлшектік жəне жинақтаушы жүйесі кіретін, зейнетақымен қамтамасыз етудегі жауапкершілікті мемлекет пен жұмысшы арасында оңтайлы бөлуге негізделген зейнетақымен қамтамасыз етудің аралас жүйесі енгізілді. Бұған қоса, зейнетақы жүйесін, əлеуметтік қамтамасыз ету мен əлеуметтік сақтандыру жүйесін жүзеге асыратын заңнамалық база қалыптастырылды. Тұрақтылық əлеуметтік бағдарламаларды қаржыландырумен ұлғая түсті. Зейнетақы төлемдері көлемінің тұрақты өсуі қамтамасыз етілді. Еңбекпен қамтуды қамтамасыз ету саласында да серпінді істер жүзеге асырылды. Ел Президенті «Қазақстан-2050» Стратегиясында атап өткеніндей, өмір сүру деңгейі минимумынан төмен табысы бар азаматтар саны жеті есе азайса, жұмыссыздар саны екі есе қысқарды.

Ауылдыѕ тїлеуі 90-жылдардың ортасында бұрынғы онжылдықтарда КСРО-ның азық-түлік өндірушісі мəртебесіне ие болған Қазақстан ауылшаруашылық əлеуетін жаппай жоғалту жəне өзінің демографиялық базасы – селолық өңірлерді күйрету қатері алдында тұрды. Бұл уақыттың сын-қатерлерінің бірі еді, оған ұшырасқан ел оны еңсеру үшін көптеген күш-жігер жұмсады. Өтпелі кезең жағдайында күрделі қаржы жағдайында қалған елдің бүкіл астықты өңірлерінің шаруашылықтары өте күшті сілкіністі бастан өткерді. Ауылшаруашылық мақсатындағы жерді ұзақ мерзімді арендаға жəне жеке меншікке беру институтының енгізілуімен селода аграрлық салада нарықтық қарымқатынастың жаңа қағидаттары бойынша шаруашылық қызметін жүргізуге қабілетті меншік иесі пайда болды. Бүгінде мемлекет аграрлық секторды қаржыландыру көлемін жыл сайын ұлғайтып келеді. Статистикалық мəліметтер тек 2005-2010 жылдары ғана рес публикалық бюджеттен 670 млрд. теңгедей немесе 5 млрд-тан астам доллардың аграрлық сала проблемаларын шешу үшін бағытталғанын көрсетіп отыр. 10 жыл ішінде саланың негізгі капиталына қосылған инвестициялар 8 есеге ұлғайды. Нəтижесінде ауыл шаруашылығының жалпы өнімі соңғы 10 жылда 3,5 есеге артты, өнім экспорты 3 есеге ұлғайды. Ұн экспорты бойынша Қазақстан əлемде көшбасшы позицияға ие. Бүтіндей алғанда бүгінде отандық ауыл шаруашылығының үлесі ҚР ІЖӨ-сінің 5 пайыздан астамын құрайды. Бүгінде елде мал шаруашылығымен айналысатын шаруа қожалықтарына мемлекеттік қолдау бағыттарын кеңейту бойынша белсенді шаралар қабылдануда.

Атап айтқанда, фермерлер ендігі жерде техника мен жабдықтар сатып алғанда, бордақылау алаңдарын, репродукторшаруашылықтар, құс фабрикалары, ет ком бинаттары, құрама жем зауыттары құрылысына жəне басқа да негізгі құралдарына шығындардың 50 пайызын қалпына келтіру үшін субсидиялар ала алады. Субсидиялаудың көлемін жыл сайын ұлғайтудың сыртында оңтайландыру жөніндегі шаралар кешенінде субсидиялар төлеу механизмдері де жетілдірілуде, ауыл шаруашылығын басқару саласындағы мемлекеттік қызметтердің тиімділігін төмендетуге бастайтын əкімшілік кедергілер қысқартылуда. «Агробизнес-2020» мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде саланы кешенді қолдау негізінде Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласы өндіріс пен өнім экспорттау көлемін ырғақты түрде ұлғайтуда. Бұл ретте мал шаруашылығы өнімдерінің негізгі түрлерінің айтарлықтай өсуі ма мандандырылған аграрлық шаруашылықтарда байқалуда, мұнда бұл көрсеткіш бүтіндей алғанда 13 пайызға артқан. Бүгінде асыл тұқымды мал басының үлес салмағының бүтіндей алғанда мал шаруашылығы саласында сенімді түрде өсіп отырғанын да оң тенденция ретінде атап өтуге болады. Атап айтқанда, 2013 жылы асыл тұқымды ірі қара мал басының өсуі – 8,8, қой – 14, жылқы – 7, шошқа – 16, түйе – 20, құс 9 пайызға жетті. Бүгінде отандық аграрлық салада байқалып отырған осынау оң тенденциялардың бəрі елдегі кемеңгер саясаттың нəтижесі болып табылады. Ал оның оңтайлы қағидаттары АӨК-тің белсенді өсу деңгейіне шығуына жағдай жасап отыр.


8

www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

ПАРЛАМЕНТ ПАРЛАМЕНТ

 Тұрақты комитеттер тынысы Мəжілістің Экология мəселелері жəне табиғат пайдалану комитетінің кеңейтілген отырысында «Төтенше жағдайлардың алдын алу мен оларды жою жəне бірыңғай кезекшілік-диспетчерлік «112» қызметі корпоративтік ақпараттық-коммуникациялық жүйесін құру жөніндегі бағдарламаларды іске асыру барысы туралы» атты тақырып бойынша талқылау өтті.

Кґмек кґрсету сапасына – басты назар Отырысты комитет төрағасы Александр Милютин жүргізіп, Ішкі істер министрінің орынбасары Владимир Бажко тақырыпқа баяндама жасады. «Қазақстан-2050» Стратегиясында айтылғандай жəне Қазақстан Республи ка сының Ұлттық қауіпсіздік тұжырымдамасына сəйкес, мемлекет аумағындағы түрлі дағдарысты көріністердің мониторингіне ерекше назар аудару мақсаты қойылған. Соған байланысты Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Азаматтық қорғаныс туралы» жəне Қазақстан Республикасындағы азаматтық қорғаныс мəселелері туралы кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заңдарға қол қойды. Басқару шешімдерінің тиімділігін көтеріп, кейбір жаңа ақпараттық технологиялармен қамтамасыз ету мақсатында Мемлекет басшысы өкілетті органдарға елде бірыңғай кезекшілік-диспетчерлік қызмет құруды тапсырды. Тапсырманы орындау үшін бірыңғай кезекшілікдиспетчерлік «112» қызметі корпоративтік ақпараттық-коммуникациялық жүйесін құру міндеті жүктелді. Вице-министрдің баяндауынша, аталған ақпараттық жүйені құрудың маңыздылығы сол, төтенше жағдайлар туындаған кезде халыққа көмек көрсетудің сапасы алдыңғы кезекке шығады. Аталған бюджеттік жобаны алты жылдың көлемінде жүзеге асыруға мемлекеттен 8 миллиард 483 миллион теңге қаржы жұмсалады екен. 2011 жылдан бері осы мақсатқа 937 миллион 474 мың теңге жұмсалған. «Егемен-ақпарат».

 Іскерлік іссапарлары

 Жолдау жүгі

Əр жолынан ел ертеѕініѕ лебі еседі Халықтың əлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсарту қай кезде де маңызды. Өйткені, ол сан-салалы. Əуелі елде тыныштық болуы шарт. Содан кейін отбасы, ошақ қасындағы ынтымақты тірлік, əр адамның тұрақты жұмысы, жастар тəрбиесі, білімі, əлеуметтік жағдайы, тағысын тағы өмірлік қажеттіліктер осылай жалғаса береді. Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан».

Міне, Қазақстан халқының ертеңіне деген осынау сенімді берік қалыптастыру мақсатындағы жыл сайынғы Жолдаулардың маңызы зор екені сондықтан. «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты бағдарламаның барша қазақстандықтардың тұрақтылықты сақтауға байланысты кешенді шараларды кемелдендіру жайын алға тартуы уақыттың тамырын дəл басты. Жолдауды жер-жердегі халыққа жеткізу мақсатында халық қалаулылары еліміздің түкпір-түкпіріне жол тартты. Киелі Жетісу жеріне де депутаттар келіп, жұртшылықпен кездесіп, құнды құжатты түсіндіру бағытындағы жұмыс жалғасып кетті. Ақындар мен батырлар мекені Жамбыл ауданының халқымен Парламент Мəжілісінің депутаттары – Серік Үмбетов пен Нұрлан Жазылбеков кездесті. Депутаттар ауданға сапарын Үмбетəлі ауылынан бастады. Биыл 125 жылдық мерейтойы аталып өткен халық ақыны Үмбетəлі Кəрібаевтың мұражайын аралап, тарихи орынның қайта жаңғырғанына ризашылықтарын білдіріп, жəдігерлерге қатысты ой-пікірлерімен бөлісті. Ауыл тұрғындары алдында Серік Үмбетов сөйледі. Жолдауда Елбасы алдағы мақсат-мүддені айқындап, маңызды ұлттық басымдықтар жүйесін анық көрсетіп берді. Осы орайда, əлемдік экономиканы сынға салатын жаһандық қаржы-экономикалық дағдарысы əлі де жүріп жатқанын ескертіп, Жаңа Экономикалық Саясатты ұсынды. «Нұрлы Жолдың» əр тарауынан біз ертеңімізге деген берік сенімді көреміз Шалкиіз абыздың «Жығылғанды тұрғызсаң, жылағанды жұбатсаң, қисайғанды түзетсең» деген сөзі еске түседі осындайда. Тұңғыш Президентіміз тəуелсіздікке қол жеткізген жиырма жылдан астам уақытта осы бір даналықты басшылыққа алғандай болады маған. Оған жыл сайынғы халыққа арналған Жолдауларынан көз жеткізіп келеміз, деді Серік Əбікенұлы. Əлеуметтік-экономикалық

өмірге қатысты мəселелерді тарқатты. Кездесуде Шолаққарғалы ауылдық округі ардагерлер кеңесінің төрағасы Бақыт Əбдібаев, шаруашылық басшысы Əуесбай Тəжібаев сөйлеп, Жолдаудың мəн-маңызын айтып, қолдайтындықтарын жеткізді.

аудан активі мен мəслихат депутаттарының қатысуымен «Нұрлы Жол» Жолдауының əр тармағы мен бағыты кеңінен ортаға салынды. Депутат Нұрлан Жазылбеков жоғары заң шығарушы органда Жолдауға байланысты заң жобаларының қаралып жатқандығынан хабардар етіп, көппартиялы Парламенттің жемісті жұмыс істеп отырғандығын атап өтті. «Нұр Отан» партиясы облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Серік Мұқанов облыс аумағында Жолдауды талқылауға байланысты мыңнан аса кездесу өткенін айтты. Аудан əкімі Жандарбек Далабаев халық қалаулыларына мазмұнды əңгімелері үшін алғысын білдіріп, Жолдауды жүзеге асыру барысында жұртшылықтың жұмыла еңбек ететіндіктерін алға тартты. Жолдауға байланысты аудандық мəслихат депутаты Əскербек Абаев, түрік этномəдени бірлестігінің мүшесі Васип Мұстафаев жəне

Халық қалаулылары аудандық орталық аурухана ұжымымен де кездесті. Мұнда да қаржының еселеп артуының нəтижесінде кейінгі жылдары денсаулық сақтау саласында қол жеткен оңды өзгерістерді тілге тиек етті. Ауданның бас дəрігері Доғдыркүл Молдахалықова халық қалаулыларының назарын аурухана мен емханадағы күрделі жөндеу жайына, су құбырларына байланысты кейбір мəселелерге аударды. Аудан əкімдігінің жаңа ғимаратында

басқалар өз пікір-пайымдарын ортаға салып, халық қалаулыларының қызметіне табыс тіледі. Алматы облысы, Жамбыл ауданы. ––––––––––– Суретте: халық қалаулылары жұртшылық арасында.

Ўнды ќўнарландыру заѕнамасы неге орындалмайды?

Шенеуніктер кімге ќызмет етеді:

Профилактикалық медицина академиясының ғалымдары бəрімізді де алаңдатарлық болжам жасап отыр. Олар болашақта адам өлімі санының көбеюі тағамдардың сапасыздығынан болатынын айтуда. Осындай дабыл қаққан ғалымдар бұл тығырықтан шығудың жолы ұнды фортификаттау, яғни витаминдермен, минералдармен байыту екенін атап көрсетеді. Өйткені, ұнды қажетті дəрумендермен байыту тəсілі əлемнің көптеген елдерінде жаппай қолданылады. Біздің елімізде осы мəселені шешу үшін заңнамалық тұрғыда негіз қаланды. Атап айтқанда, жоғары жəне бірінші сортты бидай ұндарын байыту туралы «Халық денсаулығы жəне денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодексте жəне «Тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі туралы» Заңда арнайы жазылған нормалар бар. Мысалы, «Халық денсаулығы жəне денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодекстің 160-бабында ұнды жəне өзге де тамақ өнімдерін құрамында темір бар витаминдермен, минералдармен жəне басқа да заттармен байыту (фортификаттау) қажеттігі жазылған. Осы баптың 3-тармағында «Қазақстан Республикасының аумағында сатылатын жоғары жəне бірінші сортты бидай ұндары міндетті түрде құрамында темір бар витаминдермен, минералдармен жəне басқа да заттармен байытылуға жатады» деп атап көрсетілген. Үкіметтің 2005 жылғы 7 шілдедегі «Қазақстан Республикасының аумағында

өндiрiлетiн жоғары жəне бiрiншi сортты бидай ұндарын мiндеттi түрде фортификаттау (байыту) туралы» №708 қаулысына сəйкес, 2008 жылдың 1 қаңтарына дейін Қазақстанда барлық ұн шығаратын кəсіпорындар оны құнарландыруды кезең-кезеңмен енгізуді аяқтауы керек еді. 2004 жылы Азия Даму банкі еліміздің ұн шығаратын 16 кəсіпорнына мөлшерлеуіштерді орнату жəне витаминдіминералды кешендерді сатып алуды қоса алғанда, технологиялық фортификаттауды енгізу үшін 1,2 млн. АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлді. Осы жұмыстың нəтижесін байқау мақсатында Қызылорда облысында зерттеулер жүргізілді. Сол зерттеулер ол өңір тұрғындары арасында қан аздық ауруының таралуы 30 пайызға төмендегенін көрсетті. Алайда, бүгінгі таңда ұн шығаратын кəсіпорындардың бəрі бірдей өз өнімдерін витаминдіминералды қоспалармен байыту жөніндегі заңнаманың нормаларын сақтамай отыр. Яғни, сауда жүйесіне шығарылатын жоғары жəне бірінші сортты ұнның тек 20 пайызы ғана құнарландырылған. Осы орайда, витаминдер мен минералдар жетіспеушілігінен туындайтын аурулардың алдын алудың арзан əрі тиімді жолы болып табылатын ұнды құнарландыру бойынша Қазақстан Республикасы заңнамасының нормасы неліктен орындалмайды деген сауал өз-өзінен туындайды. Ал мəселені шешу үшін Үкімет қандай шара қолданып жатқанын немесе қолданатынын білудің де кез келген Қазақстан азаматын қызықтыратыны сөзсіз.

Конференция барысында оған қатысушылар ядролық қарулардың зардаптары, оны əдейі немесе кездейсоқ пайдалану себептері, сондай-ақ, ядролық қаруды сынау дың

шетелдік компанияларға ма, әлде өз еліне ме?

Шенеуніктер кімге қызмет етеді: шетелдік компанияларға ма, əлде өз еліне ме? – деген сұрақты депутат Азат Перуашев Мəжілістің пленарлық отырысында жер қойнауын пайдалану мəселесі бойынша заң жобасын екінші оқылым барысында талқылау кезінде қойды. «Жер қойнауы туралы заңға байланысты қатысушылардың есіне келесі деректі түсіргім келіп отыр. 2012 жылдың 3 қыркүйегінде Парламенттің 2-сессиясының ашылуында сөйлеген сөзінде Елбасы былай деген болатын: «Қазір қазақстандық құрамды қолдаудың толық жүйесін қайта қарастыру маңызды – əлемнің барлық елдері өз өндірушілерін қолдайды. Бұл тəжірибе біз үшін өте маңызды. Үкіметке «Самұрық-Қазына» қорымен бірлесіп, əлемдік тəжірибені талдауды жəне қазақстандық тауар өндірушілерді қолдаудың өзіндік үлгісін жасауды тапсырамын». Бұл тапсырма Елбасы тарапынан осыдан екі жыл бұрын берілген болатын. Осы уақыт бойы не жасалды? Былтырғы жылы «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңды талқылай отырып, Үкімет одан «отандық тауар өндіруші» деген түсінікті жəне мұндай өндірушілер үшін жеңілдіктерді алып тастады. Біз бұл тəсілдемеге қарсы болғанда қазақстандық өндірушілердің мүдделері ұлттық компанияларға, мемлекеттік кəсіпорындарға жəне жер қойнауын пайдаланушыларға қатысты басқа заң жобасында – «Сатып алу туралы» заңда есепке алынатын болады деген уəж көлденең тартылды. Сөйтіп, біз сол кезде бұл шартпен келіскен болатынбыз. Мұны қабылдағаннан кейін бір жыл өтті, ал сатып алу туралы заң

əлі жоқ. Жазда Экономика жəне аймақтық даму бойынша комитеттің кеңейтілген отырысында Бəсекеге қабілеттілікті қорғау бойынша агенттіктің өкілдері жұмыс жасалуда жəне бұл заң жобасы күзде енгізілетін болады деп мəлімдеген. Қыс болды, ал ол құжат бізде əлі жоқ. Жəне сатып алудағы ұлттық бизнестің мүдделері екінші орынға сырғып кеткен. Басқа бір мысал: 5 жылдан астам уақыт бойы «Офсеттік саясат туралы» заңның қажеттілігі жайында сөз қозғалуда, ол Қазақстанда жұмыс жасайтын шетелдік жер қойнауын пайдаланушыларды жинақтаушы тараптар мен қолданыстағы жабдықтың ауыстырылатын бөлшектері өндірісін, сонымен қатар, оны күтуді Норвегия үлгісі бойынша, мекендеуші елдің жергілікті компанияларына беруге міндеттейтін еді. Бұл заң жобасы да əлі күнге дейін қарауға түскен жоқ. Осындай əрекеттеріміз арқылы біз қазақстандық өндірушілерді қорғау бойынша барлық нормаларды алып тастап, оларды қолдауға қатысты ешқандай шара қолданбай отырмыз. Қазіргі таңда жер қойнауын пайдалану туралы заңға қатысты да дəл соны айтуға болады – «Ақ жол» партиясының отандық бизнесті қорғау туралы ұсынысы тағы да əзірлеушілер тарапынан қолдау көрмеді. Онымен қоса, біздің ұсыныстар комитетте талқыланған кезде əзірлеушілер өкілдері – Инвестиция министрлігі

Суретті түсірген Айбол ЕРЖАНҰЛЫ.

департаментінің директоры мынаны айтқан болатын: «Біз мұндай түзетулерге қарсымыз, себебі, олар шетелдік инвесторлардың мүддесін көздейді» (?!). Менде қарсы сұрақ бар: бұл адамдар кімге жұмыс істейді, қай мемлекетке қызмет етеді? – деген Біз шетелдік инвесторларды сыйлаймыз, оларды құптаймыз жəне көптеген жеңілдіктермен қолдаймыз. Бірақ олар да біздің мүдделерімізді сақтауы қажет емес пе? Жер қойнауын пайдаланушылар, олардың ішінде шетелдіктер де, біздің табиғи ресустарды пайдаланып, тек салық төлеумен ғана шектелмеулері керек, сонымен қатар, өз жұмыстарындағы жергілікті құрамдағы үлесті де ұлғайтулары қажет. Мəселен, біздің жабдықтарды сатып алулары, біздің сервистік компаниялардың қызметіне тапсырыс берулері шарт жəне отандық азық-түліктерді, арнайы жұмыс киімдерін жəне т.б. сатып алулары тиіс. Негізінде, мұндай нормалар инвестициялық келісімшарттарда бар, бірақ олар іс жүзінде ештеңемен, заңның ешқандай талаптарымен бекітілмеген. Қысқасы, біз отандық тауар өндірушілерді қорғау жөніндегі барлық шараларды алып тастаудамыз. Осыған байланысты, біз отандық өндірушілердің, яғни машина жасау, тамақ өнеркəсібі, жеңіл өнеркəсіп, сервистік компаниялар жəне тағы басқалардың мүдделерінің тиісті деңгейде қорғалуын талап етеміз. Осы арада Елбасының тапсырмасын тағы да қайталайын: «Əлемнің барлық елдері өз өндірушілерін қолдайды – бұл тəжірибе біз үшін де өте маңызды. Үкіметке əлемдік тəжірибені талдауды жəне қазақстандық тауар өндірушілерді қолдаудың өзіндік үлгісін жасауды тапсырамын». Қайталап айтайын, 2 жыл өтті, ал мемлекеттік органдар қолдаудың орнына жаңа заңдарды енгізе береді, енгізе береді, сөйтіп, Мемлекет басшысының тапсырмасына қарамастан, керісінше, қазақстандық бизнесті қолдау бойынша барлық шаралар алып тасталуда. Неге?!».

халықаралық ережелері мен гуманитарлық нəтиже лері туралы мəселелерді талқылады, деп хабарлады Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының баспасөз қызметі.

 Сізді не толғандырады?

Кїй дегеніміз – ўлттыѕ тілі Мəжіліс депутаты.

 Сауал салмағы

Мəжіліс депутаты.

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты Бақтыбай Шелпеков Австрияның астанасы – Вена қаласында өткен Ядролық қару сынақтарының гуманитарлық салдары туралы халықаралық үшінші конференцияға қатысып қайтты.

Гүлнар СЕЙІТМАҒАНБЕТОВА,

 Депутат дабылы

Құралай ҚАРАКЕН,

Халыќаралыќ конференцияєа ќатысып ќайтты

Рухани-мəдени мұра халқымыздың мəдениетін қалып тастыруда басты рөл атқаратын ұлттық мəдениеттің аса маңызды құрамдас бөлігі екендігі белгілі. 2004-2011 жылдар аралығында елімізде Елба сының тапсырмасымен «Мəдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы жемісті жүзеге асырылып, мəдениетіміз айтар лықтай жетістіктерге қол жеткізді. Бағдарлама аясында Қазақстанның тарихы, археологиясы, этнографиясы мен мəдениеті бойынша 600ге жуық кітап түрлері басып шығарылды. Олардың ішінен «Бабалар сөзі», «Əлемдік философиялық мұра» жəне тағы басқа еңбектерді айтуға болады. Осы уақытта «Қазақтың дəстүрлі 1000 күйі» жəне «Қазақтың дəстүрлі 1000 əні» антологиялары жарық көрді. Қытай, Түркия, Моңғолия, Ресей, Жапония, Египет, Өзбекстан, Армения, АҚШ пен Батыс Еуропа мемлекеттеріне ғылыми-іздестіру экспедициялары ұйымдастырылып, соның арқасында елдегі ғылыми ортаға бұрын беймəлім болып келген 5 мыңға жуық қолжазба мен баспа өнімдері табылды жəне сатып алынды. Алайда, осы кезеңде басталған жұмыстар одан əрі қарай тоқтап тұрғандығын баса айта кеткен жөн. Мысалы, музыка зерттеуші мамандардың пікірінше, халқымыздың 1000 емес, жарық көрмеген бірнеше мыңдаған күйлері бар. Олай болса, неге сол мұраларды жинақтап, «Қазақтың дəстүрлі 1000 күйінің» жалғасы ретінде шығармасқа? Күй дегеніміз – ұлттың тілі. Батыс елдері əл-Фарабидің заманында-ақ түріктің, оның ішінде қыпшақ жұртының музыкасының биік екенін таныған, мойындап қойған. Ендеше, қазақтың əлемдік өркениетке қосқан бірден-бір үлесі – төл музыкасы деуге əбден құқымыз бар. Олай болса, қаншама ғасырдан атадан балаға жетіп, тамыры үзілмей келе жатқан төл мұраларымызды неге төрімізге шығармасқа? Күй, терме, жыр жанрлары Үкіметтің назарынан тыс қалып қойғандығын, оларды зерттеу, насихаттау мəселесі тоқтап тұрғандығын қалай түсінуге болады? Оны айтпағанның өзінде, біз əлі күнге дейін Еуропаның жазба ноталық музыкасын классикалық деген қатаң қағидадан шыға алмай, еуропацентристік көзқарастың жетегінде кетіп барамыз. Қазақтың төл музыкасы атауының классикалық деп аталуы елдің мəдени саясаты үшін керек деп есептеймін. Сондықтан, қазақтың төл музыкалық мұрасына байланысты туындап отырған өзекті проблемаларды шешу мақсатында республикалық дəрежедегі дəстүрлі өнерді зерттейтін орталық ашу қажет деген ұсыныс енгіземін. Мысалы, Əзербайжанда осы халықтың төл музыкалық мұрасы болып табылатын

мугамға (ЮНЕСКО тізіміне енгізілген) өз үкіметі 2008 жылы «Халықаралық мугам орталығын» ашып берді. Бұл орталықта концерт залы, дыбыс жазу студиясы, көне музыкалық аспаптар жинақталып, мугамды орындаушылардың бюсттері орнатылған. Жыл сайын мұнда халықаралық «Мугам əлемі» фестивалі өткізіліп тұрады. Сол сияқты, көршілес Ресейде мəдениет пен өнерді зерттейтін бірнеше институт жұмыс жасайды. Оның ішінде орыс фольклорын зерттеуге бағытталған республикалық орталықтың орны бөлек. Мұндай ұлттық мұраларын зерттейтін орталықтарды кез келген елден табуға болады. Қазақстанда осындай республикалық орталықты аталған елдердің тəжірибесіне сүйене отырып ашу – жұмыстың тиімділігін арттыра түсері сөзсіз. Сонымен қатар, қазіргі уақытта қазақтың бай қолөнер кəсібін дамытуға да қолдау қажет-ақ. Еліміздегі бірдебір қолөнер шебері мемлекеттен көмек алып отырған жоқ. Көне мұраларымызды жалғастырушылар саусақпен санарлық қана қалды. Оларға мемлекет тарапынан қолдау көрсетіп, қолөнерді дамыту үшін арнайы мемлекеттік бағдарлама қабылдау қажетақ. Мысалы, Өзбекстанда жақын жылдары материалдық емес мəдени мұраны қорғау жөніндегі мемлекеттік бағдарлама қабылдаудың нəтижесінде Наманганда көне керамика жасау мектебі, Самарқанда қағаз жасау мектебі қалпына келтірілген, Əндіжанда Бабыр дəуіріне жататын музыкалық аспаптарды жасау жұмыстары қолға алынған. Сол сияқты, Иран, Түрікменстан кілем жасау дəстүрін қандай жоғары дəрежеге қойғандығын əлем біледі. Қытайда жібек тоқу дəстүрі осы күнге дейін үзілмей келе жатыр. Жоғарыда аталғандарға орай, қазақ ұлттық мəдениетінің бірегей бөлігі болып табылатын, жоғалып бара жатқан қолөнер бұйымдары орталығын да ашудың уақыты келді деп есептеймін. Мұндай орталыққа еліміздің түкпір-түкпірінен көненің көзіндей болған бірегей қазақы кілемдер, алаша, текемет жəне өзге де халқымыздың ғажайып қолөнер бұйымдарын тоқып, жасап жəне жинап, сақтау қажет. Осы күнге жеткен сирек кездесетін қолөнер бұйымдары əрі қарай жалғастырушы болмаса, жоғалып, таусылып, олардан да айырылып қалуымыз мүмкін. Сонымен қатар, аталған орталықта ұлттық қолөнер бұйымдарын жасауды үй ренемін деушілер үйреніп, өз өнімдерін нарыққа шығаруға, қазақ халқының мəдени-тұрмыстық ерекшелігін көрсететін ұлттық бұйымдар көрмесін ұйымдастыру жұмыстарын жүргізуге болар еді. Егер біз Мəңгілік Ел болу жолында əлемнің дамыған мықты 30 елінің қатарына қосыламыз десек жəне Қазақстанның Мəдени саясаты тұжырымдамасын өз деңгейінде жүзеге асырғымыз келсе, онда жоғарыда аталған екі мəдени жобаны мемлекет есебінен қолдап, дамыту қажет деп есептеймін.


 Тұлға

 Өнеге алдық. Тікұшақ шамамен 100 метрдей биіктікке көтерілгеннен кейін 15 минуттай уақыт өткенде оқыс дыбыс естіліп, төмен қарай күрт құлдилай жөнелді. Сырғанап бара жатып тағы бір қатты соққыға тап келгендей болды. Біз, пилоттарды қоса есептегенде, барлығы 12 адам бар едік. Бəріміз біріміздің артымыздан біріміз, сыртқа атып-атып шық тық. Жанұшыра сəл ұзап барып артымызға қарағанда тосын бір көріністің куəсі болдық. Тікұшақ құлдилап барып шағыл құмға соғылды да, сырғанай жылжи келіп соқ қысын бəсеңдетті. Келесі шағылдың шетіне сұғына кіріп барып кілт тоқтай қалды. Біз Оралбай Əбдікəрімұлы екеуміз, тікұшақтың алғы жағында жайғасып, артқы жағына қарай қарап отырған едік. Тікұшақ құлдилай жөнелген кезде басқалары біздің үстімізге опырыла құлады. Абырой болғанда, тікұшақтың ішіндегі жанармай құйылған екі бак жарылған жоқ.

тірі қалғанымыз Жаратушы Иеміздің бізді қол дағаны, сондай-ақ, жанымызда Орекең сияқ ты елге сыйлы, қадырқасиетті адамның шапа ғаты шығар деген тұжырымға табан тіредік. Тұтқиыл жағдайдан кейінгі тұн жыраң қы көңілкүйімізді тəуекел етіп шыққан ұзақ жол бірте-бірте сергітіп, əңгімеміз өзінен-өзі жарасым тауып жалғаса берді. Біз Оралбай Əбдікəрімұлымен бұрынғы Гурьев (қазіргі Атырау) қаласына келгенінде танысқан едік. Орекең ол кезде Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің ұйымдастыру-партия жəне кадр жұмысы секторының меңгерушісі болатын. Ал мен бұл кезде қалалық партия комитетінің бірінші хатшысы болып қызмет атқаратынмын. Осының алдындағы кездесулер негізінен ресми жағдайларда немесе оңашалану одағайлық көрінетін ортада өткен болса, енді қазіргі жағдай, яғни айлы түн, ұзақ жол өткен-кеткендерді еске

ЕЛ АРДАЄЫ Бітімі бөлек, мінезі де молынан пішілген дене бітіміне сай келетіндей кең. Атақдаңқынан ат үріккендей болса да жан адамды жатсынбайтын жайдары. Қашан көрсең де алған бағытынан, адалдықтан айнымайтын кішіпейіл. Осы бір абзал қасиеттерді Оралбай Əбдікəрімовтің бойынан молынан кезіктіруге болатынын белгілі мемлекет жəне қоғам қайраткерімен əр кезіккен сайын айқын байқап келемін. Əлі есімде, 1998 жылғы наурыз айының орта кезі болатын. Астанадан Қазақстан Республикасының Президентi жанындағы Жоғары тəртіптік кеңес төрағасы Оралбай Əбдікəрімов пен аталмыш кеңестің хатшысы Ə.Жолшыбеков арнайы іссапармен Атырауға келді. Ол кезде мен осы облыстың əкімі едім. Жоғары лауазымды қонақтарды бірінші орынбасарым Ж.Түнғатаров екеуміз қарсы алдық. Қызмет бабымен келген күні олар өз жұмыстарын облыстық тəртіптік кеңес қызметкерлерімен танысудан бастады. Одан кейінгі күндердің тең жартысына жуығын жуырда ғана құрылған Кеңестің іс жүргізу барысымен танысумен өткізді. Кеңес басшылығына өндірістік жұмыста тəжірибе жинақтаған, бұрын облыстық комсомол комитетінің бірінші хатшысы болған, кəсіптік білім беру жүйесінде басшы қызмет атқарып, өзін іскерлігімен таныта білген, белгілі азамат А.Əшімғалиев тағайындалған болатын. Жаңа басшының жұмысты ұйымдастыру барысы мен беталысы талқыланып, сараланып болған соң Атырау қаласынан 280 шақырым жерде орналасқан «Теңіз» мұнай-газ кен орнына ұшып шықтық. Қонақтар бертін құрылған «Теңізшевройл» қазақстан-американдық бірлескен кəсіпорны жұмысшыларының өндірістік жəне тұрмыстық жағдайларымен жіті танысып шықты. Аталмыш кəсіпорынның басшыларымен, аудан əкімі Т.Жұмағұловпен бірлесе отырып, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жағдайымен жəне аудандық тəртіптік кеңес қызметі жайында нақты əңгіме өткізілді. Осы танысудың нəтижесінде вахталық əдіспен басқа қалалардан қатынап жұмыс істейтін жұмысшылардың заманауи технологияның соңғы жетістіктерімен жарақтандырылуы, мұнайшылардың еңбегі мен тіршілік-тынысы, олардың тегін тамақпен, көлікпен, тұрғын үймен қамтамасыз етілуі жəне жалпы жұмысшылардың республика бойынша ең жоғары деңгейде болуы қонақтарды қуантпай қойған жоқ. «Теңізшевройл» сапарынан кейін қонақтарға əулие Бекет атаның атасы, əке-шешесі жəне ұлы жерленген аудан орталығына жəне Бекет ата жастардың сауатын ашқан Кұлсарыдан 63 шақырым жерде орналасқан «Ақ мешітке» бару ұсынылды. Алдында ғана, бұрын қирағандардың орнына, аудан кəсіпорындарымен жəне еңбекшілердің күшімен жаңадан естелік ескерткіштер орнатылған-ды, оның ішінде сапарлап келушілер əртүрлі діни рəсімдер өткізетін. Тікұшақ келісілген жерге кешкі жетіге қарай келіп жетті. Күн көкжиекке еңкейген уақыт. Біз діни рəсімнен кейін Бекет атадан тарайтын ұрпақтың өкілі болып келетін Исламның шақыруына бара алмайтынымызды айтып, одан кешірім сұрадық. Өйткені, отыз минут шамасында айналаны қою қараңғылық тұмшалап алатын болғандықтан Құлсары əуежайының түнгі уақытта ұшақ, тікұшақтарды қабылдау жөнінде қызмет көрсете алмайтын. Осыны тілге тиек етіп, тікұшаққа қарай асыға бет

9

www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

Сəлден соң біртіндеп өз-өзімізге келе бастадық. Енді байқасақ, Оралбай Əбдікəрімұлының бас киімі, Əмзебек Рысбекұлының бір туфлиі, кейбірінің сырт киімдері тікұшақтың ішінде қалыпты. Біз тікұшаққа жақындауға бата алмадық. Өйткені, оның төбесіндегі айналма қалақшалары морт сынып, жан-жаққа шашырап кетіпті. Бірақ тікұшақтың моторы əлі жұмыс істеп, винті айналып тұрғанды. Сондықтан кез келген сəтте оқыстан жарылыстың болуы ықтимал еді. Біз Ислам тұратын Ақмешіттен шамамен 30 шақырымдай жерде болатынбыз. Ал Құлсары аудан орталығы, бізден 40 шақырымдай, Атырау 250 шақырымға жуық қашықтықта болатын. Онда телефон байланысы мен рация бар болатын. Ақырын ілбіп «Ақмешітке» қарай беттеп келеміз. Атыраудан тікұшақ шақыру үшін Жылой ауданының əкімі Т.Жұмағұлов пен кеңшар директоры бізден алға қарай аяңдай озып, елді мекенге қарай бастап келеді. Көктем мезгілі болғандықтан күн аздап жылынғандай. Қар ери бастаған. Жем өзені əлі қатып жатыр. Көп ұзамай қою қараңғылық айналаны тұмшалап алды. Өзіміздің де үсті-басымыз малмаңдай су болды. Оның үстіне қалың қардың көбесі əлі сөгіле қоймағандықтан жүрісіміз мандитын емес. Біздің жолбасшымыз – осы жердің қыр-сырын жетік білетін «Теңізмұнайгаз» өндірістік басқармасы бас директорының орынбасары С.Қосанов. Апат кезінде ауыр жарақат алыпты. Маңдайы қып-қызыл қан. Сырт киімі ұшақтың ішінде қалған сыңайлы. Дегенмен, сыр білдіретін емес. Тірелген тығырықтан тезірек шығу үшін алдымызда адымдай басып нық келеді. Бəріміздің киіміміз жеңіл болатын. Кім ойлаған мұндай төтенше жағдайға жəне жыл мезгілінің қолайсыздығына тап келеміз деп. Тез-тез басып, жылдамдата алға ұмтылған сайын бойымыз да ептеп жылына бастағандай. Осындай қысылтаяң сəтте, ауыр тыныштықта келе жатқанымызда Оралбай Əбдікəрімұлының көрегендігі, не нəрсені болсын ақыл мен сабырға жеңдіре білетін көрегендік тəжірибесінің кəдеге жарап кететіні бар. Бұл жолы да Орекеңнің орынды қалжыңы мен жігер жанитын қуақы сөздері бойымызды билеп алған жабырқау көңілімізді сергітіп жібергендей болды. Өмірімізді сақтап қалғаны үшін алдымен бір Аллаға жəне Бекет атаның өзіне мың тəубе десіп, ұлтымыздың қасиетті ақ дастарқанын аттап кетудің жақсылық қа ұрындырмайтынын көкейімізге мықтап түйгендей болдық. Сондай-ақ,

түсіруге қолайлы жағдай жасағандай. Бұл жолы Оралбай Əбдікəрімұлы менің ата-бабам жəне отбасым жайында сұрады. Мен өзімнің Атырау облысы Каспий теңізі жағалауының солтүстік-шығыс бөлігінде туып-өскенімді, арғы ата-бабамыздан бері мұнайшылар екенімізді, əулетімізбен мұнайшы болып келе жатқан үрім-бұтағымыздың жалпы еңбек өтілінің 1000 жылға жуықтайтынын айтып бердім. Сонымен бірге, отбасым жайлы да айтып өттім. Оралбай Əбдікəрімұлының туған-туысқандары туралы білгім келіп, суыртпақтап сыр тартқанда, ол кісінің атабабасы Сарыарқа өңірінен екенін білдім. Əкесі Əбдікəрім Оразбекұлы Қарағанды облысы «Парижская коммуна» колхозының жылқышысы болған көрінеді. Соғыс басталған жылдары Балқаш тау-кен металлургия комбинатының құрылысына еңбек майданына жіберіліпті. Сол жерде 1943 жылдың аяғына дейін жұмыс істепті. Ауыр науқасқа шалдығып, үш жылдан кейін дүние салыпты. Орекеңнің анасы Бибіжан Хасенқызы отыз алты жасында төрт баламен жəне 75 жастағы ақ сақалды атасымен жесір қалыпты. Орекең болса ол кезде бар-жоғы бір жаста екен. Олар Нұра ауданының орталығы Киевка селосында тұрған. Ардақты анасы Бибіжанның аялы қамқорлығының арқасында соғыс жəне соғыстан кейінгі ауыр жылдардың қиындығына қарамастан барлық балалары жоғары білім алыпты. Əрқайсысы өздерінің отбасын құрып, сүйікті істерімен айналысып келе жатқан көрінеді. Əңгіме бара-бара өзіміздің қызметімізге қарай ойысты. Орекең еңбек жолын кеңшардың қарапайым шопаны болудан бастаған екен. Əскери-теңіз флотында азаматтық борышын өтеген. Одан кейін кəсіптік-техникалық училищенің тəрбиешісі жəне оқыту шебері болған. Техни кумды аяқтаған соң құрылысшы мамандығын иеленген. Кейіннен Қарағанды мемлекеттік университетінде оқып, тарих жəне қоғамтану мұғалімі мамандығы бойынша диплом алып шығады. 1969-1975 жылдары «Шахтинск тұрғын-үй құрылыс» тресі комсомол комитетінің хатшысы, Қарағанды облыстық комсомол комитетінің нұсқаушысы, жалпы бөлім меңгерушісі, Қарағанды қалалық партия комитетінің нұсқаушысы, қалалық халықтық бақылау комитеті төрағасының орынбасары болады. Одан кейінгі жылдары Қарағанды облыстық партия комитетінде сектор меңгерушісі, бөлім меңгерушісінің орынбасары қызметтерін абыройлы атқара жүріп, Нұрсұлтан Əбішұлының

Тура жолдан таймаєан Қаршадайдан қиындықтан қашпаған, Еңбек жолын шопан болып бастаған. Қарапайым жылқышының баласын, Жігер оты алға апарып тастаған.

Алған талай атағы көп, даңқы да, Сүйінесің өмір сүру салтына. Қандай биік лауазымы болса да, Айнымаған кішіпейіл қалпынан.

Əке орнына əке болған анасы, Қайран ана қайраттысын қарашы. Жесір қалып отыз алты жасында, Ер жеткізген шиеттей төрт баласын.

Шуағы мол, байтақ ішкі əлемі, Жабырқаулы көңілдерге бар емі. Тауып айтар сөздері бар жайдары, Қалжыңы мен əзілі де əдемі.

Оралбай да ана сүтін ақтаған, Ата дəстүр, адалдықты сақтаған. Қай қызмет атқарса да əділдік, Парасатпен пайымдауды жақтаған.

Ешуақытта тура жолдан таймаған, Ұлтымыздың құндылығын ойлаған. Жетпіс жаста жігері бар жігіттей, Орекемдей жаны жайсаң бар ма адам. Қапез ҚОЖАХМЕТОВ.

мемлекеттік қызметтерді белсенді де жемісті атқаруының куəгері болды. Бүгінгі Елбасымыздың жұмыс істеу қабілетінен тікелей үлгі алды. 1985-1991 жылдар аралығында Оралбай Əбдікəрімұлы Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің ұйымдастыру-партиялық жəне кадр жұмысы бөлімі меңгерушісінің орынбасары, бөлім меңгерушісі болып қызмет атқарды. Ал еліміз егемендік алғаннан кейін алғашқы күнде-ақ Елбасының жанынан табыла білді. Тəуелсіздік тұғырын бекіте түсу жолында жан аямай əрекет етті. Сонау қиыншылыққа тап келген кезеңдерде елдің басын біріктіруге байланысты түйіні қиын қандай мəселені болсын байыппен шешу үшін өмірлік бай тəжірибесін, білімі мен білігін, ақыл-парасатын аянып қалған емес. Орекеңнің табиғатына тəн ұйымдастыра білу қабілеті 1991 жылы өткізілген Президент сайлауы кезінде айқын көрінді. Кең-байтақ елімізді түгелдей дерлік аралап, жергілікті тұрғындар арасында ағалық ақыл-кеңесін айтып, ұйымдастыру жұмыстарымен айналысты. Одан кейінгі парламент сайлаулары мен 1995 жылғы республикалық референдум кезінде де нақ осындай азаматтық белсенділік таныта білді. «Ұлық болсаң, кішік бол» деген дана халқымыздың нақыл сөздері нақ осы Оралбай Əбдікəрімұлы сияқты абзал жанның болмыс-бейнесін баршаға паш етіп тұрғандай. Президент Аппараты мен Министрлер Кабинетінің Ұйымдастыру жұмыстары жəне жергілікті əкімшілік бөлімінің меңгерушісі, Парламент Мəжілісі Аппаратының басшысы, Президент Əкімшілігінің Басшысы, Жоғары тəртіптік кеңес төрағасы, Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы – міне, осындай қаншама жоғары қызметтер атқарса да қарапайым да кішіпейіл қалпынан айныған емес. Иə, бүкіл саналы ғұмырын туған еліне адал қызмет етуге арнаған ел ардағы Оралбай Əбдікəрімұлы қадірменді ақсақал жасына жетсе де қол қусырып қарап отыруды қалаған емес. Сенат депутаты ретіндегі өкілеттігі аяқталғаннан кейін тың үрдісті бастап, Кеңес өкіметі кезінде құрып бітуге айналған ұлттық құндылықтарымызды кері қайтару қамына кірісті. Бүгінде құрылуына өзі мұрындық болған «Қансонар» аңшылардың қоғамдық бірлестіктері мен аңшылық шаруашылығы субъектілері республикалық қауымдастығының басқарма төрағасы ретінде осы ұжымның жұмысына жіті басшылық жасауда. Қыруар шаруалардың басын қайырып, дəстүрлі аңшылық, саятшылықты дамыту, жеті қазынаның бірі болып табылатын қазақы төбет пен тазыны ортамызға оралту жолында аянбай еңбек етіп келеді. Атамыз қазақ қасқырдың өзінен тайсалмайтын төбет пен жүйрік тазыны жанына ертіп, аңға шығатын болған. Аталған иттер ен даладағы малды түз тағысынан қорғаған, сан мыңдаған жылдар бойы жергілікті жағдайға əбден бейімделіп, сапалық қасиеттері жақсарып, уақыт сынынан өткенін, сөйтіп, аңшының ғана емес, малшының да айнымас адал серігіне айналғанын ескермеуге болмайды. Қуаныштысы сол, еліміз егемендік алып, тəуелсіздікке ие болғаннан бері ұлттық құндылықтарымызды ортамызға оралту бағытында аянбай еңбек етіп келе жатқан ұлтжанды азаматтар барған сайын көбейіп келеді. Осы орайда «Қансонар» қауымдастығының бастамасымен алғаш рет өткізілген қазақ тазысы мен төбеті негізінде иттердің жергілікті жəне ұлттық тұқымдары проблемаларына арналған дөңгелек үстел мен қазақ тазысы сияқты иттердің асыл тұқымдық байқауы осы бағытта кезігетін түйінді-түйінді проблемаларды көп болып шешу бағытындағы маңызды қадам болғанын атап айтқымыз келеді. Сондай-ақ, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес комиссиясының төрағасы болғаннан бастап, күні бүгінге дейін арамшөптей қаулап кеткен осы бір қоғамдық дертпен тынбай күресуде. Жемқорлыққа қарсы жалпыұлттық «Жаңару» қозғалысын құрып, бұған бейжай қарай алмайтын азаматтармен осындай бір өрелі мақсат жолында күш біріктіре, жан аямай жұмыс істеп келеді. Ел ардағы Оралбай Əбдікəрімұлының əлі де қатардан қалмай алғы шепте жүргені қуантады. Біз де бүгінде ақсақал жасына үлкен абырой-беделмен жетіп отырған нар тұлғалы қайраткерге туған еліңізге, өскен ортаңызға шапағатыңызды молынан тигізіп, тамырын терең жайған, жапырағын жайқалтқан бəйтеректей болып ұзақ жасай беріңіз деп игі тілек білдіргіміз келеді. Равиль ШЫРДАБАЕВ, мемлекет жəне қоғам қайраткері, экономика ғылымдарының докторы.

Тəлімгер

Сот саласыныѕ ардагері, ќоєам ќайраткері Тамас Айтмўхамбетов туралы сґз

Қазақта есімі елге елеулі жандар жетерлік. Халқын қадірлейтін, елін сүйетін сондай азаматтың бірі – Тамас Қалмұхамбетұлы Айтмұхамбетов. Сонау Кеңес Одағы кезінде (1984 жылы) Қазақ КСР Жоғарғы сотының төрағасы болып тағайындалып, 1991 жылы еліміз тəуел сіздігінің алғашқы жылдары тəуелсіз соттың қалыптасуына үлкен қызмет атқарған ағамыздың өмір жолы кейінгі ұрпаққа үлгі, өнеге. Тамас Қалмұхамбетұлы 1966 жылы Қазақ мемлекеттік университетін құқықтану мамандығы бойынша үздік аяқтағаннан кейін сот саласындағы еңбек жолын Павлодар облыстық сотының мүшесі болудан бастады. Судьялық мамандықтың қыр-сырын жете меңгеріп, айтарлықтай тəжірибе жинақтады. Үлгілі қызметі жоғарғы тарап назарына ілікпей қоймады. Сол уақыттағы басқарушы партияның ұсынысы бойынша прокуратура органына ауысып, Павлодар қаласы прокурорының орынбасары қызметін атқарды. Кейін қызмет сатысында жоғарылап, Павлодар облысы прокурорының бірінші орынбасары, Қазақ КСР Прокуратурасының бөлім бастығы ретінде абыройлы жұмыс атқарды. Өзінің іскерлігімен, кəсіби сауаттылығымен, жүктелген міндеттерді жауапкершілікпен орындауы арқылы ерекше көзге түсті. Нəтижесінде, Қазақстан Коммунистік партиясының Орталық комитетіне жұмысқа шақырылып, əкімшілік органдар бөліміндегі прокуратура, сот жүйесі жəне əділет секторының меңгерушісі болды. Кейін, Тамас Қалмұхамбетұлына жоғарғы жақ тарапынан үлкен сенім мен жауапкершілік жүктеліп, 1984 жылдың наурыз айында Қазақ КСР Жоғарғы сотының төрағасы болып тағайындалды. Мен сот жүйесіндегі көптеген басқа əріптестерім тəрізді Тамас Қалмұхамбетұлын осы кезден біле бастадым. Өзім сол кезде Ақтөбе қалалық сотының төрағасы қызметін атқаратынмын. Жеке басым Жоғарғы соттың төрағасы Айтмұхамбетов мырзамен алғашқы танысуымда-ақ ол кісінің қарапайымдылығын, өзінен лауазымы да, жасы да кіші адамдармен қатар теңіндей сөйлесетінін біліп таңғалдым. 1984 жылдың күзінде Ақтөбе облысындағы соттардың жұмысын тексеру үшін Жоғарғы сот пен Əділет министрлігі тарапынан комиссия келді. Құрамында жиырмаға тарта мүшесі бар. Бұл комиссияны Жоғарғы сот тарапынан Жоғарғы соттың мүшесі, Ұлы Отан соғысының ардагері, Анатолий Иванович Филиппов жəне Əділет министрлігінен Николай Александрович Галочкин (ол да Ұлы Отан соғысының ардагері) деген азаматтар басқарып келді. Комиссия облыстағы барлық соттардың жұмыстарын, оның ішінде

облыс орталығы Ақтөбе қалалық сотының жұмысын тексерді. Тексерістің нəтижесі мен төрағалық еткен қалалық сот үшін жаман болған жоқ. Комиссия кетті, біздер өзіміздің күнделікті жұмыстарымызды одан əрі жалғастыра бердік. Содан бір-екі ай уақыт өтті, кабинетімде іс қарап отыр едім (себебі, сот залдары бірнеше судья қатар іс қарағанда жеткіліксіз болатын), телефон шыр ете қалды. Іс қарап жатқандықтан, телефон тұтқасын көтермейін деп көріп едім, бірақ телефон шақыруын қоймады. Ақыры, «мен іс қарау үстіндемін, сөйлесе алмаймын» деу үшін телефон тұтқасын көтердім. Хатшы арқылы емес, тікелей телефоннан: «Мен Жоғарғы соттың төрағасы Айтмұхамбетовпын ғой», деген дауыс естілді. Мен болсам (Жоғарғы соттың төрағасы тікелей тосыннан телефон соғады деп күтпеген едім), іс қарап отырғанымды айтып, тұтқаны не себептен дереу көтере қоймағанымды дəлелдеген болдым. Осыдан кейін Тамас Қалмұхамбетұлы күнде сөйлесіп жүргендей, қарапайым-ақ: «Сен бұрын Алматыда болдың ба, солай отыра бересің бе, Жоғарғы сотқа тəжірибеден, тағылымдамадан өту үшін кел, сені көріп, байқайық», деп мəселені төтесінен қойды. Сөйтсем, тексеру комиссиясын басқарып келген жоғарыда аталған ағаларымыз мені Жоғарғы соттың мүшелігіне резервке алу керек деген өз пікірлерін айтқан екен. Осылайша, мен 1985 жылдың наурызында Жоғарғы соттың мүшесі болып, Тамас Қалмұхамбетұлының тікелей алқа, төралқа жəне пленум мəжілістерін басқаруымен жұмыс істедім. Жоғарғы сотты, жалпы, Қазақстанның сот жүйесін Тамас Айтмұхамбетов басқарған жылдар оңай кезең болған жоқ. Қоғамда үлкен өзгерістер басталды, тарихи Желтоқсан оқиғасына байланысты құрылған комиссия өз жұмысын жүргізіп жатқан кезең еді. Бірде сол комиссияның өкілдері Жоғарғы сот ұжымына ке ліп, Жоғарғы соттың мүшелерімен ішкі хал-ахуалды байқау мақсатында жеке əңгіме жүргізді. Сонда маған комиссия мүшесі «Сіз қалай ойлайсыз, Жоғарғы соттың төрағасы Т.Айт мұхамбетов істеп жүрген жұмысына лайық па?» деп сұрақ қойды. Мен болсам, мұндай сауалға жауап беру міндетін өзіме алуға ешбір құқығым жоқтығын, Тамас Қалмұхамбетұлын сот жүйесінің басшысы ретінде де, адами тұрғыдан да тек қана жақсы жағынан білетінімді айттым. Жалпы айтқанда, мен Тамас Қалмұхамбетұлын тынымсыз еңбекқор, үнемі ізденіс үстіндегі адам ретінде танимын. Олай дейтінім, ағамыз қауырт жұмыстың бел ортасында жүріп, ғылыммен айналысуға, шетел тілдерін меңгеруге уақыт тапты. Жоғарғы соттың төрағасы болып жүргенде, қоғамда үлкен тарихи өзгерістер болатынын, біздің ел дамыған елдермен жіті қарым-қатынас жасап, солардың қатарына кіретінін, ал ол қауымдастық үшін шет тілдерін, халықаралық ағылшын тілін білу қажеттілігін айтып жүретін еді. Тамас Қалмұхамбетұлы бүгінгі таңда да жастарға дəріс беріп, болашақ заңгер мамандарын даярлауға өзінің мол үлесін қосып жүр. Амангелді РЫСҚАЛИЕВ, Жоғарғы Соттың отставкадағы судьясы. АЛМАТЫ.

«Ќазаќстан əйелдері: тарих жəне ќазіргі заман» фотокґрмесі Хельсинки қаласындағы «Каясте» көркемөнер галереясында Қазақстанның Финляндиядағы елшілігінің Қазақстанның Іскер əйелдер қауымдастығымен бірге ұйымдастырған «Қазақстан əйелдері: тарих жəне қазіргі заман» фотокөрмесінің салтанатты ашылуы болды. Қазақстанның Тəуелсіздігі күні қарсаңындағы фотокөрме екі ел арасындағы мəдени-гуманитарлық ынтымақтастықты дамытудағы маңыз ды оқиғаға айналды. Ісшараның негізгі мақсаты – Қазақстан əйелдерінің əлеуеті мен олардың демократия жəне гендерлік теңдікті дамытудағы белсенді үлесін көрсету. Ашылу салтанатында Қазақстан ның Финляндиядағы елшісі Ғалымжан Қойшыбаев, Финляндия Сыртқы істер министрлігінің Гендерлік теңдік бойынша елшісі Тарья Репонен жəне «Жұлдыз» Орталық Азия қауымдастығының басшысы

Мавлюда Пейпонен сөз сөйледі. Өз сөзінде Ғ.Қойшыбаев Қазақстанның əлеуметтік жəне отбасыдемографиялық саясатындағы ажырамас бөлшегі болып табылатын гендерлік теңдікті сақтаудағы ұстанымын атап өтті. Қазақстандық дипломат əйелдер əлеуетін жүзеге асыру елімізді əлеуметтікэкономикалық дамытудың маңызды шарты болып табылатынын айтты. Т.Репонен Қазақстанның гендерлік теңдікті ілгерілетудегі белсенділігін атай отырып, жиналғандарға Фин ляндияның гендерлік теңдік бағытындағы негізгі бастамалары туралы əңгімелеп берді. Көрменің ашылу салтанатына Финляндияның Сыртқы істер, Мəдениет жəне Білім министрліктерінің, қазақ диаспорасының, «Қазақстан достары» клубының өкілдері жəне қазақстандық студенттер қатысты. «Егемен-ақпарат».


10

www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

 Толғандырар тақырып

 Тұсаукесер

Балєынбек ИМАШЕВ, айтыскер аќын, 2014 жылєы «Алтын домбыра» иегері:

«Айтысты жетекші партия ќолєа алса, аќындардыѕ сґзі жерде ќалмайды» – Кеше ғана Астанада екі күн бойы дүркіреп өткен айтыста Бас жүлде алып, «алтын домбыра» иегері атандыңыз, құтты болсын! Енді осы айтыс жөнінде жəне бұрынғы айтыстармен салыстырғандағы ерекшеліктері қандай деген төңіректе əңгіме өрбітсеңіз. – Рахмет. Расында бұл Тəуелсіздік мерекесі қарсаңындағы айтулы айтыс болды. Мемлекет басшысы да ақынжанды елдің айтысқа кенде болмайтыны заңдылық шығар. Елбасы ұлттық құндылықтарды дəріптеуді доктринаға енгізгеннен кейін «Нұр Отан» партиясының қолдауымен биылдың өзінде Талдықорған, Шымкент, Тараз, Өскемен, Ақтау, Қарағанды қалаларында республикалық айтыстар өткізілді. Өзбекстан мен Қырғызстанда халықаралық айтыстар болды. Бұдан сырт, əр өңірде, əр өлкелерде, əр облыс орталықтарында, тіпті аудан орталықтарында биылғы жылы көптеген айтыстар өтті. Дегенмен, бұл айтыс еліміз үшін қадірлі болған тəуелсіздікті жырлауымен мəнді, тəуелсіздіктің берген жемісін жəне алдағы уақытта осы тəуелсіздікті сақтауға байланысты көп дүниені қамтитын үлкен қорытынды айтыс болып саналды. Мұның ерекшелігі, «Алтын домбыра» осымен үшінші рет өтті. Алғашқы жылы іріктелу де өзгеше болған. Он төрт аймақты жеті облыстан бөліп, бірін оңтүстік өңірде, бірін солтүстік деп іріктеп, содан елордадағы айтысқа алты-ақ ақын шықты. Сол кезде біз бұл қалай болар екен, финалмен қосқанда төрт қана айтыс болады, халықтың құмары екі-үш айтысқа қанбай қалады-ау, деп алаңдадық. Бірақ ереже солай бекітіліп кеткеннен соң, ештеңе істей алмадық. Екінші жылы ақындар көптеу болды. Биылғы жылы талапкерлер өткен жолғыдан да мол. Жыл бойы өткен айтыстарда үздік шыққан ақындарды ғана шығарамыз дегенмен, «Алтын домбыраға» қатысуға талпынған ақындар көп болды. Сондықтан ел ағалары бетін қақпайық деп барлығын қосуға тырысты. Отыздан астам ақын қатысқысы келді. Соның жиырма екісі топқа салынды, көрдіңіздер оны. Он алты жұп болды. Халықтың бəрібір шөлі қанбайды екен айтысқа. Екі күн бойы өткен сайыста тағы да финал болса екен деп отырған жұртты көрдік. Бірінші күні кейбір айтыстар сəтсіз шыққандай болды, дегенмен де екінші күні сұрыпталып шыққан он ақынның бес айтысында да əлсіздер болған жоқ. Тəуелсіздіктің айтысы өзінің миссиясын атқарып шықты деп ойлаймыз. Осы айтыс халыққа рухани күш берген айтыс болды. Біреулер айтыс жылдан-жылға дамып келе жатыр дейді, енді біреулер тоқырауға ұшырады дейді. Мен кешегі додадағы інілерімізді көріп, қатарлас ақындардың жаңалық іздеп келгенін байқап отырып олай деп айтпас едім. Əрине, айтыс даму үстінде. Шынайы түрде мемлекеттен көмек көрсетіліп, ақындар ескерілген бағытта жұмыстар жасалса, əлі де бұл өнерді шыңдап отыруға болады деп есептеймін. Жəне де қазіргі кезде жастардың ішінде айтыскер ақындарымыз өте көп, солардың танылуы үлкен мəселе болып тұр. Қандай да бір айтыс болмасын, жұрт өзінің танитын ақынын іздейді. Сол баяғы Бекарыс қайда, Айбек қайда, Айнұр қатыса ма деген сияқты танымал ақындарды сұрап жатады. Кеше ғана көрдіңіздер, аты белгісіздеу болса да тегеуріні, екпіні күшті жастар өсіп келе жатыр. Ондай таланттар көп. Біз білгенімізбен, халық білмейді. Оның да əртүрлі себептері бар шығар, телеарналар көбейіп кетті, бірер жыл экраннан көрсетілмей қалғаны бар. Осының бəрі ақынның танымалдылығына əсер етеді. Өйткені, біз бір рет сахнаға шығып, ертеңіне бүкіл республикаға танымал болып шыға келгенде өзіміз таң қалғанбыз. Көшеде жүрген кезімізде жұрттар «ақын бала» деп сəлем берген кезде есімізден танып қала жаздағанбыз. Міне, телевидениенің күші! Қазіргі заманға байланысты ол да ондай қуаттан айырылды. Көп адамдар ғаламтор желісіне кіреді, теледидар қарауға уақыты жоқ. Уақыты болғанның өзінде арна көп. Жүзден аса арнаның ішінде бір тұшымды хабар көрейін десең өте қиын. – «Бұрынғы ақындар жүлде үшін келмейтін еді, жақсы айтыс жасасақ болды деп келетін, қазір айтыс болса бірден жүлдесі қандай деп сұрайды», деген пікірлер бар. Бұған не дейсіз?.. Жəне жастардың ізденімпаздығы сізді қай жағынан қуантады? Қай жағынан «əттеген-ай» дегізеді? – Осы айтыстың жүлдесі қандай екен деп бірде-бір ақын сұрамайды. «Кім жеңді?», «Бас бəйгеге не тігіпті?» деген халықтың өзінің сұрағы ол. Жұртқа көбіне дүниеауи нəрселер көбірек қызық болып тұрған шақ қой. Не алғаны, қанша алғаны, оны қайда жұмсағаны деген сияқты. Ал ол айтыста кім нешінші орын алды, не себептен алды, қандай сөздер айтылды, қандай ерекшелігіне байланысты сол жүлде берілді деген секілді пайдалы, елге рухани керек мəселеге көп назар аударыла бермейді. Жаңағы төңіректен аспайды. Алдыңғы толқын аға-апаларымыз жастарға көп сын айтып жатады. «Машина көп тігіліп кетті, кезінде біз құмыра мен қол сағатқа, кілемге, мақтау қағазына айтысатын едік», деп өкпесін айтады. Ол заманда көлік тігілсе олар да көлікке айтысар еді. Бұл заманда құмыра тігілсе, біз де құмыраға айтысар ма едік. Мəселе онда емес. Енді қазіргі жастардың ізденімпаздығы деген кезде кейбір нəрселерге көңілің толып, кейбір нəрселер шынында кемшін

болып жатқанын байқаймыз. Біздегі бір қасиет қой, сынасақ жерге кіргізіп, мақтасақ аспанға шығарып жібереміз. Кемшілігі де бар, жетістігі де бар. Осыны талдап-таразылап айтып отыратын сыншылар аз. Таза сын айтатын, сыни мақалалар жазатындар жоққа жуық. Тоқсаныншы, екі мыңыншы жылдардың ортасында үлкен ағалар, Рабиға Сыздық бастаған ғалымдар əр айтысқа баға беріп, айтыс өткеннен кейін қызу талқыланып, тіпті «Егемен Қазақстан» секілді іргелі баспасөз бетінде бұрқ-сарқ қайнап, үлкен жаңалыққа айналып жататын. Қазір жеңімпаздардың суретін жариялаудан аспай қалдық. – Айтысты талдау жоқ дейсіз ғой сонда? – Жалпы, сын жоқ болып бара жатыр. Осы мəселелерді ғалымдар айтып отырса ақындардың өзіне де күш болар еді, қанат бітіретін еді деп ойлаймыз. Сын деген сынау емес, жақсы тұстарын да, кемшін тұстарын да жою мақсатында айтылып тұрса. Қазіргі ақындардың жетістігі – сөзді ойнатуы, оңайоспақ ойға келе бермейтін нəрсені ойлап тауып, сахнада ұтымды жеткізіп жататындығы.

Бірақ ең басты кемшілік – бұрынғы ақындардың өзінің стилі, тілі, орны болатын. Өзінің өлеңінің сазы болатын. Бұрынғы ақындардың жүзін теледидардан көрмей-ақ, радиодан дауысын естіпақ ел мақамынан танып отыратын. Мынау Əзімбек, мынау Айтақын, мынау Есенқұл, мынау Қатимолла, мынау Қонысбай десіп, мейлі əуені болсын, мейлі өлең құрау өрнегі болсын, ақындарды танып отыратынбыз. Қазір бір шумақ оқып берсе, жастардың қайсысы айтқанын білмейміз. Мақамын, дауысын тыңдасаң да білмейсің. Өйткені, бəрі бірдей өлең тудыратын болып кетті. Деңгейі де бірдей. Барлық жерде айтылып келе жатқан мəселе – əуеннің, мақам-саздың тапшылығы. Бүгінгі айтыста қазіргі заман тілімен айтсақ төрт-бес «хит» əуендер ғана бар. Мұхамеджандікі, Бекжандікі, Аманжол, Айнұр, Ақмаралдікі деген сияқты. Сол əуендердің арасында шиырлап жүргенімізге он-он бес жыл болып қалды. Ізденіс өте аз. Мына Шырынбек Қойлыбай сияқты жаңа бір өзінің əуенімен келген ақындар жоқ дерлік. Айтыстың əр өңірге байланысты өзінің мектебі болған. Сүйінбайды «айтыс өнерінің алтын діңгегі» деп Əуезов айтқан Жетісу өңірінің өзінде бірнеше мектеп бар. Сүйінбай, Жамбыл төңірегіндегі мектеп бір бөлек, Құлмамбет, Көдектердің мектебі бір бөлек, мына жағында Бақтыбай, Қалқа, Қабан жыраулардың мектебі бір бөлек. Ақын Сара, Ілияс ақын, Қуат Терібаев сияқты ақындардың барлығы басқаша болған. Сонда бір Жетісудың өзінде төртбес мектепті талдап бөліп, ерекшеліктерімен айтып беруге болады. Қазір бір Алматы облысы емес, бүкіл Қазақстан бір ғана мектеп сияқты болып қалды. Қызылорданың ақыны ма, Семейдікі ме, Алматынікі ме, Қызылжардан ба, білмейсің. Қызылорданың бұрынғы сүлейлерінен келе жатқан сырлы саздарын естімейміз, батыста екпіндетіп келетін мақамдар, болмаса жайма-шуақ Арқаның əуендері, Жетісу, Қаратау өңірі деген сияқты əуендердің бəрі мибатпақ, көжеқойыртпақ болып кетті. Сондықтан осындай кемшіліктерді атап өтуге болады. Дегенмен де жастардың екпіні, əрине, қуантады. Кешегі айтыста менімен қарсылас болған Мейірбек, Еркебұландарды алып айтсаңыз да, ізденістері өте жақсы. Елдің көкейіндегісін тап басып отырды. Нұрлан Мұсаевтың араға бірнеше жыл салып айтысқа қайта қосылуы бізді қуантты. Ақтық сынға өтпегенімен, мақамы баяулап қалғанымен Нұрланның бойынан баяғы тауып айтқыштығы өзіме жақсы əсер қалдырды. Бірақ Нұрлан да аға буынға айналып қалды. Жастарымыз келе жатыр соңымызда. Айтыс ұйымдастырып жатқандар міндетті түрде халықты жинау үшін танымал ақындарды іздейді. Жастар тапсырыс беріп талпынса да, олардың көбі шақырылмай жатады. Барса қатыстырылмай да жатады. – Бəлкім, жастардың айтысын бөлек өткізуіміз керек шығар? – Оны да ойластыруға болар. Мені көптен толғандырып жүрген мынандай мəселе. Дəулеткерей, Бекарыс, Қалқаман, Айнұр бəріміз айтысты сексенінші жылдардың аяғында қатар бастадық. Сонда біздер мектеп, аудан аралық, облыс аралық, одан кейін ғана республикалық айтысқа шығатынбыз. Қазір ондай іріктеу сатылары жоқ. Қазір

талаптанған ақын жақсы өнер көрсетсе, бірден республикаға жолдама алады. Оның талабы, ақындық қуаты күшті болуы мүмкін. Бірақ тəжірибесіздігінен, үлкен сахнаны көрмегенінен, ысылмағандығынан көптеген кемшіліктер кетіп жатады. Ол егер шынымен де деңгей-деңгеймен, саты-сатымен көтерілген болса, мұндай кемшілік сахналарда болмас еді. Кейде халықтың ішін пыстырып, тіпті орта жолдан тоқтатылып жатуы осындай себептерге байланысты шығар. – Ал енді кейінгі кездегі айтыстың қайта жандануын қалай түсіндірер едіңіз? – Айтысты соңғы екі жылда «Нұр Отан» партиясы қолға алумен айтысқа өткізу тұрғысынан да, ұйымдастыру тұрғысынан да жаңа бір қарқын, жаңа бір серпін келді. Жалпы айтысқа жаңалық керек. Өйткені, бір сарынды баяғы тоқсаныншы жылдардағы жұрттың бəрі тамсана тыңдаған айтыспен қазіргі көрерменді 4-5 сағат ұстап отыру мүмкін емес шығар. Өйткені, жалпы халықтың айтысқа деген ықыласы өте күшті болғанмен, заман өзгеріп бара жатқан себепті, заманға сай жылдамдық па, екпін бе,

өткізу формасындағы өзгешелік пе, əйтеуір уақытқа сай бірдеңе керек. Бір жағынан сын айтушылар айтыстың шоуға айналып бара жатқанын айтады. Дегенмен де айтыс деген қазақтың теледидар, театр ештеңесі жоқ кезінде, жалпы газет-журнал, бұқаралық ақпарат жоқ кезде барлық нəрсенің орнын толтырып тұрған өнері. Кеше айтыста Мейірбекке осыны айттым ғой жауап ретінде. Айтыс, Əуезов айтпақшы, қазақтың театры. Драма десең драмалық, өзге де толып жатқан сипатқа ие дара өнер. Бұрынғы айтыстарда, кейін мына Кеңес өкіметі кезінде Иса Байзақовтардың «бір өзі бір театр» атанып жүрген заманында, бертінгі Моңғолиядан, Өзбекстаннан, Ресейден келіп бүкіл қазақ ақындарының басы қосылған ең алғашқы халықаралық (1989 жылғы өткен) айтысында Моңғолиядан келген Қабдыжəлел Сақария ағамыздың жасаған шоу айтыстары қандай? Біздің жасап жүрген шоуымыздың ешқайсысы сол айтыстарға жетпейді. Сол кезде биліктің өнерге деген, қазақылықты қайтаруға деген талпынысы өте жақсы болды. Тіпті Дүниежүзілік қазақтар құрылтайынан бұрын əр елдегі ақындар бас қосты. Мұның өзі айтыстың біріктіруші, жан-жақтағы қазақтың басын қосушы екенінің дəлелі. Əрбір қазақтың жүрегіндегі қылын қозғап, қазақылықты қайтаратын өнердің түрі екендігін көрсетеді. Сондықтан да бұл өнерді биліктің партиясы қолға алып, дамытып жатқаны өте орынды. Енді бұл биліктің партиясы өткізді деген ақындар шеңбердің ішінде қалып қалды деген ой тудырмау керек. Əр нəрсенің жақсы, жаман жақтары болуы мүмкін, бірақ мұның жақсы жақтары көп болып тұр. Осы уақытқа дейін 20-30 жылдың ішінде ақындар айтпаған нəрсе жоқ. Бірақ соның көбі айтылған жерде қалып жатты. Кешегі айтыстың өзіне Премьер-Министрдің орынбасары Бердібек Сапарбаев сияқты ағаларымыздың, депутаттарымыздың, үлкен қоғам қайраткерлерінің келіп тамашалауы белгілі бір дəрежеде сол партияның ұйымдастыруының арқасы ғой. Айтыста көтеріліп жатқан мəселелердің діттеген жеріне жету мүмкіндігінің жоғарылағанын көрсетеді. Бұдан артық айтыс не істейді енді?! Айтылған жерде сөздің қалуы мен айтылған жерге жетіп, одан халыққа пайда келіп жатса бұл барлық қазаққа пайда, ұлтымыз үшін үлкен олжа болады деген сөз. – Айтысты бағалау жағы сөз болып жатады. Мынау ақынның сөзіне, мына ақынның əуеніне балл беру деген сияқты жаңа түрлері керек шығар деген ойлар айтылып жүр. Жалпы, сіз бағалау түріне қалай қарайсыз? – Айтыстың өткізілуі турасында қазірге дейін нақты бір ережесі жоқ. Ол бір жүйеге келу керек. Тіпті болмады деген кезде балл көтергенше «жеңді», «жеңілді» деп баға берген əлдеқайда əділеттірек болар еді. Өйткені, екі ақынды да жақсы айтысты деп екеуін де келесі айналымға өткізіп жіберу, кей ақындарға қиянат жасағандықпен бірдей. Сосын тағы бір мəселе, алғашқы айтысқан ақындарға қазылар алқасы дайын болмайды. Қандай баға берерін білмей сасып қалады. Бірден ең жоғарғы балды қойып қоймайық, артта одан да мықты ақындар бар шығар деп төмен балл беріледі де, кейін қазылардың көңілі орнығып

жомарттығы ұстап, бірінші айтысқан ақындардан төмен дəрежеде айтысқан ақындарға жоғары балл қойып қояды. Осы жағдайды ойлағанда расымен де бағалауда бізде біраз кемшіліктер кетіп жатыр. Бұл жаңағы ереженің жоқтығынан. Екіншіден, адам ет пен теріден жаратылғандықтан, белгілі деңгейде ғана əділ бола алады, шексіз əділет Аллатағалаға ғана тəн ғой. Екі қазы анау не айтты деп əңгімелесіп отырып одан да жақсы сөздерді естімей қалуы мүмкін. Мына Көкшетауда Құдайберді Мырзабек деген ардагер ақын бар. Бірде сол ағамыз осы балл беру мəселесіне өз жүйесін жасап алып əкеліпті. Сол сияқты барлық ақындар бағалауға қатысты өздерінің ұсыныстарын алып келіп, содан ортақ бір ереже шығарса, нұр үстіне нұр болар еді. Өйткені, айтыс туралы жазылған ережелердің біразын, министрлік тарапынан, басқа да ережелерді көрдік. Көбін айтысқа қатысы жоқ адамдар жасағандықтан, ондағы кемшіліктер, олқылықтар көзге ұрып тұрады. Сондықтан айтыстың табиғатын білетін ақындардың өзінен, сосын үнемі қазылықта жүрген адамдардың пікірін елеп-ескеріп жаңа бір ереже жасау керек шығар. – Жақында Қырғыз еліне барып айтысып қайттыңыз. Сол Қырғызстандағы айтыстың ерекшелігі қандай? Екі ел арасындағы ақындардың достық қарым-қатынасы қандай? Араласып тұрасыздар ма? – Қырғызды біз «бауырлас», «бір туған» деп айтамыз ғой. Төскейде малы, төсекте басы қосылған, қос өзеннің саласындай деп жатамыз. Айтыс көшпелі бабаларымыздан қалған мұра. Бірақ осы XXI ғасырда қазақ пен қырғызда ғана сақталып отыр. Осы дəстүрлі түрде үзілмей келе жатқан достық үрдісті біз соңғы кездері үзіп алдық. Қырғыздар да бізде қандай ақындар бар екенін білмей қалды. Ал біз халықаралық айтыс дейміз де, Моңғолия, Қытай, Өзбекстандағы қандастарды, сосын Қырғызстаннан да ақын келді деген сөз үшін қолымызға түскен бір ақынын алдырып айтысқа қосамыз. Ал қырғыздар еларалық айтыс дейді де тек қазақ пен қырғыз ақындарын айтыстырады. Биыл біз бардық, сол кездің өзінде жетінші реткі Қазақ-қырғыз еларалық ақындар айтысы деп жатты. Осыдан 7-8 жыл бұрын Жүрсін ағамыз біраз ақындарды бастап барып біздің ақындар жақсы айтыс жасап еді, бəйге бермеді деп өкпелеп қайтқан. Сол өкпемізді ескеріп, келесі айтыстардан бастап қос бəйгелі айтыс ұйымдастырыпты. Мысалы, қазақтан біреу қырғыздан біреу деп қос бəйгелі. Ал қырғыздың ақындары да біздің елге келіп жүр. – Олар Тоқтоғұлдың айтысын жасап қазақ ақындарын қонақ қылып күтейік деп жоғары деңгейде айтыс ұйымдастырыпты. Мемлекет тарапынан жоғары мəн беріліпті. Ол айтыс нəтижесін берді. Айтысты сол түні бірден теледидардан таратып жіберген ғой. Біз ертесі қайтып бара жатып «Дордай» деген базарына соққанда қалың қырғыз қаумалап рахметін айтып жатты. Жақында Аалы хабарласып: «Қырғыз елінде сіздердің айтыстың қызуы əлі басылмай жатыр. Қырғыз халқы сізді қашан келеді деп сұрап жатыр», дейді. Мен осында жүрген айтыс жанашырларымен ақылдасып қырғыз-қазақ айтысын осы Қазақ елінде өткізсек деп отырмыз. Бұл екі ел арасын жақындастыру жағынан нəтиже беретіндігіне сенімім мол. Қазір мен мына мəселеге қуанамын. Айтысып келе жатқанымызға 20 жыл болып қалды ғой. Айтыстың көрермендері үлкен кісілер болатын. Соңғы жылдары айтысқа жастардың келіп жатқанына ішіміз жылып барады. Мұның бір себебі, айтыскерлердің де жасарып бара жатқанынан шығар. Студенттерден төмен мектеп жасындағы ақындар шығып келе жатқанынан болар. Бұл біздің тіліміздің, дəстүріміздің, айтысымыздың өшіп қалмайтындығының белгісі. Бұрындары мен айтысқа барсам мұнда не айтылмады, келесі айтыста ақындар нені айтар екен деп ойлайтынмын. Бірақ келесі айтысқа барғанда одан да асқан сөздер, одан да асқан мəселелер айтып жатқанда таң қалмасқа амалым болмай қалады. Артымнан ерген інілерімнің, шəкірттерімнің аузынан алтындай, маржандай сөздер төгіліп жатқанда қазақтың тілінің байлығына көз жеткізесің. Баяғы тегімізді, рухымызды қайтаратын болсақ, армандағанымыздай үлкен қуатты, берекелі, тəуелсіздігін баянды етіп, тыныштығын сақтай білсе, үлкен биіктерге шығатынына жəне сол биіктерге шығуына айтыскер ақындардың үлесі зор болатындығына сенеміз, бізге дейін айтысты өлтірмей дамытып алып келген аға-əпкелерімізге қарыздармыз. Қазір де жетекші партиямен тізе қосып, ақындарға ақыл-кеңесін беріп келе жатқан Мырзатай Жолдасбеков, Жүрсін Ерман, Бекболат Тілеухан сынды ағаларымызға алғыстан өзге айтар жоқ. Өзімнен кейінгі іні-қарындастарыма сəт сапар болсын, ақындығы өзіне де халыққа да пайдасын əкелсін. Аллатағала тəуелсіздігімізді баянды етіп, əрбір қазақ шаңырағына береке берсін, тілін, дінін, дəстүрін ардақтайтын, өз ұлтының бүгінімен, ертеңімен басқалар алдында мақтана алатын биік рухты тілеймін. Аллатағала біздің осы тəуелсіздігімізден айырмасын. Ел аман, жұрт тыныш болсын. Қадірлі Елбасымызға күшқуат берсін! Əңгімелексен Айгүл СЕЙІЛОВА, «Егемен Қазақстан».

Үстіміздегі жылы М.Əуезов атындағы Əдебиет жəне өнер институты «Классикалық зерттеулер» жəне «Ұлы дала тұлғалары» серияларының басылымын жоспарға сай толықтай аяқтапты. Осыған орай, Астанадағы Ұлттық кітапханада үшінші толқынмен жарық көрген «Классикалық зерттеулер» сериясының 24-34-томдарының, «Ұлы дала тұлғалары» сериясы бойынша «Құрманғазы», «Күлəш», «Əбілхан Қастеев» кітаптарының тұсаукесер рəсімі болып өтті.

Зерделі зерттеулер Берік САДЫР,

«Егемен Қазақстан».

Оқырман қауым Əдебиет жəне өнер институтының «Ғылыми қазына» бағдарламасы аясында атқарған ғылыми-зерттеу жұмыстарымен, 2012-2013 жылдары басылым көрген еңбектерімен кеңінен таныс. Институт былтыр жəне алдыңғы жылдары «Классикалық зерттеулер» сериясының 23 томын қалың жұртшылыққа таныстырған болатын. Жалпы «Классикалық зерттеулер» сериясын жалаң ғана «қайта басылым» деңгейінде бағалауға болмайды. Себебі, соңғы үш жылда институтта отандық əдебиеттану, фольклортану жəне өнертану ғылымдарындағы ғасыр бойында жинақталған ғылыми мұраны саралау, жүйелеу, теориялық, əдіснамалық тұрғыда сапалы еңбектерді екшеу бойынша ауқымды ғылыми-сараптамалық жұмыстар жүзеге асырылды. Ғылыми мəні мен маңызы, ой-жүйесі мен стильдік деңгейі жағынан таңдаулы классикалық зерттеу еңбектеріне бүгінгі күн тұрғысынан ғылыми түсініктер жазылды. Жекелеген ғалымдардың отандық əдебиеттану, фольклортану жəне өнертану ғылым салаларын дамытуға қосқан үлесіне объективті түрде баға берілді. Білім жəне ғылым саласында оқу құралы, дереккөз ретінде елеулі маңызға ие ғылыми мұра полиграфиялық жоғары стандарттарға сай қайта басылып, қолданысқа енгізілді. Тұсаукесері болып отырған «Классикалық зерттеулер» сериясының «Фольклор туралы зерттеулер» атты 24-томына М.Ғабдуллиннің қазақ фольклорына қатысты танымал ғылы ми еңбегі енсе, «Қазақтың жыраулық мұрасы» атты 25-томға көрнекті əдебиет зерттеушілері С.Сейфуллин, Ə.Дербісəлин, Қ.Сыдиықұлы жəне М.Мағауиннің XV-XVIII ғасырлардағы қазақ поэзия сы мен оның белгілі өкілдерінің шығармашылығына қатысты ғылыми еңбектері топтастырылыпты. «Казахская культура и этнография в Российской библиографии ХІХ-ХХ вв.» атты 26-томда ХХ ғасырда жəне кеңестік кезеңге дейін жарық көрген бірнеше библиографиялық көрсеткіш қамтылған. Көрсеткіштер ге енген библиографиялық мəліметтерде қазіргі таңда да ғалымдар мен жалпы оқырман қауым үшін маңызын жоймаған Қазақстан туралы құнды деректер келтірілген. Аталған серияның «Русский фольклор и литературные связи России и Казахстана» атты 27-томына филология ғылымдарының докторы, қаламгер-сыншы М.И.Фетисовтың «Ресей мен Қазақстанның əдеби байланыстары» моногра фиясы жəне филология ғылымдарының докторы, профессор М.Бағызбаеваның бірқатар мақалалары, кітап алғысөздері мен Жетісу өңірі казактарының орыс фольклоры үлгілерінің мəтіндері енген. «Абай жəне əдеби мұра» атты 28-томға филология ғылым дарының докторы Мұратбек Бөжеевтің «Замана кейіпкерлері» атты ғылыми еңбегі жəне Қазақстан ҰҒА мүше-корреспонденттері Ы. Дүйсенбаевтың «Ғасырлар сыры» атты зерттеулер жинағы, Ə. Дербісəлиннің «Дəстүр мен жалғастық» атты монографиясы топтастырылған. «М.Əуезов шығармаларының көркемдік поэтикасы» атты 29-томға Айқын Нұрқатовтың «Мұхтар Əуезов», Рымғали Нұрғалидың «Əуезов жəне Алаш» атты кітаптары енген. Т.Нұртазин,

М.Қаратаев, Х.Əдібаев еңбектерінен тұратын 30-том «Заман жəне əдебиет» деп аталады екен. Кітапқа Т.Нұртазиннің «Бейімбет Майлин творчествосы», М.Қаратаевтың таңдамалы зерттеулері («Қазақ поэзиясының Құлагері», «Əлемге əйгілі эпопея», «Сын атасы – Виссарион», «Сын шын болсын, шын сын болсын», «Қырық жылда», «Поэ зиядағы дəстүр мен жа ңашылдық»), Х.Əдібаевтың «Талант. Талғам. Тағдыр» моно гра фиясының V,VІ тараулары енгізілген. Серияның «Драматургия туралы зерттеулер» атты 31-томында С.Ордалиев, М.Ғабдуллин, Р.Нұрғалидың қазақ драматургиясына арналған ғылыми еңбектері топтастырылған болса, «Ұлт зиялылары қазақ музыкасы туралы» атты 32-томда Ш.Уəлихановтан бастап, Ғ.Жұбановаға дейінгі аралықтағы қазақ зиялыларының ұлттық музыка жайлы көзқарас-пайымдары жинақталған. «Избранные труды по театроведению» атты 33-томға Л.Сарынова, Л.Богатенкова, О.ВсеволодскаяГолушкевич, Д.Абировтың еңбектері енген. Аталған серияның «Əдебиеттану жəне əдеби сын» деп аталатын соңғы 34-томында М.Дүйсенов, Т.Тоқбергенов, А.Сүлейменов, С.Əшімбаев, З.Серікқалиұлы, С.Жұ мабек, Б.Майтанов сынды белгілі əдебиет сыншыларының 1960-1990 жылдардағы кəсіби биік деңгейлі зерттеулері жарық көрген. «Ұлы дала тұлғалары» сериясы аясында 2014 жылы жарық көрген томдарының бірі қазақтың ұлы күйшісі Құрманғазы Сағырбайұлының өмірі мен шығармашылығына арналған. Еңбектің алғашқы тарауында академик А.Жұбановтың Құрманғазы туралы өмірбаяндық зерттеуі берілген. Ал ҰҒА корреспондент-мүшесі, өнертану докторы, С.Күзембай мен Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері К.Сахарбаеваның қаламынан туған дүниелер екінші жəне үшінші тараулардың негізгі мазмұнын құрапты. «Əбілхан Қастеев» атты томның авторлары – өнертану докторы, профессор Р.Ерғалиева жəне өнертану кандидаты Д.Шəріпова. Еңбек Қа зақстан бейнелеу өнеріндегі ұлттық мектептің негізін қалаған көрнекті қылқалам шебері Əбілхан Қастеевтің өмірі мен творчествосына арналыпты. Кітап суреткердің азаматтық тұлғасы мен қайталанбас өріміне қатысты зерделі ой-тұжырымдарды қамтитын көлемді екі тараудан тұрады екен. Сондай-ақ, Ə.Қастеевтің өмірбаянына байланысты естеліктерден үзінділер келтірілген. Серияның келесі «Күлəш» атты томында көзінің тірісінде «қазақ бұлбұлы» атанған Күлəш Байсейі тованың ғұмырнамасы мен шығармашылық келбеті, сахнада сомдаған бейнелерінің көркемдік қырлары зерделенген. Басқосу барысында М.Əуезов атындағы Əдебиет жəне өнер институтының директоры Уəлихан Қалижан мекеменің аталған сала бойынша атқарған жұмыстарына кеңінен тоқталып, талдау жасаса, академиктер Серік Қирабаев, Сейіт Қасқабасов пен Ғарифолла Есім, ғалымдар Əділ Ахметов пен Дархан Қыдырəлі, жазушылар Əнес Сарай, Шəрбану Бейсенова мен Қажығали Мұханбетқалиұлы, кітап авторлары, өнертанушылар Сара Күзембай, Райхан Ерғалиева мен Амангелді Мұқан жəне басқа да ғалым дар мен өнер өкілдері қалың оқырманға тарту етіліп отырған зерделі зерттеулердің мəн-маңызына тоқталып, өз ой-пікірлерін ортаға салды.


Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің бұйрығы 2014 жылғы 26 қараша

№197

11

www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

Астана қаласы

«Автокөлік құралдарының қауіпсіздігіне қойылатын талаптар» техникалық регламентін бекіту туралы «Техникалық реттеу туралы» 2004 жылғы 9 қарашадағы Қазақстан Республикасының Заңы 7-бабының 17) тармақшасына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған «Автокөлік құралдарының қауіпсіздігіне қойылатын талаптар» техникалық регламенті бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің Техникалық реттеу жəне метрология комитеті (Б.Б. Қанешев): 1) осы бұйрықтың заңнамада белгіленген тəртіппен Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмесін бұқаралық ақпарат құралдарында жəне «Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорнының «Əділет» ақпараттық-құқықтық жүйесіне ресми жариялауға жіберуді; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің интернет-ресурсында жəне мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастырылуын; 4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде тіркелгеннен кейін 10 жұмыс күні ішінде осы бұйрықтың 2-тармағының 1), 2) жəне 3) тармақшаларымен көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мəліметтерді Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің Заң департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Инвестициялар жəне даму вице-министрі А.П. Рауға жүктелсін. 4. Осы бұйрық 2015 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін «Автокөлік құралдарының қауіпсіздігіне қойылатын талаптар» техникалық регламенттің 3-бөлімі 8-тармағының екінші бөлігін қоспағанда, оның алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгiзiледi. Қазақстан Республикасының Инвестициялар жəне даму министрінің міндетін атқарушы Ж.ҚАСЫМБЕК. «КЕЛІСІЛГЕН»: Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрі ________________ Қ.ҚАСЫМОВ. 28. 11. 2014 жыл Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрінің міндетін атқарушының 2014 жылғы 26 қарашадағы №197 бұйрығымен бекітілген «Автокөлік құралдарының қауіпсіздігіне қойылатын талаптар» техникалық регламенті 1. Жалпы ережелер 1. «Автокөлік құралдарының қауіпсіздігіне қойылатын талаптар» техникалық регламенті (бұдан əрі – Техникалық регламент) «Техникалық реттеу туралы» 2004 жылғы 9 қарашадағы Қазақстан Республикасының Заңы 7-бабының 17) тармақшасына сəйкес əзірленген. 2. Техникалық регламент автокөлік құралдарының қауіпсіздігіне қойылатын қолдану мен орындаудың ортақ міндетті талаптарын орнатады. Техникалық регламенттің 1 қосымшасында көрсетілген Техникалық регламенттің əрекетіне түсетін механикалық көлік құралдары мен тіркемелерді жіктеулер жəне анықтамалар (бұдан əрі – жіктеулер) Техникалық регламенттің техникалық реттеу объектілері болып табылады. Осы Техникалық регламенттің əрекеті келесі көлік құралдарына жəне олардың құрамдас бөліктеріне таралмайды: 1) ең жоғары конструкциялық жылдамдығы кемінде 25 км/сағ болатын ақырын жүретін; 2) Қазақстан Республикасының аумағына кемінде алты ай мерзімге əкелінетін немесе олар иеліктен айыру мүмкіндігін көздемейтін кедендік режімдерге орналастырылатын; 3) Қазақстан Республикасының жалпы пайдаланымдағы автомобиль жолдарында пайдалануға арналмаған; 4) тек қана спорт жарыстарына арналған; 5) мемлекеттік қорғаныс тапсырысы шеңберінде сатып алынатын автокөлік құралдары механикалық көлік құралдары мен олардың құрамдас бөліктеріне қолданылмайды. 3. Техникалық регламентте «Техникалық реттеу туралы» Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 9 қарашадағы Заңында белгіленген ұғымдар, сондай-ақ мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) автомобильдік көлік құралы (бұдан əрі – автокөлік құралдары) – жіктеулерге кіретін автобустар, шағын автобустар, жеңіл жəне жүк автомобильдер, троллейбустар, автомобиль тіркемелері, ершікті тартқыштарға жартылай тіркемелер, сондай-ақ арнайы бейімделген автомобильдер (жүктердің белгілі бір түрлерін тасымалдауға арналған) жəне арнаулы автомобильдерді (əртүрлі, көбінесе көлікке арналмаған жұмыстарды орындауға арналған) қамтитын, автомобиль көлігі жылжымалы құрамының бірлігі); 2) айналымға шығарылатын автокөлік құралдары – Қазақстан Республикасында дайындалған жəне бұрын пайдалануда болмаған автокөлік құралдары, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағына алты айдан көп уақытқа мақсаты бойынша пайдалануға немесе сату үшін базарға орналастыруға əкелінген автокөлік құралдары; 3) аяқталған автокөлік құралы – оның конструкциялық мақсатына сəйкес автокөлік немесе көліктік-технологиялық функцияларды орындауға қабілетті автокөлік құралы; 4) автокөлік құралының конструкциясындағы өзгерістер (қайта жабдықтау) – жабдықтың дайындаушы көздеген құрамдас бөліктері мен бұйымдарын алып тастау немесе көздемегендерді орнату, оның нəтижесінде дайындаушы жоспарлаған автокөлік құралдарының қасиеттері, параметрлері жəне техникалық сипаттамалары өзгереді; 5) автокөлік құралының санаты – Біріккен Ұлттар Ұйымы Еуропа экономикалық комиссиясының Ішкі көлік комитеті қабылдаған Көлік құралдарының конструкциясы туралы қабылданған жіктеуге сəйкес көлік құралдарының бөлінуі; 6) автокөлік құралының конструкциялық қауіпсіздігі – оны дайындау аяқталғаннан кейін оларға сəйкес болуы тиіс, азаматтың өміріне немесе денсаулығына, жеке жəне заңды тұлғалардың мүлкіне, мемлекеттік жəне коммуналдық мүлікке, қоршаған ортаға зиян келтірудің жол берілмейтін тəуекелін болдырмау мақсатында белгіленген, автокөлік құралдарының конструкциясы параметрлерінің жиынтығымен сипатталатын жай-күй; 7) аяқталмаған автокөлік құралы – одан əрі құрастыру мақсатында айналымға шығарылатын, дайындалуы аяқталмаған автокөлік құралы; 8) автокөлік құралдарын сату кезіндегі өндіріс процесі – өндірушілер автокөлік құралдары үшін ұйғарған жəне автокөлік құралдарын сатушылар мен автокөлік құралдарын өндірушілер жүзеге асыратын міндетті техникалық ықпал ету кіретін процесс; 9) автокөлік құралдарын техникалық байқау шеңберінде бақылау – диагностикалық жұмыстар жүргізу кезіндегі өндіріс процесі – автокөлік құралдарының пайдалану қауіпсіздігін бағалау үшін қажетті техникалық ықпал етулердің жиынтығы; 10) автокөлік құралдарына қызмет көрсету жəне/немесе оларды жөндеу кезіндегі өндіріс процесі - автокөлік құралдарының ақаусыз жай-күйін қалыпқа келтіру үшін қажетті, автокөлік құралдарын өндірушілер ұйғарған техникалық ықпал етулердің жиынтығы; 11) арнайы автокөлік құралдары – арнайы функцияларды орындауға арналған жəне жабдықталған автокөлік құралдары; 12) автокөлік құралдарының жəне олардың құрамдас бөліктерінің техникалық ақаусыздығы - автокөлік құралдары мен олардың құрамдас бөліктерінің олар үшін шығарушы-кəсіпорын белгілеген норма параметрлері оларға арналған нормативтік мағыналар шегінде болатын техникалық жай-күйі; 13) автокөлік құралдарының жəне олардың құрамдас бөліктерінің техникалық жай-күйі - қандайда бір сəтте шығарушы-кəсіпорынның техникалық құжаттамасында белгіленген белгілермен сипатталатын, автокөлік құралдарын жəне олардың құрамдас бөліктерін пайдалану процесінде өзгеріске ұшыраған олардың қасиеттерінің жиынтығы; 14) автокөлік құралының түрі – олардың конструкциясын сипаттайтын өлшемдердің жиынтығына қатысты өзгешеліктері жоқ, бір санаттағы автокөлік құралдары; 15) автокөлік құралын пайдалану қауіпсіздігі – оларды өзгерту пайдалану барысында азаматтың өмірі мен денсаулығына, жеке адамдар мен заңды тұлғалардың мүлкіне, мемлекеттік жəне коммуналдық мүлікке, қоршаған ортаға зиян келтірудің жол берілмейтін тəуекеліне əкеп соғуы мүмкін, автокөлік құралының конструкциясы параметрлерінің жиынтығымен сипатталатын жай-күй; 16) əлемдік өндірушінің сəйкестендіру коды (WMI) - көлік құралының (VIN) көлік нөмірі сəйкестендіру нөмірінің бірінші бөлімі көлік құралын өндірушіні білдіреді. Осы өндірушіні сəйкестендіру үшін көлік құралын өндірушіге WMI кодын береді. WMI коды VIN кодының қалған бөлімдерімен бірге пайдаланылған кезде əлемнің барлық мемлекеттерінде 30 жыл ішінде шығарылған барлық көлік құралдары үшін соңғысының қайталанбастығын қамтамасыз етеді; 17) блоктауға қарсы тежеу жүйесі – шұғыл тежеу кезінде автокөлік құралдарының тежелудегі дөңгелектерінің блокталуын болдырмайтын, жұмыс тежеуі жүйесінің қосымша жүйесі; 18) бірегей автокөлік құралы - Қазақстан Республикасында дайындалған немесе оған əкелінген, осы Техникалық регламенттің талаптарына сəйкестігін бағалау үшін жеке өтініш жасалған бір данадағы автокөлік құралы; 19) Біріккен Ұлттар Ұйымы Еуропа экономикалық комиссиясының ережесі (бұдан əрі - БҰҰ ЕЭК ережесі) – 1958 жылғы Женева Келісіміне сəйкес қабылданған жəне 1958 жылғы Женева Келісіміне қосымшалар болып табылатын техникалық ұйғарымдар, Осы Техникалық регламенттің талаптарын орындау үшін қолданылатын БҰҰ ЕЭК ережелерінің тізбесі 2-қосымшада берілген; 20) дəлелдеу материалдары-техникалық реттеу объектісінің осы Техникалық регламенттің талаптарына сəйкестігін анықтауға мүмкіндік беретін ақпаратты құрайтын құжаттар; 21) дайындаушы – оларды айналымға шығару ниетімен не өзі пайдалану үшін автокөлік құралын немесе оның құрамдас бөліктерін дайындауды жүзеге асыратын, Техникалық регламент талаптарын онда белгіленген шекте орындау үшін жауап беретін заңды тұлға немесе жеке тұлға; 22) жол жүрісі қауіпсіздігін қамтамасыз ету – жол-көлік оқиғаларын, жол жүрісінің экологиялық жағдайға, халықтың денсаулығына теріс əсерін болғызбауға, олардың зардаптарының ауырлығын азайтуға, сондай-ақ осындай зардаптарды жоюға бағытталған қызмет; 23) жаңа автокөлік құралдары – 3 жылдан аспаған жəне бұрын Қазақстан Республикасының не басқа мемлекеттердің аумағында пайдалануда болмаған автокөлік құралдары; 24) иммобилайзер (иммобилизатор) – көлік құралын оның меншікті қозғалтқышының тартқышы есебінен пайдаланудың алдын алуға (санкцияланбаған пайдаланудың алдын алуға) арналған құрылғы; 25) көлік құралының сəйкестендіру нөмірі (VIN) – көлік құралын өндірушілерге берілетін белгілердің құрылымды комбинациясы; 26) көлік құралының типін мақұлдау – бір типке жатқызылған, айналымға шығарылатын көлік құралдарының Женева Келісімімен үйлестірілген, «Дөңгелекті көлік құралдарына, дөңгелекті көлік құралдарына орнатылуы жəне/немесе пайдаланылуы мүмкін жабдық бұйымдары мен бөліктеріне арналған бірдей техникалық ұйғарымдарды қабылдау жəне осы ұйғарымдардың негізінде берілетін ресми пайымдауларды өзара тану шарттары туралы келісімді» (1985 жылғы Женева Келісімі) ратификациялаған елде оларға қатысты белгіленген барлық талаптарға сəйкестігін растайтын құжат; 27) күндізгі жүріс шамы – алға бағытталған жəне күндізгі уақытта қозғалу кезінде көлік құралының көрінуін арттыру үшін пайдаланылатын шам; 28) қосымша тежеу жүйесі - автокөлік құралдарының жұмыс тежеу жүйесі тежеу тетіктерінің қуат жүктемесін азайтуға арналған тежеу жүйесі; 29) құрамдас бөліктер - автокөлік құралдарын жинақтау өндірісіне жеткізілетін (түпнұсқалық жинақтау бөліктері) жəне (немесе) пайдаланудағы автокөлік құралдарына сатылғаннан кейін қызмет көрсету үшін ауыстыру (қосалқы) бөліктері ретіндегі автокөлік құралдары конструкциясының құрамдас бөліктері; 30) қосалқы тежеу жүйесі - жұмыс тежеу жүйесі істен шыққан кезде автокөлік құралдарының жылдамдығын азайтуға немесе оларды тоқтатуға арналған тежеу жүйесі; 31) қауіпсіздік талаптары - автокөлік құралының (құрамдас бөлігінің) қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында белгіленетін техникалық регламенттердің талаптары; 32) қауіпсіздік жастығы - механикалық көлік құралдарында қауіпсіздік белбеуіне жəне ұстап қалушы жүйелерге қосымша орнатылатын құрылғы, ол көлік құралына əсер ететін қатты соққы жағдайында нəтижесінде қандай да бір дене бөлігі немесе бөліктері салонның элементтерімен жанасқанда көлік құралының жүргізушісі немесе жолаушы ұшырайтын соққы күшін газ сығындысы арқылы шектеуге арналған тиісті созылмалы құрамдауышты автоматты түрде ашады; 33) міндетті техникалық қарап тексеру (бұдан əрі - техникалық байқау) механикалық көлік құралдары мен олардың тіркемелерінің техникалық жай-күйінің Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарға сəйкестігін диагностикалаудың мерзімдік процесі; 34) механикалық көлік құралы - мопедтер мен рельстік көлік құралдарын қоспағанда, қозғалтқышпен қозғалысқа келтірілетін, өздігінен жүретін жол көлік құралы. Ұғым тракторлар мен өздігінен жүретін машиналар жол жүрісіне қатысқан кезде оларға да қолданылады; 35) мамандандырылған автокөлік құралдары - қандайда бір жүктердің түрлерін тасымалдауды жүзеге асыруға арналған жəне жабдықталған автокөлік құралдары; 36) өндірістің жай-күйін талдау - оның аккредиттеу саласына автокөлік құралдары жəне олардың құрамдас бөліктері, өнімнің өндірісін жəне өнім жағдайларын (өтініш берілген типтері мен қауіпсіздік талаптарына сəйкес өнімді өндіру үшін қажетті барабар шаралар мен рəсімдердің болуын сол жерде бағалау) тексеруді ұйымдастыруға қатысты құжаттаманы талдау кіретін, оның құзыретіне сəйкес сəйкестендіруді растау жөніндегі орган атқаратын рəсімдердің жиынтығы; 37) пайдалану - көлік құралының тіршілік циклінің сатысы, онда оның мемлекеттік тіркелген сəтінен бастап кəдеге жаратуға дейін мақсаты бойынша пайдаланылуы жүзеге асырылады; 38) рульді басқарудағы жалпы люфт - руль дөңгелегінің автокөлік құралдарының басқарылатын дөңгелектерінің бір жаққа бұрылысының басталуына сəйкес келетін жағдайдан олардың қарсы жаққа бұрылуы басталатын жағдайға дейінгі бұрылыс бұрышы; 39) сəйкестiктi растау жөнiндегi орган - сəйкестiктi растау жөнiндегi жұмыстарды орындау үшiн белгiленген тəртiппен аккредиттелген заңды тұлға; 40) сатылғаннан кейін қызмет көрсету - автокөлік құралдарын пайдаланудың ыңғайлылығын, жоспарланған қызмет мерзімі шегінде оның сенімділігі мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырылатын шаралар кешені. Оған: жоспарлы техникалық қызмет көрсету, автокөлік құралдарын жөндеу, анықтамалық əдебиет шығару, ауыстыратын (қосалқы) бөліктермен қамтамасыз ету, техникалық қызмет көрсету орталықтарының қызметкерлерін оқыту, сондай-ақ автокөлік құралдарының пайдалану қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған басқа да ісшаралар кіреді; 41) техникалық қарап тексеру операторы - мiндеттi техникалық қарап тексеруден өткiзу жөнiндегi қызметтi жүзеге асыратын жəне техникалық қарап тексеру операторларының тiзiлiмiне енгiзiлген дара кəсiпкер немесе заңды тұлға; 42) техникалық құжаттама түпнұсқасын ұстаушы - техникалық құжаттаманың түпнұсқаларына ие жəне оған өзгерістер енгізуге құқығы бар ұйым немесе кəсіпорын; 43) типін мақұлдау - автокөлік құралы типінің (шасси) Женева Келісімін ратификациялаған елдердің аумағында айналымға шығарылатын автокөлік құралдарының типтеріне қатысты қолданылатын «Доңғалақты көлік құралдарына,

доңғалақты көлік құралдарында орнатылуы жəне/немесе пайдаланылуы мүмкін жабдықтау заттары мен бөлшектерге арналған бірыңғай техникалық нұсқамаларды қабылдау туралы жəне осы нұсқамалардың негізінде берілетін ресми бекітулерді өзара мойындау шарттары туралы келісімді ратификациялау туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 30 маусымдағы Заңымен ратификациялаған «Дөңгелекті көлік құралдарына, дөңгелекті көлік құралдарына орнатылуы жəне/ немесе пайдаланылуы мүмкін жабдық бұйымдары мен бөліктеріне арналған бірдей техникалық ұйғарымдарды қабылдау жəне осы ұйғарымдардың негізінде берілетін ресми пайымдауларды өзара тану шарттары туралы келісіммен» (1985 жылғы Женева Келісімі) үйлестірілген оған қатысты барлық белгіленген талаптарға сəйкестігін бағалаудың халықаралық практикаға сəйкес келетін рəсімі; 44) тұрақта тежеу жүйесі - автокөлік құралын үстіңгі таянуға қатысты қозғалмайтын жай-күйде ұстауға арналған тежеу жүйесі; 45) тежеу жүйесі - автокөлік құралының тежеуін жүзеге асыруға арналған қондырғылардың жиынтығы; 46) тежеуді басқару - автокөлік құралының барлық тежеу жүйелерінің жиынтығы; 47) шассидің типін мақұлдау - тиісті типке жатқызылған, айналымға шығарылатын аяқталмаған автокөлік құралдарының қауіпсіздік талаптарына сəйкестігін растайтын құжат. Талаптар жиынтығы конструкцияның аяқталу дəрежесіне қарай айқындалады; 48) шасси - жолаушыларды жəне/немесе жүктерді тасымалдау үшін шанақ жəне/ немесе өзге де жабдықты орнатуға арналған аяқталмаған автокөлік құралы. Мұндай шанақсыз жəне/немесе жабдықсыз пайдалануға арналмаған; 49) ISOFIX бекіту жүйесі - екі қатты корпустық бекіткішпен, балаларға арналған ұстаушы жүйедегі екі тиісті қатты бекіткіш элементпен жəне балаларға арналған ұстаушы жүйенің бұрыштық жылжу еркіндігін шектейтін айлабұйыммен жабдықталған, балаларға арналған ұстаушы жүйелерді көлік құралдарымен жалғастыру жүйесі. 2. Автокөлік құралдарына қойылатын қауіпсіздік талаптары 4. Автокөлік құралдарының конструкциялық қауіпсіздігіне қойылатын талаптар: 1) автокөлік құралдарының жаппай жəне габариттік параметрлерінің шекті мағыналарына; 2) Қазақстан Республикасының аумағында айналымға шығарылатын, сондай-ақ бастапқы тіркеуге ұсынылатын автокөлік құралдарын басқару органдарының сол жақты орналасуы міндеттілігіне; 3) жіктеулерде көрсетілген М2 жəне М3 санатындағы автокөлік құралдарының жалпы конструкциясына; 4) Қауіпті жүктерді халықаралық тасымалдау туралы 1957 жылғы Еуропалық келісімнің ережелеріне сəйкестігі мəніне қауіпті жүктерді тасымалдайтын арнайы немесе мамандандырылған автокөлік құралдарына; 5) Тез бұзылатын жүктерді тасымалдау туралы 1970 жылғы Еуропалық келісімнің ережелеріне сəйкестігі мəніне тамақ өнімдерін тасымалдайтын мамандандырылған автокөлік құралдарына; 6) арнайы жəне мамандандырылған автокөлік құралдарын қосымша жабдықтауға; 7) жедел жəне арнайы қызметтердің арнайы жəне мамандандырылған автокөлік құралдарының түс-графикалық бояу сызбаларына, айырым белгілеріне, жарық жəне дыбыс сигналдарына; 8) «Доңғалақты көлік құралдарын мерзімді техникалық қарап-тексерулерге арналған бірыңғай шарттарды қабылдау туралы жəне осындай қарап-тексерулерді өзара мойындау туралы келісімді ратификациялау туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 30 маусымдағы Заңымен ратификациялаған «Дөңгелекті көлік құралдарын мерзімді техникалық байқау үшін біркелкі жағдайлар қабылдау жəне осындай байқауларды өзара тану туралы келісімнің» (1997 жылғы Вена Келісімі) ережелеріне сəйкестігі мəніне халықаралық автомобиль қозғалысына қатысатын автокөлік құралдарына; 9) конструкциялардың қауіпсіздігіне жəне осындай автокөлік құралдарын пайдалануға қатысты қолданылатын «Автомобиль көлігі туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 4 шілдедегі Заңының талаптарына сəйкестігі мəніне үлкен габаритті жəне ауыр салмақты жүктерді тасымалдауға арналған автокөлік құралдарына; 10) тежеу жүйелерінің конструкциясына жəне тиімділігіне; 11) автокөлік құралдарының рульдерін басқару, олардың басқарылуы жəне тұрақтылығы конструкциясына жəне тиімділігіне; 12) автокөлік құралдарының жарық-техникалық жəне дыбыстық сигнал қондырғыларының санына, орналасқан орнына, сипаттамаларына жəне жұмысына; 13) жол-көлік оқиғасы процесінде жəне тікелей одан кейін туындайтын, автокөлік құралы конструкциясының жүргізушілерге жəне жолаушыларға жарақат əкелетін əсерлерін төмендететін қабілетіне, сондай-ақ жол-көлік оқиғасынан кейін техникалық құралдарды қолданбастан автокөлік жүргізушісі мен жолаушыларды эвакуациялау мүмкіндігіне; 14) автокөлік құралы конструкциясының жол-көлік оқиғасы кезінде басқа да жол қозғалысына қатысушыларға физикалық əсер етуін төмендету қабілетіне; 15) автокөлік құралының өртке қарсы қауіпсіздігіне; 16) Қазақстан Республикасында қабылданған жол қозғалысы жағдайлары үшін барлық бағыттағы сыртқы кеңістіктің жүргізуші орнынан көрінуіне; 17) қажетті нақтылықпен жəне қажет жағдайларда автокөлік құралдарының қозғалыс параметрлерін тіркеу жəне олар туралы жүргізушіге хабарлау өлшемдеріне; 18) белгіленген пайдалану ережелері сақталған кезде, олардың істен шығуы жол-көлік оқиғасын тудыруы мүмкін автокөлік құралдары құрамдас бөліктерінің сенімділігіне; 19) электромобильдер мен троллейбустердің электр қауіпсіздігіне; 20) автокөлік құралдарын рұқсатсыз пайдаланудан қажетті қорғау деңгейіне; 21) автокөлік құралдарының қоршаған ортаны ластайтын заттары шығындыларының шекті мəніне; 22) автокөлік құралдарының сыртқы шуына; 23) автокөлік құралының конструкциясы бөліктерінің сыртқы электр магниті сəулелері көздеріне жəне олардың электр магниті үйлесімділігіне əсер ету тұрақтылығына; 24) автокөлік құралдарының ішкі жабдықтарының жəне басқару органдарының орналасуына; 25) жолаушылар автокөлік құралдарының Қазақстан Республикасында қабылданған жол қозғалысы жағдайлары кезіндегі қауіпсіздігіне қатысты қосымша ұйғарымдардың үлкен сыйымдылығын орындауына; 26) қоңыржай-суық климат жағдайларында пайдалануға арналған автокөлік құралдарының ауа температурасы төмен жағдайларда пайдалану кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қатысты қосымша ұйғарымдарды орындауына; 27) автокөлік құралдары конструкциясының жəне ол жасалған материалдардың тиімді жəне экологиялық қауіпсіз пайдаға асырылуын қамтамасыз ету қабілетіне; 28) автокөлік құралдарын эксплуатациялау материалдары ретінде озонды бұзатын заттарды қолдануды болдырмауға; 5. Пайдалану қауіпсіздігіне қойылатын талаптар келесі сынақтарды жүргізу арқылы қамтамасыз етіледі: автокөлік құралдарын техникалық байқаудан өткізуге уəкілетті лауазымды адамдардың тікелей жолдар мен көшелерде бақылау-диагностикалау жабдығын қолдана отырып, автокөлік құралдарының кезеңдік техникалық байқауы кезінде; айналымға шығарылатын автокөлік құралдарының сəйкестігін растау кезінде сынақтар жүргізу арқылы қамтамасыз етіледі. Мерзімді техникалық байқаулар мынадай жалпы қағидаттарды сақтай отырып жүргізілуі тиіс: техникалық байқау көлік құралының ешқандай бөлігін бөлшектемей жəне алмай жүргізілуі тиіс; бақылау-диагностикалау жабдығы мен өлшеу құралдары Қазақстан Республикасының Өлшеу бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік тізіліміне енгізілуі, өлшеу құралдарының түрін бекіту туралы сертификаттары жəне тексеру туралы белгіленген құжаттары болуы тиіс; техникалық байқау шектеулі уақыт шегінде жүргізілу керек. Техникалық байқау жүргізу үшін қажетті нақты уақыт тексерістен өтіп жатқан көлік құралының санаты мен жай-күйіне байланысты өзгеруі мүмкін, бірақ 30 минуттан аспау керек. Автокөлік құралдарын мерзімді техникалық байқау визуалды түрде, автокөлік құралы құрамдас бөліктерінің əрекеті мен жұмыс істеуін көру, сондай-ақ құрамдас бөліктерді аспапты бақылау құралдары арқылы жүзеге асырылуы тиіс. Мерзімді техникалық байқау бағдарламасы жиынтығына қатысты тексеруден; пайдалану қауіпсіздігінің жекелеген қасиеттерін сипаттайтын параметрлердің шекті мəндерін; жекелеген құрамдас бөліктердің тозығын (ақауларын) пайдалануда рұқсат етілген шектеулерді; жұмыс қабілеттілігі көрсеткіштерінің шекті ықтимал нашарлауын сипаттайтын нормаларды, автокөлік құралдарының конструкцияларын өзгертудің рұқсат етілген шегін шектеуді; оның ішінде: тежеуді басқаруды: жұмыс тежеу жүйесін пайдалану сипаттамасын жəне жұмыс істеу тиімділігін; қосымша тежеу жүйесін пайдалану сипаттамасын жəне жұмыс істеу тиімділігін; тұрақта тұру тежеу жүйесін пайдалану сипаттамасын жəне жұмыс істеу тиімділігін; қосалқы тежеу жүйесін пайдалану сипаттамасын; блоктауға қарсы тежеу жүйесінің жұмыс істеуін; рульді басқаруды: руль тетігінің жəне оны бекітетін картердің, руль приводының, руль дөңгелегінің жəне руль колонкасының механикалық жай-күйі мен жұмыс істеуін; жалпы люфті; дөңгелектерді орнату бұрыштарын реттеу; көру: көру аясы; əйнектердің жай-күйі; артқы көру айнасы жəне аспаптар; əйнек тазалағыштар; əйнек жуғыштар; сыртқы жарық аспаптарының, шашыратқыштар мен электр жабдығының саны, орналасуы, түстері, көру бұрыштары, жай-күйі, жұмыс істеуі жəне сипаттамалары: фаралар; алдыңғы жəне артқы габариттік оттары, бүйір сигналдық шамдары; тежеу сигналдары; бұрылу көрсеткіштері; алдыңғы жəне артқы тұманға қарсы фаралары; артқа жүру шамдары; артқы нөмірлік белгіні жарықтандыру кіші лампалары; жарық шашыратқыштар, бүйірлік шашыратқыштар, артқы тану белгілері; бақылау сигналдары; сүйреуіш пен тіркеменің немесе жартылай тіркеменің арасындағы электр қосылғыштар; электр сымдары; міндетті емес оттар; аккумуляторлар; осьтер, дөңгелектер, шиналар мен аспалар: осьтердің механикалық жай-күйі; дөңгелектер мен шиналардың өлшемі, сипаттамалары жəне тозуы; аспа элементтерінің жəне оларды бекіткіштердің (рессорлар, амортизаторлар, түтіктер, беруші айналмалы моменттің, итергіш штангалар мен аспа тетіктерінің, сондай-ақ шарнирлік элементтердің) механикалық жай-күйі; шасси мен шассиге агрегаттар мен тораптарды бекіту элементтерінің: түтін түтіктері мен тұншықтырғыштардың; автокөлік құралының салоны мен кабинасында зиянды заттар құрамының; отын багы мен түтіктердің (жылытуға жəне түтіктерге арналған отын багын қоса алғанда); бамперлердің, бүйірлік қорғану жəне артқы сырғанауға қарсы құрылғының; қосалқы дөңгелектің кронштейндерінің; тіркеу құрылғысының; трансмиссиялардың; қуат агрегатын бекіткіштің; аудару тетігінің; кабина немесе шанақ қондырғыларының; есіктер жəне есік құлыптарының; еденнің; жүргізуші мен жолаушылар орындықтарының; басқару органдарының; кабина мен шанақ басқыштарының; өзге де ішкі жəне сыртқы фитингілердің; шашыратқыштардың (қанаттардың), шашыраудан қорғауға арналған құрылғылардың жай-күйі мен жұмыс істеуі; өзге де жабдықтың: қауіпсіздік белдіктерінің, балаларға арналған ұстау құрылғылары мен оларды бекіту орындарының; өрт сөндіру құралдарының; құлыптар мен айдап əкетуге қарсы құрылғылардың; апаттық тоқтау белгілерінің; алғашқы медициналық көмек көрсетуге арналған дəрі-дəрмек қобдишасының; дөңгелектердің астына салынатын сырғанауға қарсы тіреуіштердің; дыбыстық сигнализация жүйесінің; спидометрдің; тахографтың; жылдамдықты шектеуге арналған құрылғының бар-жоғы, жай-күйі жəне жұмыс істеуі; қоршаған ортаға əсер етумен байланысты факторлар: шу; пайдаланылған газдар; радиокедергілер деңгейі; сұйықтықтардың ағуы; жіктемелерде көрсетілген М 2 жəне М 3 санатындағы автокөлік құралдарына қойылатын қосымша талаптар: есіктер мен апаттық шығулардың; терлеуге жəне мұздануға қарсы құрылғылардың; желдету жүйесінің; орындықтардың; ішкі жарық құрылғылары жəне бағытты көрсететін тақтайшалардың; түрегеп тұратын жолаушыларға арналған өтпелердің, жолдың, орындардың; тұтқыштардың; баспалдақтар мен басқыштардың; жүргізушінің жолаушылармен байланыс жүйесінің; жазулардың; жүріп-тұруға қабілеті шектеулі жолаушыларды тасымалдауға қатысты жіктемелерде көрсетілген М 2 жəне М 3 санатындағы автокөлік құралдарының конструкциясы жəне қосымша жабдығы; арнайы жабдықты тексеруден тұрады. Автокөлік құралдарын пайдалануға дайындау кезіндегі жұмыстарды жүргізу процестері қолданыстағы заңдарда жəне техникалық регламенттерде белгіленген биологиялық қауіпсіздік, өрт қауіпсіздігі, экологиялық қауіпсіздік, машиналар мен жабдықтарды қауіпсіз пайдалану жəне кəдеге жарату, ғимараттар мен құрылыстарды қауіпсіз пайдалану жəне оларға жақын аумақты қауіпсіз пайдалану талаптарына сəйкес келу керек. Автокөлік құралдарын өткізу кезінде жұмыстарды жүргізу процестеріне сату алдындағы дайындық жөніндегі автокөлік құралдарын дайындаушының нұсқаулықтарға жазылған техникалық əсерлер кіруі тиіс. Автокөлік құралдарын техникалық байқау шеңберінде бақылау-диагностикалық жұмыстарды жүргізу процесіне осы Техникалық регламентте белгіленген осы санаттағы автокөлік құралдарына қойылатын барлық талаптарды бақылау кіруі тиіс. Автокөлік құралдары техникалық қызмет көрсету жəне (немесе) жөндеу аяқталғаннан кейін пайдалану қауіпсіздігі талаптарына сəйкес келуі тиіс. Автокөлік құралдарына техникалық қызмет көрсету жəне/немесе жөндеу жұмыстарын жүргізу процесіне: автокөлік құралдарының, оның құрауыштарының, жүйелерінің ақаусыз жайкүйін автокөлік құралы иесінің өтініміне сəйкес қалпына келтіру жөніндегі қажетті техникалық əсер ету; жалпы автокөлік құралдарына немесе оны құрамдас бөліктері мен жүйелеріне техникалық қызмет көрсету жəне/немесе жөндеу жүргізгеннен кейін автокөлік

құралдарының ақаусыз жай-күйін қалпына келтіру бойынша жүргізілген техникалық əсер етулердің номенклатурасына қарай автокөлік құралдарына қойылатын қауіпсіздік талаптарын бақылау кіруі тиіс. Автокөлік құралдарының жəне оның құрамдас бөліктерінің ақаусыз жай-күйін қалпына келтіру бойынша техникалық əсер ету автокөлік құралдарын дайындаушылар əзірлеген нормативтік-техникалық құжаттарға сəйкес жүргізілуі тиіс. Автокөлік құралдарын өткізу жəне техникалық қызмет көрсету жəне/немесе жөндеу кезінде жұмыстар жүргізу процесін жүзеге асыруда: сəйкес келуін құжаттық растауы бар қосалқы бөлшектер мен материалдар; техникалық реттеу жəне өлшемдердің бірлігін қамтамасыз ету саласындағы заңнама талаптарына сəйкес келетін мамандандырылған жабдық (бақылау-диагностикалық жабдық, көлік құралдары мен олардың құрамдас бөліктерін техникалық диагностикалау құралдары) қолданылуы тиіс. Мамандандырылған жабдықтың сипаттамасы олар үшін осы жабдық қолданылатын автокөлік құралдарының немесе олардың құрамдас бөліктерінің типіне, салмақ жəне габариттік параметрлеріне сəйкес болуы тиіс. Осы Техникалық регламентте белгіленген қауіпсіздік талаптарға автокөлік құралдарының сəйкес келуін бақылау үшін қолданылатын мамандандырылған жабдық қажетті дəлдікпен белгілі бір диапазонда автокөлік құралдарының қажетті параметрлерін өлшеуге мүмкіндік беруі тиіс. 6. Автокөлік құралдарын сақтау процесіне қойылатын талаптар келесіні көздейді: қауіпті жүктерді, улайтын немесе улы заттарды автомобильмен тасымалдауға арналған жəне сол үшін пайдаланылатын мамандандырылған автокөлік құралдары олар үшін арнайы бөлінген алаңдарда басқа автокөлік құралдарынан бөлек сақталуы тиіс; автокөлік құралдарын сақтау орындарына орналастыру олардың жəне ғимараттар мен имараттардың элементтері арасындағы ара-қашықтық қолданыстағы нормативтік құжаттардың талаптарына сəйкес келетіндей жəне олардың еркін шығуын қамтамасыз ететіндей болуы тиіс. Сақтау аймағында автокөлік құралдарын жөндеу жұмыстарын жүргізуге жəне техникалық қызмет көрсетуге, сондай-ақ сүрту жəне пайдалану материалдарын сақтауға жол берілмейді; сұйықтандырылған мұнай газымен жұмыс істейтін газбаллонды автокөлік құралдарын сақтау өртке қарсы сигнализациямен жəне өртке қарсы бекеттермен жабдықталған ашық алаңшаларда жүзеге асырылуы тиіс. Газбаллонды автокөлік құралдарын сақтауға арналған алаңшаларды конструкциясы оларда орнатылған газ баллондарын қызу мүмкіндігін болдырмайтын жылыту жүйесімен жабдықтауға рұқсат етіледі; сығымдалған табиғи газбен жұмыс істейтін газ баллонды автокөлік құралдарын сақтау ашық тұрақтарда да, сығымдалған табиғи газбен жұмыс істейтін көлік құралдарын пайдаланатын кəсіпорындарға арналған өрт қауіпсіздігі талаптарын сақтай отырып, жабық үй-жайларда да жүзеге асырылуы мүмкін; автокөлік құралдарын сақтау инфрақұрылымдарының объектілері қауіпсіздік талаптарына сəйкес келуі тиіс. 7. Автокөлік құралдарын маркалау кезінде қойылатын талаптар келесіні көздейді: дайындалған жəне бұрын пайдалануда болмаған əрбір көлік құралына мемлекеттік жəне орыс тілдерінде басып шығарылған мыналар қоса берілуі тиіс: дайындаушының кепілдік міндеттемелері жəне автокөлік құралын пайдаланудың кепілді мерзімі ішінде оны пайдаланушы сақтауға міндетті ережелер; пайдалану, техникалық қызмет көрсету жəне жөндеу кезінде сақталуы тиіс қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі шараларды сипаттауды қамтитын пайдалану бойынша нұсқаулық (басшылық); автокөлік құралын пайдалану процесінде ауыстыратын оның кəдеге жаратылатын пайдалану материалдары мен құрамдас бөліктері бойынша мəліметтерді қамтитын құжат; əрбір автокөлік құралына (шасси) көлік құралының бірегей сəйкестендіру VIN нөмірі берілуі тиіс; əрбір автокөлік құралында оқу үшін қолайлы жерде орналасқан жəне арнайы құралды қолданбай алынбайтын, мемлекеттік, орыс жəне (немесе) ағылшын тілінде кемінде мынадай: дайындаушының атауы; көлік құралының сəйкестендіру VIN нөмірі; автокөлік құралының рұқсат етілген ең жоғары салмағы; егер автокөлік құралы тіркемені (жартылай тіркемені) сүйреп тарту үшін пайдаланылуы мүмкін болса, автопоездың рұқсат етілген ең жоғары салмағы; алдыңғы осінен бастап автокөлік құралының əрбір осіне келетін рұқсат етілген ең жоғары салмағы; отыру-тіркеу құрылымына (бар болса) келетін рұқсат етілген ең жоғары салмағы туралы ақпаратты қамтитын дайындаушының тақтайшасы болуы тиіс. Дайындаушының тақтайшасын конструкциялық орындауға қойылатын талаптар осы Техникалық регламентке 5-қосымшада келтіріледі. Егер дайындаушының тақтайшасындағы ақпарат ағылшын тілінде берілсе, оның мемлекеттік жəне орыс тілдеріндегі аудармасы пайдалану жөніндегі нұсқаулықта (басшылықта) келтірілуі тиіс. Сонымен қатар дайындаушының тақтайшасында мына ақпарат болмаса, ол қосымша тақтайшаларда (жапсырмаларда) орналасады: дайындалған жылы немесе модельдік жылы; экологиялық класс; тасымалданатын жолаушылардың рұқсат етілген ең көп саны (жіктемелерде көрсетілген М 2 жəне М 3 санатындағы автокөлік құралдары үшін); автокөлік құралдарының қауіпсіздігіне əсер ететін олардың конструкциялық ерекшеліктері туралы тұтынушыларды ескерту немесе ақпараттандыру мақсатында автокөлік құралының сыртқы немесе ішкі жағына дайындаушы жазған ағылшын тіліндегі мəтін мемлекеттік жəне орыс тілдеріне қайталанған болуы тиіс; автокөлік құралдары борттық электрондық автокөлік құралын сəйкестендіру жүйесімен жабдықталған жағдайда ол дайындаушының тақтайшасы деректерінің, автокөлік құралының жиынтығы, автокөлік құралын пайдалану қауіпсіздігі параметрлерінің шекті мəндері жəне оларды тексеру режімі туралы мəліметтердің көрінуін қамтамасыз етуі тиіс; ауыстыратын (қосалқы) бөлшектер ретінде жеткізілетін автокөлік құралдары құрамдас бөліктерінің таңбасында дайындаушының атауы немесе сауда белгісі болуы керек; техникалық регламент талаптарына сəйкес келуі белгіленген тəртіппен бекітілген автокөлік құралдары мен олардың құрамдас бөліктері осы Техникалық регламентте белгіленген қауіпсіздік талаптарына автокөлік құралдарының сəйкес келуін растайтын сəйкестік белгісімен маркаланады. Автокөлік құралдарын маркалау кезінде сəйкестік белгісі дайындаушының тақтайшасында немесе жеке тақтайшада {жапсырмада) орналасады. Сəйкестік белгісінің астында автокөлік құралына ресімделген «көлік құралының типін мақұлдау» немесе «шасси типін мақұлдау» нөмір көрсетіледі. Тақтайшалардың орналасу орны «көлік құралының типін мақұлдауда» («шасси типін мақұлдауда») көрсетіледі. Құрамдас бөліктерді маркалау кезінде сəйкестік белгісі өнім бірлігіне жəне/немесе затбелгіге, сондай-ақ орамаға жəне ілеспе техникалық құжаттамаға тікелей жазылады. Маркалау айқын көрінуін қамтамасыз ететін жəне өшірілуін болдырмайтын кез келген қолайлы тəсілмен жүзеге асырылады.. 3. Сəйкестікті растау 8. Қазақстан Республикасының аумағында айналымға шығарылатын автокөлік құралдарында пайдаланылған газды бейтараптандыру жүйесі болуы тиіс жəне олар сəйкестікті растауға жатады. Қазақстан Республикасының аумағында айналымға шығарылатын M 1 санатындағы жаңа автокөлік құралдарында тежегішті бұғаттауға қарсы жүйе, фронтальді қауіпсіздік жастығы, ISOFIX бекіту жүйелері, күндізгі жүріс шамдары жəне иммобилайзер (иммоболизатор) болған кезде сəйкестікті растауға жол беріледі. Автокөлік құралдарының сəйкестігін растауды сəйкестікті растау жөніндегі орган сəйкестік сертификаттарын беру арқылы жүзеге асырады. 9. Қазақстан Республикасында жасалатын жаңа автокөлік құралдары өтініш берушінің таңдауы бойынша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 4 ақпандағы № 90 қаулысымен бекітілген «Сəйкестікті растау рəсімдері» техникалық регламентінде (бұдан əрі - № 90 қаулы) белгіленген 1-8, 10-схемалардың бірі бойынша сəйкестікті растаудан өтеді. Пайдалану мерзімі 3 жылдан аз, Доңғалақты көлік құралдарына, доңғалақты көлік құралдарында орнатылуы жəне/немесе пайдаланылуы мүмкін жабдықтау заттары мен бөлшектерге арналған бірыңғай техникалық нұсқамаларды қабылдау туралы жəне осы нұсқамалардың негізінде берілетін ресми бекітулерді өзара мойындау шарттары туралы келісім (1958 жылғы Женева келісімі) шеңберінде берілген, үлгіні мақұлдауды растайтын құжаты бар автокөлік құралдары № 90 қаулысымен белгіленген 2 немесе 9-схема бойынша сəйкестікті растаудан өтеді. Пайдалану мерзiмi 3 жылдан аз, үлгiнi мақұлдау туралы құжаты жоқ, сондай-ақ пайдалану мерзімі 3 жылдан артық автокөлiк құралдары Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2007 жылғы 29 желтоқсандағы № 1372 қаулысымен бекiтiлген «Қазақстан Республикасының аумағында айналымға шығарылатын автокөлiк құралдарының зиянды (ластаушы) заттар шығарындыларына қойылатын талаптар туралы» техникалық регламентке 4-қосымшаны (бұдан əрі - Техникалық регламентке 4-қосымша) ескере отырып, сəйкестiктi растауға рұқсат етiледi жəне «Пайдалану қауiпсiздiгiнiң көрсеткiштерi бойынша сынақтар өткiзiле отырып, № 90 қаулысымен белгiленген 7-схема бойынша сəйкестiктi растаудан өтедi. Техникалық регламентке 4-қосымшада шығарылған жері көзделмеген автокөлік құралдары үшін Техникалық регламенттің талаптарына сəйкестігін растау 7-схеманы қолдана отырып, міндетті түрде пайдаланылған газдарды бейтараптандыру жүйесі болған кезде жүзеге асырылады. Автокөлік құралының шығарылған елін айқындауды өтінім беруші ұсынған VINкод бойынша сəйкестікті растау жөніндегі орган жүзеге асырады. Пайдалану қауіпсіздігінің көрсеткіштері бойынша сынақтар осы Техникалық регламенттің 6-тармағына сəйкес жүзеге асырылады. 10. Осы Техникалық регламенттің 4-тарауында айқындалған сертификаттау схемаларын қолдана отырып сəйкестікті растау «Сəйкестікті растау рəсімдері» техникалық регламентін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 4 ақпандағы № 90 қаулысына сəйкес жүзеге асырылады. 4. Автокөлік құралдарының қауіпсіздігін мемлекеттік бақылау (қадағалау) 11. Автокөлік құралдарының қауіпсіздігін мемлекеттік бақылау (қадағалау) Қазақстан Республикасы заңдарының талаптарына сəйкес жүзеге асырылады. «Автокөлік құралдарының қауіпсіздігіне қойылатын талаптар» техникалық регламентіне 1-қосымша Техникалық регламенттің əрекетіне түсетін механикалық көлік құралдары мен тіркемелерді жіктеу жəне анықтамасы Атауы 1 1. М санаты - кемінде төрт дөңгелегі бар жəне жолаушылар тасымалдау үшін пайдаланылатын механикалық көлік құралдары 1) М 1 санаты (жеңіл автомобильдер): жолаушылар тасымалдауға арналған жəне жүргізушінің орнынан басқа отыруға арналған кемінде сегіз орындығы бар көлік құралы (сондай-ақ төмендегі тармақты қараңыз); 2) М 2 санаты (автобустар, троллейбустар): жолаушылар тасымалдау үшін пайдаланылатын, жүргізушінің орнынан басқа отыруға арналған сегізден артық орындығы бар жəне ең жоғары салмағы 5 тоннадан аспайтын көлік құралдары 3) М 3 санаты (автобустар, троллейбустар): жолаушылар тасымалдау үшін пайдаланылатын, жүргізушінің орындығынан басқа отыруға арналған сегізден артық орындығы бар жəне ең жоғары салмағы 5 тоннадан асатын көлік құралдары; М 2 жəне М 3 санаттарының көлік құралдарына: № 36 жəне № 107 Ережеге сəйкес үш кластан біріне немесе одан көбіне (I класқа, II класқа, III класқа); № 52 Ережеге сəйкес екі кластан біріне (А класына, В класына). I класс: жолаушылардың салон ішінде ұдайы жүріп-тұруы үшін конструкциясында түрегеп тұратын жолаушыларға арналған орындар көзделген көлік құралдары. II класс: Негізінен отырған жолаушыларды тасымалдау үшін құрастырылған жəне екі қосарлы орындықтар үшін бөлінген кеңістіктің шегінен тыс шықпайтын өтпелердегі жəне/немесе орындардағы түрегеп тұрған жолаушыларды тасымалдау көзделуі мүмкін көлік құралдары. III класс: Тек отырған жолаушыларды ғана тасымалдау үшін құрастырылған көлік құралдары А класы: Түрегеп тұрған жолаушыларды тасымалдауға арналған көлік құралдары; бұл кластағы көлік құралы орындықтармен жабдықталған жəне онда түрегеп тұрған жолаушыларды тасымалдау көзделуі мүмкін. В класы: Түрегеп тұрған жолаушыларды тасымалдауға арналмаған көлік құралдары, бұл кластағы көлік құралында түрегеп тұрған жолаушыларды тасымалдау көзделуі мүмкін емес. Ескертпелер «Біріктірілген автобус немесе қалааралық автобус» бір-біріне біріктірілген, екі немесе одан да көп қатты секциялардан тұратын көлік құралын білдіреді; əр секцияның жолаушылар салоны жолаушылар бір секциядан екіншісіне еркін өте алатындай етіп біріктірілген; қатты секциялар өзара оларды тек шеберханада болатын құралдардың көмегімен ғана ажыратуға болатындай етіп біріктіріледі; Бөлінбейтін, бірақ біріктірілген екі немесе одан көп элементтерден тұратын біріктірілген автобустар немесе қалааралық автобустар бір көлік құралы ретінде қарастырылады; Егер жартылай тіркемені сүйреп тарту үшін сүйреуіш (жартылай тіркемеге арналған сүйреуіш) көзделген болса, көлік құралын жіктеу кезінде есепке алынуы тиіс салмақ ретінде жарақталған күйдегі сүйреуіштің салмағына қосылған сүйреуішке жартылай тіркеме салатын ең жоғары статикалық тік жүктемеге сəйкес келетін салмақ, сондай-ақ қажет болған жағдайда сүйреуіштің өзінің ең жоғары жүк салмағы пайдаланылады; «Жарақталған күйдегі көлік құралының салмағы» егер дайындаушы зауыт салқындататын сұйықтықты, майды, 90 % отынды, 100 % басқа сұйықтықтарды қоса алғанда шанақты жəне/немесе тіркеу құрылғысын белгілемесе, пайдаланылған суды, құралдарды, қосалқы дөңгелекті, жүргізушінің салмағын (75 кг) жəне қалалық жəне қалааралық автобустар үшін егер көлік құралында экипаж мүшесі үшін орындық көзделсе, оның салмағын (75 кг) қоспағанда, сүйреген жағдайда шанағы мен тіркеу құрылғысы бар бос көлік құралының салмағы не болмаса кабинасы бар жүріс бөлігінің салмағы кабинамен бірге жүру бөлігінің салмағын білдіреді. 2. N санаты - кемінде төрт дөңгелегі бар жəне жүктер тасымалдауға арналған механикалық көлік құралдары 1) N 1 санаты (жүк автомобильдері жəне олардың шассиі): жүктер тасымалдауға арналған жəне ең жоғары салмағы 3,5 тоннадан аспайтын көлік құралдары; 2) N 2 санаты (жүк автомобильдері жəне олардың шассиі): жүктер тасымалдауға арналған жəне ең жоғары салмағы 3,5 тоннадан асатын, бірақ 12 тоннадан аспайтын көлік құралдары; 3) N 3 санаты (жүк автомобильдері жəне олардың шассиі): жүктер тасымалдауға арналған жəне ең жоғары салмағы 12 тоннадан асатын көлік құралдары. Ескертпелер Егер жартылай тіркемені сүйреп тарту үшін сүйреуіш (жартылай тіркемеге арналған сүйреуіш) көзделген болса, көлік құралын жіктеу кезінде есепке алынуы тиіс салмақ ретінде жарақталған күйдегі сүйреуіш салмағына қосылған жартылай тіркеменің сүйреуішке салатын ең жоғары статикалық тік жүктемеге сəйкес келетін салмақ, сондай-ақ қажет болған жағдайда сүйреуіштің өзінің ең жоғары жүк салмағы пайдаланылады; Кейбір арнайы көлік құралдарындағы (автокрандардағы, өздігінен жүретін жөндеу шеберханаларындағы, жарнамалық көлік құралдарындағы) жабдық жəне қондырғылар жүктерге теңестіріледі. 3. О санаты - тіркемелер (жартылай тіркемелерді қоса алғанда)

СЭҚ ТН кодтары 2 8703

8702

8702

8704 8705 8704 8705 8704 8705

1) О 1 санаты (жеңіл жəне жүк автомобильдеріне, мотоциклдерге, мотороллерлерге жəне квадрициклдерге тіркемелер немесе жартылай тіркемелер): ең жоғары салмағы 0,75 тоннадан аспайтын тіркемелер; 2) О 2 санаты (жеңіл жəне жүк автомобильдеріне тіркемелер немесе жартылай тіркемелер): ең жоғары салмағы 0,75 тоннадан асатын, бірақ 3,5 тоннадан аспайтын тіркемелер; 3) О 3 санаты (жеңіл жəне жүк автомобильдеріне тіркемелер немесе жартылай тіркемелер): ең жоғары салмағы 3,5 тоннадан асатын, бірақ 10 тоннадан аспайтын тіркемелер; 4) О 4 санаты (жүк автомобильдеріне тіркемелер немесе жартылай тіркемелер): ең жоғары салмағы 10 тоннадан асатын тіркемелер; 5) сонымен қатар О 2 , О 3 жəне О 4 санатындағы тіркемелер мынадай үш типтің біріне жатады: «жартылай тіркеме» - осі көлік құралының ауырлық ортасының артында (тең жүктеме жағдайында) орналасқан жəне көлденең жəне тік жүктемені сүйреуішке беруге мүмкіндік беретін біріктіру құрылғысымен жабдықталған сүйреп тартылатын көлік құралы. Сүйреуіш бір немесе одан көп осьтерді сүйреп тартуды жүзеге асыруы мүмкін; «толық тіркеме» - кемінде екі осі бар жəне тігінен қозғала алатын (тіркемеге қатысты) жəне алдыңғы осьтің (осьтердің) бұрылуына қызмет ете алатын, бірақ сүйреуішке қандай да бір елеулі статикалық жүктеме бермейтін, сүйреп тартатын құрылғымен жабдықталған сүйреп тартылатын көлік құралы. Сүйреуіш бір немесе одан көп осьтерді сүйреп тартуды жүзеге асыруы мүмкін; «орталықта орналасқан осі бар тіркеме» - тігінен қозғала алмайтын (тіркемеге қатысты) жəне осі (осьтері) сүйреуіш тіркеменің ең жоғары салмағына сəйкес келетін көлемінің 10 % аспайтын немесе 1000 даН (көлемдердің қайсысы кіші екеніне қарай) елеусіз статикалық тік жүктеме берілетіндей етіп көлік құралының ауырлық ортасына (тең жүктеме жағдайында) орналасқан сүйреп тарту құрылғысымен жабдықталған көлік құралы. Сүйреуіш бір немесе одан көп осьтерді сүйреп тартуды жүзеге асыруы мүмкін. Ескертпе Орталықта орналасқан осі бар жартылай тіркемеге немесе тіркемеге қатысты тіркемені жіктеу кезінде есепке алынуы тиіс салмақ сүйреуішпен бар орталықта орналасқан осі бар сүйреуішке тіркелген барынша тиелген жартылай тіркеменің немесе тіркеменің осі немесе осьтерінің жерге берілетін статикалық тік жүктемесі болып табылады. 4. Ерекше мақсаттағы көлік құралы: жолаушыларды немесе жүктерді тасымалдауға арналған, сондай-ақ ерекше функцияларды орындауға арналған, ерекше шанақты жəне/немесе жабдықты қажет ететін М, N немесе О санатындағы көлік құралы. 1) автомобиль - үй: М 1 санатындағы ерекше мақсаттағы, конструкциясында тұрғын кеңістік бар көлік құралы, онда мынадай жабдықтар бар: Орындықтар жəне үстел; орындықтардан жасалатын ұйықтайтын орындар; ас үй жабдығы жəне қойма жайлары. Бұл жабдық тұрғын бөлікке қатты бекітілуі тиіс; сонымен қатар үстелде алмалы-салмалы конструкция болуы мүмкін; 2) бронды көлік құралы: тасымалданатын жолаушыларды жəне/немесе жүктерді қорғауға арналған жəне оқ өтпейтін бронды қаптамамен жарақталған көлік құралы; 3) медициналық көмек көлік құралы: ауру немесе жараланған адамдарды тасымалдауға арналған жəне осы үшін ерекше жабдықпен жарақталған М санатындағы автокөлік құралы; 4) катафлак: өлгендерді тасымалдауға арналған жəне осы үшін ерекше жабдықпен жарақталған автокөлік құралы. 5. G санаты - жүріп өту мүмкіндігі жоғары көлік құралдары жүріп өту мүмкіндігі жоғары көлік құралдары деп осы тармақтың талаптарына жəне 5) тармақшаға сəйкес тексеру шарттарына жауап беретін М жəне N санаттарындағы көлік құралдары есептеледі; 2) ең жоғары салмағы 2 тоннадан аспайтын N санатындағы көлік құралдарында, сондай-ақ М 1 санатындағы көлік құралдарында егер: бір осьті жетегі сөніп қалуы мүмкін көлік құралдарын қоса алғанда, конструкциясы бір уақытта олардың жетегін қамтамасыз ететін ең болмағанда бір алдыңғы жəне бір артқы осі; ең болмағанда бір дифференциалды блоктау тетігі немесе осыған ұқсас əрекеттегі бір тетігі болса жəне егер олар бір көлік құралына есептелген 30% өрден өте алса, олар жүріп өту мүмкіндігі жоғары көлік құралдары болып есептеледі. Сонымен қатар олар төменде келтірілген алты талаптың ең болмағанда бесеуіне жауап беруі тиіс: кіру бұрышы 25 кем болмауы тиіс; түсу бұрышы 20 кем болмауы тиіс; көтеру бұрышы 20 кем болмауы тиіс; алдыңғы осьтің астындағы жолды жарықтандыру 180 мм кем болмауы тиіс; артқы осьтің астындағы жолды жарықтандыру 180 мм кем болмауы тиіс; осьтер арасындағы жолды жарықтандыру 200 мм кем болмауы тиіс; 3) бір оське жетек сөндірілуі мүмкін көлік құралдарын қоса алғанда, егер конструкциялары барлық дөңгелектерге бір уақытта жетекті қамтамасыз етсе, ең жоғары салмағы 2 тоннадан асатын N 1 санатындағы көлік құралдары немесе ең жоғары салмағы 12 тоннадан аспайтын N2 , М2 немесе М 3 санатындағы көлік құралдары жүріп өту мүмкіндігі жоғары көлік құралдары деп есептеледі, не болмаса мынадай үш талап сақталса: бір оське жетек сөндірілуі мүмкін көлік құралдарын қоса алғанда, ең болмағанда бір алдыңғы жəне бір артқы осьтерін бір уақытта жетек бар; ең болмағанда дифференциалды блоктаудың бір тетігі немесе осындай əрекеттегі бір тетігі болса, - олар жеке көлік құралына есептелген 25% өрден өте алады. 4) егер ең жоғары салмағы 12 тоннадан асатын М 3 санатының көлік құралдарында немесе N 3 санатының көлік құралдарында бір осьтегі жетек сөніп қалуы мүмкін көлік құралдарын қоса алғанда, егер оларда барлық дөңгелекке жетек бір уақытта болса, не болмаса мына талаптар сақталатын болса: кемінде дифференциалды блоктаудың бір тетігі немесе осыған ұқсас əрекеттің бір тетігі болса; жеке көлік құралы үшін есептелген 25% өрден өте алса; мына алты талаптың кем дегенде төртеуі сақталса, олар жүріп өту мүмкіндігі жоғары көлік құралдары болып табылады: кіру бұрышы 25 кем болмауы тиіс; түсу бұрышы 20 кем болмауы тиіс; көтеру бұрышы 20 кем болмауы тиіс; алдыңғы осьтің астындағы жолды жарықтандыру 250 мм кем болмауы тиіс; осьтер арасындағы жолды жарықтандыру 300 мм кем болмауы тиіс; артқы осьтің астындағы жолды жарықтандыру 250 мм кем болмауы тиіс; 5) тексеру жүктемесі жəне шарттары: ең жоғары салмағы 2 тоннадан аспайтын N 1 санатындағы көлік құралдары жəне М 1 санатындағы көлік құралдары жарақталған күйде болуы тиіс, яғни салқындатқыш сұйықтықпен, майлайтын маймен, отынмен, құрал-жабдықтармен жəне қосалқы дөңгелекпен жарақталған, бұл ретте жүргізушінің ең жоғары салмағы 75 кг тең деп есептеледі. Алдыңғы абзацта көрсетілмеген механикалық көлік құралы дайындаушы зауыт белгілеген техникалық рұқсат етілетін ең жоғары салмаққа дейін жүк тиелген болуы тиіс. Қажет етілетін өрден (25 % жəне 35%) өту қабілеті қарапайым есептеу арқылы тексеріледі. Алайда ерекше жағдайларда техникалық қызметтер шынайы сынақ жүргізу үшін тиісті типтеп көлік құралын əкелуді талап ете алады. Алдыңғы жəне артқы асылмасының бұрыштарын, сондай-ақ көтеру бұрышын өлшеу кезінде қорғау құрылғылары ескерілмейді. Алдыңғы жəне артқы асылманың бұрыштарына қатысты анықтамалар мен сызбалар, өр жəне жол жарығы бұрыштары «Кіру бұрышы» - ІSO 612: 1978 стандарты, № 6.10. ережені қараңыз. «Түсу бұрышы» - ІSO 612: 1978 стандарты, № 6.11. ережені қараңыз. «Көтерілу бұрышы» - ІSO 612: 1978 стандарты, № 6.9. ережені қараңыз. «Осьтер арасындағы жол жарығы» деп жер мен көлік құралының төменгі қозғалмайтын нүктесінің арасындағы ең жақын қашықтық түсініледі. Көп осьті арбалар бір осьті ретінде қарастырылады. «Бір осьтің астындағы жол жарығы» деп бір осьтегі дөңгелектердің (қосарланған шина болған жағдайда ішкі дөңгелектердің) протекторы ізінің ортасы арқылы өтетін жəне дөңгелектер арасындағы көлік құралының қозғалмайтын төменгі нүктесіне тиетін шеңбер доғасының жоғарғы нүктесінен төмен бағыттағы қашықтығы түсініледі. Көлік құралының бірде бір қатты бөлігі сызбада сызылған бөлікке ене алмайды. Қажет болған жағдайда бірнеше осьтерге арналған жол жарығы олардың орналасу кезегі бойынша көрсетіледі, мысалы 280/250/250. Құрамдастырылған белгілер М жəне N шартты белгілері G белгісімен үйлестірілуі мүмкін. Мысалы жолсызбен қозғалуға жарамды N 1 санатындағы көлік құралы N 1 G деп белгіленуі мүмкін. 6. Шанақ типінің анықтамасы (құрамдастырылған көлік құралдары үшін ғана) Шанақтың типі мынадай модификацияның көмегімен көрсетілуі мүмкін: 1) жеңіл автомобильдер (М 1) АА Седан: ISO: 3833:1977, № 3.1.1 ережелері, бірақ бүйір терезелері төртеуден артық көлік құралдарын қоса алғанда. АВ Хетчбек: жоғары ашылатын артқы есігі бар Седан (АА). АС Универсал (жүк-жолаушы шанақты): ISO 3833:1997 стандарты, № 3.1.1.4 ереже АD Купе: ISO 3833:1997 стандарты, N 3.1.1.5 ереже АЕ Кабриолет: ISO 3833:1997 стандарты, № 3.1.1.4.6 ереже АF Көпмақсатты көлік құралы: АА-АС кодификациясында көрсетілмеген жəне бір бөлімде жолаушыларды жəне олардың багаждарын немесе жүктерді тасымалдауға арналған автокөлік құралы. Алайда мұндай көлік құралы төмендегі екі талапқа сəйкес келсе, М 1 санатындағы көлік құралы деп есептелмейді; Жүргізушінің орнынан басқа отыруға арналған орындар алтаудан аспаса, егер көлік құралы орындықтарға арналған «қол жетімді» бекітулермен жабдықталса, «отыруға арналған орын» бар деп есептеледі, «қол жетімді» деп пайдаланылуы мүмкін бекітулер түсініледі. Бекітулер «қол жетімді» болмауы үшін, дайындаушы зауыт олардың пайдаланылуына физикалық кедергі келтіруі тиіс, мысалы оларға түйісу бастырмаларын дəнекерлеу арқылы немесе əдеттегі құрал-жабдықтардың көмегімен алынуы мүмкін емес осындай қозғалмайтын бекітілген бөлшектер орнату арқылы, жəне Р-(М + N x 68) > N х 68, Мұнда: Р - техникалық жағынан рұқсат етілетін ең жоғары жүкті салмағы, кг; М - жарақталған күйдегі салмағы, кг N жүргізушінің орнын қоспағанда отыруға арналған орындар саны; 2) Ерекше мақсаттағы көлік құралдары (М 1 ) SА Автомобильүй: 4-тармақ, 1) тармақшаны қараңыз. SВ Бронды көлік құралы: 4-тармақ, 2) тармақшаны қараңыз. SС Медициналық көмек көлік құралы: 4-тармақ, 3) тармақшаны қараңыз. SD Катафлак: 4-тармақ, 4) тармақшаны қараңыз.

8716 8716 8716 8716

«Автокөлік құралдарының қауіпсіздігіне қойылатын талаптар» техникалық регламентіне 2-қосымша Осы Техникалық регламенттің талаптарын орындау үшін қолданылатын БҰҰ ЕЭК ережелерінің тізбесі 1. БҰҰ ЕЭК ережелері № 1 Жақын жəне/немесе алыс жарықтардың асимметриялы сəулелерін беретін жəне R2 жəне/немесе НS1 санатындағы қыздыру шамдарымен жарақталған автомобиль шамдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 2. БҰҰ ЕЭК ережелері № 2 Жақын жəне/немесе алыс жарықтардың немесе осы қос сəуленің асимметриялы сəулелерін беретін шамдарда пайдаланылатын электр қыздыру шамдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 3. БҰҰ ЕЭК ережелері № 3 Механикалық көлік құралдарына жəне олардың тіркемелеріне арналған жарық қайтарушы құрылғыларды ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 4. БҰҰ ЕЭК ережелері № 4 Автокөлік құралдарының (мотоциклдерді қоспағанда) жəне олардың тіркемелерінің артқы нөмірлік белгісін жарықтандыруға арналған құрылғыларды ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 5. БҰҰ ЕЭК ережелері № 5 Еуропалық асимметриялы жақын жəне/немесе алыс жарық оттарымен бірге автомобиль шамдарын («sealed beam»-SВ) ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 6. БҰҰ ЕЭК ережелері № 6 Механикалық көлік құралдарының жəне олардың тіркемелерінің бұрылу көрсеткіштерін ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 7. БҰҰ ЕЭК ережелері № 7 Механикалық көлік құралдарының жəне олардың тіркемелерінің астыңғы шамдарын, артқы (бүйір) габаритті оттарын, тоқта-сигналдарын жəне контурлық оттарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 8. БҰҰ ЕЭК ережелері № 8 Галогенді қыздыру шамдарымен (Н1, Н2, Н3, НВ3, НВ4, Н7, Н8, Н9, НІR1, НІR2 жəне/немесе Н11 шамдары) бірге пайдалануға арналған жақын жəне/немесе алыс жарықтардың асимметриялы оттары бар автомобиль шамдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 9. БҰҰ ЕЭК ережелері № 9 Олар шығаратын шуға байланысты үш дөңгелекті көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 10. БҰҰ ЕЭК ережелері № 10 Электромагнитті үйлесімділігіне байланысты көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 11. БҰҰ ЕЭК ережелері № 11 Құлыптары мен есіктерін бекіту қондырғыларына байланысты автокөлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 12. БҰҰ ЕЭК ережелері № 12 Жүргізушіні рульдік басқару жүйесіне соғылудан қорғауға байланысты көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 13. БҰҰ ЕЭК ережелері № 13 Тежеуге байланысты М, N жəне О санатындағы көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 14. БҰҰ ЕЭК ережелері № 13-Н Тежеуге байланысты жеңіл автомобильдерді ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 15. БҰҰ ЕЭК ережелері № 14 Қауіпсіздік белдіктерін бекітуге арналған құрылғыларға байланысты көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 16. БҰҰ ЕЭК ережелері № 15 Ластайтын газ тəрізді заттар шығаратын қозғалтқыштарға - мəжбүрлі оталатын қозғалтқыш қуатын өлшеу əдісіне, көлік құралдарының отын жұмсауын өлшеу əдісіне байланысты мəжбүрлі оталатын қозғалтқышы немесе сығылудан оталатын қозғалтқышы бар көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 17. БҰҰ ЕЭК ережелері № 16 Мыналарды: 1) Механикалық көлік құралдарының жолаушылары мен жүргізушілеріне арналған қауіпсіздік белдіктерін жəне ұстап қалу жүйелерін 2) Қауіпсіздік белдіктерімен жарақталған көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 18. БҰҰ ЕЭК ережелері № 17 Отырғыштарына, олардың бекітілуіне жəне бас сүйеуіштеріне байланысты автокөлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 19. БҰҰ ЕЭК ережелері № 18 Автокөлік құралдарын рұқсатсыз пайдаланудан қорғауға байланысты оларды ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 20. БҰҰ ЕЭК ережелері № 19 Автокөлік құралдарына арналған тұманға қарсы шамдарды ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 21. БҰҰ ЕЭК ережелері № 20 Галогенді қыздыру шамдарымен (Н4 шамы) бірге пайдалануға арналған жақын жəне/немесе алыс жарықтардың асимметриялы оттары бар автомобиль шамдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 22. БҰҰ ЕЭК ережелері № 21 Автокөлік құралдарын олардың ішкі жабдығына байланысты ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 23. БҰҰ ЕЭК ережелері № 23 Механикалық көлік құралдарының жəне олардың тіркемелерінің артқы шамдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 24. БҰҰ ЕЭК ережелері № 24 Мыналарға: 1) Көрінетін ластайтын заттардың шығарындыларына байланысты сығылудан оталатын қозғалтқыштарды ресми бекітуге 2) Оларға конструкция түрі бойынша ресми бекітілген сығылудан оталатын

қозғалтқыштарды орнатуға байланысты автокөлік құралдарын ресми бекітуге 3) Көрінетін ластайтын заттардың шығарындыларына байланысты сығылудан оталатын қозғалтқышы бар автокөлік құралдарын ресми бекітуге 4) Сығылудан оталатын қозғалтқыштардың қуатын өлшеуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 25. БҰҰ ЕЭК ережелері № 25 Автокөлік құралдарының орындықтарына орнатылған немесе орнатылмаған бас сүйеуіштерін ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 26. БҰҰ ЕЭК ережелері № 26 Автокөлік құралдарының сыртқы шығыңқыларына байланысты оларды ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 27. БҰҰ ЕЭК ережелері № 27 Ескертетін үшбұрыштарды ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 28. БҰҰ ЕЭК ережелері № 28 Дыбыс сигнал аспаптарын жəне олардың дыбыстық сигнализация беруіне байланысты автомобилдерді ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 29. БҰҰ ЕЭК ережелері № 29 Жүк көлік құралының кабинасындағы адамдарды қорғауға байланысты көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 30. БҰҰ ЕЭК ережелері № 30 Автомобильдер мен олардың тіркемелеріне арналған шиналарды ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 31. БҰҰ ЕЭК ережелері № 31 Жақын жəне/немесе алыс жарықтарының асимметриялы оттары (шамдары) (НSВ) бар галогенді оптикалық элементтерді білдіретін автомобиль шамдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 32. БҰҰ ЕЭК ережелері № 32 Көлік құралдары конструкциясының оларды артынан соққан жағдайдағы əрекетіне байланысты көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 33. БҰҰ ЕЭК ережелері № 33 Көлік құралдары конструкциясының оларды бетпе-бет соққан жағдайдағы əрекетіне байланысты көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 34. БҰҰ ЕЭК ережелері № 34 Өрттің туындау қаупін болдырмауға байланысты көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 35. БҰҰ ЕЭК ережелері № 35 Басқару басқыштарын орналастыруға байланысты көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 36. БҰҰ ЕЭК ережелері № 36 Жалпы конструкциясы үлкен сыйымдылықты жолаушылар көлігі құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 37. БҰҰ ЕЭК ережелері № 37 Механикалық көлік құралдарында жəне олардың тіркемелерінде ресми бекітілген оттарды пайдалануға арналған қыздыру шамдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 38. БҰҰ ЕЭК Ережелері № 38 Механикалық көлік құралдарының жəне олардың тіркемелерінің тұманға қарсы артқы оттарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 39. БҰҰ ЕЭК ережелері № 39 Көлік құралдарының жылдамдықты өлшеу тетіктеріне, оларды орнатуды қоса алғанда, байланысты көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 40. БҰҰ ЕЭК ережелері № 40 Көлік құралдарының оларға орнатылатын алдыңғы жəне артқы қорғаныш қондырғыларына (бамперлерді жəне т.б.) байланысты ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 41. БҰҰ ЕЭК ережелері № 43 Қауіпсіз əйнек материалдарын жəне оларды көлік құралдарына орнатуды ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 42. БҰҰ ЕЭК ережелері № 44 Автокөлік құралдарындағы балаларды ұстап қалуға арналған қондырғыларды (балаларды ұстап қалу қондырғылары) ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 43. БҰҰ ЕЭК ережелері № 45 Шамдарды тазалауға арналған қондырғыларды, сондай-ақ шамдарды тазалауға арналған қондырғыларға байланысты механикалық көлік құралдарын бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 44. БҰҰ ЕЭК ережелері № 46 Артқы көрініс айнасын жəне механикалық көлік құралдарына артқы көрініс айнасын орналастыруға байланысты көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 45. БҰҰ ЕЭК ережелері № 48 Жарықтандыру қондырғылары мен жарық сигнализациясын орнатуға байланысты көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 46. БҰҰ ЕЭК ережелері № 49 Сығылудан оталатын қозғалтқыштарды жəне табиғи газбен жұмыс істейтін қозғалтқыштарды, сондай-ақ сұйытылған мұнай газымен жұмыс (СМГ) істейтін мəжбүрлі оталатын қозғалтқыштарды жəне сығылудан оталатын қозғалтқыштармен, табиғи газбен жұмыс істейтін қозғалтқыштармен жəне сұйытылған мұнай газымен (СМГ) жұмыс істейтін мəжбүрлі оталатын қозғалтқыштармен жабдықталған көлік құралдарын олар шығаратын ластайтын заттарға байланысты ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 47. БҰҰ ЕЭК ережелері № 51 Кем дегенде төрт дөңгелегі бар автокөлік құралдарын олардың шу шығаруына байланысты ресми тіркеуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 48. БҰҰ ЕЭК ережелері № 52 М 2 жəне М 3 санатындағы аз орынды көлік құралдарын олардың жалпы конструкциясына байланысты ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 49. БҰҰ ЕЭК ережелері № 54 Жүк автокөліктерінің жəне олардың тіркемелерінің шиналарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 50. БҰҰ ЕЭК ережелері № 55 Көлік құралдары құрамдарының тіркемелі қондырғыларының механикалық бөлшектерін ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 51. БҰҰ ЕЭК ережелері № 58 Мыналарды: 1) Артқы қорғаныш қондырғыларын 2) Артқы қорғаныш қондырғыларының ресми бекітілген үлгісіне байланысты көлік құралдарын 3) Олардың артқы қорғанышына байланысты көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 52. БҰҰ ЕЭК ережелері № 59 Тұншықтырғыштың ауыспалы жүйелерін ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 53. БҰҰ ЕЭК ережелері № 61 Жүргізуші кабинасының артқы панелінің алдында орналасқан сыртқы шығыңқыларға байланысты жүк көлігі құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 54. БҰҰ ЕЭК ережелері № 64 Уақытша пайдалануға арналған қосалқы дөңгелектермен/шиналармен жабдықталған көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 55. БҰҰ ЕЭК ережелері № 65 Автокөлік құралдарына арналған арнайы ескертетін оттарды ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 56. БҰҰ ЕЭК ережелері № 66 Ірі габаритті жүк көлігі құралдарын олардың конструкциясының үстіңгі бөлігінің беріктігіне байланысты ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 57. БҰҰ ЕЭК ережелері № 67 Мыналарға: 1) Қозғалтқыштары сұйытылған мұнай газымен жұмыс істейтін механикалық көлік құралдарының арнайы жабдықтарын ресми бекітуге 2) Сұйытылған мұнай газын отын ретінде пайдалану үшін арнайы жабдықпен жабдықталған көлік құралдарын осындай жабдықтарды орнатуға байланысты ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 58. БҰҰ ЕЭК ережелері № 68 Автокөлік құралдарын, тек электр қозғалтқышпен жабдықталған көлік құралдарын қоса алғанда, олардың ең жоғары жылдамдығын өлшеуге байланысты ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 59. БҰҰ ЕЭК ережелері № 70 Ұзындығы мен жүк көтерімділігі үлкен көлік құралдарына арналған артқы тану белгілерін ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 60. БҰҰ ЕЭК ережелері № 73 Жүк көлігі құралдарын, тіркемелерді жəне жартылай тіркемелерді олардың бүйірлік қорғаныштарына байланысты ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 61. БҰҰ ЕЭК ережелері № 77 Механикалық көлік құралдарының тұрғанда қосатын фонарьларын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 62. БҰҰ ЕЭК ережелері № 79 Көлік құралдарын олардың рульдік басқару тетіктеріне байланысты ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 63. БҰҰ ЕЭК ережелері № 80 Ірі габаритті жолаушылар көлігі құралының орындықтарын ресми бекітуге жəне осы көлік құралдарын олардың орындықтарының жəне бекіткіштерінің беріктігіне байланысты ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 64. БҰҰ ЕЭК ережелері № 83 Қозғалтқыштарына қажетті отынға байланысты ластайтын заттардың шығарындыларына қарай көлік құралдарын ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 65. БҰҰ ЕЭК ережелері № 84 Іштен жану қозғалтқышымен жабдықталған жол көлік құралдарын олардың отынды тұтынуын өлшеуге байланысты ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 66. БҰҰ ЕЭК ережелері № 85 іштен жану қозғалтқыштарын жəне М жəне N санатындағы механикалық көлік құралдарын қозғалысқа келтіруге арналған электрлі тартқыш жүйелерді олардың пайдалы қуаты мен электрлі тартқыштың ең жоғары 30-минуттық қуатын өлшеуге байланысты ресми бекітуге қатысты біркелкі ұйғарымдар 67. БҰҰ ЕЭК ж № М ни ы ының н ж ын ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Мын ы К ын ың ң ж ы жы м ы ын н м ың жы м ы ын ш ң н ф н ци ын й ны ы Жы м ы ы ш н ы ы ын ЖШҚ н ж н ың жы м ы ын ш ң н н ы ы ының ми н н й ны ы ын Жы м ы ы ш н ы ы ын ЖШҚ ж н жы м ы ы ш ң н н ы ы ын ЖШРҚ ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № М ни ы ын ж н ың м н н н жин н ы п ы ж ы м ын ж н н ы ж ш ң ы м ын ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № М ни ы ын ж н ың м н н н й и ф н ы ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Мын ы А ың ы ы н ы ныш н ы ы ын АСҚҚҚ АСҚҚҚ ның ми н н н й ны ы ын О ы ың ы ы н ы ныш ын АСҚҚҚ й ны ы ын ми й ны ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № ы ы нж й ж ш м нж шыны й ны ы ын ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № й н нж й ж ш м нж шыны й ны ы ын ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № К ының ж н м ни ы ының и н и ци ж й н КҚСЖ ың и н и ци ж й н й ны ы ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № М ни ы ының й ш ж ы ш м ын ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № М ни ы ының ми н й ш п и ы м н н п й н н н й шж ы н ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № А м ы м и н ци ын ф н ци ы п н ж н шы ы ым ын йы ын н ы п й ны ы ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № ш н ж н ын ышп н ж ы нж ң м и м ы ы шы ын ы ының мн ж н ынның ж м ын ш й ны ы н й ы ым н ж ы нM ж н N н ын ы ын н и ының ж м ын ж н ж ын ш й ны ы ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Мын ы Қы ы н н ы ы ын ҚТҚ К ын ҚТҚ ның ми н н н й ны ы ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № М ни ы ын н н ы п ы и й п н ы ыш ы ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Ұ ын ы ы м н ж м н ын ж н ың м н н нж ы й ыш ң ы ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Қ п ж ым н н ын н ци ы ш н й ны ы ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Сыйым ы ы ы н ы ын ж пы н ци ын й ны ы ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № А ын ж н ың м н н н пын н й ш пн м и ы шин ың н н й ны ы ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Ж п й ны м й ын ын ж н ың м н н н пын н й ш пн м и ы шин ың н н ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Мын ы Қ ыш ы ы ы н и и н ж мы й н м ни ы ының н йы ж ы ының м н н СТГ Қ ыш ын ы ы н ы СТГ п й н н н ми н н йы ж ы ың м н н н й ны ы ын ми н н БҰҰ ЕЭК ж № А н п ы ы ын й ны ы N ж н О н ы ш м ы ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Қы ы ш м ым н п й н н н ы ж н ж ын ж ы ың имм и ы ы м и ш м ын ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Ж ын н м ы ж ы ың н м ж ы ың имм и ы н шы ын ж н ы ы ш м ым н ж н м и ш м ын ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Мын ы А ы п ы п ж ы ын н н п ж ы ының м н Р ми н п ж ы ының м м нж н ы п ы ң Р ң н ы н ы ын п ж ы ының ы п ы ж й н ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Қ ыш ын СМГ п й ны ын м ни ы ын н н н СМГ ның йы ы н м н й ы н йы м ифи ци ж й н Қ ыш ын СТГ п й ны ын м ни ы ын н н н СТГ ның ы ым н и и ы н йы м ифи ци ж й н ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № А ын ы п й н н ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Д ң н шы ын ш й ны ы шин ы ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № М ни ы ының н ын ы ш м н ң н ци ын п й ны ын м и ың ж н ип ын ы ы ни ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № М ни ы ының й ф н ын ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Қ м н н ының ы и н ының ж н ин и ың н ын й ны ы ын ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Жы ы ж й н й ны ы М N ж н О н ын ы ын ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № М ни ы ының ың ы ж ы н ы ының й м нж й н АЖБЖ ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Ж ң м и м н ың м н н н ң ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № Ж шнң ың ы ш ңын й ны ы м ни ы ын ми ы ы й ым БҰҰ ЕЭК ж № К ының пн м ж ы ы н ж н ж жы жы н ж шы ы н н ж й н ми ы ы й ым Б й ы Қ т нР п ж т Н м ти т № ып н

и ының Ə ы ты м

т мини т н м м тт т

жы ы ңт мн


12

www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

Кеѕ даланы кернеуі жоєары желі кернейді

Кґп ўзамай «500 киловаттыќ Солтїстік – Шыєыс – Оѕтїстік транзитініѕ ќўрылысы» жобасын іске асыру басталады Марат АҚҚҰЛ,

«Егемен Қазақстан».

Еліміздің электр-энергетикалық əлеуетін одан əрі арттыру мақсатына байланысты күні кеше ғана Семей қаласының маңындағы 500 кВт «Семей» қосалқы станциясында «KEGOC» АҚ басқарма төрағасы Бақытжан Қажиев көпшілікке «500 киловаттық Солтүстік – Шығыс – Оңтүстік транзитінің құрылысы» жобасын жүзеге асыру барысымен кеңінен таныстырды. Мемлекет басшысының Жаңа Экономикалық Саясат бағдары ретіндегі «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Жолдауына сəйкес, нақты тапсырма – «Екібастұз – Семей – Өскемен» жəне «Семей – Ақтөбе –Талдықорған – Алматы» бағыты жоғары вольтты желілерін салу міндеті қойылды. Аталған жоғары вольтты желілер ірі ауқымды «500 киловаттық Солтүстік – Шығыс – Оңтүстік транзитінің құрылысы» жобасының құрамдас бөлігі болып табылады. Бұл ұзындығы шамамен 1500 шақырымға созылатын 500 киловаттық жоғары вольтты электр жеткізу желілері мен 500 киловаттық үш жаңа Семей, Ақтоғай жəне Талдықорған қосалқы станцияларын қамтиды. Ауқымды құрылыс екі кезеңмен іске асырылады, сəтін салса 2018 жылы аяқталады. Жобаның құны 120 млрд. теңгеге жуықтайды. Оны салу кезеңінде 1 мың 800-ден астам жаңа жұмыс орны, ал құрылыс аяқталған бойда 97 тұрақты жұмыс орны ашылады. Жалпы жобаны іске асыру барысында 500 кВ-тық басқарылатын шунттаушы реакторлар, əлемдік өндіруші зауыттардан шыққан жаңа жабдықтар (элегазды ажыратқыштар, өлшеу трансформаторлары, артық жүктемені шектеуші құрылғылар), қорғаныш пен автоматикаға арналған жаңа сандық микропроцессорлық терминалдар орнатылып, жұмысшы қолын ұзартады. Солтүстік – Шығыс – Оңтүстік транзитін пайдалануға енгізу арқасында Ұлттық электр торабының (ҰЭТ) Солтүстік – Шығыс жəне Солтүстік –Оңтүстік бағыттары бойынша өткізу қабілеті ұлғаяды. Нəтижесінде ҰЭТ-тың транзиттік əлеуеті артады жəне Солтүстік Қазақстанның энергия көздерінен келешекте оңтүстік өңірдің электр қуатына деген сұранысты жабу, сондайақ электр энергиясының Ресей тораптары арқылы транзитінен тəуелсіз Шығыс Қазақстан облысының тапшылықтарын жабуды қамтамасыз ету үшін электр қуатының қосымша көлемдерін жеткізуге толық жағдай жасалады. Бұдан басқа, 500 киловаттық əуелік желісі (ƏЖ) Ақтоғай – Алматы, Ақтоғай – Достық, Ақтоғай – Мойынты бағыттарымен теміржол телімдерін электрлендіру, тау-кен өнеркəсібінің энергия сыйымдылығы жоғары нысандарын

Бүгін Қазақстандағы мобильдік байланыс нарығындағы жетекші «Кселл» компаниясы SAMSUNG атты смартфонның ең танымал деген модельдерін абоненттеріне қолжетімді ету арқылы сатылымға түсіргенін жариялады.

SAMSUNG смартфондарын сатуды бастады Марат АҚҚҰЛ,

«Егемен Қазақстан».

(Ақтоғай ТБК) электрмен жабдықтау, шекаралас аумақтарды дамыту жəне жаңғыртылатын энергияның, соның ішінде Жоңғар қақпасының əлеуетін ауқымды түрде игеруді ілгерілетеді. Айтулы істің атқарылуына арналған шара жұмысымен танысуға қызығушылық танытушы жиналғандарға компания басшысы Бақытжан Қажиев «Осы жобаның іске асырылуы Қазақстанның Біртұтас электр энергетикалық жүйесін мемлекет экономикасының қажеттіліктеріне сəйкес сенімді қолдануды жəне тиімді дамытуды қамтамасыз ету жөніндегі компанияның міндеттеріне сай келеді», деп атап көрсетті. Сонымен, кең даланы кернеуі жоғары желі кернейді. KEGOC бұдан бұрын да осыған ұқсас ірі жобаны – Қазақстанның Солтүстік – Оңтүстік транзитіндегі 500 киловаттық екінші электр жеткізу желісін салып пайдалануға берген еді. Оны 2009 жылдың қыркүйегінде Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев іске қосқан болатын. Жобаның іске асырылуы 2004 жылы басталып, үш кезеңге бөлінген-ді: біріншісі – 500 киловаттық «ОҚМАЭС – Шу» ƏЖ, екіншісі – 500 киловаттық «Екібастұз – Ағадыр» ƏЖ жəне үшіншісі – 500 киловаттық «Ағадыр – ОҚМАЭС» ƏЖ. Қазақстанның Солтүстік – Оңтүстік транзитіндегі 500 киловаттық екінші электр жеткізу желісінің жалпы ұзындығы шамамен 1 097 шақырымға созылған. *** Осы арада мына мəліметті атап өткен жөн. «KEGOC» АҚ Қазақстан Республикасы Біртұтас электр энергетикалық жүйесінің (БЭЖ) Жүйелік операторы міндеттерін атқарады. Компания балансында Ұлттық электр торабын құрайтын кернеуі 35-1150 кВ, ұзындығы 24,5 мың шақырым электр жеткізу желілері мен трансформаторларының белгіленген қуаты 36,38 ГВА болатын 77 электр қосалқы станциясы бар. Компанияда ЕБҰ-ны қосқанда 4,7 мыңнан астам адам жұмыс істейді.

«Кселл» АҚ ауқымды нарықты дамыту жөніндегі директор Хикматулла Насритдинходжаев осы сатылымға орай өз пікірін білдіре отыра, былай деді: «Күллі əлемде мобильді Интернетті қолдануды арттыратын жəне, жалпы алғандағы, телебайланыс нарығын дамытуға əсер ететін ең басты фактор смартфон болып табылады. Біз үшін Kcell жəне Activ абоненттерінің Samsung смартфонының ең танымал деген модельдерін «Кселл» салондарынан алуы маңызды.

86А. Бастапқы (алғашқы) баға 111 235 теңге. Кепілді жарна 16 686 теңге. 17-лот. ВАЗ-21213 автомашинасы, мем. нөмірі В 435 AF, 2002 ж.ш., Талдықорған қ., Алдабергенов к-сі, 86А. Бастапқы (алғашқы) баға 286 498 теңге. Кепілді жарна 42 975 теңге. 18-лот. ВАЗ-21213 автомашинасы, мем. нөмірі В 032 KS, 2001 ж.ш., Талдықорған қ., Алдабергенов к-сі, 86А. Бастапқы (алғашқы) баға 238 748 теңге. Кепілді жарна 35 813 теңге. 19-лот. ВАЗ-21231 автомашинасы, мем. нөмірі 467 АЕ05, 2005 ж.ш., Талдықорған қ., Тəуелсіздік к-сі, 104. Бастапқы (алғашқы) баға 119 374 теңге. Кепілді жарна 17 907 теңге. 20-лот. ГАЗ-270534 автомашинасы, мем. нөмірі В 476 ВР, 2003 ж.ш., Талдықорған қ., Жансүгіров к-сі, 187А. Бастапқы (алғашқы) баға 225 907 теңге. Кепілді жарна 33 887 теңге. 21-лот. ВАЗ-2115 автомашинасы, мем. нөмірі В 351 ВР, 2002 ж.ш., Талдықорған қ., Жансүгіров к-сі, 68/70. Бастапқы (алғашқы) баға 214 331 теңге. Кепілді жарна 32 150 теңге. 22-лот. Daewoo Nexia автомашинасы, мем. нөмірі B 676 CU, 2006 ж.ш., Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 76. Бастапқы (алғашқы) баға 406 958 теңге. Кепілді жарна 61 044 теңге. 23-лот. Daewoo Nexia автомашинасы, мем. нөмірі B 131 CU, 2006 ж.ш., Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 76. Бастапқы (алғашқы) баға 339 131 теңге. Кепілді жарна 50 870 теңге. 24-лот. Daewoo Nexia автомашинасы, мем. нөмірі B 147 CV, 2006 ж.ш., Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 76. Бастапқы (алғашқы) баға 290 296 теңге. Кепілді жарна 43 545 теңге. 25-лот. Hyundai Elantra автомашинасы, мем. нөмірі B 603 ВВ, 2007 ж.ш., Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 76. Бастапқы (алғашқы) баға 672 294 теңге. Кепілді жарна 100 845 теңге. 26-лот. Hyundai Elantra автомашинасы, мем. нөмірі B 090 CO, 2007 ж.ш., Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 76. Бастапқы (алғашқы) баға 576 252 теңге. Кепілді жарна 86 438 теңге. 27-лот. Chevralet Niva-2123 автомашинасы, мем. нөмірі В 819 BV, 2007 ж.ш., Талдықорған қ., Жансүгіров к-сі, 113А. Бастапқы (алғашқы) баға 381 000 теңге. Кепілді жарна 57 150 теңге. 28-лот. Орталық монша, жалпы алаңы 314,6 ш.м. 1986 ж.с., Кербұлақ ауданы, Басши ауылы, Асқарбек к-сі, 291. Бастапқы (алғашқы) баға 1 613 860 теңге. Кепілді жарна 242 079 теңге. 29-лот. Құрылыс бөлігі, жалпы алаңы 87,7 ш.м. құрылыс бөлігі 68,4 ш.м. құрылыс бөлігі 8 ш.м. Кербұлақ ауданы, Басши ауылы, Асқарбек к-сі, 294. Бастапқы (алғашқы) баға 1 578 416 теңге. Кепілді жарна 236 763 теңге. 30-лот. Бұрынғы əкімшілік ғимараты, жалпы алаңы 455,6 ш.м., 1959 ж.с., Алакөл ауданы, Достық ст., Алибаев к-сі, 30. Бастапқы (алғашқы) баға 3 575 278 теңге. Кепілді жарна 536 292 теңге. Назар аударыңыз! Сатып алушы заңда белгіленген тəртіппен жер телімін сатып алады жəне жеке ресімдейді. Сауда-саттықтың голланд əдісім ен аукционға республикалық меншіктегі мына нысан қойылады: 31-лот. ВАЗ-21093 автомашинасы, мем. нөмірі В 630 CS, 2001 жылы шығарылған, Талдықорған қ., Балпық би к-сі, 37. Алғашқы баға 168 021 теңге. Бастапқы баға 840 105 теңге. Ең төменгі баға 91 923 теңге. Кепілді жарна 25 204 теңге.

Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі, аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Сауда-саттыққа қатысу үшін кепілді жарна Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік есеп-шотына төленеді: KZ790705012170167006, Астана қаласындағы ҚР Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитетіне, БИН 120340000064, БИК KKMFKZ2A, бенефициар коды – 11, КНП 171, мекеме коды – 2170167 (кепілді жарна мөлшеріне банктік қызмет төлемі кірмейді). Назар аударыңыз! Қатысушының талаптарды сақтамауы, сондайақ Сатушының шотына саудасаттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім вебпорталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсетіп Тізілім веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есепайырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін ( пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсетіп, Тізілімнің вебпорталында алдын ала тіркеу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркеу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Аукционға қатысушылар аукционға бір сағат қалғанда аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион хабарлама көрсетілген уақытта басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион: 1) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, онда осы жекешелендіру нысаны бойынша

32GB, GALAXYS5 MINIDUOS 16GB, GALAXYACE 4 DUOS 4GB. Əр модельдің түрлі түсі гаммасы бар. Смартфон модельдерінің арасындағы ең қолжетімдісі GALAXYACE 4 DUOS 4GB. Бұл модель үшін алдын ала төлем жасау 4 990 теңгені құрайды. Ал ай сайынғы жасалынатын төлем – 2 990 теңге. Бұл сома үшін абонент 12 ай аралығында ай сайын желі ішіндегі қоңырау шалуға 200 минут, 500 СМС жəне 500 Мб көлемінде Интернет-трафигіне ие болады. GALAXYNOTE4 32GB жəне GALAXYALPHALTE 32GB жоғары модельдері үшін

Жетістікке жету жолында Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Алматы қаласына жасаған жұмыс сапары барысында əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде ұйымдастырылған Инновациялық жобалар форумына қатысып, Инновациялық технологиялар паркінің дамуына байланысты жиналысқа төрағалық етті. Президент инновациялық жобалардың өнімділік пен еңбек тиімділігін күрт ұлғайтатындығын ескере отырып, соңғы 5 жылда мемлекет тарапынан бұл саланы қолдау көлемі үш есе өсіп, 50 миллиард теңгеге жеткенін еске салды. Елімізде ғылымизерттеу жəне тəжірибелік-конструкторлық жұмыстарға (ҒЗТКЖ) арналған жиынтық шығыстар 49 миллиардтан 74 миллиард

Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 31 желтоқсанда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулысмен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасымен республикалық меншіктегі нысандарды сатудың орындалуын сəйкестеңдіреді. Сауда-саттықтың ағыл шын əдісімен аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1-лот. Toyota Camry автомашинасы, мем. нөмірі 014 РК05, 2006 ж.ш. Талдықорған қ., Гайдар к-сі, 17. Бастапқы (алғашқы) баға 1 280 560 теңге. Кепілді жарна 192 084 теңге. 2-лот. Toyota Camry автомашинасы, мем. нөмірі 015 РК05, 2006 ж.ш. Талдықорған қ., Гайдар к-сі, 17. Бастапқы (алғашқы) баға 1 229 373 теңге. Кепілді жарна 184 406 теңге. 3-лот. Mercedes Benz S-320 автомашинасы, мем. нөмірі 036 РК05, 1997 ж.ш. Талдықорған қ., Гайдар к-сі, 17. Бастапқы (алғашқы) баға 992 976 теңге. Кепілді жарна 148 974 теңге. 4-лот. Chevrolet Niva-2123 автомашинасы, мем. нөмірі 043 РК05, 2008 ж.ш. Талдықорған қ., Гайдар к-сі, 17. Бастапқы (алғашқы) баға 417 810 теңге. Кепілді жарна 62 672 теңге. 5-лот. Chevrolet Niva-2123 автомашинасы, мем. нөмірі 038 РК05, 2007 ж.ш. Талдықорған қ., Гайдар к-сі, 17. Бастапқы (алғашқы) баға 482 923 теңге. Кепілді жарна 72 439 теңге. 6-лот. Lexus RX-350 а/м, мем. нөмірі 034 РК05, 2006 ж.ш. Талдықорған қ., Гайдар к-сі, 17. Бастапқы (алғашқы) баға 1 454 195 теңге. Кепілді жарна 218 130 теңге. 7-лот. Volkswagen Passat автомашинасы, мем. нөмірі 021 РК05, 2006 ж.ш. Талдықорған қ., Гайдар к-сі, 17. Бастапқы (алғашқы) баға 1 029 693 теңге. Кепілді жарна 154 454 теңге. 8-лот. ВАЗ-21060 автомашинасы, мем. нөмірі В 964 КР, 2003 ж.ш. Қаратал ауданы, Үштөбе стансасы, Момышұлы к-сі, 180. Бастапқы (алғашқы) баға 23 625 теңге. Кепілді жарна 3 544 теңге. 9-лот. ВАЗ-21060 автомашинасы, мем. нөмірі В 988 CW, 2003 ж.ш. Қаратал ауданы, Үштөбе стансасы, Момышұлы к-сі, 180. Бастапқы (алғашқы) баға 169 294 теңге. Кепілді жарна 25 395 теңге. 10-лот. УАЗ-31514 а/м, мем. нөмірі В 513 CВ, 2003 ж.ш. Алакөл ауданы, Достық стансасы, Əлібаев к-сі, 14. Бастапқы (алғашқы) баға 330 992 теңге. Кепілді жарна 49 649 теңге. 11-лот. ВАЗ-21099 автомашинасы, мем. нөмірі В 965 КР, 2003 ж.ш., Алакөл ауданы, Достық ст., Əлібаев к-сі, 14. Бастапқы (алғашқы) баға 257 197 теңге. Кепілді жарна 38 580 теңге. 12-лот. УАЗ-31514 автомашинасы, мем. нөмірі В 969 КР, 2003 ж.ш. Алакөл ауданы, Достық стансасы, Əлібаев к-сі, 14. Бастапқы (алғашқы) баға 36 450 теңге. Кепілді жарна 5 468 теңге. 13-лот. Shevrolet Blaizer автомашинасы, мем. нөмірі 78-87 ТЖ, 1983 ж.ш. Талдықорған қ., Уəлиханов к-сі, 179. Бастапқы (алғашқы) баға 91 520 теңге. Кепілді жарна 13 728 теңге. 14-лот. ВАЗ-21213 автомашинасы, мем. нөмірі В 628 BU, 2004 ж.ш. Талдықорған қ., Алдабергенов к-сі, 86А. Бастапқы (алғашқы) баға 273 475 теңге. Кепілді жарна 41 022 теңге. 15-лот. ГАЗ-3110-101 автомашинасы, мем. нөмірі В 196 DH, 2001 ж.ш., Талдықорған қ., Уəлиханов к-сі, 179. Бастапқы (алғашқы) баға 195 340 теңге. Кепілді жарна 29 301 теңге. 16-лот. ВАЗ-2106 автомашинасы, мем. нөмірі В 518 AS, 1999 ж.ш., Талдықорған қ., Алдабергенов к-сі,

Біздің жаңа ұсыныстарымыз абоненттердің пайдалану тə жірибесін одан əрі жақсартады деген үміттеміз. SAMSUNG смартфондары көпшілік қазақстандықтардың көпшілігі арасында белгілі. Қазіргі таңда, осы девайсты қолдануды ұнататын адамдарға смартфонмен бірге, мобильді Интернет, қоңырау шалу жəне SMS-ке қатысты жоғары сапалы жəне тиімді ұсыныстарымызды жасауға біз қуаныштымыз». «Кселл» бұл смартфонның Қазақстандағы белгілі 5 моделін ұсынады. Олар - GALAXYS5 LTE 16GB, GALAXYNOTE 4 32GB, GALAXYALPHALTE

алдын ала төлем жасау 35 000 теңгені жəне сəйкесінше ай сайын 9990 теңгені құрайды. Бұл модельдерді қолданудағы жасалынған ұсыныстар – желі ішінде лимитсіз сөйлесу, басқа операторларға хабарласуға 100 минут, 1 000 СМС, сонымен қатар бір жылға шарт жасалынған жағдайда, ай сайын берілетін 10 Гб көлеміндегі Интернет-трафигі. Шарт жасасу арқылы «Кселл» салондарында алынған SAMSUNG телефондарына арналған ресми кепілдік сервисі бар. «Кселл» желісінде Интернетті қолдану жоғары қарқынмен артуда. 2014 жылдың 9 ай аралығында мəліметтерді жіберу көлемі 101,6%-ға артты. Бұл уақытта Kcell жəне Аctiv абоненттері Интернеттрафигінің 21 613 687 GB қолданған. 1 Мб үшін орташа құн – 1,2 теңге. Смартфон модельдерін жасауды кеңейту смартфондардың енуін жə не Интернетті қолдануды арттыратынына компания сенімді.

аукцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растайтын болса, онда бастапқы баға белгіленген қадамға артады; 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанының ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, онда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілді деп танылады. Жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бағаны арттырудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион өткізілді деп танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы осы Қағиданың тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдаланып саудасаттық өткізілген күні Тізілімнің вебпорталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукцион өткізілетін жер: Алматы облысы, Талдықорған қаласы, Тəуелсіздік көшесі, 75, 211-бөлме. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты 8 (7282) 27-07-12, 24-2491 телефоны жəне www. gosreestr. kz сайты арқылы білуге болады.

теңгеге дейін артса, соның 30 миллиарды жеке сектор есебінен қаржыландырылғанын жəне патент алу белсенділігі жағынан Қазақстан 141 елдің ішінде 42 орында екендігіне тоқталды. Елбасы осы жиында «Елімізде инновациялық кластерлер қалыптасуда» деп ерекше атап өтті. Қазақстанда екі бірдей инновациялық кластер қалыптасып отырса, оның бірі – Астанада, Назарбаев Университеттің базасында, ал екіншісі – Алматы қаласында, «Инновациялық технологиялар паркі» арнайы экономикалық аймағының негізінде құрылғаны белгілі. Қазіргі таңда «ИТП» АЭАда 2 мыңнан аса адам жұмыс істейтін 158 компания орналасып, олардың өндірген өнімдері 46 миллиард теңгені құрап отыр. Аталмыш форумда Елбасы назарына «ИТП» АЭА-ға кіретін отандық

инновациялық компаниялардың жетістіктері ұсынылды. Атап айтқанда «Kakoalmatygroup», «Мембранналық технологиялар С.А.», «Элтекс Алатау», «Mobiliuz», «Kazakhstan Computer Graphіcs» компанияларының заманауи жобалары қойылған еді. Солардың қатарында Президенттің қызығушылығын тудырған «Global Green Industries» серіктестігінің жер қыртысының тыңайтқыштық қабатын кемелдендіре түсуге негізделген автоматты түрде суару жобасы да бар. Президент Н.Ə.Назарбаевтың халыққа арнаған «Қазақстан жолы-2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ атты Жолдауында айтылған «ғылыми қамтымды экономика» құру мəселесі аясында «Инновациялық технологиялар паркі» арнайы экономикалық аймағының жемісті қызметін көңілге медеу тұттық.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 30 желтоқсанда сағат 10.00-ден бастап 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасымен республикалық меншіктегі нысандарды сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1. «ВАЗ-21214-107» автокөлігі, м/н kz 031 CS 13, 2007 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы, о рналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Түркістан көшесі, 87. Бастапқы бағасы – 707460 теңге. Кепілді жарнасы – 106119 теңге. 2. «ВАЗ-21214» автокөлігі, м/н kz 037 CS 13, 2007 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Түркістан көшесі, 87. Бастапқы бағасы – 979560 теңге. Кепілді жарнасы – 146934 теңге. 3. «ВАЗ-21214-107» автокөлігі, м/н kz 017 CS 13, 2007 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Түркістан көшесі, 87. Бастапқы бағасы – 725600 теңге. Кепілді жарнасы – 108840 теңге. 4. «Toyota Land Cruiser» автокөлігі, м/н kz 048 CS 13, 1996 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Түркістан көшесі, 87. Бастапқы бағасы – 2213080 теңге. Кепілді жарнасы – 331962 теңге. 5. «ВАЗ-21101-125» автокөлігі, м/н kz 045 CS 13, 2007 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Түркістан көшесі, 87. Бастапқы бағасы – 761880 теңге. Кепілді жарнасы – 114282 теңге. 6. «ВАЗ-21214-107» автокөлігі, м/н kz 038 CS 13, 2007 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы орналасқан мекен жайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Түркістан көшесі, 87. Бастапқы бағасы – 707460 теңге. Кепілді жарнасы – 106119 теңге. 7. «ВАЗ-21214-107» автокөлігі, м/н kz 018 CS 13, 2007 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Түркістан көшесі, 87. Бастапқы бағасы – 961420 теңге. Кепілді жарнасы – 144213 теңге. 8. «Toyota Land Cruiser» автокөлігі, м/н kz 011 CS 13, 2000 ж/ш ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Түркістан көшесі, 87. Бастапқы бағасы – 3174500 теңге. Кепілді жарнасы – 476175 теңге. 9. «Сhrysler Pt Cruiser» автокөлігі, м/н kz 036 CS 13, 2002 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Түркістан көшесі, 87. Бастапқы бағасы – 1596320 теңге. Кепілді жарнасы – 239448 теңге. 10. «Skoda Octavio А4» автокөлігі, м/н kz 019 CS 13, 2008 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Түркістан көшесі, 87. Бастапқы бағасы – 1324220 теңге. Кепілді жарнасы – 198633 теңге. 11. «Jaguar S-Type» автокөлігі, м/н kz 041 CS 13, 2001 ж/ш. ҚР Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету

департаментінің Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі балансындағы орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Түркістан көшесі, 87. Бастапқы бағасы – 1560040 теңге. Кепілді жарнасы – 234006 теңге. 12. «Daewoo Nexia Song Gl» автокөлігі, м/н Х 035 FP, 2006 ж/ш. Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы) балансындағы, орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Қазыбек би көшесі, 3. Бастапқы бағасы – 634900 теңге. Кепілді жарнасы – 95235 теңге. 13. «ВАЗ-21140» автокөлігі , м/н Х 492 ОК, 2006 ж/ш. Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы) балансындағы, орналасқан мекен жайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Қазыбек би көшесі, 3. Бастапқы бағасы – 798160 теңге. Кепілді жарнасы – 119724 теңге. 14. «ВАЗ-21070» автокөлігі, м/н Х 634 КР, 2003 ж/ш. Көліктегі ішкі істер департаменті Шымкент станциясындағы ішкі істер желілік басқармасы Арыс станциясындағы желілік полиция бөлімі балансындағы, орналасқан мекенжайы: ОҚО, Арыс қаласы, Қазыбек би көшесі, 2. Бастапқы бағасы – 362800 теңге. Кепілді жарнасы – 54420 теңге. 15. Қойма ғимараты, жалпы алаңы – 350,1 шаршы метр, 1965 ж/с. ҚР АШМ Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитетінің «Фитосанитария» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК ОҚО филиалының балансындағы, орналасқан мекенжайы: ОҚО, Шымкент қаласы, Темірлан тасжолы, н/з. Бастапқы бағасы – 11062694 теңге. Кепілді жарнасы – 1659405 теңге. Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын 2014 жылғы 29 желтоқсанда сағат 10.00-де аяқталады. Кепілді жарна ОҚО бойынша қазынашылық департаментіндегі «Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ мына депозиттік шотына төленеді: ИИК KZ930705012170178006, BIG KKMFKZ2A, ММ коды 2170178, БИН 120240016394. КБЕ-11, КНП-171. Банк қызметтері үшін төлем кепілді жарнаның мөлшеріне кірмейді Қатысушының хабарламада көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін 72 (жетпіс екі) сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсетіп алдын ала Тізілім веб-порталына тіркелуі қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН),толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсетіп Тізілімнің веб-порталында алдын-ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді осы Қағидаға қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде сатылатын нысан бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы

мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінім қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, заңды тұлғалар үшін: жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не заңды тұлғаны мемлекеттік (қайта тіркеу) туралы анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмелерін; шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне орныс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарының электрондық (сканерленген) көшірмелерін ұсынады. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион ережесі: Сауда-саттықтың ағылшын əдісін қолдана отырып аукцион өткізу кезінде жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы алғашқы бағаға тең. 1) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі Қағидада белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі осы Қағидада белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растайтын болса, бастапқы баға белгіленген қадамға артады; 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанының ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып табылады, ал осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілді деп танылады. Жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен электрондық аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бағаны ұлғайтудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион өткізілді деп танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. ОҚО, Шымкент қаласы, Ғ.Иляев көшесі, 24 мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, аукционның жеңімпазы салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып көрсетілген құжаттардың көшірмелерін не болмаса нотариалды куəландырылған көшірмелерін сатушыға ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Жер телімінің құны Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес төленеді. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7252) 2101-59, 21-29-22 телефондары арқылы алуға болады.


13

www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру (Жалғасы. Басы 244-нөмірде). XII. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Қызылорда облысы бойынша департаменті (120021, Қызылорда қаласы, Желтоқсан көшесі, №156а; телефондар: 8 (7242) 23-03-31, 23-06-90; электронды пошта: kyzylorda@abekp.kz) бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: Департаменттің мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлықтың профилактикасы басқармасының мемлекеттік қызметті өткеру бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік). Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызметтің кадр жағдайына мониторинг жасау. «А» корпусындағы мемлекеттік əкімшілік қызметтің кадрлық резервін құру бойынша жұмысқа қатысу; өз құзыреті шеңберінде мемлекеттік қызмет жүйесін жетілдіру бойынша, мемлекеттік қызметшілердің еңбекақы жүйесін жетілдіру бойынша, мемлекеттік қызмет кадрларын мониторингтеу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу, мемлекеттік қызмет мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік қызметшілердің тəлімдемеден өту мəселелері бойынша мемлекеттік органдардың қызметін үйлестіру. Мемлекеттік қызметшілерді даярлауды, біліктілігін арттыруды жəне қайта даярлауды ұйымдастыруды жетілдіру жөніндегі үйлестіру кеңесінің жұмысын ұйымдастыру. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: бөлімнің сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұру тақырыбына жария дəрістерін, білім семинарларын, конкурстарын, дөңгелек үстелдерін жəне басқа да іс-шараларды ұйымдастыру; мемлекеттік қызметшілеріне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері тақырыбына білім беру; анықтамалық, ақпараттық, насихат материалдарын дайындау жəне қоғам арасында тарату; нормативтік-құқықтық база жəне сыбайлас жемқорлықты ескерту (профилактика) туралы қоғамдастықты хабардар ету; сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыпқа мақала жазуға жəне сұхбат беруге, сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыбына фильмдер түсіруге, теле жəне радио бағдарламалар дайындауға көмектесу; интернетконтент жəне əлеуметтік желілерде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша жұмыс жасау; сыбайлас жемқорлық мəселелері бойынша мемлекеттік органдар мен ұйымдармен, азаматтық қоғам институттарымен əріптестіктің түрлі нысандарын орнату, соның ішінде семинар өткізу, тыңдаулар, дөңгелек үстелдер жəне басқа да тақырыптық ісшаралар жүргізу жұмыстарын үйлестіру. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік). Функционалды міндеттері: білім беру мекемелері үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселесі бойынша оқу əдебиетін жəне оқу-əдістемелік құралдарды əзірлеу сұрағын үйлестіру; мемлекеттік қызметкерлерге жəне халыққа сыбайлас жемқорлық тəуекелін анықтау жəне оның профилактикасы бойынша оқу-əдістемелік құралдарын əзірлеу; сыбайлас жемқорлық профилактикасы мəселесі бойынша, соның ішінде азаматтық қоғамды тарту арқылы қызметіне сырттай баға беру механизмдерін əзірлеу жəне жүзеге асыру; сыбайлас жемқорлық деңгейін рейтингтік бағалауды əзірлеу жəне жүргізу. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыруды жəне қоғаммен қарым-қатынас механизмдерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Орталық жəне жергілікті атқарушы органдармен жəне басқа да ұйымдармен басқаратын бағыттар бойынша қарым-қатынас. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің бас сарапшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік, уақытша 2017 жылғы 27 мамырға дейін негізгі қызметшінің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша мемлекеттік органдар мен ұйымдармен, қоғамдық институттармен қарым-қатынас орнату, соның ішінде дəрістер, семинарлар, конкурстар, дөңгелек үстелдер жəне басқа да іс-шаралар ұйымдастыру. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу (профилактикасы) саласында қарым-қатынас жəне ынтымақтастық бойынша қоғамдық кеңестер құруға қатысу; сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне қоғаммен өзара іс-қимыл тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша интернет-контентпен жəне əлеуметтік желілермен жұмыс жасау. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлықтың профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді анықтау жəне талдау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: бөлімнің сыбайлас жемқорлыққа ықпал себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында мемлекеттік органдардың жəне ұйымдардың ұйымдастырушылық-басқару қызметіне талдау жүргізу. Мемлекеттік қызмет, мемлекеттік басқару, сыбайлас тəуекелдің профилактикасы мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне тəуекелдерді анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсету сапасын бағалау жəне бақылау нəтижелерін талдау. Мемлекеттік органдардың жəне ұйымдардың, лауазымды тұлғалардың қызметінде сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін анықтау. Сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін жою (төмендету) бойынша, соның ішінде мемлекеттік қызмет көрсету кезінде ұсыныстарды əзірлеу жұмысына жалпы басшылық ету жəне үйлестіру. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлықтың профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді анықтау жəне талдау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою (төмендету) мақсатында мемлекеттік органдар мен ұйымдардың ұйымдастырушылықбасқару қызметіне талдау жүргізу. Сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін жою (төмендету) үшін ұсыныстар əзірлеу. Мемлекеттік қызметті, мемлекеттік басқаруды жетілдіру, сыбайлас жемқорлық тəуекелінің профилактикасы мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік органдар жəне ұйымдармен олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлық себептері мен жағдайларының пайда болуын жою (төмендету) бойынша қарым-қатынас. Сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне тəуекелін анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсету сапасына баға беру жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың тəртіптік, əкімшілік тəжірибесін жəне сотқа дейінгі тергеудің жалпыланған нəтижелеріне талдау (басқарма құзыреті шегінде). Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін

жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлықтың профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді анықтау жəне талдау бөлімінің бас сарапшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне тəуекелін анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет сапасына баға беру жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының тəртіптік, əкімшілік тəжірибелерінің жəне сотқа дейінгі тергеудің жалпыланған нəтижелерін талдау (басқарма құзыреті шегінде). Мемлекеттік органдардың жəне ұйымдардың, лауазымды тұлғалардың қызметінде сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін анықтау. Сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді, соның ішінде мемлекеттік қызмет көрсету кезіндегіні жою (төмендету) мəселелері бойынша ұсыныстар əзірлеу. Мемлекеттік органдар мен ұйымдармен олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлықтың себептері мен жағдайларын жою (төмендету) бойынша қарым-қатынас. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Департаменттің əкімшілік жұмыс басқармасының басшысы, С-О-3 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: басқарманың құқықтық қамтамасыз ету, персоналмен жұмыс, жоспарлау жəне қаржылықшаруа шылық жұмыс, құпиялық жəне құжат айналымы сұрақтарына жалпы басшылық ету жəне үйлестіру жұмысы; жоспарлық тапсырмалар жəне айлық, тоқсандық жəне жылдық есеп беруді жəне ақпаратты белгіленген нысанда уақтылы жəне сапалы орындауды бақылау; департаменттің аттестаттау, тəртіптік, конкурстық жəне басқа да комиссияларының жұмыстарын ұйымдастыру; департаменттің қызметінің өзекті мəселелері бойынша əдістемелік жəне түсіндірме материал əзірлейді; басқарманың сұрақтары бойынша мемлекеттік органдармен, қоғамдық бірлестіктермен қарым-қатынасты қамтамасыз етеді; Агенттік жəне департамент басшылығы жүктеген басқа да міндеттерді өз құзыреті шегінде атқарады. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Департаменттің Əкімшілік жұмысы басқармасының персоналмен жұмыс бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік). Функционалды міндеттері: департаменттің кадрларға деген, соның ішінде мамандық жəне біліктілік бойынша қажеттілігін талдау жəне жоспарлау. Департаменттің кадрлық құрамын құру. Департаменттің мемлекеттік əкімшілік қызметшілерін аттестаттау, жыл сайынғы бағалауды ұйымдастыру жəне жүргізу. Кадрлардың кəсіби дамуын қамтамасыз ету, соның ішінде қайта даярлау, біліктілікті жетілдіру, тəжірибеден өтуін ұйымдастыру жолы арқылы. Аттестаттау, конкурстық жəне тəртіптік комиссия, мемлекеттік жəне ведомстволық наградалармен марапаттау комиссиясы жəне басқа да кадрлық мəселелер бойынша комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарына мемлекеттік қызметке қабылдану, өткеру жəне жұмыстан кету үрдістерін сақтауды қамтамасыз ету. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Əкімшілік жұмысы басқармасының құпиялық қамтамасыз ету жəне құжат айналымы бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік). Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттер мен функцияларды жүзеге асыруға қатысу. Департаменттің құпиялық жəне құпиясыз іс жүргізуін, мұрағаттық жұмысын жүргізу. Кіріс жəне шығыс құжаттарды қабылдау, өтініштерді тіркеу, департаменттің негізгі жұмысы бойынша бұйықтарды сақтау. Бақылаудағы құжаттарды олардың уақтылы орындалуына, сондай-ақ департаменттің өтініштерді қарауына мониторинг жүргізу. Департаменттегі құжат айналымына, оны қысқарту жəне оңтайландыру бойынша ұсыныстар əзірлеу арқылы талдау жүргізу. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. XIII. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Маңғыстау облысы бойынша департаменті, 130000, Маңғыстау облысы, Ақтау қаласы, 23-шағын аудан, 100үй, анықтама телефоны: 8 (7292) 53-16-00, факс: 50-48-89, e-mail: aktau@abekp.kz, «Б» корпусының бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының Мемлекеттік қызметті өткеру бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызметтің кадр жағдайына мониторинг жасау. «А» корпусындағы мемлекеттік əкімшілік қызметтің кадрлық резервін құру бойынша жұмысқа қатысу; өз құзыреті шеңберінде мемлекеттік қызмет жүйесін жетілдіру бойынша, мемлекеттік қызметшілердің еңбекақы жүйесін жетілдіру бойынша, мемлекеттік қызмет кадрларын мониторингтеу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу, мемлекеттік қызмет мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік қызметшілердің тəлімдемеден өту мəселелері бойынша мемлекеттік органдардың қызметін үйлестіру. Мемлекеттік қызметшілерді даярлауды, біліктілігін арттыруды жəне қайта даярлауды ұйымдастыруды жетілдіру жөніндегі үйлестіру кеңесінің жұмысын ұйымдастыру. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік). Функционалды міндеттері: білім беру мекемелері үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселесі бойынша оқу əдебиетін жəне оқу-əдістемелік құралдарды əзірлеу сұрағын үйлестіру; мемлекеттік қызметкерлерге жəне халыққа сыбайлас жемқорлық тəуекелін анықтау жəне оның профилактикасы бойынша оқу-əдістемелік құралдарын əзірлеу; сыбайлас жемқорлық профилактикасы мəселесі бойынша, соның ішінде азаматтық қоғамды тарту арқылы қызметіне сырттай баға беру механизмдерін əзірлеу жəне жүзеге асыру; сыбайлас жемқорлық деңгейін рейтингтік бағалауды əзірлеу жəне жүргізу. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыруды жəне қоғаммен қарым-қатынас механизмдерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Орталық жəне жергілікті атқарушы органдармен жəне басқа да ұйымдармен басқаратын бағыттар бойынша қарым-қатынас. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің бас сарапшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік – 2015 жылғы 9 наурызға дейін негізгі қызметкердің бала күтімі кезеңіне) Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша мемлекеттік органдар мен ұйымдармен, қоғамдық институттармен қарым-қатынас орнату, соның ішінде дəрістер, семинарлар, конкурстар, дөңгелек үстелдер жəне басқа да іс-шаралар ұйымдастыру. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу (профилактикасы) саласында қарым-қатынас жəне ынтымақтастық бойынша қоғамдық

кеңестер құруға қатысу; сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне қоғаммен өзара іс-қимыл тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Сыбайлас жемқорлыққар қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша интернет-контентпен жəне əлеуметтік желілермен жұмыс жасау. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлықтың профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді анықтау жəне талдау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: бөлімнің сыбайлас жемқорлыққа ықпал себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында мемлекеттік органдардың жəне ұйымдардың ұйым дастырушылық-басқару қызметіне талдау жүргізу. Мемлекеттік қызмет, мемлекеттік басқару, сыбайлас тəуекелдің профилактикасы мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне тəуекелдерді анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсету сапасын бағалау жəне бақылау нəтижелерін талдау. Мемлекеттік органдардың жəне ұйымдардың, лауазымды тұл ғалардың қызметінде сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін анықтау. Сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін жою (төмендету) бойынша, соның ішінде мемлекеттік қызмет көрсету кезінде ұсыныстарды əзірлеу жұмысына жалпы басшылық ету жəне үйлестіру. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлықтың профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді анықтау жəне талдау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік, оның ішінде 1 – уақытша негізгі қызметшінің 2015 жылғы 13 қарашаға дейінгі оқу кезеңіне). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою (төмендету) мақсатында мемлекеттік органдар мен ұйымдардың ұйымдастырушылықбасқару қызметіне талдау жүргізу. Сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін жою (төмендету) үшін ұсыныстар əзірлеу. Мемлекеттік қызметті, мемлекеттік басқаруды жетілдіру, сыбайлас жемқорлық тəуекелінің профилактикасы мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік органдар жəне ұйымдармен олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлық себептері мен жағдайларының пайда болуын жою (төмендету) бойынша қарым-қатынас. Сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне тəуекелін анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсету сапасына баға беру жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың тəртіптік, əкімшілік тəжірибесін жəне сотқа дейінгі тергеудің жалпыланған нəтижелеріне талдау (басқарма құзыреті шегінде). Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік қызмет қызмет көрсету бөлімінің консультанты (Тəртіптік кеңестің хатшылығы), С-О-4 санаты (2 бірлік). Функционалды міндеттері: өз құзыреті шеңберінде департаменттің стратегиялық жəне жедел жоспарының орындалуын қамтамасыз ету; мемлекеттік органдар мен ұйымдардың заңдылықты бұзу туралы ұйғарым жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жəне алдын алу туралы ұсыныстардың орындалуына мониторинг жүргізеді; бөлімнің құзыреті мəселелері бойынша заң актілерін əзірлеуге қатысу; департаменттің жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулеріне, сондайақ, орталық мемлекеттік жəне жергілікті атқарушы органдарының – «Мемлекеттік қызмет көрсету» бағыты бойынша қызметінің тиімділігіне жыл сайын баға беруге қатысады. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Департаменттің Əкімшілік жұмысы басқармасының басшысы, С-О-3 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: басқарманың құқықтық қамтамасыз ету, персоналмен жұмыс, жоспарлау жəне қаржылық-шаруашылық жұмыс, құпиялық жəне құжат айналымы сұрақтарына жалпы басшылық ету жəне үйлестіру жұмысы; жоспарлық тапсырмалар жəне айлық, тоқсандық жəне жылдық есеп беруді жəне ақпаратты белгіленген нысанда уақтылы жəне сапалы орындауды бақылау; департаменттің аттестаттау, тəртіптік, конкурстық жəне басқа да комиссияларының жұмыстарын ұйымдастыру; департаменттің қызметінің өзекті мəселелері бойынша əдістемелік жəне түсіндірме материал əзірлейді; басқарманың сұрақтары бойынша мемлекеттік органдармен, қоғамдық бірлестіктермен қарым-қатынасты қамтамасыз етеді; Агенттік жəне департамент басшылығы жүктеген басқа да міндеттерді өз құзыреті шегінде атқарады. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Əкімшілік жұмысы басқармасының құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: құқықтық жəне нормативтікқұқықтық актілер, бұйрықтар, сондай-ақ, заңдық сипаттағы басқа да құжаттар жобасын əзірлеуді ұйымдастыру. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы ісқимыл органдарының мүдделерін белгіленген тəртіпте сот алдына, сондай-ақ, департаменттің қызметіндегі құқықтық мəселелерді басқа ұйымдарда қарау кезінде ұсынуды қамтамасыз ету. Департаменттің мемлекеттік сатып алулар бойынша келісімшарттары жобаларын əзірлеу жəне олардың заңнама талаптарына сəйкес болуын қамтамасыз ету. Департаменттің аттестаттау, тəртіптік конкурстық жəне басқа да комиссияларының жұмысына қатысу. Департаменттің жəне басқарманың құзыретіне жататын сұрақтар бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының қызметіндегі өзекті мəселелер бойынша əдістемелік жəне түсіндірме материалдарын дайындауды қамтамасыз ету. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Əкімшілік жұмысы басқармасының құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: Құқықтық жəне нормативтікқұқықтық актілерді, бұйрықтарды, сондай-ақ, заңдық сипаттағы басқа да құжаттар жобасын əзірлеуді ұйымдастыру. Аумақтық департаменттің құқықтық мəселелерін қарау бойынша мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының мүдделерін белгіленген тəртіпте сотта қарауды қамтамасыз ету. Жауапты лауазымды тұлғаларды жауаптылыққа тарту жəне оларды жою бойынша ұсыныстар енгізу жəне тиісті сотта қарауға еліктірген негізгі себептері мен жағдайларын анықтау мақсатында департаменттің қатысуымен болған даулардың, талап-арыздардың жай күйін талдау. Департаменттің құзыретіне жататын заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Əкімшілік жұмысы басқармасының персоналмен жұмыс жасау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттер мен функцияларды жүзеге асыруды қамтамасыз ету. Департаменттің кадрлық резервтін құру, сонымен қатар кадрлық қамтамасыз ету мəселесі қызметін үйлестіру. Департаментте

еңбек заңнамасын жəне мемлекеттік жəне құқық қорғау қызметі туралы заңнамаларының орындалуын қамтамасыз ету, мемлекеттік қызметте қызметін өткерумен байланысты шектеулерді, сонымен бірге еңбек режімін жəне шарттарын сақтауды қамтамасыз ету. Департаменттің кадрларға, соның ішінде мамандық жəне біліктілік бойынша қажеттілігін талдау жəне жоспарлау. Кадрлардың кəсіби дамуын қамтамасыз ету, соның ішінде қайта даярлау, біліктілігін арттыру, сонымен қатар кадрларды оқытуды ұйымдастыру жолы арқылы. Мемлекеттік қызметшілерді əлеуметтік жəне құқықтық қорғауды қамтамасыз ету, департамент басшысына оларды көтермелеу жəне ынталандыру бойынша ұсыныстар енгізу. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Департаменттің Əкімшілік жұмысы басқармасының персоналмен жұмыс бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: департаменттің кадрларға деген, соның ішінде мамандық жəне біліктілік бойынша қажеттілігін талдау жəне жоспарлау. Департаменттің кадрлық құрамын құру. Департаменттің мемлекеттік əкімшілік қызметшілерін аттестаттау, жыл сайынғы бағалауды ұйымдастыру жəне жүргізу. Кадрлардың кəсіби дамуын қамтамасыз ету, соның ішінде қайта даярлау, біліктілікті жетілдіру, тəжірибеден өтуін ұйымдастыру жолы арқылы. Аттестаттау, конкурстық жəне тəртіптік комиссия, мемлекеттік жəне ведомстволық наградалармен марапаттау комиссиясы жəне басқа да кадрлық мəселелер бойынша комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарына мемлекеттік қызметке қабылдану, өткеру жəне жұмыстан кету үрдістерін сақтауды қамтамасыз ету. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Əкімшілік жұмысы басқармасының Жоспарлау жəне қаржылық-шаруашылық жұмысы бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: департаменттің бюджеттік өтінішін жəне қаржыландыру жоспарын құрады, аумақтық органдар жəне ведомстволық ұйымдардың бюджеттік өтініштерін жəне қаржыландыру жоспарларын қарастырады, сондай-ақ, оларды департамент басшылығына бекітуге ұсынады. Департаменттің стратегиялық жоспарының «Бюджеттік бағдарлама» тарауын əзірлеуге қатысады. Департаменттің жəне аумақтық бөлімшелердің көлік құралдары жəне басқа да заттарға қажеттілігін қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарына мемлекеттік сатып алулар тəртібін орнатуды жүзеге асыру. Бөлімнің құзыретіне жататын мəселелер бойынша департаменттің құрылымдарымен жəне аумақтық бөлімшелерімен қарым-қатынас. Департамент басшысы белгілеген басқа да міндеттерді орындау. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Əкімшілік жұмысы басқармасының құпиялық қамтамасыз ету жəне құжат айналымы бөлімінің басшысы, С-О4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: департаменттің құпиялық жəне құпия емес іс жүргізуін, мұрағаттық жұмысты жүргізуді ұйымдастыру. Кіріс жəне шығыс құжаттарды қабылдау, өтініштерді тіркеу, Департаменттің негізгі жұмысы бойынша бұйықтарды сақтау. Департаменттегі құжат айналымына, оны қысқарту жəне оңтайландыру бойынша ұсыныстар əзірлеу арқылы талдау жүргізу. Құпиялық режімін қамтамасыз ету. Мемлекеттік құпияларды қорғау саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес құпиялық жəне құпия емес іс жүргізуді қамтамасыз ету. Департаменттің арнайы мұрағатында сақталатын Қазақстан Республикасының ұлттық мұрағат қорындағы құжаттарға мемлекеттік есеп жүргізуді ұйымдастыру (арнайы мұрағат) жəне олардың сақталуын қамтамасыз ету. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Əкімшілік жұмысы басқармасының құпиялық қамтамасыз ету жəне құжат айналымы бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік – 2017 жылғы 4 мамырға дейін уақытша негізгі қызметкердің бала күтімі демалысы кезінде). Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттер мен функцияларды жүзеге асыруға қатысу. Департаменттің құпиялық жəне құпиясыз іс жүргізуін, мұрағаттық жұмысын жүргізу. Кіріс жəне шығыс құжаттарды қабылдау, өтініштерді тіркеу, департаменттің негізгі жұмысы бойынша бұйықтарды сақтау. Бақылаудағы құжаттарды олардың уақтылы орындалуына, сондай-ақ департаменттің өтініштерді қарауына мониторинг жүргізу. Департаменттегі құжат айналымына, оны қысқарту жəне оңтайландыру бойынша ұсыныстар əзірлеу арқылы талдау жүргізу. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. XIV. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Павлодар облысы бойынша департаменті, 140011, Павлодар қаласы, Қамзин көшесі, 37, анықтама телефоны: (7182) 378600, 378602, факс, 378603, e-mail:pavlodar@abekp.kz, «Б» корпусына мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: Тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік қызмет қызмет көрсету бөлімінің басшысы (Тəртіптік кеңестің хатшылығы), С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: хатшылыққа-бөлімге жүктелген қызметтерді ұйымдастыруды, сондай-ақ міндеттер мен функцияларды жүзеге асыруды қамтамасыз етеді; хатшылықбөлімнің қызметкерлерінің атқару жəне еңбек тəртібін сақтауын бақылайды; хатшылық-бөлімнің қызметкерлерінің кəсіби оқуын ұйымдастыру бойынша ұсыныстар енгізеді жəне шешім қабылдайды; жетекшілік ететін бағыттар бойынша мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты қамтамасыз етеді; хатшылыққа-бөлімге түсетін материалдар мен өтініштерді қызметкерлер арасында бөледі; хатшылықбөлімнің өндірісіндегі құжаттар мен тапсырмаларды уақтылы жəне сапалы орындауды қамтамасыз етеді; мемлекеттік қызмет істері, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жəне мемлекеттік қызмет көрсету салаларындағы стратегиялық жəне бағдарламалық құжаттардың əзірленуіне жəне жүзеге асырылуына қатысады; құзыреті шеңберінде Агенттіктің стратегиялық жəне жедел жоспарларының орындалуын қамтамасыз етеді; хатшылық-бөлімнің құзыретіне жататын мəселелер бойынша статистикалық есеп құруды қамтамасыз етеді. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік қызмет қызмет көрсету бөлімінің консультанты (Тəртіптік кеңестің хатшылығы), С-О-4 санаты (3 бірлік). Функционалды міндеттері: өз құзыреті шеңберінде департаменттің стратегиялық жəне жедел жоспарының орындалуын қамтамасыз ету; мемлекеттік органдар мен ұйымдардың заңдылықты бұзу туралы ұйғарым жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жəне алдын алу туралы ұсыныстардың орындалуына мониторинг жүргізеді; бөлімнің құзы реті мəселелері бойынша заң актілерін əзірлеуге қатысу; департаменттің жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулеріне, сондайақ, орталық мемлекеттік жəне жергілікті атқарушы органдарының – «Мемлекеттік қызмет көрсету» бағыты бойынша қызметінің тиімділігіне жыл сайын баға беруге қатысады.

Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік қызмет қызмет көрсету бөлімінің бас сарапшысы (Тəртіптік кеңестің хатшылығы), С-О-5 санаты (1 бірлік) Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жəне мемлекеттік қызмет көрсету салаларында нормативтік-құқықтық жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізеді; бөлім құзыреті шеңберінде мемлекеттік органдар мен ұйымдар қызметінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою бойынша ұсыныстар енгізеді; сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарын жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жəне алдын алу туралы жəне заңдылықты бұзуды жою туралы мемлекеттік органдар мен ұйымдарға енгізілген ұйғарымның орындауына мониторинг жасауды жүзеге асырады. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (4 бірлік). Функционалды міндеттері: білім беру мекемелері үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселесі бойынша оқу əдебиетін жəне оқу-əдістемелік құралдарды əзірлеу сұрағын үйлестіру; мемлекеттік қызметкерлерге жəне халыққа сыбайлас жемқорлық тəуекелін анықтау жəне оның профилактикасы бойынша оқу-əдістемелік құралдарын əзірлеу; сыбайлас жемқорлық профилактикасы мəселесі бойынша, соның ішінде азаматтық қоғамды тарту арқылы қызметіне сырттай баға беру механизмдерін əзірлеу жəне жүзеге асыру; сыбайлас жемқорлық деңгейін рейтингтік бағалауды əзірлеу жəне жүргізу. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыруды жəне қоғаммен қарым-қатынас механизмдерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Орталық жəне жергілікті атқарушы органдармен жəне басқа да ұйымдармен басқаратын бағыттар бойынша қарым-қатынас. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің бас сарапшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша мемлекеттік органдар мен ұйымдармен, қоғамдық институттармен қарым-қатынас орнату, соның ішінде дəрістер, семинарлар, конкурстар, дөңгелек үстелдер жəне басқа да іс-шаралар ұйымдастыру. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу (профилактикасы) саласында қарым-қатынас жəне ынтымақтастық бойынша қоғамдық кеңестер құруға қатысу; сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне қоғаммен өзара іс-қимыл тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Сыбайлас жемқорлыққар қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша интернет-контентпен жəне əлеуметтік желілермен жұмыс жасау. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлықтың профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді анықтау жəне талдау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (3 бірлік). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою (төмендету) мақсатында мемлекеттік органдар мен ұйымдардың ұйымдастырушылықбасқару қызметіне талдау жүргізу. Сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін жою (төмендету) үшін ұсыныстар əзірлеу. Мемлекеттік қызметін, мемлекеттік басқаруды жетілдіру, сыбайлас жемқорлық тəуекелінің профилактикасы мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік органдар жəне ұйымдармен олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлық себептері мен жағдайларының пайда болуын жою (төмендету) бойынша қарым-қатынас. Сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне тəуекелін анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсету сапасына баға беру жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың тəртіптік, əкімшілік тəжірибесін жəне сотқа дейінгі тергеудің жалпыланған нəтижелеріне талдау (басқарма құзыреті шегінде). Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлықтың профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді анықтау жəне талдау бөлімінің бас сарапшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне тəуекелін анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет сапасына баға беру жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының тəртіптік, əкім шілік тəжірибелерінің жəне сотқа дейінгі тергеудің жалпыланған нəтижелерін талдау (басқарма құзыреті шегінде). Мемлекеттік органдардың жəне ұйымдардың, лауазымды тұлғалардың қызметінде сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін анықтау. Сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді, соның ішінде мемлекеттік қызмет көрсету кезіндегіні жою (төмендету) мəселелері бойынша ұсыныстар əзірлеу. Мемлекеттік органдар мен ұйымдармен олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлықтың себептері мен жағдайларын жою (төмендету) бойынша қарым-қатынас. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Əкімшілік жұмыс басқармасының басшысы, С-О-3 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: басқарманың құқықтық қамтамасыз ету, персоналмен жұмыс, жоспарлау жəне қаржылықшаруашылық жұмыс, құпиялық жəне құжат айналымы сұрақтарына жалпы басшылық ету жəне үйлестіру жұмысы; жоспарлық тапсырмалар жəне айлық, тоқсандық жəне жылдық есеп беруді жəне ақпаратты белгіленген нысанда уақтылы жəне сапалы орындауды бақылау; департаменттің аттестаттау, тəртіптік, конкурстық жəне басқа да комиссияларының жұмыстарын ұйымдастыру; департаменттің қызметінің өзекті мəселелері бойынша əдістемелік жəне түсіндірме материал əзірлейді; басқарманың сұрақтары бойынша мемлекеттік органдармен, қоғамдық бірлестіктермен қарым-қатынасты қамтамасыз етеді; Агенттік жəне департамент басшылығы жүктеген басқа да міндеттерді өз құзыреті шегінде атқарады. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Департаменттің Əкімшілік жұмысы басқармасының персоналмен жұмыс бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттер мен функцияларды жүзеге асыруды қамтамасыз ету. Департаменттің кадрлық резервтін құру, сонымен қатар кадрлық қамтамасыз ету мəселесі қызметін үйлестіру. Департаментте еңбек заңнамасын жəне мемлекеттік жəне құқық қорғау қызметі туралы заңнамаларының орындалуын қамтамасыз ету, мемлекеттік қызметте қызметін өткерумен байланысты шектеулерді, сонымен бірге еңбек режімін жəне шарттарын сақтауды қамтамасыз ету. Департаменттің кадрларға, соның (Соңы 14-бетте).


14

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 13-бетте). ішінде мамандық жəне біліктілік бойынша қажеттілігін талдау жəне жоспарлау. Кадрлардың кəсіби дамуын қамтамасыз ету, соның ішінде қайта даярлау, біліктілігін арттыру, сонымен қатар кадрларды оқытуды ұйымдастыру жолы арқылы. Мемлекеттік қызметшілерді əлеуметтік жəне құқықтық қорғауды қамтамасыз ету, департамент басшысына оларды көтермелеу жəне ынталандыру бойынша ұсыныстар енгізу. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Департаменттің Əкімшілік жұмысы басқармасының персоналмен жұмыс бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік). Функционалды міндеттері: департаменттің кадрларға деген, соның ішінде мамандық жəне біліктілік бойынша қажеттілігін талдау жəне жоспарлау. Департаменттің кадрлық құрамын құру. Департаменттің мемлекеттік əкімшілік қызметшілерін аттестаттау, жыл сайынғы бағалауды ұйымдастыру жəне жүргізу. Кадрлардың кəсіби дамуын қамтамасыз ету, соның ішінде қайта даярлау, біліктілікті жетілдіру, тəжірибеден өтуін ұйымдастыру жолы арқылы. Аттестаттау, конкурстық жəне тəртіптік комиссия, мемлекеттік жəне ведомстволық наградалармен марапаттау комиссиясы жəне басқа да кадрлық мəселелер бойынша комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарына мемлекеттік қызметке қабылдану, өткеру жəне жұмыстан кету үрдістерін сақтауды қамтамасыз ету. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Əкімшілік жұмысы басқармасының жоспарлау жəне қаржылық-шаруашылық жұмысы бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: департаменттің бюджеттік өтінішін жəне қаржыландыру жоспарын құрады, аумақтық органдар жəне ведомстволық ұйымдардың бюджеттік өтініштерін жəне қаржыландыру жоспарларын қарастырады, сондайақ, оларды департамент басшылығына бекітуге ұсынады. Депар таменттің стратегиялық жоспарының «Бюджеттік бағдарлама» тарауын əзірлеуге қатысады. Департаменттің жəне аумақтық бөлімшелердің көлік құралдары жəне басқа да заттарға қажеттілігін қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарына мемлекеттік сатып алулар тəртібін орнатуды жүзеге асыру. Бөлімнің құзыретіне жататын мəселелер бойынша департаменттің құрылымдарымен жəне аумақтық бөлімшелерімен қарым-қатынас. Департамент басшысы белгілеген басқа да міндеттерді орындау. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Əкімшілік жұмысы басқармасының құпиялық қамтамасыз ету жəне құжат айналымы бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік). Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттер мен функцияларды жүзеге асыруға қатысу. Департаменттің құпиялық жəне құпиясыз іс жүргізуін, мұрағаттық жұмысын жүргізу. Кіріс жəне шығыс құжаттарды қабылдау, өтініштерді тіркеу, департаменттің негізгі жұмысы бойынша бұйықтарды сақтау. Бақылаудағы құжаттарды олардың уақтылы орындалуына, сондай-ақ департаменттің өтініштерді қарауына мониторинг жүргізу. Департаменттегі құжат айналымына, оны қысқарту жəне оңтайландыру бойынша ұсыныстар əзірлеу арқылы талдау жүргізу. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Екібастұз аумағы бойынша мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының ауданаралық басқармасының құпиялық қамтамасыз ету бөлімінің бас сарапшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттер мен функцияларды жүзеге асыруға қатысу. Департаменттің құпиялық жəне құпиясыз іс жүргізуін, мұрағаттық жұмысын жүргізу. Кіріс жəне шығыс құжаттарды қабылдау, өтініштерді тіркеу, департаменттің негізгі жұмысы бойынша бұйықтарды сақтау. Бақылаудағы құжаттарды олардың уақтылы орындалуына, сондай-ақ департаменттің өтініштерді қарауына мониторинг жүргізу. Департаменттегі құжат айналымына, оны қысқарту жəне оңтайландыру бойынша ұсыныстар əзірлеу арқылы талдау жүргізу. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. XV. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті , 150000, Интернациональная көшесі 60, анықтама телефоны: факс 8(7152) 46-34-68, e-mail: sko@abekp.kz; sko_ok@ abekp.kz, «Б» корпусына бос мемлекеттік əкімшілік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: Əкімшілік жұмысы басқармасының басшысы, С-О-3 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: басқарманың құқықтық қамтамасыз ету, персоналмен жұмыс, жоспарлау жəне қаржылықшаруашылық жұмыс, құпиялық жəне құжат айналымы сұрақтарына жалпы басшылық ету жəне үйлестіру жұмысы; жоспарлық тапсырмалар жəне айлық, тоқсандық жəне жылдық есеп беруді жəне ақпаратты белгіленген нысанда уақтылы жəне сапалы орындауды бақылау; департаменттің аттестаттау, тəртіптік, конкурстық жəне басқа да комиссияларының жұмыстарын ұйымдастыру; департаменттің қызметінің өзекті мəселелері бойынша əдістемелік жəне түсіндірме материал əзірлейді; басқарманың сұрақтары бойынша мемлекеттік органдармен, қоғамдық бірлестіктермен қарым-қатынасты қамтамасыз етеді; Агенттік жəне департамент басшылығы жүктеген басқа да міндеттерді өз құзыреті шегінде атқарады. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік қызмет қызмет көрсету бөлімінің консультанты (Тəртіптік кеңестің хатшылығы), С-О-4 (4 бірлік, соның ішінде 1 бірлік -01.11.2016 ж. дейін негізгі қызметшінің оқу демалысы кезеңінде). Функционалды міндеттері: өз құзыреті шеңберінде департа менттің стратегиялық жəне жедел жоспарының орындалуын қамтамасыз ету; мемлекеттік органдар мен ұйымдардың заңдылықты бұзу туралы ұйғарым жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жəне алдын алу туралы ұсыныстардың орындалуына мониторинг жүргізеді; бөлімнің құзыреті мəселелері бойынша заң актілерін əзірлеуге қатысу; департаменттің жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулеріне, сондай-ақ, орталық мемлекеттік жəне жергілікті атқарушы органдарының – «Мемлекеттік қызмет көрсету» бағыты бойынша қызметінің тиімділігіне жыл сайын баға беруге қатысады. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының мемлекеттік қызметті өткеру бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (3 бірлік). Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызметтің кадр жағдайына мониторинг жасау. «А» корпусындағы мемлекеттік əкімшілік қызметтің кадрлық резервін құру бойынша жұмысқа қатысу; өз құзыреті шеңберінде мемлекеттік қызмет жүйесін жетілдіру бойынша, мемлекеттік қызметшілердің еңбекақы жүйесін жетілдіру бойынша, мемлекеттік қызмет кадрларын

мониторингтеу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныс тар əзірлеу, мемлекеттік қызмет мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік қызметшілердің тəлімдемеден өту мəселелері бойынша мемлекеттік органдардың қызметін үйлестіру. Мемлекеттік қызметшілерді даярлауды, біліктілігін арттыруды жəне қайта даярлауды ұйымдастыруды жетілдіру жөніндегі үйлестіру кеңесінің жұмысын ұйымдастыру. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: білім беру мекемелері үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселесі бойынша оқу əдебиетін жəне оқу-əдістемелік құралдарды əзірлеу сұрағын үйлестіру; мемлекеттік қызметкерлерге жəне халыққа сыбайлас жемқорлық тəуекелін анықтау жəне оның профилактикасы бойынша оқу-əдістемелік құралдарын əзірлеу; сыбайлас жемқорлық профилактикасы мəселесі бойынша, соның ішінде азаматтық қоғамды тарту арқылы қызметіне сырттай баға беру механизмдерін əзірлеу жəне жүзеге асыру; сыбайлас жемқорлық деңгейін рейтингтік бағалауды əзірлеу жəне жүргізу. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыруды жəне қоғаммен қарым-қатынас механизмдерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Орталық жəне жергілікті атқарушы органдармен жəне басқа да ұйымдармен басқаратын бағыттар бойынша қарым-қатынас. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік). Функционалды міндеттері: білім беру мекемелері үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселесі бойынша оқу əдебиетін жəне оқу-əдістемелік құралдарды əзірлеу сұрағын үйлестіру; мемлекеттік қызметкерлерге жəне халыққа сыбайлас жемқорлық тəуекелін анықтау жəне оның профилактикасы бойынша оқу-əдістемелік құралдарын əзірлеу; сыбайлас жемқорлық профилактикасы мəселесі бойынша, соның ішінде азаматтық қоғамды тарту арқылы қызметіне сырттай баға беру механизмдерін əзірлеу жəне жүзеге асыру; сыбайлас жемқорлық деңгейін рейтингтік бағалауды əзірлеу жəне жүргізу. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыруды жəне қоғаммен қарым-қатынас механизмдерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Орталық жəне жергілікті атқарушы органдармен жəне басқа да ұйымдармен басқаратын бағыттар бойынша қарым-қатынас. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің консультанты, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша мемлекеттік органдар мен ұйымдармен, қоғамдық институттармен қарым-қатынас орнату, соның ішінде дəрістер, семинарлар, конкурстар, дөңгелек үстелдер жəне басқа да іс-шаралар ұйымдастыру. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу (профилактикасы) саласында қарым-қатынас жəне ынтымақтастық бойынша қоғамдық кеңестер құруға қатысу; сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне қоғаммен өзара іс-қимыл тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша интернет-контентпен жəне əлеуметтік желілермен жұмыс жасау. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас тəуекелдерді анықтау жəне талдау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою (төмендету) мақсатында мемлекеттік органдар мен ұйымдардың ұйымдастырушылықбасқару қызметіне талдау жүргізу. Сыбайлас жемқорлық тəуекел дерін жою (төмендету) үшін ұсыныстар əзірлеу. Мемлекеттік қызметін, мемлекеттік басқаруды жетілдіру, сыбайлас жемқорлық тəуекелінің профилактикасы мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік органдар жəне ұйымдармен олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлық себептері мен жағдайларының пайда болуын жою (төмендету) бойынша қарым-қатынас. Сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне тəуекелін анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсету сапасына баға беру жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың тəртіптік, əкімшілік тəжірибесін жəне сотқа дейінгі тергеудің жалпыланған нəтижелеріне талдау (басқарма құзыреті шегінде). Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас тəуекелдерді анықтау жəне талдау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою (төмендету) мақсатында мемлекеттік органдар мен ұйымдардың ұйымдастырушылықбасқару қызметіне талдау жүргізу. Сыбайлас жемқорлық тəуекел дерін жою (төмендету) үшін ұсыныстар əзірлеу. Мемлекеттік қызметін, мемлекеттік басқаруды жетілдіру, сыбайлас жемқорлық тəуекелінің профилактикасы мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік органдар жəне ұйымдармен олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлық себептері мен жағдайларының пайда болуын жою (төмендету) бойынша қарым-қатынас. Сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне тəуекелін анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсету сапасына баға беру жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың тəртіптік, əкімшілік тəжірибесін жəне сотқа дейінгі тергеу дің жалпыланған нəтижелеріне талдау (басқарма құзыреті шегінде). Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлықтың профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді алдын алу жəне талдау бөлімінің бас сарапшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне тəуекелін анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет сапасына баға беру жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының тəртіптік, əкімшілік тəжірибелерінің жəне сотқа дейінгі тергеудің жалпыланған нəтижелерін талдау (басқарма құзыреті шегінде). Мемлекеттік органдардың жəне ұйымдардың, лауазымды тұлғалардың қызметінде сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін анықтау. Сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді, соның ішінде мемлекеттік қызмет көрсету кезіндегіні жою (төмендету) мəселелері бойынша ұсыныстар əзірлеу. Мемлекеттік органдар мен ұйымдармен олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлықтың себептері мен жағдайларын жою (төмендету) бойынша қарым-қатынас. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу.

13 желтоқсан 2014 жыл

Департаменттің Əкімшілік жұмысы басқармасының персоналмен жұмыс бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: департаменттің кадрларға деген, соның ішінде мамандық жəне біліктілік бойынша қажеттілігін талдау жəне жоспарлау. Департаменттің кадрлық құрамын құру. Департаменттің мемлекеттік əкімші лік қызметшілерін аттестаттау, жыл сайынғы бағалауды ұйымдастыру жəне жүргізу. Кадрлардың кəсіби дамуын қамтамасыз ету, соның ішінде қайта даярлау, біліктілікті жетілдіру, тəжірибеден өтуін ұйымдастыру жолы арқылы. Аттестаттау, конкурстық жəне тəртіптік комиссия, мемлекеттік жəне ведомстволық наградалармен марапаттау комиссиясы жəне басқа да кадрлық мəселелер бойынша комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарына мемлекеттік қызметке қабылдану, өткеру жəне жұмыстан кету үрдістерін сақтауды қамтамасыз ету. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Бас сарапшы – баспасөз хатшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдары туралы материалдарды, бағдарламаларды, фильмдерді, аудио-бейне жəне полиграфиялық дайындау кезінде бұқаралық ақпарат құралдарымен қарым-қатынасты жүзеге асыру. Бұқаралық ақпарат құралдарында жария ететін ақпараттарды жинау, өңдеу жəне жүйелеуді жүзеге асыру. Ведомствоның қызметі туралы, ұйымдастырушылық жəне басқа да іс-шаралар бойынша дайындалған ақпараттарды электрондық таратуды жүзеге асыру. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. XVI. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті, 160000, Шымкент қаласы, Қазыбек би көшесі, 3, тел./факс 98-14-00, электронды пошта ok.uko@abekp.kz «Б» корпусына бос мемлекеттік əкімшілік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: Əкімішілік жұмыс басқармасының басшысы, С-О-3 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: басқарманың құқықтық қамтамасыз ету, персоналмен жұмыс, жоспарлау жəне қаржылықшаруа шылық жұмыс, құпиялық жəне құжат айналымы сұрақтарына жалпы басшылық ету жəне үйлестіру жұмысы; жоспарлық тапсырмалар жəне айлық, тоқсандық жəне жылдық есеп беруді жəне ақпаратты белгіленген нысанда уақтылы жəне сапалы орындауды бақылау; департаменттің аттестаттау, тəртіптік, конкурстық жəне басқа да комиссияларының жұмыстарын ұйымдастыру; департаменттің қызметінің өзекті мəселелері бойынша əдістемелік жəне түсіндірме материал əзірлейді; басқарманың сұрақтары бойынша мемлекеттік органдармен, қоғамдық бірлестіктермен қарым-қатынасты қамтамасыз етеді; Агенттік жəне департамент басшылығы жүктеген басқа да міндеттерді өз құзыреті шегінде атқарады. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік құқықтық актілерді білу. Бас сарапшы – баспасөз хатшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдары туралы материалдарды, бағдарламаларды, фильмдерді, аудио-бейне жəне полиграфиялық дайындау кезінде бұқаралық ақпарат құралдарымен қарым-қатынасты жүзеге асыру. Бұқаралық ақпарат құралдарында жария ететін ақпараттарды жинау, өңдеу жəне жүйелеуді жүзеге асыру. Ведомствоның қызметі туралы, ұйымдастырушылық жəне басқа да іс-шаралар бойынша дайындалған ақпараттарды электрондық таратуды жүзеге асыру. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік қызмет қызмет көрсету бөлімінің консультанты (Тəртіптік кеңестің хатшылығы), С-О-4 санаты (8 бірлік). Функционалды міндеттері: өз құзыреті шеңберінде департа менттің стратегиялық жəне жедел жоспарының орындалуын қамтамасыз ету; мемлекеттік органдар мен ұйымдардың заңдылықты бұзу туралы ұйғарым жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жəне алдын алу туралы ұсыныстардың орындалуына мониторинг жүргізеді; бөлімнің құзыреті мəселелері бойынша заң актілерін əзірлеуге қатысу; департаменттің жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулеріне, сондай-ақ, орталық мемлекеттік жəне жергілікті атқарушы органдарының – «Мемлекеттік қызмет көрсету» бағыты бойынша қызметінің тиімділігіне жыл сайын баға беруге қатысады. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік қызмет қызмет көрсету бөлімінің бас сарапшысы (Тəртіптік кеңестің хатшылығы), С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жəне мемлекеттік қызмет көрсету салаларында нормативтік-құқықтық жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізеді; бөлім құзыреті шеңберінде мемлекеттік органдар мен ұйымдар қызметінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою бойынша ұсыныстар енгізеді; сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарын жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жəне алдын алу туралы жəне заңдылықты бұзуды жою туралы мемлекеттік органдар мен ұйымдарға енгізілген ұйғарымның орындауына мониторинг жасауды жүзеге асырады. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет өткеру бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (5 бірлік). Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызметтің кадр жағдайына мониторинг жасау. «А» корпусындағы мемлекеттік əкімшілік қызметтің кадрлық резервін құру бойынша жұмысқа қатысу; өз құзыреті шеңберінде мемлекеттік қызмет жүйесін жетілдіру бойынша, мемлекеттік қызметшілердің еңбекақы жүйесін жетілдіру бойынша, мемлекеттік қызмет кадрларын мониторингтеу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу, Мемлекеттік қызмет мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік қызметшілердің тəлімдемеден өту мəселелері бойынша мемлекеттік органдардың қызметін үйлестіру. Мемлекеттік қызметшілерді даярлауды, біліктілігін арттыруды жəне қайта даярлауды ұйымдастыруды жетілдіру жөніндегі үйлестіру кеңесінің жұмысын ұйымдастыру. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет өткеру бөлімінің бас сарапшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік): Функционалды міндеттері: бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасу үшін конкурс туралы ақпаратты бұқаралық ақпарат құралдарына орналастыруға сараптама жүргізу. Мемлекеттік органдардың мемлекеттік əкімшілік əкімшілік лауазымдарына сараптама жүргізу жəне біліктілік талаптарға сəйкестілігін қамтамасыз ету. Мемлекеттік орган дардың мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына ауысу тəртібінде тағайындалу кезінде

келісу жəне құжаттарға сараптама жүргізу. Өз құзыреті шеңберінде мемлекеттік қызмет жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстарды əзірлеу. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: бөлімнің сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұру тақырыбына жария дəрістерін, білім семинарларын, конкурстарын, дөңгелек үстелдерін жəне басқа да іс-шараларды ұйымдастыру; мемлекеттік қызметшілеріне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері тақырыбына білім беру; анықтамалық, ақпараттық, насихат материалдарын дайындау жəне қоғам арасында тарату; нормативтік-құқықтық база жəне сыбайлас жемқорлықты ескерту (профилактика) туралы қоғамдастықты хабардар ету; сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыпқа мақала жазуға жəне сұхбат беруге, сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыбына фильмдер түсіруге, теле жəне радио бағдарламалар дайындауға көмектесу; интернетконтент жəне əлеуметтік желілерде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша жұмыс жасау; сыбайлас жемқорлық мəселелері бойынша мемлекеттік органдар мен ұйымдармен, азаматтық қоғам институттарымен əріптестіктің түрлі нысандарын орнату, соның ішінде семинар өткізу, тыңдаулар, дөңгелек үстелдер жəне басқа да тақырыптық ісшаралар жүргізу жұмыстарын үйлестіру. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (5 бірлік). Функционалды міндеттері: білім беру мекемелері үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселесі бойынша оқу əдебиетін жəне оқу-əдістемелік құралдарды əзірлеу сұрағын үйлестіру; мемлекеттік қызметкерлерге жəне халыққа сыбайлас жемқорлық тəуекелін анықтау жəне оның профилактикасы бойынша оқу-əдістемелік құралдарын əзірлеу; сыбайлас жемқорлық профилактикасы мəселесі бойынша, соның ішінде азаматтық қоғамды тарту арқылы қызметіне сырттай баға беру механизмдерін əзірлеу жəне жүзеге асыру; сыбайлас жемқорлық деңгейін рейтингтік бағалауды əзірлеу жəне жүргізу. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыруды жəне қоғаммен қарым-қатынас механизмдерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Орталық жəне жергілікті атқарушы органдармен жəне басқа да ұйымдармен басқаратын бағыттар бойынша қарым-қатынас. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің бас сарапшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша мемлекеттік органдар мен ұйымдармен, қоғамдық институттармен қарым-қатынас орнату, соның ішінде дəрістер, семинарлар, конкурстар, дөңгелек үстелдер жəне басқа да іс-шаралар ұйымдастыру. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу (профилактикасы) саласында қарым-қатынас жəне ынтымақтастық бойынша қоғамдық кеңестер құруға қатысу; сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне қоғаммен өзара іс-қимыл тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша интернет-контентпен жəне əлеуметтік желілермен жұмыс жасау. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Талдау жəне сыбайлас жемқорлық қатерлерді анықтау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (5 бірлік) Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою (төмендету) мақсатында мемлекеттік органдар мен ұйымдардың ұйымдастырушылықбасқару қызметіне талдау жүргізу. Сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін жою (төмендету) үшін ұсыныстар əзірлеу. Мемлекеттік қызметті, мемлекеттік басқаруды жетілдіру, сыбайлас жемқорлық тəуекелінің профилактикасы мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік органдар жəне ұйымдармен олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлық себептері мен жағдайларының пайда болуын жою (төмендету) бойынша қарым-қатынас. Сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне тəуекелін анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсету сапасына баға беру жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың тəртіптік, əкімшілік тəжірибесін жəне сотқа дейінгі тергеудің жалпыланған нəтижелеріне талдау (басқарма құзыреті шегінде). Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Талдау жəне сыбайлас жемқорлық қатерлерді анықтау бөлімінің бас сарапшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне тəуекелін анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет сапасына баға беру жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының тəртіптік, əкімшілік тəжірибелерінің жəне сотқа дейінгі тергеудің жалпыланған нəтижелерін талдау (басқарма құзыреті шегінде). Мемлекеттік органдардың жəне ұйымдардың, лауазымды тұлғалардың қызметінде сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін анықтау. Сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді, соның ішінде мемлекеттік қызмет көрсету кезіндегіні жою (төмендету) мəселелері бойынша ұсыныстар əзірлеу. Мемлекеттік органдар мен ұйымдармен олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлықтың себептері мен жағдайларын жою (төмендету) бойынша қарым-қатынас. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Əкімшілік жұмыс басқармасының персоналмен жұмыс жасау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттер мен функцияларды жүзеге асыруды қамтамасыз ету. Департаменттің кадрлық резервтін құру, сонымен қатар кадрлық қамтамасыз ету мəселесі қызметін үйлестіру. Департаментте еңбек заңнамасын жəне мемлекеттік жəне құқық қорғау қызметі туралы заңнамаларының орындалуын қамтамасыз ету, мемлекеттік қызметте қызметін өткерумен байланысты шектеулерді, сонымен бірге еңбек режімін жəне шарттарын сақтауды қамтамасыз ету. Департаменттің кадрларға, соның ішінде мамандық жəне біліктілік бойынша қажеттілігін талдау жəне жоспарлау. Кадрлардың кəсіби дамуын қамтамасыз ету, соның ішінде қайта даярлау, біліктілігін арттыру, сонымен қатар кадрларды оқытуды ұйымдастыру жолы арқылы. Мемлекеттік қызметшілерді əлеуметтік жəне құқық тық қорғауды қамтамасыз ету, департамент басшысына оларды көтермелеу жəне ынталандыру бойынша ұсыныстар енгізу. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Əкімшілік жұмыс басқармасының персоналмен жұмыс жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік). Функционалды міндеттері: департаменттің кадрларға деген, соның ішінде мамандық жəне біліктілік бойынша қажеттілігін талдау жəне жоспарлау. Департаменттің кадрлық құрамын құру. Департаменттің мемлекеттік əкімшілік қызметшілерін аттестаттау, жыл сайынғы бағалауды ұйымдастыру жəне жүргізу. Кадрлардың кəсіби дамуын

қамтамасыз ету, соның ішінде қайта даярлау, біліктілікті жетілдіру, тəжірибеден өтуін ұйымдастыру жолы арқылы. Аттестаттау, конкурстық жəне тəртіптік комиссия, мемлекеттік жəне ведомстволық наградалармен марапаттау комиссиясы жəне басқа да кадрлық мəселелер бойынша комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарына мемлекеттік қызметке қабылдану, өткеру жəне жұмыстан кету үрдістерін сақтауды қамтамасыз ету. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Құпиялықты қамтамасыз ету жəне құжат айналымын қамтамасыз ету бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттер мен функцияларды жүзеге асыруға қатысу. Департаменттің құпиялық жəне құпиясыз іс жүргізуін, мұрағаттық жұмысын жүргізу. Кіріс жəне шығыс құжаттарды қабылдау, өтініштерді тіркеу, департаменттің негізгі жұмысы бойынша бұйықтарды сақтау. Бақылаудағы құжаттарды олардың уақтылы орындалуына, сондай-ақ департаменттің өтініштерді қарауына мониторинг жүргізу. Департаменттегі құжат айналымына, оны қысқарту жəне оңтайландыру бойынша ұсыныстар əзірлеу арқылы талдау жүргізу. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; осы санаттағы лауазымдар бойынша міндеттерді орындау үшін қажет нормативтік-құқықтық актілерді білу. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар тізімі: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен нысанға сəйкес толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы №907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік-құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда №6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат (немесе куəландырылған нотариалдық көшiрмесi). 8) қалауы бойынша бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер). Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда Тізімнің 4-тармақшасында көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын Тізімнің 3 жəне 4-тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Əңгімелесуге жіберілген кандидаттар оны кандидаттарды əңгімелесу жіберу туралы хабардар ету күнінен бастап бес жұмыс күн ішінде Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің облыстар, Астана жəне Алматы қалалары бойынша департаменттердің ғимаратында өтеді. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік орган дардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдар дың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлға əңгімелесу басталуына бір жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналмен жұмыс бөліміне тіркеледі. Тіркелу үшін тұлға департаменттің персоналмен жұмыс бөліміне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Департамент басшысының келісімі бойынша конкурс комиссиясының отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде департаменттің қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасының Парламент жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. Конкурстың барлық сатылары туралы ақпарат Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің облыстар, Астана жəне Алматы қалалары бойынша департаменттердің ақпарттық қабырғаларында, баршаға көрінетін жерлерге, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің anticorruption.gov.kz. ресми сайтында орналастырылады. Конкурс өткiзу Қағидалары жəне құжат үлгілері Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы 06-7/32 бұйрығымен бекітілді жəне ресми anticorruption.gov.kz. сайтында жарияланған. Құжаттар Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің облыстар, Астана жəне Алматы қалалары бойынша департаменттердің персоналмен жұмыс бөлімдерінде конкурс өткiзу туралы хабарландырудың соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күн ішінде қағаз түрінде қабылданады немесе электронды поштаға жолданады. Конкурсқа қатысу үшін құжаттарды электрондық пошта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталуға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірілмей береді. Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: С-О-3 cанаты үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтікқұқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. С-О-4, С-О-5 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының конституциялық заңы, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi.


www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Алматы қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті республикалық меншіктегі жылжымайтын мүлік нысандарын сату жөнінде 2014 жылғы 30 желтоқсанда сағат 10.00-ден 17.00-ге дейін www. gosreestr. kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі нысандарды сату ҚР Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес орындалады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукционға республикалық меншіктегі мына нысан қойылады: 1. Toyota corolla маркалы автокөлігі, 2005 ж.ш. м.н. 048CS02, Алматы қ., Қазыбек би көшесі, 66. Баланс ұстаушы – Алматы қаласының сот кеңсесі. Бастапқы (алғашқы) баға – 676 000 теңге, кепілді жарна – 101 400 теңге. Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1. Фольксваген Поло Классик маркалы автокөлігі, 1998 ж.ш. м.н. А020NS, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 2 330 000 теңге, ең төменгі баға – 254 946 теңге, алғашқы баға – 368 000 теңге, кепілді жарна – 69 900 теңге. 2. Фольксваген Поло маркалы автокөлігі, 1998 ж.ш. м.н. А030NS, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 2 330 000 теңге, ең төменгі баға – 254 946 теңге, алғашқы баға – 368 000 теңге, кепілді жарна – 69 900 теңге. 3. Hyundai Sonata 3 маркалы автокөлігі, 1998 ж.ш. м.н. А005NS, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 1 120 000 теңге, ең төменгі баға – 122 549 теңге, алғашқы баға – 224 000 теңге, кепілді жарна – 33 600 теңге. 4. Hyundai Sonata 3 маркалы автокөлігі, 1998 ж.ш. м.н. А010NS, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 1 120 000 теңге, ең төменгі баға – 122 549 теңге, алғашқы баға – 224 000 теңге, кепілді жарна – 33 600 теңге. 5. Volkswagen Polo classic маркалы автокөлігі, 1998 ж.ш. м.н. А205АК, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 1 120 000 теңге, ең төменгі баға – 122 549 теңге, алғашқы баға – 224 000 теңге, кепілді жарна – 33 600 теңге. 6. Фольксваген Поло Классик маркалы автокөлігі, 1998 ж.ш. м.н. А050NS, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 2 330 000 теңге, ең төменгі баға – 254 946 теңге, алғашқы баға – 466 000 теңге, кепілді жарна – 69 900 теңге. 7. Фольксваген Поло Классик маркалы автокөлігі, 1998 ж.ш. м.н. А031NS, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 2 345 000 теңге, ең төменгі баға – 256 588 теңге, алғашқы баға – 469 000 теңге, кепілді жарна – 70 350 теңге. 8. Volkswagen Polo classic маркалы автокөлігі, 1998 ж.ш. м.н. А206AK, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 1 185 000 теңге, ең төменгі баға – 129 662 теңге, алғашқы баға – 237 000 теңге, кепілді жарна – 35 550 теңге. 9.Volkswagen Polo маркалы автокөлігі, 1998 ж.ш. м.н. А039BN, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 1 185 000 теңге, ең төменгі баға – 129 662 теңге, алғашқы баға – 237 000 теңге, кепілді жарна – 35 550 теңге. 10. Паз-3205 маркалы автокөлігі, 1996 ж.ш. м.н. А047NS, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 1 065 000 теңге, ең төменгі баға – 116 531 теңге, алғашқы баға – 213 000 теңге, кепілді жарна – 31 950 теңге. 11. Газ-322132 маркалы автокөлігі, 2001 ж.ш. м.н. Z734RA, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 1 275 000 теңге, ең төменгі баға – 139 509 теңге, алғашқы баға – 255 000 теңге, кепілді жарна – 38 250 теңге. 12. Ваз-21074 маркалы автокөлігі, 2002 ж.ш. м.н. А891СЕ, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 1 020 000 теңге, ең төменгі баға – 111 607 теңге, алғашқы баға – 204 000 теңге, кепілді жарна – 30 600 теңге. 13. Ваз-21093 маркалы автокөлігі, 2002 ж.ш. м.н. А190СЕ, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 615 000 теңге, ең төменгі баға – 67 293 теңге, алғашқы баға – 123 000 теңге, кепілді жарна – 18 450 теңге. 14. Ваз-21102 маркалы автокөлігі, 2002 ж.ш. м.н. А743CD, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 805 000 теңге, ең төменгі баға – 88 082 теңге, алғашқы баға – 161 000 теңге, кепілді жарна – 24 150 теңге. 15. Ваз-21120 маркалы автокөлігі, 2002 ж.ш. м.н. А016СН, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 735 000 теңге, ең төменгі баға – 80 423 теңге, алғашқы баға – 147 000 теңге, кепілді жарна – 22

050 теңге. 16. Ваз-21150 маркалы автокөлігі, 2002 ж.ш. м.н. А137СН, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 1 315 000 теңге, ең төменгі баға – 143 886 теңге, алғашқы баға – 263 000 теңге, кепілді жарна – 39 450 теңге. 17. Ваз-21074 маркалы автокөлігі, 2002 ж.ш. м.н. А890СЕ, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 740 000 теңге, ең төменгі баға – 80 970 теңге, алғашқы баға – 148 000 теңге, кепілді жарна – 22 200 теңге. 18. Ваз-21120 маркалы автокөлігі, 2002 ж.ш. м.н. А015СН, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 735 000 теңге, ең төменгі баға – 80 423 теңге, алғашқы баға – 147 000 теңге, кепілді жарна – 22 050 теңге. 19. Зил-431410 маркалы автокөлігі, 1992 ж.ш. м.н. А1809АТН, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 735 000 теңге, ең төменгі баға – 110 320 теңге, алғашқы баға – 209 804 теңге, кепілді жарна – 31 471 теңге. 20. Ваз-21102 маркалы автокөлігі, 2002 ж.ш. м.н. А799CD, Алматы қ., Байзақов к-сі, 275А. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті. Бастапқы баға – 345 000 теңге, ең төменгі баға – 37 750 теңге, алғашқы баға – 69 000 теңге, кепілді жарна – 10 350 теңге. Сауда-саттықтың ағылшын əдісін қолдана отырып аукцион өткізу кезінде жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы алғашқы бағаға тең. Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен басталады жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат қалғанда аяқталады. Кепілді жарна Алматы қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік есепшотына төленеді: БСН – 120340013492, ЖСК – KZ 250705012170180006 ҚР Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитетіне, БСК ККМFKZ2A, мекеме коды – 2170180, бенефициар коды – 11, КНП – 171 (кепілді жарна мөлшеріне банктік қызмет төлемі кірмейді). Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату нысаны бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Қатысушының хабарламадағы көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына саудасаттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Аукционға қатысушы кепілді жарнаны қайтару үшін сауда-саттық ұйымдастырушыға ағымдағы есепшоттың барын растайтайтын банк анықтамасының түпнұсқасын өткізуі қажет. Аукционға қатысу үшін мыналарды: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail). Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында толтырып тіркелу қажет. Аукцион жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстырып тексеру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; 2) заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырып тексерілгеннен кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілімнің веб-порталы үш минут ішінде өтінім берілген сату нысаны бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілімнің дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізеді. Қатысушының көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның сауда-саттық басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталының өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілімнің дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəліметтер болған жағдайда, Тізілімнің веб-порталы өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға

жіберуді жүзеге асырады. Тізілімнің дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім веб-порталы қатысушының өтінімін кері қайтарады. Тізілімнің веб-порталы автоматты тексеру нəтижелері бойынша Тізілімнің веб-порталында көрсетілген қатысушының электронды мекенжайына өтінім қабылдау не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жібереді. Аукционға жіберілген қатысушыға Тізілімнің веб-порталы беретін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Аукционға қатысушылар аукционға бір сағат қалғанда аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана уақытымен, сонымен қатар аукцион залында жекешелендірілген нысанның бастапқы (алғашқы) бағасын автоматты түрде орналастыруымен басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион: 1) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі осы Қағиданың тармағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру нысаны бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі осы Қағиданың тармағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растайтын болса, бастапқы баға белгіленген қадамға артады. 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанының ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, онда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілді деп танылады Жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бағаны ұлғайтудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион өткізілді деп танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде мына мекенжайда қол қойылады: Алматы қаласы, Достық даңғылы, 134, 206-бөлме. Аукцион жеңімпазы сатушыға сатып алу-сату шартына қол қойған кезде өтінімге тіркелген құжаттардың тұпнұсқаларын не нотариатта куəлан дырылған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары са лыстырып тексерілгеннен кейін бір жұмыс сағаты ішінде қай тарылады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы осы Қағиданың тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты 8 (727) 313-07-85 телефоны жəне www. gosreestr. kz. сайты арқылы білуге болады.

15

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Маңғыстау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 30 желтоқсанда (Астана уақытымен) сағат 11.00ден бастап www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі нысандарды сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасымен жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: Теңгерім ұстаушысы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің «Маңғыстау облысы бойынша департаменті» ММ. Лот № 1. Ваз-21122 автомашинасы, м/н R 030 NS, 2002 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 24-шағын аудан, № 3 ғимарат. Бастапқы бағасы – 2 140 950 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 64 229 теңге. Лот № 2. Ваз-21099 автомашинасы, м/н R 022 NS, 2002 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 24-шағын аудан, № 3 ғимарат. Бастапқы бағасы – 1 622 230 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 48 667 теңге. Лот № 3. Ваз-21093 автомашинасы, м/н R 024 NS, 2002 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 24-шағын аудан, № 3 ғимарат. Бастапқы бағасы – 1 798 400 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 53 952 теңге. Теңгерім ұстаушысы – «Маңғыстау облысы бойынша экология департаменті» ММ. Лот № 4. Ваз-21213 автомашинасы, м/н 906AD12, 2002 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 1-шағын аудан, №1 ғимарат. Бастапқы бағасы – 543 955 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 16 319 теңге. Лот № 5. ГАЗ-3110 автомашинасы, м/н 905AD12, 1999 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 1-шағын аудан, №1 ғимарат. Бастапқы бағасы – 481 305 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 14 440 теңге. Теңгерім ұстаушысы – «Маңғыстау облысы бойынша кедендік бақылау департаменті» ММ. Лот № 6. Ваз-21704 автомашинасы, м/н R 035 KK, 2003 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 31«А»-шағын аудан, № 5 ғимарат. Бастапқы бағасы – 917 550 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 27 527 теңге. Лот № 7. Skoda Octavia А4 автомашинасы, м/н R 011 KK, 2005 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 31 «А»шағын аудан, № 5 ғимарат. Бастапқы бағасы – 6 596 575 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 197 898 теңге. Теңгерім ұстаушысы – «Жер кадастры ғылыми-өндірістік орталығы» ШЖҚ РМК. Лот № 8. УАЗ-39094 автомашинасы, м/н R 024 AY, 2000 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 23-шағын аудан, № 103 ғимарат. Бастапқы бағасы – 2 312 225 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 69 367 теңге. Лот № 9. Газ-3110 411 автомашинасы, м/н R 816 BA, 2003 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 23-шағын аудан, № 103 ғимарат. Бастапқы бағасы – 1 107 175 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 33 216 теңге. Лот № 10. Уаз-31512 автомашинасы, м/н R 154 AF, 1996 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 23-шағын аудан, № 103 ғимарат.

Бастапқы бағасы – 958 655 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 28 760 теңге. Теңгерім ұстаушысы – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің «Маң ғыстау облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Лот № 11. Ваз-21213-110-00 автомашинасы, м/н R 982 BY, 2003 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 23-шағын аудан, № 39 ғимарат. Бастапқы бағасы – 734 040 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 22 022 теңге. Теңгерім ұстаушысы – «Маңғыстау облысының прокуратурасы» ММ. Лот № 12. Skoda Octavia А4 автомашинасы, м/н R 017 PR, 2007 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 15-шағын аудан. Бастапқы бағасы – 5 223 920 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 156 718 теңге. Теңгерім ұстаушысы – Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің «Өңірлік əскери госпиталі» ММ. Лот № 13. ГАЗ-66 11 автомашинасы, м/н R 623 NS,1989 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 22-шағын аудан. Бастапқы бағасы – 3 633 500 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 109 005 теңге. Теңгерім ұстаушысы – «Республикалық ветеринариялық зертхана» ШЖҚ РМК. Лот № 14. ВАЗ-21060 автомашинасы, м/н R 311 AY, 1999 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, Приозерный көшесі, 3. Бастапқы бағасы – 409 840 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 12 296 теңге. Лот № 15. ГАЗ-3110 411 автомашинасы, м/н R 889 AY, 2002 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, Приозерный көшесі, 3. Бастапқы бағасы – 1 198 930 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 35 968 теңге. Теңгерім ұстаушысы – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитетінің «Маңғыстау облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Лот № 16. Ваз-21213 11000 автомашинасы, м/н R 579 AX, 2003 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 23-шағын аудан, № 39 ғимарат. Бастапқы бағасы – 1 761 695 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 52 851 теңге. Теңгерім ұстаушысы – «Маңғыстау облысы бойынша салық департаменті» ММ. Лот № 17. ГАЗ-322132-24 автомашинасы, м/н R 627 AY, 2001 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қаласы, 4-шағын аудан, № 12 ғимарат. Бастапқы бағасы – 1 288 240 теңге. Ең төменгі баға – белгіленбеген. Кепілді жарна – 38 648 теңге. Электрондық аукционға қа тысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне электрондық аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарнаны төлеу деректемелері: Маңғыстау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің депозиттік шоты, ЖСК № KZ980705012170175006, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитетінде, БСН 120240022666, төлем тағайындау коды 171, Кбе 11, мекеме коды 2170175, БСК KKMFKZ2A, төлем тағайындалуы:

аукционға қатысу кепілді жарнасы (кепілді жарна мөлшеріне банк қызметінің төлемі кірмейді). Қатысушыларға кепiлдi жарнаның кез келген санын енгiзуге жол беріледі, бұл ретте бір кепілді жарна қатысушыға ол бойынша сауда-саттыққа қатысу үшін осы кепілді жарнаны төлеген жекешелендіру нысанын сатып алу құқын береді. Департаменттің депозиттік есепшотына кепілді жарналардың уақтылы түсуі мақсатында кепілді жарнаны өтінім қабылдау аяқталуға дейін үш күн бұрын төлеу ұсынылады. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсетіп Тізілім веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсетіп Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді осы Қағидаға қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату нысаны бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Назар аударыңыз! Қатысу шының осы Қағиданың 23-1 жəне 23-2-тармақтарында көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінім қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінім қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімі кері қайтарылады. Автоматты түрдегі тексеру нəтижелері бойынша Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімінде көрсетілген электронды мекенжайына өтінім қабылдау туралы электрондық хабарлама не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жіберіледі. Аукционға жіберілген қатысушыға Тізілім веб-порталында берілетін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Сатушы аукционға қатысудан

жазбаша нысанда не электрондық құжат нысанында бас тартқан қатысушының аукцион нөмірін оны өткізуге дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей жояды. Электрондық аукционға қатысушылар электрондық аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Электрондық аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы осы Қа ғиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Осы Қағиданың 36-4-тармағының төртінші бөлігінде, 36-5-тармағында , 36-7-тармағының 1) тармақшасында жəне 36-8-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген жағдайларда сатушы Тізілімнің веб-порталынан басып шығарылатын аукционның өткізілмегені туралы актіге қол қояды. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бағаны ұлғайтудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен электрондық аукцион өткізілді деп танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион нəтижелері электрондық аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдаланып электрондық аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Электрондық аукцион нəтижелері туралы хаттама электрондық аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Ақтау қаласы, 9-шағын аудан, 23-ғимарат мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, электрондық аукционның жеңімпазы салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып көрсетілген құжаттардың көшірмелерін не болмаса нотариалды куəландырылған көшірмелерін сатушыға ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7292) 421657 телефоны арқылы алуға болады.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Астана қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 6 қаңтарда сағат 15.00-де мемлекеттік республикалық мүлік нысандарын мүліктік жалға беру жөнінде тендер өткізу туралы хабарлайды Мекенжайы: Астана қаласы, Əуезов к-сі, 14-үй. Тендерге қойылады: №1 лот – «Қазақстан Республикасы Президентінің Іс басқармасы» ММ теңгеріміндегі Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8-үй мекенжайында орналасқан жалпы алаңы 6440,1 ш.м. (пайдалы ауданы – 3835,1 ш.м. қосалқы ауданы – 2605,0 ш.м.) нысанға кіру рұқсаты шектеулі кеңсе үй-жайы (екінші рет қойылады); №2 лот – «Резерв» РМК «Автоматика» филиалының теңгеріміндегі Астана қаласы, Өндіріс көшесі, 41 мекенжайында орналасқан № 1,2,3,4,5,6,7,8 резервуарлары (əрқайсысы 2500 тонналық). №1 лот бойынша – бастапқы жалдау ақысы айына 13 641 823 теңге; №2 лот бойынша – бастапқы жалдау ақысы айына 176 978 теңге. Мүліктік жалдау (жалға алу) ақысына коммуналдық қызметтер үшін төлемдер, ағымдағы жəне күрделі жөндеуге аударымдар, нысанға қызмет көрсеткені үшін төлемдер қосылмайды. Бұларды жалға алушы тікелей ведомстволық күзетке, пайдалану, коммуналдық, санитариялық жəне басқа да қызметтерге төлейді. Мүлікті жалға беру шартын жасау мерзімі одан əрі ұзарту мүмкіндігімен 1 жыл. Тендер талаптары: 1. Бастапқы жалдау ақысынан төмен емес жалға төлеу ақысы бойынша ұсыныстар; 2. Жалға алу уақытына нысандардың пайдалану бейінін сақтау; 3. Əкімшілік ғимаратына кіру режімін сақтау; 4. Жалдау нысанының қалыпты техникалық пайдалану жағдайында сақталуын қамтамасыз ету.

28.08.2014 жылы қайтыс болған Умбетов Ерболат Остемировичтің мұрагерлігі ашылуына байланысты Астана қ., Сығанақ к-сі, 10, ВП 19, 510545, 87014041414 телефондары арқылы нотариус Б.С.Нуралиеваға хабарласуды сұраймыз.

Тендер жеңімпазын таңдау өлшемі: Нысан үшін жалдау ақысының ең жоғары сомасын ұсынған жəне тендерлік құжаттамада қамтылған барлық талаптарға сай келетін тендерге қатысушы тендер жеңімпазы деп танылады. Қатысушылар ұсынған жалдау төлемінің сомалары сəйкес келген (тең болған) жағдайда, тендер комиссиясының шешімі бойынша тендерге қатысуға өтінімі бұрын тіркелген тендерге қатысушы тендер жеңімпазы болып табылады. Тендерді өткізу ережесі: Тендер өтетін күні отырыста тендер комиссиясы тендерге қатысушылардың ұсыныстары бар ішкі конверттерді ашады жəне олардың ұсыныстарын жариялайды. Конверттерді ашу алдында комиссия олардың бүтіндігін тексереді, бұл ішкі конверттерді ашу хаттамасында тіркеледі. Конверттерді ашу жəне ұсыныстарды жариялау кезінде тендерге қатысушылар немесе олардың уəкілетті өкілдері қатыса алады. Тендердің қатысушысы ретінде тіркелу үшін мына құжаттарды ұсыну қажет: 1) үмiткердiң тендерге қатысуға келiсiмiн жəне оның тендер шартын орындау мен шарт жасау жөнiндегi мiндеттемелерiн қамтитын тендерге қатысуға өтiнiмдi; 2) желiмделген конвертте тендер шарты бойынша ұсыныстарды; 3) заңды тұлғалар үшiн – салыстыру үшiн мiндеттi түрде түпнұсқасын ұсына отырып, заңды тұлғаны мемлекеттiк тiркеу (қайта тiркеу) туралы анықтаманың немесе куəлiктiң, құрылтай құжаттардың (құрылтай

шарты мен жарғы) көшірмелерін немесе көрсетiлген құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерiн; дара кəсіпкер үшін – салыстыру үшін міндетті түрде түпнұсқасын ұсына отырып, дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің, жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, азаматтарды тіркеу кітабының (мекенжай анықтамасының) көшірмелерін немесе көрсетілген құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін; жеке тұлғалар үшін – салыстыру үшін міндетті түрде түпнұсқасын ұсына отырып, жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, азаматтарды тіркеу кітабының (мекенжай анықтамасының) көшірмелерін немесе көрсетілген құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін; 4) акционерлiк қоғамдар үшiн – бағалы қағаздарды ұстаушылардың тiзiлiмiнен үзiндi-көшiрменi; жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктер үшiн – серiктестiкке қатысушылар тiзiлiмiнен үзiндi-көшiрменi (серiктестiкке қатысушылардың Тiзiлiмi жүргiзiлген жағдайда); 5) шетелдік заңды тұлғалар үшін – қазақ жəне орыс тілдеріне нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарын; 6) кепiлдi жарнаның аударылғанын растайтын төлем тапсырмасының көшiрмесiн; 7) салық органының қатысушының салықтық берешегi жоқ екенi туралы өтінім берілген кезге дейінгі бір айдан кешіктірілмей берілген анықтамасын; 8) екінші деңгейдегі банкте ағымдағы

Айткулов Мади Муратовичтің атына берілген ҰБТ сертификаты жоғалуына байланысты жарамсыз деп танылсын.

Жумадилов Бакытжан Бекасымовичке Т.Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университтеті берген ЖБ №0272517 дипломы мен қосымшасы жəне ЖООК-М №0003076 дипломы мен қосымшасы жоғалуына байланысты жарамсыз деп танылсын.

шоттың бар екендігін растайтын анықтаманы ұсынуы қажет. Өтінімді қабылдау жалға берушінің атына тігілген түрде, парақтарына нөмір қойылған жəне соңғы бетіне қол қойып, мөр басылған құжаттарды (жеке тұлға үшін, егер мұндай мөр бар болса) ұсынылған кезде жүргізіледі. Өтінімдер қабылдау ақпараттық хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне 2014 жылғы 5 қаңтарда сағат 15.00-де аяқталады. Кепілді жарналар Астана қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің – БСК KZ880705012170181006, БЖК KKMFKZ2A, БСН 120340010824, ҚР ҚМ Қазынашылық комитетінің банкі, ТБЖ-171, ММ коды 2170181 есепшотына енгізіледі. №1 лот бойынша – кепілді жарнаның мөлшері 7 179 907 теңге; №2 лот бойынша – кепілді жарнаның мөлшері 176 978 теңге. Тендер өткізу тендерге қатысу үшін өтінімдер мен тендерлік құжаттамалардың топтамасын қабылдау мына мекенжайда жүргізіледі: Астана қаласы, Əуезов көшесі, 14үй, №2 бөлме. Құжаттарды қабылдау жəне тендерге қатысушыларды тіркеу тендер өткізу туралы хабарлама жарияланған күннен бастап жүр гізіледі жəне тендер өткізуге дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Тендер өткізу жөніндегі қосымша ақпаратты 8 (7172) 32-73-23, 32-89-20 телефондары арқылы немесе www. gosreestr.kz сайтынан алуға болады.

ТОО «Казахский научно-исследовательский институт рыбного хозяйства» извещает всех заинтересованных лиц об уменьшение своего уставного капитала.


16

www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 31 желтоқсанда (Астана уақытымен) сағат 12.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің вебпорталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде №18 электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі нысандарды сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына (бұдан əрі – Қағида) сəйкес жүзеге асырылады. Cауда-саттықтың голланд əдісі мен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1. 2006 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 562АВ06, Уаз-396259 автокөлігі. Атырау облысы, Мақат ауданы, Мақат кенті. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігінің «Атырау облыстық санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 435 000 теңге. Алғашқы бағасы – 287 000 теңге. Төменгі бағасы – 157 016 теңге. Кепілді жарна – 43 050 теңге. 2. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 520АВ06, Ваз-21041 автокөлігі. Атырау қаласы, Гурьев көшесі, 7а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігінің «Атырау облыстық санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 505 500 теңге. Алғашқы бағасы – 301 100 теңге. Төменгі бағасы – 164 730 теңге. Кепілді жарна – 45 165 теңге. 3. 2008 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 554АВ06, Уаз-396259 автокөлігі. Атырау қаласы, Гурьев көшесі, 7а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігінің «Атырау облыстық санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Алғашқы бағасы – 4 009 500 теңге. Бастапқы бағасы – 801 900 теңге. Төменгі бағасы – 438 715 теңге. Кепілді жарна – 120 285 теңге. 4.2011 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е714ВҮ, Lada-21214 автокөлігі. Атырау қаласы, Лесхоз шағын ауданы, 49 а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің «Атырау облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Бастапқы бағасы – 4 550 000 теңге. Алғашқы бағасы – 910 000 теңге. Төменгі бағасы – 497 856 теңге. Кепілді жарна – 136 500 теңге. 5.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 353АА06, Ваз-21154 автокөлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 610 500 теңге. Алғашқы бағасы – 322 100 теңге. Төменгі бағасы – 176 219 теңге. Кепілді жарна – 48 315 теңге. 6.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 347АА06, Ваз-21154 автокөлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 885 500 теңге. Алғашқы бағасы – - 177 100 теңге. Төменгі бағасы – 96 891 теңге. Кепілді жарна – 26 565 теңге. 7.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 475АА06, Ваз-21230 автокөлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 639 000 теңге. Алғашқы бағасы – 327 800 теңге. Төменгі бағасы – 179 338 теңге. Кепілді жарна – 49 170 теңге. 8.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 358АА06, Ваз-21074 автокөлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 031 500 теңге. Алғашқы бағасы – 206 300 теңге. Төменгі бағасы – 112 866 теңге. Кепілді жарна – 30 945 теңге. 9.2008 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 367АА06, Ваз-21214 автокөлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 250 500 теңге. Алғашқы бағасы – 250 100 теңге. Төменгі бағасы – 136 828 теңге. Кепілді жарна – 37 515 теңге. 10.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 349АА06, Ваз-21041 автокөлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 208 500 теңге. Алғашқы бағасы – 241 700 теңге. Төменгі бағасы – 132 233 теңге. Кепілді жарна – 36 255 теңге. 11.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 364АА06, Ваз-21041 автокөлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы 1 468 500 теңге. Алғашқы бағасы – 293 700 теңге. Төменгі бағасы – 160 682 теңге. Кепілді жарна – 44 055 теңге. 12.2005 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 366АА06, Ваз-2123 автокөлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 879 500 теңге. Алғашқы бағасы – 375 900 теңге. Төменгі бағасы – 205 653 теңге. Кепілді жарна – 56 385 теңге. 13.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі E122РК, Ваз-31105-100 автокөлігі. Атырау қаласы, Тайманов көшесі, 1а. Баланс ұстаушы – Қазақстан

Республикасы Бəсекелестікті қорғау агенттігі «Атырау облысы бойынша монополияға қарсы инспекциясы» ММ. Бастапқы бағасы – 4 510 000 теңге. Алғашқы бағасы – 902 000 теңге. Төменгі бағасы – 493 480 теңге. Кепілді жарна – 135 300 теңге. 14.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е072BZ, Nissan Qashqai автокөлігі жəне қосалқы бөлшектері. Атырау қаласы, Абай көшесі, 10а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті «Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ. Бастапқы бағасы – 11 515 000 теңге. Алғашқы бағасы – 2 303 000 теңге. Төменгі бағасы – 1 259 960 теңге. Кепілді жарна – 345 450 теңге. Артқы қалып 2876,01, Шарлық 0220 – J – 31, Алдыңғы қалып 5611421, Алдыңғы оң жақ бəсеңдеткіш 339196, Алдыңғы тежеуіш дискі DT 40206JD00A, Артқы тежеуіш дискі J3311047, Сол жақ рульдік ұштама N901, Оң жақ рульдік ұштама N902, Жуғыш багы 28910-JD000. 15.2002 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі E026АW, Ваз 21213 автокөлігі. Атырау қаласы, Азаттық даңғылы, 96 Б. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Тіркеу жəне құқықтық көмек көрсету комитетінің «Атырау облысы бойынша жылжымайтын мүлік жөніндегі орталығы» РМҚК. Бастапқы бағасы – 1 257 500 теңге. Алғашқы бағасы – 251 500 теңге. Төменгі бағасы – 137 594 теңге. Кепілді жарна – 37 725 теңге. 16.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 036CS06, Ваз-21214 автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) «Атырау облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы – 1 976 500 теңге. Алғашқы бағасы – 395 300 теңге. Төменгі бағасы – 216 267 теңге. Кепілді жарна – 59 295 теңге. 17.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 029CS06, Газ31105-100 автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) «Атырау облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы – 2 449 000 теңге. Алғашқы бағасы – 489 800 теңге. Төменгі бағасы – 267 967 теңге. Кепілді жарна – 73 470 теңге. 18.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 034CS06, Газ322131-95 автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қа зақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) «Атырау облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы – 2 782 000 теңге. Алғашқы бағасы – 556 400 теңге. Төменгі бағасы – 304 404 теңге. Кепілді жарна – 83 460 теңге. 19.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 024CS06, Газ31105-501 автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қа зақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) «Атырау облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы – 3 642 000 теңге. Алғашқы бағасы – 728 400 теңге. Төменгі бағасы – 398 504 теңге. Кепілді жарна – 109 260 теңге. 20.2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 030CS06, Газ31105-801 автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) «Атырау облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы – 3 797 000 теңге. Алғашқы бағасы – 759 400 теңге. Төменгі бағасы – 415 464 теңге. Кепілді жарна – 113 910 теңге. Сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік есепшотына төленеді: ММ коды – 2170168, ИИК (депозиттік шот) – KZ450705012170168006, БИК KKMFKZ2A, БИН 120240020907, КНП171, КБЕ-11, алушы банк – «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті» ММ. Төлемді тағайындау – аукционға қатысу кепілді жарнасы (кепілді жарна мөлшеріне банк қызметінің төлемі кірмейді). Қатысушыларға кепiлдi жарнаның кез келген санын енгiзуге жол беріледі, бұл ретте бір кепілді жарна қатысушыға ол бойынша сауда-саттыққа қатысу үшін осы кепілді жарнаны енгізген жекешелендіру нысанын сатып алу құқығын береді. Департаменттің депозиттік есеп-шотына кепілді жарналардың уақтылы түсуі мақсатында кепілді жарнаны өтінім қабылдау аяқталуға дейін үш күн бұрын төлеу ұсынылады. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсетіп Тізілім веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу

шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсетіп Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді осы Қағидаға қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату нысаны бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Назар аударыңыз! Қатысушының осы Қағиданың 23-1 жəне 23-2-тармақтарында көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімі кері қайтарылады. Автоматты түрдегі тексеру нəтижелері бойынша Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімінде көрсетілген электронды мекенжайына өтінім қабылдау туралы электрондық хабарлама не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жіберіледі. Аукционға жіберілген қатысушыға Тізілім веб-порталында берілетін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Сатушы аукционға қатысудан жазбаша нысанда не электрондық құжат нысанында бас тартқан қатысушының аукцион нөмірін оны өткізгенге дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей жояды. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы осы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін бірінші болып растаған қатысушы саудасаттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Осы Қағиданың 36-4-тармағының төртінші бөлігінде, 36-5-тармағында, 36-7-тармағының 1) тармақшасында жəне 36-8-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген жағдайларда сатушы Тізілімнің веб-порталынан басып шығарылатын аукционның өткізілмегені туралы актіге қол қояды. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚны пайдалана отырып, сауда-саттық өткізілген күні Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алусату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Атырау қаласы, Абай көшесі, 10а мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7122) 35-43-22 телефоны арқылы алуға болады.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қостанай мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 30 желтоқсанда сағат 10.00-ден бастап www. gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде аукцион өткізу туралы хабарлайды Казақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендiру нысандарын сату қағидасымен республикалық меншіктегі нысандарды сатудың орындалуын сəйкестендіреді. Сауда-саттықтың ағылшын əді сімен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1. Газ-3102 121 автокөлігі, м/н 031CS 10, 2007 ж.ш. Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. Баланс ұстаушы – «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 602 000 теңге, кепілді жарна – 90 300 теңге. 2. УАЗ-330302 автокөлігі, м/н 032CS 10, 2007 ж.ш. Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. Баланс ұстаушы – «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 854 000 тенге, кепілді жарна – 128 100 теңге. 3.Бидай қоймасы, жалпы алаңы 687,7 ш.м. Қостанай облысы, Ұзынкөл ауданы, Ершовка кенті. Баланс ұстаушы – ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің «Ауыл шаруашылығы дақылдарының сорттарын сынауы жөніндегі». Бастапқы (алғашқы) бағасы – 4 927 000 теңге, кепілді жарна – 739 050 теңге. 4. Екі пəтерлік күзет үй-жайы, 1991 ж.ш. жалпы алаңы 146,4 ж.ш. жердің жалпы алаңы 1,465 га. Қостанай облысы, Таран ауданы. Баланс ұстаушы – «Қазсушар» РМК Қостанай филиалы. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 11 383 000 теңге, кепілді жарна – 1 707 450 теңге. 5.ВАЗ-21213 автокөлігі, м/н Р 750 СА, 2004 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 183. Баланс ұстаушы – «Қостанай обласы бойынша кедендік бақылау департаменті» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 211 000 теңге, кепілді жарна – 31 650 теңге. 6. Ваз-21101 автокөлігі, м/н 034CS10, 2007 ж.ш. Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. Баланс ұстаушы – «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 646 000 теңге, кепілді жарна – 96 900 теңге. 7. Шевроле Нива автокөлігі, м/н Р 929 СН, 2006 ж.ш. Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. Баланс ұстаушы – «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 649 000 теңге, кепілді жарна – 97 350 теңге. 8. Mercedes Benz автокөлігі, м/н 041CS10, 1998 ж.ш. Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. Баланс ұстаушы – «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 1 319 000 теңге, кепілді жарна – 197 850 теңге. 9. Уаз-515140 автокөлігі, м/н Р 565 ВА, 2001 ж.ш. Қостанай облысы, Əулиекөл ауданы, Кұсмұрын кенті, Баланс ұстаушы – ІІМ Қостанай облысы «АҚ 161/4 мекемесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 536 000 теңге, кепілді жарна – 80 400 теңге. 10.Toyota Avensis автокөлігі, м/н Р 687 СО,2007 ж.ш. Қостанай қаласы, Баймағамбетов көшесі, 195. Баланс ұстаушы – «Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталығы» РМҚК. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 1 703 000 теңге, кепілді жарна – 255 450 теңге. 11. Паз-3205а1 автокөлігі, м/н Р 858 BN, 2004 ж.ш. Қостанай облысы, Жітіқара кенті. Баланс ұстаушы – ІІМ Қостанай облысы «АҚ 161/3 мекемесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 486 000 теңге, кепілді жарна – 72 900 теңге. 12. Паз-32050 R автокөлігі, м/н Р 509 BH, 2001 ж.ш. Қостанай облысы, Жітіқара кенті. Баланс ұстаушы – ІІМ Қостанай облысы «АҚ 161/3 мекемесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 701 000 теңге, кепілді жарна – 105 150 теңге. 13. Паз-3205 автокөлігі, м/н Р 371 BR, 2004 ж.ш. Қостанай облысы, Жітіқара кенті. Баланс ұстаушы – ІІМ Қостанай облысы «АҚ 161/3 мекемесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 486 000 теңге, кепілді жарна – 72 900 теңге. 14. Газ-322132-220 автокөлігі, м/н Р 190 BS, 2004 ж.ш. Қостанай облысы, Жітіқара кенті. Баланс ұстаушы – ІІМ Қостанай облысы «АҚ 161/3 мекемесі» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 504 000 теңге, кепілді жарна – 75 600 теңге. 15. Гараж, жалпы аланы 42,9 ш.м. Қостанай обласы, Лисаковка қаласы, Верхнетобольская көшесі, 15/5. Баланс ұстаушы – «Қостанай облысы бойынша кедендік бақылау департаменті» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 3 812 000 теңге, кепілді жарна – 571 800 теңге. 16. «Обаған» кедендік бекетінің БРП ғимараты жер телімінсіз, бұзып алуға. Қостанай облысы, Ұзынкөл ауданы, Обаған кенті. Баланс ұстаушы – «Қостанай обласы бойынша кедендік бақылау департаменті» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 3 504 000 теңге, кепілді жарна – 525 600 теңге. 17. ИЖ 2717-230-24 автокөлігі, м/н Р 902 BD, 2004 ж.ш. Қостанай облысы, Рудный қаласы, 50 лет Октября көшесі, 38. Баланс ұстаушы – «Рудный индустриялық институты» РМК. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 302 000 теңге, кепілді жарна – 45 300 теңге. 18. Газ-3302-14 автокөлігі, м/н Р 901 BD, 2004 ж.ш. Қостанай облысы, Рудный қаласы, 50 лет Октября көшесі, 38. Баланс ұстаушы – «Рудный индустриялық институты» РМК. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 502 000 теңге, кепілді жарна – 75 300 теңге. 19. Газ-322132-220 автокөлігі, м/н Р 341 СВ, 2004 ж.ш. Қостанай облысы, Қостанай қаласы. Баланс ұстаушы – «ІІМ Қостанай облысы «АҚ 161/11 мекемесі». Бастапқы (алғашқы) бағасы – 504 000 теңге, кепілді жарна- 75 600 теңге. 20. Газ-2705-34 автокөлігі, м/н Р 489 ВТ, 2005 ж.ш. Қостанай қаласы, Садовая көшесі, 100. Баланс ұстаушы – «Қостанай облысының статистика департаменті» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 699 000 теңге, кепілді жарна – 104 850 теңге. 21. Ваз-21074 автокөлігі, м/н 338AF10, 2004 ж.ш. Қостанай қаласы,

Əл-Фараби көшесі, 113. Баланс ұстаушы – ҚР Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігі. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 223 000 теңге, кепілді жарна – 33 450 теңге. 22. Ваз-21074 автокөлігі, м/н Р 517 AF, 2004 ж.ш. Қостанай қаласы, ƏлФараби көшесі, 113. Баланс ұстаушы – ҚР Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігі. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 223 000 теңге, кепілді жарна – 33 450 теңге. 23. Ваз-21074 автокөлігі, м/н 329AF10, 2004 ж.ш. Қостанай қаласы, Əл-Фараби көшесі, 113. Баланс ұстаушы – ҚР Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігі. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 223 000 теңге, кепілді жарна – 33 450 теңге. 24. Ваз-21074 автокөлігі, м/н 563AF10, 2004 ж.ш. Қостанай қаласы, Əл-Фараби көшесі, 113. Баланс ұстаушы – ҚР Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігі. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 222 000 теңге, кепілді жарна – 33 300 теңге. 25. Газ-31105 100 автокөлігі, м/н Р 036 РК, 2007 ж.ш. Қостанай қаласы, Алтынсарин көшесі, 118 А. Баланс ұстаушы – Қостанай облысының прокуратурасы. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 313 000 теңге, кепілді жарна – 46 950 теңге. 26. Ваз-21214 автокөлігі, м/н Р 071 СL, 2008 ж.ш. Қостанай қаласы, Майлин көшесі, 2/4. Баланс ұстаушы – «Қостанай облысының статистика департаменті» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 607 000 теңге, кепілді жарна – 91 050 теңге. 27. Ваз-21214 автокөлігі, м/н Р 075 СL, 2008 ж.ш. Қостанай қаласы, Майлин көшесі, 2/4. Баланс ұстаушы – «Қостанай облысының статистика департаменті» ММ. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 607 000 теңге, кепілді жарна – 91 050 теңге. Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 28. Ваз-21213 автокөлігі, м/н Р 655 AU, 1993 ж.ш. Қостанай қаласы, Набережная көшесі, 43 Баланс ұстаушы – «ҚР АШМ Ветеринариялық зертханасы» ШЖҚ РМК. Бастапқы бағасы – 5 890 000 теңге, ең төменгі бағасы – 277 427 теңге, алғашқы баға – 589 000 теңге, кепілді жарна – 88 350 теңге. 29. Газ-5201 автокөлігі, м/н Р 654 BW, 1990 ж.ш. Арқалық қаласы, Дачный ауылы, Приозерный көшесі, 3-үй. Баланс ұстаушы – «ҚР АШМ Ветеринариялық зертханасы» ШЖҚ РМК. Бастапқы бағасы – 1 870 000 теңге, ең төменгі бағасы – 88 079 теңге, алғашқы баға – 187000 теңге, кепілді жарна – 28 050 теңге. 30. Уаз-31512 автокөлігі, м/н Р 677 BW, 1996 ж.ш. Арқалық қаласы, Дачный ауылы, Приозерный көшесі, 3-үй. Баланс ұстаушы – «ҚР АШМ Ветеринариялық зертханасы» ШЖҚ РМК. Бастапқы бағасы – 4 170 000 теңге, ең төменгі бағасы – 196 412 теңге, алғашқы баға – 417 000 теңге, кепілді жарна – 62 550 теңге. 31. Ваз-21099 автокөлігі, м/н н P 790 CL,1996 ж.ш. Қостанай қаласы, Набережная көшесі, 43 Баланс ұстаушы – «ҚР АШМ Ветеринариялық зертханасы» ШЖҚ РМК. Бастапқы бағасы – 1 950 000 теңге, ең төменгі бағасы – 91 848 теңге, алғашқы баға – 195 000 теңге, кепілді жарна – 29 250 теңге. 32. Москвич-2126 автокөлігі, м/н н P 056 АК, 1997 ж.ш. Қостанай қаласы, Набережная көшесі, 43. Баланс ұстаушы – «ҚР АШМ Ветеринариялық зертханасы» ШЖҚ РМК. Бастапқы бағасы – 2 420 000 теңге, ең төменгі бағасы – 113 985 теңге, алғашқы баға – 242 000 теңге, кепілді жарна – 36 300 теңге. 33. Газ-3110 411 автокөлігі, м/н Р 985 СК, 2002 ж.ш. Қостанай қаласы, Набережная көшесі, 43. Баланс ұстаушы – «ҚР АШМ Ветеринариялық зертханасы» ШЖҚ РМК. Бастапқы бағасы – 1 840 000 теңге, ең төменгі бағасы – 86 666 теңге, алғашқы баға – 184 000 теңге, кепілді жарна – 27 600 теңге. 34. Mitsubishi Galant автокөлігі, м/н Р 411 BW, 2001 ж.ш. Қарабалық ауданы, Ленин көшесі, 1. Баланс ұстаушы – «Қостанай облысы бойынша салық департаменті» ММ. Бастапқы бағасы – 7 690 000 теңге, ең төменгі бағасы – 362 209 теңге, алғашқы баға – 769 000 теңге, кепілді жарна – 115 350 теңге. 35. Daewoo Nexia автокөлігі, м/н Р 461 СС, 2005 ж.ш. Қостанай қаласы, Ярослав Гашек көшесі, 4. Баланс ұстаушы – Қостанай облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы). Бастапқы бағасы – 3 930 000 теңге, ең төменгі бағасы – 185 108 теңге, алғашқы баға – 393 000 теңге, кепілді жарна – 58 950 теңге. 36. ВАЗ-21101 автокөлігі, м/н Р 464 СС, 2005 ж.ш. Қостанай қаласы, Ярослав Гашек көшесі, 4. Баланс ұстаушы – Қостанай облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы). Бастапқы бағасы – 3 290 000 теңге, ең төменгі бағасы – 154 963 теңге, алғашқы баға – 329 000 теңге, кепілді жарна – 49 350 теңге. 37. Жылжымайтын мүлік жөніндегі орталығы Таран ауданының кеңсесі, жалпы алаңы, 72,1 ш.м. Таран ауданы, Тобыл станциясы, Элеваторная көшесі, 75, 47-48-пəтер. Баланс ұстаушы – «Қостанай облысы бойынша жылжымайтын мүлік жөніндегі орталығы» РМҚК. Бастапқы бағасы – 43 680 000 теңге, ең төменгі бағасы – 2 057 384 теңге, алғашқы баға – 4 368 000 теңге, кепілді жарна – 655 200 теңге. 38. Ваз-21214 автокөлігі, м/н Р 972 СF, 2007 ж.ш. Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. Баланс ұстаушы – «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы – 6 350 000 теңге, ең төменгі бағасы – 299 093 теңге, алғашқы баға – 635 000 теңге, кепілді жарна – 95 250 теңге. 39. Ваз-21214 автокөлігі, м/н Р

084 СК, 2008 ж.ш. Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. Баланс ұстаушы – «ҚР Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы – 7 450 000 теңге, ең төменгі бағасы – 50 905 теңге, алғашқы баға – 745 000 теңге, кепілді жарна – 111 750 теңге. 40. Газ-3110 автокөлігі, м/н Р 019 СS, 2003 ж.ш. Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. Баланс ұстаушы – «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы – 1 850 000 теңге, ең төменгі бағасы – 87 137 теңге, алғашқы баға – 185 000 теңге, кепілді жарна – 27 750 теңге. 41. Ғимарат, жалпы алаңы, 205,7ж.ш. 1960 ж.ш. Қарабалық ауылы, Новоселов көшесі, 2а. Баланс ұстаушы – «Агроөнеркəсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция басқармасы» ММ. Бастапқы бағасы – 95 550 000 теңге, ен төменгі бағасы – 5 278 397 теңге, алғашқы баға – 9 555 000 теңге, кепілді жарна – 1 433 250 теңге. 42. Ваз-2106 автокөлігі, м/н 183КР10, 1998 ж.ш. Қостанай қаласы, Абай көшесі, 11. Баланс ұстаушы – ҚР Ішкі істер министрлігі Қостанай облысы бойынша академиясы. Бастапқы бағасы – 1 630 000 теңге, ең төменгі бағасы – 76 775 теңге, алғашқы баға – 163 000 теңге, кепілді жарна – 24 450 теңге. 43. Ваз-2106 автокөлігі, м/н 184 КР 10, 1996 ж.ш., Қостанай қаласы, Абай көшесі, 11. Баланс ұстаушы – ҚР Ішкі істер министрлігі Қостанай облысы бойынша академиясы. Бастапқы бағасы – 1 560 000 теңге, ең төменгі бағасы – 73478 теңге, алғашқы баға – 156 000 теңге, кепілді жарна – 23 400 теңге. 44. Уаз-31512 автокөлігі, м/н 182КР10, 1996 ж.ш., Қостанай қаласы, Абай көшесі, 11. Баланс ұстаушы – ҚР Ішкі істер министрлігі Қостанай облысы бойынша академиясы. Бастапқы бағасы – 4 130 000 теңге, ең төменгі бағасы – 194528 теңге, алғашқы бағасы – 413 000 теңге, кепілді жарна – 61 950 теңге. 45. Volkswagen Passat автокөлігі, м/н 172КР10, 1996 ж.ш. Қостанай қаласы, Абай көшесі, 11. Баланс ұстаушы – ҚР Ішкі істер министрлігі Қостанай облысы бойынша академиясы. Бастапқы бағасы – 4780000 теңге, ең төменгі бағасы – 225144 теңге, алғашқы бағасы – 478 000 теңге, кепілді жарна – 71 700 теңге. 46. Камаз 5320 автокөлігі, м/н 173КР10, 1993 ж.ш., Қостанай қаласы, Абай көшесі, 11. Баланс ұстаушы – ҚР Ішкі істер министрлігі Қостанай облысы бойынша академиясы. Бастапқы бағасы – 14 520 000 теңге, ең төменгі бағасы – 683911 теңге, алғашқы бағасы – 1 452 000 теңге, кепілді жарна – 217 800 теңге. 47. Уаз-396292016 автокөлігі, м/н Р 094 AS, 2002 ж.ш. Қостанай қаласы, Дружба көшесі, 17. Баланс ұстаушы – «Сот медицинасы орталығы» РМҚК. Бастапқы бағасы – 3 960 000 теңге, ең төменгі бағасы – 186 521 теңге, алғашқы бағасы – 396 000 теңге, кепілді жарна – 59 400 теңге. 48. Daewoo Nexia автокөлігі, м/н Р 053 СН, 2007 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 183. Баланс ұстаушы – «Қостанай облысы бойынша кедендік бақылау департаменті» ММ. Бастапқы бағасы – 4 190 000 теңге, ең төменгі бағасы – 197 354 теңге, алғашқы бағасы – 419 000 теңге, кепілді жарна – 62 850 теңге. 49. Ваз-21114 автокөлігі, м/н Р 017 AF, 2006 ж.ш. Қостанай қаласы, Быковский көшесі, 4А. Баланс ұстаушы – «Республикалық электрондық денсаулық сақтау орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК филиалы. Бастапқы бағасы – 6290 000 теңге, ең төменгі бағасы – 296 267 теңге, алғашқы бағасы – 629 000 теңге, кепілді жарна – 94 350 теңге. 50. Ваз-21099 автокөлігі, м/н Р 248 АU, 2000 ж.ш. Қостанай облысы, Затобол ауылы, Школьная көшесі, 43. Баланс ұстаушы – ІІМ Көліктегі ішкі істер «Қостанай облысы бойынша департаменті» ММ. Бастапқы бағасы – 2 040 000 теңге, ең төменгі бағасы – 96 087 теңге, алғашы бағасы – 204 000 теңге, кепілді жарна – 30 600 теңге. 51. УАЗ-31514 автокөлігі, м/н Р 817 КР, 2003 ж.ш. Қостанай қаласы, Перонная көшесі, 8. Баланс ұстаушы – ІІМ Көліктегі ішкі істер «Қостанай облысы бойынша департаменті» ММ. Бастапқы бағасы – 3 610 000 теңге, ең төменгі бағасы – 170 036 теңге, алғашқы бағасы – 361 000 теңге, кепілді жарна – 54 150 теңге. 52. Иж-27156-001 автокөлігі, м/н Р 795 AF, 1998 ж.ш. Қостанай қаласы, Борцов көшесі, 117. Баланс ұстаушы – Қоршаған орта жəне су ресурстары министрлігінің «Қазсушар» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны. Бастапқы бағасы – 3 240 000 теңге, ең төменгі бағасы – 152 608 теңге, алғашқы бағасы – 324 000 теңге, кепілді жарна – 48 600 теңге. Сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарналар Қостанай мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік шотына төленеді: № КZ350705012170174006, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті, БИК KKMFKZ2A, банк коды 070, БИН 120240011849, КБЕ 11, төлем белгіленген код 171. Назар аударыңыз! Қатысушының хабарламада көрсетiлген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттық өткiзу туралы хабарламада көрсетiлген кепiлдi жарнаның аукцион басталуға дейiн жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Аукционға қатысу үшiн мыналарды: 1) жеке тұлғалар үшiн: жеке сəйкестендiру нөмiрiн (бұдан əрi – ЖСН), тегiн, атын, əкесiнiң атын (бар

болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшiн: бизнес сəйкестендiру нөмiрiн (бұдан əрi – БСН), толық атауын, бiрiншi басшының тегiн, атын, əкесiнiң атын (бар болған жағдайда); 3) кепiлдi жарнаны қайтару үшiн екiншi деңгейдегi банктегi есеп-айырысу шотының деректемелерiн; 4) байланыс деректерiн (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзiмiн көрсетіп, Тiзiлiмнiң веб-порталында алдын ала тiркелу қажет. Жоғарыда көрсетiлген деректер өзгерген кезде қатысушы бiр жұмыс күнi iшiнде Тiзiлiмнiң веб-порталына енгiзiлген деректердi өзгертедi. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді (бұдан əрi – өтiнiм) Тізілімнің вебпорталында тіркеу қажет. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен саудасаттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион ережесі: 1) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут iшiнде қатысушылардың бiрдебiреуi Қағидаға сəйкес белгiленген қадамға жекешелендiру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растамайтын болса, осы жекешелендiру нысаны бойынша аукцион өткiзiлмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут iшiнде қатысушылардың бiреуi Қағидаға сəйкес белгiленген қадамға жекешелендiру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растайтын болса, бастапқы баға белгiленген қадамға артады; 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейiн жиырма минут iшiнде қа тысушылардың бiрде-бiреуi жеке шелендiру нысанының ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растамайтын болса, жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн соңғы растаған қатысушы жеңiмпаз болып танылады, ал осы жекешелендiру нысаны бойынша аукцион өткiзiлді деп танылады. Жекешелендiру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдiсiмен аукцион қатысушылардың бiреуi ұсынған ең жоғары бағаға дейiн жүргiзiледi. Жекешелендiру нысанының бастапқы бағасы бағаны ұлғайтудың кемiнде екi қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендiру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдiсiмен аукцион өткiзiлді деп танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екi қадамға өсуiн кемiнде екi қатысушы жүзеге асырады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион ережесі: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут iшiнде қатысушылардың бiрде-бiреуi аукционда жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растамайтын болса, жекешелендiру нысанының бастапқы бағасы осы Қағиданың сəйкес белгiленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейiн бес минут iшiнде қатысушылардың бiрдебiреуi жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растамайтын болса, жекешелендiру нысанының соңғы жарияланған бағасы бел гi ленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендiру нысанын сатып алуға ниетiн бiрiншi болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдiсi бойынша аукцион жеңiмпазы болып танылады жəне осы жекешелендiру нысаны бойынша аукцион өткiзiлді деп танылады; 3) егер жекешелендiру нысанының бағасы белгiленген ең төменгi мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бiрдебiреуi жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растамаса, онда аукцион өткiзiлмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне женімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, сауда-саттық өткiзiлген күнi Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алусату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 75, мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың кө шірмелерін не нотариалдық куə ландырылған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7142) 501-511, 500-688 телефондары арқылы алуға болады.


www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің Жетісу филиалы 2014 жылғы 31 желтоқсанда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасымен республикалық меншіктегі нысандарды сатудың орындалуын сəйкестендіреді. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1. Гараж, жалпы алаңы 100,5 ш.м. жер асты көкөніс қоймасы, жалпы алаңы 99 ш.м. көкөніс қоймасы, жалпы алаңы 68,5 ш.м. 1980 жылы салынған, орналасқан мекенжайы: Алматы қаласы, Медеу ауданы, Көктөбе кенті, Жабаев көшесі, 69А. Бастапқы (алғашқы) баға – 3 024 637 теңге. Кепілді жарна – 453 696 теңге. 2. Гараж, жалпы алаңы 168,8 ш.м. 1957 жылы салынған, орналасқан мекенжайы: Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Ұзынағаш ауылы, Сəтбаев көшесі, 117. Баланс ұстаушы – ҚР АШМ АӨКМИК «Алматы облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 214 730 теңге. Кепілді жарна –32 210 теңге. 3. Уаз-396259 автокөлігі, мем.нөмірі 773 AU 02, 2005 жылы шығарылған, Алматы қаласы, Желтоқсан көшесі, 114. Баланс ұстаушы – «Алматы облысы бойынша бақылау жəне əлеуметтік қорғау департаменті» ММ. Алғашқы (бастапқы) баға – 271 124 теңге, кепілді жарна – 40 669 теңге. 4. ВАЗ-21214 автокөлігі, мем. нөмірі А 279 FH, 2008 жылы шығарылған, Алматы қаласы, Марков көшесі, 44. Баланс ұстаушы – «Алматы облысының статистика департаменті» ММ. Алғашқы (бастапқы) баға – 65 113 теңге, кепілді жарна – 9 767 теңге. 5. ВАЗ-21214 автокөлігі, мем.нөмірі А 415 FH, 2008 жылы шығарылған, Алматы қаласы, Марков көшесі, 44. Баланс ұстаушы – «Алматы облысының статистика департаменті» ММ. Алғашқы (бастапқы) баға – 65 113 теңге, кепілді жарна – 9 767 теңге. 6. Газ-3110-101 автокөлігі, мем.нөмірі А 432 СD, 2002 жылы шығарылған, Алматы облысы, Қапшағай қаласы. Баланс ұстаушы – «Республикалық ветеринариялық зертхана» РМК-ның Алматы аймақтық филиалы. Алғашқы (бастапқы) баға – 132 397 теңге, кепілді жарна – 19 860 теңге. 7. Газ-53-Б автокөлігі, мем.нөмірі А 451 ВН, 1984 жылы шығарылған, Алматы облысы, Райымбек ауданы, Нарынқол ауылы. Баланс ұстаушы – «Республикалық ветеринариялық зертхана» РМК-ның Алматы аймақтық филиалы. Алғашқы (бастапқы) баға – 230 067 теңге, кепілді жарна – 34 511 теңге. 8. Газ-31105-100 автокөлігі, мем. нөмірі В 810 ВZ, 2007 жылы шығарылған, Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Шалқар ауылы. Баланс ұстаушы – «Қапшағай уылдырық шашу-өсіру шаруашылығы» РМҚК. Алғашқы (бастапқы) баға – 496 488 теңге, кепілді жарна – 74 474 теңге. Жылжымайтын мүлікті жекешелендіру кезінде ҚР Жер кодексіне сəйкес жер учаскесі құқық сатып алушыға өтеді. ҚР Жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын сатып алушы ҚР Жер кодексіне сəйкес жеке төлейді. Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат

бұрын аяқталады. Кепілді жарна «Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» мемлекеттік мекемесінің шотына төленеді: депозиттік шот KZ790705012170167006, ҚР Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті, БИК KKMFKZ2А, БСН 120340000064, КБЕ 11, КНП 171. Қатысушыларға кепілді жарнаның кез келген санын енгізуге жол беріледі, бұл ретте бір кепілді жарна қатысушыға ол бойынша сауда-саттыққа қатысу үшін осы кепілді жарнаны енгізген жекешелендіру нысанын сатып алу құқығын береді. Аукционға қатысу үшін алдын ала Тізілімнің веб-порталына тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН,) толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, e-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің вебпорталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күн ішінде Тізілімнің веб-порталында енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді Қағидадағы қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімінің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату нысаны бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінім қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім вебпорталында қатысушының өтінімі кері қайтарылады. Автоматты түрдегі тексеру нəтижелері бойынша Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімінде көрсетілген электронды мекенжайына өтінім қабылдау туралы электрондық хабарлама не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жіберіледі. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін

пайдалана отырып кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен саудасаттық өткізу туралы хабарламады көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион: 1) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі Ережеге сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі осы Ережеге сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растайтын болса, бастапқы баға белгіленген қадамға артады; 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреу жекешелендіру нысанының ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілді деп танылады. Жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бағаны ұлғайтудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру нысаны бойынша саудасаттықтың ағылшындық əдісімен бойынша аукцион өткізілген болып танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдаланып сауда-саттық өткізілген күні Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алусату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Алматы қаласы, Желтоқсан көшесі, 114 мекенжайында жеңімпазбен сатып алусату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде көрсетілген құжаттардың көшірмелерін, көрсетілген құжаттардың түпнұсқаларын не нотариалды куəландырылған көшірмелерін салыстыру үшін міндетті түрде қөрсетіп сатушыға ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7272) 67-70-39, 67-70-50 телефондары арқылы алуға болады.

САУДА-САТТЫҚ ӨТКІЗУ ТУРАЛЫ АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Павлодар мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 30 желтоқсанда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды

Республикалық меншіктегі нысандарды сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1. Mersedes-Benz Е200 маркалы автокөлік, м/н S 915 MA, 1998 жылы шығарылған, баланс ұстаушы – Павлодар облысы бойынша сот актілерін орындау департаменті, Павлодар қ., Естай к-сі, 54/1. Бастапқы баға – 596 000 теңге, алғашқы баға – 2 980 000 теңге, ең төменгі баға – 173 286 теңге, кепілді жарна – 89 400 теңге. 2. Газ-31029 маркалы автокөлік, м/н S 717 АН, 1993 жылы шығарылған, баланс ұстаушы – Республикалық ветеринариялық зертхана, Павлодар ауылы, Октябрь к-сі, 84. Бастапқы баға – 81 000 теңге, алғашқы баға – 405 000 теңге, ең төменгі баға – 23 551 теңге, кепілді жарна – 12 150 теңге. 3. Уаз-39122 маркалы автокөлік, м/н S 640 AO, 1990 жылы шығарылған, баланс ұстаушы – Республикалық ветеринариялық зертхана, Павлодар ауылы, Октябрь к-сі, 84. Бастапқы баға – 132 000 теңге, алғашқы баға – 660 000 теңге, ең төменгі баға – 38 379 теңге, кепілді жарна – 19 800 теңге. 4. Nissan Maxima маркалы автокөлік, м/н S 002 TT, 1997 жылы шығарылған, баланс ұстаушы – Республикалық ветеринариялық зертхана, Павлодар ауылы, Октябрь к-сі, 84. Бастапқы баға – 540 000 теңге, алғашқы баға – 2 700 000 теңге, ең төменгі баға – 157 004 теңге, кепілді жарна – 81 000 теңге. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға жиырма төрт сағат қалғанда 2014 жылғы 11 желтоқсанда сағат 10.00-де аяқталады. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Павлодар мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММнің мына депозиттік шотына төленеді: KZ640705012170176006, БСК KKMFKZ2A, БСН 120340001459, «ҚР ҚМ Қазынашылық комитеті» ММ банкіне, КБЕ-11, КНП-171. Аукционға қатысу үшін мыналар ды көрсетіп Тізілімнің

веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірі (бұдан əрі – ЖСН), тегі, аты, əкесінің атын (бар болса); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірі (бұдан əрі – БСН), толық атауы, бірінші басшының тегі, аты, əкесінің аты (бар болса); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп айырысу шотының деректемелері; 4) байланыс деректері (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail). Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін, қосымшалармен қатысушының қол қойылған ЭЦҚ, пішін бойынша электрондық аукционға қатысу үшін электронды өтінімді Тізілімнің вебпорталында тіркеу қажет. Аукционға қатысушылар электрондық аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер электрондық аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі электрондық аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бекітілген тəртіпке сəйкес бір қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының

бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда электрондық аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, сауда-саттық өткiзiлген күнi Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама электрондық аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Павлодар қаласы, Сəтбаев көшесі, 136 мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде ке лесі көрсетілген құжаттардың көшірмелерін, көрсетілген құжаттардың түпнұсқаларын не нотариалды куəландырылған көшірмелерін салыстыру үшін міндетті түрде көрсете отырып сатушыға ұсынады: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжатттар; 2) заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаның мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлігі немесе заңды тұлғаның мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтамасы; заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттар. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі. Назар аударыңыз! Сатушының есепшотына кепілді жарнаның аукцион басталуға жетпіс екі сағатқа дейін түспеген жағдайда, сонымен қатар, тіркеу бойынша талаптарды қатысушылар орындамаған жағдайда, өтінімдер қабылдауды Тізілім вебпорталының бас тарту негізі болып табылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7182) 32-50-94 телефоны арқылы алуға болады

СЪЕЗД ШАҚЫРУ ТУРАЛЫ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасының Ұлттық кəсіпкерлер палатасы (бұдан əрі – ҚР ҰКП) осы хабарлама арқылы, ҚР ҰКП төралқасы съезд шақыру туралы шешім қабылдағанын хабарлайды. ҚР ҰКП съезі 2015 жылғы 27 қаңтарда сағат 11.00-де Астана қаласы, «Rixos President Astana» қонақүйі мекенжайында өтеді. Съезд делегаттарын тіркеу 2015 жылғы 27 қаңтарда сағат 9.00-де басталып, 10 сағат 30 минутке дейін жүргізіледі. Тіркеуден өту үшін жеке тұлғаны растайтын құжат ұсыну қажет. Іс-шара күн тəртібінде: 1. Міндетті мүшелік жарнаға қатысты кейбір мəселелер; 2. Басқа да сұрақтар. Күн тəртібінде көрсетілген мəселелер бойынша құжаттар съезд қатысушыларына оның өткізілу күніне дейін электрондық байланыс арқылы қосымша жолданады. Анықтама телефоны: +7(7172) 91-93-56; 91-93-67.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қарағанды мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 30 желтоқсанда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасымен республикалық меншіктегі нысандарды сатудың орындалуын сəйкестендіреді. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1) Ваз-21122 автокөлігі, 2002 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі M025NS, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Бұқар жырау даңғылы, 17. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің «Қарағанды облысы бойынша департаменті» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 96000 теңге, кепілді жарна – 14400 теңге. 2) Ваз-21099 автокөлігі, 2004 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі M034СК, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Язев көшесі. 10. Баланс ұстаушы –Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» ШЖҚ РМК филиалы – Қарағанды аймақтық құқықтық ақпарат орталығы. Бастапқы (алғашқы) баға – 128000 теңге, кепілді жарна – 19200 теңге. Сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарналар Қарағанды мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті мемлекеттік мекемесінің шотына төленеді: депозиттік шот KZ060705012170172006, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті, БИК KKMFKZ2A, БИН 120240019369, КБе 11, КНП 171. Сатушының өтінімді қабылдаудан бас тартуы үшін қатысушының хабарламада көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі негіз болып табылады. Кепілді жарнаны қайтару үшін аукционға қатысушы сауданы ұйымдастырушыға банкте ағымдағы есепшоты бар екенін растайтын анықтама тапсыруы керек. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсетіп Тізілімнің веб-порталына алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсетіп Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушы ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес Тізілімнің веб-порталына тіркеуі қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде сатылатын нысан бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады.

Аукционның жеңімпазы сатып алусату келісімшартына қол қойған кезде құжаттардың түпнұсқаларын көшірмелерімен бірге міндетті түрде көрсетеді немесе нотариалды куəландырылған көшірмелерін сатушыға ұсынады: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, сондай-ақ банктен ағымдағы шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Электрондық аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша электрондық аукцион: 1) егер аукцион залында электрондық аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі осы Қағиданың 36-4-тармағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында электрондық аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі Қағидаға сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растайтын болса, бастапқы баға белгіленген қадамға артады. 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанының ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдаланып аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің вебпорталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама жеңімпазбен сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Қарағанды қаласы, Қазыбек би ауданы, Костенко көшесі, 6-үй, 11-бөлме мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Жылжымайтын мүлікті жекешелендіру кезінде Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес жер учаскесіне құқық сатып алушыға өтеді, жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын сатып алушы Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес бөлек төлейді. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7212) 42-57-53 телефоны арқылы алуға болады.

«Астана қаласының денсаулық сақтау басқармасы» мемлекеттік мекемесі, 010000, Астана қаласы, Бейбітшілік көшесі, 11, анықтама телефоны: 8 (7172) 557486, densaulyk.astana.kz, Астана қаласы əкімдігінің «Шипагер» отбасылық денсаулық орталығы шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік коммуналдық кəсіпорнының бас дəрігері лауазымына конкурс жариялайды, мекенжайы: 010000, Астана қаласы, Т. Рысқұлов көшесі, 8, жұмыс телефоны: 728151. 1. Конкурсты өткізу уақыты мен орны: Конкурс 2014 жылғы 30 желтоқсанда 010000, Астана қаласы, Бейбітшілік көшесі, 11-үй, 4-қабат, Астана қаласы əкімдігінің ғимаратында өтеді. 2. «Шипагер» отбасылық денсаулық орталығы денсаулық сақтау саласында уəкілетті орган бекіткен ауруды ерте жəне жасырын түрлерін жəне қауіптілік факторын анықтауға арналған шаралар; санитариялық-гигиеналық, эпидемияға қарсы шараларды; иммундық профилактика ұйымдастыру жəне жүргізуге; халықты денсаулық сақтау, ауруды алдын алу жəне саламатты өмір салтын қалыптастыру мəселесі бойынша үйретуге; алғашқы медициналық-санитариялық көмек мамандарының азаматтарды стационарларға емдеуге жатқызу, дəрі-дəрмекпен қамтамасыз ету; жүкі əйелдер мен балаларды диспансерлеу жəне қадағалау; уақытша еңбекке жарамсыздыққа жəне кəсіби жарамдылығына сараптама жүргізуге (профилактикалық жəне мерзімдік медициналық тексерулер) бағытталған түрлері мен көлеміне жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін қызметтің басқа түрлеріне сəйкес амбулаториялық жағдайда жəне үйде алғашқы медициналық-санитариялық, мамандандырылған медициналық зертханалықдиагностикалық көмек көрсетеді. 3.Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары медициналық білімі, «Денсаулық сақтауды ұйымдастыру» («Қоғамдық денсаулық сақтау», «Денсаулық сақтау менеджменті») мамандығы бойынша бірінші/жоғарғы біліктілік санатының жəне денсаулық сақтау ұйымдарындағы басшылық лауазымында жұмыс өтілі кемінде 5 жыл болуы тиіс. Қазақстан Республикасы Конституциясын, Қазақстан Республикасы «Халық денсаулығы жəне денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодексін, Казақстан Республикасы Еңбек Кодексін, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Казақстан Республикасы заңдарын, денсаулық сақтау мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді, əлеуметтік гигиена жəне денсаулық сақтауды ұйымдастырудың теориялық негіздерін, емдеу-алдын алу жəне санитарлықэпидемиологиялық қызметтің теориялық жəне ұйымдастыру негіздерін, халықтың денсаулығы жағдайы бойынша статистиканы, денсаулық сақтаудың өлшемдері мен көрсеткіштерін, медициналық көмек нарығының конъюнктурасын, отандық жəне шет елдердің медицинадағы ғылыми жетістіктерін, аурулардың əлеуметтік жəне медициналық сауықтыруды ұйымдастыруды, еңбек туралы заңнамаларды, еңбек қорғаудың тəртіптерімен нормаларын, қауіпсіздік техникасын, өндірістік тазалықты жəне өртке қарсы қауіпсіздік мəселелерін білуі тиіс. 4.Конкурсқа қатысу туралы өтінішті тапсыру мерзімі: құжаттар 2014 жылғы 27 желтоқсанға дейін қабылданады. 5.Конкурсқа қатысуға ниет білдірген тұлғалардың құжаттарын қабылдау басталу күні: 2014 жылы 13 желтоқсан. 6.Конкурсқа қатысу үшін қабылданатын қажетті құжаттар: конкурсқа қатысу туралы өтініш; мемлекеттік жəне орыс тілдерінде түйіндеме; еркін нысанда жазылған өмірбаян; білімі туралы құжаттардың көшірмелері; еңбек кітапшасының (болған жағдайда) немесе еңбек шартының көшірмесі, не соңғы жұмыс орнынан жұмысқа қабылданғаны жəне жұмыстан еңбек шартының тоқталғаны туралы бұйрықтардың көшірмелері; денсаулығы туралы белгіленген нысандағы анықтама.

17

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі «Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік орталығы» РМҚК бас директорының бос лауазымына орналасуға конкурс жариялайды. Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8, Министрліктер үйі. Функционалды міндеттері: кəсіпорынның өндірістік, шаруашылық жəне қаржы-экономикалық қызметіне басшылық ету. Кəсіпорынның даму стратегиясын жəне оны іске асыру механизмін айқындау. Зейнетақымен қамсыздандыру жəне əлеуметтік сақтандыру саласында, ұйым қызметінде заңды сақтауды қамтамасыз ету, қаржыны басқару жəне оны қолдану үшін құқықтық тəсілдерді пайдалану, шарттық жəне қаржылық тəртіпті нығайту, əлеуметтік-еңбек қатынастарын реттеу. Кəсіпорын иелігіндегі мүліктерді сақтау, оның мақсатты жəне тиімді пайдаланылуын қамтамасыз ету. Мəмілелер мен шарттар жасау, өкімдер, бұйрықтар шығару, барлық органдар мен ұйымдарда кəсіпорынның мүддесін білдіру жəне қорғау. Мемлекеттік тапсырысты жəне кəсіпорынның шарттық міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ету. Əлеуметтік əріптестік қағидаттар негізінде ұжымдық шартты əзірлеу, жасау жəне орындауды қамтамасыз ету, еңбек жəне өндірістік тəртіпті сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономикалық, қаржы жəне əлеуметтік мамандықтары бойынша жоғары білімі, мамандығы бойынша кəсіпорын бейініне сəйкес экономика саласында басшы лауазымдарда кемінде бес жыл жұмыс өтілінің бар болуы, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының Азаматтық, Еңбек, Бюджет кодекстерін, «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру», «Міндетті əлеуметтік сақтандыру туралы» заңдарды білуі. «Міндетті əлеуметтік сақтандыру туралы», «Қызметкер еңбек (қызметтік) міндеттерін атқарған кезде оны жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Мемлекеттік мүлік туралы», «Мемлекеттік құпиялар туралы», «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын жəне зейнетақы, əлеуметтік қамсыздандыру, министрлік жəне кəсіпорын қызметі саласында қатынастарын реттейтін өзге де Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: - конкурсқа қатысу туралы белгіленген нысан бойынша өтініш; - мемлекеттік жəне орыс тілдерінде кадрлар есебі жөніндегі жеке парағы; - ерікті түрде жазылған өмірбаяны; - білімі туралы құжаттардың көшірмелері, нотариус куəландырған; - еңбек кітапшасының көшірмесі, нотариус куəландырған; - белгіленген нысан бойынша денсаулық жағдайы туралы анықтама (№86 нысан). Конкурсқа қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіптік деңгейіне (біліктілігін арттыру, ғылыми дəрежелері мен атақтары, ғылыми жариялымдары туралы құжаттар көшірмелері, сондай-ақ бұрынғы жұмыс орны басшылығының ұсынысы) қатысты қосымша ақпараттарды ұсына алады. Құжаттар хабарландыру жарияланған күннен бастап күнтізбелік 15 күн ішінде мына мекенжай бойынша қабылданады: Астана қ., Орынбор көшесі, 8, Министрліктер үйі, 6-кіреберіс. Анықтама телефоны: 74-32-45 Конкурсқа жіберілген кандидаттар Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігінде əңгімелесуден өтеді.

«Электр энергетикасы туралы» Заңның 12-бабы 3-тармағының 5-тармақшасына сəйкес, «Жанажолская ГТЭС» ЖШС 2015 жылға инвестициялық міндеттемелерді орындау туралы келісімде қарастырылған инвестициялардың көлемі жəне бағыты туралы мəліметті ұсынады. № Атауы Қаржылық р/с ресурстар мың теңгемен «152 МВт-ға дейін қуаттылықты 1 жеткізумен ЖГТЭС-ті кеңейту» жобасын 537 503 жүзеге асыру ГТУ 5-7-ге АБХМ көмегімен турбинаға 2 кіруге ауаны салқындату жолымен ЖГТЭС 333 362 энергия тиімділігін арттыру 3 ƏЖ-110 кВ құрылысы (екінші желі) 1 690 506 4 Өрт сөндіру депосының ҚМЖ 30 243 5 Арнайы техникаларды сатып алу 19 200 Саны 1 бірлік РВС-700 өрт сөндіру-ауызсу 6 28 571 сыйымдылығын сатып алу жəне монтаждау Қолданыстағы активтерді жаңарту, қолдау, 7 1 375 891 жаңғырту жəне техникалық жарақтандыру ЖИЫНЫ: 4 015 276

Берік Көмекбайұлы ТОРҒАУЫТОВ санитар лық-эпидемиологиялық қадағалау департаментінің директоры жəне облыстық санитарлықэпидемиологиялық сараптама орталығының директоры болды. Алматы мемлекеттік медициналық институты ж а нындағы ма мандандырылған кеңесте медицина ғылымдарының кандидаты атағын ойдағыдай қорғады. Жоғары аттестаттау комиссиясы оған медицина мамандығы бойынша доцент 2014 жылдың 11 желтоқсанында ғылыми атағын берді. Ол 1999 67 жасқа қараған шағында қоғам жылдан бастап Оңтүстік Қазақстан қайраткері, Оңтүстік Қазақстан облыстық сайлау комиссиясының облысының са нитарлық-эпи де - төрағасы қызметін атқарды. Оның миологиялық қызметінің ардагері лайықты еңбегі жоғары бағаланып Берік Көмекбайұлы Торғауытов медальдармен, «Құрмет» орденімен марапатталып, Қазақстанның еңбек кенеттен қайтыс болды. Берік Көмекбайұлы 1948 жылы сіңірген қайраткері атағын алды. Берік Көмекбайұлы өз кəсібін 1 мамырда Оңтүстік Қазақстан облысындағы Бəйдібек ауданының жетік меңгерген маман ғана емес, Бəйдібек ата ауылында дүниеге білікті басшы, игі істердің тамаша ұйымдастырушысы да келді. Ол 1972 жылы Қарағанды мемлекеттік медициналық ин- еді. Зейнеткерлікке шыққаннан ститутын санитарлық дəрігер кейін де өмірлік бай тəжірибесін мамандығы бойынша бітірді. ізбасарларына үйретуден жалықЕңбек жолын Қарағанды мем - пады. Өңірдің санитарлық-эпиделекеттік медициналық институты балалар жəне жасөспірімдер м и о л о г и я л ы қ қ ы з м е т і н і ң кафедрасының ассистенті қызме- өркендеуіне үлкен үлес қосқан, тінен бастап, өмірінің соңына еселі еңбегімен елдің құрметіне дейін саналы ғұмырын халықтың бөленген жаны жомарт, жүзі мейірімді, айтулы азамат Берік санитарлық-эпидемиологиялық Көмекбайұлының қайтыс болусалауаттылығын арттыруға арына байланысты зайыбы Жансая нады. 1985-2001 жылдар аралығында Дəрібекқызына, отбасы мен Оңтүстік Қазақстан облыстық туған-туыстарына қайғыларына санитарлық-эпидемиологиялық о р т а қ т а с ы п к ө ң і л а й т а м ы з . стансасында басшы қызметтер Марқұмның топырағы торқа, атқарды. Ал 2006-2009 жыл- алды жарық болып, пейіште нұры д а р ы О Қ О м е м л е к е т т і к шалқысын. Оңтүстік Қазақстан облыстық тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті мен облыстық санитарлықэпидемиологиялық сараптама орталығының ұжымы Қазақстан Республикасының минералдық шикізатты кешенді қайта өңдеу жөніндегі ұлттық орталығы» РМК басшылығы мен ұжымы Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты, ҰҒА академигі, техника ғылымдарының докторы, профессор Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа, «Д.В.Сокольский атындағы Органикалық катализ жəне электрохимия институты» АҚ электросинтез жəне тоттану зертханасының бас ғылыми қызметкері, техника ғылымдарының докторы, профессор ГауҺар Қозыкеқызы Бишімбаеваға əкелері, «Бəйтерек» ұлттық басқарушы холдингі» АҚ басқарма төрағасы Қуандық Уəлиханұлы Бишімбаевқа атасы Қозыке БИШІМБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ұжымы Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің қызметкері Маржан Əкімжановаға АНАСЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Оңтүстік Қазақстан облысының Отырар ауданындағы Шəмші Қалдаяқов ауылының тұрғыны, ауданның құрметті азаматы, еңбек ардагері Айтбек МҰСАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтамын. Мұхамедқасым Шəкенов.


18

www.egemen.kz

13 желтоқсан 2014 жыл

 Еркін елдің ертеңі

 Астана айшықтары

Ўстаздары белсенді, оќушылары їлгілі

і г і т с е д н ї х Ру

Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Жуырда біз Жылыбұлақ ауылына барып қайттық. Бұл – ақын Мұзафар Əлімбай атамыз туған елді мекен. Атамызбен бірге кезінде ауылға Қадыр Мыр заƏлі, Сырбай Мəуленов, Тұманбай Молдағалиев секілді атақты ақын ағаларымыз келген екен. – Атамыздың арқасында елге белгілі үлкен адамдарды көріп, сұхбаттасып қалғанбыз, – дейді мұғалімдер. Бір таңғалғанымыз Жылыбұлақ деп аталатын ауыл мектебінің кіреберісі, ағашқа толы жинақы, ұқыпты ауласы, сыртқы көрінісі, қала мектептеріндей жайнап тұр. Сырты қандай болса, мектеп іші де сондай мəнді-мағыналы сөздерге толы жазулар жазылған рухани көрінісімен қарсы алды. Алдыңғы жылы осы мектептің мұғалімі Сұлушаш Қалдыбайқызы ұстаздар күні мерекесінде облыс əкімінің арнайы сыйлығы – жеңіл көлік алған болатын. Жалпы, облыстағы ауыл мектептері арасында Жылыбұлақтың «Ең үздік ауыл мектебі» атағы бар.

 Айбын

Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Алматыда Қазақстан Рес публикасы Қарулы Күштері Құрлық əскерлері қолбасшылық құрамының жедел-əдістемелік жиыны өз жұмысын аяқтады. Жиын ға қатысушылар Құрлық əскерлері қызметінің 2014 оқу жылы үшін қорытындысын шығарды.

Фотоэтюд

Жыл ќорытындысы шыєарылды

Кїршімдегі Даѕќ мемориалы Күршімдіктер Ұлы Жеңістің 70 жылдығына жоғары əзірлік үстінде. Ауданда осыған дейін сұрапыл соғыс боздақтары мен ардагерлеріне арналған еңселі ескерткіш салынбаған екен. Осыны ескерген жергілікті əкімдік биыл көктем шыға Даңқ мемориалының құрылысын бастап, ескерткішті едəуір еңсеріп тастапты. Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан».

– Əлбетте, ауданның бюджетінде мемориалға қажет қаржы жағы тапшы, тіпті жоқ деуге болады. Біз құрылыстың жобалықсметалық жобасын есептегенде, 120 миллион теңгені құрады. Бұл – үлкен қаражат. Сондықтан құрылыс шығындарын үнемдей отырып, аудан қазынасынан 25 миллион теңге қаржы бөлінді. Коммуналдық шаруашылық мекемесінің күшімен салып жатырмыз. Аудан бойынша 5 315 боздақ Ұлы Отан соғысынан қайтпаған екен. Оларды есте сақтауға арналған ескерткіш еш ауылда жоқ. Сол себепті батырлардың рухына тағзым жəне жас ұрпаққа үлгі-өнеге болсын, халыққа рух берсін деген ниетпен мемориал құрылысын бастадық. Жалпы, соңғы кезде Ұлы Жеңістің жемісіне таласып жүргендер көп. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы нүктесін қойды деген атақты алыстағы алпауыт елдер де иеленгісі келеді. Бұл үрдіс жылдан жылға күшейе беретіні анық. Оның алдын алу үшін еліміздің түкпір-түкпірінен, ауданымыздан аталарымыздың соғысқа аттанып, жеңісті қанымен жуып алғанын, тарихқа өшпес ерлікті

таңбалағанын күн сайын еске салып жүретін еңселі ескерткіштер қажет, – деді Алтайбек Сейітұлы. Аудан орталығында бой көтеріп келе жатқан Даңқ мемориалы кешенінің аумағы 5 гектарды құрайды. Екі секторға бөлінген аумақтың бір жағы тұрғындардың сейілдеуіне арналған. Онда гүлзар, субұрқақ, орындықтар мен аллея орналасады. Ал екінші сектор боздақтарға арналған қасиетті орын саналады. Алыстан көз тартатын көрнекті мемориалдың қабырғасы бетоннан құйылған. Соғыстан қайтпаған 5 315 боздақтың аты-жөні габбро мəрмəрға ойып жазылыпты. Қос қанаттың ортасындағы көкке шаншылған стелла төрт қырлы. Бұл – дүниенің төрт бұрышы ұғымын береді. Стелланың ұшар басына сегіз бұрышты жұлдыз орнатылған. Аталған жұлдыздың нышаны дəстүрлі діни нанымдар бойынша жердегі тіршілік атаулы мен о дүниедегі кеңістіктің байланысын білдіретін көрінеді. Ал көк түспен боялған мемориал қабырғасы бейбітшілікті айшықтап тұр. Мемориалдың құрмет тақтасында қан майданда опат болған жауынгерлерден бөлек ауданнан шыққан Кеңес Одағының Батырлары, Социалистік Еңбек

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Ерлері, Қазақстанның Еңбек Ері, генералдар, аудан мен облыста, республикада басшылық қызмет атқарған қайраткерлер жəне өнер шеберлерінің есімдері, өмірбаяндары көрініс тауыпты. Кешеннің маңдайында «Ешкім де өлгендерді тірілтуге құдіретсіз, дегенмен де, оларды мəңгі есте сақтау біздің қасиетті парызымыз», деген Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың сөзі мəрмəрға ойып жазылған. Ал мына жолдар осы мемориалдың мəңгі мұңын көтеріп тұрғандай, кешеннің тура ортасында орналасыпты. Жаутаңдап қарап бала тұр, Көз жасын сүртіп жаңа бір Хабарсыз ұлын сұрауға, Жолыңды тосып ана жүр. Қанша үйдің ұрлап адамын, Қанша үйде сөніп қалды оттар. Көрдің бе ұлын ананың, Соғыстан қайтқан солдаттар?.. Сырбай Мəуленовтің осы қос шумақ жыры Даңқ мемориалының тек есімдер тізімі емес, ерлік пен елдік тарихы екенін ерекше айшықтай түседі. Ағаш көшеттері отырғызылып, абаттандырылған мемориал кешені Жеңіс күнінде салтанатты түрде ашылмақ. Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы.

Басқару органдары, құрамалар мен бөлімдер даярлығының қорытындылары бойынша генерал-майор Мұрат Бектанов басқаратын «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы барлық жағынан үздік деп танылды. Бұл қолбасшылықтың бөлімшелері жауынгерлік даярлық, əскери тəртіп, оқу кезеңін сапалы жəне тиімді пайдалану, əскерлердің тіршілік əрекетін жан-жақты қамтамасыз ету мəселелерінде өздерін лайықты деңгейде көрсетті. Талдықорған қаласында орналасқан Аэроұтқыр əскерлердің десанттық-шабуыл бригадасы үздік бригада атанды. Əскери бөлім командирі, подполковник Аманғали Жанесов бастаған десантшы жауынгерлер жауынгерлік оқудың көптеген бағыттары бойынша тамаша нəтижелерге қол жеткізді. Осы бригаданың Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы Ұжымдық жедел ден қою күштерінің құрамына енетінін жəне түрлі халықаралық оқужаттығуларға Қазақстан Қарулы Күштерінің атынан қатысып келе жатқанын атап өткен жөн. «Біз басқаларға үлгі болуы үшін үздіктерді ерекше атап көрсетуіміз қажет. Осылайша тəжірибе алмасу жүріп, оқытудың үздік əдістері жасалатын болады. Біз əскерлерді қазіргі заманғы қауіпсіздікке төнетін қауіп-қатерлер жағдайында үйретуді дұрыс жоспарлау үшін жүргізілген жұмысты объективті түрде бағалауымыз қажет», – деп Құрлық əскерлерінің бас қолбасшысы, генерал-лейтенант Мұрат Майкеев атап өтті. Естеріңізге сала кетейік, Алматы облысындағы «Іле» оқужаттығу орталығында Құрлық əскерлері басшылық құрамының үш күндік жедел-əдістемелік жиыны болып өтті. Жиынға 350-ден астам адам қатысты.

Айтса айтқандай-ақ, бұл мектепте белсенді ұстаздар еңбек ететіні бірден байқалып тұр. Елбасы Жолдауларынан ой түйген ұстаздар оқушылардың «Зият-

таныстыру, болашақта елді өркендетуге білімді адамдар керек екенін түсіндіру. Оқушылар мектепте арнайы мектеп формасы киімінде жүреді. Кеуделеріне

керлік клубын» құрып, «Мəңгілік Ел» кабинетін ашыпты. Мақсаты: оқушыларды өз Отанын сүю, елжандылыққа тəрбиелеу, еліміздің тəуелсіздік алған жылдар ішінде жеткен жетістіктерімізбен

«Мəңгілік Ел» деген белгілер тағады. Кішкентайларынан патриотыққа, отансүйгіштікке тəрбиелеу деген осы. Екінші бастамалары «Бастау» экологиялық жобасы деп аталды.

Суретті түсірген Қазына ҚАДЫС.

Достық ауылдық округіне қарасты Шақаман ауылында ауыл жастарының форумы өтті. Форум аясында ауыл жастары Елбасының Қазақстан халқына арнаған Жолдауын талқылап, өз ойларын білдірді. Раушан НҰҒМАНБЕКОВА.

Форум аясында ауылдық округ жастарының арасында сурет көрмесі ұйымдастырылды. А т ал мыш кө р мег е « А у ыл ғ а сенемін, Қазақстанмен мақтанамын» атты сурет сайысына қатысушылардың суреттері қойылды. Форум соңы концерттік

бағдарламамен жалғасты. Концерттік бағдарлама аясында ауылдың дарынды жастары əн салып, би билеп, домбыра тартып, өз өнерлерін ортаға салды. Шара соңында «Ауылға сенемін, Қазақстанмен мақ танамын» атты сурет салу сайысының жеңімпаздарын марапаттау салтанаты өтті. Сурет

сайысының қорытындысы бойынша бірінші орынды Қараөлең ауылдық округінің сегізінші сынып оқушысы Ерасыл Қайырбаев, екінші орынды Достық ауылдық округінің сегізінші сынып оқушысы Айгерім Жагиева, үшінші орынды Ертіс ауылдық округінің тоғызыншы сынып оқушысы Баделхан Еркебұлан жеңіп алды. Сурет сайысына қатысқан барлық қатысушылар алғыс хаттармен марапатталды. Шығыс Қазақстан облысы.

«Егемен-ақпарат».

АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-94-72; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Павлодар облысы, Шарбақты ауданы. ––––––––––––––––

Ауыл жастарыныѕ форумы

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А.

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Өйткені, Мұзафар атамыз əнге қосқан табиғаты өзін ше ерекше «Маралдым» əні осы жерде туған ғой. Жаз бойы жаға сынан емделушілер шықпай ды. Мектеп директоры Айман Ханзадақызының айтуынша, ұстаздары, оқушылары бар, биоло гия ғылым дарының кандидаты Асылбек Мейірмановпен бірлесіп «Жы лыбұлақ, Маралды – мəңгілік» атты ауылдың энциклопедиялық, экологиялық-тарихи-танымдық кітабын жазып шығыпты. Мұнда тарихи-этнографиялық музей, Мұзафар Əлімбаев атындағы дəрісхана бөлмесі бар. Бастауыш сынып оқушылары үшін «Мұзафарнама» арнайы сабақтары өтеді. Сонымен бірге, «Ғылымға алғашқы қадам» атты мектеп оқушыларынана құралған ғылыми қоғам жұмыс жасауда. Мысалы, Зере Мар данованың жетекшілігі мен оқушылар «Кенгуру-лин гвист» халықаралық ойынында не міс тілі пəні бойынша 1-3 орындарды жеңіп алыпты. Облыста өткен «Ясауитану» біліктілік байқауында Тілек Рақымжанов үздік атанған. Жылыбұлақ мектебінің жақсы тəжірибесін өзге ауыл мектептері де үйреніп, қолға алса дейміз.

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 68-59-85; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Ермеков к-сі, 33, «Қарағанды полиграфия» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Смағұлов к-сі, 9 К, «Хабар-Сервис» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 201 715 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 9 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №461 ek

Profile for Egemen

13122014  

1312201413122014

13122014  

1312201413122014

Profile for daulet
Advertisement