Page 1

Ќазаќстан Президенті – Ќырєызстанда

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Қырғыз Республикасына сапармен келді, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

№211 (28150) 13 ҚЫРКҮЙЕК ЖҰМА 2013 ЖЫЛ

Сапар барысында Қазақстан Президентінің Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысына қатысуы, сондай-ақ, шет мемлекеттер көшбасшыларымен бірқатар екіжақты кездесулер өткізуі жоспарланған.

Кеѕес аясындаєы кездесулер

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысына қатысу аясында Иран Ислам Республикасының Президенті Хасан Руханимен кездесті, деп хабарлады Қазақстан Президентінің баспасөз қызметі. Кездесуде Нұрсұлтан Назарбаевтың Иранға сапары кезінде қол жеткізілген уағдаластықтарды іске асыру барысы қаралды. Тараптар сауда-экономика, көліккоммуникация жəне инвестиция салаларындағы

екіжақты ынтымақтастықты жандандырудың келешегі туралы сөйлесті. – Қазақстан Иранның ядролық бағдарламасы айналасындағы жағдайдың шешілуіне бұдан кейін де белсене қатысуға дайын. Сонымен қатар, біз көлік-коммуникация саласындағы өзара іс-қимылымызды дамытуға, атап айтқанда, темір жол тасымалын жүзеге асыруға мүдделіміз. Біздің елдеріміздің ортақ игілігі – Каспий теңізі, ол достық пен ынтымақтастық теңізі болуға тиіс. Оның құқықтық мəртебесін анықтау жөніндегі жұмысты жалғастыру қажет,

ал сарапшылар бұл бағыттағы қызметін одан əрі жүзеге асыруы керек, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан Президенті өңірде бейбітшілік пен тыныштықты қамтамасыз етуге барлық елдер мүдделі екенін атап өтті. Хасан Рухани Нұрсұлтан Назарбаевқа өзінің ұлықтау рəсіміне қатысқаны үшін алғысын айтып, Қазақстанның Иран үшін достас ел, өте маңызды серіктес болып саналатынына тоқталды. – Бізде өзара ынтымақтастықтың

Ґзге елдер їшін їлгі Кеше Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Ресей Федерациясының Сыртқы істер министрі Сергей Лавровты қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Мемлекет басшысы С.Лавровтың Қазақстанға сапарына ықылас білдіріп, елдеріміз

арасындағы ынтымақтастықтың жоғары деңгейін атап өтті. – Қазақстан мен Ресей жоғары

Ќауіпсіздіктіѕ алдын алу мəселесі ќаралды

Кеше Ұлттық қауіпсіздік комитетінде террорға қарсы орталық мүшелерінің екінші кеңейтілген отырысы болып өтті. Жиынға салалық ведомство жəне бейнежелі арқылы аймақтардағы Ұлттық қауіпсіздік комитеті департаменттерінің басшылары қатысты. Əмірхан АЛМАҒАНБЕТОВ, «Егемен Қазақстан».

Отырыста Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы Нұртай Əбіқаев күн тəртібіне қойылған терроризм қаупінің таралуына себеп болатын бірқатар факторларды атап өтті. Бұдан біршама жыл бұрын біз терроризмді жекелеген елдер арқылы білетін болсақ, қазір оның ұғымының өзі бүкіл əлемге кең тарап үлгерді. Нақты айтар болсам, экстремистік жəне қылмыстық, соның қатарында қарулы топтарды жою бойынша арнайы, жиі түрде бірлескен ондаған операциялар əлденеше рет табысты өткізілді. Дегенмен,

дəл қазіргі кезеңде азаматтардың діни сауатын ашу өте маңызды болып отыр. Ол үшін əуелі жас ұрпаққа білім дəнін егетін балалар бақшасындағы тəрбие мəселесіне зейін қоюымыз қажет. Шетелден діни сауатын ашып келетін мамандарымыздың біліктілігіне де зерттеу жүргізген артықтық етпейді. Өйткені, өмір көрінісінен анық аңғарылғандай, басқа діннің жетегіне еріп кетіп жатқандардың 80 пайызы жұмыссыз жүрген жастар. Сондықтан біз жəне жергілікті атқарушы билік бұл тұрғыдағы мəселеге сергек қарауымыз тиіс, деді Н.Əбіқаев. (Соңы 2-бетте).

деңгейде қарым-қатынас жасап келеді. Бұған елдеріміздің сыртқы істер министрліктері

мен елшіліктерінің қосқан үлесі зор. Біздің екіжақты ынтымақтастығымыз өзге елдер үшін үлгі бола алады деп ойлаймын, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Сондай-ақ, Қазақстан Президенті Ресей Сыртқы істер министрін G20 саммитінің сəтті өтуімен құттықтап, осынау ауқымды іс-шараның сапалы ұйымдастырылғанын атап өтті. С.Лавров Нұрсұлтан Назарбаевты Қазақстанның Сыртқы істер министрі Е.Ыдырысовпен жүргізілген келіссөздер, онда екіжақты ынтымақтастықты одан əрі тереңдету мəселелері қаралғаны, соның ішінде мемлекеттер басшылары кездесуіне дайындық жөнінде нақты қадамдар белгіленгені туралы хабардар етті. Бұған қоса, өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз етудің аспектілері мен халықаралық күн тəртібіндегі мəселелер талқыланды. ----------------------------------------Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

 Мəселенің мəнісі

Жайлы тўрмыстыѕ аќысы да сайлы

Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрі Ерболат Досаев жылжымайтын мүлікке салынатын салықты арттыру жағдайға пара-пар жəне дер кезіндегі шара деп есептейді. «Бұл бүгінгі ахуалға жауап беретін нағыз пара-пар шара» деп атап көрсетті министр. Бұл туралы осы министрліктің баспасөз қызметі хабар таратты. Жылқыбай белгілеген бағасы бойынша да ЖАҒЫПАРҰЛЫ, Орынбор көшесінде орналасқан «Егемен Қазақстан». пəтер екіншісіне қарағанда жарты миллион теңгеге қымбат Өз сөзінде Е.Досаев Астана бағаланады. Ал рыноктық баға қаласының екі аумағында бойынша пəтерлер құнының орналасқан көлемі 45 шар- айыр машылығы бұдан да шы метр екі пəтерді мысалға жоғары. Соған қарамастан, келтіреді. «Олардың біреуі бұл екі пəтерге төленетін Республика даңғылындағы ескі салықтардың айырмасы болмакөп қабатты үйде орналасса, шы ғана. Мəселен, Республика екіншісі Орынбор көшесіндегі даңғылындағы пəтер иесі 2237 жаңадан салынған ғимаратта теңге салық төлесе, Орынбор қоныс тепкен. Бұл пəтерлердің көшесіндегі пəтер иесі 2918 бағасының əртүрлі болуы заңды теңге салық төлейді. құбылыс. Тіпті, жылжымайтын (Соңы 2-бетте). мүлікті тіркейтін орталықтың

орасан əлеуеті бар. Бізге тек екіжақты сауда-экономикалық байланысты ғана емес, елдеріміздің мəдениет саласындағы өзара ісқимылын да дамыту өте маңызды, – деді Иран Президенті. Нұрсұлтан Назарбаев пен Хасан Рухани өңірлік қауіпсіздік пен халықаралық күн тəртібіндегі мəселелерді де талқылады. Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысына қатысу аясында Тəжікстан

Республикасының Президенті Эмомали Рахмонмен кездесті. Əңгімелесу барысында мемлекет басшылары сауда-экономикалық, инвестициялық жəне мəдени-гуманитарлық ынтымақтастықтың негізгі бағыттарын талқылады. Нұрсұлтан Назарбаев пен Эмомали Рахмон екі елдің өңірлік жəне халықаралық ұйымдар аясындағы өзара іс-қимылы мəселелерін қарастырды. Сонымен қатар, тараптар өңірлік қауіпсіздік ахуалы жөнінде пікір алмасты.

Мамандар даярлауда сапа ќажет

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттіктің төрағасы Əлихан Байменовті қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Кездесу барысында Ə.Байме нов Мемлекет басшысына агенттіктің алдағы қызметі нің негізгі бағыттары мен халықаралық сарапшылар тарапынан жоғары баға алған мемлекеттік қызметтің қазақстандық моделінің қалыптасқан аспектілері туралы баяндады. Қазақстан Президенті мемлекеттік қызметті реформалаудың негізгі кезеңдерінің бірі «А» корпусын жəне тиісті сапалы кадрлар резервін жасақтау екенін атап өтті. – Осы орайда мемлекеттік қызметшілерді даярлау жəне біліктілігін арттыру мəселелеріне назар аудару қажет. Облыстарда оның қызметіне жеткілікті қадағалау жасамайтын жергілікті əкімдіктерге бағыныстағы

мемлекеттік қызметшілерді оқытудың өңірлік орталықтары бар. Назар аударуды талап ететін тағы бір бағыт – мемлекеттік қызметшілерді шетелдерде оқыту жəне біліктілігін арттыру. Қажетті білім қоры, дайындықтары бар адамдарды жіберудің орнына ол жаққа көбінесе ағылшын тілін білмейтіндер жіберіледі. Осының салдарынан олар материалды игере алмайды жəне тиісті тəжірибе жинақтай алмайды. Бұл мақсаттарға бюджеттен 170 млн. теңге бөлінген, ал нəтиже жоқ, – деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев тиісті мамандықтар бойынша даярлауда сапаның қажеттігін атап өтті. (Соңы 2-бетте).

ХАБАРЛАНДЫРУ

Жоғары Сот Кеңесі Жоғары Сот Кеңесінің Регламентіне 2013 жылғы 10 қыркүйекте біліктілік емтиханды сəтті тапсырудың шектік мəнін 3-тен 4-баллға дейін көтеруді көздейтін өзгерістер енгізілгенін хабарлайды. Қазақстан Республикасының Президенті Əкімшілігінің Мемлекеттік-құқық бөлімі.

АҚПАРАТТАР аєыны  Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры биыл 13 млрд. теңге бөледі. Бұл қаражат ауыл кəсіпкерлеріне шағын несие ретінде ұсынылады. Қазірге дейін оның 8,3 млрд. теңгесі 4 мыңнан астам адамға берілді. Жылдың соңына дейін оған тағы 200ге жуық кəсіпкер қол жеткізеді.  Назарбаев Университеті студенттерінің саны 2 мыңнан асты. Биыл білім ордасы дайындық бағдарламасына 536 тыңдаушыны, бакалавриат бағдарламасына 48 студентті, магистратура мен докторантураға 126 студентті қабылдады.  Үстіміздегі жылы Қазақстан мен Ресейдің ортақ 11 жобасы іске қосылады. Бұл туралы кеше Астанада өткен баспасөз мəслихатында РФ Сыртқы істер министрі Сергей Лавров мəлім етті. Аталған

ТАҒАЙЫНДАУ

Мемлекет басшысының Жарлықтарымен: Дастан Шериазданұлы Елеу кенов Қазақстан Республикасының Швеция Корольдігіндегі Төтенше жəне өкілетті елшісі қызметіне; Қазақстан Республикасының Бразилия Федеративтік Республикасындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Бақытжан Ордабаев Қазақстан Республикасының Аргентина Республикасындағы, Чили Республикасындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі қызметін қоса атқарушы қызметіне; Айгүл Мұхаметкəрімқызы Мұхаметкəрім Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі Есеп комитетінің мүшесі қызметіне тағайындалды.

ХРОНИКА

Мемлекет басшысының Жарлықтарымен: Қазақстан Республикасының Ұлыбритания жəне Солтүс тік Ирландия Құрама Король дігіндегі Төтенше жəне өкілетті елшісі Қайрат Қуатұлы Əбусейітов Қазақстан Республикасының Швеция Корольдігіндегі Төтенше жəне өкілетті елшісі міндетін қоса атқарудан; Алтай Болтайханұлы Зейнелғабдин өкілеттік мерзімінің аяқталуына байланысты Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі Есеп комитетінің мүшесі қызметінен босатылды.

жобалардың барлығы Қазақстан мен Ресейдің 20132015 жылға арналған бірлескен іс-шаралар туралы жоспарына енген.  Астана қаласындағы халық саны 795 мың адамнан асты. Биылғы жылдың 7 айында мұнда 12634 бала өмірге келді. Өлім-жітім көрсеткіші 1000 адамға шаққанда 4,74-тен 4,28-ге азайды.  Бүгін Өскеменнің туған күні кең көлемде атап өтіледі. Шара барысында облыс əкімі Бердібек Сапарбаевтың бастамасы бойынша осы өңірдің белгілі азаматтары Александр Протазанов пен Ахат Күленовтің ескерткіштері ашылады. Ал мерекелік концертке Бибігүл Төлегенова, Майра Ілиясова бастаған қазақ əн өнерінің жұлдыздары қатысады. «ҚазАқпарат», «Қазақстан жаңалықтары», Bnews.kz, TengriNews, EgemenNews хабарлары бойынша дайындалды.


2

www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

Мамандар даярлауда сапа ќажет (Соңы. Басы 1-бетте).

– Бүгінде көптеген жоғары оқу орындарында мемлекеттік басқару жəне мемлекеттік қызметшілерді даярлау факультеттері ашылуда. Алайда оларда көбінесе экономика мен құқық жөніндегі пəндер оқытылады, ал іс жүзінде мемлекеттік қызмет одан да ауқымды мəселелерді білуді қажет етеді. Бұл орайда агенттік Білім жəне ғылым министрлігімен бірлесіп пысықтап, жағдайға талдау жасағаны жөн, – деді Қазақстан Президенті. Мемлекет басшысы орталық пен жергілікті билік арасында мемлекеттік қызметшілерді ротациялау жөніндегі жұмысты тиімді жүргізудің маңызды екеніне назар аударды. – Бұл – өте маңызды жəне жақсы тəжірибе, өйткені, өңірлік сипаттағы мəселелерді білмеген адам орталықта қалайша жұмыс істей алады? Бірақ билік көбінесе жергілікті дайын кадрларды тарту үшін тиісті жағдай жасауға мүдделі емес. Бұл үдерісті жіті қадағалаған жөн, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Бұған қоса, Қазақстан Президенті соңғы уақытта өңірлік тəртіптік кеңестердің өз белсенділігін азайтып алғанын, олардың жұмысын күшейту жөнінде шаралар қабылдау қажеттігін атап өтті.

Кеше Сенат Төрағасы Қайрат Мəмидің жетекшілігімен палатаның кезекті жалпы отырысы алғаш рет «онлайн» режімінде өтті. Енді бұдан былай Сенат отырыстары тікелей «онлайн» режімінде «твиттер» жəне өзге де мобильдік арналар арқылы таратылады. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Өз кезегінде Ə.Байменов Қазақстан Президентін мемлекеттік қызметті одан əрі жаңғырту жəне саяси қызметшілер санын едəуір қысқарту жөніндегі тапсырмаларының орындалуы туралы хабардар етті. – Қазақстанның мемлекеттік қызметінің жаңа моделін одан əрі қалыптастыру мақсатында Заң, сондай-ақ, 12 Жарлық жəне

Үкімет пен агенттіктің бірқатар нормативтік-құқықтық акті лері қабылданды. Сіздің нұсқауыңызға сəйкес біз əлемнің жетекші елдерінің тəжірибелеріне талдау жасадық жəне бүгінде халықаралық сарапшылардың пікірінше, Қазақстанда өзіндік біре гей мемлекеттік қызмет моделі қалыптасты, – деді агенттік төрағасы.

Ќауіпсіздіктіѕ алдын алу мəселесі ќаралды (Соңы. Басы 1-бетте). Өз кезегінде сөз алған Дін істері агенттігі төрағасының орынбасары Ғалым Шойкин радикалды дінге бой алдырып жүргендердің басым бөлігі жұмыссыздар қатарынан екенін жасырмады. Əрі сырттан келетіндер теріс ағымдардың таралуына əсер етіп жатқан көрінеді. Шетелдерге теологиялық білім алуға барғандардың да қарым-қабілетін тексеретін

кез келіп жетті. Ол осындай мəселелерді көтере келе, алдағы уақытта шетелде діни білім алғысы келетін талапкерлерді Дін істері агенттігінің реттейтінін жеткізді. Отырыста шығып сөйлегендердің дені азаматтардың діни сауаттылығына ерекше назар аударды. Ол үшін алдымен имамдардың сауатын көтеру керектігі айтылды. Ал еліміз бойынша осы уақыт аралығына дейін 800 имам біліктілік курсынан өткен. Бастысы, бағыты беймəлім шетелдердегі діни оқу орындарында

Бас келісімге ґзгертулер енгізілді

Кеше Премьер-Министрдің бірінші орынбасары – Өңірлік даму министрі Бақытжан Сағынтаевтың басшылығымен əлеуметтік əріптестік, əлеуметтік жəне еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі республикалық үшжақты комиссия отырысы өтті. Комиссия жұмысына Еңбек ж ə н е ж ұ м ы с б е р у ш і л е р жəне əлеуметтік қорғау министрі б і р л е с т і к т е р і а р а с ы н д а ғ ы Тамара Дүйсенова, Қазақстан толықтырулар қарастырылды. Бақытжан Сағынтаев МемКəсіподақтары федерациясының басшылары, Ұлттық кəсіпкерлер ле кет басшысының тапсырпалатасының, Республикалық масымен əзірленген «Кəсіптік тау-кен өндіруші жəне тау-кен одақтар туралы» заң жобасы металлургия кəсіпорындары Қазақстандағы кəсіподақтардың қауымдастығының өкілдері жəне қызметтерін жақсартуға бағытталғанын атап көрсетті. Кəсіпбасқалар қатысты. Талқылау барысында «Кəсіп- одақ туралы жаңа заң кəсіподақ тік одақтар туралы» заңның жо- қозғалысының тік моделін құру басы, жұмыс берушілердің ерікті үшін құқықтық негіз қалайды декларациялау тəжірибесін жəне кəсіподақ мүшелерін енгізуде олардың қызметтерінің əлеуметтік əріптестіктің барлық еңбек заңнамасының талап- деңгейінде ынталандыруды тарына сəйкес келуі бойын- күшейтеді деп санаймыз, деді ш а ұ с ы н ы с т а р , с о н ы м е н бірінші вице-премьер. Комиссия жұмыс беруқатар, 2012-2014 жылдарға арналған бас келісімге Үкімет, ш і л е р д і ң қ ы з м е т і н е р і к т і республикалық жұмыскерлер д е к л а р а ц и я л а у д ы е ң б е к

Жайлы тўрмыстыѕ аќысы да сайлы (Соңы. Басы 1-бетте).

Алайда, пəтерлердің рыноктық бағасы бойынша құнындағы айырмашылық жер мен көктей емес пе!», дейді министр. Осыған байланысты Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрі жағдайды өзгертуді ұсынады. «Біз базалық бағаны Астана жəне Алматы қалалары үшін қазіргі 30 мың теңгеден 60 мың теңгеге дейін арттырамыз. Яғни, басқаша айтқанда, ең жоғарғы базалық баға – əрбір шаршы метрге 400 доллар болады. Ал аудандық маңыздағы қалалардың, кенттердің жəне селолардың салық деңгейін бұрынғы мөлшерде қалдырамыз. Алдағы уақытта осы бағалау мөлшеріне сəйкес, салық сомасы белгіленетін болады», деді Досаев. Осы ретте ол салықтың есептеу ставкаларының өзгермейтіндігін мəлімдеді. «Олар

бұрынғысынша, 0, 0,5 пайыздан (бұл бағалау құны 1 миллион теңгеге дейінгі пəтерлер) 1 пайызға (бағалау құны 120 миллион теңгеден жоғары пəтерлер үшін) дейін болады. Министр атап көрсеткендей, мəслихаттың шешімімен белгіленетін тұрғын үйлердің орналасу аймағына байланысты коэффициенттері де болады. «Яғни неғұрлым пəтерлер элиталық аймақтарда орналасатын болса, соғұрлым олардың құны да жоғары болады. Бұл ретте мүлікке салынатын салықтың жергілікті бюджетке түсетіндігін ұмытпауымыз керек. Басқаша айтқанда, қаланың қолайлы жаңа аудандарында қоныстанған пəтер иелері қаланың шет аймақтарындағы ескі үйлердегі пəтерлерде тұратындардан көп салық төлейтін болады. Сонымен бірге, ардагерлер, тыл еңбеккерлері,

Облыс əкіміне – Достыќ ордені Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путин Ресей Федерациясымен достық жəне əріптестікті нығайтуға, экономика мен ғылыми жəне мəдени байланыстарды ұлғайтуға үлкен үлес қосқаны үшін Оңтүстік

Алєаш рет мобильдік арналар арќылы тарады

Қазақстан облысының əкімі Асқар Мырзахметовті Достық орденімен марапаттады. Осы аптада Асқар Мырзахметов бастаған бір топ кəсіп кер Мəскеуге сапар шегіп барады. Бұл сапар Кеден одағына мүше елдермен аймақаралық ынтымақтастықты дамыту бойынша Елбасының

Кездесу қорытындысында Мемлекет басшысы мемлекеттік қызмет көрсету жəне мемлекеттік аппарат жұмысының тиімділігін арттыру үшін мемлекеттік қызметшілерді оқыту сапасын жақсартуға байланысты бірқатар нақты тапсырмалар берді.

----------------------------------------Суретті түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

білім алып жатқан қазақстандықтарды кері қайтару мəселесі қолға алыныпты. Бұл орайда дерекке жүгінсек, соңғы екі жыл ішінде сол жерлерде білім алып жатқан 232 азаматымыз елімізге кері қайтарылған. Қалған 440 азаматты уақыт оздырмай елге əкелу мəселесі қарастырылуы тиіс екен. Жиында шығып сөйлеген Білім жəне ғылым вице-министрі Мұрат Əбенов биылдан бастап еліміз мектептерінде «Дінтану» пəні оқу бағдарламасына енгізілгенін атап өтті. Алайда, осы пəннен дəріс беретін ұстаздар жетіспейді екен. Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы Н.Əбіқаев осы жəне жоғарыда көтерілген басқа да мəселелерді жедел реттеу керектігін айтып, жиынды қорытындылады.

заңна ма сының талаптарына сəйкес сенім сертификаты негізінде енгізуді қолдайды. Еңбек жəне əлеуметтік қорғау министрі Тамара Дүйсенованың айтуынша, бұл тексерулердің санын азайтуға, сонымен қатар, ерікті жұмыс берушілердің имиджін көтеруге мүмкіндік береді. Отырыс қорытындысы бойынша Үкімет, республикалық жұмыскерлер жəне жұмыс берушілер бірлестіктері арасында бас келісімге өзгертулер енгізілді. Онда салалық жəне өңірлік келісімдер мен ұжымдық келісімшарттарда жұмысқа орналастыру, жұмыс орындарын сақтап қалу, 50 жастан асқан адамдарға лайықты еңбек жағдайларын жасау жəне олардың біліктілігін жəне ұтқырлығын арттыру жөнінде бағдарламаларды қабылдау бойынша ережелерді бекітуге бағытталған шаралар қарастырылған. «Егемен-ақпарат». көп балалы аналар үшін жеңілдіктер, сонымен бірге тұрғындардың аз қамтамасыз етілген топтары үшін бірқатар жеңілдіктер сақталатын болады», деп атап көрсетті министр. Сонымен бірге, Ерболат Досаев салық салу жүйесіндегі тағы бір жаңалықты – жылжымайтын мүліктің көлеміне байланысты салықты өсіру жайын да тілге тиек етті. «Өте қымбат пəтерлер (көлемі 150 шаршы метрден асатын пəтерлер жəне жалпы көлемі 300 шаршы метрден асатын жеке меншік үйлер) салық төлеушілер үшін қымбатқа түсетін болады. Біз осындай санаттағы тұрғын үйлерге төленетін салық ставкасын үш коэффициенттен жоғары есептеуді ұсынамыз. Мұндай тұрғын үйлер бізде көп емес. Қазір елімізде жалпы 2,14 миллион пəтер болса, оның ішінде 10,1 мыңының ғана көлемі 150 шаршы метрден асады. Жеке тұрғын үйлер 2,6 миллион болса, оның ішінде 300 шаршы метрден асатыны 34 мың тұрғын үй», деп қорытындылады өз сөзін Ерболат Досаев.

тапсырмасын орындау мақса тында жоспарланған. Оңтүстікқазақстандық делегация Мəскеу, Қазан жəне Ека теринбург қалаларында екі жақты бизнес құрылымының қатысуымен дөңгелек үстел, екіжақты кездесулер өткізіп, осы қалалардағы индустриялық нысандарды аралап, тəжірибе алмасады. Оңтүстік Қазақстан облысы.

Заѕ жобасы таныстырылды

Мəжілісте Денсаулық сақтау министрлігі халықтың денсаулығы мен денсаулық сақтау жүйесіне қатысты заң жобаларының таныстырылымын өткізді. Отырысқа Палатаның Əлеуметтік-мəдени даму комитетінің төрайымы Дариға Назарбаева қатысты, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі. Заң жобасымен парламентші лерді министрліктің жауапты хатшысы Серікбол Мусинов таныстырды. Заң жобасын əзірлеуге Парламент депутаттары, мемлекеттік органдар, «Нұр Отан» ХДП мен «Атамекен» ҰЭП өкілдері белсене қатысты. Жобаның негізгі ережелері: денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік реттеу мен басқаруды жетілдіруге; халық денсаулығын нығайтуға, саламатты өмір салтын жүргізуге; денсаулық сақтаудың кадрлық ресурстарының əлеуетін арттыруға; дəрі-дəрмек саясатын жетілдіруге бағытталған. Заң жобасының негізгі мақсаты медициналық көмектің сапасы мен қолжетімділігін арттыру, қолданыстағы заңнаманың олқылықтарын жою жəне халықаралық стандарттарға сəйкес келтіру болып табылады. Заң жобасы бойынша жұмыс тобының жетекшілігіне Н.Петухова бекіді. Енді депутаттар аталған заң жобасын жұмыс тобында талқылайтын болады.

«Тек Сенаттың ғана емес, сонымен қатар, тұрақты комитеттердің де кейбір отырыстарын қажетті жағдайда осындай «онлайн» режімінде көрсетуге əзірміз. Парламент қызметінің ашықтығын паш ететін бұл жаңалықтар біздің заң шығарушылық қызметімізге оң əсер етеді деп ойлаймын», деді Қайрат Əбдіразақұлы жаңа жұмыс жайын түсіндіре келіп. Бұдан кейін күн тəртібіндегі мəселелер қаралды. Бұл жолы депутаттар назарына ТМД Экономикалық судьясын сайлау, қосарланған салықты болдырмау жəне конституциялық мерзімдерді есептеу мəселелері ұсынылды. Депутаттар алдымен судьялар мəселесін шешіп алды. Қазақстан Президенті Венера Сейтімованы сайлау туралы Парламент Сенатына ұсыным жасаса, Елбасының бұл ұсынымы палата депутаттары тарапынан қолдау тапты. Сөйтіп, Венера Сейтімова Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы Экономикалық сотының судьясы қызметіне сайланды. Бұрын осы қызметті атқарып келген Сəбит Жолдыбаев өкілеттік мерзімінің аяқталуына байланысты ТМД Экономикалық сотының судьясы қызметінен босатылды. Сондай-ақ, депутаттар жалпы отырыста «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен

Біріккен Араб Əмірліктерінің Үкіметі арасындағы Табысқа салынатын салықтарға қатысты қосарланған салық салуды болдырмау жəне салық салудан жалтаруға жол бермеу туралы конвенцияны жəне оған Хаттаманы ратификациялау туралы» заң жобасын қабылдады. Конвенцияға 2008 жылдың 22 желтоқсанында АбуДаби қаласында қол қойылған. Мақсат – инвестициялар үшін өзара қолайлы жағдайлар жасау. Бұдан басқа заңдық құжаттың қабылдануы Қазақстан мен Біріккен Араб Əмірліктерінің экономикалық ынтымақтастығын нығайтуға серпін беруі тиіс. Жəне де конвенция екі мемлекет резиденттерінің табыстарына қосарланған салық салуды алып тастауды көздейді жəне салық салудан жалтарудың алдын алады. Сонымен бірге, құжатта табыстың пайда болу көзі болып табылатын мемлекетте дивидендтерге, пайыздарға жəне роялтиге төмендетілген мөлшерлемелер бойынша салық салынуы мүмкін ережелер қамтылып отыр. Бұдан басқа, «Қазақстан Республикасының кейбір конституциялық заңдарына конституциялық мерзімдерді есептеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы да қолдау тапты. Аталған құжат Конституциялық мерзімдерді есептеу мəселесі бойынша Конституциялық Кеңестің

Елшімен кездесті

Алдыңғы күні Қазақстан Респуб ли касы Парламенті Сенатының Төрағасы Қайрат Мəми Қазақстанда дипломатиялық қыз метін аяқтаған Америка Құрама Штаттарының елшісі Кеннет Фэйрфакспен кездесті, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі.

Сенат Төрағасы ҚазақстанАмерика қатынастарын нығайтуға қосқан үлесі үшін елшіге алғыс айтып, кəсіби қызметінде одан əрі

табысқа жете беруіне тілектестік білдірді. Қ.Мəми Қазақстан мен АҚШ арасындағы стратегиялық

Əріптестіктіѕ даму деѕгейі жоєары

Мəжіліс Төрағасы Нұрлан Нығматулин Қазақстандағы өкілеттігін аяқтағалы отырған Америка Құрама Штаттарының Төтенше жəне өкілетті елшісі Кеннет Фэйрфаксті қабылдады, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі.

Мəжіліс Төрағасы дипломатқа Қазақстан мен Америка арасындағы екі жақты қарым-қатынасты нығайту жолындағы табысты жұмысы үшін өз алғысын білдірді. Тараптар қос елдің түрлі саладағы, əсіресе, аймақтық қауіпсіздік, Ауғанстанға қолдау көрсету, ядролық қарусыздану мəселелеріндегі ынтымақтастығын айрықша атап өтті. Нұрлан Нығматулин мен Кеннет Фэйрфакс ҚазақстанАмерика парламентаралық əріптестігінің даму деңгейін де жоғары бағалады. Əңгіме барысында Мəжіліс Төрағасы депутаттық корпустың барлық күш-жігері Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан - 2050» Стратегиясында жүктелген міндеттерді орындауға бағытталғанын сөз етті. Кеннет Фэйрфакс діттеген мақсатқа жету Қазақстанның одан əрі көркеюін қамтамасыз ететінін тілге тиек ете келіп, қазақстандық депутаттардың жұмысына табыс тіледі. – Менің Қазақстандағы АҚШ елшісі ретіндегі жұмысым аяқталғанымен, мен сіздердің елдеріңізде болып жатқан өзгерістерді ықыласпен қадағалап отыратын боламын, – деді дипломат. Өз кезегінде Нұрлан Нығматулин Кеннет Фэйрфакстің Халықаралық энергетикалық агенттіктегі қызметі өзара қарым-қатынастың, соның ішінде, ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі аясында одан əрі дами түсетініне сенім білдірді.

Кеше палата Төрағасы Нұрлан Нығматулиннің төрағалығымен өткен Мəжіліс бюросында жалпы отырыста қаралатын мəселелер белгіленді, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі.

Палата отырысында депутаттардың қарауына Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекеттердің адамдарды мемлекетаралық іздестіру туралы шартын ратификациялау туралы заң жобасы шығарылады. Күн тəртібінің жобасына Қазақстан- Корея Республикасы үкіметтері арасындағы Балқаш жылу электр стансасына қатысты келісімге түзетулердің хаттамасын ратификациялау туралы заң жобасын талқылау енгізілді. Палатаға бірқатар жаңа заң жобаларына қорытынды əзірлеу мезгілін нақтылау ұсынылды. Олар «Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мəртебесі туралы» Конституциялық заң жəне сот төрелігін іске асыруды одан əрі жеңілдету, төрешілдік рəсімдерді азайту мəселелеріне қатысты түзетулер. Осы топқа басқа да қорытынды əзірлеу мезгілін нақтылауды қажет ететін заң жобалары қосылады.

Алдыңғы күні «Қазмедиа орталығында» Р.Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының қызметкерлері «Мыңжылдық көкжиек» бағдарламасы аясындағы шетелге іссапарларының қорытындылары бойынша баспасөз мəслихатын өткізді. «Егемен Қазақстан».

Жиынды жүргізіп отырған Шығыстану институтының бөлім меңгерушісі, академик Меруерт Əбусейітова «Халық тарих толқынында» атты үлкен бағдарламаның бір тармағы саналатын «Мыңжылдық көкжиек» бағдарламасы аясында бір топ отандық ғалымдардың Қытай Халық Республикасына іссапармен барып қайтқанын айта келіп, «Біздің ғалымдар Қытайдан 283 томды құрайтын бірегей мұрағаттық құжаттарды əкелді. Оның арасында Абылай хан мен Қытай императоры

Цяньлунның жазысқан хаттарының көшірмелері де бар. Бұл құжаттарды сенсациялық деп атауға болады. Онда Абылайдан басқа да қазақ хандары мен қытай басқарушыларының арасындағы дипломатиялық байланыстың орнатылғаны жөнінде көрсетілген. Абылай хан мен Цяньлун алысқан көп хаттарда тілек, құттықтау білдірілген, тіпті, Қазақ хандығының Цинь империясында елші тағайындағаны жөнінде мəлімет бар. Қытай мұрағатында бүгінде бізге сыры ашылмаған 3 мыңнан астам құжаттар бар екені анықталды, енді солармен жұмыс істеуге тиіспіз»,

əріптестіктің одан əрі дами түсуі аймақтық тұрақтылық пен халықаралық қауіпсіздікке үлес қосатынына сенім артты. Кездесуде Қазақстан мен АҚШ ара сындағы парламентаралық ын тымақтастық деңгейі арта түскені атап өтілді. Өткен жылы америкалық конгресшілер Астанаға келіп, қазақстандық сенаторлар Вашингтонға сапармен барды.

Палатаныѕ кїн тəртібі наќтыланды

Тарихымыз тыѕ деректермен толыєады Айгүл СЕЙІЛОВА,

2012 жылғы қаулысын іске асыру мақсатында əзірленген. Бұл ретте заң жобасының мақсаты конституциялық мерзімдердің басталуын жəне аяқталуын есептеу тəртібін белгілеу болып табылады. Еліміз Конституциясында барлық жағдайларда онда көрсетілген мерзімдерді есептеудің басталуы мен аяқталуы белгіленбейді жəне қандай күннен немесе оқиғаның басталуынан мерзімді есептеу шаралары нақтыланбаған. Осыған орай, Конституциялық Кеңестің ресми түсіндіруімен бірқатар заң нормаларына конституциялық мерзімдердің басталуы мен аяқталуын есептеу тəртібін белгілеу ұсынылады. «Қазақстан Республикасындағы Конституциялық Кеңес туралы» Конституциялық заңның 24-бабы жəне Конституциялық Кеңестің өтінішті қарауына қорытынды шешімді қабылдауына заңда белгіленген айлық мерзімнің аяқталуын нақтылаумен жаңа редакцияда жазылып отыр. Əділет министрі Берік Имашевтің айтуынша, «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңның 69-бабының 3-тармағы екінші бөлікпен толықтырылады. Онда республика Президентінің Парламентті тарату туралы актісі қолданысқа енгізілген күн депутаттардың кезектен тыс сайлауы өткізілуі тиіс мерзімнің басталу кезеңі болып табылатындығы көзделген. Бұл мерзім екі ай өткен соң аяқталады. Егер мерзімнің аяқталуына тиісті күн белгіленбеген айға тура келетін болса, онда мерзім осы айдың соңғы күнінде аяқталады.

– деді. Ғалым алдағы уақытта осы құжаттардың электронды нұсқасы мен тізбесін жасау қолға алынатынын мəлімдеді. Жиынға қатысқан Шығыстану институтының ғылыми қызметкері, тарих ғылымдарының кандидаты Жанымхан Ошан неше мыңдаған жылдық жазба тарихы бар Қытай елінің өз көршілері туралы ең көп мəлімет қалдырған ел екенін айтты. Еуразия даласын қоныстанған қазақтардың тікелей ата-бабалары саналатын көне түркі-моңғол тайпаларының мыңдаған жылдық тарихы туралы ең құнды деректердің көбі осы елдің тарихи жазбаларында, мұрағат құжаттарында жəне

тастарында бəдіздеулі екенін жеткізді. «Тас жазбаларды ашу мен зерттеу бұл елде ең қарқынды жұмыстардың бірі. Түркі халықтарына қатысты тарихи тас ескерткіштердің елеулі бөлігі VІ-ІХ ғасырлардағы түркі халықтарының тарихынан сыр шертеді. Бұлар мазмұны жағынан Қытайдың ресми 24 тарихы мен басқа да тарихи шығармаларының ақтаңдақ беттерін толықтырып отыр, аталған ескерткіштердің еліміздің көне тарихын зерттеудегі деректемелік құндылығы, міне, осында», – деді ғалым. Ал, Қытайға іссапармен барған тағы бір ғалым, Шығыстану институтының қызметкері Əсел Мансұрова уақыты бойынша біздің заманымыздың 12ші ғасырына жататын, Тұрфан, Қашқар, Ганжоу қалаларынан табылған мұралардың ішінде жазулары көне түркі, көне сирия жазуларымен қашалған эпитафиялық ескерткіштердің Жетісу жерінен табылған ескерткіштермен ұқсастығын тілге тиек етті.


13 қыркүйек 2013 жыл

ҮКІМЕТ

ҮКІМЕТ

Ірі бизнестіѕ бўлаќ бастаулары Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

Кəсіпкерлікті, шағын жəне орта бизнесті дамыту үшін мемлекет тарапынан жасалып жатқан қамқорлық аз емес. Бірақ озық ой, үздік жоба болмаса төккен тер, қосқан қаржы зая кететіні қазір көпке белгілі болған. «Атамекен» одағы» ұлттық экономикалық палатасының қолдауымен «Атамекен Стартап» қоғамдық қоры өткізген Atameken Startup Kostanay бизнес-бастама байқауы болашақтағы үлкен істердің нышанындай сезілді. Негізі бұл шара Қазақстан бойынша ісін енді бастаған кəсіпкерлерді қолдауға арналған. Мұндай байқау Қостанай қаласында осымен екінші жыл өтіп отыр. Əрине, жақсы іске əркімнің таласы бар, қатысамын, үздік бастама, үздік тəжірибе ұсынамын дегендерге есік ашық. Алайда, ұсынған жобалардың сипаты міндетті түрде инновациялық, ал аймақ үшін жылт еткен жаңалығы болуы тиіс. Байқау барысындағы берілген белгілі уақытта оған қатысушылар өздері жасаған жобалардың тұжырымын жəне бизнес-жоспарын дайындады. Ал жобалар бизнес пен технология саласындағы тəжірибелі сарапшылардың ықпал етуімен crush-тестер арқылы өтті. Үш күнге созылған байқаудың қорытындысында озық жобалар іріктелді жəне оған қатысушылар баға жетпес тəжірибелер алды. Байқауға барлығы 47 бизнес-бастама ұсынған 115 адам қатысқан болатын. Үздік жобалардың, қызықты бастамалардың көптігіне байланысты төрешілер алқасына жеңімпазды анықтау оңайға соқпады. Жасақталған 36 команданың 16-сы ғана төрешілердің ойынан шықты. Осы он алты команданың арасынан қазылар алқасы үш команданы ғана жүлделі орынға таңдап алды. Бірінші орынды «Green» командасы жеңіп алды. Оның құрамындағы Төлеш Мағзұм, Саят Шаймұрынов, Дəулет Есжанов пластик шөлмектерді жою жəне оларды өнеркəсіпте екінші шикізат көзі ретінде пайдалануды ұсынады. Жас кəсіпкерлер жойылған шөлмектерді өнеркəсіпте өңдеп, одан химиялық талшық, техникалық сұйықтар құятын ыдыстар жəне үйдің төбесін жабатын материалдар, тағы басқа да заттар алуға болатындығын дəлелдейді. Екінші орынды «Вот в чем соль» командасы иеленді. Айжан Ахметова мен оның жетекшісі Владимир Поезжалов тұзды өңдеу өндірісінің импортты алмастыратын технологиясын ұсынды. Бұл технологиямен өңделген тұздың өзіндік құны ресейлік өнімнен екі есе арзанға түседі. Ал үшінші орынды «Электр күшімен отаушы» жобасы үшін «Əйелдерді сақтаңдар»

командасы иеленді. Бұл команданың мүшелері Елена Клименко мен Юрий Мартынюк арамшөпті отауға арналған электр құрылғысын жасауға болатынын айтады. Онымен жұмыс істеген кісі еңкейіп, күш жұмсап, белін ауыртып жатпайды. Арамшөпке бағыттап қондырғының түймесін басып отырады. Шөп электр тоғымен қырқыла береді. Бақшаның шөбін отайтын негізінен əйелдер болғандықтан, команданың аты да осылай таңдалды. Бұл олардың жұмысын өте жеңілдетеді, дейді Юрий Мартынюк. Байқаудан жүлделі орын алған еңбектер ғана емес, өндіріске сұранып тұрған басқа да үздік жобалар экономиканы дамытудың мемлекеттік институты мен Қазақстанның бизнес-бастау клубына жіберілетін болады. Байқаудың қазылар алқасының құрамында жергілікті кəсіпкерлер, басқарма басшылары, ғалымдармен қатар АҚШ-тың Қазақстандағы елшілігі мəдениет жөніндегі атташесінің орынбасары Дрю Петерсон да болды. – Қазақстанның экономикалық дамуы

сауда палаталары бар, – дейді Дрю Петерсон. Байқау тек түскен жобаларды іріктеп қана қоймайды, кəсіпкерлікке талаптанған жастарға осы саланың кілтипандарын үйретеді. – Кəсіпкер бірден мол табысқа жетпейді. Ол алдымен өз бизнесін жоспарлай білудің əліппесінен хабардар болуы керек. Тіпті кəсіпкерліктен хабары жоқтар да осы шараға келгені дұрыс. Олардың бизнеске деген ниеті, қызықты бастамалары болса, қалғанының барлығын да байқауда үйренуге мүмкіндік бар, – дейді «Atameken Startup» қоғамдық қорының директоры Нұрлан Тазабеков. Бұл шараның өтуіне облыстағы «ИволгаХолдинг», Соколов-Сарыбай кен өндіру бірлестігі, «Арай-Холдинг», «Стофарм» сияқты алпауыт бизнес жəне өнеркəсіп кəсіпорындары демеушілік көрсетті. Үстіміздегі жылы Atameken Startup Қазақстанның 22 қаласында осындай байқаулар өткізуді жоспарлаған. Ал көптің ішінен еліміз экономикасын дамытудың тегершігіне айналар болашақ ірі компанияларға негіз болатын үздік

Премьер-Министрдің орынбасары – Индустрия жəне жаңа технологиялар министрі Əсет Исекешев «Macquarie Russia & CIS Infrastructure Fund» қорының төрағасы Арон Рубин басқарған австралиялық бизнесделегациясымен кездесті.

Ыќпалдастыќќа ынта Тараптар Қазақстандағы инвестициялық ынтымақтастықтың мəселелерін талқылады. Macquarie компаниясының өкілдері энергетика, көлік (оның ішінде, авто, темір жолдары, порттар жəне əуежайлар), тұрғын үй-коммуналдық сектор жəне

телекоммуникация салаларына инвестиция салуға қызығушылық білдірді. Арон Рубин атап өткендей, Macquarie компаниясы əлем бойынша ең ірі инфрақұрылым инвесторы болып табылады, оның басқаруында жалпы

капиталдануы 101 млрд. АҚШ долларын құрайтын 46 қор бар. Macquarie Russia & CIS Fund қорларының бірі инфра құ рылымдық секторға инвестициялар бойынша белсенді жұмысты бастады. Алғашқы инвестициялар Ресейде энергетикалық, көліктік жəне телекоммуникациялық секторларға жасалған еді. Өз кезегінде Əсет Исекешев елімізде жүргізіліп жатқан жаңа инновациялық-индустриялық саясат туралы əңгімеледі, бұл саясат төңірегінде тікелей шетелдік инвестициялардың тартылуына орасан зор мəн беріледі. Осыған орай, қазіргі кезде инвестицияларды тарту бойынша бірқатар ынталандырушы шараларды көздейтін ұлттық жоспар іске асырылуда. Тараптар жақын арада қазақстандық компаниялардың жобаларын егжей-тегжейлі қарауға уағдаласты. «Егемен-ақпарат».

Холдинг жаѕа ќатысушылармен толыќты Еліміздің өңірлерінде Бірыңғай астық холдингін (БАХ) құру жөніндегі ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізу нəтижесінде «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ұлттық компаниясына холдингке кіру туралы алғашқы өтінімдер келіп түсе бастады. Осылай, Астық нарығы жөніндегі қоғамдық кеңестің 2013 жылғы 16 тамыздағы №3 хаттамалық шешімімен Ақмола облысының шаруашылықтарынан үш өтінім мақұлданып, тиісті шарттарға қол қойылды. Үстіміздегі жылғы 23 тамызда Азық-түлік келісімшарт корпорациясы басқармасының өңірлік бөлімшелері мен еншілес ұйымдарының

қатысуымен өткен кеңейтілген отырысында осы шаруашылықтардың өкілдеріне салтанатты түрде олардың БАХ-қа кіруі туралы сертификаттар тапсырылды. – Мен Ақмола облысы Ақмол ауылындағы Азық-түлік келісімшарт корпорациясының ақпараттық-түсіндіру тобының ең бірінші мəжілісіне шақырылдым. Жалпы, Бірыңғай астық холдингі туралы ой маған ұнады. Азық-түлік келісімшарт корпорациясы біздің тұрақты серіктесіміз ретінде бізге қаржылай көмек көрсетеді. Сонымен бірге, егін егу мен өсіруден басқа, оны тиімді сату да маңызды. Бұл ретте Азық-түлік келісімшарт корпорациясы мен БАХ басты рөлді атқарады – дейді холдингке алғашқы қатысушы «Ахмедия» ЖШС-ның директоры Тимур Пішенов. «Егемен-ақпарат».

Тарифтік саясаттыѕ ашыќтыєы тїсіндірілді Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

үшін мұндай байқаулар өте қажет. Біздің Америкада осы тəрізді байқаулар жиі өтеді, əр қалада кəсіпкерлер арасында жарысқа негізделген қызықты шоулар өткізетін

жобалардың жарқырап шығуына осы байқауды ұйымдастырушылардың сенімі мол. ҚОСТАНАЙ.

«Бізге бəсекеге ќабілетті, жаѕашыл технопарктер ќажет» Сўлтанмахмўт Торайєыров атындаєы Павлодар мемлекеттік университеті «Ертіс» технологиялыќ єылыми орталыєыныѕ атќарушы директоры Жўмабек ОМАРОВПЕН əѕгіме – Жұмабек Мұхтарұлы, жуырда өзіңіз басқаратын орталықта еліміздің энергетикалық дамуына үлес қосатын өңірлердің алдағы жылдардағы атқарар жұмыстарына арналған ғылыми-тəжірибелік жиын болып өтті. Одан түйер қорытындыңыз қандай? – Тақырыбының өзі айтып тұрғанындай, жиында энергия, қуат көздерін үнемдеу, бола шақ та елімізде қандай энергетиканы қолдануымыз керек, электр стансаларының қоршаған ортаға зиянсыз жұмыс жасаулары, экологиялық проблемалардың қалай алдын алуға болады деген сұраққа жауап іздедік. Қазір еліміз 80 пайыз энергияны көмірден, «қоңыр энергетикадан» алып отыр. Ал, болашақта біз жел, су, күн энергиялары арқылы экологиялық таза қуат көздерін алуға қол жеткізуіміз керек. Еліміздегі электр стансаларын газбен жұмыс жасауға көшіру де қоршаған ортаны ластамау, экологияны сақтау, таза энергияны пайдалану талаптарына сай болар еді. Экологиялық қолайлы энергия ресурстарын пайдалана отырып, өз жерімізде электр энергиясын өндіретін қуатты гидравликалық жəне жел күшiмен істеуші электр стансаларын салатын уақыт келді. Елімізде қабылданған «жасыл» экономиканы дамыту бағдарламасы, Астанада ЕХРО2017 халықаралық көрмесінің өтуі осы бағыттағы ғаламдық жұмыстарды жолға қоюуға септігін тигізеді. Ең бастысы, жаңартылатын энергия қорлары негізінде экспорттық жүйе құрылады, қаржы үнемделеді, өндіріс дамиды, жұмыс орындары пайда болады, жабдықтарды жеткізу шығындары азаяды. Жел энергиясы, желдің қуаты еліміздің барлық өңірлерінде бар. Былай қарасаң, еліміздегі жел қуаты далаға кетіп жатқандай. Елімізде желдің қуатын еуропалық елдерге қарағанда үш есе көп алуға болады. Еуропада қазіргі уақытта жел энергиясы жоғары қарқынмен дамуда. Өйткені, олар

3

www.egemen.kz

жел турбинасын өздері жасап шығаруда. – Осындай ғаламдық мəселелерді жергілікті университеттің технопаркі қол ға алып жатқаны қуантарлық екен... – Осыдан он жылдай уақыт бұрын университеттің бұрынғы ректоры, қазіргі облыс əкімі Ерлан Арынның бастамасымен оқу орнында технологиялық парк құрылды. Мақсат университеттегі барлық инновациялық ғылыми-зерттеу жұмыстарының басын қосып, олардың нəтижелерін өндіріске, оқу барысына енгізуді жүзеге асыратын Павлодар-Екібастұз-Ақсу аймағындағы өндіріс орындары мен университет арасында тиімді байланыс орнатуды қамтамасыз ету болды. Инновациялық жəне өнертабыс бойынша бүкіл республикалық ақпараттық кеңістікті қалыптастыру ісіне университет те қатыса алады. Технопарктің құрамында ғылыми-техникалық кеңес, сараптау орталығы, студенттік ғылыми орталық, көрме залдары, жобалау орындары, металлургия, машина жасау зертханалары бар. Қазір біздің еліміз технологиялық орталықтар желісін дамытуды қолға ала бастады. Бұл жүйенің қалыптасуына назар аударылуда. Елімізде индустриялықинновациялық даму стратегиясы бекітілді.

Бұл еліміздің ұлттық инновациялық жүйесін жасаудағы мемлекеттің айқын бір бағдарламасына айналды. Облысымыздың өндірісті өңір екені белгілі. Жалпы, өндіріс тұтқасы болып саналатын металлургия, энергетика, машина жасау салалары үлкен басымдыққа ие. Өңірдің бұрыннан келе жат қан индустриялық жолын жалғастырып, бұл күндері Павлодар, Екібастұз, Ақсу қала ларында жаңадан өндіріс орындары ашылуда. Сондықтан техно логиялық-ғылыми орталық құрудағы мақсат та өндірісі сансалалы өңірдегі экономиканың тұрақты дамуына, кəсіпорындар мен жоғары оқу орны арасында екіжақты байланыс жасау, өндірістің өркендеуіне əсер ететін ғылыми-зерттеу жобаларын жүзеге асыру, білікті мамандар даярлау, оларды қолдау. – Ғылыми-технологиялық орталықтың алдына қойылған міндеттер де аз емес сияқты... – Бұл үшін бізге хаб құру қажет. – Германиядағыдай хаб-орталықтар дейсіз бе?.. – Жалпы, технопарктың отаны АҚШ деп қабылданатыны белгілі. Германияда да 400-ден аса технопарктер бар. Мұндағы 156 технопарк бір ассоциацияға біріккен. Технопарктер Дюссельдорф қаласында орналасқан. Өзіндік қаржыландыру, қолдау жүйе лері мықты. Сондықтан бізге де ғалымдардың, өндіріс орындарының, қаржыгерлердің бірлескен еңбектерін қосып, яғни «Ертіс» ғылыми технологиялық паркі негізінде хаб, өңірлік ғылыми-технологиялық орталық құру қажет. Хаб – жалпы мағынасында, қандай да бір желінің торабы, түйіні. Өкінішке қарай, іскерлік хаб ұғымы біздің халық санасына сіңіп, түсінікті ұғымға айналмай тұр. Сондықтан, менеджер мамандар дайындаумен бірге, хаб сияқты жаңа ұғымдарды халыққа түсіндіріп, оның пайдасын, ұтымды тұстарын насихаттаған жөн. Мысалы, əлемде біз үйрене лік

Жұмыс бабындағы сапармен Ақмола облысына келген Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің төрағасы Мұрат Оспанов Көкшетау жəне Степногор қалаларының өндіріс ошақтарында болды. «Көкшетау-Энерго» ЖШС қарауындағы 110/10 киловатт трансформатор стансасындағы кездесуде серіктестіктің бас директоры Берік Ақылбеков инвестициялық жобаларды жүзеге асыру барысы жайлы хабардар етті. Мəліметтерді шашыратпай, аталған стансаға қатыстысын айтсақ, 1987 жылы пайдалануға

халықаралық ғылыми-техно л огиялық массачусетстік, манчестерлік, шанхайлық, Сколково сияқты басқа да хаб-орталықтар бар. Бір ғана Америкадағы Массачусетс технологиялық хабы ның бюджеті 40 млрд. доллардың көлемінде көрінеді. Мұндай жетістікке басқа да еуропалық жəне азиялық ғылыми-технологиялық орталықтар қол жеткізді. – Шетелдік жəне отандық ғалымдар жоғары технологиялық жəне инновация лық бастамалары мен жаңалық тарын өндірісті облыста жасап көрсетіп, жүзеге асыруды күтіп жүрген болды ғой? – Əрине. Шетелде жүлде алған екі бас тұздық ғалымдар жасаған жел турби насы жайлы «Егеменде» өзіңіз жаз дыңыз. Яғни біздің ғалымдар жаса ған жаңашыл бастамалар, жобалар жоғары технологиялық инновациялық жаңалығы бар, сапалы əрі табыс əкелетін, экологиялық таза. Ғаламдық «жасыл технология» жүйесінің шарттары бойынша америкалық стандартқа ие деген сөз. Бұл арман-мақсаттар жүзеге асса біздің өңір жоғары технологиялық дамыған емес, тіпті, жоғары дамыған «жасыл технология» алаңына айналар еді. Облыс болса Ресеймен шектесіп жатыр, оларда ғылыми университеттер бар, Астананың, жанымызда жақын Курчатов қаласының ғылыми-технологиялық парктері, Өскемен, Қарағанды орналасқан. Облыс орталығындағы 2 университетте ғылыми-өндірістік ұжымдар жəне жекеменшік құрылымдарда 5 мыңға жуық бұрынғы Кеңес өкіметі кезінде еңбек еткен ғылыми-зерттеу орталықтарының ғалымдары, қызметкерлері жұмыс жасауда. Облыс орталығында өткен жиын қорытындысында еліміздің əр жерінен келген ғалымдар шетелдердегідей өңірлік ғылыми-технологиялық орталық /хаб/ құру туралы ұсыныс жасады. – Басымдыққа ие салаларда жұмыс жасай алатын білікті мамандар қазір өзімізде де жеткілікті ғой? – Мəселен, осы бағытты ұтымды пайдалана білсек, қолдау көрсетіп, бағалай білсек, Америкада оқығандар сияқты өз жерімізде оқып шыққан мамандардың да жаңа технологияларды игеріп алып кетуге мүмкіндіктері жетеді. Біздің міндетіміз студенттерге жаңаша білім беру жүйесінде инновациялық технологияларды (Соңы 4-бетте).

берілген қуат көзіне былтыр 60 миллион теңгеге жуық инвестиция тартылған екен. Осының арқасында КРУН-10 қуат таратқышының май ажыратқыштарын вакуумдық жүйеге ауыстыруға мүмкіндік туды. Қазір бұл станса тұрғындар тығыз орналасқан Васильков, Центральный жəне Көктем шағын аудандарын электр қуатымен қамтамасыз етеді. Қызметтің сапасы жақсарып, пайдалануға жұмсалатын қаржы шығыны азайған. Агенттік төрағасы «Көкшетау жылу» жəне «Көкшетау су арнасы» кəсіпорындарында есептеу құралдарының орнатылу барысы мен қуат көздерінің тиімділігін арттыруға бағытталған

инвестициялық бағдарламаларға ден қойды. «Нұр Отан» ХДП Ақмола облыстық филиалында «Тарифтік ашық саясаттың басым бағыты» атты дөңгелек үстел мəжілісі өткізіліп, агенттік төрағасының орынбасары Асылбек Дүйсебаев еліміздегі тарифтік саясатты жетілдіру туралы баяндама жасады. Сондай-ақ, қаланы электр қуатымен, жылу жəне сумен қамтамасыз ету кəсіп орындары басшыларының тарифтердің өсуінен түскен ақша қаражатының тиімді жұмсалуы, бағдарламалардың орындалуы туралы есептері тыңдалды. Ақмола облысы.

Инвестициялыќ жобалар орындалуымен мəнді Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің төрағасы Мұрат Оспанов Қызылжар өңірінде болған жұмыс сапарында коммуналдық қызмет көрсететін кəсіпорындардың инвестициялық бағдарламаларды орындау барысына ерекше назар аударды. № 2 жылу орталығының директоры Виктор Бармин қайта жаңғыртудан өтіп, пайдалануға берілген №8 қазандық агрегатының жұмысымен таныстырды. Жалпы құны 4,6 миллиард теңгені құрайтын қондырғының бір сағаттық қуаты 270 тоннаға дейін артқан. Енді мұнда № 4 турбинаны монтаждау жалғасуда. 2015 жылға таман ескірген құрал-жабдықтардың 35-40 пайызын жаңалау көзделіп отыр. «Петропавл жылу желілері» ЖШС-да жылу жүйелерінің тозуы 70 пайызды құрайды. Инвестициялық бағдарлама шеңберінде биыл 7,9 миллион теңгеге құрал-жабдықтар сатып алу, 182,4 миллион теңгеге техникалық қайта жарақтандыру жүргізу жоспарланған. Қазіргі таңда 34 магистральды жəне тарату желілері учаскелері күрделі жөндеуден өткен.

«Қызылжар су» ЖШС-да агенттік төрағасының қатысуымен баспасөз туры ұйымдастырылды. Онда директордың міндетін атқарушы Сергей Визеров кəсіпорын активтерін жаңғырту жайлы мағлұмат берді. Жаңа қондырғыларды орнату барысында айына бір миллион теңгенің тіршілік нəрі үнемделетін болыпты. Бұдан кейін «Нұр Отан» ХДП облыстық филиалында «Ашықтық – тарифтік саясаттың басым бағыты» атты дөңгелек үстел өтіп, оған еңбек ардагерлері, бизнес саласы, үкіметтік емес ұйым өкілдері, мəслихат депутаттары қатыстырылды. Онда бағаны қолжетімді ету, монополистер қызметін оңтайландыру, мемлекеттік органдар мен бизнес қауымдастығының ісқимылын жетілдіру, инвестициялық міндеттемелерді орындау, нарық субъектілері мүдделерінің теңгеріміне қол жеткізу бойынша салиқалы пікірлер алмасылды. Жиынға қатысушылар тариф белгілеудің ашықтығын, мөлдірлігін, реттелетін секторларды жаңғырту, энергия жəне ресурс үнемдеу бағдарламасын, «жасыл экономикаға» көшу қадамын қолдады. Солтүстік Қазақстан облысы.

Рекордтыќ кґрсеткіш Биылғы жылы республикалық инновациялық бизнес-жобалар «NIF$50K» байқауына қатысуға өтініш білдіргендер саны рекордтық көрсеткішке жетті. Өткен жылы байқауға қатысуға барлығы 298 өтініш келіп түскен болса, биыл бұл көрсеткіш 26%-ға көбейіп, 376-ға жетті. Байқау барысында келіп түс кен өтініштердің 19,1%-ы ауыл шаруашылығы, 11,4%-ы өнеркəсіп, 10,6%-ы ақпараттық технологиялар жəне 8,5%-ы энергетика саласына тиесілі. Ең аз қамтылған салалар экология – 0,5%, фармацевтика – 0,5%, металлургия – 0,8%. Байқау шартына сəйкес, келіп

түскен барлық өтініштерден 15 үздік жоба таңдалып алынады. Бұл жобалардың авторлары «Инно вациялық форсаж» телешоуына қаты сатын болады. Бағдарлама шеңберінде əр өтініш беруші өзінің идеясын қорғай отырып, жобасының шынайы жүзеге асу мүмкіндіктерін көрсетеді. Сарапшылардың дауыс беру қорытындысы бойынша байқау жеңімпазы – 7,5 млн. теңге, ал 2 жəне 3 орын иегерлері 2,5 жəне 1 млн. теңге көлеміндегі грантқа ие болады. «Егемен-ақпарат».

1


4

www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

Логистикалық қызметті əлемдік стандарттарға сай ету елдегі басты міндеттердің біріне айналғаны мəлім. Өйткені, дүниенің төрт тарабына транзиттік дəліз қызметін көрсетуді көздеп отырған Қазақстан логистика саласын жетілдірмей, түпкі мақсатына жетуі неғайбыл.

Жїк айналымын арттырудыѕ жаѕа жолдары Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ,

«Егемен Қазақстан».

Таяуда «KAZLOGISTICS» көлік одағы Павлодарда «Ертіс өзеніндегі өзен көлігімен ішкі сулар арқылы транзиттік жүк айналымын ұлғайту болашағы туралы» дөңгелек үстел өткіз ді. Онда Көлік жəне коммуникациялар министрлігі мен «KAZLOGISTICS» көлік одағының көлік логистикасын дамытудың 20132014 жылдарға арналған бірлескен жоспары қаралды. Дөңгелек үстел отырысына Көлік жəне коммуникациялар министрлігі, Павлодар жəне Шығыс Қазақстан облыстарының əкімдігі, «Атамекен» одағы» ұлттық экономикалық палатасы, бизнес құрылымдар, сондай-ақ аталған екі облыстың республикалық жəне мемлекеттік құрылымдарының өкілдері қатысты. Отырыста Павлодар облысы əкімінің орынбасары Н.Əшімбетов қатысушылардың назарын Ертіс өзенінде кеме жүргізу мəселесіне аударды. Ол Көлік жəне коммуникациялар жəне Қоршаған ортаны қорғау министрліктерінен Ертіс өзенінің табанын тазалап, тереңдету жұмыстарын Павлодар облысындағы су ресурстарын дамыту жобасы жоспарына орай Павлодар өзен порты аумағының көліктік-логистикалық құрылысы қатарына қосуды сұрады. Сөйтіп, дөңгелек үстелге қатысушылар Ертіс өзенінде кеме жүргізу проблемасын талқылады. Себебі, сəуір мен қараша айларына дейін Қазақстан аумағында Павлодар телімімен Ресей шекарасына дейін мың тонна ғана жүк көтеретін су көліктері өзенмен жүре алады. Ал, ресейлік көліктердің жүк көтеру мөлшері 2000-3000 тоннаны құрайды. Сондықтан, Ертістің біздегі бөлігінде керекті тереңдікті қамтамасыз ете алмағандықтан ресейлік кемелер қазақстандық су жолдарына тек көктемгі су көтерілген кезде ғана кіре алады екен. Негізі, өзен флотын тиімді пайдалана білсек, болашақта су көлігі бойынша жүк айналымын еселеп арттыруға мүмкіндік бар. Мəселен, Қытай-ҚазақстанРесей транзиттік тасымалдауда Ертіс арқылы Павлодардан Омбыға, одан əрі қарай Обь өзенінің ішкі жағына дейін 10 миллион тонна жүк тасымалдауға

Қостанайдағы көтерме базарда тұрған Татьяна алушыға əр қарбызын аялағандай сипап береді. Келушілер ала қарбыздың да, қара қарбыздың да дəмін көріп, шырындығы ұнаса сөзге келмей алып жатыр. Қарбыздарының іші қып-қызыл, тəттілігі тіл үйіреді. Ең үлкенінің салмағы он килограмнан асып кетеді. Татьяна мен Эверест Кимнің несібесіне қарай шілде айының жаңбырлы болып, қапы кеткен ыстығы қыркүйекке жылжығындай, күн кəдімгідей шекені қыздырып тұр. Қарбызды алушы көп. Өнімін сатып, ақшасын алған Татьяна да, сəтімен кездескеніне алушы да мəз, таразыда теңкиіп жатқан ала қарбызға көңілі толғандай екеуі де жымиып қарайды. – Күннің осылай ыстығы созыла түссе екен деп тілеп отырмын. Ауа райын болжаушылар қыркүйек айының құрғақ, жылы болатынын айтып отыр ғой, таңертең базарға келерде үйден қуанып шығамын. Барлығы да белгілі тіршілік қой, адамдар күн жылы болғанда қауын-қарбызды іздейді, – дейді қарбыз сатып отырған Татьяна Константиновна. Иə, «шаруаның өз малы – өзіне қуаныш». Жазымен арқасын күн жеп, бетін жел қағып жүріп еткен еңбегінің қайтарымы болса дейді. Олар Қостанай қаласынан 150 шақырымдай жердегі Таран ауданындағы Новоильин селолық округінен 20 жылға жер алып, қарбыз, көкөніс егеді. Олардың «Viva» шаруа қожалығы былтыр 15 гектар жерге егін салып еді, биыл оны бес гектарға көбейтті. Биыл бес гектар қарбызды көп ектік. Өйткені, өткен жылы өнімді қыркүйек айы басталмай тұрып-ақ түгел сатып болған едім, шырын татыған қарбызды жұрт тез алып кеткен. Сондықтан биыл оның гектарын көбейткенді дұрыс көрдік, дейді Татьяна Константиновна. Қарбыз егу аса қиын шаруа емес шығар, дейміз біз Татьянаның тырнағын жасанды өсіріп, бояп қойған саусағын қысып тұрып, ризашылығымызды білдіріп. Сіз мені қарбыз піскенде көріп отырсыз ғой. Эверест екеумізді көктемде, егіннің басында көрсеңіз танымас едіңіз. Диқаншылық оңай деп кім

болады – дейді мамандар. «Павлодар өзен порты» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы К.Сыздықов Ертіс өзенімен тасымалдауға болатын жүктер туралы əңгімеледі. Төрағаның айтуына қарағанда, Омбы мен Түмен облыстарының Ертіс өзені арқылы жеткізілетін қиыршық тасқа сұранысы бүгінгі таңда жылына бес миллион тоннаға дейін барады екен. Ал, Омбының көмірге сұранысы жылына 4 миллион тоннаға жеткен көрінеді. Оған қоса, Қытай мен Түмен облысының контейнерлік жүк айналымы былтыр 4,5 млн. тонна болыпты. Қазіргі таңда Омбы аумағындағы орман қорының көлемі 400 млн. ал, Түмен облысында 924 млн. текше метр шамасында екен. Бұл ірі сандарды көрсетіп отырған себебіміз, бірқатар орман ағаштарын дайындаушылардың айтуына қарағанда, оны тасымалдаудың бірден-бір тиімді жолы өзен көлігі көрінеді. Себебі, ол аймақтар батпақты, автокөлік инфрақұрылымы дамымаған. Сондай-ақ, біздің ел өзен арқылы мұнай өнімдерін, темір-бетон бұйымдарын, құбырларды, азық-түлік жəне техникалық тұздарды тасымалдай алар еді. Осы мүмкіндіктердің тиімділігін саралаған дөңгелек үстел отырысына қатысушылар Көлік жəне коммуникациялар министрлігінің атына арнайы үндеу қабылдады. Онда Қазақстан Республикасының көлік жүйесі инфрақұрылымын дамытудың 2020 жылдарға дейінгі мемлекеттік бағдарламасы жобасына Ертіс өзенінің табанын тереңдетіп, өзенді тазарту жұмыстарын қосып, қазақстандық бөлігіндегі проблемаларды шешу жолдарын ұсынды. Мұнымен бірге, министрлікке Ертіс өзенінің ресейлік жағының табанын тереңдету жұмыстарын атқаруға көрші елдің тиісті мекемелерін тарту сұралды. Бұған дейін ағымдағы жылдың сəуір айында екі елдің көлік жөніндегі кіші комиссиясының тоғызыншы отырысының шешімі бойынша Павлодардан бастап ағыс бойымен 1930 шақырымға дейін өзен табанын 190 см. қазу жайы қарастырылған еді. Енді осы жүйелі іс жүзеге асса, су жолдарының тынысы кеңейіп, ел ырысының артуына өз үлесін қосады деген үміт бар.

ҮКІМЕТ (Соңы. Басы 3-бетте). қолдану, əлемдік жəне отандық ғылым мен техниканың озық жетістіктерін зерттеп, өндіріске аса қажет инновациялық жобалар дайындап беру болып табылады. Жаңашыл бағыттағы өндіріс орындарын ашуға көмек беретін инновациялық жобалар жасау, оларды іс жүзінде жүзеге асыру,

ҮКІМЕТ – Əрине, Германия, АҚШ университеттерінің біздің оқу орындарымен салыстырғанда өзіндік ерекшеліктері бар. Университеттер қолданбалы ғылыммен айналысады жəне өзіндік қаржыландыру, қолдау жүйелері бар. Сонымен қатар, дуальды (оқыту + практика) оқыту жүйесіне ерекше көңіл бөледі. Бұл оқыту жүйесі бойынша студенттің

«Бізге бəсекеге ќабілетті, жаѕашыл технопарктер ќажет» өңірдің ғылыми-техникалық жетістіктерін айқындайтын энергетика, металлургия, машина жасау, көлік, мұнай-химия өндірісі салаларын инновациялық жобалармен қамтамасыз ету негізгі мақсат. Сонымен қатар, технопарк маркетингтік стратегияны таңдау, өнімді сертификаттау, патент енгізу жəне зияткерлік меншік құқығын қорғау жөнінде консалтингтік қызмет көрсете алады. Орталықта ғылыми-техникалық кеңес құрылды, зерттеу жұмыстарына баға беретін арнайы сарапшылар тобы бар, студенттік ғылыми орталық, көрме залы, металлургия, машина жасау, көлік жəне коммуникациялар факультеттерінің жəне биотехнологиялық, экологиялық, электроника, ақпараттық технологиялар жүйесі, өндірістерде қалдықсыз өнім өңдеу технологиясы, экология мен қоршаған ортаға зиянсыз қуат көздерін ойлап табу сияқты жəне қазіргі қолданбалы экономика пəні бағытындағы ірі зертханалар жұмыс жасайды. Зертханаларда зерттеу жұмыстарын жүргізуге, архитектуралық жобалар жасауға, зерттеулерін тікелей технопарк арқылы өндіріс орындарына ұсынуға барлық жағдай жасалған. Əртүрлі тақырыптарда басқосулар, семинарлар өтіп тұрады. Технопарктің инновациялық ғылыми-зерттеу жұмыстары түгелімен оқу орнының жоспарына сəйкес жүргізіледі. Технопарк жоғары оқу орнының жекеменшігі болғандықтан, оқу орны өзі қаржыландырады. Болашақта мемлекет бюджетінен немесе түрлі қорлар мен гранттар есебінен де қаржыландырылуы мүмкін. Өйткені, технопарк облыс көлеміндегі бірден-бір инновациялық-индустриялық бағытты қолға алған орталық. – Сіз өзіңіз де көптеген шетелдерде болдыңыз. Ол жақтан не көріп, қандай ой түйдіңіз?

білім алумен қатар, өндіріс орнында да жұмыс істеп, тəжірибе жинақтауға толық мүмкіндігі бар. Оқуының соңында студент бакалавр дипломына қосымша, өндіріс орны көрсеткен мамандық бойынша квалификацияны да алып шығады. Маман даярлауда өндіріс орындарының сұранысы міндетті түрде ескеріледі. Студенттердің ғылыми жұмыстарына көп көңіл бөлінеді. Оқу орнының инновацияларын өндіріске енгізумен тікелей айналысатын технологиялық брокерлердің болуы, университетті қосымша құқықтық жауапкершіліктен босата алды. – Курчатов қаласында да жұмыс жасап келдіңіз... – Курчатовтағы технопарк құрамында бірлескен шетелдік кəсіпорындар жұмыс жасайды. Бізге міне, осындай бəсекеге қабілетті, жаңашыл технопарктер қажет. Аты бар да заты жоқ технопарк құрудың мүлде пайдасы жоқ. Қазір біз университет технопаркінің 2013-2015 жылдарға арналған тұжырымдамасын жасап бітірдік, облыс əкімі Ерлан Арынға қарауға жіберілді. Бірінші кезекте өңірге халықаралық академиялық-қаржылық, өндірістік ресурстарды тарту қажет. Жоспар бойынша мысалы, тиімді энергия технологиясы, 5-7 түрлі кластерлік бағытта жұмыстар қолға алынады. Біздің технопарк əлеуметтік, гуманитарлық, техникалық, жаратылыстану ғылымдары саласы бойынша электронды ғылыми əдістемелік бағдарламалармен қамтамасыз етілген. Зертханалардың бəрі де озық үлгідегі құрал-жабдықтармен жабдықталған. Университет оқытушылары мен студенттері қалаған уақыттарында келіп, мəліметтер базасын ақтарып, түрлі мағлұматтар жинай алады. Студент технопаркке келгенде инновациялық жаңа

Базарда – ала ќарбыз, ќырда – ќыруар картоп Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

айтты? Өте ауыр жұмыс. Сəуір айында, қардың көбесі сөгіліп, жердің тоңы жібіп, топырақ жыли бастағанда бізді қырдан көресіз. Қарбыз тамыз айына үлгеріп пісу үшін сəуірден бастап, жылыжайда қарбыздың шопағын еге бастаймыз. Көшет дайын болған кезде оны 20 гектар жерге пленка жауып ектік. Мұның барлығы да қолмен атқарылады. Одан кейін суарып отыру үшін арық салу қандай ауыр. Бірақ біз осы кəсіппен өмір бойы айналысып келеміз. Кəсібіңді жақсы көрсең одан басқа іс жоқтай, өзгеге бұрылуға мұршаң келмейді. Күзде ақшасы көрінген кезде жаздайғы ауыр еңбекті бір сəт ұмытқандай боласың, дейді Татьяна Константиновна. «Viva» шаруа қожалығының Таран ауданындағы тың жерге қарбыз салғанына 7 жылдай болып қалыпты. Соңғы жылдары Үкімет тарапынан бақша еккендерге көмек бар. Бақшаның əр гектарына биыл 30 мың теңге субсидия төленді. Бұл шаруалар үшін аз көмек емес. Диқанның айтуынша, бақша егісінің шығыны көп. Үш күн сайын суарылады, оған техника, жанар-жағармай керек, негізінен жұмыс қолмен атқарылатындықтан жалдамалы жұмысшыларға ақы көп төленеді. Осыған да қанағат. Бұрын мұндай көмек те болмады ғой. Қазір көтерме бағамен қарбыздың килограмын 35 теңгеден сатып жатырмын. Соның 20 теңгесі

əлемге келгендей сезіне алуы қажет. Əрбір студенттің компьютер алдында отырып, ғылыми жобамен айналысуы үшін орталықта барлық жағдай жасалған. Бұл күндері студенттер оқытушылармен бірлесіп, жаңа энергия үнемдеуші технологияны жетілдіретін машина құрастыру өнімдерін өндіріске жеткізу үшін зертханаларда жұмыс жасауда. Технопарк

қарбыздың өзіндік құнын жабады. Сонда біздің пайдамыз 15 теңге деңіз. Соның ішінде базардағы күн сайынғы сауда нүктеміздің ақысы, салық, жүрген-тұрған жолақымыз, күзетші ақысы – барлығы бар. Осылардан қалғанын пайда көреміз. Ақша оңайлықпен келмейді, дейді диқан Татьяна Ким. Татьяна мен Эверестің қарбызға маманданғаны соншалықты, олар бұл дақылды ылғи зерттеп отырады. Көктемде оның Қостанай өңіріне өсетін, суыққа бейім, тез пісетін, шырынды сорттарының тұқымын таңдап алдырып егеді. Сондықтан олар тыңайтқыш салмаса да, қарбызды тұтынушыға дер уақытында жеткізіп үлгереді. Оңтүстіктен

келетін қарбыздарға қазір күшті бəсеке болып тұрғаны да сондықтан. Қостанайлықтар базардағы қарбызды алдымен «жергілікті ме?» деп сұрамай сауда жасамайды. Шаруашылық мұның сыртында оншақты гектарға сəбіз, қызылша, капуста, картоп екті. Көкөністі олар «сақтық» үшін егетінін айтады. Кей жылдары көктемдегі құралай салқынында енді қылтиған көшетті бір күнде суық ұрып кететіні бар. Сондай жылдары кеусені бос қалған диқанды көкөніс демеп жібереді екен. Биыл көшет көктемнен аман өтті, жаз жаңбырлы болып, диқандардың көкөнісі мен картобы да жақсы бітім берді. Татьянаның базарда отырып, құлпыратынындай бар, өйткені

құрамына жаңа ашылған 90-ға жуық жəне жұмыс істейтін ғылыми жəне университет факультеттерінің зертханалары кіреді. Зертханалар осы заманға сай компьютер техникасымен жабдықталған. Университетте орталық ашылғанға дейін де ғылыми-зерттеу жұмыстарымен айналысатын 9 институт, 8 ғылыми-тəжірибелік орталық, студенттік конструкторлық бюро, консалтингтік орталық жұмыс жасады. Яғни интеллектуалды, ғылымипедагогикалық кəсібилендірілген оқу орнында барлығының басын қосып, бұндай орталықты ашуды өмір талабының өзі туғызғандай болды. – Жалпы, университет ғалымдары технопаркке қандай үлес қосуда? – Өндіріс қалдықтарын тиімді пайдалану жолдары да өндірісті өңірге қатысты кластерлердің бірі. Қазір технопаркте жел энергиясын пайдалануға арналған құрылғыны сынау сəтті өтті. Жарық, су жоқ, үнемі жел соғып тұратын жерде пайдалануға əбден болады. Технопарктер ғылым мен өндіріс арасындағы байланыстырушы буын. Ол бізге қазір ауадай қажет. Сол арқылы бизнес-жоспарлау, маркетингтік зерттеулер жүргізу, жобаларды əзірлеу, экономикалық талдау жасау міндеттерін шеше алады. Қай технопаркке болмасын отандық үлес қажет. Еліміздің ғалымдары белсенді болса, шетелдік ғалымдарға қол созбайсың ғой. Ғалымдар коммерциялық тəжірибеге, батыл қимылға үйренуі керек. Энергетика құралдары мен олардың технологияларын жасап шығаратын шағын зауыттар жобасы əзірленді. Сонымен қатар, технопарктің өз ішінен шағын зауыт ашып, ауыл шаруашылығына қолайлы əмбебап трактор, облыс орталығында қоқыс жинайтын кешенді машиналар

еңбектің қайтқанына көңілі тоқ. Көкөніс демекші, облыста биыл 170 гектар жерге көкөніс пен бақша салынды. Жылы күндері молырақ тұратын облыстың Жангелдин, Амангелді, Əулиекөл, Таран, Қамысты аудандарында соңғы жылдары бақша мен көкөніс егуге ынта көп. Кеңес одағы кезін айтпағанда, осыдан біраз жылдар бұрын облыста бақша мен көкөніске мəн берілмейтін. Бидай еккеннің ғана пайдасы бар деп есептелінетін еді. Кейінгі жылдары ауылшаруашылық тауарын өндірушілер бақшаға да көңіл бөле бастады. Ал картоптың жөні бір басқа. Жаз жауынды болды дегенше, картоп еккендер мұртынан күле бастайды. Əрине, биылғы өнім былтырғымен салыстырғанда жоғары деп айта алмаймын. Өйткені, ылғалдың тым мол түсуінен болар, картоп ала болды. 170 гектар жердің əр гектарынан 25-40 тонна аралығында өнім жиналып жатыр. Əйтеуір Қостанайды картопсыз қалдырмаймыз, соған ризамыз, дейді «Тэрро» ЖШС-ы директоры Владимир Семейкин. Облыс бойынша 3 мың гектарға жуық жерге картоп салынған еді, орташа есеппен алғанда гектарына 28 тоннадан өнім жиналуда. Соңғы жылдары Қостанай өңірінде бірнеше заманауи көкөніс қоймалары салынды. – Облыс бойынша қоймаларға 59 мың тонна көкөніс сақтауға мүмкіндік бар. Қыс бойы қостанайлықтар дүкендер мен базарлардан көкөніс пен картопты алқаптан жаңа жинап алғандай сапалы сақталған күйінде сатып алады, – дейді облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының егін шаруашылығы бөлімінің басшысы Сəлімжан Есенаманов.

жобасын жасап шығару ойда бар. Трактор демекші, техника ғылымдарының кандидаты, профессор Төлеуғазы Тоқтағанов жасаған бұл жоба еліміз бойынша өткен инновациялық жобалар байқауында «Үздік инновациялық жоба» жүлдесін жеңіп алды. Сəулет-құрылыс факультетінің деканы Ш. Торпищев еліміздің белсенді өнертапқышы атағына ие. Ал, ғылым жолын университет қабырғасынан бастаған студенттер үшін «Прометей» бағдарламасы арқылы студенттік ғылыми жұмыстар қаржыландырылады. Əрбір жобаға 100 мың теңге бөлінеді. Соңғы жылдары 15 студенттік ғылыми жоба бекітілді. Сонымен қатар, «Электроэнергетикалық жүйелердегі техникалық құралдардың электромагнитті келісушілігі» тақырыбы бойынша диссертациялық жұмыс оқу үрдісіне енгізіледі. – Жергілікті кəсіпкерлер технопаркпен байланыс жасап тұра ма? – Біздің орталыққа, яғни ғылым мен техниканың дамуына жақсы жағдай туғызатын, инновациялық жобаларымыздың өндіріске жол тартуына, өнеркəсіптік өнімдерге қол жеткізуге осы сала бойынша жұмыс жасайтын департаменттер мүдделі. Əрине, ғылыми-технологиялық зерттеулерді қолдап, жоба жасаушыларды ынталандыруға көңіл бөлінгені жақсы. Біздің кейбір кəсіпкерлер жергілікті отандық ғылыми жоба əзірлемелерін іздеуге, оны бағалауға, іске асыруға инновациялық көрмелерге қойылған, орталық жинақтаған жобалар жүйесін арнайы шығарып отыратын каталогтарға, өндірістік сызбаларға қызығушылық көрсете қоймайды. Ал, қазіргі жаңа заман инновациялық кəсіпкерлік жолын таңдауда. Инновация дегеніміздің өзі ғылыми зерттеулер нəтижесінде ойлап табылған, сапасы жағынан бұрынғыдан асып түсетін өнімдер. Ғылым мен өндіріс өзара тығыз байланысты болса өндірісті өңір үшін пайдалы. Кəсіпкерлер инновацияның табысқа кенелтетінін, ескінің жұрнағынан еш пайда болмайтынын, инновацияның ұлттық экономиканың бəсекеге қабілеттілігін айқындайтын негізгі фактор екенін түсінулері тиіс. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Фарида БЫҚАЙ, «Егемен Қазақстан». Павлодар облысы.

2013 жылєы тамызда кїнкґрістіѕ еѕ тґменгі деѕгейініѕ шамасы 19 351 теѕгені ќўрады Негізгі тамақ өнімдерін тұтынудың ең төменгі нормаларынан есептелген орта есеппен халықтың жан басына шаққандағы күнкөрістің ең төменгі деңгейінің шамасы 2013 жылғы тамызда өткен аймен салыстырғанда 5,9%ға, 2012 жылғы тамызбен салыстырғанда 7,3%-ға өсті. Оның құрылымында ет пен балықты сатып алуға жұмсалған шығыстардың үлесі 20,8%, жемістер мен көкөністерді – 16,4%, сүт, май жəне тоң май өнімдері мен жұмыртқаны – 14%, нан жəне жарма өнімдерін – 6,9%, қант, шай жəне дəмдеуіштері 1,9%-ды құрады. теңге Орта есеппен халықтың жан басына шаққанда

0-13 жастағы балалар

14-17 жастағы жасөспірімдер жас жігіттер

қыздар

18 жастан асқан, еңбекке қабілетті халық ерлер

Зейнеткерлер мен қарт адамдар

əйелдер

Күнкөрістің ең төменгі деңгейінің шамасы

19 351

17 087

24 065

18 437

22 736

18 041

17 879

Азық-түлік тауарлары

11 611

10 252

14 439

11 062

13 642

10 824

10 727

Азық-түлік емес тауарлар мен ақылы қызметтер

7 740

6 835

9 626

7 375

9 094

7 217

7 152

Əдіснамалық түсініктемелер Ең төменгі күнкөріс деңгейі – мөлшері бойынша ең төменгі тұтыну қоржынының құнына тең, бір адамға қажетті ең төменгі ақшалай табыс. Ең төменгі тұтыну қоржыны адам тіршілігін қамтамасыз етуге қажетті тамақ өнімдерінің, тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің заттай жəне құндық көріністегі ең төменгі жиынтығы болып табылады. Ол азық-түлік қоржынынан жəне азық-түлік емес тауарлар мен ақылы қызметтерге жұмсалатын шығыстардың бекітілген үлесінен тұрады. Күнкөрістің ең төменгі деңгейін есептеуге арналған аз тұтынылатын азық-түлік емес тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге жұмсалатын шығыстардың үлесі ең төменгі тұтыну қоржыны құнының 40 пайыздық мөлшерінде белгіленген. Қазақстан Республикасының Статистика агенттігі

ҚОСТАНАЙ.

Орталыќ мемлекеттік органдардыѕ интернет-сайттары:

2

Қазақстан Республикасының Үкіметі Ішкі істер министрлігі Қорғаныс министрлігі Қоршаған ортаны қорғау министрлігі Білім және ғылым министрлігі Сыртқы істер министрлігі Денсаулық сақтау министрлігі Көлік және коммуникация министрлігі

www.government.kz www.mvd.kz www.mod.kz www.eco.gov.kz www.edu.gov.kz www.mfa.kz www.mz.gov.kz www.mtk.gov.kz

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Қаржы министрлігі Әділет министрлігі Төтенше жағдайлар министрлігі Мәдениет және ақпарат министрлігі Ауыл шаруашылығы министрлігі Экономикалық даму және сауда министрлігі

www.enbek.gov.kz www.minfin.kz www.minjust.kz www.emer.kz www.mk.gov.kz www.minagri.kz www.minplan.kz

Мұнай және газ министрлігі Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі Статистика агенттігі Спорт және дене шынықтыру істері агенттігі

www.memr.gov.kz

wwww.mit.kz www.stat.kz www.mts.gov.kz


www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

Халқымыздың сан ғасырлық тарихи даму жолында талай тар жол, тайғақ кешу қиын кезеңнен өткені белгілі. Солардың ішінде «Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» деген атаумен ел аузында сақталып қалған ХVІІІ ғасырдағы жоңғар шапқыншыларына қарсы ерлік күрестің алатын орны ерекше екендігі анық. Қазақтардың осы кездегі қиын жағдайы туралы Шоқан Уəлиханов: «ХVІІІ ғасырдың алғашқы онжылдығы қырғыз (қазақ) халқының өміріндегі сұмдық уақыт болды. Олардың ұлыстарын жоңғарлар, Еділ қалмақтары əр жақтан талқандады, малын айдап, өздерін тұтқын етіп алып кетті», деп жазған еді. Өмір мен өлім белдескен кезде қазақ халқы өзінің бостандығын көк темірге құрсанған жоңғар жасағынан ержүрек ұлдарының ерен ерлігінің арқасында ғана қорғап қалды. Ат жалын тартып мінген бозбалалар мен рулы елге билік айтқан қарттар бір кісідей сарбаз қатарына еніп, ауылын жаудан қорғады. Олар жасанған жаумен қаймықпай айқасты, ауылдарын құтқарып, ұрпағының бүгінгі бақытты өмірге жетуі жолында шейіт болды. Жауға тойтарыс беруді ұйымдастыру үшін əр аймақта тұратын рулардан жиналған жасақты бір тудың астына біріктіру қажеттігі туды. Жайлауынан айырылып, үдере көшкен рулардың тың қонысқа көшуі қазақ қоғамына да өзгеріс əкелді. Осыған орай ел арасында ортақ келісімді қалыптастыру қажеттігі де туындады. Мұнда халыққа танымал батырлар мен билерге жүктелген міндет зор болды. «Сөйтіп, халықтың қырып-жойылуына жол бермеу үшін, сұлтандар мен рубасыларынан үміт үзген халық өзін өзі құтқаруға кірісті. Сол ауыр жылдарда қазақ жасақтарын Қабанбай, Бөгенбай, Шақшақ Жəнібек, Малайсары, Наурызбай батырлар мен өзге де есімдері қазаққа аса танылмаған көптеген батырлар басқарды», дейді Ш.Уəлиханов. Кеңестік саясат кезінде есімі елге танымал бола қоймаса да, ерлік істері үш ғасырдан бері туған өлкесінің тұрғындарының жадында мəңгі сақталған жоғарыдағыдай ерлердің бірі, кіндік қаны Торғай өлкесінде тамғанымен, бақилық мекені көне астана – Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи əулиенің кесенесінен бұйырған Теңізбай (Мерген) батыр Бабасұлы. Ол кісіні замандастары қол мергендік қасиетіне байланысты «Мерген батыр» деп атап кеткен, тарихи деректерде де көбіне осы жанама атымен аталады. Мергеннің əкесі Бабас би Торғай-Тобыл өзендерінің арасын жайлаған арғын-қыпшақ пен іргелес Кіші жүз руларына қатар сыйлы елдің талай дауына əділ төрелік жасаған қадірлі қарияның бірі болған. Қазір Қостанай облысының Жангелдин ауданы аумағында оның есімімен аталатын «Бабастың боз қыры» деген жер бар. Кезінде Торғай облысын басқарған Жақан Қосабаев марқұм туған өлке тарихына арналған «Атамекен ақиқаты» деген еңбегінде: «Мерген батыр – Торғай өңіріндегі тоқал арғынның Əйдерке атасынан шыққан атақты Бабас бидің бəйбішесінен туған тұңғышы. Оның нағашы жұрты – Ұлы жүздің албан тайпасы», деп жазған. Ал Қостанай облысының тарихын сараптауға арналған, белгілі тарихшылар М.Қозыбаев пен З.Алдамжардың жетекшілігімен 2006 жылы шыққан «Қостанай» энциклопедиясында Мерген батыр туралы «Мерген (Тенизбай) Бабасулы (1691-1754) батыр, би. Известный глава рода в XVIII в. В месте с Жанибек Шакшакулы возглавил войско против джунгар. За проявленный героизм назван мергеном (снайпер). В Анракайской битве получил ранение. Вместе с Жанибек Шакшакулы принял участие в примирении, просил пойти на компромисс Койгельды батыра, когда он захватил караван, и взял в плен русского посла Карла Миллера. Потомки Мерген би живут в Жангельдинском районе. Похоронен в Туркестане мавзолее Ходжа Ахмета Яссави», деп жазылған. Мергеннің жасақты жауға қаймықпай қарсы тұрған батырлығымен қатар, талай даудың түйінін шешкен əділ билігімен де аты шыққан. Сондықтан, оны «батыр» деумен қатар «би» деп те атайды. Əрине, Мергеннің қара қылды қақ жарған əділ төрелігі туралы ұрпаққа мирас болған əңгімелер болмаса, жазба деректің қалмағандығы түсінікті. Қариялардың айтуынша, бірде Қаратау бөктерін жайлаған аталас екі байдың жылқысы өрісте қосылып, иелері оны бөлісе алмай таласады. Араздықтың соңы барымтаға ұласып, екі ауылдың да берекесі кетеді. Екі байдың біреуінің көзінің ағы мен қарасына балаған жалғыз ұлы болған. Екіншісінде, мирасқор болмаған. Малынан құрық, төбесінен сырық кетпей дағдарған олар жолаушы Мерген биге: «Ағайын арасының дауын тоқтата алмай қиналдық. Əділ билігің туралы естіп едік. Сондықтан, мына даудың төрелігін айт, ағайынды бітістіріп кет», деп қолқа салады. Сонда Мерген екі байдың жылқысын бір жерге қосып жинатыпты. Байдың кекілін үкілеген құнан мінген жалғыз ұлына өрісте иіріліп тұрған жылқыны ортасынан қақ айырып шауып өтуді бұйырады. Баладан үркіп, екіге бөлінген малды екі байға бөліп береді. «Мен бөлген жоқпын, қыл құйрықты Қамбар ата тұқымы жылқыны ортадан атпен шауып өткен баладан үркіп, тəңірінің өзі бөлді. Біреуіңе көп тиер, екіншіңе сəл аз тиер, ол несібеңе Алланың бұйыртқаны. Алланың бұйыртқанына пенде разы болмақ. Мал дауы осымен тəмам. Қыздың жасы балиғатқа жетсе күйеуге тигенді қалайды, егер ұлың болса қиналғанда сүйенішке жарайды. Бұл бала екеуіңнің де қандасың. Бірақ жалғыз. Жалғыздық жаратушыдан басқаға жараспаған. Орталарыңнан бірігіп қалың малын шығарыңдар. Отауын көтеріңдер. Телқозыдай екеуіңді тең көріп, əкесіндей сыйлап, тəрбиеңді алып өссін. Адамның басы – Алланың добы. Заманың ертең не болмағы тəңірге ғана аян. Сондықтан созбай, шаңырағын көтер. Тұңғышы ұл болса, ұлың жоқ қой, сен бауырыңа бас, жатың емес, жақының, өрісі бір қозы көгенін үзбес. Бұл бала тілеулестерің болуға жарар», деп жас ұланға батасын беріпті. Осындай əділ биліктеріне байланысты Мерген батырды халық батырлығымен қатар би деп те атаған. Өлкетанушы Мақсұтбек Сүлейменов 2001 жылы «Астана айнасы» газетінде жарияланған «Мерген би» атты əңгімесінде: «Мерген бабамыз

дауға түссе дауды, жауға шапса жауды жеңіп шығатын əрі би, əрі батыр болған соң оны арғынқыпшақ қатар қадір тұтқан. Мерген би осындай атақ-абыройы асқақтап тұрған соң кімге сыйлы болмасын, Ұлы жүздегі Қойгелді батырдың əпкесімен түтін түтетеді», деп жазды. Аталарымыздың айтуынша да Мергеннің бəйбішесі Ұлы жүздің дулат руынан шыққан Сартұлы Қойгелді батырдың əпкесі. Шежіре дерегінше, бұл анамыздың есімі – Асыл. Бидаш Қонарбайұлы, Міркемел Сейітқазыұлы сияқты Торғай өлкесінің шежіресіне жетік аталарымыз да Мерген бидің Асыл анамызбен танысуын аңыз етіп айтып отыратын еді. Мерген би бірде нағашы жұрты албандарға бара жатып, бір ауылдың шетінде құдықтан қауғамен су тартып тұрған бойжеткенді көреді. Қызды сынамақ болған Мерген би жақындап келіп: «Қарындасым, атым сусап келеді, науаға су құйып жібермейсіз бе», деген тілек айтыпты. Бойжеткен болса қолына

мүлкінің құнын өтеуді талап еткен. Қойгелдімен араға жүруге Шақшақ Жəнібекке сөз салған. Ал Қойгелді батыр онымен кездесуден бас тартады. Жəнібектің Қойгелдіге жіберген туысы Байғұлақты жолда жоңғарлар өлтіріп кетеді. Арада бір жыл өтеді. Ерегіскен Орынбор шенеуніктері Кіші жүз бен Орта жүздің қазақтарына сауда жасатпай қояды. Базардан қағылып, тұрмысына қажет тауарсыз қалған елінің қамын ойлаған Мерген би туысы Өмірзақ бимен бірге Түркістан шаһарына барып Үш жүздің билерінің шешімімен кесілген құнды төлеуге Қойгелді батырды көндіреді. Өлкетанушы М.Сүлейменов бұл туралы: «Ресей патшасының елшісі Миллердің керуенін Қойгелді батыр тонап алғанда Шақшақ Жəнібек əйгілі «керуен дауын» шешуге арғынның өзге биіне емес, осы Мерген биге қолқа салды. Тарихи деректерді сарапқа салсақ, Мерген би Шақшақ Жəнібек тарханның үзеңгілес серігі болған адам. Мерген би Шақшақ

калмыцкие улусы, то крайние старания иметь, дабы оных кайсак; калмыцкими и Яицкими, также от Астрахани или с Царицынской линий регулярными и нерегулярными войски обще, где атаковать, и сильное нападение на них учинить, и тем единаче охоту их приходу к Волге отбить», деп отаршыл саясатқа сай тапсырма берген. Батыс өлкедегі мекенін қорғауға шамасы жетпеген Кіші жүздің ел ағалары Орта жүзге сауын айтып қол күшін сұраған сыңайлы. Жоңғармен жағаластан бір сəт қолдары босаған Тобыл мен Торғай бойын жайлаған арғынқыпшақтың батырлары енді атбасын Ақжайықты жайлаған ағайынды қамаған қалмаққа бұрып, «жау жағадан алғанда, етекке жармасқандарға» қарсы бұрған. Мерген батыр да осы жорықтың бел ортасында 1753-1754 жылдары Жайықты қамаған қалмаққа қарсы жорыққа аттанған. Тарихи деректерде 1753-жылдары Орта жүз бен Кіші жүздің бірлескен 20 мыңдай сарбазы Еділ-Жайық

МЕРГЕН Аруаќты атадан туєан ардаќты ер Теѕізбай батыр Бабасўлы туралы

Мерген бидің шақшасы

Мерген бидің жүгені

Қабылахат СЕЙДАХМЕТ, журналист.

ұстаған қауғасын жігіттің қолына ұстата береді. Қауғаны шыңырау құдықтан тарта бастаған Мерген шелектің ауырлығын бірден сезеді. Қыз алдында намысты қолдан бермеуге тырысқан ол қауғаны тартуға бар күшін салады. Бейтаныс жігіттің сынынан сүрінбей өткенін көрген қыз, оған: «Ат аяғы жететін жерде менің тартқан қауғамды құдықтан шығаратын жігіт жоқ еді. Шамасы алыстан келген жолаушы болдыңыз ғой», депті. Екеуі осы жолы сөз жарастырып, Мерген албан нағашыларынан қайтар жолда Сарт байдың батасын алып, Асыл анамызды Торғай өзенін жайлаған өз жұрты – арғын еліне алып келіпті. Осы Асыл анамыздың інісі Қойгелді Сартұлы Ұлы жүздің жоңғарға қарсы күресін басқарған батыр, ол кісі де бақилық мекенін жездесі Мерген бимен бірге Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесінен тапқан. Ол туралы тараздық жазушы Б.Əбділдаұлы кезінде «Егемен Қазақстан» газетінде «Төле би Ұлы жүздің төбе биі болса, Қойгелді қолбасы – батыры еді», деп жазғаны есімізде. ХVІІІ ғасырдың 30-шы жылдары Кіші жүздің ханы Əбілқайырдың орыс патшасының бодандығына енуі қазақ даласындағы саяси жағдайды күрделендіріп жіберді. Бұланты мен Аңырақайда жоңғарды жеңіп, Қаратау бөктерін жаудан азат ете бастаған Үш жүздің жасағы жеңісті жорығын күрт тоқтатуға мəжбүр болды. Кіші жүздің Бөкенбай, Орта жүздің Шақшақ Жəнібек батырлары да Əбілқайырмен бірге патшаға ант берді. Ал талай жорықта жауға тізе қосып бірге аттанған, жаз жайлау, қыс қыстауда да Шақшақ Жəнібекпен іргесі бөлінбеген Мерген би патшаға бодан болуға келіспейді. Патша елшісі М.Тевкелев пен Орынбор губернаторы И.И.Неплюевке ант бергендердің тізімінде Торғай өлкесіндегі батыр руына енетін шағын аталардың би-батырларының да қолдары қойылғанын мұрағатта сақталған тарихи деректерден көруге болады. Ал Мерген батыр тубегі болған тоқал арғынның іргелі атасы – əйдерке руы патшаға бодандыққа келіспеген. Бұған əйдеркеге жататын 18 рудың би-батырларының ең болмаса біреуінің есімінің осы тізімнен кездеспеуі дəлел болғандай. Демек, бұдан шығатын қорытынды, 1754 жылы Мерген би өмірден озғанға дейін əйдерке руы патшаға бағынбаған. ХVІІІ ғасырда патша өкіметі Жоңғар хонтайшысы Қалдан Серенге майор К.Миллерді елшілікке жібергені белгілі. Миллерге қазақ даласы, оның билеушілері туралы дерек жинауға жəне «Сапар барысында қастарыңдағы геодезист жігітке ескертіп қой, ол бізге керекті мəліметтер жинай отырсын, өзендерді, тауларды т.б. бедерлі белгілерді қағазға түсірсін», деген құпия тапсырма берілген. «Майор Миллердің жоңғар ханы Қалдан Серенге барып қайтқандағы жазбаларында Мерген бидің Ресеймен Қазақ хандығы арасында 3-4 жылға созылған даулы оқиғаны шешуге қатынасқаны туралы жазылған. Патша ұлықтары бұл қақтығысты «керуен дауы оқиғасы» деп атаған. 1739 жылы Ресейден Жоңғарияға жіберілген керуенді майор Миллер басқарып барған. Қойгелді батыр бұл керуеннің жоңғарларға сатуға жасырып қару алып бара жатқандығын білген соң, оның мүлкін еліне «ханталапай» етіп таратып беріпті. Керуеннен тартып алған мылтықтарымен жасағын қаруландырады. Ресей патшасы керуеннің таланған

Жəнібектің бесінші атасы Аманжолмен бірге туысатын Сомжүрекұлы Əйдеркенің шөбересі. Оның əкесі Бабастың да қазақ халқының атақты биі болғаны көпке мəлім», деп ой түйеді. Бұл туралы кезінде көрнекті қаламгер С.Ақтаев та «Ақиқат» журналында жазған болатын. Ал Ж.Қосабаевтың «Атамекен ақиқаты» кітабында жəне былтыр «Ақиқат» журналында Қаратау баурайындағы Қойгелді батырдың ауылына елшілікке Мерген бидің барғандығы туралы жазылды. Ол Шақшақ Жəнібектің бесінші атасы Аманжолмен бірге туысатын Сомжүрекұлы Əйдеркенің шөбересі. Бабас ұлы Мергеннің Баймырза деген баласына батасын беріп, жорыққа баулыған да қарт қолбасы – Жəнібектің өзі еді», деп жазған болатын. Əрине, Мергеннің жоңғарға қарсы айқастардың қайсысына қатынасқаны туралы жазба дерек сақталмаған. Дегенмен, батырдың қайын жұрты жайлаған Қаратау мен атақонысы Торғайдың арасындағы біраз шайқасқа қатынасқаны анық. Ал бізге жазушы Ə.Əлімжановтың «Жаушы» романынан белгілі болған жағдай – Мерген батырдың жоңғарлармен Жетісуда болған алғашқы соғысқа қатынасқаны. Ə.Əлімжанов осы кітабында Мергеннің Малайсары батырмен тізе қосып, Ұлы жүзді жау табанынан құтқару үшін қабырғадан қан кешіп жүріп айқасқанын тебірене жазған. М.Сүлейменов: «Жарықтық, Ғафаң айтушы еді «Мен Мерген бидің Əулиеата,Тараз өңіріндегі жорықтарда жарақат алғандығын Ə.Əлімжановқа айтқан едім. Ол соны өзінің «Жаушы» атты кітабына жазып, бабамыздың бұл жорыққа қатынасуын Арқа мен Жетісу батырларының бірлігі ретінде суреттеді. Бірақ, мұнда «жарақат алды» демейді, «қаза тапты» деп жазады. Мерген бидің Ə.Əлімжановтың «Жаушы» повесінің басты кейіпкерінің бірі болуының сыры осылай ашылады. Ғафаң ағайындарымен бас қосқанда «Мерген атамыз туралы Ə.Əлімжановтың кітабында жазылған. Оқыңдар. Жастарға түсіндіріңдер. Тəрбие болсын», деп отыратын. Ə.Əлімжанов кітаптың сюжетін қоюлату үшін «Мергенді шайқаста қаза болды» дегені болмаса, елінің азаттығы үшін жаумен қайыспай айқасқан батырдың ерлігін нақты көрсете білді. Ал жоңғардың таңдаулы мың шерігімен қаймықпай айқасқан Малайсары мен Мерген сарбаздарының ерлігі ертедегі Фермопил асуындағы Спарта əскерінің парсылармен соғысынан еш кем болмағандығы анық. Ең өкініштісі, спарталықтар туралы орта мектептен жаттап өскен жастарымыз өз бабаларының ерлігі туралы деректі тек Ə.Əлімжановтың «Жаушысынан» ғана кездестіре алады. Осындайда төл тарихымыздың өнегелі тұстарын жас ұрпаққа насихаттауға самарқаулығымыз жанға батады. Жоңғар жағадан алғанда, ақ патшаның айтағына ерген қалмақтар да азаматтары елін жаудан қорғауға аттанған қазақтың малы мен жанын талап, ата-бабамыз қабырғадан қан кеше жүріп қорғаған Ақжайықтың екі жағасындағы кең жайлауды тартып алуға тырысып бақты. Ресей империясы Сенаты 1743 жылғы 28 қыркүйекте қалмақтарды қазаққа айдап салу туралы арнайы қаулы да қабылдаған. Осы қаулының 2-бабында: «если калмыцкий владетель похочет на кайсак итти сам или других пошлет, чинить в том всевозможную помощь», деп қалмақтарға қолдау міндеттелсе, 3-бабында Орынбор губернаторы Неплюев пен Астрахан губернаторы Татищевтерге: «ежели между тем, когда киргиз-кайсаки большим собранием придут на

бойындағы қалмақты шапқаны айтылады. Мол олжамен оралған қазақтар қуғыншы қалмақтардан көп шығын шегіпті. Орта жүз қазақтары бұдан кейін де қалмақтарға қарсы бірнеше жорық ұйымдастырған. Өлкетанушы Н.Əбутəлиевтің жазуынша, «Орта жүздің батырлары қалмаққа қарсы Кіші жүз қазақтарының күресіне көмектесуге 15 мың сарбаз жіберген. Осы жорықта Қараман Бөгенбай, Өтей батырлар шейіт болған. Өтей – Атырау өлкесіне, Бөгенбай батыр Жайық бойындағы бір төбеге жерленген». Ал ауыр жарақаттанған Мерген батырды Ақжайықтан Торғайға екі нардың ортасына кереге жайып, үстіне қабаттап киіз төсеп жеткізген. Мерген би осы ауыр жарақаттан 1754 жылы күзде қайтыс болыпты. М.Сүлейменов: «Ол Жəнібекпен тірлікте тіземіз, қоныс-іргеміз бөлінген жоқ еді. О дүниеде де ажыраспасақ», деп, Алладан тілек айтады екен. Мерген би қайтыс болғанда Үш жүздің абыз ақсақалдарының ұйғарымымен батырдың денесі Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне жерленеді. Оған батырдың мəйітін баласы Беркімбай алып барған. Мерген бидің ұрпағы, ақын Ғафу ағамыз Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне барғанында қасында Сырбай Мəуленов болыпты. Сонда ол Ғабит Мүсірепов тəрізді заңғар замандасының алдында «Мұнда Сырбай екеуміздің бабаларымыз жатыр деп «мақтаныпты». Иə, Жəнібек те, Мерген би де қай қазақ баласына болмасын «Менің бабам» деп мақтануға əбден лайықты, ұлтына ұйытқы болған ұлы тұлғалар ғой», деп жазды. Айта кетер бір жай, Сырбай Шақшақтың аю руынан, ал Ғафу Мергеннің Баймырза атты ұлының ұрпағы», деп жазған болатын. Мергеннен Қуандық, Сағындық, Баймырза, Бозша, Беркімбай, Ноғай деген алты ұл туған. Оның Баймырзасы əкесі Мерген мен нағашысы Қойгелдінің ерлік дəстүрін жалғап, елін жауға таптатпай өткен аруақты батырдың бірі болған. Ж.Қосабаев жоғарыда аталған кітабында: «Баймырза Торғай бойын жайлаған қалың арғынның іргелі тұқымдарының бірі – Бабас бидің баласы Мергеннен туған... Елі құрметтеген Мерген би дүние салғанда, оның денесі алты Алаш қазақтың қасиетті орны Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне апарып жерленген... Мерген бидің үшінші баласы Баймырзаның есімі Торғай еліне ерлік істерімен аңыз болып тараған. Қасиетті батыр бабамыздың қорымын қариялар күні бүгінге дейін киелі орын деп қастерлейді. Баймырза батыр Жангелдин ауданының аумағындағы Шұбалаң деген жерде сақталған құлпытастағы жазуына қарағанда 1741 жылы дүниеге келген. 88 жасында 1829 жылы дүние салған. Батыр бабамыздың басына орнатылған биік күмбезді белгі арада екі ғасыр өтсе де əлі алыстан көз тартады. Түрлі дертке шалдыққан сырқат жандар Баймырза қорымына түнеп, дертінен айығып жатады. Күні кешегі коммунистік саясат кезінде де бұл қорымға тəу етіп келушілер шеруі еш үзілген емес», деп жазған еді. Ал М.Сүлейменов болса, «Алтынның сынығы да асыл» демейді ме. Мергеннің балаларының бəрі де халқына қорған бола білді. Тек солардың ішінде елі мен жерін білектің күшімен, найзаның ұшымен қорғаған хас батыр – Баймырза бабамыз. Ол батырлығымен қоса үлкен аруақты адам болған. Астына Ақмоншақ атты мініп, қолына үкілі найзасын ұстап Қараша төбенің ұшар басына Баймырза жарқ-жұрқ етіп шыға келгенінде, қарсы жақтың данагөй ақсақалы: «Мына бала аруақты

5

екен. Найзасының түбінде азуы алты қарыс, жон арқасы күжірейген жолбарыс жатыр. Қан төгіспей, келісімге келейік, дейді. Алайда, ызадан ақылы ауысқандар оған көнбей, жауынан жеңіліп көрмеген үш батырын жекпе-жекке шығарады. Баймырза олардың бірінен соң бірін найзасымен түйреп түсіріп, қырдың төсін қан-жоса қылады. Сонан соң барып, желіккен жақ ақылға келіп, өзара бітім жасасады. Сөйтіп, Баймырза он үш жасында батыр атанған», деп жазады. Сол кезде Кіші жүзден шыққан бір дана қария Торғай өңіріндегі бір топ батырдың болашағын болжапты. Хамза батырға «жанып тұрған оттайсың, адамның сырттанысың, əттең, қарсыласыңа найзаны тек жүректен қадағанды ұнатады екенсің, адам қаны жібермейді деуші еді, өзіңнің де ғұмырың қысқа болмаса, қайтсін», деп өкініштен өзегі өртеніпті. Сұңғыла қарт Баймырзаға «Жауыңды да өлімге қимай, найзаны санынан қадап, аударып тастауды əдет қылған екенсің, жүрегің жұмсақ жансың, ғұмырың ұзақ болар, қылышың мен қамшыңды қалдырмайды екенсің. Əрі иегің де екі айырылып тұр, ұрпағыңның арасында би де, батыр да, ақын да шығар», депті. Қарияның сөзінің дəлеліндей, Баймырзадан тараған ұрпақтың арасынан өмірі елге өнеге адам аз шыққан жоқ. Баймырзадан Ақша, Бекше, Сүттібай дейтін үш ұл туған. Сүттібай ата жолын қуып би болған. Кенесары хан Торғайға атбасын бұрғанда алты Алаштың басын қосамын деп арыстандай алысқан арыстың тілеуін тілеген Сүттібай биді патшаға жағынған төрелер жек көрген. Олар Кенехан Алатауға көшіп кеткен соң, Сүттібайдың атасы Мерген батырдың қыстауы – «Теңізбай суатын» патшаның бекінісін салуға қолайлы орын деп қала салуға жер қарап келген ұлықтарға көрсеткен. Патша жасағы 1845 жылы мұнда «Жаңа Орынбор» бекінісі деген қамал салған. Ол 1868 жылдан бастап «Торғай қаласы» деп аталған. Бұл қаланың өзіне тəн таңбасы – гербі де болған. Елді мекен 1868 жылдан бастап Торғай уезінің, ал 1928 жылдан бері Торғай, кейін Жангелдин ауданының орталығы болған. М.Сүлейменов: «Баймырза ұрпақтарының арасында Құнанбай қажы, Алшынбай билермен қатарлас өмір сүріп, билік құрған Төке Сүттібайұлының ізгі істері тым ерекше. Кезінде арғын-қыпшақ баласы үшін «Төке айтты» деген сөз Төле би айтты» дегенмен тең болған.Төке би атамекенін патша ұлығына көрсетіп, қамал салуға тартып алған Торғай уезі бастығының орынбасары Сүлеймен төре Жəңгіровті масқаралап, Обаған бойына қайта көшірген. Ол орыстың белгілі адвокаты Ф.Н.Плевакомен жақын дос болған», деп жазады. Осы жер дауы Баймырза ұрпақтары үшін патша ұлықтарымен 70 жылға созылған қырғынға ұласқан. Батыр ұрпақтары 1916 жылғы патша жарлығына қарсы Торғай қазақтарының көтерілісінің де бел ортасында жүрді. Ағайынды Хакімбек пен Махмұт Токиндер жендеттердің қолынан шейіт болса, мыңбасы Сейдахмет Байсейітұлы басқарған сарбаздар халық батыры А.Иманов жасағының құрамында Татыр мен Торғай соғыстарында генерал Лаврентьев басқарған патшаның көк темірге құрсанған жазалаушы корпусына қаймықпай қарсы тұра білді. Ал батырдың ұрпақтары – ақын, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Ғафу Қайырбеков пен белгілі ғалым Марат Барманқұлов елімізге есімі əйгілі əдебиетшілер еді. Марат ағамыз тағдырына қасірет пен қуаныш қатар астасқан жан болатын. Оның атасы Қалмұқанбет Танкин Торғайда 1864 жылы Ыбырай Алтынсарин ашқан мектептен білім алған жастардың бірі. Кейін Əулиеатада тұрып, сол елде отау көтерген. Ояздың тілмашы, хатшысы, земство бастығы болған. «Тар жол, тайғақ кешуде» Сəкен Сейфуллин Əулиеатаға барғанда Қалмұқанбеттің үйінде бір айдай тұрғанын баяндайды. Қалмұқанбеттің Əбдісамат, Əбдіхалық, Əбдіқаппар, Əбдіжапар атты ұлдары болған. Əбдіхалық Танкин Қазақстан Жер халық комиссарының орынбасары болып тұрғанда 1937 жылы саяси қуғынға ұшырап, жазықсыз атылды. Оның ұлы Марат Барманқұлов – Танкин ҚазМУ-де ұзақ жылдар жемісті еңбек етті. Оның «Телевидение: деньги и власть» атты еңбегі қазір ТМД елдерінде кең тараған оқулықтардың бірі. «Марат «Казахстанская правда» газеті бас редакторының орынбасары болғанда өзінің көсемсөздің хас шебері екенін танытты. Ол кезде қазақтың орыс тілді газетті республикалық деңгейде басқармақ тұрмақ, онда қызмет істеуінің өзі сирек кездесетін еді», деп еске алады Марат ағамыз туралы белгілі ғалым С.Қозыбаев. Марат қазақ тарихын да көп зерттеді. Қазір оның «Хан Иван», «Хрустальные мечты тюрков о квадронации», «Наследники Белого лебедя», «Тюркская вселенная» атты еңбектері шет тілдерге аударылған. Ағамызға Қазақстан Республикасы Журналистика академиясының «Алтын Самұрық» сыйлығын беріліп, Қазақ Ұлттық университетінде жыл сайын арнайы «Барманқұлов оқуларының» өткізіліп тұруы біз үшін тек мақтаныш қана емес, жас ұрпаққа отансүйгіштік тəрбие берудің үлгісі тəріздес. Еліміз егемендік алғанға дейін Ресейдің бодандығына қарсы болған тарихи тұлғаларымыз туралы айтуға тəуекелі жеткен жан аз болды. Ол кезде, тіпті, Үш жүзді бір тудың астына жинаймын деген Абылай хан туралы да толыққанды зерттеу болмағаны белгілі. Ал мұның елін ақ патшаның бұғауына түсірмеуді мақсат тұтқан Мерген би тəрізді арыстардың да ұлттық тарихымызда алатын орнын нақтылауға кері əсері тигізгені анық. Тек 1999 жылы Қожа Ахмет Ясауи əулиенің кесенесіне жерленген Теңізбай (Мерген) Бабасұлы мен Жанұзақ (Қарабалуан) Алдиярұлына осы қос батырдың ұрпақтарының зиярат етіп қайту мүмкіндігі туды. Осы игі іске жасаған қамқорлығы үшін Тобыл мен Торғай бойындағы елдің Қостанай облысының сол жылдарғы əкімі Өмірзақ Шөкеевке айтар алғыс шексіз. «Қазақ қауымының ел тəуелсіз болған кездегі негізгі парызының бірі елін, жерін қорғайтын перзент тəрбиелеу, баба салтын, ұлтжандылықты олардың бойына ана сүтімен дарыту» деген еді белгілі тарихшы М.Қозыбаев. 2012 жылы «Қожа Ахмет Ясауи кесенесінде жерленген тұлғалар» айдарымен Түркістан қаласындағы «Əзірет сұлтан» мемлекеттік тарихи-мəдени қорықмұражайы басшылығының жəне құрамына тарих ғылымдарының докторлары Т.Омарбеков пен Б.Кəрібаев енген редакция алқасының бекітуімен «Мерген Бабасұлы» атты осы жолдардың авторы дайындаған еңбек жарық көрді. Бұл Мерген батыр тəрізді кеңестік саясаттың кесірінен есімі ұмыт қала бастаған арыстардың ерлігінің егемен елімізде жастарға отансүйгіштік тəрбие беруге өнеге болғандығының белгісі деп ойлаймыз. ҚОСТАНАЙ.


6

www.egemen.kz

Єылым саласындаєы ынтымаќтастыќ арта береді «Ғылым қоры» акционерлік қоғамында Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Ғ.Оразбақовпен «Ғылым қоры» АҚ басқарма төрағасының міндетін атқарушы А. Байшекеевтің кездесуі өтті.

Кездесуге Ғылым комитетінің төрағасы Н.Ыбырайым, Қазақстан Республикасы Атом энергетикасы комитетінің төрағасы М.Шəріпов жəне «Ғылым қорының» қызметкерлері қатысты. Кездесу барысында Қазақстан мен Ресей арасында ғылым мен инновация саласындағы ынтымақтастықты кеңейту мүмкін дік тері, жоғары технологияны да мыту жəне ядролық энергетика саласындағы ынтымақтастық мəсе лелері, халықаралық ғылыми жобаларды қаржыландыру жəне үйлес тіру мүмкіндіктері, техноло гияны өндіріске енгізу жəне басқа да ғылым мен техника саласындағы мəселелер қозғалып, талқыланды. Ғ.Оразбақов бірқатар ғылыми бағыттар бойынша қазақстандық əріптестерінің қатысуымен бірлескен жобаларды жүзеге асыруға ресейлік ғалымдардың үлкен қызығушылық білдіріп отырғанын атап көрсетті. Осыған байланысты елші Қазақстан жəне

Ресей ғалымдарының арасында ғылыми бағыттағы ынтымақтастықты жан-жақты жəне белсенді дамытуға шақырды жəне де ғылым мен техника саласындағы мұндай ынтымақтастықтың Қазақстан үшін, сонымен бірге, отандық ғылымның дамуы жəне Елбасының отандық ғылымның алдына қойып отырған мақсаттарына қол жеткізу үшін болашағы жəне стратегиялық маңыздылығының жоғары екенін атап көрсетті. Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы елшілігі екі елдің ғалымдары арасындағы ғылыми ынтымақтастықты дамытуды жүзеге асыру үшін қажетті қолдау көрсететініне өз тарапынан сенім білдірді.

* * * Таяуда Астана қаласында Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттердің министрліктері жəне ведомство басшыларының екінші жиналысы өтті. Осы жиын шеңберінде «Ғылым қоры» АҚ Қытай Халық Республикасынан келген делегациямен кездесу ұйымдастырды. Кездесуге Қазақстан Республикасындағы ҚХР елшілігінің екінші хатшысы Ли Цинвэй, ҚХР Шыңжан Ұйғыр автономды ауданының ғылым жəне техника басқармасының басшысы Дун Пин, оның орынбасары Ху Кэлинь, ҚХР Ғылым жəне техника министрлігінің халықаралық ынтымақтастық бойынша департаментінің қызметкері Лю Юйхуэй қатысты. Кездесу барысында «Ғылым қоры» АҚ басқарма төрағасының міндетін атқарушы Алмасбек Байшекеев қордың даму барысының бағытбағдарын тілге тиек етті. Сонымен қатар, қытайлық делегация қор жобаларымен таныстырды. Кездесуге қатысушылар ғылым жəне техника саласында ынтымақтастық орнату мəселелері, Қазақстан Республикасындағы жəне Қытай Халық Республикасындағы ғылым қорларының қызметтері

жəне соның ішінде қаржыландырудың жолдарын нақты осы ғылыми ұйымдар арқылы табу мүмкіндіктерін талқыға салды. Соның ішінде перспективалы ғылыми жобаларды қаржыландыру тетіктерін жүзеге асырудағы ынтымақтастыққа қол жеткізу мəселелері, «Ғылым қоры» АҚ жəне ҚХР-ның ғылыми-зерттеу қорларымен келісімшарт жасау мүмкіндіктері жайлы, жоғарыда көрсетілген ұйымдарда тəжірибемен алмасу жəне ортақ жобаларды жүзеге асыру мақсатында мамандарды іссапарға жіберу мүмкіндіктері туралы мəселелер талқыланды. «Егемен-ақпарат».

13 қыркүйек 2013 жыл

Грант – жеѕіс кепілі

Қазақстанның инновациялық іс-əрекеті жаңа идеялар, ғылыми бiлiмдер, технологиялар жəне өнiмдердің түр-түрлері арқылы қоғамның өндiрiс жəне басқару салаларына енгізілуіне негiзделіп республиканың экономикалық дамуының ең маңызды факторларына жатады. Дəл осы себептен Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев отандық экономиканы жаңғыртуға шақырды. Жаңа индустрияландырудың мемлекеттік бағдарламасы ел эко номикасының инновациялық бөлі гін құру жəне дамыту жөніндегі жаңа міндеттерді алға тартты. Инно вациялар бойынша бірыңғай оператор – Технологиялық даму жөніндегі ұлттық агенттік (ТДҰА) болды. Қазір ТДҰА инноваторларды қолдау құралдарының толық жиынтығына ие – идеяның өзінен өндірісті кеңейтуге дейін. 2010 жылы агенттік 344 өтінім қабылдады, олардың ішінде 37 өтінімге қолдау көрсетілді. Келесі жылда 679 жобаның 129-ына қолдау көрсетілді. Республикалық бюджеттен бұл мақсатқа 8,8 млрд. теңге бөлінді. Бүгінгі күнге, 2011 жылы мақұлданған инновациялық гранттар туралы 129 келісімшарт бойынша қаржыландыру кестелеріне сəйкес, грант алушыларға аударылған қаражаттың жалпы сомасы 3,6 млрд. теңгені құрады, бұл – инновациялық гранттар туралы жасалған келісімшарттардың жалпы құнының 51%-ы. Бұған қоса, агенттік басқармасының шешімімен инновациялық гранттар туралы 17 келісімшарт бойынша келісімшарт міндеттемелері орындалған болып танылды жəне жобалар жабық болып есептеледі. 2012 жылы «Индустриялық-инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау туралы» Заң қабылданды. Заң қабылданған соң алғашқы өтінімдер 2012 жылдың қыркүйек айының соңында келіп түсті. Гранттардың 8 түрі бойынша келісімшарттар жасау 53 күнге созылады, ал өнеркəсіптік прототип жасау сатысындағы технологияны коммерцияландыруға грант келісімшарты 63 жұмыс күнге созылады, себебі сарапшылар кеңесі оларды қосымша кезеңде қарастырады. Инноваторлардың 2012 жылы келіп түскен өтінімдері мемлекеттік қолдауға 2013 жылы ие болды. Үстіміздегі жылы 100-ге жуық өтінім қабылданды, 17 жоба бойынша келісімшарттар жасалды. Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің қызметі инновациялық белсенділіктің негізгі көрсеткіштерінің өсуіне жағымды үрдіс құрды. 2012 жылы 2010 жылмен салыстырғанда, инновациялық белсенді кəсіпорындар үлесі 5,2%-дан 7,6%-ға өсті.

Аќтау мерейтойына арналєан кґрме Мерейтой құшағындағы Ақтауда «Жұлдызды он күн» басталды. Қайырымдылық пен мейірімділікті, салауаттылықты, əн-жырды, поэзия кешін, түрлі жəрмеңкелер мен акцияларды, жиындарды, көрмелер мен ғылыми-танымдық шараларды тізбектеген он күн қайырымдылық шарасымен басталды. Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Бұл күні қаладағы жалғызілікті қарттар мен мүмкіндігі шектеулі балалар қолынан шыққан дүниелер көрмесі ұйымдастырылды. Əрқайсысы тағдырдың əртүрлі тауқыметіне тап келгенмен, өзінше ойлау, дүниені тану, өнер əлемімен сырласу мүмкіндігі бар олар өз қабілетін сырлы бояуға, əшекейлі бұйымдарға, қолдан өсірілген алуан гүлдерге жұмсапты. Шараны ұйымдастырушы Ақтау қалалық əлеуметтік қызмет көрсету орталығының директоры К.Айтбатырованың айтуынша, орталықтың 8 бөлімшесінде жалғызілікті 640 қарт, ақыл-есі кем, қимыл-тірек органдары жұмыс істемейтіндерге арналған 2 бөлімшеде 162 бала есепте тұрады екен. Жасанған

көрмедегі бұйымдар – осы жандардың қолынан шыққан туындылары. Облыс пен қаланың мерейтойына арнап, əрі саудасаттықтан түскен қаржы орталыққа, өнер иелеріне материалдық көмек болсын деген мақсатта ұйымдастырылған көрмені тамашалаушылар аз болған жоқ. – Үйде отырған мүмкіндігі шектеулі жандардың ортадан оқшауланып қалмай, өнермен жақын болуы қуантады. Олардың əрбір еңбегі – ерлік, ал ерлік бағалануы тиіс. Сондықтан, олардың көрме-жəрмеңкесін тек қала мерейтойы қарсаңында ғана емес, алдағы уақытта тұрақты өткізіп, туындыларды тұтынушылардың сатып алуына мүмкіндік жасаймыз, дейді Ақтау қаласы əкімінің орынбасары Рахат Елтизаров. АҚТАУ.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 273-73-97. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.


 Есімі елге елеулі

Болат АЮХАНОВ:

тұрған дəстүр, əдет-ғұрпымыз, алтыбақан, ортеке, беташар, қыз қуу, бəйге... тəрізді ойындар, жалпы қазақтың өмір сүру салты сахналық небір мықты туындыларына арқау болғанын біледі . «Балет – жан дүниенің музыкасы, дейді, балет – музыканың тəні, оның сүйемелдеуінде емес, музыканың өзін билейді! Бір ғана қимыл арқылы күллі сюжетті, тіпті «Гамлеттің» бе, «Джульеттаның», «Қыз Жібектің» бе, монологын көрерменге оп-оңай жеткізуге болады... Дене əн шырқайды, қолдар сөйлейді, бас билейді, аяқтар ойланады...». Тыңдай бастасаң, Болат Ғазизұлының ой-пікірі телегей-теңіз жалғаса береді. Жаратқан иесінің үйіп-төгіп берген қабілеті-ау десек те, ұзақ жылғы тұрақты табысы, жеңісінің төркінінде табан ақы, маңдай тер, тынымсыз еңбек жатқаны анық. Шығармашылық авантюра тəуекелге жақындығын да жасырмайды. Бостандығын, еркіндігін, ішкі азаттығын бəрінен жоғары қояды, əлдекімнің өзіне қалай тірлік кешуді үйреткенін қаламайды. Жан дүниесінің тылсымына кез келгенді араластырмайды, талай сырласып, əңгімелескенде байқағаным – көпке қаншалықты көмектесіп, тығырықтан шығарып, жолдарын ашып, қиындықтан құтқарып, топ, тобырдың арасында көңілді жүрсе де болмысының жападан-жалғыздығы. Балашағасының (шүкір, ұлы, қызы, немере, шөберелері бар) барлық жағдайын жасап, туған-туысқандарының кез келген өтінішін орындап, əріптестерін алға сүйреп, бəрінбəрін қас-қабақтан ұғып жүгіретініне қарамастан қасындағылардан ештеңе дəметпейтіні, міндетсімейтіні, өзінің халахуалына, талап-тілегіне ешкімді ортақ қылмайтыны қайран қалдырады. Тіпті ас бөлмесінде де өзі ғана қожайын, жеке мүддесінің пайдасына əлдекім, əлдебіреуді елестете алмайтындай. Дағдыланған əдетінен жаңылмайтыны сонша, ұялы телефон ұстамайды, телевизор, интернет,

зардап шектірмей, үш баласына жоғары білім бергені, ең бастысы, адалдыққа, мейірімділікке тəрбиелегені. Əкесі Ғазиз Қуатовты, көрнекті комсомол, партия қайраткерін 1938 жылдың шілдесінде қамауға алғаннан кейін, қыркүйегінде туыпты. Анасы айтатын еді, əйелдер босанатын үйдің дəлізінде сайман-қаруларын асынған НКВД қызметкерлері жүрді, жас босанған əйелдердің қайсыбірін дереу қайтадан тұтқындап əкеткенін көргенімде, зəрем ұшты… Шіркін, ана-ай, қызы мен екі ұлына естері кіргенше əкешешелерінің, бауырларының есімдерін жазып, əрқайсысының киімдеріне тігіп қояды екен. Сəт сайын апат күте отырып, соны балаларына сездірмеуге тырысқаны қанша күшке түскенін кім білсін? Жиырма сегіз жасында жесір қалып, зұлымдықтың небір түріне еріксіз куə болғанымен, қашан көз жұмғанынша, əділеттің, партияның ғаламат күшіне сенгені Болат үшін төзімнің, ерліктің мектебіндей. Қыршынынан қиылып түсерде адал əкенің “балаларды коммунистік рухта тəрбиеле” деп ақ матаға қанымен жазып кеткен аманатын анасы орындадым деп ешқашан айғайлап айтпағанымен, шүкіршілік, бұлардың өмірден өз орындарын тапқанын көрді, қуанды, мақтан тұтты. Қазіргі заманның ең озық үлгідегі балетімен салыстырсақ, Аюхановтың ізденістерін əйгілі Бежар, Пети, Плисецкая, Алонсоларға жақындатуға болады. Өнер аспанындағы осындай жарық жұлдыздармен рухани туыстығы біз үшін аса қымбат. Əлемнің қай бұрышына жіберсе де қазақтың мемлекеттік классикалық би ансамблінің дəл бүгінгі тұстағы мүмкіндігінің зор екенінде күмəн жоқ. Шетелдіктерге де, отандастарымызға да, міне, жиырма жылдан асты, Аюхановтың ансамблі төл балетімізді классикалық алдыңғы қатарлы нұсқаға көтере жанкештілікпен насихаттап келеді. Ұлттық би өрнектеріміздің тəңіріндегі

компьютер тетіктерінен мүлдем хабарсыз, кітап, мақалаларын ескі жазу машинкасында басады. Десек те, айналасындағылармен тез тіл табысады, ешкімнен де өзінің көшірмесін іздемейді. Таланттыға жанын сала көмектеседі. «Сəл нəрсеге қуанамын, өзім-өзіме цирк, тірлік кешу сондай қызық, көңілді. Өмір қысқа емес, оқиғалар өте көп... Мыйым бар болғанымен, төңірегімдегінің бəрінің бабын табуға ақылым аздау. Кейде əлдеқалай кездейсоқ ұшырасқанда бейтаныстар: «о, қандай жақсы көрінесіз, кереметсіз...» дей бастаса, « өзіңізді мен əлі де танимын» дегенді айтқыңыз келе ме сіздің» деймін дереу», – дейді өзіне де, өзгеге де əжуа-юмормен қарайтынын аңғартып. * * * Қазақ КСР-нің мемлекеттік классикалық би ансамблінің бір кезде “Алматының жас балеті” боп 1967 жылы құрылғаны аян. Астанадағы хореографиялық училищеден кейін Ленинградтың академиялық хореографиялық училищесінде білімін жетілдірген Болат екі жыл қазақтың Абай атындағы опера жəне балет теат рында жұмыс істеді. Өзіне дейінгі таптаурын жолды жауыр қылғысы келмеген беймаза жігіт 1959-1964 жылдары Мəскеудегі А.В.Луначарский атындағы мемлекеттік театр-өнері институтының балетмейстерлік бөлімінде оқып, тəжірибесін жетілдірді. КСРО халық əртісі, профессор, Р.В.Захаровтың курсында өткен жылдар зая кеткен жоқ. Қазақстанға оралысымен педагог, биші, балетмейстер ретінде сүйікті ісіне құмар та кірісті. Міне, содан бері Болат Ғазизұлының тағдыры республика балетінің хал-ахуалын айқындап берген ансамбльмен тығыз сабақтас. Қазақ мəдениетіндегі Аюханов тағдыры өзгеше əңгіменің өзегі. Құрғақ мадақтау, тек қана қол шапалақтап, марапаттау Болаттың интеллектуалдық өресіне жасалынған қиянат болар еді. “Қимылы əсем, арғымақ мүсінді…” тəрізді баламаға толы мақалалар ол туралы көп жазылған, əлі де жазыла берер. Шын зерттеушісі табылса, дарынынан философиялық, психологиялық, поэтикалық толғаныстар туындатары анық. Өз еншісінде Болат ешкімге ұқсамайтын, жан мен тəн үйлесімінің балеттегі айрықша мазмұнын іздеген суреткер. Ырғақ пен қимыл-қозғалыстың бір-біріне ынтыға құрақ ұшысар ұлы сəтін бейнелеуде оның əрі бишілік, əрі ақындық, əрі режиссерлік, əрі ойшылдық қасиеттері бірегей тұтасып кетеді. Құлақтан кірген əуенді жүректі бойлатып, сана елегінен өткізуге тікелей қызмет етер би табиғатына үңілгенде, қандай да идеяны нақтылы көрініске бағындырғанда, бұлшық еттердің бұлтыңбұлтың көз қызықтырғанынан гөрі мұхит ой əлемінің негізгі алтын қазыққа айналуына алдымен қадағалайды. Болаттың ұғымында, творчество – тəңірдің нақ өзі. Жыр кестесіне төгіліп, қиялын шарықтатады, толғауға жалғасып, небір терең пікірлер таратады, мұның бəрі ұстаздық, бишілік, балетмейстерлік қызметінен тыс құбылыстар. Ішкі əлемінің қоры, əлгіндей айтқан творчество тəңірінің құлақкесті құлындай құрақ ұшып, ақ қағаз бетінде, сахнада таңғажайып символдарға айналып жатады. Жиі-жиі жанын жегідей жейтін əлдекімдердің əділетсіздігінен, сатқындығынан, надандығынан құтқаратын да осы. Тағдырдың талқысын көрмедім дегенімен, бұлардың толқынына заманның арқалатқан тауқыметін тым жастай түсінген. Енді байыптаса, қайран анасының кемеңгерлігі екенау, соншалықты зобалаңнан арашалап,

біршама жинақтап үлгерген пікірі бар, яғни тындырылған қыруар шаруаға қарамастан қазақ биі жан-жақты зерттелу сатысында деп есептейді. Оның келешекте ғылыми түрде жүйеленіп, тарамдана түсуін, тұрмыстық салт, этнографиялық, фольклорлық түрге бай жаңа қырларынан дамуын көксейді. Тіршілік қойнауында бақа-шаян, құртқұмырсқаның қыбырлағаны, жыланның жер бауырлағаны, қозы-лақтың секіргені, өсімдік атаулының қылтиып гүлдегеніне шейін қимыл-қозғалыстың патшасы деп сенгендіктен тіршіліктің сиқырын да бидің тілі арқылы бойлауға құштар. Аюхановтың суреткерлік болмысын, міне, осы арада айқынырақ таратуға болады. Шопен, Глинка, Прокофьев, Скрябин, Дебюсси, Шостаковичтің музыкасына дайындаған миниатюралары, Паганинидің “Мəңгілік қозғалыс”, “Махаббат мұңы”, Вах-Гуноның “Аве Мария”, Малердің “Роза туралы поэмасы” жəне басқа хореографиялық композицияларынан Болаттың ойшылдығы ең алдымен байқалады. Чайковскийдің бірінші фортепианолық концертіне қойылған хореографиялық фантазияда балетмейстер батылдығымен таңғалдырады. Святослав Рихтер мен Герберт фон Караянның жаңаша баяндауындағы бұл концерттегі терең толғанысты қазақ жігіті интеллектуалдық түйсікпен жеткізген. Тақырып таңдауында классикалық музыканың тигізіп келе жатқан ықпалы өлшеусіз. Малерден бастап Т.Қажығалиевке дейінгі түрлі ел, түрлі ұрпақ өкілдерінен творчествосына нəр жинап, республика балетінің көкжиегін кеңейтуде. “Қылмыс пен жазадағы” (Шостаковичтің төртінші симфониясының бірінші, үшінші бөлімдері негізінде) психологиялық иірімдер, “Қыз Жібектегі” (музыкасы Е.Брусиловскийдікі) романтикалық асқақ леп, “Фудзияма үстіндегі тырналардағы” (музыкасын жазған Ғ.Жұбанова) мөлдір лиризм, “Батырлардағы” жинақылық, дəлдік, ой тұтастығы, “Гамлеттегі” (екеуінің де музыкасын жазған А. Исакова) философиялық қалың астар, “Татьяна Ларинадағы” (музыкасы Чайковскийдікі) сыршыл сезімталдық Аюханов əлемінің қат-қабат қырынан хабар береді. – Күні кешегі социалистік жүйенің еркесі болдыңыз. Өзіңіз құрған “Алматының жас балетімен” əлемді араладыңыз, атақ, абыройға бөлендіңіз. Мұның бəрі талантыңыздың арқасында десек те үстемдік құрған коммунистік партияның да ықпалы болған шығар. Түрлі министр, түрлі басшы, билік төңірегіндегілерден өнердегі тағдырыңыз қаншалықты тəуелді болды? – Мен үшін жүйе, ағым, партиядан гөрі адамшылық қасиет əлдеқайда маңыздырақ. Ең бастысы – адам, тұлға, өзара таза қарым-қатынас. Қандай қоғамда да осылар басты ұғым. Өнерде бағым жанса, туған жеріме, еліме, биік тұлғаларына борыштымын. Кезінде партия қатарына өтудің мүмкіндігі тумады. Мінезім тік, бет-жүзіне қарамай тура сөйлеймін, бастықтарға иіліпбүгілмеймін, ешкімге құрақ ұшпаймын. Партия қатарында адал, кемеңгер адамдар ғана жүруге тиіс деп ойлайтынмын. – Неліктен айналаңыздағылардың өзіңізге ашу-ызамен қарауын туғызасыз? – Жайдақтықпен, жеңіл-желпі желіп өтуге дағдыланғандардың тамағына тұрып қалған сүйектей боп жүретінімді өзім де білемін. Творчестволық адалдығымды, өнер шындығын, жан дүние тазалығын төңірегімде өтіп жатқан жайттармен үндестіру маған өте қиын. Өмір бойы

Меніѕ отаным – сахна Осыдан үш жыл бұрын Халық əртісі Болат Аюханов мəдениет жəне өнер саласының «International Socrates Prize» атты Халықаралық Сократ сыйлығының лауреаты атанды. Салтанатты марапаттау рəсімі туралы дүниежүзі басылымдары жарыса жазды. Жүлдеге ұсынған Еуропалық Бизнес Ассамблея Аталымдық комитетінің (ЕВА, Оксфорд, Ұлыбритания) бас директоры Джон В.Нетти «Сізді жоғарғы қоғамдық баға алғаныңызбен құттықтаймыз. Бұл сіздің əлемдік өнерге жəне Қазақстан Республикасының алдыңғы қатарлы балет ұжымының жетекшісі ретінде қосқан үлесіңіздің мойындалғаны», деп ілтипатын білдірді. Шынында да «Socrates Award Ceremony» атты Халықаралық Сократ сыйлығы – бұл кəсіби саладағы жоғарғы жетістіктердің бағасы, ең жоғарғы, халықаралық дəрежеде мойындалғандықтың белгісі болатын. Мағира ҚОЖАХМЕТОВА, жазушы.

Қырық бес жылдың ішінде «Алматының жас балеті» репертуары бай, шеберлігі жоғары Мемлекеттік академиялық классикалық би ансамбліне айналып, бүкіл тірлік тынысы біздің көз алдымызда өтуде. Аюхановтың қолтаңбасына ізденіс, музыкалық биік мəдениет, классикалық көркем би тəсілдерінің таусылмайтын қазынасын меңгеруге ұмтылыс, жаңалыққа құштарлық, графикалық па, зергерлік пе, əйтеуір, кез келген қойылымының бүгешігесіне шейін дəл, нақтылық тəн. Соның арқасында шетелге де, республикамызға да кеңінен танымал болып, хореографиялық өнерді игеруі жөнінен бұл ансамбль əлемдік балет ұжымдарының ең үздігі саналатын алғашқы ондығына еніп отыр. Болат Ғазизұлының «Менің балетім», «Сезімдер өмірбаяны» атты кітаптары бар. Соңғысына алғысөз жазып, кезінде өңдеп-дайындалуына қол ұшын бергенмін. Еуропа мəдениетінің 20-шы ғасырдағы 60 жарық жұлдызы туралы шығатын 25 кітаптың біреуі Аюхановтың өмірі мен өнеріне арналған (авторы австралиялық өнер зерттеушісі Юри Рюнтю). Арнайы шақырумен Түркияда «Махаббат аңызы», Ташкентте «Алдар Көсе» балеттерін қойған, көптеген медаль, орден иегері. Т.Жүргенов атындағы Өнер академиясының профессоры, халық əртісі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Ыстамбұл, Семей, Екібастұз қалаларының құрметті азаматы Саналы өмірін балет өнеріне арнаған Болат Ғазизұлының қойған қойылым дары, тəрбиелеген шəкірттері қазақ балет өнерінің негізін қалады. Атағынан ат үркеді, толып жатқан марапатын тізіп, қолпаштай бастасаң: «Фаина Раневская айтқандай бəрі əншейін... жерлеу рəсімінің меншік заттары ғана» деп шорт кеседі. Ұдайы жанұшыра мазасызданып, тыным таппайтынынына қарамастан «уақытты асықтырғым келмейді» дейді. Аты-жөні құбылысқа айналған Аюханов жұмбағын өз басым уақыт атты құдіретпен байланыстырамын. Міне, жарты ғасырға жуық өнер аренасында уақыттың куəгері бола жүріп, дəуір дүбірінен шынайылықпен, көркемдікпен балет шежіресін жасады. Бұл оның бүкіл өмірінің мəні, мазмұны, намысы, идеялогиясы, ар-ұяты. Əрдайым қоғамның алдыңғы қатарында болып, өзінің шыққан ортасын ізгілікке, сұлулыққа, білімге баулуда. Қателесуге хақым жоқ деп есептейді, кез-келген спектаклі біртұтас, мызғымайтын мүсін іспеттес, алып-қосар мін таппайсың. Сахнада эксперимент жасамайды, қандай да қойылымы титтей күдік туғызбауы тиіс, ой елегінен өтіп, əбден пісіп-жетіліп қана ұсынылады көпшілікке. Көрермен алдындағы, мейлі ол Талдықорған, əлде Парижде ме, бəрібір,

7

www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

жауапкершілікті сезінуі таңғалдырады. Тұрақсыз, сөзінде тұрмайтын, шашылып-шашырап жүретіндерді ұнатпайды. Айналасындағылардан жинақылықты, тастүйін тəртіпті талап етеді. Тұрмыстірліктің қандай жағдайына да икемді, ірілі-ұсақты шаруаның бəрі қолынан келеді. Қасындағыларды тойғызып, сыйлық жасағаннан, түйткіл мəселелерін шешіп бергеннен рахат табады. Қарамағындағылардың ешқайсының қарны ашып, үй-күйсіз қалғаны жоқ. Бəріне бірден бақыт сыйлай алмағанымен, кез келгенінің мұң-мұқтажын орындауға жанұшыра жүгіреді. Ешқашан жеңіл жол таңдаған емес. Қойылымдарының хореографиялық күрделілігі сонша, академиялық басқа театр солистерінің мұны игеріп-меңгеруі екіталай. Ол үшін ұжымындағы əрбір əртіс сирек ұшырасар жауһар, кез келгенінің орны бөлек. Ансамблінің дүние жүзіне шығандаған даңқының бір себебі осы. Майя Плисецкая тəрізді «балеттің бағындырмайтын құдіреті жоқ» екеніне сенгендіктен де өмір музыкасын, əлем əуенін «көріп», таңғажайып туындыларымен таңдай қақтыруда. Жарты ғасырдан бері тынымсыз айналысқан кəсібінің əрі патшасы, əрі құлы, «менің отаным – сахна» деуінің астарында былайғылардың өресі жете қоймайтын талай сыр жасырынған. Тарау-тарауға бөліп талдауға лайық жүз елуден астам қойылым, мыңдаған жеке концерттік бағдарламасын ерекше жаратылған, рух аристократтары ретінде қабылдап тəрбиелеген шəкірттерімен жүзеге асыруда. Бірі бəрінің, бəрі бірінің мəртебесіне қызмет еткен неткен үйлесімділік десеңізші! Классикалық үлгіден ауытқымай бекзаттыққа дағдыланғаны, жақсыны көп көргені сонша, шала-жансар дилетанттықты, жаппай орташалықты мүлдем қабылдай алмайды. Ғасырлар бойы қалыптасқан өнегені өзіндік қана қолтаңбасымен байытуына осы қасиеті ықпал етсе керек. Қала мен даланы, Ұлыбритания мен Өзбекстанды, Қырғызстанды ма... қатар таңдай қақтырған соңғы ізденістері əлемдік балетте бұрынсоңды ұшыраспаған жайт. «Аққу көлі”, “Маргаританың түсі”, “Кармен”, “Анна Павлова” , “Революция қырандары”, «Орақ пен балға»... бір-біріне еш ұқсамайтын қойылымдардың əрқайсысы алысжақын шетел көрермендерінің бірдей қызығушылығын туғызуда. Əлемнің қай бұрышында да ансамблін асқан қызығушылықпен қарсы алады. Қайда сапар шексе де қазағының, мемлекетінің мəртебесін биіктетіп келеді. Өзі де сезеді ұлттық əн-күйіміздің қайталанбас құдіретін, «Ер Тарғын», «Біржан – Сара», «Абай» ма, кез келген қазақ операсының сыртқы жұртқа италия тілінде шырқалғандай əсер ететінін мақтан тұтады. Əуелден-ақ балетке сұранып

қасымдағылардың жай-жапсарына, жағдайына құрақ ұшумен келемін. Бұл өте үлкен, ауыр жұмыс. Ұдайы мазасыз тірлік кешемін. Алда-жалда əлдекімді мезі еткенімді аңғарсам, дереу сытылып шығамын. Кейбіреулердің өзімді əбден шаршатып, жалықтыратынын сезсе де маза бермейтініне қайран қаламын. Анамыз “мына дүниеге бəріміз қонақпыз” дегенді жиі қайталайтын. Бүгін бар, ертең жоқпыз. Мен бəріне үлгеруім керек, өмірдің қонағы ғана емес, тағдырымның қожасы да болғым келеді. Көптеген адамның моральдық, материалдық жағдайы, тіршіліктегі позициясы өзіңнен тəуелді болғаннан кейін шарқ ұрасың, асығып-аптығасың. Лауазым иелеріне жалбақтағанды жақтырмаймын. Өз ісімнің шеберімін деп санағандықтан да солай шығар. Емін-еркін, батыл кетсем, творчестволық ойларымды орындауға құлшыныстан ғана. – Сіз туралы газеттерде түрлі сыбыс жарияланып жатады, мысалы, шоқынып кетіпті, христиан дінін қабылдапты деген… – Мен үшін ең басты дін – ар-ұят. Жəне белгілі бір дін қабылдайтындай жағдайдан əлдеқашан өтіп кетсем керек. Жөнсіз жала жабуға ешкімнің хақысы жоқ. Алматыда собордың ашылу салтанатында шіркеу бас шыларының өзіме деген құрметіне, ілтипатына символикалық белгімен жауап қатқанымды дереу теледидарға түсіріп алыпты. Шоқынып кететіндей не көрініпті маған. – Қазақ халқы ұлы тұлғаларға кенде болмаған, ұлтымыздың ар-ұяты саналар жандармен рухани үндестікті жеке басыңыздан байқайсыз ба? Сізбен бірге оқыған Рудольф Нуриевтің тағдырынан жақсы хабардармыз. Əлемге əйгілі, көл-көсір байлық иесі болды. Бишілік талантының жемісін тірі кезінде көрді. Туған жерге, елге деген сезіміңіз… – Мен ең алдымен өз ұлтымның азаматымын, тамырым тереңде. Егер қазақ болмасам, əлдеқашан шетелге кетіп қалар едім. Кім біледі, Рудольф сияқты байып кетуім де мүмкін еді. Ана тілімде еркін сөйлеп, əдет-ғұрыптарымызды терең меңгермесем де, ұлттық өзегімнің таңғажайып сиқырын əрдайым сезінемін. Ш.Уəлиханов, С.Сейфуллин, Қ.Сəтбаев, М.Əуезов, Д.Қонаев, І.Омаров, М.Есенəлиев, міне, ұлтымыздың ар-ожданы. Мен қазақты құбылыс деп есептеймін. Мұның өзі ұлт деген ұғымнан əлдеқайда кең. Қазақты ұлт деп емес, құбылыс деп қарайтыным – оның дүниетанымы, болмысы географиялық, территориялық анықтамалардан əлдеқайда терең, тұңғиық, күрделі. Қазақстан тарихын танып-білу мүмкін бе екен бізге?! Өзіміздің кім екенімізді М.Əуезов, І.Есенберлин, Ə.Əлімжанов туындыларын оқығаннан кейін ғана түсінгенімді несіне жасырайын. Адамның туған жеріне деген махаббаты жасың ұлғайған сайын күшейе береді. Москва, Петербург, Ыстамбұл ма, дүние жүзінің қай бұрышына барғанда да өзімнің қазақ екенімді ұмытқан емеспін. Мені адам қылған туған елім. Екі жоғары оқу орнын бітірдім, жан-жақты білім алдым, профессормын, балетмейстер мамандарын дайындадым, бидің жас жұлдыздарын тəрбиелеп шығардым. Осының бəрі Қазақстанның арқасы! Туған еліңнің титімдей бөлшегі екеніңді ұғыну кез-келгеннің маңдайына жазылмайды. ...Жетпіс бес дегенің жарақат қой, жазылуы қиын жара, – дейді, – ауыртады, сыздатады, мұны несіне айғайлатамыз, еш қажеті жоқ. Қатарым сиреп қалды, жақындарым, достарым көз жұмды, тірі қалғандары шетінен мүгедек, ауру-сырқау, банкетке де келе алмайды. Дұшпаным да жоқ, бəрі қайтыс болған. Ешкім де, ештеңе де қалмады... сыпырынды, үйінді... қалғанқұтқан тұқыл... аулашы емеспін ғой бұны жинап тазалайтын. Ал енді сексен дегенің, міне, нағыз жас... сексенге толсаң, əрі қарай өмір сүріп, жүзге толғың келеді. – Сонда қалай, атап өтпейсіз бе мерейтойыңызды? – Жоқ... мен балет əртістеріне ұрланған зейнетақысын қайтарып беремін деген уəдемді орындай алмадым. Балет бишілері зейнетке жалпы халық сияқты 58 (əйелдер) жəне 63 (ерлер) жаста шығады. Басқа мамандық иелері үшін бұл соншалықты ауыр емес шығар, білмеймін, ал биші үшін бұдан асқан масқара болуы мүмкін емес! Мен 45 жасымда соңғы рет Гамлетті алқынып əрең билеп шыққанмын. Ал 45 жастағы əйел, қандай кəсіби биші болсын, жас кезіндегідей билей ала ма, өнерсүйер қауымға эстетикалық лəззат сыйлай ала ма? Осыны ойламайтын үкіметте ұят бар дегенге сенбеймін. Мұншалық самарқаулық, қатыгездіктің себебін еш ұқпаймын, балет бишілері соншалықты көп те емес қой. Балет...жоқ категория сияқты,«əупірімдеп тірі қалса, жақсы, жарайды, ал құрдымға кетсе, со керек, өлмесе өрем қапсын...» дейтіндей. Қазір бізде сахнада не істеп жүргендерін өздері білмейтін кəрі бишілер жетерлік. Мен оларды қуып шыға алмаймын, өйткені, байғұстар зейнетке шыққанша шыдайық деп, соңғы демі жеткенше тырысып-ақ жүр. Қанша сіңірін созғанмен, мені де, көрерменді де риза ететін өнер көрсете алмайтыны тағы белгілі. 17 адам зейнет жасына жетпей жатып қайтыс болды. Бұл мəселені қайта қарау жөнінде 1991 жылдан бері жағым талмай айтып-ақ келемін...түк нəтиже жоқ. Болат Аюхановтың балет көкжиегін кеңейтіп, төңкеріс жасағанын мойындамау мүмкін емес. Жарты ғасырдан бергі тынымсыз еңбегі, классикалық қағиданы байыта отырып ашқан жаңалығы, қосқан өлшеусіз үлесі қазақтың ғана емес, дүние жүзінің рухани ортақ қазынасы. Шетелдік беделді тұлғалар, танымал мамандар да бұл тарихи фактіні мойындап, атақ, абыройын асыруда. Осының бəрі Болат Ғазизұлының əлемнің Аюхановына айналғанын айғақтап тұрған жоқ па!

«Мўзтаудыѕ мўзбалаєы» əні Ґскеменде тўсауын кесті Оңдасын ЕЛУБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Əміре Қашаубаев атындағы Семей мемлекеттік филармониясының өнерпаздары 68ші маусымын Өскеменде талантты сазгер Тұрсынғазы Рахимовтың өмірден ерте озған Мұзтаудың мұзбалағы Оралхан Бөкейге арнап шығарған осы аттас əнімен ашты. Семейлік ақын Мұрат Тастағановтың сөзіне жазылған əнді өскемендіктер жылы қарсы алды. «Ағажай Алтай», «Гүлдариға», басқа халық əндерін нақышына келтіріп орындаған əншілер Т.Сембаев, Г.Ноғайбае ваның өнеріне көпшілік разы болды. Филармония əртістері енді өңірдің басқа аудандары мен қалаларында концерт қоймақ. ӨСКЕМЕН.

Жəѕгір хан университетініѕ жаќсылыєы Батыс өңірдегі іргелі оқу орындарының бірі – Жəңгір хан атындағы аграрлық-техникалық университет. Жақында аталмыш білім ордасының шаңырақ көтергеніне 50 жыл толды. Осы оқиғаға орай жүздеген маман даярлап, мыңдаған студенттерге білім беріп жатқан университетте үлкен басқосу болып, өткен мен бүгінгі күн əңгіме арқауына айналды. Шараға Батыс Қазақстан облысының əкімі Нұрлан Ноғаев қатысып, оқытушылар мен студенттерді құттықтап, сый-сыяпат көрсетті.

Қазіргі таңда білім ордасында 8 оқу-зертханалық ғимараты, асхана, 2 арнаулы спорт залы жұмыс істейді. Біз оқу орнының басшысы Қазыбай Бозымовпен тілдескенімізде, ол жетістіктерін саралай айтып, өзі басқаратын университеттің еліміз бойынша ең үздік 6 жоғары оқу орнының қатарында тұрғанын, таңдаулы студенттер Президенттің «Болашақ» бағдарламасымен шетелдерде оқып жатқанын алға тартты. Сонымен қатар, рухани құндылықтарға да ерекше көңіл аударылатынын, жастарды Отан тарихын терең білуге, патриоттық рухта тəрбиелеуге ерекше назар аударылып отырылғанын жеткізді. Ол бүгінгі жетістікті алдағы уақытта еселей түсу үшін атқарылып жатқан істерге де кеңінен тоқталды. Əсіресе, университеттің ардагерлер мен бүгінгі жастар арасындағы байланысты үзбеу жөніндегі қадамдары кімге де болса үлгі болғандай. Рафхат ХАЛЕЛОВ.

ОРАЛ. –––––––––––––––– Суретті түсірген автор.


8

www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

Бос әкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: C-3 санаты үшін: білімі - жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, немесе басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес; немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-4 санаты үшін: білімі – жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-5 санаты үшін: білімі – жоғары. C-O-2 санаты үшін: білім - жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-5 санаты үшін: білім - жоғары; C-O-6 санаты үшін: білім - жоғары немесе ортадан кейінгі; C-R-3 санаты үшін: білім - жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе жоғары немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-R-4 санаты үшін: білім - жоғары. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-R-5 санаты үшін: білім - жоғары немесе ортадан кейінгі. - «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасы бірінші орынбасарының 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 02-01-02/5 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2008 жылы 10 қаңтардағы № 5084 тіркелген). Əкімшілік мемлекеттік қызметкерлердің лауазымдық жалақылары Санат С-3 C-4 C-5 C-O-2

Еңбек сіңірген жылдарына байланысты min max 118516 160157 106344 143501 80078 108266 125564 167845

Санат C-О-5 C-О-6 C-R-3 C-R-4 C-R-5

Еңбек сіңірген жылдарына байланысты min max 64063 86485 57656 78157 74313 99938 56375 76235 49970 67907

I. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігі, 010000,Астана қаласы, Қабанбай батыр даңғылы, 32/1, 4-қабат, 411-бөлме, анықтама үшін телефондар: 8 (7172) 2990-67, факс 24-33-91, электрондық пошта мекенжайы: d.makhan@mtc.gov.kz бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдардың орнына конкурс жариялайды: 1. Байланыс жəне ақпараттандыру комитеті Жиілік ресурсты халықаралық үйлестіру басқармасының басшысы, С-3 санаты. Функционалдық міндеттері: Басқарманың қызметін ұйымдастыру жəне бақылау. Басқарманың барлық жоспарлы жəне жеделдік жұмыстарының орындалуын үйлестіру. Спутниктік байланыс желісінің орбиталды жиілік ресурсына жəне жерүсті радиоэлектрондық құрылғыларына жиілік тағайындау барысында халықаралық үйлестіру жəне ұйымдастыру.жұмысын жүргізу Халықаралық электробайланыс одағының радиобайланыс бойынша конференцияларынан туындайтын Қазақстан Республикасының құқықтарын жүзеге асыру мен міндеттерді орындау бойынша жұмыстарды ұйымдастыру. Ратификациялау туралы заңды жасау арқылы Халықаралық электробайланыс одағының уəкілетті конференцияларының актілерді ратификациялау бойынша жұмыстарын жұйымдастыру, сонымен қатар мемлектішілік рəсімдерді келісу бойынша жұмысты ұйымдастыру, ратификациялау туралы заңды қабылдау үшін ғылыми жəне заңдық сараптама өткізу. Азаматтық мақсаттағы радиоқызметтері қолданатын радиожиіліктерді үйлестіру бойынша халықаралық келісімдерді жасау, мемлекеттік органдармен келісу жұмыстарын жүргізу, заңдық сараптама өткізу, контрагенттермен жұмыс жасау, келісімдерге қол қою жəне бекіту жұмыстарын ұйымдастыру. Сонымен қатар, Комитет басшылығына халықаралық келісімдерге қорытынды бойынша, өзгеріс енгізу мен күшін жою туралы ұсыныс беру. Жиіліктерді мен «KazSat» байланыс спутниктерімен ғарыш кеңістігін пайдалануды халықаралық деңгейде мойындауды иелену үшін жүргізілетін жұмыстарды ұйымдастыру, сонымен қатар «KazSat» байланыс спутниктеріне шетел мемлекеттерінің радиоэлектронды құрылғылары келтіретін радиокедергілерді болдырмау бойынша жұмыстарын ұйымдастыру. Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшылықтарды табу мақсатында заңға ескі құқық нормаларына, қосымша нормативті актілерге, жəне олардың жасалуы тиімділігін бағалауға, өзгерістер мен (немесе) толықтыруларды енгізу немесе күшін жою бойынша шараларды уақытылы қолдануға мониторигілеу жүргізу. Басқарма құзыретіне кіретін сұрақтар бойынша құқықтық актілер мен нормативті құқықтарды жасауға қатысу. Басқарма құзіретіне кіретін сұрақтар бойынша құрылымдық бөлімшелермен өзара əрекеттесу жұмыстарын ұйымдастыру. Басқармаға келіп түскен хаттарды үйлестіру. Басқарма мамандарымен дайындалған құжат жобаларын қарастыру. Басқармадағы орындаушылық тəртіп пен еңбек тəртібіне бақылау жасау. Бақарма құзыретіне кіретін сұрақтар бойынша аумақтық органдармен, Министрліктермен, ведомстволармен жəне басқа да мемлекеттік органдармен, Халықаралық электробайланыс одағымен жəне Байланыс аймағындағы достастығымен, сонымен қатар Байланыс əкімшілігімен өзара əрекет ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Байланыс саласын басқаратын халықаралық нормативтік актілерді, сонымен қатар Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; Қазақстан Республикасының телекоммуникация желілерін құруға, саланы басқаруға қатысты негізгі нормативтік құқықтық актілерді, компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. 2. Байланыс жəне ақпараттандыру комитеті Лицензиялау жəне радиожиілік спектрін тағайындау басқармасының сарапшысы (С-5 санаты). Функционалдық міндеттері: өтінімдерді қарау бойынша жұмыс жүргізу жəне байланыс қызметін көрсету бойынша лицензия беру. Лицензиялау саласындағы нормативтік құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшылық ететін ескірген құқық нормаларын анықтау мақсатында, заңға тəуелді нормативтік құқықтық актілеріне мониторингтің жүргізілуін бақылау, олардың орындалуының тиімділігін бағалау жəне оларға өзгеріс жəне (немесе) толықтырулар енгізу немесе олардың күшін жоюын тану бойынша уақытылы шара қабылдау. Қазақстан Республикасы аумағында байланыс саласындағы мемлекеттік саясатты реттеу. Басқарма құзыретіне кіретін сұрақтар бойынша хат жобаларын жəне ақпарат дайындау. Басқарма құзыретіне кіретін сұрақтар бойынша аумақтық органдармен, Министрліктермен, ведомстволармен өзара əрекет ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Байланыс саласындағы жоғары техникалық; «Байланыс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын; Қазақстан Республикасының телекоммуникация желілерін құруға, саланы басқаруға қатысты негізгі нормативтік құқықтық актілерді; ісжүргізудің негізгі қағидаларын білуі; телекоммуникация саласындағы жұмыс тəжірибесінің болуы; компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. 3. Байланыс жəне ақпараттандыру комитеті Байланыс жəне ақпараттандыру саласындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау басқармасының сарапшысы (С-5 санаты). Функционалдық міндеттері: Байланыс саласындағы табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар субъектілерінің қызметтерін бақылауды іске асыру. Байланыс саласында табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар субъектілерінің қызметтерін бақылау бойынша жұмыстарды жүргізу жөнінде ақпаратты жинау. Байланыс саласындағы табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар субъектілерін бақылау мəселелері жөнінде Қазақстан Республикасының заңнамасын жетілдіру бойынша ұсыныстар дайындауға қатысу. Басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша хаттар жəне ақпараттар жобаларын дайындау. Табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы заңнамасын бұзу фактілері бойынша сот органдарына арыз-талаптар дайындау. Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін құқықтың ескірген нормаларын, оларды іске асыру жəне өзгерістер мен (немесе) толықтыруларды енгізу немесе олардың күші жойылғанын тану бойынша шараларды уақытында қабылдау тиімділігінің бағасын анықтау мақсатында заңға тəуелді нормативтік құқықтық актілерінің мониторингісі бойынша ақпаратты Басқарма бойынша жинау. Байланыс саласындағы бақылау мəселелері бойынша халықаралық, мемлекетаралық жəне аймақтық ұйымдармен ынтымақтастығына қатысу. Басқарма құзыретінің шеңберінде, Комитетті соттарда жəне басқа мемлекеттік органдарда, мекемелерде ұсыну. Басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша нормативтік құқықтық жəне құқықтық актілер жобаларын əзірлеуіне қатысу. Байланыс саласындағы қатынастарды реттеу мəселелері бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру. Басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша министрліктермен, ведомстволармен жəне басқа да мемлекеттік органдармен өзара əрекеттесу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары заңгерлік немесе гуманитарлық немесе экономикалық; компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасының телекоммуникация желілерін құруға, саланы басқаруға қатысты негізгі нормативтік құқықтық актілерді; компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. 4. Байланыс жəне ақпараттандыру комитеті Байланыс саласындағы тарифтерді реттеу басқармасының сарапшысы (С-5 санаты). Функционалдық міндеттері: Басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша хаттар мен ақпараттар жобаларын дайындау. Басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша нормативтік құқықтық жəне құқықтық актілер əзірлеуіне қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келетін құқықтың ескірген нормаларын, оларды жүзеге асырудың тиімділік бағалары мен өзгерістер жəне (немесе) қосымшаларды немесе олардың күші жойылды деп тануын енгізу бойынша уақытылы шараларды қолдануды анықтау мақсатында, заңға бағынысты нормативтік құқықтық актілер мониторингісін жүргізу. Телекоммуникация, почта байланысы саласындағы табиғи монополиялар субъектілерінің өтінімдерін жəне реттелетін нарықтар субъектілерінің хабарламаларын қарастыру жəне оларды қарастыру нəтижелері бойынша шешімдер жобаларын дайындау. Басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша Министрліктермен, ведомствалармен жəне басқа мемлекеттік органдармен өзара əрекеттесу. Байланыс саласындағы реттелетін нарықтар субъектілерінің бағалар мониторингісін жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары экономикалық немесе заңгерлік. 5. Азаматтық авиация комитеті Авиациялық қауіпсіздік басқармасының бас сарапшысытөрағаның қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі-аға мемлекеттік инспектор (С–4 санаты). Функционалдық міндеттері: Қазақстан Республикасының əуежайларында авиациялық қауіпсіздік қызметін бақылауын үйымдастыру бойынша сараптама жəне «сертификациялық зерттеу»; Азаматтық авиация саласында авиациялық қауіпсіздік жəне ұшулардыңқауіпсіздігі мəселелері бойынша авиациялық қауіпсіздік қызметі мамандарын, уəкілетті органдардың лауазымды адамдарын даярлау жəне қайта даярлау бағдарламасын қарастыру жəне бекіту; əуежайларда авиациялық қауіпсіздік қызметін бақылауды ұйымдастыру бойынша сертификатты оператор өтініші бойынша жəне инспекторлық тексеру нəтижесі бойынша пайдаланушыға беру, ұзарту, тоқтату жəне қайтарып алу; инспекторлық нұсқама беру; азаматтық авиация əуе кемелерін жəне объектілерін пайдалану үшін Қазақстан Республикасы субъектілерінің сертификациялық талаптарға сəйкес бақылауды жəне қадағалауды жүзеге асыру; азаматтық авиация ұйымының аудиттерін, инспекцияларын, тексерулерді жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы азаматтық авиациясына заңсыз араласу актілерінен қорғауды қамтамассыз ететін заңдарды, ережелерді жəне процедураларды қолдану бойынша басқа мемлекеттік органдармен, олардың құзіреттеріне сəйкес, бірігіп бақылауды жəне қадағалауды жүзеге асыру; азаматтық авиация саласында ұшу қауіпсіздігі жəне авиациялық қауіпсіздік талаптарын бұзу есебін жүргізу; авиациялық қауіпсіздік бойынша нормативтік актілердің талаптарын орындауға байланысты қадағалау мен бақылауды жүзеге асыру жəне олардың бұзылу кездерін зерттеу; авиациялық қауіпсіздік талаптарын бұзу есебін жүргізу; жолаушыларды, экипаж мүшелерін, жердегі қызметкерлерді, халықтарды, əуе кемелерін, əуежайларды жəне аэронавигациялық құралдарды жерде жəне ұшуларда болатын заңсыз араласу актілерінен сақтауды жəне қорғауды қамтамассыз ету бойынша іс шараларды ұйымдастыру, бақылау жəне координациялау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (мүмкіндігінше авиациялық) немесе заңгерлік. Көлік саласында қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді білуі; Функциялық міндеттеріне сəйкес ИКАО қалыптарын жəне ұсынылған тəжірибелерін білуі; Азаматтық авиацияны заңсыз араласу актілерінен қорғау кезінде қолданылатын талаптарды, тəсілдерді жəне рəсімдерді білуі; 5. Əуежайларда өткізу жəне ішкі объектілер режимін техникалық бақылау кезіндегі рəсімдерді білу 6. Азаматтық авиация комитеті Əуежайлар басқармасының сарапшысы (С-5 санаты). Функционалдық міндеттері: Азаматтық авиация қызметін реттейтін нормативтік құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу; əуежай инфрақұрылымының обьектілерін пайдалану жəне құрылыс, қайта жаңарту, жобалау кезінде техникалық жағдайлар мен талаптардың сақталуына бақылау жасау; жаңа əуеайлақтардың құрылысының жоспарлары мен жобаларын қарау; нормативті құқықтық актілердің жобаларын əзірлеу, азаматтық авиация саласындағы қолданыстағы заңнаманы жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізу; əуеайлақ жарамдылығы облысында НҚА бұзылуын зерттеу жəне олардың алдағы уақытта қайталанбауы бойынша шараларды қарастыру; Қазақстан Республикасының əуеайлақтарын (тікұшақ айлақтарын) есепке алу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (мүмкіндігінше авиациялық) немесе экономикалық. Қазақстан Республикасының азаматтық авиация саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік құқықтық актілерін, Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) құжаттарын білу. 7. Азаматтық авиация комитеті Ұшуды пайдалану басқармасының бас сарапшысы - аға мемлекеттік инспектор (С – 4 санаты). Функционалдық міндеттері: Азаматтық əуе кемелерінің пайдаланушыларын сертификаттау бойынша дəлелді құжаттамаларға жауапты тұлға ретінде сараптама жүргізу; пайдаланушыларды сертификаттауға қатысу; пайдаланушының сертификатынтарын жəне куəліктерін ресімдеу жəне беру; пайдаланушының сертификатынтарына жəне куəліктеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу; пайдаланушылар қызметінне, соның ішінде шетелдіктерге бақылауды жəне қадағалауды жүзеге асыру; инспекторлық ұйғарымдар беру; пайдаланушының сертификатынтарын жəне куəліктерін тоқтату жəне кері қайтарып алу бойынша ұсыныстар енгізу; ұшу қауіпсіздігі бойынша сараптамалар дайындау; ұшу қауіпсіздігі бойынша ұсыныстар, нұсқаулар, жəне ақпараттық бюллетеньдерді тіркеу; азаматтық авиация саласындағы əуе кемелерінің реестрін жүргізу; қауіпті жүктерді тасымалдауға рұқсат беру бойынша құжаттарды қарау; ETOPS, RVSM, CAT-II жəне III бойынша ұшуға рұқсат беру құжаттарына келісу; нормативтік құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу; ИКАО,МАК жəне басқа да халықаралық ұйымдарымен өзара əрекеттесу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары авиациялық ҚР заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік құқықтық актілер; азаматтық авиациядағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) құжаттарын білу; ағылшын тілін білу. 8. Азаматтық авиация комитеті Ұшуды пайдалану басқармасының бас сарапшысы - аға мемлекеттік инспектор (С – 4 санаты). Функционалдық міндеттері: Азаматтық əуе кемелерінің пайдаланушыларын сертификаттау бойынша дəлелді құжаттамаларға жауапты тұлға ретінде сараптама жүргізу; пайдаланушыларды сертификаттау бойынша комиссия құрамына қатысу; пайдаланушының сертификатынтарын жəне куəліктерін ресімдеу жəне беру; пайдаланушының сертификатынтарына жəне куəліктеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу; пайдаланушылар қызметіне, соның ішінде шетелдіктерге бақылауды жəне қадағалауды жүзеге асыру; инспекторлық ұйғарымдар беру; пайдаланушының сертификатынтарын жəне куəліктерін тоқтату жəне кері қайтарып алу бойынша ұсыныстар енгізу; ұшу қауіпсіздігі бойынша сараптамалар дайындау; ұшу қауіпсіздігі бойынша ұсыныстар, нұсқаулар, жəне ақпараттық бюллетеньдерді тіркеу; авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тіркеу жəне деректер базасын енгізу; пайдаланушы сертификатынтарының (куəліктері) арнайы ережесіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу; азаматтық авиация саласындағы əуе кемелерінің реестрін жүргізу; ETOPS, RVSM, CAT-II жəне III бойынша ұшуға рұқсат беру құжаттарына келісу; нормативтік құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу; ИКАО,МАК жəне басқа да халықаралық ұйымдарымен өзара əрекеттесу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары авиациялық немесе заңгерлік; компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. ҚР заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік құқықтық актілер; Азаматтық авиациядағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) құжаттарын білу; Ағылшын тілін білу. 9. Азаматтық авиация комитеті Ұшуды пайдалану басқармасының сарапшысымемлекеттік инспектор (С-5 санаты). Функционалдық міндеттері: Азаматтық əуе кемелерінің пайдаланушыларын сертификаттау бойынша дəлелді құжаттамаларға сараптама жүргізу; пайдаланушыларды сертификаттау бойынша комиссия құрамына қатысу; пайдаланушының сертификатынтарын жəне куəліктерін ресімдеу жəне беру; пайдаланушы сертификатынтарының (куəліктері) арнайы ережесіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу; пайдаланушылар қызметіне, бақылауды жəне қадағалауды жүзеге асыру; ұшу қауіпсіздігі бойынша ұсыныстар, нұсқаулар, жəне ақпараттық бюллетеньдерді тіркеу; ұшу қауіпсіздігіне талдау жүргізуге қатысу; азаматтық авиация саласындағы əуе кемелерінің реестрін жүргізу; ETOPS, RVSM, CAT-II жəне III бойынша ұшуға рұқсат беру құжаттарына келісу; нормативтік құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу; ИКАО,МАК жəне басқа да халықаралық ұйымдарымен өзара əрекеттесу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (мүмкіндігінше авиациялық) немесе экономикалық; компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. ҚР заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік құқықтық актілер; Азаматтық авиациядағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) құжаттарын білу; Ағылшын тілін білу. 10. Азаматтық авиация комитеті Ұшу жарамдылығы басқармасының сарапшысымемлекеттік инспектор (С-5 санаты, 3 бірлік, 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты). Функционалдық міндеттері: Əуе кемелерінің техникалық жай күйіне бақылау жəне пайдалану ережелерін сақтамаған жағдайда əуе кемелерін техникалық жай күйіне жоспардан тыс тексеріс жасауды ұйымдастыру жəне əуе кемелерінің ұшу жарамдылығына сертификаттар беруі; техникалық қызмет көрсету бөлігінде ТО жəне РАТ ұйымдары бойынша сертификаттау талаптарына сəйкес инспекциялық тексеріс жəне бақылауды жүргізуге қатысу; АТ-ны пайдалану жəне ТО жəне РАТ бойынша азаматтық авиация объектілерін сертификаттау сұрақтары бойынша тиісті ғылыми мекемлермен, ОКБ жəне басқа ұйымдармен өзара əрекет жасау; авиациялық техниканы жəне əуе кемелерінің сертификаттау даналары бойынша орнату жəне жеке ресурстары мен қызметтік уақытын ұзарту бойынша жұмыстарды бақылау; ұшу жарамдылығында белгіленген саласы бойынша

дерекқор ішкі пайдалану ды жүргізу жəне құру кезінде пайда болған мұрағаттық құжаттарды топтау, сақтау, есеп жүргізу жəне пайдалану жұмыстарын жүзеге асыру; ПЛГ ВС секторының уақытша жоқ қызметкерлерінің міндеттерін орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары авиациялық; компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. Көлік саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу. Біліктілік талаптарына сəйкес Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) стандарттары мен ұсынылатын тəжірибелерін білу. Азаматтық əуе кемелерінің пайдаланушыларын, авиациялық техникаға техникалық қызмет көрсету жəне жөндеу бойынша ұйымдарын сертификаттауда қолданылатын талаптар, əдістер мен рəсімдерін білу. Азаматтық əуе кемелеріне ұшу жарамдылығын қамтамасыз ету бойынша рəсімдерін білу. Ағылшын тілін білу. 11. Азаматтық авиация комитеті Азаматтық авиация саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру басқармасының бас сарапшысы (С–4 санаты, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты). Функционалдық міндеттері: ҚР азаматтық авиация саласын дамыту жəне жетілдірудің негізгі бағыттары мен басымдықтары ұсыныстарын əзірлеуді ұйымдастыру; азаматтық авиация субъектілерінің қызметін мемлекеттік реттеу жəне үйлестіру əдістемелерін əзірлеу; азаматтық авиация мəселелерін реттейтін азаматтық авиацияны дамыту индикаторларының статистикалық деректерін жинауды жүзеге асыру; авиакомпаниялардың, əуежайлардың инфрақұрылымдарын дамыту мəселелері бойынша ұсыныстар əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (мүмкіндігінше авиациялық) немесе экономикалық немесе халықаралық қатынастар саласындағы мамандық бойынша; Азаматтық авиация саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) құжаттарын білу; Функционалдық міндеттеріне сəйкес ИКАО стандарттарын жəне ұсынған тəжірибелерін білу. компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. 12. Азаматтық авиация комитеті Аэронавигация басқармасының сарапшысы – мемлекеттік инспектор (С – 5 санаты). Функционалдық міндеттері: Аэронавигациялық қызмет көрсететін ұйымдарға ұшуды метеорологиялық қамтамасыз ету тұрғысынан тексеру жүргізу. Аэронавигациялық ұйымдарды ұшуды метеорологиялық қамтамасыз ету тұрғысынан сертификаттау үдерісіне қатысу. Авиациялық оқиғалар мен инциденттерді ұшуды метеорологиялық қамтамасыз ету тұрғысынан тексеруге қатысу. Əуе кемелерін пайдаланушыларды, əуе айлақтарды жəне оқыту орталықтарын ұшуды метеорологиялық қамтамасыз ету тұрғысынан сертификаттау үдерісіне қатысу. Мемлекеттік авиация саласындағы уəкілетті органмен ұшуды метеорологиялық қамтамасыз ету тұрғысынан өзара əрекет ету. Ұшуды метеорологиялық қамтамасыз ету саласындағы нормативтік құқықтық актілерді əзірлеу. Ұшуды метеорологиялық қамтамасыз ету саласындағы ұлттық нормативтік құқықтық актілердің Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) стандарттары мен ұсынымды практикасынан айырмашылықтарын анықтау жəне жариялау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары авиациялық; компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. Əуе көлігі саласындағы қарымқатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу; Ұшуды радиотехникалық қамтамасыз ету саласындағы ИКАО стандарттары мен ұсынымды практикасын білу. Ағылшын тілін білу (мүмкіндігінше). 13. Азаматтық авиация комитеті Халықаралық қатынастар жəне əуе тасымалдары басқармасының сарапшысы (С–5 санаты). Функционалдық міндеттері: Мемлекеттік құзырет бойынша Комитеттің халықаралық қатынастар жəне авиациялық тасымалдауын жүзеге асыру, əуе қатынасы туралы қол жеткізілген халықаралық келімдер мен басқада келісімдерді жүзеге асыру, əуе қатынасы туралы ұсынысты дамытуды əзірлеу жəне географиялық ұшу кеңістігін ұлғайту, Қазақстан Республикасынан ұшу рейстерін орындау туралы шетелдік жəне қазақстандық авиакомпанияларын үйлестіру əрекеті, əуе қатынасы жөніндегі қол жеткізілген келісімдерді əзірлеу жəне шетел мемлекеттерімен бірлескен жағдайдың дерекқорын қалыптастыру, ұшуға рұқсат беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (мүмкіндігінше авиациялық) немесе экономикалық немесе халықаралық қатынастар немесе шетел тілдері саласындағы мамандық бойынша; Азаматтық авиация саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) құжаттарын білу;. Мүмкіндігінше ағылшын тілін білу.компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. 14. Көліктік бақылау комитеті Көліктегі бақылауды автоматтандыру басқармасының бас сарапшысы (С-4 санаты). Функционалдық міндеттері: Ақпараттандыру саласында нормативтік құқықтық актілерді дайындау мен жетілдіруде қатысу; ақпараттандыру саласында мемлекеттік бағдарламаларды жүзеге асыруда қатысу; ақпараттандыру мəселелері бойынша бағдарламалық жəне стратегиялық құжаттарды əзірлеу мен жүзеге асыру бойынша ұсыныстарды дайындау; ақпараттандыру бөлігінде механикалық көлік құралдарын жəне олардың тіркемелерін міндетті техникалық байқауды ұйымдастыру жəне жүргізу қызметін бақылау жəне ТБО өзара əрекеттесу; жоспар кезеңіне басымдылықты есептеумен Комитеттің функцияларын автоматтандыру бойынша іс-шаралар жоспарын құру, сондай-ақ автоматтандыру бойынша іс-шаралар жоспарын жүзеге асыру; көліктік бақылау саласында ақпараттандыру аясында инвестициялық жобаларды жүзеге асыру шеңберінде техникалық тапсырмаларды жəне техникалық ерекшеліктерді əзірлеу мен келісуде қатысу; басқарманың құзыреті шеңберінде қызметтер мен тауарларды мемлекеттік сатып алу бойынша конкурстарға қатысу жəне дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (автоматтандыру мен басқару немесе ақпараттық жүйелер немесе есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету немесе аспап жасау саласында); компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. Ақпараттандыру саласында ҚР саясатының негізгі бағыттарын, ақпараттық жүйелер мен желілерді құруды, ақпараттандыру мəселелері бойынша нормативтік құқықтық актілерді білу. 15. Көліктік бақылау комитеті Темір жол көлігіндегі бақылау басқармасының бас сарапшысы (С-4 санаты). Функционалдық міндеттері: Жолаушылардың, багаждардың жəне жүк багаждарының тасымалдану қауіпсіздігі мен ұйымдастырылуының қамтамасыз етілуіне бақылаудың жүзеге асырылуына талдау жүргізу; жолаушылар, пошталық-багаж вагондардың, сондай-ақ өрт-қалпына келтіру поездары паркінің жай-күйі туралы ақпаратты əзірлеу; аумақтық органдар мамандарының ҚР Əкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі нормаларын қолданылуын талдау; темір жол көлігіндегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету мəселелері бойынша мəжілістер өткізуді ұйымдастыруға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (мүмкіндігінше темір жол көлігі саласындағы мамандық бойынша) немесе экономикалық немесе заңгерлік. Темір жол көлігі саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу 16. Көліктік бақылау комитеті Көліктегі мониторинг жəне бақылау басқармасының бас сарапшысы (С-4 санаты). Функционалдық міндеттері: Тəртіп бұзушылықты болдырмау үшін қажетті шаралар қабылдау жəне автокөлік құралдарын автоматты өлшеу жүйесінің жұмысына бақылауды қамтамассыз ету; көліктік бақылау посттарының жұмыстарын талдау жəне бейнебақылау жүргізу; автоматты өлшеу жүйесінің жинақ жəне талдау көрсеткіштері; автомобиль көлігі саласындағы бақылау-қадағалау қызметінің тиімділігін жақсарту жəне арттыру бойынша жұмыстарды дайындау; ауыр жүктерді тасымалдау бойынша талдау жасау жəне бақылау; арнайы рұқсат қағазынсыз ауырсалмақ параметрлерін асырып автокөлік құралының жүріп өтуі, жəне де арнайы рұқсат қағазында көрсетілген күніне, маршрутына, параметрлеріне сəйкес келмеуі; қолданыстағы нормативтік-құқықтық актілерді қолдану бойынша көліктік бақылау посттары мен аумақтық көліктік бақылау органдарының жұмыстарын тексеру; автокөлік құралының жүріп өту кезінде бақылау бойынша территориялық инспекциялардың жұмысын үйлестіру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (мүмкіндігінше автомобиль көлігі саласындағы мамандық бойынша) немесе экономикалық немесе заңгерлік. Автомобиль көлігі саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, ҚР ратификацияланған халықаралық шарттарды, еңбек жəне салық заңнамасын, Əкімшілік құқық бұзушылық туралы ҚР Кодексін, «Лицензиялау туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы», «Сыбайлас жемқорлықпен күрес туралы» ҚР Заңдарын, Кеден Одағы шеңберіндегі техникалық регламенттерді, ережелерді жəне Келісімдерді білу. 17. Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды бақылау жəне халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін үйлестіру комитеті Ұйымдастыру-талдау жұмысы басқармасының бас сарапшысы, (С-4 санаты). Функционалдық міндеттері: Басқарма қызметкерлерінің қатысуымен жоспарлы іс-шаралардың орындалуына бақылау жүргізуді қамтамасыз етеді, Комитеттегі құжат айналымына бақылау жасауды жəне оның бірыңғай есебін жүргізуді ұйымдастырады; Қабылдау, есепке алу, тіркеу, жүйелеу, бөлу жəне шығыс хат-хабарларды жіберу жұмыстарын (қызметтік хаттардан басқа) ұйымдастырады; Кіріс жəне шығыс қызметтік хат-хабарларды қабылдауды, тіркеуді жəне жүйелеуді қамтамасыз ету, сондай-ақ Комитет басшылығының бақылау тапсырмаларының орындалу мерзімін сақтау жұмысын ұйымдастырады; іс жүргізу мəселелерін реттейтін құжаттардың жобаларын əзірлеуге қатысады жəне анықтамалық материалдар дайындайды; Басқарма басшысына Комитеттің құрылымдық бөлімшелерінде орындалуы тиіс құжаттардың бақылау мерзімінің бұзылғандығы туралы жазбаша хабарлайды жəне мерзімнің бұзылуына жол бермеу үшін шаралар қабылдайды; құжаттардың орындалу мерзіміе тексереді; іс жүргізу мəселелерін реттейтін құжаттарды əзірлеуге қатысады; Комитет басшылығы үшін талдамалық жəне анықтамалық материалдар дайындауды қамтамасыз етеді; құжат айналымы мен орындаушылық тəртіптің жай-күйі туралы есеп дайындайды; жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері бойынша жауап жобаларын дайындайды; Комитеттің құрылымдық бөлімшелерінде жəне Комитетке ведомстволық бағынысты ұйымдарда мемлекеттік тілді қолдану аясын кеңейту жұмысының жай-күйіне талдау жасайды; Басқарма басшысының басқа да тапсырмалары мен нұсқауларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары гуманитарлық немесе заңгерлік немесе экономикалық немесе білім саласында. Ақпараттандыру саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік құқықтық актілерін білу; Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру жəне халыққа қызмет көрсету орталықтары қызметіннің үлгілі тəжірибесін білу. 18. Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды бақылау жəне халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін үйлестіру комитеті Электрондық қызметтерді бақылау басқармасының бас сарапшысы (С-4 санаты). Функционалдық міндеттері: Басшылық тапсырмаларының орындалу мерзімі мен сапасының сақталуын қамтамасыз етеді; мемлекеттік органдар көрсететін мемлекеттік қызмет көрсету барысын автоматтандыру арқылы жетілдіру жəне жеңілдету жөніндегі ұсыныстарды əзірлейді; мемлекеттік жəне жергілікті атқарушы органдар көрсететін мемлекеттік қызметтің ішінара немесе толық автоматтандыру мүмкіндігіне талдау жасайды; мемлекеттік қызметті автоматтандыру жəне оларды электрондық форматта ұсыну бойынша дүние жүзілік тəжірибені зерделейді; мемлекеттік қызметті автоматтандыру бойынша салааралық үйлестіруді, Басқарма құзыретіне қатысты министрліктермен жəне ведомстволармен, ұлттық компаниялармен өзара іс-қимылды жүзеге асырады; мемлекеттік жəне жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік қызметін жетілдіру жəне автоматтандыру жөніндегі жоспарларын əзірлеуге қатысады, оларға мемлекеттік қызметті автоматтандыру бойынша консультациялық көмек көрсетеді жəне олардың орындалуы бойынша бақылауды жүзеге асырады; ҚР Парламенті депутаттарының, мемлекеттік органдарының өтініштері мен сұрауларын қарауды қамтамасыз етеді; Көлік жəне коммуникациялар министрлігінің интернет-ресурсына жəне Министрдің блогына келіп түскен сұрақтарға жауап жобасын дайындайды; Комитет басшылығы мен Басқарма басшысы жүктеген басқа да функцияларды жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (байланыс немесе ақпараттандыру саласында) немесе педагогикалық (информатика немесе физика саласында) немесе заңгерлік немесе экономикалық. Ақпараттандыру саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік құқықтық актілерін білу; Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру жəне халыққа қызмет көрсету орталықтары қызметіннің үлгілі тəжірибесін білу. 19. Көлік жəне қатынас жолдары комитеті Инфрақұрылымды дамыту басқармасының басшысы, С-3 санаты Функционалдық міндеттері: Басқарма қызметіне жалпы басшылық ету; темір жол көлігі саласындағы мемлекеттік бағдарламаларды əзірлеуге қатысу; темір жол кəсіпорындарының қызметіне талдау жүргізу жəне темір жол көлігінде инновациялық технологияларды енгізу; темір жол көлігіндегі инфрақұрылым жағдайын жетілдіру, жаңалау жəне техникалық құралдар мен жылжымалы құрамды жаңғырту бойынша бағдарламалар мен іс-шара жоспарларын əзірлеуге қатысу, темір жол мəселелері бойынша комиссиялардың жəне жұмыс топтарының жұмысына қатысу.. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (көлік саласы бойынша) немесе заңгерлік немесе экономикалық. Темір жол көлігі саласындағы нормативтік құқықтық актілерді білу 20. Көлік жəне қатынас жолдары комитеті Темір жол тасымалдары басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты негізгі қызметкер оқу демалыс кезеңіне Функционалдық міндеттері: Жолаушыларды, багажды жəне жүк багажын тасымалдауда темір жол көлігін тиімді қолдануға бағытталған шараларды əзірлеу жəне іске асыру бойынша ұсыныстарды дайындауға қатысу; жолаушылар жəне жүктерді тасымалдау процесін жетілдіру бойынша жұмыс тобының қызметін үйлестіру; темір жол көлігін дамыту жəне реформалау бойынша ұсыныстар дайындау; темір жол көлігімен багажды жəне жүк багажын тасымалдауды ұйымдастыруды үйлестіру жəне бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (мүмкіндігінше көлік саласыдағы) немесе экономикалық. Темір жол көлігі саласындағы нормативтік құқықтық актілерді білу 21. Көлік жəне қатынас жолдары Нормативтік жұмыс басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты). Функционалдық міндеттері: Темір жол көлігі саласындағы стандарттардың (мемлекеттік, салалық, ұйымдар жəне басқалар) жобаларын қарау; темір жол көлігі кадрларын дайындау жəне оқыту бойынша ұсыныстар əзірлеу; нормативтік құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу; темір жол көлігінде еңбек қауіпсіздігі мəселесі бойынша шараларды орындау; азаматтардың жазбаша өтініштерін қарау; нормативтік құқықтық дерекқорын жетілдіру мəселелер бойынша жұмыс тобында əзірлеуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (мүмкіндігінше көлік саласында) немесе заңгерлік немесе экономикалық. Темір жол көлігі саласындағы нормативтік құқықтық актілерді білу 22. Заң департаменті Нормативтік құқықтық актілерді құқықтық сараптау басқармасының сарапшы. Функционалдық міндеттері: Заң жобалары мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын Қазақстан Республикасы заңнамаларына сəйкестігін қарау; нормативтік құқықтық актілерді келісу бойынша жұмыстарды ұйымдастыру; министрліктің норма шығармашылық қызметін үйлестіруге қатысу; Министрліктің норма шығармашылық жұмыстарын талдау жəне қорыту, есептерін жасау; көлік-коммуникация кешенінің қызметін ұйымдастыруға қатысты Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамалары туралы ақпараттық материалдарды дайындау; құқықтық мəселелер бойынша Министрліктің қызметкерлеріне кеңес беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары заңгерлік, компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. Көлік жəне коммуникация, байланыс жəне ақпараттандыру саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу. 23. Заң департаменті Нормативтік құқықтық актілерді құқықтық сараптау басқармасының сарапшы. Функционалдық міндеттері: Көлік-коммуникация кешені саласын реттеу бойынша нормативтік құқықтық актілердің жобаларын Қазақстан Республикасының қатысы бар мемлекеттік органдарымен тиісті келісулерді əзірлеу жəне қамтамасыз ету жұмыстарын ұйымдастыру; халықаралық стандарттарға сəйкес ҚР нормативтік құқықтық актілерді үндестіру бойынша ұсыныстар дайындау; көлік-коммуникация кешені саласы бойынша нормативтік құқықтық актілерді əзірлеу; сарапшылар кеңесінің жұмысын ұйымдастыру; құқықтық мəселелер бойынша Министрліктің қызметкерлеріне кеңес беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары заңгерлік, компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet программаларымен жұмыс істей білу. Көлік жəне коммуникация, байланыс жəне ақпараттандыру саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу. 24. Автомобиль жолдары комитеті Қаржыландыру басқармасының бас сарапшысы, (С-4 санаты негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты). Функционалдық міндеттері: Бухгалтерлік есеп жəне есептердің дайындалуының жүргізілуін ұйымдастыру; кассалық жəне нақты есепті жүргізеді, сонымен қатар лимиттер мен шығындарды; ордер журналын жүргізу; басты кітаптарды дайындау жəне жүргізу; қаражаттардың түсуі мен жұмсалуының нақты мəліметтерін тексеру; негізгі құралдар жəне тауарлы-материалды құндылықтар қозғалысын есепке алуды ұйымдастыру; негізгі құралдарды есептен шығару құжаттарын дайындау; активтердің, АТҚ жəне басқада материалдық құндылықтардың сақталуына, жасалынған операциялардың дұрыстығы мен бухгалтерлік құжататтардың уақтылы жəне дұрыс рəсімделуін бақылау; ақшалай құралдар, материалдық құндылықтар жəне активтердің инвентаризациясын жүргізуді ұйымдастыру; негізгі құралдар, АТҚ жəне материалдардың қозғалысы бойынша тоқсандық жəне жылдық есептерді қабылдау Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық немесе экономикалық немесе заңгерлік. ҚР заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік құқықтық актілер; Автожол саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу. 25. Автомобиль жолдары комитеті Қаржыландыру басқармасының сарапшысы (С-5 санаты негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты). Функционалдық міндеттері: Республикалық бюджеттік бағдарламалар бойынша бюджеттік қаражаттарының игерілу мониторингісін жүзеге асырады; облыстық департаменттердің штаттық кестесін тексеру; төлемдер мен міндеттемелер бойынша жеке қаржыландыру жоспарын жинау; ерекшеліктер бойынша есептер дайындау; облыстық департаменттерге бөлінген бюджеттік қаражаттарды игерілу бойынша мəліметтер дайындау; қаржыландыру жоспарына түзетулер, негіздеме дайындау жəне есептеу жүргізуге қатысу; облыстық департаменттердің қаржылық қызметі бойынша жиынтық ақпарат жəне анықтамалар дайындау; тоқсандық балансты қабылдауға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары техникалық (мүмкіндігінше инженерқұрылысшы) немесе экономикалық немесе заңгерлік. ҚР заңнамаларын білуге арналған тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік құқықтық актілер; Автожол саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу. II. Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің Су ресурстары комитеті, 010000, Астана қ., Орынбор к. 8, 1-корпус, «Министрліктер үйі» əкімшілік ғимараты, анықтама телефондары (8-717-2) 74-98-62, 74-98-55, электронды поштаның адресі: sadvakasova.g@eco.gov.kz «Б» корпусындағы бос лауазымды əкімшілік мемлекеттік орынға конкурс жариялайды: 1. Ұйымдастыру-кадрлық жұмысы жəне құқықтық камтамасыз ету басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты (№ 17-24), орналасқан жері Астана қаласы. Функционалдық міндеттері: Су шаруашылығы мəселесі жөніндегі Комитет басшылығының тапсырмалары бойынша нормативтік құқықтық актілері жобаларын дайындау; Комитет төрағасына қол қоюға берілетін шарттар жобаларының заңнама талаптарына сəйкестігін тексеруді ұйымдастыру; Комитеттің инвестициялық жобалары бойынша материалдарды дайындауға қатысу; халықаралық жобалар бойынша Келісімдер мен шарттарды дайындау мəселелері бойынша мəжіліс жұмысына қатысу; ҚР Үкіметінің, Министрлік пен Комитеттің мəжілістерінде қарау үшін халықаралық жобалар бойынша материалдарды дайындауға қатысу;Комитеттің мердігерлік ұйымдарымен шарттар дайындауға қатысу; Құқықтық мəселелерді қарастыруда Комитеттің шарттарына материалдарды дайындау; мердігерлік ұйымдардың шарттық міндеттерін, оның ішінде халықаралық жобалар бойынша қадағалау мониторингі; қызметтік нұсқаулықтарға сəйкес басқа да тапсырмаларды орындау; басшылықтың басқа да тапсырмаларын жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Құқық (заңгерлік) немесе құқықтанушы немесе гидромелиорация мамандықтары бойынша жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын білу, «Қазақстан Республикасының Президенті

туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының конституциялық заңдары, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік тəртіптер туралы», «Нормативтік құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың үндеулерін қарау тəртібі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының Су кодексін, қызметтік міндеттерге сəйкес сала бойынша қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының басқа да нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан – 2050»: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» стратегиясын білу. Мүмкіндігінше құқықтық жұмысы саласында жұмыс тəжірибесінің жəне нормативтік құқықтық актілерді əзірлеуде жұмыс дағдысының болуы. Компьютерде жұмыс істей білу: Microsoft Office. III. 1. «Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің Білім жəне ғылым саласындағы бақылау комитеті Ақтөбе облысының Білім саласындағы бақылау департаменті» мемлекеттік мекемесі, 030001 Ақтөбе қаласы, 8 наурыз көшесі 3 Б, анықтама үшін телефоны: 8 (7132) 90-74-02, факс 97-57-35, электрондық мекенжай dkso_aktobe@mail.ru, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Əкімшілік жəне қаржы жұмыстары бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты) - 1 бірлік, (01-2) Қызметтік міндеттері: департаментте бухгалтерлік есеп жəне есептілікті жүргізу. Қаржыландыру жоспарын орындау бойынша жинақтық бухгалтерлік есепті дайындау. Қаржы тəртібі мен қорларды оңтайлы пайдалануды сақтауға бағытталған іс-шараларды дайындауға жəне жүзеге асыруға қатысады.Мемлекеттік сатып алуларға қатысу. Департаменттің тауарларды, жұмыстарды жəне қызметтерді мемлекеттік сатып алуда қолданыстағы заңнаманың сақталуына бақылау өткізуге қатысу. Аванстық есептерді, жалақы бойынша жинақты дайындау. Статистикалық жəне бухгалтерлік есептілікті, қаржыландыру жоспарын, дебиторлық жəне кредиторлық берешекті оларға қатысты жинақ ақпаратын ұсына отырып орындау бойынша ай сайынғы есептерді дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім. Ортадан кейінгі экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі. 2. «Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің Білім жəне ғылым саласындағы бақылау комитеті Алматы облысының Білім саласындағы бақылау департаменті» мемлекеттік мекемесі, 040000 Талдықорған қаласы, Қаблиса жырау 202, анықтама үшін телефоны: 8 (7282) 22-03-72, электрондық мекенжай аlmobldkso@mail.ru этаж бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əкімшілік жəне қаржы жұмыстары бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты) - 1 бірлік, (02-1-2) Қызметтік міндеттері: департаментте бухгалтерлік есеп жəне есептілікті жүргізу. Қаржыландыру жоспарын орындау бойынша жинақтық бухгалтерлік есепті дайындау. Қаржы тəртібі мен қорларды оңтайлы пайдалануды сақтауға бағытталған іс-шараларды дайындауға жəне жүзеге асыруға қатысады.Мемлекеттік сатып алуларға қатысу, Департаменттің тауарларды, жұмыстарды жəне қызметтерді мемлекеттік сатып алуда қолданыстағы заңнаманың сақталуына бақылау өткізуге қатысу. Аванстық есептерді, жалақы бойынша жинақты дайындау. Статистикалық жəне бухгалтерлік есептілікті, қаржыландыру жоспарын, дебиторлық жəне кредиторлық берешекті оларға қатысты жинақ ақпаратын ұсына отырып орындау бойынша ай сайынғы есептерді дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім. Ортадан кейінгі экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Білім сапасын сырттай бағалау бөлімінің жетекші маманы (санаты С-О-6) - 1 бірлік, (01-1-10). Функционалдық міндеттері: əдістемелік құжатар жобаларын дайындауға қатысу, қарамағындағы мəселелер бойынша жинақтық статистикалық есептерді жинақтау, талдау, өткізу; білім беру мекемелерін мемлекеттік аттестаттаудан өткізу жəне лицензиялау қызметіне қатысу; білім беру мекемелерін тексеруден өткізу, мемлекеттік аттестаттау материалдарын талдау; əдістемелік құжаттарды əзірлеуге қатысу, Департамент қызметтерін жетілдіру жəне қарамағындағы мəселелер бойынша нұсқамалық-əдістемелік құжаттарды дайындау; бөлім жұмысын жоспарлау жəне қызметі бойынша есеп дайындау; білім беру қызметін лицензиялау бойынша заңды тұлғаларға кеңес беру; Департаменттің іс-құжаттарын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары педагогикалық, заңгерлік білім. Ортадан кейінгі педагогикалық, заңгерлік білімі барларға рұқсат етіледі. 3. «Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің Білім жəне ғылым саласындағы бақылау комитеті Алматы қаласының Білім саласындағы департаменті» мемлекеттік мекемесі, 050010, Алматы қаласы Жамбыл көшесі, 25-үй, анықтама телефоны: (727) 321-66-10; «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Білім сапасын сырттай бағалау бөлімінің бас маманы (С-О-5) – 1 бірлік, (1-2-3). Функционалдық міндеттері: жалпы орта білім беру мекемелерінің жұмысын үйлестіру жəне жетекшілік ету; əдістемелік құжаттардың жобалары мен нормативтік құқықтық актілерін жетілдіру жəне құру сұрақтары бойынша нормативті-құқықтық актілерді жүргізу ; аналитикалық материалдар, есептер дайындау; Департамент қызметін жетілдіру жəне қадағаланатын мəселелер бойынша нұсқаулық-əдістемелік құжаттар құру; білім беру ұйымдарын мемлекеттік аттестаттау жəне қызметін лицензиялауға қатысу; бөлім жоспарын құру мен оның қызметі туралы есептер дайындауға қатысу; əкімшілік құқық бұзушылық хаттама жобасын жасау; білім беру саласындағы ҚР заңнамасының қолдану тəжірибесі мəселелері бойынша білім беру ұйымдарының жұмыскерлеріне кеңес беру; негізгі міндеттерді шешу бойынша тапсырмаларды уақытында жəне сапалы орындауды қамтамасыз ету; жұмысты жоспарлау жəне ұйымдастыру қабілеті; кадрлық іс-қағаздарды жүргізу; жігерлілік, орындаушылық, жауапкершілік. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білім саласында немесе экономика жəне бизнес саласында жоғары білім. Білім саласында немесе экономика жəне бизнес саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Білім сапасын сырттай бағалау бөлімінің жетекші маманы (С-О-6) – 1 бірлік, (1-3-1). Функционалдық міндеттері: əдістемелік құжаттар жобасын жасауға қатысу; жетекшілік ететін мəселелер бойынша жиынтық статистикалық есептерді жинау, өңдеу, талдау, жəне жасау; білім беру ұйымдарының қызметін лицензиялау мен мемлекеттік аттестаттауға қатысу; білім беру ұйымдарын тексеру жəне мемлекеттік аттестаттау материалдарына талдау жасау; əдістемелік құжаттарды жасауға қатысу; жетекшілік ететін сала бойынша əдістемелік-нұсқаулық құжаттарын жасауға жəне Департамент жұмысын жетілдіруге қатысу; бөлім жоспарын жасауға қатысу жəне оның қызметі туралы есеп дайындау; мемлекеттік сатып алуға қатысу, мемлекеттік сатып алу жұмыстары мен қызметтеріне қатысу, мемлекеттік сатып алу саласындағы қолданыстағы заңнамалардың қолдануына бақылау жүргізуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білім саласында немесе құқық саласында жоғары білім. Білім саласында немесе құқық саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. IV. «Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитеті» мемлекеттік мекемесі, мекенжайы: 010000, Астана қаласы, Есілдің сол жақ жағалауы, Орынбор көшесі 8, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: «Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің Қызылорда облысы бойынша департаменті» мемлекеттік мекемесі бойынша, мекенжайы: Қызылорда қаласы, Ғ. Мұратбаев көшесі,13 байланыс телефоны: 8(7242) 23-43-51. 1. Медициналық қызметті бақылау бөлімінің бас маманы – Қазақстан Республикасының медициналық қызметтер көрсету саласындағы бақылау жөніндегі мемлекеттік инспектор (С-О-5, 1 бірлік) Функционалдық міндеттері: Денсаулық сақтау қызметінің субъектілеріне медициналық қызмет мəселелері бойынша өз құзыреті шегінде бақылау жасау; денсаулық сақтау субъектілерінің медициналық қызметін бақылау нəтижелеріне талдау жасау; медициналық көмек көрсетудің барлық деңгейлерінде дəрілік заттарды ұтымды тағайындауы бақылау; халық медицинасы қызметін (емшілікті) көрсетуді бақылау, ақпараттық-талдау жұмыстарын жəне мониторингтеу формалары мен əдістерін меңгеру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары медициналық білім; мүмкіндігінше жоғары немесе бірінші біліктілік санатының, мамандығы бойынша біліктілігін арттыру сертификатының болуы; мемлекеттік тілді білу; компьютерде жұмыс істей білу. V. Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Астана қаласы бойынша департаменті, 010000, Астана қаласы, Тəуелсіздік көшесі, 7, 7-қабат, анықтама үшін телефон: 36-83-09, факс: 36-83-15, электрондық мекенжай: g.jumatova@arem.kz бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Талдау жəне ұйымдастыру жұмысы бөлімінің жетекші маман – бухгалтері (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне) санаты «С-О-6», (1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігіне жəне басқа мемлекеттік органдарға берілетін есептер мен ақпараттарды дайындау, ақшалай қаражаттардың мақсатты пайдаланылуын қамтамасыз ету, жалақыны есептеу жəне жіберу, бюджетке төлемдер бойынша, басқа міндетті төлемдер бойынша есеп жүргізу, олар бойынша есептілікті жасау. Негізгі құралдардың жəне басқа да материалдық құндылықтардың сақталуына бақылауды жүзеге асыру, түгендеу жүргізу, мемлекеттік сатып алулар жоспарын дайындау жəне орындау, материалдық құндылықтарды тізімнен шығаруды жүзеге асыру, Департаментті қаржыландыру шығыстарының сметасын жасау. Бухгалтерлік есепті жүргізу жəне есептілік нысандарын жасау, банк құжаттарын өңдеу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары немесе ортадан кейінгі білімі: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, құқық, техникалық ғылымдар жəне технологиялар, гуманитарлық ғылымдар. Компьютерде жұмыс істей білу (MS Word жəне MS Excel бағдарламалары, Internet Explorer, 1С Бухгалтерия). VI. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Балалардың құқықтарын қорғау комитеті, 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі 8-үй, «Министрліктер үйі» ғимараты, 11-кіреберіс, анықтама телефондары (8 7172) 74-20-38 бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды. 1. Балалардың құқықтарын қорғау басқармасының бас сарапшысы, С-4, 1 бірлік,(12-3-03). Функционалдық міндеттері: Балалардың порнографиясы, жезөкшелік жəне еңбегін алдын алу, оның ішінде бала еңбегінің ең нашар түрлерінің мəселелері бойынша Қазақстан Республикасының заңнамаларының орындалуына бақылау жүргізеді. Балалар саудасы, балалардың жезөкшелігі, кəмелетке толмағандарға қатыгездікпен қарау, порнографиясы, балалар еңбегі оның ішінде бала еңбегінің ең нашар түрлері мəселелеріне жетекшілік етеді. Жетекшілік ететін мəселелері бойынша жинақтық статистикалық есепті құру, сараптау, жинауды жүзеге асырады. Өмірде қиын жағдайға тап болған балалар туралы министрліктер мен ведомстволардың, жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік статистикалық мəліметтерін сараптайды. Республикадағы балалардың жағдайы туралы ақпараттық-сараптау материалдарын уақытылы əзірлеуде Комитеттің құрылымдық бөлімшелерімен өзара ынтамақтастықты қамтамасыз етеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: педагогикалық немесе заңгерлік білім.«Қазақстан Республикасының Конституциясын», «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Қазақстан Республикасындағы бала құқықтары туралы», «Білім туралы», «Кəмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың профилактикасы мен балалардың қадағалаусыз жəне панасыз қалуының алдын алу туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, «Неке (ерлі-зайыптылық) жəне отбасы туралы» Қазақстан Республикасының кодексін, Бала құқықтары туралы БҰҰ Конвенциясын, 2050 жылға дейінгі Казақстанның даму стратегиясын жəне тестілеу бағдарламасына сəйкес өзге нормативтік құқықтық актілерді білу. 2. Қамқоршылық, қорғаншылық жəне халықаралық бала асырап алу басқармасының бас сарапшысы, С- 4,1 бірлік, (12-5-06). Функционалдық міндеттері: Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды жұмыспен қамту, тұрғын үймен қамтамасыз ету мəселелері бойынша нормативтік құқықтық құжаттарды əзірлеуді жүзеге асырады. Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды жұмыспен қамту, тұрғын үймен қамтамасыз ету мəселелері бойынша мүдделі министрліктермен, ведомстволармен жəне жергілікті атқарушы органдармен өзара əрекеттестікті жүзеге асырады. Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың жұмыспен жəне тұрғын үймен қамтамасыз етілуіне мониторинг жасайды, оларды жұмысқа орналастыру жəне тұрғын үймен қамтамасыз ету мəселелері бойынша жергілікті атқарушы органдардың қызметі туралы жиынтық есептерді жинау, өңдеу, талдау жəне əзірлеу жұмыстарын жүргізеді. Білім беру ұйымдарын бітіруші жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға мемлекеттік қолдау көрсетуді жүзеге асыруға бағытталған қоғамдық пікірді қалыптастыру жəне азаматтық бастамаларды қолдау бойынша зерттеу, ақпараттық, консультативтік жəне ағартушылық жұмысты ұйымдастыруға қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары педагогикалық немесе заңгерлік немесе гуманитарлық (халықаралық қатынас). «Қазақстан Республикасының Конституциясын», «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Қазақстан Республикасындағы бала құқықтары туралы», «Білім туралы», «Кəмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың профилактикасы мен балалардың қадағалаусыз жəне панасыз қалуының алдын алу туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, «Неке (ерлі-зайыптылық) жəне отбасы туралы» Қазақстан Республикасының кодексін, Бала құқықтары туралы БҰҰ Конвенциясын, 2050 жылға дейінгі Казақстанның даму стратегиясын жəне тестілеу бағдарламасына сəйкес өзге нормативтік құқықтық актілерді білу. 3. Адамның адамгершілік-рухани дамуы басқармасының сарапшысы, С-5,1 бірлік,(12-6-04). Функционалдық міндеттері: Адамның адамгершілік-рухани дамуы басқармасының материалдарын уақытылы дайындау бойынша Комитеттің құрымдылық бөлімшелермен өзара байланысты қамтамасыз етеді.Адамның адамгершілік-рухани дамуы саласындағы ғылыми-тəжирибелік əзірлемелерге тапсырыс жасайды. Адамның адамгершілік-рухани дамуы саласында мемлекеттік саясатты жүзеге асыру, қоғамды баланың жеке құндылығы ойына дағдаландыру жəне қоғамның адамгершілік-рухани дамуы мəселелері бойынша ақпараттық-насихаттау жəне ағартушылық қызметтерді жүзеге асыруға көмек көрсету. Басқарма медиа-жоспарын дайындайды, материалдарды дер кезінде дайындау бойынша бақылауды жүзеге асырады. Мүмкіндіктері шектеулі балалардың білім, кəсіп алуға, ерекше күтімге, қоғамдағы əлеуметтік интеграцияға құқықтарын іске асыруына мүмкіндік туғызады. Біріккен Ұлттар Ұйымының бала құқықтары туралы конвенциясына сəйкес мүмкіндіктері шектеулі балалардың құқықтарын іске асыру бойынша жұмыс жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары педагогикалық немесе заңгерлік немесе экономикалық немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару. «Қазақстан Республикасының Конституциясын»,Бала құқықтары туралы БҰҰ Конвенциясын, 2030 жылға дейінгі Казақстанның даму стратегиясын, «Қазақстан Республикасындағы бала құқықтары туралы», Мемлекеттік қызмет туралы, «Білім туралы»,«Кəмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың профилактикасы мен балалардың қадағалаусыз жəне панасыз қалуының алдын алу туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарын, «Неке (ерлі-зайыптылық) жəне отбасы туралы» Қазақстан Республикасының кодексінжəне тестілеу бағдарламасына сəйкес өзге нормативтік құқықтық актілерді білу. 4. Қамқоршылық, қорғаншылық жəне халықаралық бала асырап алу басқармасының сарапшысы, С- 5,1 бірлік,(12-5-09). Функционалдық міндеттері: Ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды отбасыға орналастырудың баламалы нысандарын дамыту бойынша мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарын анықтау бойынша ұсыныстар əзірлеуге қатысады. Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың қозғалысы бойынша жиынтық жыл ы ж ы ы ж м ым ы м м ы К м W ы м ж ж ы м м ы м ы ы ж ы м ы ш ы ы ж мы ы ым ы ыМ ы м м м ы м ы ы ы ш ф ы ф ым ы ж мы ы ж Ж ш м ы ш ы м ж ы ы ы К ы шы ы ы Ж ы ы м Қ ы ы К ы ы ы ы ҰҰ К ы жы К ы м ы М м ы м ы Қ ы ы ы ы ы м ы Қ ы ы м м ы ж ы ы ж ыш ы ы ы ы ым ы ы ы ф ы Қ ы ы ы Н ы ы ы ж ы ы Қ ы ы ж м ы м ы ы V Қ Р ы Қ жы м С ы м Шы ы Қ ы ы ы ш С ы м Ө м П м ш ы м ф ы Э ы м ж ы @ m мш м м ым ж ы Ө м ы ы ш С ы м ы ы м м м СR ы ш ы м ж ж ы ы ы м ы ы м м Ф ы м Қ САЖ мш ы ышы ы ы м ы Ш ым ж м ж мы ж С ж ыж ы ы ы С ы ш ж ш ы мш м ы ы мы ы ы ж ы ы м м ы ы ы ш ж мы ж ж мы шы ы ж ш ым ы ы ы Қ ы ышы ы ым ы ы ж ы ы ы м м ы ы ш ш ы К ы шы ы ы ж ы м м м ы м жы м м м ы ы ы ым ы ф ы ы ы ы жы м м ж мы ж м С ы ы м ы ы Қ ы ы м ы ы м ю ж мы Ө м ы ы ш С ы м ы ы К О ыш ж м ы ы мш м ж ш м м ы СR ы ш ы м ж ж ы ы ы м ы ым м Ф ы м Ф ыж ы ы ы ы ы Ф ыж ы ы ы ы ш ы м ы ы ы ш ж ы ы ж м ы ы ж мы ш ы ж м ы ы ыж ы м ж ы ш ы ы ы м ы ы ы ш ы м ы ш ы ы ы ы К ы шы ы ы ж ы м ы м м м С ы ы м ы ыҚ ы ы м ы ы м ю ж мы Ү ж ы ы ш С ы м ы ы м м ж ы ы ж м мш м ж ш м м ы СR Ф ы м ы ы ы ы ж ы ы ж ы ш м м м ж К ы ым м м мш ж мы ы ж ж ы ы ы ы ы ымы ы ы Қ м ым ж ш ым К ы шы ы ы ж ы м ы м м ы м ы ы м м ы ыҚ ы ы м ы ы м ю ж мы Қ Р ы Қ жы м С ы м Қ ы ы ы ы С ы м ММ Қ ы Ч ш м ы м ф ы ф ы м ж ы @ m Қ ы ы ы ы ш ы м Қ ы ы ы ш ы м ы ММ Қ ы Е м ш м ы м ф ы ф ы м ж ы @ m Қ ы ы ы ы ш ы м Ж ы ы ш ы м ы ММ Ж М ш м ы м

ф ы ф ы м ж ы @ m Қ ы ы ы ы ш ы м С ы ы ш ы м ы ММ С ы М ш м ы м ф ы ф ы м ж ы @ m Қ ы ы ы ы ш ы м Қ ж ы ы ш ы м ы ММ Қ ж Т ы ш м ы м ф ы ф ы м ж ыm @ m Қ ы ы ы ы ш ы м Ұ ы ы ы ш ы м ы ММ У ы А ш м ы м ф ы ф ы м ж ы @ m мш м м ым ж ы Қ Р ы Қ жы м С ы м Қ ы ы ы ы С ы м ММ м ы ы м ы ы м м ы № ВББ ыС О Ф ы м Қ ы Қ жы М С ы м ы м ы ы ш ж ж ы ымы ы ы ж м ы ж м ы ж ы ы ым м ы м ж ж м ы ы ж ф ы ш ы К ы шы ы ы м ы м м С ы ы ым ым м ы ы ым ы ы м ы ы Қ ы ы ы ы ш ы м Қ ы ы ы ш ы м ы ы ММ ым ы ы ы м шы ы ж м м ы м м № ҰҚБ СR ы Ф ы м С ы ы м ым ы ы м м ы ы ш ы ж мы м м ым ж мы ы ы ш м м м м м м ым ж м ы ж м ы К ы шы ы ы м С ы ы ым ы м м ы ы ы ы ы м ы ж м ы Қ ы ы ы ы ш ы м Ж ы ы ш ы м ы м шы ы ММ № Б СR ы Ф ы м ы м ы м ж ы ш ш ым ы мш ы шы ы ы ы ш ы ы ы ы ы ы ым ы м ы ым ы ж мы ы ж ы ым ы м К ы шы ы ы м С ы ы ым ы м м ы ы ы ы ы м ы ж м ы Қ ы ы ы ы ш ы м Қ ж ы ы ш ы м ы ММ ы ы м м м ы ж м м ы м м № ОНК СR ы Ф ы м ыж ж ы ш шы ы ы ы ы ы ш ж м ы ж ы ю ж ы ы ж м ж м ш ы ы ш К ы шы ы ы м ы м С ы ы ым ы м м ы ы ы ы ы м ы ж м ы Қ ы ы ы ы ш ы м Ұ ы ы ы ш ы м ы м ж ж ым ы м м м ы ММ №ОПВ ОР С R ы Ф ы м ж мы ы ж ы ж ж мы ы ы ш К ы шы ы ы м ы м П м м м ы ы ы ш м С ы ы ым ы м м ы ы ы ы ы м ы ж м ы Қ ы ы ы ы ш ы м Ж ы ы ш ы м ы ММ А ы ы ж О ы ы м ж ш м м ы ж м м ы м м № ЦПОЮ ИП С R ы Ф ы м ы ы ж м м шы мш ы ы ш м ж ш ыж ы К ы шы ы ы м ы м С ы ы ым ы м м ы ы ы ы ы м ы ж м ы Қ ы ы ы ы ш ы м С ы ы ш ы м ы ММ м ж ж ым ы ж мы ы м ж ш м м ы ж м м ы м м № ОПВ ОР С R ы Ф ы м м ж м м ым ы ы ш ж ы ы ы ш ы м шы К ы шы ы ы м ы м С ы ы ым ы м м ы ы ы ы ы м ы ж м ы Қ Р ы Қ жы м С ы м М ы ы ы ы ш С ы м А ы ш ы ы ы м ш ф ф мш м м ым ж ы М ы ы ы ы ш С ы м ы м ы ы м м ы СО ы ш ы м м м ы ы ы Ф ы м С ы м ж м ы ы м ы ы ы м ы м ю ы ы ш ы м ы ы ы ш ж ы шы ы ы ы ы ы ы ы ж ымш ы ж м ы м ы ы ш ш ж ым ы м ы К ы шы ы ы ы ж ы м ы м ы ы м Қ ы ы ы ы ым м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж М ы ы ы ы ш С ы м ж м ы ы м ш м ы ҚҚС ж мш м м м ы СО ы ш ы м м м ы ы ы Ф ы м С ы ш м ҚҚС ы ш ы м м ы ы ы ы ы ж ы м м ы ҚҚС ы ю ж ы ж ы ы ы м м ы ҚҚС мш ж ы ш ш ы ы ш ы м ж ы ы ҚҚС ы ы ы м ы ш ж мы ыж ҚҚС м ы ы ы ж ы ш м ж ы ш ж ы ш ы ы ж С ы ы ым ш ш м ы ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж М ы ы ы ы ш ы м ы м ы САЭБ м м м ы СО ы ш ы ш ы м м м ы ы ы Ф ы м С ы ы ж ж ы ж ым ш ш м ы ж м ж ы ы ж ж ы ж мы ы ж Қ ҚМ СК ж ы ыж ы ы ыж САЭ ы ж ж м ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж М ы ы ы ы ш ы м ы м ы№ м м м ы СО ы ш ы м м м ы ы ы Ф ы м ы ы м ы ы ы ыж ы ы ыж м м ы м ы ы ж мы ыж ы ы м ы ы ж ш ы ы ш ы ы ы ж ы ж ж ы ым ы ы ж м ы ы ы ы мш м ыж м ы ш ы ы м м ж м ы ым ы ы ы ы м ы ы мш ж ш ш ы ы ы м ш ш м ы ж м ж ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж М ы ы ы ы ш ы м ы м ы№ м м м ы СО ы ш ы м м м ы ы ы Ф ы м ы ы м ы ы ы ыж ы ы ыж м м ы м ы ы ж мы ыж ы ы м ы ы ж ш ы ы ш ы ы ы ж ы ж ж ы ым ы ы ж м ы ы ы ы мш м ыж м ы ш ы ы м м ж м ы ым ы ы ы ы м ы ы мш ж ш ш ы ы ы м ш ш м ы ж м ж ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж М ы ы ы ы ш ы м ы м ы№ м м м ы СО ы ш ы м м м ы ы ы Ф ы м ы ы м ы ы ы ыж ы ы ыж м м ы м ы ы ж мы ыж ы ы м ы ы ж ш ы ы ш ы ы ы ж ы ж ж ы ым ы ы ж м ы ы ы ы мш м ыж м ы ш ы ы м м ж м ы ым ы ы ы ы м ы ы мш ж ш ш ы ы ы м ш ш м ы ж м ж ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж А ы ы ш ы м ы ы ы ш м ж мы м шы ы С R Ф ы м ы м м ы ы ы ы ы ж м ю ж м ы ы ы ы ш ж м ы ы ы м м ы ы м ыж ю ы ш ж мы ж ы ы ш ы ш ы м ю ж м м м м ы ж м ы ы ы КТС м ЖТС ы ы ш ы м м ы ы ым ы ы м м ы м ы ы ж ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж А ы ы ш С ы м ы м ы ш ы ж м м м м ы СR Ф ы м ы м ы ы ы ы ы ш м ы ш ы ы ж ы ж мы ы ж ш шы ы ы ж ы ы ж ы ж м ы ш ы ш ы ы ы ж ым ж ы ы ы ы ы ы ы ж ж ы ы ы ы ы ы ы ж ж ы ы ы м ы ы мш ж ш ш ы ы ж мш ы м ы ы ж м ж ы ж ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж А ы ы ш ы м ы ы ы ш м ж мы м ж ш м м ы СR Ф ы м ы м м ы ы ы ы ы ж м ю ж м ы ы ы ы ш ж м ы ы ы м м ы ы м ыж ю ы ш ж мы ж ы ы ш ы ш ы м ю ж м м м м ы ж м ы ы ы КТС м ЖТС ы ы ш ы м м ы ы ым ы ы м м ы м ы ы ж ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж А ы ы ш ы м ы ы С ы ш О ы ы м ж ш м м ы СR ы ш ы м м м ы ы ы Ф ы м С ы ш ж ы ы ж м ж мы ж ы ш ж ы ж ы ы м м ы м ы ш мш ж ш мш ы ы м ы ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж Б ы ы ш ы м ы ы А ы ы ж О ы ы м шы ы С R Ф ы м ы ш ж ИСИД СЕӨЖ ы ж м ы ы ж ҚҚС м ы ы ж ы ы ж ы ы ы ы мш ы ы м ж ы ы ы ы ы ы ш м ж мы ы ж ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж Б ы ы ш ы м ы ы А ы ы ж О ы ы м м м ы СR ы ш ы ш ы м м м ы ы ы Ф ы м ы ш ж ИСИД СЕӨЖ ы ж м ы ы ж ҚҚС м ы ы ж ы ы ж ы ы ы ы мш ы ы м ж ы ы ы ы ы ы ш м ж мы ы ж ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж Б ы ы ш ы м ы ы ш м ж мы ж м ж м ж ш м м ы СR Ф ы м м ым ж м ы ж ы ж шы ы ы ы ж м м ю ж ы ж ы ы ы м м ы ж мы ы ж м ы ы ж ы м ы ы мш ж ш ш ы ы м ым ж м ыж ы ж шы ы ы ы ж м м ю ж ш м ж ш ы ы м м ы ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ым м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж Т ы ы ш ы м ы ы ш м ж мы ж м ж м м м ы СR Ф ы м м ым ж м ы ж ы ж шы ы ы ы ж м м ю ж ы ж ы ы ы м м ы ж мы ы ж м ы ы ж ы м ы ы мш ж ш ш ы ы м ым ж м ыж ы ж шы ы ы ы ж м м ю ж ш м ж ш ы ы м м ы ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ым м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж Т ы ы ш ы м ы ы ш м ж мы ж

м ж м ж ш м м ы СR Ф ы м м ым ж м ы ж ы ж шы ы ы ы ж м м ю ж ы ж ы ы ы м м ы ж мы ы ж м ы ы ж ы м ы ы мш ж ш ш ы ы м ым ж м ыж ы ж шы ы ы ы ж м м ю ж ш м ж ш ы ы м м ы ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ым м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж Т ы ы ш ы м ы ы А ы ы ж О ы ы м м м ы СR ы ш ы м м м ы ы ы Ф ы м ы ш ж ИСИД СЕӨЖ ы ж м ы ы ж ҚҚС м ы ы ж ы ы ж ы ы ы ы мш ы ы м ж ы ы ы ы ы ы ш ж мы ы ж ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж М ы ы ы ш ы м ы ы А ы ы ж О ы ы м м м ы СR Ф ы м ы ш ж ИСИД СЕӨЖ ы ж м ы ы ж ҚҚС м ы ы ж ы ы ж ы ы ы ы мш ы ы м ж ы ы ы ы ы ы ш м ж мы ы ж ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж М ы ы ы ш ы м ы ы ш м ж мы ж м ж м м м ы СR Ф ы м м ым ж м ы ж ы ж шы ы ы ы ж м м ю ж ы ж ы ы ы м м ы ж мы ы ж м ы ы ж ы м ы ы мш ж ш ш ы ы м ым ж м ыж ы ж шы ы ы ы ж м м ю ж ш м ж ш ы ы м м ы ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ым м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж Қ ы ы ш ы м ы ы ш м ж мы ж м ж м м м ы СR ы ш ы м м м ы ы ы Ф ы м м ым ж м ы ж ы ж шы ы ы ы ж м м ю ж ы ж ы ы ы м м ы ж мы ы ж м ы ы ж ы м ы ы мш ж ш ш ы ы м ым ж м ыж ы ж шы ы ы ы ж м м ю ж ш м ж ш ы ы м м ы ым ы м ы К ы шы ы ы м ы м м Қ ы ы ы ы ым м ы ы ы ы ы ы м м ю м ым ж мы ж V Қ Р ыД ы м М ы ым ы м А ы Е ы О ы ш М ы м ш ф мш м м ым ж ы Қ Р ы Д ы м М ы ы м ы м А м ы ы ы ы ш м шы ы ы ы ы СО Ф ы м К м ы О ы ы ы м ы ы ы ж м ы м м ш м ы м м ы жы шы ы ы Ж ш ю ж м ы м м м м ы ш жы ы ж ы ы ы ы ы ю ж ж ы жы ы ы ы м ы м м ш ы ж ы м ы ы м ы ш м ы ым ш м ы ж мы ы ым ы ы ю ж ж ы ы ы ыж ы м м ы м ы м м м ж ы м ы ш ы ы м ы м м ы ш ю ж ы ы ы ж м м ш м ы м м жы ы ж ы ш м ы м ы ж Қ ыД ы м м ы ы м ы м м м м м ы м ы ым ж ы ы ым м ш м м ы ы м ы ы ж м м ым м ы ым ж ж ы м м ы м м ш м ы ым ы м ы ш мы ы м м ы К ы шы ы ы Э м жы м жм ж м м ж ж м м м м ы ы ы ш ж ы м ы м м м ш ы ым ж ы Қ Р ыД ы м М ы ы м ы м Шы ы Қ ы ы ы ш м шы ы ы ы ы СО Ф ы м К м ы О ы ы ы м ы ы ы ж м ы м м ш м ы м м ы жы шы ы ы Ж ш ю ж м ы м м м м ы ш жы ы ж ы ы ы ы ы ю ж ж ы жы ы ы ы м ы м м ш ы ж ы м ы ы м ы ш м ы ы м ш м ы ж мы ы ым ы ы ю ж ж ы ы ы ыж ы м м ы м ы м м м ж ы м ы ш ы ы м ы м м ы ш ю ж ы ы ы ж м м ш м ы м м жы ы ж ы ш м ы м ы ж Қ ы Д ы м м ы ы м ы м м м м м ы м ы ым ж ы ы ым м ш м м ы ы м ы ы ж м м ым м ы ым ж ж ы м м ы м м ш м ы ы м ы м ы ш мы ы м м ы К ы шы ы ы Э м жы м жм ж м м ж ж м м м м ы ы ы ш ж ы м ы м м м ш ы ым ж ы Қ Р ыД ы м М ы ы м ы м А м ы ы ы ш м ММ К ш ы Б М мыш ы ш ы м ш ф ы Б ы ы мш м м ым ж ы м ы м м ы м м м ы СО Ф ы м Т м ы м м ы м ы м м ы ы ы м ы м м ы ы ымы м ы м м м ы м ы ым ы ы ш ы ы ы ж ы ш м м ы ы м ы ы м ж ы ы ш ы ж ы ш ы м ы ы ы К ы шы ы ы Д ы ж м м м ы ы ж ы м м м м м м ы ы ы ш Қ Р ыД ы м М ы ы м ы м Шы ы Қ ы ы ы ш м ММ Шы ы Қ ы ы Ө м ы К ы ш ы м ш ф ы Б ы ы мш м м ым ж ы м ы м м ы м м м ы СО ы м м ы ы м ы Ф ы м Т м ы м м м ж ы м ы ы м ж м ы м м ы ы ымы м ы м м м ы м ы ым ы ы ы ш м ы м ж ы ы м ы ым ым ы ж ш ы ж ы ж К ы шы ы ы Ем м П м м ы ы ы ш ж ым ы м М м ш ж ы м ш ы ы ы О м ы м м ы м м ы м м м ы СО Ф ы м Д ы ы ы м ы ы ы ы ы м ы ы ы Д м м ы ы ж ы ы ж м м ы Д м м ы Д м ы ы м ы м м ы ш ым ш ж м ы ж ы ы ж м ы м ы ы ТМККК ы ы ы ш ы ж ы ж ы м м ы ы ш ж ж ы ж ы ы ы ы ы ы ж ж ы м ы ш м м м ж ым м К ы шы ы ы Ж ы м О м м ы м м ы м ж ш м м ы СО Ф ы м Т м ы м м м ж ы м ы ы м ж м ы м м ы ы ымы м ы м м м ы м ы ым ы ы ы ш м ы м ж ы ы м ы ым ым ы ж ш ы ж ы ж К ы шы ы ы Ж ы м м ы м Қ Р ыД ы м М ы ы м ы м Қ ы ы ы ш м ММ Қ ы Б м м ш ы м ш ф ы Б ы ы мш м м ым ж ы м ы м м ы м м м ы СО ы ш м м ы м ы ш м ы ы м м Ф ы м Қ ы ы м ым ТМККК ш м ы ым ы м м ы ым ш м ш ж Қ ы ы м ым м ы ы м ш м ш ы ы ш ы ш м ж ы ы ы ж ы м ы ы ю ж м ы мш ы ю ж м мш м м м ы ш ю ж м ы ш м ы жы ы ж ым ж ш м м ы ж ы ш ТМККК ш м ы ы м м ш ы Ə мш ю ж м ы ш ТМККК ы ш ю ж ж ы ы ыж ы ы ж ы жы жы ы ы ы ы ы ы ы ш ТМККК м м ы м ы ы ым ы ф ы ы ы ю ж ж ы ы жы ы ы ы м ы ым ш ы ым ы м ТМККК м ы ым ым ы м К ы шы ы ы Ж ы м ы м м м ым жы м м м ы ы ы ым ы ф ы ы ы ы жы м м ж мы ж м Қ Қ

Р О ы ы Шым

м ж

ы СО Ф ж

м

ы ы м ж ы

ы

ыД Қ

ы ы ы ы Ə м ы ы

Б

м М ы ш м ш ы мш м м

м

м Ө

ы

ш

м ы

ы

ы ы м ММ О ш ф ым м

ы ы м м

ы ым ы ы ш м ы м мы ы ы ж Ем ж ы ю ы ы ы ж мы ы м ж ы м ы м ы ш ж ы ж ж м ж ы ы ыж ы ы ж ш ы ы ы м м ы ы ш ы м ж мы ы ж ж ш ым ы К ы шы ы ы Ж ым ы м Ем м м ы ы ы ш м ы м м ы м м м ы СО Ф ы м М ы ы м ш ТМККК ш м ы ы м ы ы жы ы ж ы ы ш жы ы ж мы ы ж ю ж м ы ш м ы жы ы ж ым ж ш м м ы ж ы ш ТМККК ш м ы ым м ш ы ж Э м ы жы ш шы ы ы м ы ы ы ы ы м ы ы ж жы м ы ж ж мы ы ж К ы шы ы ы Ж ы м м ж жы м м ы ы ы ш К ы ш ж ж ы Қ ымш ы ы ш ы Қ ымш ы ы ы м м ы ж ы ы ы ы ш м ы м ы ж ы ы ы ы ш м Қ ыД ы м жы ы ш ы№ ы ым Қ ы ы Н м ы ы м жы ы ж № ы ы ы ы ы ы ы м Қ ы м ы ы ж ш м ж ы ы м ш м м м ж м ы ы ы ф ж ы ы м м ы ы ыж ж мы ш м ж ы ш м м ы ы ы К м ы ы ы ж ы ы м м м ы м ш м ж ж ы ж ы ы ж ы ы ы Қ ы М м ы м ж м Қ М м ым ж А м ы А ы К ш П Т Ө м О П Қ Қы ы Қ ы Т ы А А ж Шым ы ы м ы ы ы мш м м ым м м ы С CO ы ш м м ы м ы ы м Қ ы ы м ы Қ ы ы К ы Қ ы ы П ы Қ ы ы П м ж ы ы ы м ы Қ ы ы Ү м ы К ы ы М м ым ы Сы ж м ы ы ы Ə мш м ы Н м ы ы ы Ж ж ы ы ш ы ы С C CO CO CR CR CR ы ш м м ы м ы ы м Қ ы ы м ы Қ ы ы К ы Қ ы ы П ы Қ ы ы П м ж ы ы ы м ы Қ ы ы Ү м ы К ы ы М м ым ы Сы ж м ы ы ы Ə мш м ы Ж ж ы ы ш ы ы А мыш ым ы м ш м ы шы ы ы ы ж ж м Қ ыМ м ым ы www m


 Айбын

«Банк ЦентрКредит» АҚ акционерлерінің сырттай дауыс беру үшін бюллетень

Кґк жїзінде – жас ќырандар

Сырттай дауыс беруді өткізудің бастамашысы – «Банк ЦентрКредит» АҚ Директорлар кеңесі. Атқарушы органның атауы мен орналасқан орны – «Банк ЦентрКредит» АҚ Басқармасы, 050000, Алматы қ., Панфилов к-сі, 98. Дауыстарды есептеу орны – «Банк ЦентрКредит» АҚ, 050000, Алматы қ., Панфилов к-сі, 98. Сырттай дауыс беру үшін бюллетеньдерді тапсырудың соңғы күні – 2013 ж. 28 қазанда. Дауыстарды есептеу өтетін күн – 2013 ж. 29 қазанда. Акционер: Жеке тұлға үшін - Тегі ___________Аты __________ Əкесінің аты_________________ Жеке куəлік/паспорт ___________________________________________________ Заңды тұлға үшін – Атауы _____________________________________________ Заңды тұлға басшысының қызметі жəне аты-жөні-тегі ______________________

Қазақстан Əуе қорғанысы күштерінің əскери бөлімдері мен құрылымдары əскери оқу орнын бітірген түлектермен толықты. Қазақстанның, Беларусь Республикасы мен Ресей Федерациясының əскери оқу орындарын бітірген 44 лейтенант Талдықорғандағы авиациялық базада жас офицерлердің оқу жиынына қатысты. Жас офицерлер дене жəне атыс жаттығулары бойынша дайындықтан өтіп, мемлекеттік-құқықтық білімдер негізі, Жалпы əскери жарғы, мемлекеттік құпия ларды қорғау бойынша лекциялар тыңдады. Жиында алған білім мен тəжірибе жас офицерлердің ертеңгі əскери қызметіне пайдасын тигізері сөзсіз. Сондай-ақ, жаңадан келген əскери қызметшілер моральдық-психологиялық жағдайын анықтау мақсатында

психологиялық тестілеуден өткізілді. Жиынға Əскери əуе күштері қолбасшысының тəрбие жəне əлеуметтікқұқықтық жұмыстар жөніндегі орынбасары полковник Еркін Жұма ғалиев басшылық жасады, ол жас лейтенанттарға қызметтеріне табыс, өз мамандықтарының ерекшеліктерін толық меңгерулерін тіледі.

Сенім білдірілгеннің аты-жөні (сенімхат бойынша дауыс берген жағдайда) ____________________________________________________________________ Күн тəртібі: 1.»Банк ЦентрКредит» АҚ Директорлар кеңесінің құрамындағы өзгерістер туралы. 2. «Банк ЦентрКредит» АҚ Жарғысына өзгерістер енгізу туралы. 1. Директорлар кеңесінің мүшесі Yang Cheon Sik мырзаның өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылуына байланысты оның бастамасы бойынша, Директорлар кеңесінің мүшесі етіп, тəуелсіз директор, Директорлар кеңесінің мүшесі етіп Oh Ki Kwon мырзаны сайлау ұсынылады.

«Егемен-ақпарат».

 Өнеге

Бейнеттен шыныєып, зейнеттен тыныќќан ардагер Оѕласын Ќарабайўлыныѕ ґмір жолы жас ўрпаќќа ґнеге Бейбіт ТОҚТАРБАЙ, журналист.

Біздің құлағымыз естіп, көзіміз көрген «соғыстан кейінгі буын» дейтұғын бір қара нардай қайыспас қайсар ұрпақ бар. Олардың жасы да қазір 70 пен 80-нің төңірегіне жуықтап қалды. Бұл буын өмірдің ыстығы мен суығын əбден сезініп, еңбекте шыңдалып, пісіп қатқан буын. Тағдырдың ауыртпалығын көп көргендіктен бе жүректері мейірім мен адалдыққа толы. Жалғандық пен жауыздыққа жандары қас. Еңбек етсе маңдайдың терін, білектің күшін аямайды. Осындай нар тұлғалы азаматтардың бірі Оңласын Қарабайұлы. Оңласын Қарабайұлы екінші дүниежүзілік соғыстың қызып тұрған кезінде 1943 жылы Жамбыл облысының Байзақ ауданындағы Көктал ауылында өмірге келген. Кейіпкеріміздің балалық балғын дəурені соғыстан кейінгі қайнаған қызу еңбектің дүрбелеңімен тұспа-тұс келді. Əке мен шеше таң бозарып атқаннан қас қарайғанға дейін колхоздың бітпейтін мимырт тірлігімен жүреді. Бүгінгідей əр баланы жеке күтушімен бағып, байыптап отыратын кезең ол емес. Сол дүбірмен жүріп анасының кенептен тігіп берген дорбасын арқалап, біздің Оңкең де туған ауылындағы мектеп табалдырығын аттайды. Одан бесіншіден жетінші сыныпқа дейін 3-4 шақырым қашықтықтағы Құмжота ауылына жаяулатып барып жүріп білім алады. Жетінші сыныптан кейін Жамбыл қаласына барып оқуын жалғастырып, «ҰЛУТАС» акционерлік қоғамының Директорлар кеңесі, 130303, Маңғыстау облысы, Қарақия ауд., Жетібай кенті, 507 құрылыс, «ҰЛУТАС» АҚ акционерлеріне «ҰЛУТАС» АҚ акционерлерінің жылдық жалпы жиналысын шақыру туралы хабарлайды, жиналыс 2013 жылғы 17 қазанда сағат 14.00де мына мекен-жайда болады: Маңғыстау облысы, Қарақия ауд., Жетібай кенті, «ҰЛУТАС» АҚ ƏТК ғимараты, конференц-залда. Акционерлердің жылдық жалпы жиналысы «ҰЛУТАС» АҚ Директорлар кеңесінің бастамасы бойынша шақырылады. «ҰЛУТАС» АҚ акционерлерінің жылдық жалпы жиналысына қатысуға құқылы акционерлердің тізімін жасау күні – 2013 жылғы 10 қазанда. «ҰЛУТАС» АҚ акционерлерін тіркеу 2013 жылғы 17 қазанда сағат 12.00-ден бастап 13.45-ке дейін мына мекенжайда жүргізіледі: Маңғыстау облысы, Қарақия ауд., Жетібай кенті, 507 құрылыс, конференц-залда. «ҰЛУТАС» АҚ акционерлерінің жылдық жалпы жиналысының күн тəртібі: 1. Акционерлердің жылдық жалпы жиналысының күн тəртібін бекіту. 2. 2012 жылғы жылдық қаржылық есептілікті бекіту (2012 ж. 1 қаңтардан бастап 2012 ж. 31 желтоқсан аралығындағы кезең); 3. Қоғамның таза табысын бөлу тəртібін анықтау (шығындарды жабу), «ҰЛУТАС» АҚ-тың 2012 жылғы жай акциялары бойынша дивидендтер төлеу. 4. 2013 жылға аудиторлық ұйымды анықтау. Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сəйкес, таңдалған аудиторлық ұйыммен «ҰЛУТАС» АҚ аудитін өткізуге шарт жасау. Аудит жүргізуге шартқа қол қоюға өкілеттік беру. 5. «ҰЛУТАС» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі А.А.Матовтың өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату, «ҰЛУТАС» АҚ Директорлар кеңесінің қалған мүшелерінің өкілеттігін растау жəне ұзарту. 6. «ҰЛУТАС» АҚ-тың жəне оның лауазымды тұлғаларының əрекетіне «ҰЛУТАС» АҚ акционерлерінің өтініштері туралы мəселені қарау жəне оны қараудың қорытындылары. Жиналым болмауы жағдайында «ҰЛУТАС» АҚ акционерлерінің қайталама жылдық жалпы жиналысын өткізу күні – 2013 жылғы 18 қазанда сағат 14.00-де мына мекенжай бойынша: Маңғыстау облысы, Қарақия ауд., Жетібай кенті, 507 құрылыс, конференц-залда. Күн тəртібіндегі мəселелер бойынша танысу үшін материалдар мына мекен-жайда беріледі: Маңғыстау облысы, Қарақия ауд., Жетібай кенті, 507 құрылыс, конференц-залда. «ҰЛУТАС» АҚ Директорлар кеңесі.

9

www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

орта мектепті тəмамдайды. Сол кездегі мұғалімдердің қарапайым, қанағатшыл, өз ісіне адалдығы жас буынның шыншыл да турашыл азамат болып өсуіне игі əсер еткен. Оңкең балалықтан өтіп бозбала дəуренге аяқ басқанда əкесі Есіркеп о дүниелік болады. Шиеттей төрт баламен анасы Мейізкүл жесір қалады. Үйдегі төрт баланың үлкені Оңласын болатын. Ол қисайған шаңырақтың бір жағын көтерісуге анасына барынша жəрдемші болуға тырысады. Өзінен кейінгі үш қарындасы бұл кезде əлі сарыауыз балапан еді. Осылайша ол жастықтың жалынды кезеңін сауық құрып қыдырумен емес, еңбектің кіл майданында өткізеді. «Жетім қозы тасбауыр, маңырар да отығар» дегендей орта мектептің соңғы сыныптары кезінде Оңкең кəдімгідей есейіп, буыны бекіп шығады. Себебі өзінен басқа сенері жоқ екендігін ет жүрегімен сезінеді. Оныншы сыныпты бітірген Оңласынның бар арманы ұстаз болу еді. Дəл сол кезеңде мұғалімнен ардақты, мұғалімнен сыйлы, қадірлі ешкім жоқ еді. Осылайша тəтті арманның жетегімен Алматыға аттанады. Бірақ бұл сапардан жолы болмаған ол Жамбыл облысындағы Байзақ ауданының Еңбек бөлімшесіне барып бастауыш сыныпқа мұғалім болады. Мұнда бір жылдай ұстаздық етеді. Бірақ білімге құштар жас өрен ауылда тұрақтап қала алмайды. Салып ұрып Жамбыл қаласындағы Жеңіл жəне тамақ өнеркəсіп технологиялық институтына барып оқуға түседі. Бір қызығы бір айдан кейін Оңласынды армия қатарына шақырып, үш жылын қасиетті

Отан қорғауға арнайды. Ол əскерде жүріп партия қатарына қабылданып, коммунист болып елге оралады. Оқуына қайта келген оны институт ұжымы факультеттегі комсомол ұйымына хатшы етіп тағайындайды. Сонымен жалақы төленбейтін «комсомол хатшысы» дейтұғын ешқашан таусылмайтын ала шапқын тірлікке араласады да кетеді. Бір жылдан кейін институттың комсомол хатшысының орынбасары болып бекітіледі. Ол кезде жастардан құрылған құрылыс отряды деген болады. Сол жастардың көшін бастап жаз айларында құрылыс жұмыстарына белсене араласады. Бұл жұмыс Оңкеңді біраз шынықтырып, есейтіп тастайды. Себебі, ол кездері комсомолдың қатыспайтын шарасы, оның бармайтын жиыны жоқ еді. Жастармен жұмыс істеп, партияның талай тапсырмасын шашаусыз орындап ысылған жігіт ағасы орда бұзар отызға келгенде Алматыдағы партия мектебінде екі жыл дəріс алады. Теориялық ілімді игеріп қайтқан оны басшылық Жамбыл қант зауытының партия хатшылығына тағайындайды. Бұрынғы студенттермен салыстырғанда мұндағы жұмыстың жөні басқа еді. Нағыз қайнаған еңбек майданын осы кезде сезінеді. Бұдан кейін ол Жамбыл қаласындағы Завод аудандық халықтық бақылау комитетінің төрағасы, Жамбыл қалалық партия комитетінің ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, Жамбыл обкомының жауапты ұйымдастырушысы қатарлы қызметтерді атқарған. Еліміз тəуелсіздігін жаңадан алып, апылтапыл көшімізді түзеп жатқан кезде де Оңкең

«Интернационал-Астана» ЖШС 2013 жылғы 28 қыркүйекте сағат 10.00-де кезектен тыс жалпы жиналысты мына мекен-жайда өткізу туралы хабарлайды: Ақмола обл., Жарқайың ауд., Бірсуат а. Күн тəртібі: 1. Банк алдындағы «Алиби» ЖШС-ның барлық қолданыстағы жəне болашақтағы міндеттемелерін тиісті орындауды қамтамасыз ету ретінде, «Интернационал-Астана» ЖШС мүлкін «БТА Банкі» АҚ-ға (бұдан əрі – Банк) кепілдікке келісім беру туралы. 2. Мүлікті соттан тыс сатуға Банкке келісім беру жəне (банк шотынан тікелей дебеттеу жолымен серіктестіктің барлық шоттарынан ақшаны алуға; төлем талаптары-тапсырмалары негізінде, акцепті талап етпейтін; сондай-ақ басқа тəсілдерді (іс-жосықтарды) пайдалана отырып, Қазақстан Республикасының заңнамасымен қарастырылған), Банкте ашық жəне қызмет көрсетілетін, сондай-ақ банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын өзге қаржы ұйымдарында, «Алиби» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Банк алдындағы өзінің барлық міндеттемелерін орындамау немесе тиісті орындамау жағдайында, соның ішінде келісім бойынша, бұдан басқа, серіктестіктің өкімін (нұсқауын) орындауға Банктің құқығын беру немесе осындай шоттардан ақшаны алу бойынша (заңнамада қарастырылған жағдайларды қоспағанда) үшінші тұлғаны. 3. Серіктестік атынан барлық қажетті іс-əрекеттерді жүзеге асыруға өкілеттік беру туралы.

ТОО «Интернационал-Астана» сообщает о проведении внеочередного общего собрания 28 сентября 2013 года в 10.00 часов по адресу: Акмолинская обл., Жаркаинский р-н, с. Бирсуат. Повестка дня: 1.О предоставлении согласия на залог АО «БТА Банк» (далее – Банк) имущества ТОО «Интернационал-Астана», в качестве обеспечения надлежащего исполнения всех действующих и будущих обязательств ТОО «Алиби» перед Банком. 2.О предоставлении согласия Банку на внесудебную реализацию Имущества и на изъятие денег со всех счетов Товарищества (путем прямого дебетования банковского счета; на основании платежных требований-поручений, не требующих акцепта; а также с использованием других способов (процедур), предусмотренных законодательством Республики Казахстан), открытых и обслуживаемых в Банке, а также в банках и иных финансовых организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения Товариществом с ограниченной ответственность «Алиби» всех своих обязательств перед Банком, в том числе по Соглашениям, кроме этого, предоставить право Банку не принимать к исполнению распоряжения (указания) Товарищества или третьего лица (за исключением случаев, предусмотренных законодательством) по изъятию денег с таких счетов. 3.О наделении полномочиями на осуществление всех необходимых действий от имени Товарищества.

«Запорожье» ЖШС 2013 жылғы 28 қыркүйекте сағат 10.00-де жалпы жиналысты мына мекен-жайда өткізу туралы хабарлайды: Ақмола обл., Жақсы ауд., Запорожье а. Күн тəртібі: 1. Банк алдындағы «Алиби» ЖШС-ның барлық қолданыстағы жəне болашақтағы міндеттемелерін тиісті орындауды қамтамасыз ету ретінде, «Запорожье» ЖШС мүлкін «БТА Банкі» АҚ-ға (бұдан əрі – Банк) кепілдікке келісім беру туралы. 2. Мүлікті соттан тыс сатуға Банкке келісім беру жəне (банк шотынан тікелей дебеттеу жолымен серіктестіктің барлық шоттарынан ақшаны алуға; төлем талаптары-тапсырмалары негізінде, акцепті талап етпейтін; сондай-ақ басқа тəсілдерді (іс-жосықтарды) пайдалана отырып, Қазақстан Республикасының заңнамасымен қарастырылған), Банкте ашық жəне қызмет көрсетілетін, сондай-ақ банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын өзге қаржы ұйымдарында, «Алиби» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Банк алдындағы өзінің барлық міндеттемелерін орындамау немесе тиісті орындамау жағдайында, соның ішінде келісім бойынша, бұдан басқа, серіктестіктің өкімін (нұсқауын) орындауға Банктің құқығын беру немесе осындай шоттардан ақшаны алу бойынша (заңнамада қарастырылған жағдайларды қоспағанда) үшінші тұлғаны. 3. Серіктестік атынан барлық қажетті іс-əрекеттерді жүзеге асыруға өкілеттік беру туралы.

ТОО «Запорожье» сообщает о проведении общего собрания 28 сентября 2013 года в 10.00 часов по адресу: Акмолинская обл., Жаксынский р-н, с. Запорожье Повестка дня: 1.О предоставлении согласия на залог АО «БТА Банк» (далее – Банк) имущества ТОО «Запорожье», в качестве обеспечения надлежащего исполнения всех действующих и будущих обязательств ТОО «Алиби» перед Банком. 2.О предоставлении согласия Банку на внесудебную реализацию Имущества и на изъятие денег со всех счетов Товарищества (путем прямого дебетования банковского счета; на основании платежных требований-поручений, не требующих акцепта; а также с использованием других способов (процедур), предусмотренных законодательством Республики Казахстан), открытых и обслуживаемых в Банке, а также в банках и иных финансовых организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения Товариществом с ограниченной ответственность «Алиби» всех своих обязательств перед Банком, в том числе по Соглашениям, кроме этого, предоставить право Банку не принимать к исполнению распоряжения (указания) Товарищества или третьего лица (за исключением случаев, предусмотренных законодательством) по изъятию денег с таких счетов. 3.О наделении полномочиями на осуществление всех необходимых действий от имени Товарищества.

біраз істің басы-қасында болды. Мəселен, Жамбыл аумақтық комитет төрағасы, облыс əкімінің орынбасары, мемлекеттік мүлік жөніндегі аумақтық комитет төрағасы, облыс əкімі аппаратының жетекшісі, Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Жамбыл облысы бойынша департамент директоры қатарлы қызметтерді абыроймен атқарды. Кеңес Одағы ыдырап, Қазақстан өз алдына дербес мемлекет атанған шақта біраз шаруа шатқаяқтап тұрғаны рас еді. Нарықтың нар көтермес ауыр жүгін сол кездегі көш басында жүрген азаматтар демеп жіберуге жəрдемші болды. Оңласын Есіркепов те бұл уақыттары халықты нарық талаптарын бейімдеуге барынша атсалысқан еді. Облыстағы жауапты жұмыстарды атқара жүріп тұрғындардың да талап-тілектерін аяқсыз қалдырған емес. Сонымен қатар, ол АҚШ, Венгрия сияқты алыс шетелдерде болып білім мен біліктілігін арттырып қайтты. Еліміз оның еңбегін жоғары бағалап, «Құрмет» орденімен қатар көптеген медальдар, алғыс хат пен төс белгілермен марапаттаған. Сөзіміздің басында соғыстан кейінгі буынның еңбекпен шынығып, əділ де турашыл болып қалыптасқанын айтып өттік. Бүгін біз сөз етіп отырған кейіпкеріміз сол еңбексүйгіш буынның бел ортасындағы белсенділерінің бірі болды. Тағдырдың ауыртпалығына қарамастан өмір ағынына қарсы жүзе білетін қайсар ағамыз биыл 70 деген жастың жотасына аяқ басып отыр. Оңласындай оғлан ардагердің еңбек жолы мен өмірі – кейінгі буынға үлгі, қатарластарына мақтаныш.

Құрметті акционерлер, Алматы қаласы, Панфилов к-сі, 98 мекен-жайында орналасқан «БанкЦентрКредит» Акционерлік қоғамы Директорлар кеңесінің бастамасы бойынша сырттай дауыс беру арқылы акционерлердің кезектен тыс жалпы жиналысы өтетіндігі туралы хабарлайды. Күн тəртібі: 1. «Банк ЦентрКредит» АҚ Директорлар кеңесінің құрамындағы өзгерістер туралы. 2. «Банк ЦентрКредит» АҚ Жарғысына өзгерістер енгізу туралы. Банк акционерлерінің сырттай дауыс беру арқылы кезектен тыс жалпы жиналысқа қатысуға құқығы бар акционерлердің тізімі «Бағалы қағаздардың бірыңғай тіркеушісі» АҚ тіркеушісі берген «Банк ЦентрКредит» АҚ акцияларын ұстаушылары тізілімінің мəліметтері негізінде 2013 жылғы 3 қыркүйектегі жағдай бойынша жасалынған. Сырттай дауыс беру үшін бюллетендер «Банк ЦентрКредит» АҚ акционерлер тізімінде көрсетілген акционерлерге тапырысты хатпен көрсетілген мекен-жай бойынша жеткізілді. Күн тəртібінің материалдары бюллетеньге қоса тіркелген. Сырттай дауыс беру үшін бюллетеньдерді тапсырудың соңғы күні – 2013 ж. 28 қазанда. Акционерлерге бюллетень тапсырылған күн оны банк тіркеген күн болып есептеледі. Дауыстарды есептеу жүргізілетін күн – 2013 ж. 29 қазанда. Сізді барлық қызықтыратын мəселелер бойынша «Банк «ЦентрКредит» АҚ-ға мына мекен-жай бойынша хабарласуыңызды сұраймыз: Алматы қ., Панфилов к-сі, 98, № 403 бөлме (жеке басты куəландыратын құжат жаныңызда болуы керек) немесе мына телефон арқылы: (727) 259-85-50, 25985-98, ішкі: 12326. «Банк ЦентрКредит» АҚ Басқармасы Алматы қ., Панфилов к-сі, 98

Уважаемые акционеры, Акционерное общество «Банк ЦентрКредит», находящееся по адресу: г. Алматы, ул. Панфилова 98, уведомляет о проведении по инициативе Совета директоров внеочередного общего собрания акционеров посредством заочного голосования. Повестка дня: 1. Об изменении состава Совета директоров АО «Банк ЦентрКредит». 2. О внесении изменений в Устав АО «Банк ЦентрКредит». Список акционеров, имеющих право на участие во внеочередном общем собрании акционеров банка посредством заочного голосования, составлен на основании данных реестра держателей акций АО «Банк ЦентрКредит», предоставленного АО «Единый регистратор ценных бумаг», по состоянию на 3 сентября 2013 года. Бюллетени для заочного голосования будут доставлены акционерам заказными письмами по адресам, указанным в списке акционеров АО «Банк ЦентрКредит». Материалы по повестке дня прилагаются к бюллетеням. Окончательная дата представления бюллетеней для заочного голосования – 28 октября 2013 г. Датой представления бюллетеня акционером считается дата его регистрации банком. Дата проведения подсчета голосов – 29 октября 2013 г. По всем интересующим Вас вопросам просим обращаться в АО Банк «ЦентрКредит» по адресу: г. Алматы, ул. Панфилова, 98 кабинет № 403 (при себе необходимо иметь документ, удостоверяющий личность) или по телефону (727) 259-85-50, 259-85-98, вн. 12326. Правление АО «Банк ЦентрКредит» г. Алматы, ул. Панфилова, 98 «Бауманское-07» ЖШС 2013 жылғы 28 қыркүйекте сағат 10.00-де «Бауманское-07» ЖШС қатысушыларының кезектен тыс жалпы жиналысын өткізу туралы хабарлайды. Жиналыс мына мекен-жайда өткізіледі: Қазақстан Республикасы, Ақмола облысы, Егіндікөл ауданы, Бауман ауылы, Бауман к-сі, 8-үй. Күн тəртібі: 1. Банк алдындағы «Алиби» ЖШС-ның барлық қолданыстағы жəне болашақтағы міндеттемелерін тиісті орындауды қамтамасыз ету ретінде, «Бауманское-07» ЖШС мүлкін «БТА Банкі» АҚ-ға (бұдан əрі – Банк) кепілдікке келісім беру туралы. 2. Мүлікті соттан тыс сатуға Банкке келісім беру жəне (банк шотынан тікелей дебеттеу жолымен серіктестіктің барлық шоттарынан ақшаны алуға; төлем талаптары-тапсырмалары негізінде, акцепті талап етпейтін; сондай-ақ басқа тəсілдерді (іс-жосықтарды) пайдалана отырып, Қазақстан Республикасының заңнамасымен қарастырылған), Банкте ашық жəне қызмет көрсетілетін, сондай-ақ банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын өзге қаржы ұйымдарында, «Алиби» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Банк алдындағы өзінің барлық міндеттемелерін орындамау немесе тиісті орындамау жағдайында, соның ішінде келісім бойынша, бұдан басқа, серіктестіктің өкімін (нұсқауын) орындауға Банктің құқығын беру немесе осындай шоттардан ақшаны алу бойынша (заңнамада қарастырылған жағдайларды қоспағанда) үшінші тұлғаны. 3. Серіктестік атынан барлық қажетті іс-əрекеттерді жүзеге асыруға өкілеттік беру туралы.

ТОО «Бауманское-07» сообщает о проведении 28 сентября 2013 года в 10 часов 00 минут внеочередного общего собрания участников ТОО «Бауманское-07». Собрание будет проводиться по адресу: Республика Казахстан, Акмолинская область, Егиндыкольский район, село Бауманское, ул. Баумана, дом 8. Повестка дня: 1.О предоставлении согласия на залог АО «БТА Банк» (далее – Банк) имущества ТОО «Бауманское-07», в качестве обеспечения надлежащего исполнения всех действующих и будущих обязательств ТОО «Алиби» перед Банком. 2.О предоставлении согласия Банку на внесудебную реализацию Имущества и на изъятие денег со всех счетов Товарищества (путем прямого дебетования банковского счета; на основании платежных требований-поручений, не требующих акцепта; а также с использованием других способов (процедур), предусмотренных законодательством Республики Казахстан), открытых и обслуживаемых в Банке, а также в банках и иных финансовых организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения Товариществом с ограниченной ответственность «Алиби» всех своих обязательств перед Банком, в том числе по Соглашениям, кроме этого, предоставить право Банку не принимать к исполнению распоряжения (указания) Товарищества или третьего лица (за исключением случаев, предусмотренных законодательством) по изъятию денег с таких счетов. 3.О наделении полномочиями на осуществление всех необходимых действий от имени Товарищества.

Акционердің шешімі: Директорлар кеңесінің мүшесі етіп, тəуелсіз директор, Директорлар кеңесінің мүшесі етіп Oh Ki Kwon мырза 2017 жылды қоса есептегенде акционерлердің жылдық жалпы жиналысын өткізу күніне дейін өкілеттік мерзіммен сайлансын. * ЖАҚТАП ҚАРСЫ ҚАЛЫС ҚАЛҒАН 2. «Банк ЦентрКредит» АҚ Бас офисінің орналасқан жері Алматы қ., Əл-Фараби д-лы, 38 мекенжайы бойынша өзгеруіне байланысты, «Банк ЦентрКредит» АҚ Жарғысына тиісті өзгеріс енгізу қажеттілігі туындады. Акционердің шешімі: 2. «Банк ЦентрКредит» Акционерлік қоғамының Жарғысына өзгеріс енгізу жəне Басқарма төрағасы Владислав Сединович Лиге «Банк ЦентрКредит» Акционерлік қоғамының Жарғысына өзгеріс мəтініне қол қою құқығын беру. ЖАҚТАП

ҚАРСЫ

ҚАЛЫС ҚАЛҒАН

Акционердің қолы: _____________________ М.О. Осы бюллетень бойынша «Банк ЦентрКредит» АҚ акционерлерінің сырттай дауыс беруіне жоғарыда көрсетілген күн тəртібі бойынша қатысу керек. Жауаптың тек бір нұсқасын ғана белгілеңіз. Жоғарыдағы талаптарды бұза отырып толтырған бюллетень дауыстарды есептеу кезінде есепке алынбайды. Акционердің – жеке тұлға немесе акционерлердің басшысы – заңды тұлға қолынсыз, сондай-ақ заңды тұлғаның мөрінсіз бюллетень жарамсыз деп саналады. Акционер – заңды тұлға Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы банктер мен банктік қызмет туралы» Заңының 17-бабының 5-тармағының бірінші бөлігіндегі талапты орындағандығы туралы өтінішті тапсырады, мұндай өтінішті тапсырмаған акционер – заңды тұлғаның бюллетені дауыстарды есептеу кезінде есепке алынбайды. * «Акционерлік қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 54-бабына сəйкес дауыс беру үшін бюллетеньдерді пайдалана отырып кумулятивтік дауыс беру арқылы жүзеге асырылады, бұдан Директорлар кеңесіндегі бір орынға бір кандидат түскен жағдайды қоспағанда. Өйткені Директорлар кеңесіндегі бір орынға бір кандидат түссе аталған бюллетень кумулятивтік дауыс беру бюллетені болып табылмайды. Сізге толтырылған бюллетеньді тапсырысты хатпен немесе өз аяғыңызбен мына мекен-жайға жеткізу қажет: 050000, Алматы қ., Панфилов к-сі, 98, 2013 ж. 28 қазанда сағат 24.00-ге дейін (Алматы уақыты). Сенімхат арқылы дауыс берген жағдайда ол бюллетеньге тіркелуі қажет. Акционерге бюллетеньді тапсыру күні деп оны Банктің тіркеген күні есептеледі. Көрсетілген мерзімнен кейін тапсырылған бюллетень дауыстарды есептеу кезінде есепке алынбайды.

Бюллетень для заочного голосования акционеров АО «Банк ЦентрКредит» Инициатор проведения заочного голосования – Совет директоров АО «Банк ЦентрКредит». Наименование и место нахождение исполнительного органа – Правление АО «Банк ЦентрКредит», 050000, г. Алматы, ул. Панфилова, 98. Место подсчета голосов – АО «Банк ЦентрКредит», 050000, г. Алматы, ул. Панфилова, 98. Окончательная дата представления бюллетеня для заочного голосования – 28 октября 2013 г. Дата проведения подсчета голосов – 29 октября 2013 г. Акционер: Для физического лица – Фамилия __________Имя ___________ Отчество__________ Удостоверение личности / паспорт __________________________________ Для юридического лица– Наименование _________________________________ Должность и Ф.И.О. руководителя юридического лица ______________________ Ф.И.О. поверенного (в случае голосования по доверенности) _________________ Повестка дня: 1. Об изменении состава Совета директоров АО «Банк ЦентрКредит». 2. О внесении изменений в Устав АО «Банк ЦентрКредит». 1. В связи с досрочным прекращением полномочий члена Совета директоров г-на Yang Cheon Sik по его инициативе, предлагается избрать независимым директором, членом Совета Директоров г-на Oh Ki Kwon. Решение акционера: Избрать Независимым директором, членом Совета директоров г-на Oh Ki Kwon сроком полномочий до даты проведения годового общего собрания акционеров в 2017 году включительно. * ЗА

ПРОТИВ

ВОЗДЕРЖАЛСЯ

2. В связи с изменением местонахождения Головного офиса АО «Банк ЦентрКредит» по адресу г. Алматы, пр. Аль-Фараби, 38, возникла необходимость внести соответствующее изменение в Устав АО «Банк ЦентрКредит». Решение акционера: 2. Внести изменение в Устав Акционерного общества «Банк ЦентрКредит» и предоставить Председателю правления Ли Владиславу Сединовичу право подписать текст изменения в Устав Акционерного общества «Банк ЦентрКредит». ЗА

ПРОТИВ

ВОЗДЕРЖАЛСЯ

Подпись акционера: _____________________ М.П. По этому бюллетеню следует принять участие в заочном голосовании акционеров АО «Банк ЦентрКредит» по вышеуказанной повестке дня. Пожалуйста отметьте только один вариант ответа. Бюллетень, заполненный с нарушением указанного требования, не будет учитываться при подсчете голосов. Бюллетень без подписи акционера – физического лица либо руководителя акционера – юридического лица, а также без печати юридического лица считается недействительным. Акционеры – юридические лица представляют заявление о выполнении требования части первой пункта 5 статьи 17 Закона Республики Казахстан «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан». Бюллетень акционеров – юридических лиц, не представивших указанное заявление не будет учитываться при подсчете голосов. * В соответствии со статьей 54 Закона Республики Казахстан «Об акционерных обществах» выборы члена совета директоров осуществляется кумулятивным голосованием с использованием бюллетеней для голосования, за исключением случая, когда на одно место в совете директоров баллотируется один кандидат. Так как на место одно место в совете директоров баллотируется один кандидат данный бюллетень не является бюллетенем кумулятивного голосования. Вам необходимо заполненный бюллетень отослать заказным письмом либо нарочно по адресу 050000, г. Алматы, ул. Панфилова, 98 до 24.00 ч. 28 октября 2013 г. (время алматинское). В случае голосования по доверенности, последняя должна быть приложена к бюллетеню. Датой представления бюллетеня акционером считается дата его регистрации банком. Бюллетень, полученный после указанного срока, не будет учитываться при подсчёте голосов.

«АТФБанк» Акционерлік қоғамының еншілес ұйымы – «АТФ Финанс» Акционерлік қоғамы (ҚР Қаржы нарығын жəне қаржы ұйымдарын бақылау мен қадағалау агенттігінің 04.02.2008 ж. №0401201652; №0403200900 лицензиясы) «Бағалы қағаздар туралы» ҚР Заңының 102 б. 4 т. сəйкес «АТФ Банк» АҚ (жалғыз акционер) 31.08.2013 ж. № 22-з/31.08/2013 хаттамасымен «АТФ Финанс» АҚ Директорлар кеңесінің құрамы жөніндегі келесі шешімдер қабылданғаны туралы хабарлайды: 1. «АТФ Финанс» АҚ Директорлар кеңесі мүшесі Е.М. Абдугалиевтің өкілеттігін 2013 ж. 19 тамызынан бастап уақытынан бұрын тоқтатуды бекіту. 2. 2013 ж. 01 қыркүйектен бастап Ли Антон Константиновичті АҚ «АТФ Финанс» Директорлар кеңесі мүшесі (жалғыз акционердің) ретінде сыйақы төлемсіз сайлау. 3. АҚ «АТФ Финанс» Директорлар кеңесі мүшесінің өкілеттігі мерзімін АҚ «АТФ Финанс» Директорлар кеңесі құрамының өкілеттігі мерзіміне сəйкес анықтау.

«Таразэнергоорталық» акционерлік қоғамы өзінің несие берушілеріне банктен ірі несие алуға келісім дайындап жатқандығы туралы хабарлайды.


10

www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

«Алматы қаласын дамыту орталығы» АҚ 2012 жылғы 31 желтоқсанда аяқталатын жыл бойынша жиынтық табыс туралы есептілік (қазақстандық мың теңге) Жергілікті бюджеттік экономикалық жобаларды экономикалық сараптау жөніндегі қызметтерді жүзеге асыру табысы Зерттеулерді жүргізу жөніндегі қызметтерді жүзеге асырудан түскен табыс Жолауашыларды тексеру жөніндегі қызметтерден түскен табыс Басқа да табыстар Операциялық қызметтен түскен табыс жиыны Амортизация Кеңсені жалға алу Аудиторлық қызметтер Еңбекақы төлеу жəне олардың салығына кететін шығындар Кеңес беру қызметтері Іссапар шығындары Коммуналдық қызметтер Салықтар Демалыс резерві бойынша бағалау міндеттемелері Қызметкерлерді сақтандыру Материалдарды есептен шығару Көліктік шығындар Техникалық қызмет көрсету Байланыс қызметтері Айыппұл, өсімпұл Басқа да шығындар Операциялық шығындардың жиыны Операциялық кірістер Қаржыландыру бойыншы шығындар Үлестік қатысу əдісімен есептелетін инвестицияны қайта бағалаудан түсетін табыстар Салықтарды төлегенге дейінгі табыстар Табыс салығы бойынша шығындар Таза шығын Сатылатын қаржылық активтерді қайта бағалаудан түсетін табыс (шығын) Жиынтық табыстың жиыны

Ескерту

6

5, 16 5,8 5

31.12.2012 12 000

31.12.2011 5 000

215 476 227 476 (796) (5 801) (660) (45 610)

14 253 2 240 306 376 327 869 (1 363) (3 835) (730) (47 578) (4 537) (771) (1 432) (23) (2 820) (1 272) (60) (1 786) (1 272) (829) (181) (1 634) (70 123) 257 746 (5 085) (5 085) (10 136) 242 525 (36 527) 205 998 (5 170) 200 828

(422) (1 767) (58) (2 478) (1 269) (65) (1 777) (1 226) (842) (227) (1 570) (64 568) 162 908 (3 072) (3 072) 149 625 309 461 (59 428) 250 033 (1 138) 248 895

Тіркелген Ескертулер аталған қаржылық есептіліктің ажырамас бөлігі болып табылады. «Алматы қаласын дамыту орталығы» АҚ қаржылық жағдайы туралы есеп 2102 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша (қазақстандық мың теңге) АКТИВТЕР

Ескерту

АҒЫМДАҒЫ АКТИВТЕР Ақша қаражаты жəне оның баламалары Сауда жəне басқа дебиторлық берешек Қысқа мерзімді дебиторлық берешек Қорлар Корпоративтік табыс салығы Өтелетін басқа да салықтар Берілген аванстар Ағымдағы активтер жиыны ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ АКТИВТЕР Сатылатын ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар Үлестік қатысу əдісімен есепке алынатын инвестициялар Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек Негізгі қаражат Материалдық емес активтер Кейінге қалдырылған салық активтері Ұзақ мерзімді активтердің жиыны АКТИВТЕРДІҢ ЖИЫНЫ МІНДЕТТЕМЕ ЖƏНЕ МЕНШІКТІ КАПИТАЛ АҒЫМДАҒЫ МІНДЕТТЕМЕЛЕР Кредиторлық берешектер Төленетін салық Есептелетін міндеттемелер жəне басқа да кредиторлық берешектер Қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері Ағымдағы міндеттемелер жиыны ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР Табыс салығы бойынша мерзімі ұзартылған міндеттемелер Ұзақ мерзімді міндеттемелер жиыны МЕНШІКТІ КАПИТАЛ Жарғылық капитал Басқа да резевтер Бөлінбеген табыстар Меншікті капитал жиыны МІНДЕТТЕМЕЛЕР ЖƏНЕ МЕНШІКТІ КАПИТАЛ ЖИЫНЫ

31.12.2012

31.12.2011 (5 Ескерту қайта есептелді)

9 10

4 089 420 14 599

4 039 756 36 659

5 12 11

93 8 003 242 23 4 112 380

6 635 198 4 083 158

432 754 514 462 3 019 363 950 598 5 062 978

436 964 364 837 3 611 556 2791 808 759 4 891 917

162 971 4 041 5 174

1 011 899 1 291 3 194 6 395

8

29 119 29 119

-

20 15 5

4 719 365 (378) 309698 5 028 685 5 062 978

4 719 365 760 165397 4 885 522 4 891 917

5,15 5,16 13 14 5,8

19 17 18

Тіркелген Ескертулер аталған қаржылық есептіліктің ажырамас бөлігі болып табылады. «Алматы қаласын дамыту орталығы» АҚ Меншікті капиталдағы өзгерістер туралы есеп 2012 жылғы 31 желтоқсанда аяқталатын жыл бойынша (қазақстандық мың теңге) 2011 жылғы 1 қаңтарға арналған сальдо (5 ескерту қайта есептелді) Жарғылық капитал жарнасы Кезең ішіндегі жиынтық табыс Дивидендтерді төлеу 2011 жылғы 31 желтоқсанға арналған сальдо (5 ескерту қайта есептелді) Кезең ішіндегі жиынтық табыс Дивидендтерді төлеу 2012 жылғы 31 желтоқсанға арналған сальдо

Жарғылық капитал 4 717 000

Резервтік каБөлінбеген тапитал быс 5 930 (40 555)

Капитал жиыны 4 682 375

2 365 4 719 365

(5170) 760

205 998 (46) 165 397

2 365 200 828 (46) 4 885 522

4 719 365

(1 138) (378)

250 033 (105 732) 309 698

248 895 (105 732) 5 028 685

«Алматы қаласын дамыту орталығы» АҚ Ақшалай қаражат қозғалысы туралы есеп 2012 жылғы 31 желтоқсанда аяқталатын жыл бойынша (қазақстандық мың теңге, тура əдіс) Операциялық қызмет 1.Ақша қаражатының түсуі, барлығы соның ішінде: қызмет көрсету өзге де түсімдер 2.Ақшалай қаражаттың кетуі, барлығы өнім берушілерге жəне мердігерлерге төлемдер қызметкерлерге төленген ақшалай қаражат аванстар өтелген бюджетке төленетін басқа да төлемдер өзге де төлемдер КТС бойынша төлемдер Операциялық қызметтен түскен ақша қаражатының таза сомасы Инвестициялық қызмет 1. Ақша қаражатының түсуі, барлығы соның ішінде: басқа ұйымдарға берілетін займдарды өтеу өзге де түсімдер 2. Кеткен ақшалай қаражаттар, барлығы соның ішінде: негізгі қаражатты алу қаржылық активтерді алу басқа ұйымдарға займды беру Инвестициялық қызметтен түскен ақша ағыны Қаржылық қызмет 2.Ақша қаражатының түсімі, барлығы соның ішінде: Дивидендтерді төлеу Қаржы қызметінен түскен ақша ағыны Ақшалай қаражаттағы өзгерістердің таза салмағы Кезең басындағы ақшалай қаражат Кезең аяғындағы ақшалай қаражат

«Ұлттық ақпараттандыру орталығы» акционерлік қоғамы (бұдан əрі – ҰАО), мекенжайы: Алматы қаласы, Жандосов көшесі, 61А, банктік жəне өзге деректемелері: БИН 070740010996, Кбе 16, ИИК KZ59998CTB0000003142 «ЦЕСНАБАНК» АҚ Алматы филиалында, БИК TSESKZKA, 2012 жылдың қорытындылары бойнша жарнакірістің төлемдерін жариялайды. Жарнакірістің төлемдері 2013 жылдың 2 қыркүйегінен басталады, ҰАО акционерлерінің 2013 жылдың 28 тамызда болған ортақ жиналысының шешімі бойынша жарнакіріс төлемі 1 жай акцияға 91 теңге 35 тиын есебімен өндіріледі. Жарнакірістің төлемін алу үшін акционерлер (жеке тұлғалар) ҰАО бухгалтериясына жеке куəлік көшірмесін ИИН-мен, банктік күту келісімінің көшірмесін, банктік карточкасының көшірмесін жіберу керек жəне жарнакірістің төленуі туралы өтініш жазу керек. Жарнакіріс төлемдері ақшалай акционерлердің есепшотына банк аудару төлемінен өндіріледі.

31.12.2012

31.12.2011

12 000 182 836

21 493 227 263

9 038 35 689 6 345 8 189 5723 483 129 369

14 016 36 467 3 183 6 783 5764 182 543

700 000 26 037

1 600 304

10 700 000 26 027

697 374 973 1 224 634

105 732 (105 732) 49 664 4 039 756 4 089 420

46 (46) 1 407 131 2 632 625 4 039 756

Акционерное общество «Национальный центр информатизации» (далее – НЦИ), находящееся по адресу: г. Алматы, ул. Жандосова, 61А, банковские и иные реквизиты: БИН 070740010996, Кбе 16, ИИК KZ59998CTB0000003142 в Алматинском филиале АО «Цеснабанк», БИК TSESKZKA, объявляет о выплате дивидендов по итогам 2012 года. Выплата дивидендов производится со 2 сентября 2013 года в расчете 91 тенге 35 тиын за 1 простую акцию согласно решению общего собрания акционеров НЦИ от 28 августа т.г. Для проведения платежей по выплате дивидендов акционерам – физическим лицам необходимо предоставить в бухгалтерию НЦИ заявление о зачислении дивидендов, копии удостоверения личности с ИИН, договора о банковском обслуживании и банковской карточки. Выплата дивидендов производится денежными средствами безналичным способом путем перечисления суммы дивидендов на счета акционеров.

«Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы» РМК бұрынғы Семей сынақ полигонының проблемаларын шынайы сипаттауға жəне ең үздік жарияланымға төмендегідей номинациялар бойынша жыл сайынғы конкурс өтетіндігі туралы хабарлайды: «Республикалық, облыстық БАҚ басылымдарындағы үздік жарияланым үшін» – үздік тақырыптық, əдеби мақала, очерк/сұхбат үшін; «Электронды бұқаралық ақпарат құралдарындағы үздік жарияланым үшін» – үздік телевизиялық (радио) бағдарлама (тақырыптық, деректі, талдамалық бағдарлама, сюжет/репортаж), тақырып бойынша талқылама сұрақтар үшін. Конкурстың ережесімен кəсіпорынның www.nnc.kz сайтында танысуға болады. Өтінімдер 2013 жылғы 21 қазаннан 20 қарашаға дейін 071100, Шығыс Қазақстан облысы, Курчатов қ., Красноармейская к-сі, 2, 54-Б ғимарат мекенжайы бойынша қабылданады, телефон: 8 (722-51) 2-33-33, факс: 8 (722-51) 2-38-58, е-mail: nnc@nnc.kz.

«Жамбыл облысы əкімдігінің денсаулық сақтау басқармасының №2 қалалық ауруханасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік коммуналдық кəсіпорны, жалпы сомасы 13 000 000 теңге болатын 3 лотпен медициналық техникасын сатып алу бойынша мемлекеттік тендер өткізетіндігін хабарлайды. Сатып алынатын тауарлардың тізімі, олардың саны жəне ерекшеліктері тендерлік құжаттамада көрсетілген. Тауарлар мына мекенжай бойынша жеткізілуі тиіс: Тараз қаласы, Рысбек батыр көшесі, №13. Талап етілген жеткізу мерзімі №1 қосымша бойынша тендерлік құжаттамаға сəйкес, келісімшарт жасалған сəттен. Тендерге Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 қазандағы «Кепілдендірілген тегін медициналық көмек көлеміне байланысты фармацевтикалық қызмет көрсету, дəрілік заттарды, профилактикалық (иммунобиологиялық, диагностикалық, дезинфекциялық) препараттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу Ережесін бекіту туралы» №1729 қаулысы 8-9 тармақтарының 3-тарауында көрсетілген біліктілік талаптарына сəйкес келетін барлық əлеуетті өнім берушілер жіберіледі. Тендерлік құжаттама бумасын əлеуетті өнім беруші 2013 жылдың 30 қыркүйегінде сағат 11.00-ге дейінгі мерзімді қоса алғанда мына мекенжай бойынша: Тараз қаласы, Рысбек батыр көшесі, №13, «мемлекеттік сатып алу бөлімі» сағат 15.00-ден сағат 18.00-ге дейін немесе taraz_969@mail.ru. электрондық поштамен алуға болады. Тендерлік қатысуға өтінімдерді берудің соңғы мерзімі 2013 жылдың 2 қазанда сағат 10.00ге дейін. Тендерге қатысуға өтінімдер салынған конверттер ұсынудың акырғы мерзімі 2013 жылғы 2 қазанда сағат 10.00-ге дейін. Өтінімдер салынған конверттер 2013 жылдың 30 қыркүйегінде сағат 11.00-де мына мекенжай бойынша Тараз қаласы, Рысбек батыр көшесі,№13, «В» корпусы, 2-қабат, мəжіліс залында ашылады. Əлеуетті өнім берушілер тендерге қатысу өтінімдері салынған конверттерді ашу кезінде қатыса алады. Қосымша ақпарат пен анықтаманы мына телефон арқылы алуға болады: 8 (7262) 34-51-31.

Государственное коммунальное предприятие на праве хозяйственного ведения «Городская больница №2 управления здравоохранения акимата Жамбылской области» объявляет о проведении тендера по закупу медицинской техники по 3 лотам на общую сумму 13 000 000,00 тенге. Полный перечень закупаемых товаров, их количество и подробная спецификация указаны в тендерной документации. Товары должны быть поставлены по адресу: г.Тараз, ул.Рысбек батыра, №13. Требуемый срок поставки в соответствии с тендерной документацией согласно приложения №1 с момента заключения договора. К тендеру допускаются все потенциальные поставщики, отвечающие квалификационным требованиям, указанным в п.8-9 гл.3 Правил организации и проведения закупа лекарственных средств, профилактических (иммунобиологических, диагностических, дезинфицирующих) препаратов, изделий медицинского назначения и медицинской техники, фармацевтических услуг по оказанию гарантированного объема бесплатной медицинской помощи, утвержденных постановлением Правительства Республики Казахстан от 30 октября 2009 года №1729. Пакет тендерной документации можно получить в срок до 11.00 часов 30 сентября 2013 года включительно, по адресу: г. Тараз, ул.Рысбек батыра, №13, «отдел гос.закупок» с 15.00 ч. и до 18.00 ч. или по электронной почте по адресу: taraz_969@mail.ru. Окончательный срок представления тендерных заявок до 10.00 часов 2 октября 2013 года. Конверты с тендерными заявками будут вскрываться в 11.00 часов 2 октября 2013 года по следующему адресу: г.Тараз, Рысбек батыра, №13, корпус «В», 2-этаж, конференц-зал. Потенциальные поставщики могут присутствовать при вскрытии конвертов с тендерными заявками. Дополнительную информацию и справку можно получить по телефону: 8 (7262) 34-51-31.

«Айыртау-Алиби» ЖШС 2013 жылғы 28 қыркүйекте сағат 10.00-де жалпы жиналысты мына мекен-жайда өткізу туралы хабарлайды: Солтүстік Қазақстан облысы, Айыртау ауд., Айыртау а., Совет к-сі. Күн тəртібі: 1. Банк алдындағы «Алиби» ЖШС-ның барлық қолданыстағы жəне болашақтағы міндеттемелерін тиісті орындауды қамтамасыз ету ретінде, «Айыртау-Алиби» ЖШС мүлкін «БТА Банкі» АҚ-ға (бұдан əрі – Банк) кепілдікке келісім беру туралы. 2. Мүлікті соттан тыс сатуға Банкке келісім беру жəне (банк шотынан тікелей дебеттеу жолымен серіктестіктің барлық шоттарынан ақшаны алуға; төлем талаптары-тапсырмалары негізінде, акцепті талап етпейтін; сондай-ақ басқа тəсілдерді (іс-жосықтарды) пайдалана отырып, Қазақстан Республикасының заңнамасымен қарастырылған), Банкте ашық жəне қызмет көрсетілетін, сондай-ақ банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын өзге қаржы ұйымдарында, «Алиби» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Банк алдындағы өзінің барлық міндеттемелерін орындамау немесе тиісті орындамау жағдайында, соның ішінде келісім бойынша, бұдан басқа, серіктестіктің өкімін (нұсқауын) орындауға Банктің құқығын беру немесе осындай шоттардан ақшаны алу бойынша (заңнамада қарастырылған жағдайларды қоспағанда) үшінші тұлғаны. 3. Серіктестік атынан барлық қажетті іс-əрекеттерді жүзеге асыруға өкілеттік беру туралы.

ТОО «Айыртау-Алиби» сообщает о проведении общего собрания 28 сентября 2013 года в 10.00 часов по адресу: Северо-Казахстанская область, Айыртауский р-н, с. Айыртау, ул. Советская. Повестка дня: 1.О предоставлении согласия на залог АО «БТА Банк» (далее – Банк) имущества ТОО «Айыртау-Алиби», в качестве обеспечения надлежащего исполнения всех действующих и будущих обязательств ТОО «Алиби» перед Банком. 2.О предоставлении согласия Банку на внесудебную реализацию Имущества и на изъятие денег со всех счетов Товарищества (путем прямого дебетования банковского счета; на основании платежных требований-поручений, не требующих акцепта; а также с использованием других способов (процедур), предусмотренных законодательством Республики Казахстан), открытых и обслуживаемых в Банке, а также в банках и иных финансовых организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения Товариществом с ограниченной ответственность «Алиби» всех своих обязательств перед Банком, в том числе по Соглашениям, кроме этого, предоставить право Банку не принимать к исполнению распоряжения (указания) Товарищества или третьего лица (за исключением случаев, предусмотренных законодательством) по изъятию денег с таких счетов. 3.О наделении полномочиями на осуществление всех необходимых действий от имени Товарищества.

«Агрофирма «Жер-Ана» ЖШС 2013 жылғы 28 қыркүйекте сағат 10.00-де кезектен тыс жалпы жиналысты мына мекен-жайда өткізу туралы хабарлайды: Солтүстік Қазақстан обл., Айыртау ауданы, Саумалкөл а., Умышев көшесі, 2. Күн тəртібі: 1. Банк алдындағы «Алиби» ЖШС-ның барлық қолданыстағы жəне болашақтағы міндеттемелерін тиісті орындауды қамтамасыз ету ретінде, «Агрофирма «Жер-Ана» ЖШС мүлкін «БТА Банкі» АҚ-ға (бұдан əрі – Банк) кепілдікке келісім беру туралы. 2. Мүлікті соттан тыс сатуға Банкке келісім беру жəне (банк шотынан тікелей дебеттеу жолымен серіктестіктің барлық шоттарынан ақшаны алуға; төлем талаптары-тапсырмалары негізінде, акцепті талап етпейтін; сондай-ақ басқа тəсілдерді (іс-жосықтарды) пайдалана отырып, Қазақстан Республикасының заңнамасымен қарастырылған), Банкте ашық жəне қызмет көрсетілетін, сондай-ақ банктік операцияларлардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын өзге қаржы ұйымдарында, «Алиби» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Банк алдындағы өзінің барлық міндеттемелерін орындамау немесе тиісті орындамау жағдайында, соның ішінде келісім бойынша, бұдан басқа, серіктестіктің өкімін (нұсқауын) орындауға Банктің құқығын беру немесе осындай шоттардан ақшаны алу бойынша (заңнамада қарастырылған жағдайларды қоспағанда) үшінші тұлғаны. 3. Серіктестік атынан барлық қажетті іс-əрекеттерді жүзеге асыруға өкілеттік беру туралы.

ТОО «Агрофирма «Жер-Ана» сообщает о проведении внеочередного общего собрания 28 сентября 2013 года в 10.00 часов по адресу: Северо-Казахстанская обл., Айыртауский район, с. Саумалколь, ул. Умышева 2. Повестка дня: 1.О предоставлении согласия на залог АО «БТА Банк» (далее – Банк) имущества ТОО «Агрофирма «Жер-Ана», в качестве обеспечения надлежащего исполнения всех действующих и будущих обязательств ТОО «Алиби» перед Банком. 2.О предоставлении согласия Банку на внесудебную реализацию Имущества и на изъятие денег со всех счетов Товарищества (путем прямого дебетования банковского счета; на основании платежных требований-поручений, не требующих акцепта; а также с использованием других способов (процедур), предусмотренных законодательством Республики Казахстан), открытых и обслуживаемых в Банке, а также в банках и иных финансовых организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения Товариществом с ограниченной ответственность «Алиби» всех своих обязательств перед Банком, в том числе по Соглашениям, кроме этого, предоставить право Банку не принимать к исполнению распоряжения (указания) Товарищества или третьего лица (за исключением случаев, предусмотренных законодательством) по изъятию денег с таких счетов. 3.О наделении полномочиями на осуществление всех необходимых действий от имени Товарищества.

«Новосветловка-Алиби» ЖШС 2013 жылғы 28 қыркүйекте сағат 10.00-де жалпы жиналысты мына мекен-жайда өткізу туралы хабарлайды: СҚО, Айыртау ауд., Новосветловка а. Күн тəртібі: 1. Банк алдындағы «Алиби» ЖШС-ның барлық қолданыстағы жəне болашақтағы міндеттемелерін тиісті орындауды қамтамасыз ету ретінде, «Новосветловка-Алиби» ЖШС мүлкін «БТА Банкі» АҚ-ға (бұдан əрі – Банк) кепілдікке келісім беру туралы. 2. Мүлікті соттан тыс сатуға Банкке келісім беру жəне (банк шотынан тікелей дебеттеу жолымен серіктестіктің барлық шоттарынан ақшаны алуға; төлем талаптары-тапсырмалары негізінде, акцепті талап етпейтін; сондай-ақ басқа тəсілдерді (іс-жосықтарды) пайдалана отырып, Қазақстан Республикасының заңнамасымен қарастырылған), Банкте ашық жəне қызмет көрсетілетін, сондай-ақ банктік операцияларлардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын өзге қаржы ұйымдарында, «Алиби» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Банк алдындағы өзінің барлық міндеттемелерін орындамау немесе тиісті орындамау жағдайында, соның ішінде келісім бойынша, бұдан басқа, серіктестіктің өкімін (нұсқауын) орындауға Банктің құқығын беру немесе осындай шоттардан ақшаны алу бойынша (заңнамада қарастырылған жағдайларды қоспағанда) үшінші тұлғаны. 3. Серіктестік атынан барлық қажетті іс-əрекеттерді жүзеге асыруға өкілеттік беру туралы.

«ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫҚ ЖИНАҚ БАНКІ» АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫ (Қазақстан Республикасы, 050008, Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В»)

«ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫҚ БАНКІ» АҚ АКЦИОНЕРЛЕРІ ҮШІН АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасының «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңының 51-бабына сəйкес «Қазақстан Халық Банкі» АҚ (бұдан əрі – Банк) Директорлар кеңесі 2013 жылғы 10 қыркүйекте сағат 11.00-де Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Абай д-лы, 109 «В», жиналыс-залы мекенжайы бойынша «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысы өткізілгендігі туралы хабарлайды. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысының қарастырылған күн тəртібі: 1. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысының күн тəртібін бекіту. 2. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесіне қосымша мүше сайлау жəне оның өкілеттік мерзімін анықтау. Күн тəртібінің мəселелері бойынша мынадай шешімдер қабылданды: 1. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің 2013 жылғы 10 қыркүйектегі кезектен тыс жалпы жиналысының күн тəртібі «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесі анықтаған редакцияда («Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесінің 2013 жылғы 1 тамыздағы сырттай отырысының № 206 хаттамасы) бекітілсін. Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 100 137 270. Банктің жиналыста ұсынылған дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 8 933 598 453. «Жақтаушылар» – 8 933 598 453, «қарсы болғандар» – 0, «қалыс қалғандар» – 0, дауыс беруге қатыспағандар – 0. Шешім жиналыста ұсынылған Банктің дауыс беруші акциялары жалпы санының көпшілік даусымен қабылданды. 2. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесінің құрамына тəуелсіз директор ретінде Дунаев Арман Галиаскаровичті қосымша сайлау. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі Дунаев Арман Галиаскаровичтің өкілеттік мерзімі - сайланған сəттен бастап «Қазақстан Халық Банкі» АҚ акционерлерінің 2011 жылғы 21 сəуірдегі жылдық жалпы жиналысында белгіленген «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесінің əрекет етуші құрамының өкілеттік мерзімі аяқталғанға дейін анықталсын. Банктің дауыс беруші акцияларының жалпы саны – 9 100 137 270. Дауыс беруге қатысып отырған дауыс беруші акциялардың жалпы саны – 8 933 598 453. «Жақтаушылар» – 8 933 598 453, «қарсы болғандар» – 0, «қалыс қалғандар» – 0, дауыс беруге қатыспағандар – 0. Шешім жиналыста қатысып отырған Банктің дауыс беруші акциялары жалпы санының қарапайым көпшілігімен қабылданды. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Директорлар кеңесі ТОО «Новосветловка-Алиби» сообщает о проведении общего собрания 28 сентября 2013 года в 10.00 часов по адресу: СКО, Айыртауский р-он, с. Новосветловка. Повестка дня: 1.О предоставлении согласия на залог АО «БТА Банк» (далее – Банк) имущества ТОО «Новосветловка-Алиби», в качестве обеспечения надлежащего исполнения всех действующих и будущих обязательств ТОО «Алиби» перед Банком. 2.О предоставлении согласия Банку на внесудебную реализацию Имущества и на изъятие денег со всех счетов Товарищества (путем прямого дебетования банковского счета; на основании платежных требований-поручений, не требующих акцепта; а также с использованием других способов (процедур), предусмотренных законодательством Республики Казахстан), открытых и обслуживаемых в Банке, а также в банках и иных финансовых организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения Товариществом с ограниченной ответственность «Алиби» всех своих обязательств перед Банком, в том числе по Соглашениям, кроме этого, предоставить право Банку не принимать к исполнению распоряжения (указания) Товарищества или третьего лица (за исключением случаев, предусмотренных законодательством) по изъятию денег с таких счетов. 3.О наделении полномочиями на осуществление всех необходимых действий от имени Товарищества.

«Кутузовское-Алиби» ЖШС 2013 жылғы 28 қыркүйекте сағат 10.00-де жалпы жиналысты мына мекен-жайда өткізу туралы хабарлайды: СҚО, Айыртау ауд., Каменный Брод а. Күн тəртібі: 1. Банк алдындағы «Алиби» ЖШС-ның барлық қолданыстағы жəне болашақтағы міндеттемелерін тиісті орындауды қамтамасыз ету ретінде, «Кутузовское-Алиби» ЖШС мүлкін «БТА Банкі» АҚ-ға (бұдан əрі – Банк) кепілдікке келісім беру туралы. 2. Мүлікті соттан тыс сатуға Банкке келісім беру жəне (банк шотынан тікелей дебеттеу жолымен серіктестіктің барлық шоттарынан ақшаны алуға; төлем талаптары-тапсырмалары негізінде, акцепті талап етпейтін; сондай-ақ басқа тəсілдерді (іс-жосықтарды) пайдалана отырып, Қазақстан Республикасының заңнамасымен қарастырылған), Банкте ашық жəне қызмет көрсетілетін, сондай-ақ банктік операцияларлардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын өзге қаржы ұйымдарында, «Алиби» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Банк алдындағы өзінің барлық міндеттемелерін орындамау немесе тиісті орындамау жағдайында, соның ішінде келісім бойынша, бұдан басқа, серіктестіктің өкімін (нұсқауын) орындауға Банктің құқығын беру немесе осындай шоттардан ақшаны алу бойынша (заңнамада қарастырылған жағдайларды қоспағанда) үшінші тұлғаны. 3. Серіктестік атынан барлық қажетті іс-əрекеттерді жүзеге асыруға өкілеттік беру туралы.

ТОО «Кутузовское-Алиби» сообщает о проведении общего собрания 28 сентября 2013 года в 10.00 часов по адресу: СКО, Айыртауский р-он, с. Каменный Брод. Повестка дня: 1.О предоставлении согласия на залог АО «БТА Банк» (далее – Банк) имущества ТОО «Кутузовское-Алиби», в качестве обеспечения надлежащего исполнения всех действующих и будущих обязательств ТОО «Алиби» перед Банком. 2.О предоставлении согласия Банку на внесудебную реализацию Имущества и на изъятие денег со всех счетов Товарищества (путем прямого дебетования банковского счета; на основании платежных требований-поручений, не требующих акцепта; а также с использованием других способов (процедур), предусмотренных законодательством Республики Казахстан), открытых и обслуживаемых в Банке, а также в банках и иных финансовых организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения Товариществом с ограниченной ответственность «Алиби» всех своих обязательств перед Банком, в том числе по Соглашениям, кроме этого, предоставить право Банку не принимать к исполнению распоряжения (указания) Товарищества или третьего лица (за исключением случаев, предусмотренных законодательством) по изъятию денег с таких счетов. 3.О наделении полномочиями на осуществление всех необходимых действий от имени Товарищества.

«Ишим-Астык» ЖШС 2013 жылғы 28 қыркүйекте сағат 10.00-де кезектен тыс жалпы жиналысты мына мекен-жайда өткізу туралы хабарлайды: Ақмола обл., Жақсы ауд., Есіл а. Күн тəртібі: 1. Банк алдындағы «Алиби» ЖШС-ның барлық қолданыстағы жəне болашақтағы міндеттемелерін тиісті орындауды қамтамасыз ету ретінде, «Ишим-Астык» ЖШС мүлкін «БТА Банкі» АҚ-ға (бұдан əрі – Банк) кепілдікке келісім беру туралы. 2. Мүлікті соттан тыс сатуға Банкке келісім беру жəне (банк шотынан тікелей дебеттеу жолымен серіктестіктің барлық шоттарынан ақшаны алуға; төлем талаптары-тапсырмалары негізінде, акцепті талап етпейтін; сондай-ақ басқа тəсілдерді (іс-жосықтарды) пайдалана отырып, Қазақстан Республикасының заңнамасымен қарастырылған), Банкте ашық жəне қызмет көрсетілетін, сондай-ақ банктік операцияларлардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын өзге қаржы ұйымдарында, «Алиби» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Банк алдындағы өзінің барлық міндеттемелерін орындамау немесе тиісті орындамау жағдайында, соның ішінде келісім бойынша, бұдан басқа, серіктестіктің өкімін (нұсқауын) орындауға Банктің құқығын беру немесе осындай шоттардан ақшаны алу бойынша (заңнамада қарастырылған жағдайларды қоспағанда) үшінші тұлғаны. 3. Серіктестік атынан барлық қажетті іс-əрекеттерді жүзеге асыруға өкілеттік беру туралы.

ТОО «Ишим-Астык» сообщает о проведении внеочередного общего собрания 28 сентября 2013 года в 10.00 часов по адресу: Акмолинская обл., Жаксынский р-н, с. Ишимское. Повестка дня: 1.О предоставлении согласия на залог АО «БТА Банк» (далее – Банк) имущества ТОО «Ишим-Астык», в качестве обеспечения надлежащего исполнения всех действующих и будущих обязательств ТОО «Алиби» перед Банком. 2.О предоставлении согласия Банку на внесудебную реализацию Имущества и на изъятие денег со всех счетов Товарищества (путем прямого дебетования банковского счета; на основании платежных требований-поручений, не требующих акцепта; а также с использованием других способов (процедур), предусмотренных законодательством Республики Казахстан), открытых и обслуживаемых в Банке, а также в банках и иных финансовых организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения Товариществом с ограниченной ответственность «Алиби» всех своих обязательств перед Банком, в том числе по Соглашениям, кроме этого, предоставить право Банку не принимать к исполнению распоряжения (указания) Товарищества или третьего лица (за исключением случаев, предусмотренных законодательством) по изъятию денег с таких счетов. 3.О наделении полномочиями на осуществление всех необходимых действий от имени Товарищества.

«Асар-Береке» қоғамдық қорының 2012 жылғы мүлікті пайдалану туралы есебі «Асар-Береке» қоғамдық қоры өзінің əрекет етудің алғашқы күнінен-ақ қоғамдық өмірдің түрлі тараптарына қатысты көптеген жобаларды жасаумен жəне жүзеге асырумен айналысты. Қордың 2012 жылғы жұмысының маңызды секторы «ҚРдың шалғайдағы аудандарындағы халықты тексеру» республикалық маңызды жобаны одан əрі алға ілгерілету болып табылады. 2012 жылы қор Қазақстанның тоғыз облысындағы шалғайдағы ауыл халқын медициналық тексеруді жүргізді. Қордың активтері, меншікті капиталы мен міндеттемесі 95 747 462,44 теңгеге тең. Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлігінің Ақпарат жəне мұрағат комитеті Орталық мемлекеттік ғылыми-техникалық құжаттама мұрағатының директоры Гүляйхан Саматқызы Сарсеноваға апасы Райхан Саматқызы ИЛАЖИЕВАНЫҢ мезгілсіз дүние салуына байланысты марқұмның туған-туысқандары мен жақындарына орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


ШАРАЙНА

Дґѕгеленген дїние їйіѕізде Дүйсенбі, 16 қыркүйек

Сейсенбі, 17 қыркүйек

Сəрсенбі, 18 қыркүйек

Бейсенбі, 19 қыркүйек

7.00 8.00 9.40 10.45 11.25

7.00 9.30 9.45

7.00 9.30 9.45

«Таңшолпан». Жаңалықтар. «Ұлжан жəне ұлдары». Телехикая. «Еңбек түбі – береке». «Айтуға оңай...». «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. Жаңалықтар. «Еңбек түбі – береке». «Тарих толқынында». «Заң жəне біз». «Алғашқы махаббат». Телехикая. «Əйел бақыты». Ток-шоу. «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. «Хакім». Жаңалықтар. «Өзекжарды». «Көк тарландары». Телехикая. «Қылмыс пен жаза». «Алғашқы махаббат». Телехикая. Жаңалықтар. «Айтуға оңай…». «Ұлжан жəне ұлдары». Телехикая. «Келін». Телехикая. Жаңалықтар. «Ағайынды Киссель мырзалар». Кино. «Сыр-сұхбат». «Өзекжарды». «Көк тарландары». Телехикая. «Əлі есімде». Аңдатпа, əнұран.

7.00 8.00 9.30 9.45

«Жаңа күн». Таңғы ақпаратты-сазды бағдарлама. Жаңалықтар. «Адамзаттың ұлы жетістіктері». Деректі фильм. Жаңалықтар. «Біз». Ток-шоу. «След». Телесериал. «25-й километр-2». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Хван Чжин И». Телехикая. Кулинарная академия. Халықаралық «Еуразия» кинофестивалі. Жаңалықтар. «Секреты в раю». Кино. «Телефон доверия». Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Сүлеймен сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Жаңа қоғам». «ЭКСПО – 2017». Деректі фильм. «Профессионал». Жаңалықтар. Халықаралық «Еуразия» кинофестивалі. Журналдар. Жаңалықтар.

7.00

12.30 12.45 12.55 13.25 13.55 14.55 15.55 17.00 17.30 17.50 18.10 19.00 19.30 20.30 21.05 21.50 22.35 23.25 00.00 00.20 01.00 02.35 02.50 03.30 7.00 9.00 10.00 11.00 11.50 12.30 13.00 13.10 14.10 14.45 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 19.10 20.00 20.30 21.00 22.10 23.00 01.40 02.0003.00

6.00 7.00 10.00 10.05 11.05 12.05 13.00 14.00 15.00 15.30 16.25 17.25 18.30 18.55 19.00 20.00 21.00 22.00 22.05 23.15 00.15 02.15

«Таңшолпан». Жаңалықтар. «Апта.Kz». «Айтуға оңай...». «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. Жаңалықтар. «Қазақтың қолөнері». «Дауа». «Ақсауыт». «Алғашқы махаббат». Телехикая. «Əйел бақыты». Токшоу. «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. «Менің Қазақстаным». Жаңалықтар. «Өзекжарды». «Көк тарландары». Телехикая. «Заң жəне біз». Тікелей көрсетілім. «Алғашқы махаббат». Телехикая. Жаңалықтар. «Айтуға оңай...». «Ұлжан жəне ұлдары». Телехикая. «Келін». Телехикая. Жаңалықтар. «SPORT.KZ». «Көкпар». Ұлттық ойын. «Көк түтін». Кино. «Өзекжарды». «Көк тарландары». «Кітапхана». «Жаңа күн». Таңғы ақпаратты-сазды бағдарлама. «Жеті күн». «Жеті күн». «Бармысың, бауырым!». «25-й километр-2». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Хван Чжин И». Телесериал. Кулинарная академия. «Халықтық сарапшы». Жаңалықтар. «Секреты в раю». Кино. «Телефон доверия». Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Сүлеймен сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «Бюро расследований». Жаңалықтар. Орталық «Хабар». Футбол. Журналдар. Жаңалықтар.

«Маруся. Возвращение». «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Күт мені». «Ясмин». Телесериал. «Женский доктор-2». Телесериал. «Кеш жарық, Қазақстан!». «Зимнее танго». Кино. Жаңалықтар. «Судебные истории». «Зверобой». Кино. «Давай поженимся». Жаңалықтар. Ауа райы. «Дикий-3». Телесериал. «Вкус граната». Кино. Жаңалықтар. Ауа райы. «Пусть говорят». «Склифосовский-2». Телесериал. «Мать и мачеха». Телесериал. «Маруся. Возвращение».

10.35 10.40 11.25 12.35 12.50 13.10 14.00 14.55 15.55 17.00 17.25 17.30 17.50 18.10 19.00 19.30 20.30 21.05 21.50 22.35 23.20 23.50 01.45 02.15 02.30 03.10 7.00 9.00 9.10 9.40 10.00 10.10 11.00 11.10 11.50 12.30 13.00 13.10 14.20 14.50 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 20.00 20.30 20.50 21.00 23.30 21.50 01.10 01.3003.00

6.00 6.45 7.00 10.00 10.05 10.35 11.05 12.05 13.00 14.00 15.00 15.30 16.25 17.25 18.30 18.55 19.00 20.00 21.00 22.00 22.05 23.15 00.15 02.15

11

www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

«Таңшолпан». Жаңалықтар. «Ұлжан жəне ұлдары». Телехикая. «Еңбек түбі – береке». «Айтуға оңай...». «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. Жаңалықтар «Sport.kz». «Алаң» ток шоуы. «Алғашқы махаббат». Телехикая. «Əйел бақыты». Ток-шоу. «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. «Ұлттық өнім». «Еңбек түбі – береке». Жаңалықтар. «Елорда». «Көк тарландары». Телехикая. «Тарих толқынында». «Алғашқы махаббат». Телехикая. Жаңалықтар. «Айтуға оңай...». «Ұлжан жəне ұлдары». Телехикая. «Келін». Телехикая. Жаңалықтар. «Сергелдеңмен өткен өмір». Кино. «Тарих толқынында». «Елорда». «Көк тарландары». Телехикая. «Өркениет». «Жаңа күн». Таңғы ақпаратты-сазды бағдарлама. Жаңалықтар. «Бюро расследований». «Адамзаттың ұлы жетістіктері». Жаңалықтар. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «След». Телесериал. «25-й километр-2». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Хван Чжин И». Телехикая. Кулинарная академия. Халықаралық «Еуразия» кинофестивалі. Жаңалықтар. «Секреты в раю». Кино. «Телефон доверия». Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Сүлеймен сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. Жаңалықтар. Арнайы «Хабар». «Профессионал». Жаңалықтар. Халықаралық «Еуразия» кинофестивалі. Футбол. Қазақстан – Швеция. Журналдар. Жаңалықтар.

«Понять. Простить». Жаңалықтар. «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Сапа бақылауда». Жаңалықтар. «Ясмин». Телесериал. «Женский доктор-2». Телесериал. «Модный приговор». «Зимнее танго». Телесериал. Жаңалықтар. «Судебные истории». «Зверобой». Кино. «Давай поженимся». Жаңалықтар. Ауа райы. «Дикий-3». Телесериал. «Вкус граната». Кино. Жаңалықтар. Ауа райы. «Пусть говорят». «Склифосовский-2». Телесериал. «Мать и мачеха». Телесериал. «Маруся. Возвращение».

10.30 10.35 11.20 12.30 12.45 12.55 13.25 13.55 14.55 15.55 17.00 17.30 17.50 18.10 19.05 19.30 20.30 21.05 21.50 22.35 23.20 23.50 01.25 01.55 02.10 02.50 03.20 7.00 9.00 09.35 10.00 10.10 11.10 11.50 12.30 13.00 13.10 14.20 14.50 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 20.00 20.30 20.40 20.50 21.00 23.30 01.10 01.3003.00

6.00 6.45 7.00 10.00 10.05 10.35 11.05 12.05 13.00 14.00 15.00 15.30 16.25 17.25 18.30 18.55 19.00 20.00 21.00 22.00 22.05 23.15 01.15 02.15

«Понять. Простить». Жаңалықтар. «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Сапа бақылауда». Жаңалықтар. «Ясмин». Телесериал. «Женский доктор-2». Телесериал. «Модный приговор». «Зимнее танго». Телесериал. Жаңалықтар. «Судебные истории». «Зверобой». Телесериал. «Давай поженимся». Жаңалықтар. Ауа райы. «Дикий-3». Телесериал. «Вкус граната». Кино. Жаңалықтар. Ауа райы. «Пусть говорят». «Склифосовский-2». Телесериал. «Вангелия». Телесериал. «Маруся. Возвращение».

10.30 10.35 11.20 12.30 12.45 13.05 13.45 13.32 13.55 14.55 15.55 17.00 17.30 17.50 18.10 19.05 19.30 20.30 21.05 21.50 22.35 23.20 23.50 01.20 01.35 01.50 02.30 03.00

9.00 9.10 9.20 9.30 10.00 10.10 11.10 11.50 12.30 13.00 13.10 14.20 14.50 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 20.00 20.30 20.50 21.00 23.30 01.10 01.3003.00

6.00 6.45 7.00 10.00 10.05 10.35 11.05 12.05 13.00 14.00 15.00 15.30 16.25 17.25 18.30 18.55 19.00 20.00 21.00 22.00 22.05 23.15 00.15 02.15

Жұма, 20 қыркүйек

«Таңшолпан». Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Ұлжан жəне ұлдары». Телехикая. «Еңбек түбі – береке». «Айтуға оңай...». «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. Жаңалықтар. «Агробизнес». «Ас мəзірі». «Еңбек түбі – береке». «Ұлттық өнім». «Алғашқы махаббат». Телехикая. «Əйел бақыты». «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. «Мың түрлі мамандық». Жаңалықтар. «Қылмыс пен жаза». «Көк тарландары». Телехикая. «Жаңа Қазақстан-2050». «Алғашқы махаббат». Телехикая. Жаңалықтар. «Айтуға оңай». «Ұлжан жəне ұлдары». Телехикая. «Келін». Телехикая. Жаңалықтар. «Жебеуші періштелер». Кино. «Жаңа Қазақстан-2050». «Өзекжарды». «Көк тарландары». Телехикая. «Қылқалам». Аңдатпа. Əнұран.

7.00 9.30 9.45

«Жаңа күн». Таңғы ақпаратты-сазды бағдарлама. Жаңалықтар. «Жаңа қоғам». Телехикая. «ЭКСПО – 2017». Деректі фильм. «Адамзаттың ұлы жетістіктері». Деректі фильм. Жаңалықтар «Біз». Ток-шоу. «След». Телесериал. «25-й километр-2». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Хван Чжин И». Телехикая. Кулинарная академия. Халықаралық «Еуразия» кинофестивалі. Жаңалықтар. «Секреты в раю». Кино. «Телефон доверия». Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Сүлеймен сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. Жаңалықтар. Арнайы «Хабар». «Профессионал». Жаңалықтар. Халықаралық «Еуразия» кинофестивалі. Журналдар. Жаңалықтар.

9.00 9.10 9.35

«Понять. Простить». Жаңалықтар. «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Сапа бақылауда». Жаңалықтар. «Ясмин». Телесериал. «Женский доктор-2». Телесериал. «Модный приговор». «Зимнее танго». Телесериал. Жаңалықтар. «Судебные истории». «Зверобой». Телесериал. «Давай поженимся». Жаңалықтар. Ауа райы. «Дикий-3». Телесериал. «Вкус граната». Телесериал. Жаңалықтар. Ауа райы. «Пусь говорят». «Склифосовский-2». Телесериал. «Вангелия». Телесериал. «Маруся. Возвращение».

10.30 10.35 11.20 12.30 12.45 13.20 13.50 14.55 15.55 17.00 17.30 17.50 18.10 18.35 19.00 19.30 20.30 21.05 21.50 22.55 23.40 00.10 00.40 02.25 02.30 02.45 03.10 03.25 7.00

10.00 10.15 11.10 11.50 12.30 13.00 13.10 14.20 14.50 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 20.00 20.30 20.40 20.50 21.00 23.30 01.10 01.3003.00

Сенбі, 21 қыркүйек

«Таңшолпан». Жаңалықтар. «Ұлжан жəне ұлдары». Телехикая. «Еңбек түбі – береке». «Айтуға оңай...» «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. Жаңалықтар. «Менің Қазақстаным!». «Жарқын бейне». «Алғашқы махаббат». Телехикая. «Əйел бақыты». «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. «Жан жылуы». Жаңалықтар. «Өзекжарды». «Жаңа Қазақстан-2050». «Парламент». «Иман айнасы». «Алғашқы махаббат». Телехикая. Жаңалықтар. «Айтуға оңай...». «Ұлттық шоу». «Келін». Телехикая. «Сіз не дейсіз?». Жаңалықтар. «Билли Батгейт». Кино. «Парламент». «Иман айнасы». «Өзекжарды». «Өзекжарды». Аңдатпа, əнұран.

7.00

«Жаңа күн». Таңғы ақпаратты-сазды бағдарлама. Жаңалықтар. Арнайы хабар. «Адамзаттың ұлы жетістіктері». Деректі фильм. Жаңалықтар. «Біз». Ток-шоу. «След». Телесериал. «25-й километр-2». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Хван Чжин И». Телехикая. Кулинарная академия. Халықаралық «Еуразия» кинофестивалі. Жаңалықтар. «Секреты в раю». Телесериал. «Телефон доверия». Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Сүлеймен сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Вектор развития». «ЭКСПО-2017». Деректі фильм. «Профессионал». Жаңалықтар. Халықаралық «Еуразия» кинофестивалі. Журналдар. Жаңалықтар.

8.35

8.10 8.40 9.35 10.00 10.30 11.00 12.05 12.50 13.15 13.35 14.05 15.00 15.10 15.20 16.25 17.00 17.30 17.50 19.40 20.05 20.30 21.05 23.35 00.10 00.35 02.45 03.10 03.40 04.10 7.00

9.55 10.00 10.10 10.25 10.50 11.00 11.10 11.40 12.00 12.15 12.30 13.00 13.10 13.20 15.00 15.10 17.00 17.15 18.00 18.15 20.00 20.30 21.00 21.30 22.15 01.1003.05

6.00 6.00 6.45 7.00 10.00 10.05 10.35 11.00 13.00 14.00 15.00 15.30 17.25 18.30 18.55 19.00 20.00 21.00 22.00 22.05 23.10 01.10 02.35

«Понять. Простить». Жаңалықтар. «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Сапа бақылауда». Жаңалықтар. «Женщина, не склонная к авантюрам». Кино. «Модный приговор». «Жить здорово». Жаңалықтар. «Парадиз». Кино. «Күт мені». Жаңалықтар. Ауа райы. «Дикий-3». Телесериал. «Вкус граната». Телесериал. Жаңалықтар. Ауа райы. «Поле чудес». «Сибиряк».Кино. «Би-2». Концерт. «Маруся. Возвращение».

Əлем жаѕалыќтары

8.15 8.45 9.00 9.10 9.50 11.45 12.15 12.20 13.10 13.40 15.05 19.20 21.00 22.00 22.05 23.10 01.05 02.00 02.30

Қазақстан эстрада жұлдыздарының қатысуымен концерт. Мультхикая. «Еріншектер елі». Мультхикая. «Агробизнес». «Дауа». «Ас мəзірі». «Ұлттық шоу». «Телқоңыр». «Жиһанкез». «Ұлттық өнім». «Мың түрлі мамандық». «Білгірлер отауы». Мультхикая. «Еңбек түбі – береке». «Айналайын». «Тарих толқынында». «Келбет». Жаңалықтар. «Келін». Телехикая. «Жан жылуы». «Арнайы репортаж». Жаңалықтар. «Өнер қырандары». Пародия кеші. Жаңалықтар. «Жайдарман». «Күз аңыздары». Кино. «Арнайы репортаж». «Жиһанкез». «Ғасырлар пернесі». Аңдатпа, əнұран. «Махаббат мерейі». Телехикая. «Он саусағынан өнер тамған Мария». Балалар уақыты. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Халықтық сарапшы». «Ұлт саулығы». Халықаралық «Еуразия» кинофестивалі. Жаңалықтар. «Ас мəзірі». «Азық-түлік мəселесі». «Халықтық сарапшы». «Наследие Земли». «Контуры на карте». Жаңалықтар. Халықаралық «Еуразия» кинофестивалі. «Не могу сказать прощай». Кино. Жаңалықтар. Қазақстанның Австриядағы мəдени күндері. Жаңалықтар. «Бармысың, бауырым?». Жаңалықтар. «Сүлеймен сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Менің жерім. Өлкетану». Тарихи журнал. Жаңалықтар. «Битва умов». Телевикторина. «Месть». Кино. «Жүрейік жүрек ауыртпай». Спектакль.

«Маруся. Возвращение». Жаңалықтар. «Смешарики. Новые приключения». Жаңалықтар. «Татым». «Танцуй». Кино. «Фабрика грез». Ауа райы. «Ду қол шоколад». «Ералаш». «Клуб веселых и находчивых». «Сила сердца». Кино. «Минута славы. Дорога на олимп». Жаңалықтар. Ауа райы. «Успеть до полуночи». «Бүгін кешкісін». «Комиссар Монтальбано». Кино. «Понять. Простить». «Маруся. Возвращение».

Жексенбі, 22 қыркүйек 7.00

Қазақстан эстрада жұлдыздарының қатысуымен концерт. «Жиһанкез». «Еріншектер елі». Мультхикая. «Айгөлек». «Сыр-сұхбат». «Ақсауыт». «Сіз не дейсіз?» «Елорда». «Елім менің». «Толағай». Мультфильм. «Айналайын». «Ұлт мақтаныштары». «Жайдарман». «Мəлім де беймəлім Қазақстан». «Келін». Телехикая. «Сағындырған əндерай!». «Апта.Kz». «Жайдарман». Астана қаласы əкімінің кубогі-2013. «Алаң». Ток-шоу. «Көкпар». «Қош бол, Гүлсары!». Кино. «Телқоңыр». «Сіз не дейсіз?». Аңдатпа, əнұран.

8.10 8.35 9.30 11.05 11.35 12.05 12.40 13.00 14.05 14.55 15.20 16.30 16.55 17.20 17.50 19.40 20.30 21.35 23.10 23.55 00.35 02.20 03.00 03.45 7.00 7.50 8.20 8.40 9.10 9.55

13.00 13.45 14.00 15.30 16.30 18.20

18.40 20.00 21.00 22.00 00.00 01.3003.20

6.00 7.45 8.10 8.45 9.00 9.10 10.10 10.55 11.55 12.00 12.30 13.05 14.00 15.55 18.00 19.05 21.00 22.00 23.45 02.00 02.30

«Махаббат мерейі». Телехикая. «Əскери іс». «Ас арқауы». «Айбын». «Кішкентай өрт сөндіргіш Финли». Балалар уақыты. «Белоснежка и месть гномов». «Речной патруль». Мультфильмдер. «Битва умов». Телевикторина. «Наследие Земли». «Күлкі кеші». Бауыржан Ибрагимов. «ТВ Бинго». «Жалдамалы күйеу жігіт». Кино. «Футболмен тыныстаған бір ғасыр». Қазақ футболына 100 жыл. «Сол бір кеш...». «Жеті күн». «Жеті күн». «Мой грешный ангел». Кино. «Код доступа». «София». Кино. «Бейімделу». Кино.

«Маруся. Возвращение». Жаңалықтар. «Сайра, сүйікті сырнай!». «Смешарики. Пин-код». Жаңалықтар. «Денсаулық». «Қазлото». Тікелей көрсетілім. «Шипы белых роз». Ауа райы. «Сваты у плиты». «Угадай, мелодию». «Без тормозов». «Как приручить дракона». Кино. «Жила-была любовь». Кино. «Кеш жарық, Қазақстан!». «Ледниковый период». Кино. «Аналитика». «Ледниковый период». Кино. «Любовь с препятствиями». Кино. «Понять. Простить». «Маруся. Возвращение».

14-18 қыркүйекте Қытайдың Шыңжаң-Ұйғыр автономиялы ауданы Гансу провинциясының Ақсай ауданында қазақ күресінен Азия чемпионаты өтеді. Оған жиырмаға жуық елдің құрамалары қатысады деп күтілуде. Жақында біз осы байрақты бəсекеге байланысты Дүниежүзі қазақ күресі федерациясының президенті, «Қажымұқан Мұңайтпасұлы атындағы олимпиада резервінің республикалық мамандандырылған мектеп-интернат колледжі» РММ директоры, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, профессор Серік ТӨКИЕВПЕН кездесіп, əңгімелескен едік. жылға жарыстардан шеттеттік. Сондықтан ол Азия, əлем чемпионатына қатыса алмайды. Бұл «Қазақстан барысы» турнирінде балуандарымыздың істеген əрекетіне байланысты жасалды. Үш төреші де келесі жылы «Қазақстан барысына» төрелік етпейді. Бұл, біздіңше, дұрыс шешім болды деп ойлаймын. Енді күреске өзгерістер енгіземіз. Сол ережелерге байланысты балуандарымыз күреседі. – Жақында ХОК күрес түрлерін Олимпиада бағдарламасына қалдырғанын білеміз. Бұл біздің грек-рим, еркін күрестеріне ғана емес, қазақ күресі үшін де үлкен қуаныш. Осыған байланысты пікіріңізді айтсаңыз. – Бұл оқиға, спорттың ішінде жүргеннен кейін, бізге үлкен қуаныш деп айтуға болады. ХОК Олимпиада бағдарламасынан күрес түрлерін қызықсыз болып бара жатқаннан кейін алып тастағысы келгенін білеміз. Енді күрестің ережелері өзгереді деп ойлаймыз. Жалпы, күрес түрлерінің Олимпия ойындарында қалғаны өте маңызды. Бұл біздің қазақ күресіне де байланысты. Өйткені, болашақта біз төл күресімізді алдымен Азия ойындарына, одан кейін Олимпиада бағдарламасына енгізуді мақсат етіп отырмыз. Біздің күрес əлемдегі ең таза жəне қызықты да тартысты күрес. Біздің күресте партер деген жоқ. Сосын оның ережелері мен тəсілдері кез келген балуанға ыңғайлы. Сондықтан біз болашақта төл күресімізді дамытуға одан əрі жұмыс істей беретін

Ресей президенті Владимир Путин Американың «Нью-Йорк таймс» газетіне берген сұхбатында АҚШ-тың Сирияға соққы беруі үлкен қатерлерге алып келуі ықтимал екенін ескертті. АҚШ-тың Сирияға ықтимал соққысы қазіргіден де көп кінəсіз құрбандықтарға алып келеді. Ал бұл жайт Сирияның шекарасынан да шығып кетуі ықтимал, деді В.Путин. Оның айтуынша, Сирияда уландырушы газ қолданылғанына еш күмəн жоқ. Бірақ газды Батыс елдерінің əскери интервенциясын арандату үшін бүлікшілер қолданған деп те ой түюге болады. Ресей басшысы сондай-ақ, АҚШ президенті Барак Обаманың Сириядағы ахуалды бейбіт тəсілмен шешу жолын қарастыруға ұмтылысын қуаттайтынын білдірді.

Тїркиядаєы ќарсылыќ жалєасуда Түркияда адамдар үкіметке қарсы ұрандатып тағы да көшеге шықты. Бұған Антакьедегі оппозиция шеруіне қатысушылардың бірі Ахмет Атаканың қазасы себеп болды. Наразылық білдірушілер оның өліміне құқық қорғау органдарын айыптап отыр. Ал полиция болса, А.Атака үйдің төбесінен өзі құлап кетті дегенді көлденең тартады. Кейбір акциялар полициямен қақтығыспен аяқталған. Измирде, Антакьеде жəне Хатаеде тəртіп сақшылары демонстранттарға қарсы көзден жас ағызатын газ бен суатқыш қолданған.

Иммигранттар саны алаѕдатады БҰҰ жариялаған деректерге сəйкес, əлемде иммигранттар саны өсе түскен. Осы жылдың статистикасына сүйенсек, өз елдерінен шеткері жерлерде 232 млн. адам (планетадағы əрбір 30-шы адам деген сөз) өмір сүріп жатыр екен. Бұл көрсеткіш ХХІ ғасырдың басындағы мəліметтердің үштен біріндей көп. Көптеген иммигранттарды еңбекке қабілетті жастағылар құрайды. Ал өз елдерін тастап кеткендердің басым бөлігі пайызға шаққанда Солтүстік Азиядан шыққандардың үлесінде. Ал иммигранттардың басым ұмтылатын жерлері Еуропа, содан кейін дамыған Азия елдері көрінеді.

Ќысќа ќайырып айтќанда:  АҚШ экономикасы 2007-2009 жылдардағы қаржы дағдарысы салдарынан 14 трлн. доллар жоғалтқан. Мұны Далластағы федералды резерв банкінің сарапшылары жария етті.  Нигерия армиясы əуе рейді нəтижесінде радикалды «Боко харам» ислам тобы орналасқан екі базаны жойса, 10 содыр қаза тапқан. Тамыз айында ғана исламшылар тарапынан жасалған шабуылдардан 160-тан астам адам көз жұмса керек.  Ирак астанасы Бағдад қаласындағы шиит мешіті жанында жасалған жарылыс салдарынан 15 адам опат болған. Жыл басынан бері Иракта лаңкестіктерден шамамен 5 мың адам көз жұмыпты.  Құрама Штаттар Сирия оппозициясына қару-жарақтың кейбір түрлерін беруді бастаған. Бұл туралы Сирияның оппозициялық жəне революциялық күштері ұлттық коалициясының өкілі Халид Салех жария етті.  Мексиканың шығысында сел тасқынынан кем дегенде сегіз адам қазаға ұшыраған. Веракрус штатындағы Коскоматепек муниципалды аумағына қарасты Текоа деревнясында селден құтқару жұмыстары жалғасуда.  Жапонияның Toyota Motor компаниясы АҚШ пен Канададан 850,5 мыңнан астам Toyota RAV4 жəне Lexus HS 250h маркалы көліктерді қайтарып алуда. Оған көліктердегі ақау себеп болған көрінеді. Бүгінге дейін көлік иелерінен 130-дан астам шағым түсіпті.

Каталония дербестікті ќалайды Ұйымдастырушылардың деректеріне қарағанда, кеше 400-ден астам адам Испанияның солтүстік-шығысындағы Каталония автономиялық облысының 86 елді мекенінде солтүстіктен оңтүстікке қарай қол ұстаса созылып тұрған. Бұл акцияны Каталония күні мерекесіне орай осы автономияның егемендігін жақтайтындар ұйымдастырған. Оны өткізу үшін бірнеше сағат бойы Францияға апаратын магистральді шоссе мен Каталонияның орталығы Барселона қаласы мен басқа да қалалардың көптеген даңғылдары жабылған. Шара жергілікті үкімет тарапынан қолдау тапқан.

Ќазаќ спортыныѕ ўстаханасы

– Серік Адамұлы, биылғы Азия чемпионаты Қытайда өтеді екен. Осы додаға дайындықтарыңыз қалай? – Бұл – саны жағынан 9-шы Азия чемпионаты. Оған 20-ға жуық елдің балуандары қатысады. Биылғы чемпионатты Қытай өз мойнына алды. Оған өздері де жақсылап дайындалып жатыр екен. Мəселен, командалардың тамақтануын, жатын орындарын бəрін-бəрін өздері көтеретіндерін айтты. Қазір Қытайда қазақ күресіне зор мəн беріліп жатыр. Биыл өздері де федерация ашып алды. Ал Азия чемпионатына үш команданы шығарайын деп отыр. Сонымен бірге, осы жылдың қараша айында Германияда қазақ күресінен əлем чемпионатын өткізу жоспарлануда. Ол 11-15 қараша күндері Мюнхеннен 80 шақырым жердегі Ален деген қалада өтеді. Бұл бəсекеде 17-18 жастағы жəне ересек балуандар күш сынасады. Одан кейін Алматыда не Таразда Əлем кубогын өткізуді жоспарлап отырмыз. Жыл соңында Астанада Абылай ханның 300 жылдығына байланысты үлкен халықаралық турнирді өткізу жоспарда бар. – Бұл жарыстарға Бейбіт Ыстыбаев пен басқа да балуандар қатыса ма? – Бейбіт Ыстыбаев қатыса алмайды. Ал басқа балуандар іріктеуден өтсе, əрине, қатысады. Жақында біз Бейбіт Ыстыбаев пен Ержан Шынкеевке жəне үш төрешіге шара қолдандық. Федерация отырысында Ержан Шынкеевті 2 жылға, Бейбіт Ыстыбаевты 1

Соќќыныѕ салдары туралы ескертті

Ўстаздар жаѕа реформаєа наразы

боламыз. Қазіргі кезде қазақ күресінен 40қа жуық елде федерация жұмыс істейді. Бұған дейін тұңғыш рет Оңтүстік Африка Республикасы мен Бразилияда əлем чемпионатын өткіздік. Бұл да бұрын-соңды болмаған жағдай. Ал жалпы, күресіміздің Олимпиада бағдарламасына енуі үшін төрт құрлықта 64 федерация ашуымыз керек. Осыған байланысты мен қазақ күресін шетелде насихаттап, бүкіл əлемде дамытамыз десек, «Самұрық-Қазына» қорының қолдауы керек. Əрине, «Самұрық-Қазына» қоры «Қазақстан барысын» өткізуге қолдау көрсетіп жатқанын білеміз. Дегенмен, қазақ күресін бүкіл əлемге таратып, оны дамыту, бұл тіптен бөлек əңгіме. Қазір біз өз күшімізбен төрешілер мен балуандарды шетелге шығарып, олардың дайындалуына, жарыстарға қатысуына жағдай жасап жатырмыз. Бұл, шынын айтсақ, 5-6 адам мен федерацияның жасап жатқан жұмысы. Ал егер «Самұрық-Қазына» біздің федерацияға қаржылай қолдау көрсетіп отырса, біз күресімізді 150 елге дейін таратып, барлық

елдерде федерациялар ашып, 2016 жылы бірінші болып Олимпиада бағдарламасына өтініш беретін едік. – Сіз басқаратын оқу ордасы қазақ спортының ұстаханасы екенін білеміз. Биылғы оқу жылы сіздер үшін қалай басталды? – Биылғы оқу жылына балаларды қабылдау 22 қыркүйек күні өтеді. Сол күні емтихан қабылдаймыз. 2013-2014 оқу жылына мектептің жалпы құрамы 360 оқушы. Оқушылар мен студенттер құрамы 14 облыс пен Астана, Алматы қалаларын қамтиды. Мектеп-интернатта оқу-жаттығу үдерісі спорттың 17 түрі бойынша күніне екі мəрте жүргізіледі. Мектеп-интернатта 51 жаттықтырушы-оқытушы қызмет атқарады. Оның 11- і «ҚР еңбек сіңірген жаттықтырушылары»; 30 жаттықтырушы «Біліктілігі жоғары деңгейдегі жоғары санатты жаттықтырушылары» болып саналады. Əңгімелескен Дастан КЕНЖАЛИН, «Егемен Қазақстан».

Мыңдаған мұғалім Мехикодағы көлік қозғалысын тоқтатып тастаған. Олар бұрнағы күні Мексика президенті Энрике Пенья Ньето мақұлдаған жаңа білім беру реформасына наразылықтарын осылайша білдірген. Наразылық акциясына қатысушылар Мехико əуежайына апаратын жолды жаппақ болған кезде мəселеге полиция араласып, осының салдарынан демонстранттар мен құқық қорғау органдары өкілдері арасында қақтығыс орын алған. Мексикадағы мұғалімдер кəсіподағы жұмыс вакансияларын бөлуді бақылауда ұстайтын жемқорлыққа белшесінен батқан ұйым болып саналады. Жаңа заңда оларға қатысты нақты ештеңе қарастырылмапты.

Топан судыѕ ќатері кїшті Топан су Амурдағы Комсомольскінің стратегиялық маңызды кəсіпорындарына қатер төндіріп отыр. Қаладан 3 мыңға жуық адам қауіпсіз жерлерге көшірілген. Бір тəулік ішінде Амур өзеніндегі су деңгейі тағы 8 сантиметрге көтеріліп, 910 сантиметрлік белгіге жеткен. Осындағы кеме жасау зауытында əскери корабльдер мен сүңгуір қайықтар жасалады жəне жөнделеді. «Топан су зауытқа тым жақындап кетпеуі үшін дамба биіктігі күн сайын ұлғайтыла түсіп келеді. Суды кері сорып алу үдерісі тəулік бойы жүргізілуде. Егер еш шара қабылданбаса, зауыт əлдеқашан су астында қалар еді», дейді Амур кеме құрылысы зауытының техникалық директоры Сергей Большедворский. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


12

www.egemen.kz www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

● Дода

Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Ќўрлыќтыќ кґкпар: екінші кїн техникасы мен шеберлігін меңгеруге жастарымыздың қызығушылығын ояту аса маңызды болып отыр. Осы орайда елімізде халықаралық, республикалық жарыстарды ұйымдастырып келе жатқан Ұлттық спорт түрлері қауымдастығының жұмысы мен қызметін ерекше атап өткеніміз жөн. Ұлттық спорт түрлерінен мұндай халықаралық жарыстар өткізудің

Кеше Астана маңындағы «Қазанат» атшабарында көкпардан өтіп жатқан Азия чемпионаты одан əрі жалғасты. Дастан КЕНЖАЛИН, «Егемен Қазақстан».

Осы күні апта басынан бергі елорданың түнерген аспаны ашылып, халық көкпар тартқан

жігіттердің өнерін тамашалауға көп жиналды. Қазіргі таңда осы ұлттық ойынымызды халық арасында кеңінен насихаттау, саламатты өмір салтын қалыптастыру жəне ойынның

● Айтайын дегенім...

● Зерде

Ўлттыќ ойынымыз мектепте де насихатталса

Кенесарыныѕ бас сїйегі туралы іздестіруді жалєастыруєа тиісті ведомстволарєа тапсырма берілді Ресейдің Санкт-Петербург қаласында сақтаулы тұр деп есептеліп жүрген қазақтың соңғы ханы Кенесарының бас сүйегіне қатысты мəселе қайта көтерілді. Бұл Премьер-Министр Серік Ахметовтің депутаттар сауалына қайтарған жауабы арқылы белгілі болып отыр. Оған оралуға мынадай жағдай себеп болған. Үстіміздегі жылғы 21 маусымда «Ақ жол» ҚДП парламенттік фракциясы Премьер-Министрдің атына депутаттық сауал жолдап, онда Үкімет тарапынан арнайы қаржы бөлініп, Кенесарының бас сүйегін Ресейден алып келудің жайы алға тартылған еді. Фракция мүшелері өз жолдауларында сондай-ақ белгілі тарихшылар мен жазушылардан істі атқаратын жұмыс тобы жасақталуы керектігін жеткізіпті. Күні кеше осыған орай Үкімет басшысы өзінің нақты жауабын берді. Премьер-Министрдің жауабында: «Аталған мəселе елімізде жүзеге асырылған «Мəдени мұра» мемлекеттік бағдарламасының жəне бұдан тыс ғылыми зерттеулер шеңберінде өзекті жоба ретінде зерделенгені белгілі. Мəдениет жəне ақпарат, Білім жəне ғылым министрліктері, Астана қаласының əкімдігі жүзеге асырған экспедициялар, ресми сұрау жолдау сияқты шаралардың нəтижесінде Кенесары ханның бас сүйегінің Ресейдің тиісті мекемелерінің экспонаттары қатарында тіркелмегені туралы мəліметтер алынды», – делінген. Сонымен қатар, Серік Ахметов жұмыс тобын құрудан бұрын алдыңғы кезекте бас сүйектің орналасқан орнын анықтау бойынша ғылыми зерделеу жұмыстарын жаңғырту жөн екендігін жеткізіпті. Өз жауабында Серік Нығметұлы тиісті ведомстволарға ұлттық тарихты зерделеу шараларының шеңберінде ұсынысқа қолдау көрсету туралы тапсырма берілгенін хабарлады. Расында да дəл қазір Кенесарының бас сүйегінің нақты қай да жатқанын ешкім білмейді. Əзірге ол Эрмитажда немесе Кунсткамерада тұр деген екі түрлі болжам бар. Демек, ендігі бірінші міндет осы түйінді тарқатып алу болмақ. Мұрат АЙТҚОЖА.

● Назар аударыңыз: конкурс!

«Серпер» сыйлыєы Қазақстан Жастар одағы «Серпер» жастар сыйлығына үміткерлер байқауын жариялайды. Шығармашылық еңбектер 2013 жылдың 10 қазанына дейін төмендегі мекенжай бойынша қабылданады: 050008, Алматы қаласы, Абай даңғылы, 68/74, 316-офис, Қазақстан Жастар одағы. Қосымша мəліметтерді мына телефондар арқылы алуға болады: 8 (727) 375-77-55. Факс: 8 (727) 375-88-18. E-mail: kzho2050@gmail.com

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Байқасаңыздар, соңғы кездері еліміз ұлттық спортқа ерекше көңіл бөліп, ден қойып келеді. Ұлттық ойындарымыз өңіріміздің барлық саласында көрініс тауып отыр десек, қателеспейтініміз анық. Бұқаралық ақпарат құралдарын ақтарып отырсаңыз да, телеарнаны қоссаңыз да ұлттық ойындарымыздың насихатталып жатқанын оқисың, көресің, естисің. Мəселен, «Қазақстан» ұлттық телеарнасынан жиі көр сетілетін көкпардың өзі делебеңді қоздырып, айызыңды қандырады. Сондай-ақ, осы телеарнадан көрсетілген «Қазақстанды таныту» телевизиялық жобасы да ұлттық ойындарымыздың бірі – асықты да жақсы таныта алды. Бұдан өзге журналистер, түрлі сала қызметкерлері арасында ұлттық ойындардан өтіп тұратын сайыстар да елімізде ұлттық ойындарымыздың кеңінен танылып келе жатқанын айғақтайды. Алайда, бұл үрдіс мектеп оқушылары арасында кеңінен жайылмай келеді. Сондықтан да, біз ұлттық ойынды мектепте тəжірибе жүзінде жасап көруді жөн деп білдік. Қарағанды қаласының №101 мектеп-лицейінің бірінші сынып оқушылары арасында «Көңілді мəре» жарысын таза ұлттық ойындар негізінде өткіздік. Жалпы, «Көңілді мəре» – əр меткептің өткізетін ойыны. Алайда, көбісінде ұлттық нышан байқалмайды. Біз осы қағиданы бұзып, бұл ойынды ұлттық арнаға бұрдық. Мектебімізде өткен «Көңілді

мəреге» бірнеше ұлттық ойындарды қостық. Атап айтсақ, «Бəйге», «Теңге ілу», «Қол күресі», «Арқан тартыс», «Асық ату» секілді ұлттық ойындар сайысымызда көрініс тапты. Ойын барысында қатысушылардың бойынан ерекше сезім байқадық. Мұның бəрі ұлттық ойынның қазақ жанына етене жақын болғанынан деп білдік. Ұлттық ойындар – саламатты өмір салтын мұрат тұтқан арманшыл, елі мен жерінің қамын ойлайтын, ұлтқа тəн барлық қасиетті қадір тұтатын, дара тұлға – жаңа адамды тəрбиелеп шығарудың маңызды құралы. Сабақ барысында немесе сабақтан тыс кезде баланы ұлттық ойын арқылы өмірге тəрбиелеу үздіксіз үдерістің жалғасы болуы тиіс. Мектеп оқушыларына дене

● Қылмыс пен жаза күшін, қозғалыс дағдыларын дамытуға байланысты ұлттық ойын түрлері физиологиялық, психологиялық тұрғыдан қазіргі заман талабына сай ары қарай дамытуды қажет етеді. Мектепте оқушыларға ұлттық ойындардың құндылығын насихаттаумен қатар, оларды қолданудың озық тəжірибелерін жинақтау жəне дамыту керек. Жалпы, ұлттық ойындар – атабабамыздан бізге жеткен мұра сияқты өткен күн мен бүгінгіні байланыстыратын баға жетпес байлығымыз, асыл қазынамыз, өнеріміз. Сондықтан оны үйренудің, күнделікті өмірде пайдаланудың пайдасы орасан зор. Ойын баланың алдынан өмірдің есігін ашып, оның шығар машылық қабілетін оятып, бүкіл өмірімен жалғаса береді. Ойын сан ғасырлар өтсе де адамзат баласына ақыл-ой жетекшісі, денсаулық кепілі, өмір тынысы болып қала береді. Баяғыда ауылда оқығанда үзіліс сайын ұлдар мектептің көзден таса жеріне шығып алып, мұғалімдердің көзіне түспей жердің апай-топайын шығарып асық ойнап жататын. Мұғалімдер байқап қалатын болса, «асық ойнаған азар»деп шырылдатып тұрып асығын тартып алушы еді. Қазір өзім мұғалім болғандықтан, сол кездегі ұстаздардың бұл əрекеті дұрыс болмапты-ау деп ойлаймын. Қазіргінің баласы қоңырауға шыға сала асық емес, ұялы телефонымен ойнап отыратын болды. Ендеше, бүгінде мектеп оқушыларының арасында да ұлттық ойындарымызды кеңінен насихаттайтын бағдарлама керек деп есептеймін. Динара СƏКЕНОВА, Қарағанды қаласындағы №101 мектеп-лицейінің мұғалімі.

Жалаулы жарыстар БОКС. Үстіміздегі жылғы қазан айында Алматыда ересектер арасында өтетін əлемдік бəсекеге қатысатын елдердің тізімі белгілі болды. Халықаралық əуесқой бокс қауымдастығының хабарлауынша, 14-26 қазан күндерi өтетін чемпионатқа 118 елден шамамен 600 боксшы қатысады. Жаһандық жарыс Алматы қаласында Балуан Шолақ атындағы Спорт сарайында өтеді. ВЕЛОСПОРТ. Астанада Қазақстан чемпионаты өтуде. Биыл чемпионатқа Қазақстанның барлық өңірлері мен Астана жəне Алматы қалаларының командалары қатысуда. Онда жалпы саны 100-ден астам спортшы жарысуда. Жарыс күн сайын сағат 15.00-де, ал 14 қыркүйекте сағат 10.00де басталады. Марапаттау рəсімі жəне жарыстың жабылу салтанаты сағат 13.00-де өтеді. Чемпионат «Сарыарқа» республикалық велотрегінде өтіп жатыр. ХОККЕЙ. Астана қаласының «Барыс» хоккей

басты мақсаты – қазақтың бай рухани мұрасын жаңғырту жəне насихаттау. Кеше Азия чемпионатының екінші күні де қызықты жəне тартысты өтті. Сары құрлық бəсекесінің фавориттері – Қазақстан мен Қырғызстан құрамалары көпшілік күткендей, кезекті ойындарында жеңіске жетті. Қазақстан құрамасы Ресей командасын 16:1 есебімен, ал

клубы Құрлықтық хоккей лигасының Шығыс конференциясында көш бастап келеді. Алғашқы екі ойында қарсыластарын ұтып, 6 ұпай иеленген «Барыс» хоккей клубы Құрлықтық хоккей лигасының Шығыс конференциясында бірінші орынға көтерілді. Екі кездесуде «Барыс» қарсыластар қақпасына 15 шайба соғып, 4 шайбаны жіберіп алды. Бұл жағынан олар биылғы чемпионаттың фавориттері саналып отырған «Динамо-Мəскеу» (16-3) жəне «СКА» (16-6) командаларына ғана жол беріп тұр. Естеріңізге сала кетсек, «Барыс» алғашқы екі ойынында Череповецкінің «Северсталь» командасын 10:1 есебімен, Ярославльдің «Локомотив» клубын 5:3 есебімен жеңген болатын. Кеше «Барыс» өз алаңында Санкт-Петербургтің СКА командасымен кездесті.

«Егемен-ақпарат».

Судья оќшаулаєышќа ќамалды Алматы қалалық кассациялық сот алқасының шешімімен қалалық апелляциялық сот алқасының судьясы Күлпаш Өтемісова уақытша ұстау оқшаулағышына қамалды. Бұл туралы Бас прокуратураның баспасөз қызметі хабарлады. Биылғы жылдың наурыз айында Алматы қалалық мамандандырылған ауданаралық соты адам өлтіруді ұйымдастырғаны жəне атыс қаруын, оқ-дəрілерді сақтағаны үшін А.Сутягинскийдің мүлкін тəркілеп, 12 жылға бас бостандығынан айырған болатын. Осы істі қайта қараған Алматы қалалық апелляциялық сот алқасының судьясы К. Өтемісова сотталушының атыс қаруын,

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@host.kz

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 57-18-09; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

оқ-дəрілерді заңсыз сақтамағанына «жалған» дəлел келтіріп, оны шартты түрде 6 жылға бас бостандығынан айыруға үкім шығарыпты. Артынша осы шаһардағы кассациялық сот алқасы К.Өтемісованың заңға қайшы келетін үкім шығарғанын анықтап берді. Мұның соңын ала қылмыстық жауапкершіліктен оңай құтылып, қашып кеткен А.А.Сутягинскийге іздеу жарияланды. Ал оған шектен тыс «жұмсақтық» танытып, айыпталушының қашып кетуіне жол берген судьяның үстінен енді қылмыстық іс қозғалатын түрі бар. Данияр ТҮЙМЕБАЙ.

● Масқара!

Бала алмастыратын да бюро бар екен Əлемге əйгілі Reuters агенттігі тілшілерінің 18 ай бойы жүргізген журналистік зерттеулері осындай тұжырымға тоқтам жасатты. Олар мұны асырап алған балалары өздерінің көңілдерінен шыға қоймаған бірқатар өкіл ата-аналар онлайн-топтарының халықаралық Yahoo Groups жəне Facebook əлеуметтік интернет-желілерінің америкалық секторындағы іс-əрекеттерін қадағалау арқылы анықтап отыр. Мұндай ата-аналар интернет пайдаланушылардың жабық форумдарында шамамен: «Біз Ресейден (мұның Қытай, Қазақстан, Камбоджа деген нұсқалары да бар) бір қыз асырап алып едік, бірақ, өкінішке қарай, онда неврологиялық проблемалар бар екен. Өтінеміз, соны басқа отбасыларына ауыстырып беруге көмектесіңіздерші», деген мазмұндағы хабарландырулар ды жариялап тұратын болып шықты. Америкадағы бала асырап алушылардың арасында кейде өз мүмкіндіктерін дұрыс есептемей, бірнеше бала асырап алғандарынан туындап отырған қиындықтарды жеңудің мүмкін болмай бара жатқанына шағынатындар да кездеседі. Бұлар да «артық баланы» алғысы келетін адамдарды іздестіреді. Алайда, олар бұл тірліктерінің бəрін заңның араласуынсыз, ешбір ың-шыңсыз, жұрт көзінен тасада атқарғылары келеді.

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

Алатаудың ар жағынан келген айырқалпақты ағайындар Түркияны 16:3 есебімен ұтты. Осы күні Тəжікстан құрамасы да алғашқы ұпайларын санап алды. Олар Моң ғолия көкпаршыларын 8:1 есебімен жеңсе, алғашқы ұпайларына ие болған Қытай командасы да Өзбекстаннан 6:4 есебімен басым түсті. Бүгін ойындар одан əрі жалғасады. Ал ертең чемпионаттың жартылай финалы өтсе, жексенбі күні командалар өзара Азия чемпионын анықтайды.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Журналистер тек Yahoo Groups əлеуметтік желісінің бір тобының өзінен осындай 5029 хабарламаны зерттей келіп, мұндағы əңгімелердің кейбір ата-аналардың асырап алған балаларын басқа отбасыларына өткізулерімен ғана шектеліп қалмай, көп жағдайда олардың өздерін «əбден жалықтырған» немесе «артық болып шыққан» жасөспірімді басқа біреулерге тікелей сатуға шығарулары туралы болып отыратынына көз жеткізген. Тексеру сондай-ақ мұндай қақпақылға ұшырайтын сəбилердің көбіне-көп Ресейден, Украинадан, Қазақстаннан, Африка елдері мен Қытайдан əкелінгендер арасынан шығатынын да көрсетіп берген. Міне, осы жайлардың өзі бізге шетелдіктерге асырауға бала беру жайына қайта оралып, оған қатаң қарауды немесе тоқтатуды талап етсе керек. Сұлтан БОЗАЙҒЫР.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Айгүл СЕЙІЛОВА.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 11 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №142 ek


13

www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің бұйрығы 2012 жылғы 29 қазан

№ 415-Ө-М

Астана қаласы

Жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (49-шығарылым) бекіту туралы (Жалғасы. Басы 209-нөмірде). 95. Балқытылған ірімшік өндіру аппаратшысы Параграф 1. Балқытылған ірімшік өндіру аппаратшысы, 3-разряд 381. Жұмыс сипаттамасы: ірімшік массасын ашық қазандықтарда балқыту процесін жүргізу; ірімшік массасын қабылдау, қазандықты толтыру, ірімшік массасын балқыту процесін қадағалау; балқытылған ірімшік массасының дайындығын айқындау, оны орауға жіберу. 382. Білуге тиіс: балқытылған ірімшік құрамы мен қасиеті, балқытылған ірімшіктің түрлерін өндіру технологиясының негіздері, қызмет көрсетілген жабдықтардың құрылысы жəне пайдалану ережесі; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормалары; қолданылатын шикізат пен балқытылған шикізаттың сапасына қойылатын талаптар. Параграф 2. Балқытылған ірімшік өндіру аппаратшысы, 4-разряд 383. Жұмыс сипаттамасы: ірімшік массасын вакуумдағы түрлі үлгідегі аппараттарда, сондай-ақ ірімшік массасын ұсақтау жəне балқыту агрегатында балқыту процесін жүргізу; бақылау-өлшеу аспаптары бойынша балқыту режімін реттеу; балқыту процесінің аяқталуын айқындау, аппараттан түсіру, балқытылған ірімшік массасын орауға жіберу; жабдықты бөлшектеуге жəне құрастыруға қатысу. 384. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы; балқытылған ірімшіктің құрамы мен қасиеті, балқытылған ірімшіктің түрлерін өндіру технологиясы, балқыту сапасына байланысты балқытылған ірімшіктің ықтимал кемшіліктері, қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі жəне үлгілері, қолданылатын шикізат жəне балқытылған ірімшіктің сапасына қойылатын талаптар; шикізаттар мен материалдардың шығу нормасы. 96. Құрғақ сүт өнімін өндіру аппаратшысы Параграф 1. Құрғақ сүт өнімін өндіру аппаратшысы, 3-разряд 385. Жұмыс сипаттамасы: сағатына булану ылғалдығының өнімділігі 250 кг-ға дейін білікті кептіргіште сүт жəне сүт өнімін кептіру процесін жүргізу; сүт, сүт өнімдерінің сапасын тексеру, оларды қоюлатуға дайындау; жабдықты жұмысқа дайындау; сүт, сүт өнімдерін қоюлату жəне оларды бұлаулауға немесе танкке айдау; талап етілетін мөлшерлеу компоненттерін енгізу, араластыру; қоюлатылған сүт, сүт өнімдерін (қоспасын) білікті кептіргіштің қоректендіру резервуарларына жіберу; құрғақ сүт өнімдерінің білік беттерінде пленканың пайда болуын бақылау-өлшеу аспаптары бойынша реттеу; құрғақ сүт өнімдерінің пленкасын алуды жəне оны ұсақтауға жіберуді қадағалау; құрғақ сүт өнімдерін тартуды реттеу жəне оны орауға ыдысты дайындау, құрғақ сүт өнімдерін сақтау камерасына тапсыру, оны базаға немесе тұтынушыларға тиеуге қатысу; қоюлатылған сүт қалдықтарынан біліктерді тазарту; жабдықты бөлшектеу жəне құрастыру. 386. Білуге тиіс: білік кептіргіштердің жəне құрғақ сүт тарту диірменінің құрылымы мен қызмет көрсету ережесі; құрғақ сүт жəне құрғақ сүт өнімдерін өндіру технологиясының негіздері; пайдаланылатын шикізаттың, құрғақ сүт өнімдерінің жəне оларды ораудың сапасына қойылатын талаптар; қолданылатын шикізаттың шығу нормасы; қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі жəне үлгілері, қызмет көрсетілетін учаскенің технологиялық тəсімі. Параграф 2. Құрғақ сүт өнімін өндіру аппаратшысы, 4-разряд 387. Жұмыс сипаттамасы: сағатына булану ылғалдығының өнімділігі 250 кг-нан асатын білікті кептіргіште, сағатына буланған ылғалдың 250 кг-ға дейінгі өнімділікпен тозаңдату кептіргішінде сүт жəне сүт өнімін кептіру процесін жүргізу, сондай-ақ түрлі үлгідегі кептіргіштерде казеинді кептіру; кептіргіштердің жұмыс жағдайын тексеру жəне оларды жұмысқа дайындау; қаймағы алынбаған сүтті, іріткіні вакуум аппараттарда қоюлату жəне өнімді бұлауға немесе танкке айдау; қажеттігіне қарай, талап етілетін мөлшерлеме компоненттерін енгізу, араластыру; білік бетіндегі құрғақ сүт өнімінің пленканың пайда болуын сүт өнімін мен бу жіберу өзгеруі жолымен бақылау-өлшеу аспаптары бойынша реттеу; білікті кептіргіштен сүт өнімі пленкасын алуды қадағалау жəне оны тартуды реттеу. кептірудің температуралық режімін, бу қысымын, кептіргіштің тозаңдату дискісінің айналу санын бақылау-өлшеу аспаптары бойынша ұстап отыру; құрғақ сүт өнімін кептіргіштен шнекпен сақтау ыдысына жіберілуін қадағалау; құрғақ сүт өнімінің сапасын бағалау; ыдысты дайындауға, орауға жəне сақтау камерасына құрғақ сүт өнімін тапсыруға қатысу. 388. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылымы жəне пайдалану ережесі, сүт жəне сүт өнімдерінің құрамы мен физикалық-химиялық қасиеттері, қоюлатылған сүт жəне құрғақ сүт өнімдерін өндіру технологиясы, қолданылатын шикізат, құрғақ сүт өнімдерінің сапасына жəне оларды орауға қойылатын талаптар; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормалары; бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі жəне үлгілері; қызмет көрсетілетін жабдықтың технологиялық тəсімдері. Параграф 3. Құрғақ сүт өнімін өндіру аппаратшысы, 5-разряд 389. Жұмыс сипаттамасы. сағатына булану ылғалдығының өнімділігі 250 кг-нан асатын білікті кептіргіште сүтті, іріткіні жəне басқа да сұйық өнімдерді (казеинат, казецит ерітінділерін, қаймағы алынбаған сүт ауыстырғыш жəне тағы баска) өнімін кептіру процесін жүргізу. тозаңдату құрылғысының жұмыс жағдайын тексеру жəне оны жұмысқа дайындау; қажеттігіне қарай талап етілетін мөлшерлеме компоненттерін енгізу; араластырудың технологиялық процесін жүргізу; сүт немесе сүт қоспасын қоюлату процесін қадағалау жəне қоюлатылған сүт немесе сүт қоспасының тозаңдату кептіргішіне түсуін реттеу; кептірудің температуралық режімін, бу қысымын, кептіргіштің тозаңдату дискісінің айналу санын бақылау-өлшеу аспаптары бойынша ұстап отыру; кептіргіштен құрғақ сүт өнімінің сақтау ыдысына шнекпен жіберілуін қадағалау; құрғақ сүт өнімі сапасын бағалау. шашу дискісін бөлшектеу, тазалау жəне құрастыру. 390. Білуге тиіс: сүттің құрамы жəне физикалық-химиялық қасиеті; қоюлатылған, құрғақ сүт жəне сүт өнімдерінің технологиясы, қолданылатын шикізат жəне құрғақ сүт өнімдерінің сапасына қойылатын талаптар; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормалары; түрлі үлгідегі шашатын кептіргіштердің, қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, қолдану қағидаты, пайдалану ережесі жəне жұмысындағы ақаулықтарды жою тəсілдері; қызмет көрсетілетін учаскенің технологиялық тəсімі; кептірудің процесінің технологиялық режімі мен реттеу ережесі. 97. Ерітілген май өндіру аппаратшысы Параграф 1. Ерітілген май өндіру аппаратшысы, 2-разряд 391. Жұмыс сипаттамасы: қазандықтарды жұмысқа дайындау; қазандықтарды сумен толтыру жəне суды қыздыру; қазандықтарды қайта ерітуге түсетін маймен толтыру; эмальды дайындау; бөшкелерді булау немесе эмаль жағу; бөшкелерді ерітілген маймен толтыру, оларды жабу жəне май сақтау қоймасына домалатып апару; ерітілген майды жинау; ерітілген майды орау үшін пергаментті немесе целлофан пакеттерді жəшіктерге қалау. 392. Білуге тиіс: шикі май жəне ерітілген майдың негізгі қасиеттері, ерітілген май өндіру технологиясының негіздері, май орауға қойылатын талаптар; жуатын жəне дезинфекциялайтын ерітінділердің қызметі. Параграф 2. Ерітілген май өндіру аппаратшысы, 4-разряд 393. Жұмыс сипаттамасы: ерітілген май өндірудің технологиялық процесін жүргізу. шикі майды қабылдап алу, өлшеу жəне сұрыптау; еріту майының партияларын жасау; майды балқытқышқа толтыру, балқытуды қадағалау, балқыту температурасын реттеу, балқытылған майды балқыту бұлауында ұстау; май плазмасын сепарирлеу жəне шаю, балқытылған майды қыздыру жəне пастерлеу, пастерлеу температурасында ұстау, қажеттігіне қарай оны суландыру, бөлінген плазманы өңдеуге жіберу; ерітілген майдың дайындығын ағарту сынамасы бойынша тексеру; ерітілген май өндіруде балқытылғаннан кейін майды сепарирлеу тəсілімен пастерлеу, механикалық қоспалардан тазарту, бір уақытта ыстық су бере отырып сепарирлеу; қажеттігіне қарай аралық өнімді ұстау бұлауына жіберу, ұстау уақытында оны кезеңімен араластыру, талап етілетін температуралық режімді реттеу; түпкілікті ылғал жəне ақуыз бөлу үшін қайталама сепарирлеу; ерітілген майды салқындатуға жіберу, салқындатудың температуралық режімін реттеу, майды орауды қадағалау; сары май өңдеуде пайда болатын шөкпені жинау жəне өңдеу; ерітілген майды сақтау шарттарын қадағалау; жабдықты бөлшектеу жəне құрастыру; ерітілген майды тиеу, құжаттарын ресімдеу; есептеу жəне есептілік жүргізу. 394. Білуге тиіс: ерітілген майдың құрамы мен физикалық-химиялық қасиеті; ерітілген май өндіру технологиясы; ерітілген майдың ықтимал кемшіліктері мен олардың алдын алу əдістері, қызмет көрсетілетін жабдықтың құрысы мен пайдалану ережесі; қолданылатын шикізат жəне ерітілген майдың сапасына қойылатын талаптар; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормасы; есептеу жəне есептілік жүргізу ережесі. 98. Тұзды ірімшік жасаушы Параграф 1. Тұзды ірімшік жасаушы, 3-разряд 395. Жұмыс сипаттамасы: бактериалды ұйытқыны қолдана отырып пастерленген сүттен брынза жасау процесін жүргізу; сүтті бір қалыпқа келтіру, ұйытуға дайындау (қоспаны қыздыру, ұйытқы салу, химикаттар, ұйытатын фермент); сүтті ұйыту процесін қадағалау; қоюлығын органолептикалық түрде айқындау.; қоюын кесу, орнату жəне араластыру; дəннің суын алуды жəне іріткі қышқылдығының өсуін бақылау. Іріткі бөлігін алып тастау; формалау үстелін жəне рамаларды дайындау. Ірімшік массасын үстелге қою, дəнді біркелкі етіп жаю; қалқан қалау, ірімшік массасын сығымдау, сығымдаудың белгілі бір температуралық режімін ұстап отыру; белгілі бір мөлшерге дейін брусоктарға пластарды бөлу, оларды сумен салқындату. тұзды ірімшікті тұздығы бар бассейнге орналастыру, бетіне тұз себу; тұзды ірімшікті кезеңімен араластыру жəне аударып қою; тұздау концентрациясы жəне температурасын тұздау процесінде жəне сапасын бақылау; ағаш бөшкелерді, тұздықты талап етілетін концентрацияға дейін дайындау; тұзды ірімшік бөліктерін бөшкелерге қалау, тұз себу, тұздық құю; жетілу процесін бақылау, қажеттігіне қарай тұздық құю; тұзды ірімшікті өлшеу; тұздықты сүзгілеу, жаңарту; тұзды ірімшікті бөшкелерге қалау, таңбалау, тиеу. 396. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы, тұзды ірімшік өндіру технологиясы; сүт жəне тұзды ірімшіктің құрамы жəне негізгі қасиеті; пайдаланылатын шикізат пен тұзды ірімшіктің сапасына қойылатын талаптар; қолданылатын шикізат пен материалдардың шығу нормасы. Параграф 2. Тұзды ірімшік жасаушы шебер, 4-разряд 397. Жұмыс сипаттамасы: бактериалды ұйытқыны қолдана отырып пастерленген сүттен брынза жасау процесін жүргізу. түсетін шикізатты есептеу жəне бақылау, зертханалық талдау негізінде жəне органолептикалық түрде сапасы мен жарамдылығы бойынша сұрыпта; сүтті майы бойынша қалпына келтіру есептерін жүргізу. бактериалды ұйытқы, химикат жəне ферменттің қажетті санын есептеу; бактериалды ұйытқыны қажетінше жасау; қоспаны ұйыту процесін бақылау; қоюының дайындығын айқындау, оны кесу, дəнді салу жəне араластыру, іріткі бөлігін алып тастау, дəннің дайындығын айқындау; формалау үстеліне ірімшік массасын айналдырып қоюға, сығымдауға жəне пластыны кесуге қатысу; тұзды ірімшікті бассейнде тұздау процесін қадағалау; тұздау процесінің технологиялық параметрлерін, тұзды ірімшіктің жетілуін бақылау; тұзды ірімшіктің сапасын бағалау, тиеуге дайындау; есептеу жəне есептілікті жүргізу.; 398. Білуге тиіс: тұзды ірімшік өндіру технологиясы; сүт жəне тұзды ірімшіктің құрамы мен физикалық-химиялық қасиеті, қолданылатын шикізаттың жəне тұзды ірімшіктің сапасына қойылатын талаптар;

қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормасы; есептеу жəне есептілік жүргізу ережесі. 99. Вафли жасаушы Параграф 1. Вафли жасаушы, 3-разряд 399. Жұмыс сипаттамасы: туннельді конвейерлік жартылай автоматтарда вафли жəне газбен жəне электрмен қыздырылатын автоматтар мен жартылай автоматтарда вафли стакандар мен рожоктар пісіру. бункерді қамырға толтыру. формаларға май жағу. пештерді, автоматты, жартылай автоматты іске қосу жəне тоқтату, пісірілуін бақылау. вафлилерді алу жəне ыдысқа салу. Даяр өнімді салмағына қарай тапсыру. 400. Білуге тиіс: вафли өнімдерін жасау технологиясы, қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормасы; вафли өнімдерін пісіру жөніндегі жабдықтың құрылысы жəне пайдалану ережесі. Жазық электр сығымдағыштарда вафли пісіруде – 2-разряд. 100. Балмұздақ жəне тəтті ірімшік глазурлеуші Параграф 1. Балмұздақ жəне тəтті ірімшік глазурлеуші 2-разряд 401. Жұмыс сипаттамасы: балмұздақ жəне тəтті ірімшікті глазурлеу процесін жүргізу; глазурь салынған бөшкелерді жəне балмұздақ салынған лотоктарды апару; балмұздақты глазурьге салу; балмұздақты орауға дайындау; глазурьді əлсін-əлсін араластырып тұру жəне қыздыру; тұзды тоңазытқыш бұлаудан тəтті ірімшік салынған формаларды алу жəне суда қыздыру; тəтті ірімшіктерді формаларынан түсіру жəне орауға дайындау. 402. Білуге тиіс: балмұздақ немесе тəтті ірімшікті глазурлеу технологиясының негіздері; балмұздақ немесе тəтті ірімшікті глазурлеуде қызмет көрсететін жабдықтың құрылысы мен пайдалану ережесі; глазурлеу нормасы. 101. Балмұздақ жетілдіруші Параграф 1. Балмұздақ жетілдіруші, 3-разряд 403. Жұмыс сипаттамасы: балмұздақ жетілдіру процесін жүргізу. балмұздақты лотоктарда, гильзаларда жəне қораптарда қабылдау жəне оны түр-түрімен жетілдіру камерасында немесе тұздайтын бұлауда орналастыру; жетілдіру камерасында немесе тұздайтын бұлауда бақылау-өлшеу аспаптары бойынша температуралық режімді бақылау жəне балмұздақ жетілдіру уақытын реттеу; оралған балмұздақты контейнерлерге салу жəне пломбалау; бастапқы есептеуді жүргізу; балмұздақты сатуға немесе экспедицияға жіберу; камералардағы салқындату батареясындағы қарды алу. 404. Білуге тиіс: балмұздақ өндіру жəне жетілдіру технологиясының негіздері; балмұздақты камераға қалау жəне сақтау ережесі; жетілдіру камерасындағы жəне тұздау бұлауындағы температуралық режімге қойылатын талаптар. 102. Казеин дайындаушы Параграф 1. Казеин дайындаушы, 3-разряд

405. Жұмыс сипаттамасы: казеин өндіру процесін жүргізу. бұлауларды майы алынған сүтпен толтыру; қышқыл іріткі жасау жəне оны майы алынған сүтке салу; ұлтабар казеин өңдеуде – хлорлы кальций жəне ірітетін фермент ерітінділерін жасау, оны майы алынған сүтке салу; сүтті ұйыту; ұюын органолептикалық тəсілмен айқындау, оны өңдеу. дəнді салу, жылумен өңдеу жəне салқындату, іріткіні төгу. казеинді шаю, сығымдау немесе центрифугалау жолымен сусыздандыру. шикі казеинді волчокта немесе казеин ысқышта уату. шикі казеинді түрлі үлгідегі кептіргіштерде кептіру. казеинді салқындату. құрғақ казеинді сұрыптау, оны тиеуге дайындау. жабдықты бөлшектеу жəне құрастыру. 406. Білуге тиіс: майы алынған сүт жəне казеиннің құрамы мен қасиеті, техникалық жəне тағамдық казеин өндіру технологиясы; қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы жəне пайдалану ережесі; қолданылатын шикізат жəне материалдың шығу нормалары; қолданылатын шикізат жəне казеиннің сапасына қойылатын талаптар. Параграф 2. Казеин дайындаушы, 4-разряд 407. Жұмыс сипаттамасы: ағынды механизацияланған желідегі шикі казеин өндіру процесін жүргізу; желі құрылғыларын жұмысқа дайындау; майы алынған сүтті қабылдап алу, ұйыту үшін талап етілетін температураға дейін жеткізу; ұйытқыштың жұмыс ерітіндісін дайындау; үздіксіз істейтін ұйытқышқа жəне шикі казеинді үздіксіз шаю құрылғыларына қызмет көрсету; суды бөлу, сығымдағышты пайдаланып шикі казеиннің суын бөлу процесін жүргізу; шикі казеиннің даяр болғандығын талдау деректері бойынша айқындау; шикі казеинді өңдеуге жіберу немесе оны жіберу үшін орау, есептілік жəне есептеуді жүргізу. 408. Білуге тиіс: шикі казеин өндіру жөніндегі ағынды механизацияланған желі жабдықтарының құрылысы жəне қызмет көрсету ережесі; майы алынған сүт жəне казеиннің құрамы мен қасиеті; шикі казеин өндіру технологиясы; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормасы; қолданылатын шикізат жəне шикі казеиннің сапасына қойылатын талаптар; есептілік жəне есептеуді жүргізу тəртібі. 103. Балмұздақ дайындаушы Параграф 1. Балмұздақ дайындаушы, 3-разряд 409. Жұмыс сипаттамасы: түрлі үлгідегі балмұздақ жасағыштарда балмұздақ жасау процесін жүргізу; шикізат алу, қоспа компоненттерін дайындау, белгіленген рецептура бойынша балмұздақ қоспасын жасау; дайындау бұлауларында қоспаны қыздыру; буды реттеу, қыздыру үшін буды жіберу, майды май балқытқышта балқыту; қоспаны пастерлеуге айдауды қадағалау; қоспаны пастерлеу, сүзгілеу жəне салқындату. балмұздақ жасағышты құрастыру жəне мұз-тұзды бұлауды дайындау; балмұздақ жасағышқа қоспа салу жəне оны араластыру; қоспаның араласқанын айқындау жəне оны гильзаларға немесе формаларға салу; оралған балмұздақты жетілдіру камерасына немесе эскимогенераторға жіберу; балмұздақтың салмағын бақылау; аспалы эскимогенераторды жұмысқа дайындау; таяқшасы бар кассеталарды автоматқа орнату; автомат жұмысын реттеу, жұмысындағы ұсақ кемшіліктерді реттеу; алмұздақты орауға қатысу; балмұздағы бар гильзаларды кеспектерге орнату жəне оларға мұз-тұз қоспа қосу; балмұздақты тапсыру. 410. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы; балмұздақ жасау технологиясы; қолданылатын шикізат пен материалдардың шығу нормасы; түрлі балмұздақ қоспаларының рецептурасы мен жасау ережесі; қолданылатын шикізат жəне материал түрлерінің қасиеті; қолданылатын шикізат жəне балмұздақтың сапасына қойылатын талаптар. Балмұздақты гомогендеу, торт, пирожное жасауда – 4-разряд. 104. Қаймақ дайындаушы Параграф 1. Қаймақ дайындаушы, 3-разряд 411. Жұмыс сипаттамасы: қаймақ өндіру процесін жүргізу; бұлауларды кілегеймен толтыру жəне ұйытқы салу; қаймақты ұйыту процесін қадағалау; қаймақты берілген майлылыққа дейін жеткізу; қаймақты машинамен немесе қолмен айналдару; қалпына келтірілген қаймақты өңдеуде – сүт қоспасын жəне майлы кілегейді немесе майды берілген рецептураға сəйкес дайындау; қоспаны бұлауда пастерлеу, гомогендеу жəне таза дақылдарда ұйытқымен ұйыту; қоюын өңдеу, аса майлы кілегейді қалпына келтіру; зертханалық талдау жүргізуде сынама алу; кеспектерді (флягаларды) қаймақпен толтыру; қаймақты орауға немесе сақтау камерасына жіберу. 412. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтардың құрылысы; түрлі қаймақ өндіру технологиясы; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормасы; қолданылатын шикізат жəне қаймақтың сапасына қойылатын талаптар; жуатын жəне дезинфекциялайтын ерітінділердің қызметі жəне дайындау тəсілдері. Параграф 2. Қаймақ дайындаушы, 3-разряд 413. Жұмыс сипаттамасы: қаймақ өндіру процесін автоматтандырылған желілерде жүргізу; танкілерді пастерленген кілегеймен толтыру; сорғылардың, мөлшерлегіштердің көмегімен ұйытқы салу; ұйытқының белсенділігіне, температурасына жəне ұзақтығына қарай ұйыту нормасын есептеу; қаймақты ұйыту процесін аспаптар бойынша қадағалау; ұйытылған қаймақтағы майдың құрамын тексеру жəне оларды қосымша қалпына келтіру; дəнді дақылдармен ұйыту арқылы майы алынған сүттен жасалған сүт-ақуыз негізін дайындау; зертханалық талдау жүргізу үшін сынама алу; кеспектерді (фляга) қаймақпен толтыру; қаймақты орауға немесе сақтау камерасына жіберу. 414. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы, түрлі қаймақ түрлерін өндірудің технологиясы; автоматика аспаптарының жұмыс істеу қағидаты; сүт, май, ұйытқы жəне қосалқы материалдардың шығу нормасы; қолданылатын шикізат жəне қаймақтың сапасына қойылатын талаптар; ұйытқы нормасын есептеу тəсілдері, талдау жүргізу үшін қаймақтан сынама алу ережесі. 105. Ұлтабар ұнтақ жəне тағамдық пепсин жасаушы Параграф 1. Ұлтабар ұнтақ жəне тағамдық пепсин жасаушы, 4-разряд 415. Жұмыс сипаттамасы: экстракция əдісімен ұлтабар фермент жəне автолиз əдісімен тағамдық пепсин алу технологиялық процесін жүргізу. экстрактіні салқындату, сүзгілеу, есеп бойынша тұз жəне тұз қышқылын салу; тұздықты тұндыру, тығыздау, оны қапта сығымдау, центрифугалау жəне кептіру; ұнтақ болғанша шар диірменде ұлтабарды (пепсин) ұсату, елеу; ұнтақты кептірілген жəне еленген тұзға араластыру; тұз сала отырып жəне мұқият араластырып өнімді стандартты белсенділікке жеткізу. 416. Білуге тиіс: ұлтабар фермент жəне тағамдық пепсин өндіру технологиясы; қолданылатын шикізаттың құрамы жəне физикалық-химиялық қасиеті; қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы жəне пайдалану ережесі; қышқылды тұтыну ережесі; ұлтабар ұнтақ пен тағамдық пепсинге қойылатын талаптар. 106. Сүзбе дайындаушы, Параграф 1. Сүзбе дайындаушы, 3-разряд 417. Жұмыс сипаттамасы: сүзбе өңдеу процесін жүргізу; бұлауды сүтке толтыру, ұйыту температурасына дейін жеткізу; сүтті ұйыту жəне фермент салу; қоюының дайын болуын қадағалау, калье дайын болғанға дейін өңдеу; кальені қалталарға немесе үстелге түсіру; сүзбені сығымдау жəне түрлі салқындатқыштарда оны салқындату. сүзбені орауға жіберу немесе кеспекке қалау; сүзбе массасын өңдеу процесін жүргізу. сүзбені, толықтырғыштар мен дəмдеуіштерді қабылдап алу; компоненттерін белгілі рецептура бойынша мөлшерлеу жəне қоспа дайындау; қоспаны араластырғыш машинаға салу; араластырғыш машинаның жұмысын қадағалау; даяр массаны кеспекке салу немесе оны орауға жіберу. 418. Білуге тиіс: қызмет көрсететін жабдықтың құрылысы; сүттің құрамы жəне физикалық-химиялық қасиеті; сүзбе немесе сүзбе массасын өңдеу технологиясы; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормасы; толықтырғышпен жəне дəмдеуіштермен сүзбе қоспасының рецептурасы мен жасау ережесі; қолданылатын шикізат, сүзбенің жəне оны орау сапасына қойылатын талаптар; жуатын жəне дезинфекциялайтын ерітінділердің қызметі жəне əзірлеу тəсілдері. Параграф 2. Сүзбе дайындаушы, 4-разряд

419. Жұмыс сипаттамасы: кезеңімен жəне үздіксіз істейтін жабдықтардың барлық түрінде жəне ағын механизацияланған желіде сүзбе өңдеу процесін жүргізу; қоюының сепараторға немесе сүзбе жасағышқа түсуін реттеу; сепаратордың немесе сүзбе жасағыштың жүйелі жұмыс істеуін, майы алынған сүзбенің суын бөлуді, іріткіден құрғақ заттардың бөлінуін қадағалау; сүзбенің даяр болғандығын органолептикалық тəсілмен жəне зертханалық талдау деректері бойынша айқындау; сүзбені жəне кілегейді мөлшерлегіш араластырғышқа немесе білікті жəне араластыру машина-

сына жəне сүзбе салқындатқышқа жіберу. өнімнің салқындауын қадағалау жəне оны орауға немесе сатуға жіберу; дəнді сүзбе жасауда – бұлауға сүт толтыру, ұйытқы, хлористі кальций жəне ұлтабар ферментін салу; сүттің ұюын қадағалау жəне қоюының дайын болуын органолептикалық тəсілмен жəне зертханалық талдау деректері бойынша айқындау; қоюын бөлу жəне өңдеу; дəнді шаю жəне майын алу, толықтырғыштар жасау жəне салу; сүзбені өлшеу жəне таңбалау. 420. Білуге тиіс: қызмет көрсететін жабдықтың құрылысы; сүттің құрамы жəне физикалық-химиялық қасиеті; сүзбе өндіру технологиясы; толықтырғыш жасау жəне салу тəсілі; сүзбе өлшеу жəне таңбалау ережесі. Параграф 3. Сүзбе дайындаушы, 5-разряд 421. Жұмыс сипаттамасы: басқару пультімен істейтін автоматталған желіде сүзбе өңдеу процесін жүргізу, қою пайда болудың технологиялық режімдерін, сығымдау, салқындату жəне берілген бағдарлама бойынша басқа да жұмыстарды орындауды автоматика құралдары мен бақылау-өлшеу аспаптарының көмегімен қамтамасыз ету; желіге кіретін агрегаттар мен аппаратураның үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету; қоюды өңдеу температурасын, сүзбедегі ылғалды, араластыру режімін реттеу; аспаптар бойынша қою қышқылын бақылау; Қалыпты технологиялық режімнен ауытқу себептерінің алдын алу жəне жою; желі жабдықтарын циркулярлық санитарлық өңдеуді қамтамасыз етуге дайындау. 422. Білуге тиіс: сүзбе өңдеу жөніндегі автоматталған желі құрылғысы; сүзбе өндірудің технологиясы, микробиологиялық жəне биохимиялық негіздері, технологиялық жабдықтың жұмыс істеу қағидаттары, қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы жəне пайдалану ережесі; электр жабдықтарды қоректендіру құрылысы; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормасы; қолданылатын шикізат жəне сүзбенің сапасына қойылатын талаптар. 107. Шұжықты ірімшік ыстаушы Параграф 1. Шұжықты ірімшік ыстаушы, 2-разряд 423. Жұмыс сипаттамасы: шұжық ірімшігін ыстау камераларында ыстау процесін жүргізу; ыстау камераларына ірімшік батоны бар раманы салу; пештерге отын салу, ыстаудың температуралық режімін реттеу; ыстау процесінің аяқталуын сыртқы түріне қарап жəне ірімшік батонының құрылымына қарай анықтау; ыстау камераларынан ірімшік батонын түсіру жəне оларды салқындатуға жіберу; пештің күлін алу. 424. Білуге тиіс: ыстау камерасының құрылысы; шұжық ірімшігін өндіру технологиясының негіздері; шұжық ірімшігінің сапасына қойылатын талаптар; шұжық ірімшігінің ыстау процесіне байланысты болатын кемшіліктерін. 108. Май жасаушы Параграф 1. Май жасаушы, 2-разряд 425. Жұмыс сипаттамасы: қабылдау бұлауларына сүт жəне кілегей құю; пергаментті шаблон бойынша немесе арнайы машинада кесу; картон қораптарды құрастыру, қораптарды немесе жəшіктерді пергаментпен толтыру; қораптар мен жəшіктерді таңбалау; кезеңімен істейтін май жасағыштарда май өңдеуде – май жасағышқа кілегейді қолмен толтыру; қораптарды немесе жəшіктерді толтыру орнына əкелу; толтырылған қораптарды немесе жəшіктерді алып кету; май салған қораптарды желімдеу немесе жəшіктерді қағу; қораптарды немесе жəшіктерді камераға тасымалдау; ерітілген май өңдеуде – ерітуге арналған бұлауға май салу; эмаль дайындау, бөшкелерге эмаль жағу немесе арнайы жапсырмалар дайындау; бөшкелерді немесе жəшіктерді жапсырмалар немесе пакеттермен толтыру; жуатын жəне дезинфекциялайтын ерітінділер жасау. 426. Білуге тиіс: сары жəне ерітілген майдың негізгі қасиеттері, майды орауға қойылатын негізгі талаптар; жуатын жəне дезинфекциялайтын ерітінділердің қызметі жəне құрамы. Параграф 2. Май дайындаушы, 3-разряд 427. Жұмыс сипаттамасы: кезеңімен істейтін май жасағыштарда май өндіру процесін жүргізу; май жасағышты толтыруға дайындау; май дайындағышты кілегеймен толтыру, оларды араластыруды қадағалау, пахтаны төгу; май дəнін қажеттігіне қарай шаю; май дəнін өңдеу, өңдеудің температуралық режімін реттеу; жетпейтін ылғал мөлшерін есептеу, майдың ылғалын қалыпқа келтіру, одан əрі дайын болғанша өңдеу; арнайы айлабұйымдардың көмегімен немесе қолмен май дайындағыштан майды түсіру; жəшіктерді маймен толтыру, майдың бетін тегістеу; толтырылған жəшіктерді өлшеу; майы бар жəшіктерді камераға тасымалдау. 428. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы; кілегей жəне майдың құрамы жəне қасиеті; сары май өндірудің технологиясы; майдың сапасына қойылатын талаптар. Параграф 3. Май дайындаушы, 4-разряд 429. Жұмыс сипаттамасы: түрлі үлгідегі ағынды механизацияланған желілерде жəне үздіксіз істейтін май дайындағыштарда сары май өндіру процесін жүргізу; пастерлеу, иіссіздендіру режімін жəне майдың пайда болуын машиналардың, аппараттарының дұрыс істеуін бақылау-өлшеу аспаптары бойынша реттеу; кілегейдің түсуі, оларды араластыру, өңдеу, май дəнін шаю режімін бақылау-өлшеу аспаптары бойынша реттеу; май дайындағыштың жағдайын жəне жұмыс істеуін қадағалау, ақаулықтарын жою; толтырғыштардың қоспасын əзірлеу, қоспа немесе басқа да компоненттер: тұз, бактериалды ұйытқы салу; май жасау сапасын тексеру; жəшіктердің бірдей толуын қадағалау, салмағын бақылау, жəшіктерді ауыстыру. 430. Білуге тиіс: май өңдеу жабдықтарының құрылысы; сүттің, кілегей жəне майдың құрамы жəне физикалық-химиялық қасиеті; сары майдың барлық түрлерін өндіру технологиясы; қолданылатын бақылау-өлшеу жəне реттеу аспаптарының қызметі мен үлгілері; пайдаланылатын шикізат жəне майдың сапасына қойылатын талаптар. 109. Май дайындаушы шебер Параграф 1. Май дайындаушы шебер, 5-разряд 431. Жұмыс сипаттамасы: жылына 500 т-ға дейін май өндіруде кезеңімен жəне үздіксіз істейтін түрлі үлгідегі май дайындағыштар мен ағынды желілерде сары май өндіру процесін жүргізуді басқару; түсетін шикізатты есептеу, зертханалық талдаулар негізінде жəне органолептикалық тəсілмен сапасы бойынша сұрыптау; сары май өндірудің технологиялық процесінің барлық сатысында бақылау; жабдықтардың қалыпты жағдайда жұмыс істеуін қамтамасыз ету. май тиеу жөніндегі жұмысты басқару, қажетті құжаттарды ресімдеу. камераларда май сақтау шарттарын қадағалау. майдың сапасын бағалау; есептеу жəне есептілік жүргізу. 432. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтардың құрылысы; қолданылатын шикізат пен материалдардың шығу нормалары; есептеу жəне есептілік жүргізу ережесі; майдың сапасына қойылатын талаптар. Жылына 500 т-дан артық май өндіруде – 6-разряд. 433. Орта кəсіптік білім талап етіледі. 110. Сүтті қант өндіру шебері Параграф 1. Сүтті қант өндіру шебері, 5-разряд 434. Жұмыс сипаттамасы: түрлі сүтті қант өндіру процесін жүргізу. жабдықтың жұмысына қажетті режімді қамтамасыз ету; есептеу жəне есептілікті жүргізу; сүтті қантты түсіру, түсіру жөніндегі қажетті құжаттарды ресімдеу. 435. Білуге тиіс: сүтті қанттың түр-түрін өндіру технологиясы, сүт іріткісінің, кристаллизаттың, шикі қанттың, тағамдық, рафинадталған жəне фармокопейлік сүтті қанттың құрамы жəне физикалық-химиялық қасиеті, қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы; қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарын қолдану ережесі; қолданылатын шикізат жəне сүтті қанттың сапасына қойылатын талаптар; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормасы; есептеу жəне есептілік жүргізу ережесі. 111. Құрғақ майы алынған сүт жəне қаймағы алынбаған сүт ауыстырғыш өндіру шебері Параграф 1. Құрғақ майы алынған сүт жəне қаймағы алынбаған сүт ауыстырғыш өндіру шебері, 5-разряд 436. Жұмыс сипаттамасы: жылына 2000 т-ға дейін өңдеуде құрғақ майы алынған сүт жəне қаймағы алынбаған сүт ауыстырғыш өндірудің технологиялық процесін жүргізу. түсетін шикізат, компоненттерді, материалдарды есептеу жəне зертханалы талдау негізінде сапасы бойынша сұрыптау; талап етілетін мөлшерлеме компоненттерін есептеу, дайындау жəне салу. құрғақ майы алынған сүт жəне қаймағы алынбаған сүт ауыстырғыш өндірудің технологиялық процесінің сатыларын бақылау. вакуум аппараттардың, шашатын кептіргіштердің жəне басқа да жабдықтардың қалыпты жұмыс режімін қамтамасыз ету. құрғақ майы алынған сүт жəне қаймағы алынбаған сүт ауыстырғыштың сапасын бағалау. қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу есебін жүргізу. 437. Білуге тиіс: сүттің құрамы жəне физикалық-химиялық қасиеттері; құрғақ майы алынған сүт жəне қаймағы алынбаған сүт ауыстырғыш өндірудің технологиясы; құрғақ майы алынған сүт жəне қаймағы алынбаған сүт ауыстырғыштың, қолданылатын шикізатың сапасына қойылатын талаптар; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормасы; қызмет көрсетілетін жабдықтың, қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптардың құрылысы жəне қолдану қағидаты; есептеу жəне есептілік жүргізу ережесі. Жылына 2000 т-дан артық құрғақ майы алынған сүт жəне қаймағы алынбаған сүт ауыстырғыш өндіруде – 6-разряд. 112. Қаймағы алынбаған жəне қышқыл сүт өнімдерін өндіру шебері Параграф 1. Қаймағы алынбаған жəне қышқыл сүт өнімдерін өндіру шебері, 5-разряд 438. Жұмыс сипаттамасы: жылына 10 мың тоннаға дейін пастерленген сүт, қышқыл сүт өнімдерін, сүзбе, ірімшік-сүзбе заттарын, қаймақ жəне басқа да өнімдер өндіру процесін жүргізу; түсетін шикізаттың (сүт, кілегей, май жəне тағы баска) санын жəне сапасын есептеу: шикізатты сапасына қарай өндіру түрлеріне бөлу. майы алынған сүтті немесе кілегейді қосуды есептеу жəне сүтті қалпына келтіру. өнімнің өңделетін түрлері жəне сүзбеге ұлтабар фермент ерітіндісі үшін өндірістік ұйытқы жасауды бақылау. ұйытқы қажеттігін есептеу жəне оны сүтке немесе кілегейге қосу. қажеттігіне қарай өндірістік ұйытқы дайындау. сүзбе дайындауда сүт ұйыту процесінің температуралық режімін реттеу жəне сүзбенің қобын дайын болғанша өңдеу; сүзбені сығымдау процесін жүргізу. диеталық өнім өндіруде термостатты жəне суықстатты камераларда бақылау-өлшеу аспаптары бойынша ұйыту, салқындату процесінің температуралық режімін реттеу жəне зертханалық талдаулар бойынша диеталық өнімнің жетілуін айқындау. ыдысқа салынған өнімді таңбалауға жəне оны артуға қатысу; қажетті құжаттарды ресімдеу. сүт, кілегей, негізгі жəне қосалқы материалдардың, химикаттардың шығу нормасын есептеу. 439. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы; сүт жəне өңделетін сүт өнімдерінің құрамы мен физикалық-химиялық қасиеттері; қаймағы алынбаған өнімдерді, сүзбе, сүзбе өнімдерін жəне қаймақ өндіру технологиясы; қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі мен үлгілері, қолданылатын шикізат жəне қаймағы алынбаған сүт, қышқыл сүт өнімдерінің сапасына қойылатын талаптар; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу номасы; есептеу жəне есептілік жүргізу ережесі. Салқындатылған сүтті одан əрі басқа ұйым өңдеуге жіберетін бастапқы өңдеу ұйымдарында–4разряд. Жылына 10 мың тоннадан артық қаймағы алынбаған сүт жəне қышқыл сүт өнімдерін өңдеуде –6-разряд. 113. Вакууммен орайтын машинаның машинисі Параграф 1. Вакууммен орайтын машинаның машинисі, 4-разряд 440. Жұмыс сипаттамасы: ірімшікті полимерлік пленкадан жасалған қапшықтарға түрлі үлгідегі вакууммен орайтын машиналарда орау. полимерлік пленканы қабылдау, қапшықтарды кесу жəне дайындау немесе даяр қапшықтарды қабылдау. ірімшікті жылумен өңдеу. ірімшікті кептіру режімін бақылау, кептіретін орынжайды бактерицидті шамдармен сəулелендіру. пленкамен орау үшін қабаты жеткілікті мөлшерде кептірілген ірімшіктерді іріктеу, беті ылғал ірімшіктердің оралуын болдырмау.

вакууммен орайтын машинаны жұмысқа дайындау. қажетті вакуум жасау. бақылау-өлшеу аспаптары бойынша орау режімін реттеу, сапалы орау мақсатында қажетінше ірімшікті сиректетуді қамтамасыз ету. ірімшікті жетілдірудің қажетті режімін сақтау. ораманың герметикалығын тексеру, қажетінше ірімшікті қайта орау. 441. Білуге тиіс: ірімшікті пленкамен орау үшін вакууммен орайтын машиналардың құрылысы жəне қызмет көрсету ережесі, қатты ірімшік өндіру технологиясының негіздері, қатты ірімшікті жетілдірудің шарттары жəне температуралық режімі; қатты ірімшіктердің дəміне жəне сыртқы түріне, орайтын пленканың түрлерінің сапасына қойылатын талаптар. 114. Ірімшік жуушы Параграф 1. Ірімшік жуушы, 2-разряд 442. Жұмыс сипаттамасы: ірімшікті контейнер стеллажына немесе стационарлық стеллаждарға қалау; жетілдіру процесінде стеллаждардағы ірімшікті кезеңімен ауыстырып отыру; ірімшікті бұлаула щеткамен жуу, кептіру, стеллаждар мен сөрелерді жуу. жетілдіру процесінде ірімшікті ысқылау. ірімшікті температуралық-ылғалдық режімі басқа камераларға ауыстыру. балқытылған ірімшік өндіруде – ұлтабар ірімшіктерді орауын ашу, парафин қабатын, зақым келген қабығын, жарықтарын, таңбалау сандарын, іріген жерлерін жою үшін ірімшікті өңдеу. ірімшікті жуу жəне оны қыздырылған жəне ұйытылған іріткімен өңдеу. оларды одан əрі өңдеуге жіберу. 443. Білуге тиіс: ірімшіктің құрамы мен қасиеті, ірімшік өндіру технологиясының негіздері; ұлтабар ірімшікті ұстау ережесі; ұлтабар ірімшікке қойылатын талаптар. Параграф 2. Ірімшік жуушы, 3-разряд 444. Жұмыс сипаттамасы: ірімшікті түрлі үлгідегі машиналарда жуу жəне кептіру, су жəне ауа температурасын бақылауөлшеу аспаптары бойынша реттеу. ірі ірімшіктерді (швейцарлық, кеңестік жəне тағы баска) қолмен жуу.стеллаждарды арнайы машиналарда жуу. қатты жəне ұлтабар ірімшіктерді камераларда жетілдіру процесінде ұстау. ірі ірімшіктерді кезеңімен тұздап отыру, оларды щеткамен өңдеу. жұмсақ ірімшіктерді жетілдіру кезінде қоймалжың заттың пайда болуын қадағалап отыру, оны сүрту, ылғал салфеткамен сүрткілеу. қажет болғанда рокфор ірімшігінің ұштарын шаншу, көгерген жерлері көбейіп кеткенде тазалау, қоймалжыңын алып тастау, ірімшікті пергаментке немесе фольгаға орау. тиеуден алдын ірімшіктерді жəшіктерге салу. 445. Білуге тиіс: ірімшіктің құрамы жəне қасиеті, ірімшік өндіру технологиясының негіздері; ірімшіктің түрлерін ұстап отыру ережесі; ірімшікті жетілдірудегі шығу нормасы; қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы жəне пайдалану ережесі; қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі жəне үлгілері, ірімшік орауға қойылатын талаптар. 115. Сүт өнімдерін пакеттерге жəне пленкаға құю автоматының операторы Параграф 1. Сүт өнімдерін пакеттерге жəне пленкаға құю автоматының операторы, 4-разряд 446. Жұмыс сипаттамасы: сүтті, кілегейді, қышқыл сүт жəне балалар сүт өнімдерін қағаз пакеттерге жəне полимер пленка пакеттерге құю процесін жүргізу. пакет жасайтын жəне құятын бекітетін автоматтарды жұмысқа дайындау, автоматқа арнайы қабаты немесе полимер пленкасы бар қағаз таспа салу, таңбалайтын штампы орнату, сия деңгейін флаконда тексеріп отыру жəне оған жаңа сия құйып отыру. сүт құбыржолын автоматқа қосу. бос кəрзеңкелерді қабылдау, оларды автоматтың қалайтын үстеліне орнату, пакетке толтырылған кəрзеңкелерді автомат үстелінен транспортерге алу. толтырылған пакеттер жасау жəне желімдеуді қадағалау. сүт деңгейін, қыздырғыш температурасын, пакеттерге күннің дұрыс жазылуын бақылау. 447. Білуге тиіс: пакет жасайтын жəне құятын бекітетін автоматтардың құрылысы жəне олардың жұмысындағы ақаулықтарды жою тəсілдері, сүт жəне сүт өнімдерінің қасиеті, қағаз пакеттерді жəне полимер пакеттерді желімдеу технологиясы жəне дайындауға жіберілетін материалдардың сапасына қойылатын талаптар; сүт өнімдерінің, қағаз немесе полимер пленканың шығу нормасы. Параграф 2. Сүт өнімдерін автоматты өндіру желісінің операторы, 5-разряд 448. Жұмыс сипаттамасы: берілген бағдарлама бойынша белгілі бір кезектілікте басқару пультынан қолданылатын шикізатты қабылдау, салқындату, тазалау, қалпына келтіру, сепараттау, жылумен өңдеу жəне сақтау процесін жүргізу. басқару пультынан автоматты режімде сүт өнімдерін қоюлату, гомогендеу, компоненттерін араластыру, стерилдеу, кептіру, салқындату жəне басқа да технологияда көзделген жұмыстар процесін жүргізу. бақылау-өлшеу аспаптарын, автоматика аспаптарын жəне басқару пультын жұмысқа дайындау. технологиялық жабдықтарды бос жəне жұмыс режіміне шығару. кілегейді сепараттау процесіне қажетті параметрлерді бақылау жəне реттеу; сүт өнімдерін өндірудің автоматты желі жабдықтарын санитарлық өңдеу процесін берілген бағдарлама бойынша жүргізу. зертханалық талдау деректері бойынша сүт өнімдерінің сапасын бағалау. 449. Білуге тиіс: құрғақ жəне қоюлатылған сүт, құрғақ балалар сүт өнімдерін, стерилденген сүт өнімдерін өндіру технологиясы; технологиялық жабдықтардың қызмет ету қағидаттары; сүт өнімдерін өндіру процесін автоматты басқару жүйесі құрылысы; қызмет көрсетілетін жабдықтарды жəне қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарын пайдалану ережесі; электр жабдықтарын қоректендіру тəсімдері, қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормасы; қолданылатын шикізат жəне сүт өнімдерінің сапсына қойылатын талаптар. 116. Ұйытқы өндіру операторы Параграф 1. Ұйытқы өндіру операторы, 5-разряд 450. Жұмыс сипаттамасы: басқару пультынан автоматты желі өндірістік ұйытқы жасау жəне жабдықтарды жуу процесін жүргізу. шикізатты пастерлеу жəне салқындату, зертханалық ұйытқыларды шикізатты ұйытуда пайдалану, ұйыту температурасын бақылау-өлшеу аспаптары бойынша жəне ұйытқының дайын болуын қадағалау. ұйытқы сынамасын зертханаға бактериалдық талдауға жіберу жəне қышқылдығын анықтау. өнімнің түрлерін өндіру үшін ұйытқыны қызметі бойынша жіберу. берілген концентрацияда жуатын ерітіндіні құрастыру. 451. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтардың құрылысы; қышқыл сүт өнімдердің, май жəне ірімшік микробиологиясы негіздері жəне оларды өндірудің технологиясы, өндірістік ұйытқы жасау жөніндегі технологиялық нұсқаулықтар жəне ұйытқыға қойылатын талаптар; жуатын жəне дезинфекциялайтын ерітінділердің қызметі жəне дайындау ережесі; қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі мен пайдалану ережесі. 117. Қышқыл сүт жəне балалар сүт өнімдерін өндіру операторы Параграф 1. Қышқыл сүт жəне балалар сүт өнімдерін өндіру операторы, 5-разряд 452. Жұмыс сипаттамасы: қышқыл сүт жəне балалар сүт өнімдерін басқару пультынан ағынды механизацияланған желілерде өндірудің технологиялық процесін жүргізу. резервуарларды сүтке толтыру, сүтті пастерлеу жəне ұйыту температурасына дейін салқындату процесін автоматты түрде реттеу. бактериалды ұйытқы, компоненттерді, сүт дəруменді концентраттардың санын есептеу формуласы бойынша айқындау жəне өнімнің түріне қарай сүтке құю; технологиялық нұсқаулық талаптарына сəйкес ұйыту жəне жетілдіру процесін, қышқылдығын жəне басқа да параметрлерін автоматты бақылау аспабы бойынша бақылау. қоспаны резервуарға немесе өнімді салқындату үшін пластиналық салқындатқышқа жіберуді реттеу жəне құюға жіберу. 453. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы; қаймағы алынбаған жəне майы алынған сүттің құрамы мен физикалық-химиялық қасиеті; қышқыл сүт жəне балалар сүт өнімдерін резервуарлық тəсілімен, бактериалдық ұйытқы, компоненттерді, сүт дəруменді концентраттарды өндіру технологиясы. 118. Казеинат жəне казецит ерітіндісін өндіру операторы Параграф 1. Казеинат жəне казецит ерітіндісін өндіру операторы, 4-разряд 454. Жұмыс сипаттамасы: казеинат жəне натрий казецит дайындау процесін жүргізу. шикізатты мөлшерлеу, қоспаларды компоненттердің берілген ара қатынасы бойынша жасау. натрий гидро тотығы ерітінділерін немесе лимон қышқылы тұзы қоспаларын есептеу санына сəйкес салу, ерітінділерді араластыру. казеинат немесе натрий казециті ерітінділерін рН-мер арқылы рН көлемін айқындау. ерітінді сапасын бақылау. казеинат немесе натрий казециті ерітінділерін қыздыру жəне араластыру бұлауына коллоидті диірмен арқылы жіберу. казеинат немесе натрий казециті ерітінділері температурасын одан əрі өңдеуге жіберуден алдын қадағалау жəне реттеу. жабдықтарды бөлшектеу жəне құрастыру. 455. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы; казеинат немесе натрий казециті ерітінділерін өндіру технологиясы, қолданылатын шикізаттың құрамы жəне физикалық-химиялық қасиеттері, қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормасы; қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі жəне пайдалану ережесі. 119. Балмұздақ өндіру желісінің операторы Параграф 1. Балмұздақ өндіру желісінің операторы, 3-разряд 456. Жұмыс сипаттамасы: балмұздақ өндірудің технологиялық процесінің жекелеген операцияларын жүргізу. таяқша кіргізу автоматының жұмысына таяқшалар мен кассеталарды дайындау. транспортер жəшіктерінен стандартты емес порцияларды іріктеп шығару. механикалық ұстағыштардың ұстауын реттеу. балмұздақты таспалы транспортерге қабылдауды, порциялардың таспалы транспортерге жəне орайтын машинаға дұрыс жəне дəл қалануын, біркелкі түсуін жəне глазурлеу қоспасының температурасын қадағалау. қалған өндірістік қалдықтарды гильзаларға қабылдау жəне оларды жинақтау ыдысына қайта желі арқылы жіберу. автоматты құрылғыларға вафли, конус, рожок, стакан, кассеталы таяқшалар жəне басқа да толтырғыштар салу. 457. Білуге тиіс: балмұздақ өндіру желісі қызмет көрсетілетін жабдықты қолдану қағидаты мен пайдалану ережесі; балмұздақ өндіру технологиясының негіздері; жартылай фабрикаттар мен балмұздақтың сапасына қойылатын талаптар; балмұздақ өндірудің технологиялық процесінің жекелеген операцияларын жүргізу ережесі. Параграф 2. Балмұздақ өндіру желісінің операторы 4-разряд 458. Жұмыс сипаттамасы: жетілдіру камерасында оралған балмұздақты жетілдіру, түрлі мөлшердегі жəне формадағы оралған балмұздақты автоматты орау, вафли рожоктар мен стакандарды ағынды механизацияланған жəне автоматты желілерде толтыру процестерін жүргізу. анағұрлым жоғары білікті балмұздақ өндіру желісі операторының басшылығымен ағынды механизацияланған жəне автоматты желілерде балмұздақ өндірудің технологиялық процесін жүргізу. жетілдірудің температуралық режімін дисплей көмегімен өлшеу. мөлшерлеу автоматының өнімділігі жəне жетілдіру өнімділігі индикаторларының көрсеткіштеріне сəйкес конвейер жылдамдығын реттеу. автоматты пневмобалғаның жұмысын жəне порциялардың поддондарынан бөлінуін қадағалау. дүкенді кассеталанған таяқшалармен зарядтау жəне таяқшалы-қағу автоматының үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету. дұрыс орауды жəне оралған балмұздақ орауды бақылау. жетілдіру камерасын жəне конвейер поддонын жылжымалы электр жуатын құрылғының жəне душ құрылғылы электрощетканың көмегімен санитарлық өңдеу. 459. Білуге тиіс: балмұздақ өндіру технологиясы; ағынды механизацияланған жəне автомат желілердің қызмет көрсететін жабдықтарының құрылысы; желінің жұмыс істеу қағидаты мен ақаулықтарды жою тəсілдері, балмұздақ сапасына температуралық режімдердің əсері, жартылай фабрикаттар мен қолданылатын қосалқы материалдардың сапасына қойылатын талаптар; түрлі орау материалдардың қасиеті. Параграф 3. Балмұздақ өндіру желісінің операторы, 5-разряд 460. Жұмыс сипаттамасы: ағынды механизацияланған жəне автоматты желілерде балмұздақ өндірудің технологиялық процесін жүргізу. бункерді балмұздақпен толтыруды, мөлшерлегіш автоматтардың жұмысын, қолданылатын қосалқы материалдардың сапасын жəне даяр балмұздақты стандартты емес бірліктерді іріктей отырып бақылау. алмаспалы формалық ұштамаларды ауыстыру жəне қызмет көрсету. желі жылдамдығын, балмұздақ қоспасын мөлшерлеуді, тез мұздататын камерадағы температураны реттеу. автоматты құрылғыларға қызмет көрсету. балмұздақтың формалау құрылғыларына, орайтын автоматтар мен жетілдіру камерасына біркелкі жіберілуін қамтамасыз ету.

(Соңы 14-бетте).


14

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 13-бетте). порция массасын бақылау. 461. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін желілердің құрылысы мен кинематикалық тəсімдері, балмұздақ өндіру технологиясы мен оралатын өнімнің қасиеттері; қызмет көрсетілетін жабдықты реттеу тəсілдері; балмұздақтың сапасына қойылатын талаптар; орау жəне жетілдіру процесінде балмұздақтың, жартылай фабрикаттардың жəне қолданылатын материалдардың шекті нормалары, жабдықтың жұмысындағы ақаулықтарды жою тəсілдері. 120. Сүт жəне сүт өнімдерін бөтелкелерге құю желісінің операторы Параграф 1. Сүт жəне сүт өнімдерін бөтелкелерге құю желісінің операторы, 4-разряд 462. Жұмыс сипаттамасы: сүт жəне сүт өнімдерін: айран, қатық, ацидофилин, сұйық балалар сүт өнімдерін шыны бөтелкелерге құю процесін жүргізу. жуатын, мөлшерлейтін, толтыратын, бекітетін тетіктердің жұмысын қамтамасыз ету. сүт жəне сүт өнімдерін, қосалқы материалдар мен жуатын ерітінділердің шығу нормасын бақылау. бөтелкелердің дұрыс толтырылуын жəне бекітілуін қадағалау. сүт жəне сүт өнімдерінің сапасын нашарлататын, сүт жəне сүт өнімдерін бөтелкелерге құю желісінің өнімділігін төмендететін себептерді, тетіктердің жұмысындағы ақаулықтарды, шикізат жəне материалдардың шығу нормасын арттыратын себептерді уақытылы анықтау жəне жою. жабдықтарды бөлшектеу жəне құрастыру. 463. Білуге тиіс: қызмет көрсететін жабдықтардың құрылысы, бөтелке жуу процесінің технологиялық режімдері; сүт жəне сүт өнімдерін бөтелкелерге құю жəне оларды бекіту процесін жүргізу ережесі; сүт жəне сүт өнімдерінің сапасына қойылатын талаптар; қолданылатын шикізат жəне қосалқы материалдардың шығу нормасы, қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі мен пайдалану ережесі; сұйық сүт өнімдері мен балалар сүт өнімдерін өндіру негіздері. 121. Сүт қоймасы операторы Параграф 1. Сүт қоймасы операторы, 4-разряд 464. Жұмыс сипаттамасы: деңгей сигнализаторларының көмегімен сүт жəне кілегейдің қабылдағыш жəне аппараттық бөлімшеден сүт қоймасының ыдыстарына түсуін реттеу. автоматты бақылау аспаптарының көмегімен сүттің температуралық режімін, танктердің толтырылу деңгейін бақылау. сүтті есептеу формуласы бойынша майы алынған сүт немесе кілегеймен қалпына келтіру. сүт жəне кілегейді араластыруды автоматты басқару. сүтті одан əрі өңдеуге немесе құюға жіберуде автоматты жетекті қашықтық клапандарын басқару. сүт жəне сүт өнімдерінің сапасы жəне санына қарай түсуін есептеу. 465. Білуге тиіс: сүттің құрамы жəне физикалық-химиялық қасиеті, сүт жəне кілегейді сақтау режімі; сүт құбыржолдарының тəсімі; аспаптар мен сүт қоймасын автоматтандыру құралдарының құрылысы жəне қолдану қағидаты жəне оларды басқару ережесі; есептілік жəне есептеу жүргізу ережесі; қызмет көрсетілетін жабдықтарды жуу режімдері, жуатын ерітінділердің қызметі жəне жасау тəсілдері. 122. Салу-орау автоматының операторы Параграф 1. Салу-орау автоматының операторы, 4-разряд 466. Жұмыс сипаттамасы: балқытылған ірімшік массасын жəне балмұздақты салу-орау автоматында салу жəне орау процесін жүргізу. мөлшерлегіш құрылғының бункерін өнімге толтыру. автоматқа вафли, Глазурь, таяқшалар, фольга, қағаз, этикеткалар, желім салу. таразыда кезеңімен өлшеу жолымен мөлшерлеу дəлдігін, өнімнің жəне орау сапасын; таяқшалардың дұрыс жинақталуын; өнімнің еруі жəне глазурлеуін бақылау. стандартты емес өнім порцияларының көлемі, салмағы, саны жəне сапасын іріктеу. мөлшерлегіш бункеріне өнімнің түсуін жəне автоматтың барлық құрылғысының өзара ісəрекетінің синхрондығын реттеу. жабдық жұмысындағы ұсақ ақаулықтарды жою. автоматты іске қосу жəне тоқтату. бункерді жəне мөлшерлегішті өнім қалдықтарынан тазарту. жабдықтарды бөлшектеу жəне майлау. 467. Білуге тиіс: орау-салу автоматтарының құрылысы; оралатын өнімнің негізгі қасиеттері; өнімді орау жəне орамын безендіру сапасына қойылатын талаптар; мөлшерлегішті берілген көлемге, салмақ, санға реттеу ережесі; орау процесінде өнімнің жəне орау материалдарының шығу нормалары; қызмет көрсетілетін жабдықтардың жұмысындағы кемшіліктерді жою шаралары мен тəсілдері. Жартылай орау-салу автоматында жұмыс істегенде– 3-разряд. Параграф 2. Салу-орау автоматының операторы, 5-разряд 468. Жұмыс сипаттамасы: сүт өнімдерін полимерлік ыдысқа салу-орау автоматында салу жəне орау процесін жүргізу. мөлшерлегіш жəне бункерді орау-салу өнімі массасын жіберу үшін құбыржолдарды іске қосу. автоматты фольгамен жəне полистироль таспамен зарядтау. фотоэлемент фокусты автоматта бақылау белгісі бойынша фольгаға орнату. қорапшаларды қалыптастыруды, оларды толтыру жəне таспа кесуді реттеу. автомат тораптарын іске қосу жəне тоқтату, түсетін масса консистенциясына қарай мөлшерлегішті реттеу. қорапшалардың салмағын жəне орау сапасын кезеңімен бақылау. автомат жұмысындағы ұсақ ақаулықтарды жою. сүт өнімдерін өндірудің ағынды желісіндегі салу-орау автоматының синхронды жұмысын реттеу. 469. Білуге тиіс: сүт өнімдерді өндіру технологиясының негіздері, даяр өнімді орауға қойылатын талаптар; салу-орау автоматының құрылысы жəне қызмет көрсету ережесі; автоматтың жұмысындағы ұсақ ақаулықтарды жою ережесі; орау материалдарының шығу нормалары. 123. Ірімшік сығымдаушы Параграф 1. Ірімшік сығымдаушы, 3-разряд

470. Жұмыс сипаттамасы: туннельді пневматикалық сығымдағыштан басқа түрлі құрылымдағы сығымдағыштарда ұсақ ірімшіктерді сығымдау процесін жүргізу. формаланған ірімшіктерді формалағыш аппараттардан, іріткі бөлгіштерден немесе ірімшік бұлаулардан жіберу немесе тасымалдау. Қалыпты формаларда сығымдауда ірімшіктерді салфеткаларға немесе серпянкаларға таңбалау, орау. сығымдауға түсетін ірімшік массасын қышқылдығына, ылғалдығына жəне температурасына қарай қажетті режімін айқындау. перфорирленген металл немесе пластмасса қосындылармен формаларды құрастыру. бақылау-өлшеу аспаптары бойынша сығымдау процесіндегі қысымды бақылау, реттеу. ірімшікті тығыздау сипатын қадағалау. ірімшік түрлеріне қарай технологиялық нұсқаулықтарға сəйкес ұсақ ірімшіктерді қайта сығымдау. сығымдағыштарды жұмысқа дайындау жəне баптау. ірімшіктерді өлшеу, оларды тұздау бөлімшесіне жеткізу. 471. Білуге тиіс: ұсақ ірімшіктердің құрамы мен түрлерінің қасиеті, ұсақ ірімшік өндіру технологиясы, ұсақ ірімшікті сығымдау процесіне жəне сапасына қойылатын талаптар; қызмет көрсетілетін сығымдағыштардың, қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы; сығымдау сапасына байланысты ұсақ ірімшікте болатын кемшіліктер. Параграф 2. Ірімшік сығымдаушы, 4-разряд 472. Жұмыс сипаттамасы: түрлі құрылымдағы сығымдағыштарда ірі ірімшіктерді, сондай-ақ ұсақ ірімшіктерді туннельді пневматикалық сығымдағышта сығымдау процесін жүргізу. сығымдағыштарды жұмысқа дайындау. сығымдауға түсетін ірімшік массасын қышқылдығына, ылғалдығына, температурасына қарай сығымдау режімін айқындау. қалған іріткі қалдықтарын алып тастау үшін ірі ірімшіктерді тесу. технологиялық нұсқаулықтарға сəйкес ірімшікті қайта сығымдау, оларды сығымнан алу жəне сығымдау сапасын тексеру. сығымдағыштарды баптау. 473. Білуге тиіс: ірі жəне ұсақ ірімшіктердің құрамы мен түрлерінің қасиеті; ірі жəне ұсақ ірімшік өндіру технологиясы, ірімшікті сығымдау жəне сапасына қойылатын талаптар, сығымдау сапасына байланысты ірімшікте болатын кемшіліктер; қызмет көрсетілетін сығымдағыштардың құрылысы жəне кинематикалық тəсімі; оларды баптау тəсілдері мен ережесі. 124. Сүт өнімдерін қабылдаушы Параграф 1. Сүт өнімдерін қабылдаушы, 3-разряд 474. Жұмыс сипаттамасы: сүт өнімдерін қайталама шикізатты түрлі ыдыстарға қабылдау, цистерналарға, бөшкелерге жəне өлшенген ыдысқа құю. тиеу құжаттарын ресімдеу. 475. Білуге тиіс: қайталама шикізаттың негізгі физикалық-химиялық қасиеті, қабылдау жəне құю ережесі, сүт өнімдерінің қайталама шикізатының мемлекеттік стандарттары. Параграф 2. Сүт өнімдерін қабылдаушы, 4-разряд 476. Жұмыс сипаттамасы: сүт өнімдерін салмағына немесе есебіне қарай қабылдау; сүт өнімдері жартылай фабрикаттарын немесе өнімдерді қабылдауға қойманы дайындау; қабылдау цехындағы жабдықтардың жарамдылығын жəне тазалығын тексеру. өнімдерді немесе жартылай фабрикаттарды жеткізушілері, қышқылдығы, кондициясы бойынша бөлу, таразыға жіберу, құю; цистерналарда жеткізілетін сүтті айдауға арналған жабдыққа шлангі жалғау; өңдеуге арналған өндірістік цехтарға сүт жəне кілегейді жіберу. өнімді сақтау. өнімді камера бойынша орналастырылуын, оны жүктің санаты жəне өндіру күніне қарай топтастырылуын қадағалау; қоймадағы температураны жəне ауаның ылғалдығын реттеу. ыдыс салмағын жəне сүзбе, қаймақ, ірімшік, май жəне басқа да өнімдерді тазарту актілерін ресімдеу. өнімді экспедицияға немесе тікелей тұтынушыға жіберу; орау жəне таңбалау жағдайын қадағалау; салмағының жетпеуіне жəне шикізатты кондициясына жетпеуіне акті, есептілік жүргізу жəне актілер жасау. 477. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы; сүт, кілегей, сүзбе, қаймақ жəне басқа да сүт өнімдерінің сапасына қойылатын талаптар, орау жəне таңбалаудың мемлекеттік стандарттары; сүт өнімдерін сақтау ережесі жəне өнім жəне орау түрлері бойынша қоймалау нормалары. 125. Ірімшік жасаушы Параграф 1. Ірімшік жасаушы, 2-разряд

478. Жұмыс сипаттамасы. сүті бар флягаларды таразыға жіберу. сүтті қабылдау бұлауларына құю. іріткіні қолмен алып тастай отырып ірімшік бұлауларынан іріткінің бөлігін төгу. ірімшік бұлауларында пластының пайда болуы жəне кесу кезінде ірімшік массасын формаларға қалау. ірімшік іріткісін сепараттау. ірімшік салынған формаларды сығымдағыштарға тасымалдау, ал сығымдалған ірімшікті тұздау бөлімшесіне жіберу. ірімшікті ұстау операцияларын жүзеге асыруда ірімшіктерді арбамен тасымалдау. ірімшіктерді тиеуге дайындау. жəшіктерді таңбалау. ірімшіктерді қағазбен орау, оларды жəшіктерге салу. 479. Білуге тиіс: сүт жəне ірімшіктің негізгі қасиеттері; ірімшік өндіру технологиясының негіздері; түрлі ірімшікті ұстаудың негізгі ережесі; жуатын жəне дезинфекциялайтын құралдардың қызметі жəне құрамы; орау ережесі. Параграф 2. Ірімшік жасаушы, 3-разряд 480. Жұмыс сипаттамасы: майсыз ірімшік өндіру процессін жүргізу. бұлауларды белгіленген пропорцияда сүтпен жəне пахтамен толтыру. ұйытқы, ұйытатын фермент жəне химикат салу. ұйыту процесін қадағалау. қоюлануын айқындау. іріткіні төгу. ірімшікті дəнде технологиялық нұсқаулыққа сəйкес тұздау. ірімшікті формалау. өздігінен сығымдалуды жүргізу, ірімшікті технологиялық нұсқаулықтарға сəйкес сығымдау. ірімшікті бөшкелерге формалауда – дəнді тығыздап салу, сығымдау. ірімшікті тұздау бөлімшесіне орналастыру, ірімшікті тұздықта тұздау. жетілдіру, орау немесе ірімшікті пленкаға орау кезінде майсыз ірімшікті ұстау. ірімшікті аудару, ысқылау, жуу. ірімшікті таңбалау жəне парафиндеу. бөшкелерге формаланған ірімшіктің бетіне парафин қоспасын құю. өлшеу, орау, тиеуге дайындау. 481. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы; майы алынған сүт, пахта жəне ірімшіктің құрамы мен қасиеті; майсыз ірімшік өндіру технологиясы; қолданылатын шикізат жəне ірімшіктің сапасына қойылатын талаптар; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормасы. Параграф 3. Ірімшік жасаушы, 4-разряд 482. Жұмыс сипаттамасы: бұлауларда, ірімшік жасағыштарда майлы ірімшік өндіру процесін жүргізу. жабдықтарды жұмысқа дайындау. бұлауларды немесе ірімшік жасағыштарды сүтке толтыру. ұйытудан алдын қоспаның майлылығын реттеу. ұйытқы, ұйытатын фермент ерітінділері мен химикаттарды салу, қоспаны ұйытудың қажетті температурасына жеткізу. ұйыту процесін қадағалау. дайын болуын айқындау. Іріткіні алып тастау, қышқыл сүт процесін реттеу, ірімшік массасын дəнде ішінара тұздау, ірімшік дəнін араластыру. формалаудың құю тəсілімен іріткісі бар дайын дəнді формалауға жіберу. бұлауларда ірімшікті формалауда пластының пайда болуы жəне сығымдау, пластыны кесуге қатысу жəне ірімшік массасын формаларға қолмен қалау.

13 қыркүйек 2013 жыл

ірімшіктің өздігінен сығымдалу жəне сығымдау процесін, оны тұздау бөлімшесіне жіберуді бақылау. 483. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы, сүт жəне ірімшіктің құрамы жəне негізгі қасиеттері, шикізат өндіру технологиясы, ірімшікте болатын кемшіліктер мен олардың алдын алу əдістері; қолданылатын бақылау-өлшеу жəне реттейтін аспаптардың қызметі жəне пайдалану ережесі; қолданылатын шикізат жəне ірімшіктің сапасына қойылатын талаптар.

№ р/с 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63.

126. Ірімшік жасаушы шебер Параграф 1. Ірімшік жасаушы шебер, 5-разряд 484. Жұмыс сипаттамасы: жылына 300 т-ға дейін ірімшік өндіретін ірімшік өндіру процесін бұлауларда, ірімшік дайындағыштарда жүргізуді басқару. түсетін шикізатты есептеу. сүтті сапасына қарай сұрыптау жəне зертханалық талдаулар негізінде жəне органолептикалық тəсілмен ірімшіктің жарамдылығын айқындау. сүтті май жəне ақуыз құрамына қарай қалпына келтіру жəне бактериалдық ұйытқы, химикат, ұйытатын ферменттің қажетті мөлшерін айқындау. қажет болғанда бактериалдық ұйытқы дайындау. бұлауларда, ірімшік дайындағыштарда ірімшік əнін өңдеу процесін бақылау. формалаудан алдын ірімшік дəнінің дайындығын айқындау. ірімшікті формалау жəне сығымдау процесін бақылау. ірімшіктің белсенді қышқылдығын индикаторлық əдіспен кезеңімен тексеру. ірімшікті өлшеу жəне тұздау бөлімшесіне жіберу. жабдықтарды, формаларды, керек-жарақтарды жуу сапасын бақылау. есептеу жəне есептілік жүргізу. ірімшіктің сапасын бағалауға қатысу. 485. Білуге тиіс: сүт пен ірімшіктің құрамы мен физикалық-химиялық қасиеттері, ірімшік өндіру технологиясы; ірімшікте болатын кемшіліктер мен олардың алдын алу əдістері; қолданылатын шикізат жəне ірімшіктің сапасына қойылатын талаптар; қолданылатын шикізат жəне материалдардың шығу нормалары, есептеу жəне есептілікті жүргізу ережесі. Жылына 300 т-дан артық ірімшік өңдеуде – 6-разряд. Орта кəсіптік білім талап етіледі. 127. Ірімшікті жетілдіру жөніндегі ірімшік жасаушы Параграф 1. Ірімшікті жетілдіру жөніндегі ірімшік жасаушы, 4-разряд 486. Жұмыс сипаттамасы: ірімшікті жетілдіру процесін жүргізу. сығымдаудан кейін ірімшікті қабылдау, сығымдау сапасын тексеру. ірімшікті тұздау процесін бақылау, тұздаудың қажетті технологиялық режімді қолдау. ірімшікті қалау, жуу, ысқылау, айналдыру, парафиндеу жөніндегі жұмыстарды, оларды пленкаға орауды басқару. түрлі температуралық жəне ылғалды режімді камераларда жетілдіруді бақылау. бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштеріне сəйкес ірімшікті жетілдіру режімін реттеу. ірімшіктің сапасын бағалауға қатысу. ірімшіктерді тиеуден алдын жəшіктерге орауды басқару. 487. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы; ірімшіктің құрамы мен негізгі қасиеттері; өндірілетін ірімшік өндіру технологиясы, жетілдіру процесінде туындайтын ірімшікте болатын кемшіліктер; жетілдіруде ірімшіктің шығу нормасы, ірімшіктің сапсына қойылатын талаптар. Параграф 2. Ірімшікті жетілдіру жөніндегі ірімшік жасаушы шебер, 5-разряд 488. Жұмыс сипаттамасы: жылына 300 т-ға дейін ірімшік өндіруде ірімшікті жетілдіру процесін жүргізу. ірімшікті тұздау жəне сақтау процесін басқару. сығымдаудан кейін тұздау бөлімшесіне түсетін ірімшік сапасын бақылау. ірімшік сапасын бағалау. ірімшік партияларын тиеуге дайындау, қажетті құжаттарды ресімдеу. қолданыстағы нормалар бойынша ірімшікті жетілдіруде шығынын айқындау. есептеу жəне есептілік жүргізу. 489. Білуге тиіс: сүт жəне ірімшіктің құрамы мен физикалық-химиялық қасиеттері, түрлі ірімшік өндіру мен жетілдіру технологиясы; ірімшікте болатын кемшіліктер мен өндіру жəне жетілдіру кезінде олардың алдын алу жəне жою əдістері; ірімшіктің сапасына қойылатын талаптар; жетілдіру кезінде ірімшіктің шығу нормасы. Жылына 300 т-дан артық ірімшік өндіруде – 6- разряд. 490. Орта кəсіптік білім талап етіледі.

491. Жұмыс сипаттамасы: ұсақ ұлтабар ірімшік тұздау процесін жүргізу. сығымдаудан кейін ірімшікті қабылдап алу, ірімшіктің сапасын тексеру. тұздықты бассейндерге, контейнерлерге немесе контейнерсіз ірімшікті орналастыру. тұздаудың технологиялық режімін сақтау. тұздық əзірлеу, пастерлеу, салқындату, ағарту, талап етілетін температураны ұстап отыру, тұздықты концентрациялау жəне қышқылдау; оны циркуляциялау немесе араластыруды жүзеге асыру; тұздықты сүзгілеу. контейнерсіз тұздауда – ірімшікті бір, екі, үш қатарға орналастыру, ірімшіктің тұздықтан шығып тұрған жерлерін серпянка, тұздық жағу. 492. Білуге тиіс: ұсақ ірімшік өндіру жəне тұздау технологиясы; ірімшіктің құрамы жəне физикалық-химиялық қасиеттері, тұздаудың сапасына байланысты болатын кемшіліктер; олардың алдын алу жəне жою əдістері, тұздық əзірлеу ережесі; ірімшікті тұздауда кететін шығын нормасы; есептеу негіздері. Параграф 2. Ірімшік тұздаушы, 4-разряд 492. Жұмыс сипаттамасы: ұсақ ұлтабар ірімшік тұздау процесін жүргізу. ірімшіктің жоғарғы жағын жабық серпянкамен тұздау, ірімшіктің басын кезеңімен араластырып отыру. тұзды ерітіндімен ірі ірімшіктердің жекелеген түрлерін жуу, араластыру, бассейндерде ірімшікті тұздағаннан кейін таза дөңгелектерге қалау жəне оларды кептіру. жетілдіру процесінде ірімшіктерді тұздау, тұздау үшін щеткамен өңдеу. тұздықтың талап етілетін параметрлерін қолдау, оны жаңарту. 493. Білуге тиіс: ірі ірімшік өндіру жəне тұздау технологиясы, ірімшіктің құрамы жəне физикалық-химиялық қасиеттері; тұздаудың сапасына жəне одан əрі жетілдіруге байланысты болатын кемшіліктер; олардың алдын алу жəне жою əдістері, тұздықтың технологиялық параметрлеріне қойылатын талаптар; ірімшікті тұздауда жəне жетілдіруде кететін шығын нормалары; есептеу жəне есептілік жүргізу ережесі. 129. Ірімшік формалаушы Параграф 1. Ірімшік формалаушы, 2-разряд

494. Жұмыс сипаттамасы: шұжық ірімшігін оларға тиісті форма беру жəне тығыз салу үшін батондарды байлау. батондарды таяқшаларға жəне рамаларға ілу. батондарды ыстауға жіберу. шұжық ірімшігін жəне шпагат қабығын жұмыс орнына тасымалдау. 495. Білуге тиіс: шұжық ірімшігін батондардың белгіленген формасына жəне мөлшеріне сəйкес байлау тəсілі; шпагаттың шығын нормасы.

130. Фризерлеуші Параграф 1. Фризерлеуші, 4-разряд

498. Жұмыс сипаттамасы: үздіксіз істейтін фризерлерде балмұздақ қоспасын фризерлеу (ауа толтыру) процесін жүргізу. сүт құбыржолдарына сүзгі орнату. фризерді іске қосу жəне оған балмұздақ қоспасын салу. қоспаны араластыруды, фризердің жəне тез мұздататын аппараттардың температуралық режімін бақылау-өлшеу аспаптары бойынша реттеу, балмұздақтың дайын болуын органолептикалық тəсілмен тексеру. балмұздақтың ораудан алу аппаратына жəне тез мұздататын аппаратқа біркелкі жіберілуін, сондай-ақ ағын желісі автоматтарының синхронды жұмысын қамтамасыз ету. араластырылған қоспаны гильзаларға жəне құлақшаларға жіберу. балмұздақты ұсақ орау құлақшаларына, генераторлық формаларға немесе жетілдіру камераларына жіберу. қажеттігіне қарай оралмаған балмұздақты орауға қатысу. порциялардың салмағын бақылау. жабдықтың жұмысындағы кемшіліктерді жою. қызмет көрсетілетін жабдықты бөлшектеу. есептеу жəне есептілік жүргізу. 499. Білуге тиіс: қызмет көрсететін жабдықтың құрылысы; оның жұмысындағы ақаулықтарды жою тəсілдері, балмұздақ өндіру технологиясы, балмұздақтың сапасына қойылатын талаптар; есептеу жəне есептілік жүргізу ережесі. Кезеңімен істейтін фризерлерде жұмыс істегенде – 3-разряд. Параграф 2. Фризерлеуші, 5-разряд

500. Жұмыс сипаттамасы: басқару пульті бар алмаспалы ұштамалы (экструдер) жартылай автоматтармен жəне автоматты фризерлермен жарақталған ағынды механизацияланған жəне автоматты желілерде балмұздақ қоспасы параметрлерін автоматты түрде реттеп жəне ұстай отырып, фризерлеу процесін жүргізу. өндірістік бағдарламаға сəйкес балмұздақ қоспасын реттегіштер жəне араластырғышы бар аралық ыдыстарды толтыру. Эталон бойынша балмұздақтың араласуын айқындау. фуаның жіберілуін реттеу. балмұздақты формалау құрылғыларына, орау автоматтары мен жетілдіру (тез мұздататын) камераларына біркелкі етін жіберілуін қамтамасыз ету. электромеханикалық жəне электронды синхронизаторлардың көмегімен ағындымеханизацияланған жəне автоматты желілердің жабдықтарын синхронды жұмысын қамтамасыз ету. фризерлерді еріту. 501. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін желілердің құрылысы жəне кинематикалық тəсімдері, балмұздақ өндірудің технологиялық процесі; балмұздақ өндіру жөніндегі нормативтік-техникалық құжаттамасының негізгі ережесі; электромеханикалық жəне электронды синхронизаторлардың, қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының жəне автоматиканың құрылымы; балмұздақтың араласуын айқындау ережесі. Жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығының (49-шығарылым) қосымшасы Жұмысшы кəсіптерінің көрсеткіші № р/с 1 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13 14 15. 16. 17. 18.

Кəсіптердің атауы

Разрядтар диапазоны

2

3

Сүтті қалпына келтіру аппаратшысы Газбен консервілеу аппаратшысы Шлям ұйыту аппаратшысы Ірімшікке полимерлік жəне парафин қабат жағу аппаратшысы Қан өңдеу аппаратшысы Сүт өнімдерін салқындату аппаратшысы Альбумин өндіру аппаратшысы Бульон кубиктерін өндіру аппаратшысы Сұйық қаймағы алынбаған сүт ауыстырғыш өндіру аппаратшысы Ұйытқы өндіру аппаратшысы Казеин желім өндіру аппаратшысы Қышқыл сүт жəне балаларға арналған сүт өнімдерін өндіру аппаратшысы Сүйек желімін өндіру аппаратшысы Шелдеу желімін өндіру аппаратшысы Сүт қантын өндіру аппаратшысы Тағамдық майлар өндіру аппаратшысы Балқытылған ірімшік өндіру аппаратшысы Силикат желім өндіру аппаратшысы

3-4 4-5 4 2-3 4-6 4 4; 6-7 4-5 4 4 4-6 3-4 4; 6 4-5 4 3-6 3-4 3; 5

Беті 4 69-70 44-45 2 70 3-4 71 4-5 5-6 71 72 45-47 72-73 47 47-48 73-74 6-7 74 49

Разрядтар диапазоны

Майлайтын май өндіру аппаратшысы Құрғақ сүт өнімінің өндіру аппаратшысы Техникалық өнім өндіру аппаратшысы Ерітілген май өндіру аппаратшысы Балауыз массасын регенерациялау аппаратшысы Қабықшаны жетілдіру аппаратшысы Желім жəне желатин кептіру аппаратшысы Буланған сүйекті кептіру аппаратшысы Ет өнімдерін термиялық өңдеу аппаратшысы Ішек-қарынды термиялық өңдеу аппаратшысы Етті сүйектен ажырату қондырғысы аппаратшысы Конфискатты кəдеге жарату аппаратшысы Техникалық шикізатты химиялық өңдеу аппаратшысы Беконшы Қасапшы Тұзды ірімшік жасаушы Тұзды ірімшік жасаушы шебер Вафли жасаушы Балмұздақ жəне тəтті ірімшік глазурлеуші Етті сіңірден жəне ішек-қарыннан ажыратушы Диффузорды тиеуші Балмұздақ жетілдіруші Ет жəне ет өнімдерін тұздаушы Тері тұздаушы Тіс тазалағыш жасаушы Жасанды шұжық қабатын жасаушы Казеин жасаушы Тері жұмсартқыш жасаушы Лайка жасаушы Жартылай ет фабрикаттарын жасаушы Балмұздақ жасаушы Табиғи шұжық қабатын жасаушы Қауырсын түбіт бұйымдарды жасаушы Құс етінен жартылай фабрикаттар жасаушы Қаймақ жасаушы Шек жасаушы Ұлтабар ұнтақ жəне тағамдық пепсин жасаушы Сүзбе жасаушы Шек жəне тігісті бақылаушы Шұжық ірімшігін ыстаушы Жемдеуші Май дайындаушы Май дайындаушы шебер Сүтті қант өндіру шебері Құрғақ майы алынған сүт жəне қаймағы алынбаған сүт ауыстырғыш өндіру шебері Қаймағы алынбаған жəне қышқыл сүт өнімдерін өндіру шебері Вакууммен орайтын машинаның машинисі Қауырсын түбіт өңдеу машинасының машинисі Сүйрейтін машина машинисі Сүзгі сығымдағыш машинисі Теріні шелдеуші Қоян терісін шелдеуші Меланжшы Ет ажыратушы Құс ұшаларын ажыратушы Ветеринарлық санитарлық ақауларды өңдеуші Шаш, жүн жəне қыл өңдеуші Шұжық өнімдерін өңдеуші Қоян ұшасын өңдеуші Ет ұшаларын өңдеуші Құс өңдеуші Мүйіз өңдеуші Тері өңдеуші Пісірілген шұжық өндіру автоматының операторы Жартылай фабрикат өндіру автоматының операторы Сүт өнімдерін пакеттерге жəне пленкаға құю автоматының операторы Сүт өнімдерін автоматты өндіру желісінің операторы Сосиска өндіру автоматты желілерінің операторы Ұйытқы өндіру операторы Қышқыл сүт жəне балалар сүт өнімдерін өндіру операторы Казеинат жəне казецит ерітіндісін өндіру операторы Қауырсын түбіт шикізатын өңдеу желісінің операторы Фарш дайындау желісінің операторы Балмұздақ өндіру желісінің операторы Сүт жəне сүт өнімдерін бөтелкелерге құю желісінің операторы Сүт қоймасы операторы Салу-орау автоматының операторы Шрот жылтыратушы Коллагенді жгут сығымдаушы Құс жəне қоян етінен кулинарлық өнім жасаушы Ірімшік сығымдаушы Сүт өнімдерін қабылдаушы Қауырсын түбіт шикізатты қабылдаушы Мал қабылдаушы Тірі құс жəне қояндарды қабылдаушы сұрыптаушы Желім шикізатын қабылдаушы Жұмыртқа қабылдаушы Елеуші Техникалық өнімді елеуші Фторидті натрий жəне кесек əк елеуші Буланған сүйекті тартушы (диірменші) Буланған сүйекті тартушы (диірменші) Ет өнімдерін арамен кесуші Ет өнімдерін ораушы Ет өнімдерін кесуші Эндокриндік-ферменттік шикізат жинаушы Эпителий жинаушы Сүйек сұрыптаушы Құс жəне қоян ұшаларын сұрыптаушы Тері сұрыптаушы Қоян терісін сұрыптаушы Қауырсын түбіт қоспасын жасаушы Фарш жасаушы Қауырсын түбіт шикізатын кептіруші Қоян терісін кептіруші Ірімшік жасаушы Ірімшік жасаушы шебер Ірімшікті жетілдіру жөніндегі ірімшік жасаушы Ірімшікті жетілдіру жөніндегі ірімшік жасаушы шебер Ірімшік тұздаушы Ірімшік формалаушы Желім түсіруші Тері тұздықтаушы Шұжық өнімдерін формалаушы Фризерлеуші

64. 65. 66. 67. 68. 69. 70. 71. 72. 73. 74. 75. 76. 78. 79. 80. 81. 82. 83. 84. 85. 86. 87. 88. 89. 90. 91. 92. 93. 94. 95. 96. 97. 98. 99. 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134

128. Ірімшік тұздаушы Параграф 1. Ірімшік тұздаушы, 3-разряд

Параграф 2. Ірімшік формалаушы, 3-разряд 496. Жұмыс сипаттамасы: пластылы ірімшікті формалау немесе үйінділеу процесін жүргізу. формаларды дайындау, оларды арба үстелге орнату немесе формалайтын жерге транспортермен жіберу. формалау аппаратын жұмысқа дайындау. ірімшік дəнін қабылдау, біркелкі биіктіктегі пласты пайда болуы үшін оны біртегіс етіп жаю. іріткіні алып тастау, пластыны сығымдау. манометр бойынша қысымды бақылау жəне оны реттеу. пышақ рамасымен ірімшік пластысын кесу, есікті жібергенде көлденең бағытта кесу. пластиналарды шаю, аппаратты құрастыру. ірімшік брусоктарын аппарат пластинасынан алу, формаларға қалау.ірімшікті үйінділеп формалауда діріл балғасын, іріткіні ажыратқышты немесе формалау жартылай автоматын дайындау. іріткіні тартатын сорғыны іске қосу. формаларды жекелеп немесе топтау тəсілімен таратып құю құрылғысы арқылы толтыру, жартылай автоматқа қызмет көрсетуде формаларды жіберу жəне түсіру. қабыққа масса толтырудың қажетті тығыздығын сақтай отырып түрлі құрылымдағы шприцтермен ірімшік массасын формалау процесін жүргізу. балқытылған ірімшік массасын қабылдау жəне шприцті зарядтау. Жабдықтарды жұмысқа дайындау. күпшектерді орнату жəне ауыстыру. бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштері бойынша қысымды жəне вакуум шприцтердегі зарядтың аяқталуын реттеу. шұжық ірімшігінің батондарын байлауға жіберу. 497. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы; ірімшіктің құрамы жəне негізгі қасиеттері, түрлі ірімшікті формалау процесінің технологиясы, формалаудың сапасына байланысты болатын ірімшіктің кемшіліктері, ірімшік массасын қабыққа толтыру сапасына жəне тығыздығына қойылатын талаптар; қабық жəне ірімшік массасының шығу нормасы.

Кəсіптердің атауы

Беті

4-5 3-5 2-7 2; 4 3-4 3 4-5 4 3-6 4 5 5 4 3-6 2-6 3 4 2-3 2 2-4 3 3 2-5 2-5 2 3-4 3-4 3 1-2 4 3-4 1-5 3-4 3-4 3-4 1-6 4 3-5 6 2 1-3 2-4 5-6 5 5-6

8-9 75-76 8-10 76-77 56 49-50 50 63 11-13 14 13 13 13 14-15 15-17 77-78 78 78-79 79 18 51 79 19 19-20 57 20-21 79-80 21 21-22 22 80-81 22-24 57-58 58 81-82 24-26 82 82-83 26-27 84 27-28 84-85 85 85-86 86

4-6 4 4-5 4 4-5 5 3-4 3-4 3-6 4 4-5 3 2-3 2-4 3 2-5 2-3 2-5 4-5 2-4 4 5 6 5 5 4 3-4 5-6 3-5 4 4 3-5 4 3 2; 4 3-4 3-4 4 4-5 3; 5 4 4 3 3 3 1-3 4 3-5 2-4 2-4 3 3-4 3 3; 5 3; 6 5 4 4-6 4 4 2-4 5-6 4 5-6 3-4 2-3 3 3,5 2-3 3-5

86 87 59-60 51-52 52 28 60 60-61 28-29 61 29-30 30 30-31 78 31 62-64 31-32 32-33 33 33-34 89 89 37 90 90 90-91 64 38 91 92 93 93-94 53 53 65 94 95-96 66 35-36 66-67 53-54 67 54 36 54 55 54-55 37-38 38-39 39 39-40 40 55 67-68 44 68 68 41-42 69 69 96-97 97-98 98 98 99 99-100 55 42-43 44 100-101

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2012 жылғы 23 қарашада Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8103 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің бұйрығы 2012 жылғы 25 қазан

№294

Астана қаласы

Көлік статистикасы бойынша жалпымемлекеттік статистикалық байқаулардың статистикалық нысандары мен оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы (Жалғасы. Басы 182-нөмірде). Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі Конфиденциальность гарантируется органами төрағасының 2012 жылғы государственной статистики 25 қазандағы № 294 бұйрығына 1 - қосымша Жалпымемлекеттік статистикалық байқау Приложение 1 к приказу Председателя Агентства бойынша статистикалық нысан Республики Казахстан по статистике от 25 октября Статистическая форма по общегосударствен2012 года № 294 ному статистическому наблюдению Аумақтық органға тапсырылады Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған Представляется территориальному уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) органу Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) Статистикалық нысанды www.stat. 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 gov.kz сайтынан алуға болады дейiн артық Статистическую форму можно получить до 1 часа более 40 часов на сайте www.stat.gov.kz Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақытылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 0761104 Код статистической формы 0761104

Құрлықтағы өзге де көліктің жұмысы туралы есеп

1-К (авто, электро) 1-ТР (авто, электро) Жылдық Годовая

Отчет о работе прочего сухопутного транспорта Есепті кезең Отчетный период

жыл год

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 49.4-кодына сəйкес қызметкерлерінің санына қарамастан, қызметінің негізгі түрі «Автомобиль көлігімен жүк тасымалдау мен қалдықтарды шығару бойынша қызметтері» (бұдан əрі - ЭҚЖЖ), негізгі жəне қосалқы қызмет түрі ЭҚЖЖ-нің 49.3-кодына сəйкес «Құрлықтағы өзге де жолаушылар көлігі» болып табылатын заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері, сондай-ақ қалалық электр көлігі қызметтерін жүзеге асыратын жеке тұлғалар тапсырады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения , независимо от численности, с основным видом деятельности «Грузовые перевозки автомобильным транспортом и услуги по вывозу отходов» согласно коду Общего классификатора видов экономической деятельности 49.4 (далее - ОКЭД), с основным и вторичным видом деятельности «Прочий пассажирский сухопутный транспорт» согласно коду ОКЭД 49.3, а также физические лица, осуществляющие деятельность на городском электрическом транспорте. Тапсыру мерзімі – 20 қаңтар. Срок представления – 20 января.

Есепті кезеңнің соңына көліктің негізгі көрсеткіштерін көрсетіңіз Укажите основные показатели транспорта на конец отчетного периода

1

Көлік құралдарының жалпы тізімдік саны, бірлік Общее списочное число транспортных средств, единиц

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

Атауы Наименование________________

Мекенжайы Адрес_____________________________________

Электрондық пошта мекенжайы Телефон______________________ Адрес электронной почты ________________________ Орындаушының тегі Телефон Фамилия исполнителя ______________________ Телефон________________ Басшы ____________________ (Т.А.Ə., қолы) ____________________ Руководитель (Ф.И.О., подпись) Бас бухгалтер _________________ (Т.А.Ə., қолы) Главный бухгалтер (Ф.И.О., подпись) ______________________________ М.О. М.П.

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 2 - қосымша

«Құрлықтағы өзге де көліктің жұмысы туралы есеп» (коды 0761104, индексі 1-К (авто, электр), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. Осы «Құрлықтағы өзге де көліктің жұмысы туралы есеп» (коды 0761104, индексі 1-К (авто, электр), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Құрлықтағы өзге де көліктің жұмысы туралы есеп» (коды 0761104, индексі 1-К (авто, электр), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар осы статистикалық нысанды толтыру мақсатында қолданылады: 1) алыс жол жүретін автобус немесе қалалық автобус – жолаушыларды тасымалдауға арналған жəне тоғыздан аса отыратын орындары бар (жүргізушінің орнын қоса) жолаушылардың механикалық жол көлік құралы; 2) автомобиль-таксиі – «такси» деген арнаулы тану белгілерімен жабдықталған жолаушыларды жəне багажды тасымалдауға арналған жеңіл автомобиль, мұнда жол жүру үшін төлем таксометр көрсеткіштерінің негізінде жүргізіледі; 3) бір жолмен есептегендегі трамвай (троллейбус) жолының (желісінің) ұзындығы – есепті жылдың соңында барлық трамвай (троллейбус) жолдары (желілері) шаруашылығының теңгерімінде болатын ұзындығы: жолаушылар, жүк, деполық, разъездік, тораптық, айналма жолдар жəне басқа да жолдар; 4) жүк автомобилі – тек қана не болмаса басым түрде жүк тасымалдауға арналған қатты рамадағы механикалық жол көлік құралы; 5) жолаушылар сыйымдылығы – отыруға арналған орын жəне дайындаушы-зауыт паспортында көрсетілген жинақтау алаңдарын қоса алғандағы жалпы орын саны бойынша автобустағы жолаушыларға арналған орындар саны; 6) жүк көтергіштігі – бұл көлік құралының тасып алатын барынша жүк салмағы, ол дайындаушы-зауытпен анықталады жəне техникалық төлқұжатта көрсетіледі; 7) жүкпен (жолаушымен) жүріс – тасымалданған жүктердің (жолаушылардың) санына қарамастан автомобильдерді тиеу жəне түсіру (немесе жолаушыларды отырғызу жəне түсіру) жүзеге асырылған пункттер арасындағы жүк тиелген автомобильдің жүрісі, таксидің ақылы жүрісін таксометр көрсеткіштері бойынша анықтайды; 8) жалпы жолаушылар сыйымдылығы – əрбір маркадағы көлік құралдарының тізімдік санын микроавтобустар, халықаралық автобустар, алысқа қатынайтын жəне туристік қалааралық автобустар үшін – отыруға арналған орындар саны бойынша, қалалық, қала маңы жəне жақын жерге қатынайтын қалааралық автобустар үшін – жолаушылардың жалпы сыйымдылығы бойынша анықталатын олардың сыйымдылығына көбейтуден алынған көбейтінділердің сомасы; 9) көлік құралдарының тізімдік саны – бұл автокөлік құралдарының техникалық жай-күйіне, тұрған орнына жəне пайдалануына: жұмыста, жөндеуде, жөндеуді күтуде, іссапарда, консервацияда болғанына қарамастан есепті кезең соңындағы жағдай бойынша кəсіпорынның теңгерімінде есепте тұрған олардың қолда бары; 10) метро – үлкен өткізу қабілетімен ерекшеленетін, көбінесе поездар жүруге құқығы бар, көпвагонды құрамын пайдаланылатын, үлкен жылдамдықта қозғалатын, тезірек жететін, поездың қозғалу тұрақтылығын қамтамасыз етуге арналған күрделі жүйелі дабылы бар жəне платформасы жоғары орналасқан, жолаушыларды тасымалдайтын электрлік темір жолы; 11) троллейбус – жолаушыларды тасымалдауға арналған, тоғыздан аса отыратын орындары бар (жүргізушінің орнын қоса), электр сымдарымен қосылған жəне рельс арқылы жылжымайтын жолаушылардың жол көлік құралы; 12) трамвай – жолаушыларды тасымалдауға арналған, тоғыздан аса отыратын орындары бар (жүргізушінің орнын қоса) электр сымдарымен қосылған немесе дизельдік қозғалтқыш көмегімен қозғалатын жəне рельс арқылы жылжитын жолаушылардың жол көлік құралы. 3. 1-жолдағы көлік құралдарының тізімдік саны ұйымдардың теңгерімге (нен) қабылдау (шығару) туралы, лизингтік жылжымалы құрамды есепке алуға (дан) қою (шығару) туралы бұйрығына, жалға алу туралы (немесе жалға алуды тоқтату) туралы шарттарына, сондай-ақ ұйымдардың жүк автомобиль көлік құралдарын бекіту бойынша бұйрықтарына сəйкес толтырылады. 2-жолдағы жалпы тізімдік саннан жүргізушімен бірге жалға берілген машиналар саны көрсетіледі. 4, 7-жолдар бойынша автомобильдердің жалпы жүк көтергіштігі əр марканың жүк автомобильдерінің тізімдік санын дайындаушы-зауыттың төлқұжаты бойынша олардың жүк көтергіштігіне көбейтуден алынған көбейтінділерді жиынтықтаумен анықталады. 8-жолдағы автомобильдердің кəсіпорын иелігіндегі болу уақыты есепті кезең ішіндегі əрбір жеке автомобильдің шаруашылықта болған барлық күнтізбелік күндерін, демалыс жəне мереке күндерін қосқанда, жиынтықтау жолымен анықталады. 10-жолдағы автомобильдердің жұмыста болған уақыты, машина-күндер, тəулік ішінде жұмыс істеген ауысымдардың санына қарамастан есепті кезеңнің əрбір күні гараждан желіге жіберілген автомобильдердің санын жиынтықтаумен анықталады. Белгіленген мерзім басталғанға дейін (яғни ауысым аяқталғанға дейін) желіден гаражға қайтып келген автомобильдер қайту себебіне қарамастан, бір күн жұмыс істеген деп есептеледі. 12-жолдағы автомобильдердің жалпы жүрісі жүгі бар (жолаушылары бар) барлық автомобильдердің жүрісінен, таксилердің жүрісінен, бос жəне ешбір жүрілмеген жүрістерден қалыптасады; бір күнгі жалпы жүрістің шамасы спидометр көрсеткіштері бойынша анықталады. Көлік құралдарының (теңгерімде тұрған, жалға берілген, жалға алынған) саны бойынша, жолаушылар сыйымдылығы бойынша, көлік құралдарының кəсіпорын иелігінде жəне жұмыста болған уақыты бойынша көрсеткіштер бүтін сандарда толтырылады, қалған көрсеткіштер – үтірден кейін бір санмен толтырылуы тиіс. 4. Арифметикалық – логикалық бақылау: «Есепті кезеңнің соңына көліктің негізгі көрсеткіштері» бөлімі 2-жол ≤ 1-жол əрбір баған үшін 2-жол ≥ 3-жол əрбір баған үшін 5-жол ≥ 6-жол əрбір баған үшін 8-жол ≥ 9-жол əрбір баған үшін 10-жол ≤ 8-жол əрбір баған үшін 10-жол ≥ 11-жол əрбір баған үшін 12-жол ≥ 13-жол əрбір баған үшін Егер 1-жол əрбір баған үшін ≠ 0, онда 4, 9-жолдар да əрбір баған үшін ≠ 0. Егер 3-жол əрбір баған үшін ≠ 0, онда 2-жол да əрбір баған үшін ≠ 0. Егер 5-жол əрбір баған үшін ≠ 0, онда 7-жол да əрбір баған үшін ≠ 0. Егер 6-жол əрбір баған үшін ≠ 0, онда 5-жол да əрбір баған үшін ≠ 0. Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению

Статистикалық нысанды www.stat. gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

ЖСН коды код ИИН

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

3

Жалға берілген көлік құралдарының жалпы тізімдік саны, бірлік Общее списочное число транспортных средств, сданных в аренду, единиц соның ішінде: жүргізушімен қоса жалға берілген из них: сданные в аренду с водителем Теңгерімде есепте тұрған көлік құралдарының жалпы жүк көтерімділігі (жүк көлігі үшін 0,1 тоннаға дейінгі дəлділікпен), тонна жəне жалпы жолаушылар сыйымдылығы (жолаушы көлігі үшін 1 орынға дейінгі дəлділікпен), орын Общая грузоподъемность (с точностью до 0,1 тонн для грузового транспорта), тонн, и общая пассажировместимость (с точностью до 1 места для пассажирского транспорта), мест, транспортных средств, числящихся на балансе Жалға алынған көлік құралдарының жалпы тізімдік саны, бірлік Общее списочное число транспортных средств, взятых в аренду, единиц соның ішінде: жеке тұлғалардан жалға алынған из них: взятые в аренду у физических лиц Жалға алынған көлік құралдарының жалпы жүк көтерімділігі (жүк көлігі үшін 0,1 тоннаға дейінгі дəлділікпен), тонна жəне жалпы жолаушылар сыйымдылығы (жолаушы көлігі үшін 1 орынға дейінгі дəлділікпен), орын Общая грузоподъемность (с точностью до 0,1 тонн для грузового транспорта), тонн, и общая пассажировместимость (с точностью до 1 места для пассажирского транспорта), мест, транспортных средств, взятых в аренду Көлік құралдарының кəсіпорын иелігінде болған уақыты, машина-күн Время пребывания транспортных средств в распоряжении предприятия, машино-дней соның ішінде: жеке меншіктегі көлік құралдарының из них: собственных транспортных средств Көлік құралдарының жұмыста болған уақыты, машина-күн Время пребывания транспортных средств в работе, машино-дней соның ішінде: жеке меншіктегі көлік құралдарының из них: собственных транспортных средств Көлік құралдарының жалпы жүріп өткен жолы, мың километр Общий пробег транспортных средств, тысяч километров соның ішінде: жүкпен (жолаушылармен) жүріп өткен жолы из них: пробег с грузом (с пассажирами) Бір жолмен есептегендегі жайылыңқы жолдың (желінің) ұзындығы, километр Протяженность развернутого пути (линии) в однопутном исчислении, километров

Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу

БСН коды код БИН

Жол коды Код строки

2

Жүк автомобильдері Грузовые автомобили 1

Автобустар Автобусы

Жеңіл такси Легковые такси

Троллейбустар Троллейбусы

Трамвайлар Трамваи

Метрополитен Метрополитен

2

3

4

5

6

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 3 - қосымша Приложение 3 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 25 октября 2012 года № 294 Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақытылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях».

(Жалғасы 15-бетте).


(Жалғасы. Басы 14-бетте). Өзен көлігінің жылжымалы құрамы жəне кеме жүзетін ішкі су жолдарының ұзындығы туралы есеп Отчет о протяженности судоходных внутренних путей и подвижном составе речного транспорта

1-К (ішкі су) 1-ТР (внутренние воды) Жылдық Годовая

Есепті кезең Отчетный период

жыл год

Қызметкерлерінің санына қарамастан, қызметінің негізгі жəне (немесе) негізгі емес түрі - өзен жолаушылар көлігі Экономикалық қызмет түрінің жалпы жіктеуішінің (бұдан əрі - ЭҚЖЖ) коды 50.3 жəне өзен жүк көлігі (ЭҚЖЖ коды 50.4), су көлігінде қосалқы қызметті жүзеге асыратын (ЭҚЖЖ коды 52.22) заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері, сондай-ақ өзен көлігінде жолаушыларды тасымалдауды жүзеге асыратын дара кəсіпкерлер ұсынады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения, независимо от численности, с основным и (или) вторичным видом деятельности – речной пассажирский транспорт согласно коду Общего классификатора видов экономической деятельности (далее - ОКЭД) 50.3 и речной грузовой транспорт (код ОКЭД 50.4), а также юридические лица, осуществляющие вспомогательные услуги в области водного транспорта (код ОКЭД 52.22) и индивидуальные предприниматели, осуществляющие перевозки пассажиров на речном транспорте. Тапсыру мерзімі – 1 наурыз. Срок представления – 1 марта.

ЖСН коды код ИИН

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19

А 1

Есепті жыл бойынша За отчетный год

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя Б Жалпы пайдаланымдағы кеме жолдардың 0,1 километрге дейінгі дəлділікпен ұзындығы Протяженность всех эксплуатируемых судоходных внутренних путей общего пользования, с точностью до 0,1 километра оның ішінде: в том числе: табиғи қалпындағы жолдар по естественному состоянию пути жасанды жолдар (каналдар) искусственные пути (каналы) кеме жүзетін табиғи жолдар судоходные природные пути кеме жолының белгіленген габариті қамтамасыз етілетін жолдар по обеспеченности установленных габаритов судового хода кепілдендірілген тереңдіктермен с гарантированными глубинами кепілдіксіз тереңдіктегі с негарантированными глубинами жағалаулық жəне қалқыма сигналдық белгілердің бар болу бойынша по наличию установок береговых и плавучих сигнальных устройств жарықтандыратын жəне жарықты шағылдырғыш құрылғылары бар жолдар пути с освещаемой и светоотражаемой обстановкой өзге де құрылғылары бар жолдар пути с прочими знаками судоходной обстановки кеме жүретін жолдың белгілерісіз без знаков судоходной обстановки жүк көтергіштігі төмендегідей кемелер үшін для судов с грузоподъемностью 249 тоннаға дейін до 249 тонн 250 – 399 тонна 250 – 399 тонн 400 – 649 тонна 400 – 649 тонн 650 – 999 тонна 650 – 999 тонн 1000 – 1499 тонна 1000 – 1499 тонн 1500 – 2999 тонна 1500 – 2999 тонн 3000 тонна жəне одан көп 3000 тонн и более

1

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

Б Өзі жүретін жүк кемелер Грузовые самоходные суда оның ішінде: в том числе: 1970 жылдан бұрын ранее 1970 года 1970 - 1979 1980 - 1989 1990 - 1999 2000 жыл жəне одан кешірек 2000 год и позднее Өзі жүрмейтін жүк кемелер (баржалар) Грузовые несамоходные суда (баржи) оның ішінде: в том числе: 1970 жылдан бұрын ранее 1970 года 1970 - 1979 1980 - 1989 1990 - 1999 2000 жыл жəне одан кешірек 2000 год и позднее Сүйрейтін кемелер (итергіштер, сүйрегіштер, итеріп-сүйрегіштер) Буксирные суда (толкачи, буксиры, толкачи-буксиры) оның ішінде: в том числе: 1970 жылдан бұрын ранее 1970 года 1970 - 1979 1980 - 1989 1990 - 1999 2000 жыл жəне одан кешірек 2000 год и позднее Жолаушылар жəне жолаушы-жүк кемелері Грузопассажирские и пассажирские суда оның ішінде: в том числе: 1970 жылдан бұрын ранее 1970 года 1970 - 1979 1980 - 1989 1990 - 1999 2000 жыл жəне одан кешірек 2000 год и позднее

2 3 4 5 6

8

1. Есепті кезең соңындағы кеме жүзетін ішкі су жолдарының ұзындығын көрсетіңіз, километр Укажите протяженность судоходных внутренних путей на конец отчетного периода, километр

1

Жол коды Код строки

7

БСН коды код БИН

Жол коды Код строки А

5. Есепті кезең соңында жасалған жылы бойынша кəсіпорынның теңгерімінде есептелінетін (дара кəсіпкердің жеке меншігінде болатын) өзен көлігінің жылжымалы құрамының нақты барын көрсетіңіз Укажите наличие подвижного состава речного транспорта, числящегося на балансе предприятия (находящегося в личной собственности индивидуального предпринимателя), на конец отчетного периода по году постройки

9 10 11 12 13

14 15 16 17 18 19

20 21 22 23 24

Жол коды Код строки

Тіркеу нөмірі Регистрационный номер

1

2

3

4

Есепті жыл бойынша За отчетный год

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя Б Жалпы пайдаланымдағы ішкі су көліктерінің порттары мен кеме жайларындағы жүк жəне жүк-жолаушы айлақтары саны, дана Количество грузовых и грузопассажирских причалов в портах и пристанях речного транспорта общего пользования, штук Жалпы пайдаланымдағы ішкі су көліктерінің порттары мен кеме жайларындағы жүк жəне жүк-жолаушы айлақтарының жалпы ұзындығы, қума метр Общая длина грузовых и грузопассажирских причалов в портах и пристанях речного транспорта общего пользования, погонный метр Механикаландырылған жүк жəне жүк-жолаушы айлақтарының саны (яғни өздеріне тұрақты бекітіп берілген жағалау жəне жүзіп жүретін тиеп - түсіру машиналарымен жарақтандырылғандары), дана Количество механизированных грузовых и грузопассажирских причалов в портах и пристанях (то есть оснащенные постоянно закрепленными за ними береговыми и плавучими погрузочно-разгрузочными машинами), штук Механикаландырылған жүк жəне жүк-жолаушы айлақтарының (яғни өздеріне тұрақты бекітіп берілген жағалау жəне жүзіп жүретін тиеп - түсіру машиналарымен жарақтандырылғандары) жалпы ұзындығы, қума метр Общая длина механизированных грузовых и грузопассажирских причалов в портах и пристанях (то есть оснащенных постоянно закрепленными за ними береговыми и плавучими погрузочно-разгрузочными машинами), погонный метр

1

А 1

2 3 4

5 6 7

8 9 10

11 12 13

14 15 16 17

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

Б Өзі жүретін жүк кемелер Грузовые самоходные суда оның ішінде: в том числе: құрғақ жүкті таситын сухогрузные құйып таситын наливные өзі жүрмейтін сүйрейтін жүк кемелер (баржалар) Грузовые несамоходные буксируемые суда (баржи) оның ішінде: в том числе: құрғақ жүкті таситын сухогрузные құйып таситын наливные өзі жүрмейтін итеретін жүк кемелер (баржалар) грузовые несамоходные толкаемые суда (баржи) оның ішінде: в том числе: құрғақ жүкті таситын сухогрузные құйып таситын наливные Өзі жүрмейтін итеріп-сүйрейтін жүк кемелер (баржалар) Грузовые несамоходные толкаемо-буксируемые суда (баржи) оның ішінде: в том числе: құрғақ жүкті таситын сухогрузные құйып таситын наливные Сүйрейтін кемелер Буксирные суда оның ішінде: в том числе: итергіштер толкачи сүйрегіштер буксиры итеріп-сүйрегіштер толкачи-буксиры жолаушылар жəне жолаушы-жүк кемелері грузопассажирские и пассажирские суда

Кемелердің саны - барлығы, бірлік Количество судов - всего, единиц

1

А 1

Б Өзі жүретін жүк кемелер Грузовые самоходные суда оның ішінде: в том числе:

2

249 тоннаға дейін до 249 тонн

3

250 - 399 тонна 250 - 399 тонн

4

400 – 649 тонна 400 - 649 тонн

5

650 - 999 тонна 650 - 999 тонн

6

1000 - 1499 тонна 1000 - 1499 тонн

7

1500 - 2999 тонна 1500 - 2999 тонн

8

3000 тонна жəне одан көп 3000 тонн и более

9

Өзі жүрмейтін жүк кемелер (баржалар) Грузовые несамоходные суда (баржи) оның ішінде: в том числе:

10

249 тоннаға дейін до 249 тонн

11

250 - 399 тонна 250 - 399 тонн

12

400 - 649 тонна 400 - 649 тонн

13

650 - 999 тонна 650 - 999 тонн

14

1000 - 1499 тонна 1000 - 1499 тонн

15

1500 - 2999 тонна 1500 - 2999 тонн

16

3000 тонна жəне одан көп 3000 тонн и более

Статистикалық нысанды www.stat. gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

3

4

Кемелердің саны - барлығы, бірлік Количество судов - всего, единиц

Кемелердің жалпы санынан жөндеуді қажет етпейтіндер кемелер, бірлік Из общего количества судов – технически исправные суда, единиц

Жалпы жүк көтергіштігі, тонна Общая грузоподъемность, тонн

1

2

3

Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Статистикалық нысан коды 0751101 Код статистической формы 0751101

Көлік жұмысы туралы есеп

1-көлік 1-транспорт

Отчет о работе транспорта Есепті кезең Отчетный период

Айлық Месячная

ай месяц

жыл год

Қызметінің негізгі түрі - көлік (Экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасы бойынша кодтары 49-51) болып табылатын заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық жəне оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ жолаушыларды жəне жүктерді коммерциялық негізде тасымалдау бойынша негізгі емес қызмет түрін жүзеге асыратын заңды тұлғалар, өзен мен қалалық электр көлігінде жолаушыларды тасымалдауды жүзеге асыратын дара кəсіпкерлер ұсынады. Представляют юридические лица и (или) их структурные и обособленные подразделения с основным видом деятельности – транспорт (коды по Номенклатуре видов экономической деятельности 49-51), а также юридические лица, осуществляющие вторичные виды деятельности по перевозке пассажиров и грузов на коммерческой основе, индивидуальные предприниматели, осуществляющие перевозку пассажиров на речном и городском электрическом транспорте. Тапсыру мерзімі – есепті кезеңнен кейінгі 2-ші күн. Срок представления – 2 числа после отчетного периода. БСН коды код БИН

Жүріс тəсілі (өзі жүретін, өзі жүрмейтін) Способ хода (самоходный, несамоходный)

Жасалған Жасалған Габарит өлшемі, метр Қуат, Жүк Жолаушыжылы орыны Габаритные размеры, метр кВт көтергішлар Год (мемлекет) Мощ- тігі, тонна сыйымдыпостройки Место ность, Грузолығы, постройки кВт подъем- отыратын (страна) ность, тонн орын Пассажировместимость, мест для сидения

ЖСН коды код ИИН 1. Көлік жұмысының негізгі көрсеткіштерін көрсетіңіз Укажите основные показатели работы транспорта Жол коды Код строки А 1

1.1 1.2 1.3 1.4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

1.5

Мекенжайы Адрес_____________________________________

Электрондық пошта мекенжайы Телефон______________________ Адрес электронной почты ________________________ Орындаушының тегі Телефон Фамилия исполнителя ______________________ Телефон________________ Басшы ____________________ (Т.А.Ə., қолы) ____________________ Руководитель (Ф.И.О., подпись) Бас бухгалтер _________________ (Т.А.Ə., қолы) Главный бухгалтер (Ф.И.О., подпись) ______________________________

Кемелердің жалпы Жалпы жүк көтергіштігі, тонна санынан - жөндеуді (13-16 жолдар бойынша қуатын қажет етпейтіндер көрсету керек, кВт1; 17 жол кемелер, бірлік бойынша жалпы жолаушылар Из общего количества сиымдылығын көрсету керек, судов – технически отыратын орын) исправные суда, единиц Общая грузоподъемность, тонн (по строкам 13-16 указать мощность, кВт; по строке 17 указать общую пассажировместимость, мест для сидения) 2 3

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 5 - қосымша Приложение 5 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 25 октября 2012 года № 294

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях».

2

4. Есепті кезең соңында жүк көтергіштігі бойынша кəсіпорынның теңгерімінде есептелінетін (дара кəсіпкердің жеке меншігіндегі) өзен көлігінің жылжымалы құрамының нақты барын көрсетіңіз Укажите наличие подвижного состава речного транспорта, числящегося на балансе предприятия (находящегося в личной собственности индивидуального предпринимателя), на конец отчетного периода по грузоподъемности Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

2

Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу

Атауы Наименование________________

____________________ 1 кВт – мұнда жəне бұдан əрі – киловатт. кВт – здесь и далее – киловатт.

Жол коды Код строки

1

Көлік Жүк кеме құрабойынша лының жеткізу түрі тəсілі Вид транс- (құрғақ портного жүк средства таситын, құйып таситын, құрастырма) Способ доставки для грузового судна (сухогрузные, наливные, комбинированные)

əрбір баған үшін 1-жол = 2-6-жолдардың ∑ əрбір баған үшін 7-жол = 8-12-жолдардың ∑ əрбір баған үшін 13-жол = 14-18-жолдардың ∑ əрбір баған үшін 19-жол = 20-24-жолдардың ∑ əрбір жол үшін 1-баған ≥ 2-баған; 6) Бөлімдер арасында бақылау: 3-бөлім 1-жол əрбір баған үшін = 4-бөлім 1-жол əрбір баған үшін = 5-бөлім 1-жол əрбір баған үшін 3-бөлім 4, 7 жəне 10-жолдардың ∑ əрбір баған үшін = 4-бөлім 9-жол əрбір баған үшін ═ 5-бөлім 7-жол əрбір баған үшін 3-бөлім 13-жол əрбір баған үшін ═ 5-бөлім 13-жол əрбір баған үшін 3-бөлім 17-жол əрбір баған үшін ═ 5-бөлім 19-жол əрбір баған үшін.

1.6

3. Есепті кезең соңында кəсіпорынның теңгерімінде есептелінетін (дара кəсіпкердің жеке меншігінде болатын) өзен көлігінің жылжымалы құрамының нақты барын көрсетіңіз Укажите наличие подвижного состава речного транспорта, числящегося на балансе предприятия (находящегося в личной собственности индивидуального предпринимателя), на конец отчетного периода Жол коды Код строки

Жалпы жүк көтергіштігі, тонна (13-18 жолдар бойынша қуатын көрсету керек, кВт; 19-24 жолдар бойынша жалпы жолаушылар сиымдылығын көрсету керек, отыратын орын) Общая грузоподьемность, тонн (по строкам 13-18 указать мощность, кВт; по строкам 19-24 указать общую пассажировместимость, мест для сидения) 3

6. Есепті кезең соңында Мемлекеттік кеме тізілімі бойынша өзен көлігінің жылжымалы құрамының нақты барын көрсетіңіз Укажите наличие подвижного состава речного транспорта на конец отчетного периода согласно Государственному судовому реестру

2. Есепті кезең соңында кеме жайларындағы порттар мен айлақтарының техникалық параметрлерін көрсетіңіз (қарамағында өзен порты бар кəсіпорын ғана толтырады) Укажите технические параметры причалов в портах и пристанях на конец отчетного периода (заполняет только предприятие, в ведении которого находится речной порт) Жол коды Код строки А

Кемелердің саны Кемелердің - барлығы, бірлік жалпы санынан Количество судов - жөндеуді қажет - всего, единиц етпейтіндер кемелер, бірлік Из общего количества судов – технически исправные суда, единиц 1 2

Ұзындығы длина ені ширина жүкпен шөгуі осадка с грузом бос кезде шөгіу осадка порожним

Статистикалық нысан коды 1651104 Код статистической формы 1651104

15

www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

М.О. М.П.

3

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 4 - қосымша «Өзен көлігінің жылжымалы құрамы жəне кеме жүзетін ішкі су жолдарының ұзындығы туралы есеп» (коды 1651104, индексі 1-К (ішкі су), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. Осы «Өзен көлігінің жылжымалы құрамы жəне кеме жүзетін ішкі су жолдарының ұзындығы туралы есеп» (коды 1651104, индексі 1-К (ішкі су), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (бұдан əрі Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Өзен көлігінің жылжымалы құрамы жəне кеме жүзетін ішкі су жолдарының ұзындығы туралы есеп» (коды 1651104, индексі 1-К (ішкі су), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар статистикалық нысанды толтыру мақсатында пайдаланылады: 1) айлақ – кемелердің қауіпсіз келуіне жəне кемелердің қауіпсіз тоқтауы, жүкті тиеу, жүкті түсіру жəне қызмет көрсету, сондай-ақ жолаушыларды кемеге отырғызу жəне кемеден түсіріп алуға арналған гидротехникалық құрылым; 2) жасанды жолдар ұзындығы – деңгейлері ағынын реттеу үшін салынған жəне өзеннің барлық ұзақтығында немесе оның бөлек учаскелерінде тірек құрайтын, олардың үстіне тұрғызылған гидротехникалық құрылымдарға байланысты ағын режимі жəне деңгейлері едəуір өзгерген арналар, су қоймалары жəне өзендер ұзындығы; 3) жарықтандырғыш құрылғылары бар ішкі судағы кеме жүзетін жолдар ұзындығы – жарығы бар жағалау жəне қалқыма дабыл құрылғылар, сондай-ақ түнгі уақытта кеме қауіпсіздігін қамтамасыз ететін жарық шағылдырғыш құрылғылар орнатылған жолдар; 4) жүк кемелері - əр түрлі жүктерді тасымалдауға арналған кемелер. Мақсатына қарай олар жүкті құрғақ күйінде жəне құйып таситын болып бөлінеді. Өзі жүретін жүк кемелері жүк баржаларын (итеретін немесе итеріп-сүйрейтін) итеру үшін жабдықталуы мүмкін; 5) жүк-жолаушылар кемесі - жолаушыларға арналған бөлмелері жəне жүк тасымалдауға арналған трюмосы бар кемелер. Оларға жолаушыларды тасымалдауға кеме шаруашылығын қадағалау органдары рұқсат еткен кемелер жатады; 6) жолаушылар кемесі – ішкі су жолдарында жолаушыларды жəне олардың жол-жүктерін тасымалдауға арналған, сондай-ақ демалуға жəне туристік саяхатқа арналған кемелер жатады; 7) кепілдікті тереңдіктегі ішкі судағы кеме жүзетін жолдар ұзындығы – барлық навигация бойы немесе оның бөлігінде кеме жолының белгіленген габариті қамтамасыз етілетін жолдар. Кеме жолының кепілдікті габаритін қамтамасыз ету үшін жол жұмыстары жүргізіледі; 8) көлік кемесі - жолаушылар кемесі жолаушылар тасымалдауға арналмаған, өзі жүретін бас қозғалтқыштың қуаты 55 киловатт (75 ат күші) жəне сыйымдылығы 80 тонна болатын өзі жүретін жəне өзі жүрмейтін кемелер жатады; 9) кемежай – жолаушылар мен кемелерді, жүктемелерді, жүктерді түсіріп алу, қабылдау, жүктерді сақтау жəне беру, көліктің басқа түрлерімен өзара əрекеттестік мақсатында құрылған жəне жабдықталған ішкі су жолдарының жер бөліктері жəне акваторияларында орналасқан құрылымдар кешені; 10) өзен кемесінің жүк көтергіштігі - отынның, судың жəне басқа да жарақтардың қоры болған жағдайда кеме құжаттарына сəйкес кеме тасымалдауға қабылдай алатын жүктің ең көп мөлшері; 11) өзен кемесінің жолаушылар сыйымдылығы - кеме құжаттарына сəйкес жатуға жəне отыруға лайықталған орындармен, қажетті мөлшердегі құтқару құралдарымен қамтамасыз етілген жолаушылар саны; 12) өзі жүретін кемелер - күш қондырғысы (қозғалтқышы) жəне қозғағышы (ескіш доңғалақ, ескіш винт, су айдағыш) бар кемелер. Олар жүк, сүйрейтін, жүк-жолаушылар жəне жолаушылар кемелері болып бөлінеді; 13) өзі жүрмейтін жүк кемелері - сүйреуге немесе итеруге арналған жəне дербес қозғалтқыш құрылғысы жоқ, өзі жүрмейтін баржалар; құрғақ жүктерді жəне құймалы жүктерді тасымалдау үшін пайдаланылады; 14) пайдалануға берілетін ішкі кеме жүзетін жолдарының ұзындығы - өзендердің, көлдердің, су қоймаларының жəне жасанды гидротехникалық құрылғылары бар арналардың кеме жүзу бөлігінің ұзындығы. Су жолдарының кеме жүзуінің жағдайлары кемелердің жүрісі, иіннің тереңдігі, ені жəне радиусымен сипатталады; 15) сүйрегіш кемелер - олар конструкциясы бойынша өзі жүрмейтін кемелер мен салдарды сүйреуге немесе итеруге бейімделген тартқыштар мен итергіштер, сүйрегіштер, сүйреп-итергіштер; 16) сүйрейтін, итеретін, итеріп-сүйрейтін баржалар - сүйреуге жəне итеруге арналған, дербес қозғалтқыш құрылғысы жоқ, ішкі су жолдары бойынша жүк тасымалдауға арналған кемелер. Осы баржаларда қосалқы қозғалтқыштың болуы олардың сипатын өзгертпейді. 3. Егер құрылымдық бөлiмшеге заңды тұлға статистикалық нысанды өткiзу бойынша өкiлеттiк берсе, онда ол өзі орналасқан жердегі статистика органдарына осы статистикалық нысанды ұсынады. Егер де құрылымдық бөлiмше статистикалық нысанды өткiзу бойынша өкiлеттiктердi алмаса, онда заңды тұлға өзі орналасқан жердегі статистика органдарына олардың аумақтарын көрсете отырып, өз құрылымдық бөлiмшелерi бөлінісінде статистикалық нысанды ұсынады. Қуат, жүк көтергіштік жəне жолаушылар сыйымдылығы бойынша көрсеткіштерінен басқа көрсеткіштер бүтін санда толтырылуы тиіс. Қуат, жүк көтергіштік жəне жолаушылар сыйымдылығы бойынша көрсеткіштер үтірден кейін бір санмен толтырулы тиіс. 4. Құрғақ жүк үйілмелі жəне үйме құрғақ жүктерін, ағаш жəне ағаш материалдарын, ыдыстықдара жүктерді жəне тағы да басқаларды тасымалдау үшін пайдаланылады. Құйып таситын кемелері кеме корпусына жабдықталған ыдыстарға газды немесе сұйық жүкті ішіне құйып тасымалдауға арналған. Оларға танкерлер, химия тасығыштар, газ тасығыштар, су құятындар жəне басқалар жатады. Цемент, ұн, гипс жəне сол сияқты сусымалы өнімдерді жаппай тасуға арналған құйып таситын кемелер алып тасталынады жəне өздігінен жүретін құрғақ жүк кемелерімен бірге есептеледі. Сүйрегіштер, итергіштер, итеріп-сүйрегіштер - бұл қозғалтқыш күшінің қуаты 37 киловаттан кем емес, баржалар мен салдарды сүйреуге, итеруге, итеріп-сүйреуге арналған немесе бейімделген, бірақ жүк тасымалдауға арналмаған кемелер. Өзі жүрмейтін жүк баржалары (құрғақ жүкке жəне құйып таситын) - сүйрейтін, итеретін жəне итеріп - сүйрейтін болып бөлінеді. Сүйрейтін, итеретін жəне итеріп-сүйрейтін құйып таситын баржалар сұйықтықтарды немесе газдарды құйып жеткізу үшін арналған. Цемент, ұн, гипс жəне тағы да сол сияқты сусымалы өнімдерді жаппай тасуға арналған құйып таситын кемелер алып тасталынады жəне тиісті құрғақ жүк баржаларымен бірге есептеледі. Кемелерді пайдалану есебі мынадай көрсеткіштер: кеме саны, олардың қуаты, жүк көтергіштігі, жолаушылар сыйымдылығы бойынша жүргізіледі. Кемелер жабдықталған қозғалтқыштармен жетілдірілген механикалық қуаты нақты киловаттпен келтіріледі (ескек винтіне берілетін қуат) жəне келесі арақатынас бойынша аударылады: 1 киловатт = 1,3529 ат күші. Пайдаланудағы кемелердің тұрғызылған жылы корпустың алғашқы тұрғызылған жылы бойынша анықталады. Ішкі судағы кеме жүзетін жолдардың ұзындығы қызмет көрсетілетін кеме жолдарының (форватерлердің) остік желісі бойынша өлшенеді, кемелер қозғалысы мен салдарды сүйреу жүзеге асырылатын өзендер, көлдер, арналар, су қоймалары мен Арал теңізі ұзындығының қосындысы ретінде анықталады. 5. Арифметикалық - логикалық бақылау: 1) 1-бөлім «Кеме жүзетін жолдар ұзындығы»: 1-жол = 2-жол = 5-жол = 8-жол = 12-жол 2-жол = 3-4-жолдардың ∑ 5-жол = 6-7-жолдардың ∑ 8-жол = 9-11-жолдардың ∑ 12-жол = 13-19-жолдардың ∑; 2) 2-бөлім «Кеме жайларындағы порттар мен айлақтарының техникалық параметрлері»: 1-жол ≥ 1-баған 3-жол 1-баған 2-жол ≥ 4-жол; 3) 3-бөлім «Өзен көлігінің жылжымалы құрамының нақты бары»: əрбір баған үшін 1-жол = 2-3-жолдардың ∑ əрбір баған үшін 4-жол = 5-6-жолдардың ∑ əрбір баған үшін 7-жол = 8-9-жолдардың ∑ əрбір баған үшін 10-жол = 11-12-жолдардың ∑ əрбір баған үшін 13-жол = 14-16-жолдардың ∑ əрбір жол үшін 1-баған ≥ 2-баған; 4) 4-бөлім «Жүк көтергіштігі бойынша өзен көлігінің жылжымалы құрамының нақты бары»: əрбір баған үшін 1-жол = 2-8-жолдардың ∑ əрбір баған үшін 9-жол = 10-16-жолдардың ∑ əрбір жол үшін 1-баған ≥ 2-баған; 5) 5-бөлім «Жасалған жылы бойынша өзен көлігінің жылжымалы құрамының нақты бары»:

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 4 5 6 7

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

Барлығы Всего

Б Тасымалданған жолаушылар, адам Перевезено пассажиров, человек соның ішінде өзге де құрлықтағы көлік типтері бойынша: из них по типам прочего сухопутного транспорта: автобустар автобусы трамвайлар трамваи троллейбустар троллейбусы жеңіл такси легковые такси метрополитен метрополитен өзге де түрлері (фуникулерлер, арқан жолдары жəне тағы да басқалар) прочие виды (фуникулеры, канатные дороги и так далее) Жолаушылар айналымы, мың жолаушы-километр Пассажирооборот, тысяч пассажиро-километров соның ішінде өзге де құрлықтағы көлік типтері бойынша: из них по типам прочего сухопутного транспорта: автобустар автобусы трамвайлар трамваи троллейбустар троллейбусы жеңіл такси легковые такси метрополитен метрополитен өзге де түрлері (фуникулерлер, арқан жолдары жəне тағы да басқалар) прочие виды (фуникулеры, канатные дороги и так далее) Жолаушылар тасымалынан түскен табыс, мың теңге Доходы от перевозки пассажиров, тысяч тенге соның ішінде өзге де құрлықтағы көлік типтері бойынша: из них по типам прочего сухопутного транспорта: автобустар автобусы трамвайлар трамваи троллейбустар троллейбусы жеңіл такси легковые такси метрополитен метрополитен өзге де түрлері (фуникулерлер, арқан жолдары жəне тағы да басқалар) прочие виды (фуникулеры, канатные дороги и так далее) Тасымалданған жүк, жолжүгі, жүк-жолжүгі, тонна Перевезено (транспортировано) грузов, багажа, грузобагажа, тонн Жүк айналымы, мың тонна-километр Грузооборот, тысяч тонно-километров Жүк, жолжүгі, жүк-жолжүгі тасымалынан түскен табыс, мың теңге Доходы от перевозки (транспортировки) грузов, багажа, грузобагажа, тысяч тенге Жүргізушісімен (экипажымен) қоса көлік құралдарын жалға беруден түскен табыс, мың теңге Доходы от сдачи в аренду транспортных средств с водителем (экипажем), тысяч тенге

1

2. Кəсіпорын жұмысының негізгі көрсеткіштерін көрсетіңіз (тек қана құбыр көлігі кəсіпорындары толтырады) Укажите основные показатели работы предприятия (заполняют только предприятия трубопроводного транспорта) Жол коды Код строки А 1

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

Б Кəсіпорын бойынша барлығы Всего по предприятию оның ішінде облыс бойынша: в том числе по областям:

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18

Тасымалданған жүк, жолжүгі, жүкжолжүгі, тонна Перевезено (транспортировано) грузов, багажа, грузобагажа, тонн 1

Жүк айналымы, Жүк, жолжүгі, мың жүк-жолжүгі тасымалынан тонна-километр түскен табыс, мың теңге Грузооборот, Доходы от перевозки тысяч (транспортировки) грузов, тонно-киломебагажа, грузобагажа, тров тысяч тенге 2 3

3. Жүк түрлері бойынша жүк тасымалдау көлемін көрсетіңіз (есепті тоқсаннан кейін 32-күніне, тоқсанға толтырылады) Укажите объемы по перевозке грузов по видам (заполняется за квартал, на 32 день после отчетного квартала) Жол коды Код строки А 1

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

Жүк түрлерінің атауы Наименование видов грузов Б Барлығы Всего оның ішінде: в том числе: шикі мұнай сырая нефть мұнай өнімдері нефтепродукты табиғи газ природный газ өзге де салмақтағы сұйық немесе газ тəріздес жүктер прочие жидкие или газообразные грузы в массе тас көмір каменный уголь Кокс кокс темір кені железная руда марганец кені марганцевая руда түсті металл кендері руды цветных металлов күкірт шикізаты серное сырье қара металдар черные металлы қара металл сынығы лом черных металлов Флюстер флюсы орман жүктері лесные грузы құрылыс жүктері строительные грузы химиялық жəне минералдық тынайтқыштар химические и минеральные удобрения астық зерно тоңазытылған немесе салқындатылған өнімдер замороженные или охлажденные продукты почта почта жиһаз мебель жеміс-көкөніс өнімдері плодоовощная продукция тірі жануарлар живые животные өзге де жүктер (қалған жүктер) прочие грузы (остальные грузы)

Атауы Наименование________________

Тасымалданған жүк, жолжүгі, жүк-жолжүгі, тонна Перевезено (транспортировано) грузов, багажа, грузобагажа, тонн 1

Мекенжайы Адрес_____________________________________

Электрондық пошта мекенжайы Телефон______________________ Адрес электронной почты ________________________ Орындаушының тегі Телефон Фамилия исполнителя ______________________ Телефон________________ Басшы ____________________ (Т.А.Ə., қолы) ____________________ Руководитель (Ф.И.О., подпись)

Бас бухгалтер _________________ (Т.А.Ə., қолы) Главный бухгалтер (Ф.И.О., подпись) ______________________________ М.О. М.П. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 6 - қосымша «Көлік жұмысы туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 0751101, индексі 1-көлік, кезеңділігі айлық) 1. Осы «Көлік жұмысы туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 0751101, индексі 1-көлік, кезеңділігі айлық) (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Көлік жұмысы туралы есеп» (коды 0751101, индексі 1-көлік, кезеңділігі айлық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Статистикалық нысанды толтыру мақсатында келесі анықтамалар қолданылады: 1) жүк айналымы – жүктерді тасымалдау бойынша көлік жұмыстарының көлемі, тонна-километрмен көрініс табады. Тасымалданатын жүктің əрбір партиясы (жөнелтудің) салмағының оны тасымалдау ара қашықтығы туындысының сомасы ретінде анықталады; 2) жолаушылар айналымы - жолаушыларды тасымалдау бойынша көліктің жұмыс көлемі. Өлшеу бірлігі жолаушы-километр, яғни жолаушының қашықтыққа орын ауыстыруы болып табылады. Тасымалдаудың арақашықтығына тасымалдаудың əрбір позициясы бойынша жолаушылар санының көбейтіндісін қосындылаумен анықталады, көлік түрлері бойынша бөлек есептелінеді; 3) жүргізушісімен (экипажымен) қоса көлік құралдарын жалға беруден түскен табыс – бұл жасалған жалға беру шартына сəйкес автокөлік құралын жалға алғаны үшін төлем; 4) тасымалданған жолаушылар - белгілі бір уақыт кезеңінде тасымалданған жолаушылар саны, көлік түрлері бойынша ескеріледі. Жолаушыларды тасымалдау бойынша байқау бірлігі жолаушы-сапар болып саналады; 5) тасымалданған жүк, жолжүгі, жүк-жолжүгі - көлікпен тасымалданған жүктердің тоннадағы саны. Көлік түрлері бойынша ескеріледі; 6) тасымалдаудан түскен табыстар - бұл жүктерді (почтаны қоса), жолаушыларды (жолжүкті қоса) тасымалдағаны, жүктерді жөнелтушілерге жəне жолаушыларға тасымалдау бойынша қосымша қызмет көрсеткені үшін жəне көлік кəсіпорындарының мүлігін пайдаланғаны үшін көлік кəсіпорындарымен алынған қаражат сомасы. Жолаушыларды тасымалдаудан түскен табыстарға көрсетілген жолаушылар тасымалдау бойынша қызметтері үшін берілген дотациялар мен субсидиялар қосылады. 3. Егер құрылымдық жəне оқшауланған бөлiмшеге заңды тұлға статистикалық нысанды өткiзу бойынша өкiлеттiк берсе, онда ол өзі орналасқан жердегі статистика органдарына осы статистикалық нысанды ұсынады. Егер құрылымдық жəне оқшауланған бөлiмшеде статистикалық нысанды өткiзу бойынша өкiлеттiктер болмаса, онда заңды тұлға өзі орналасқан жердегі статистика органдарына олардың орналасқан жерін көрсете отырып, өз құрылымдық жəне оқшауланған бөлiмшелерi бөлінісінде статистикалық нысанды ұсынады. Темір жол, су (өзен көлігінде коммерциялық негізде жолаушылар тасымалдауды жүзеге асыратын жеке кəсіпкерлерді қоса) жəне əуе көлігіндегі кəсіпорындар жолаушыларды тасымалдаумен байланысты көрсеткіштерді (тасымалданған жолаушылар, жолаушылар айналымы жəне жолаушылар тасымалынан түскен табыс) қосынды жолдар бойынша толтырады, ал құрлықтағы өзге де көлік кəсіпорындары мен коммерциялық негізде тасымалдауды жүзеге асыратын көліктік емес кəсіпорындар бұл көрсеткіштерді жұмыс қай көлік түрімен жүзеге асырылса, сол бойынша толтырады. 4. 1-бөлімнің 1-жолынан басқа барлық көрсеткіштер үтірден кейін бір белгімен толтырылады. 1-бөлімнің 1-жолы бүтін сандарда толтырылады. 5. 1-бөлімнің 3, 6 жəне 7-жолдары, 2-бөлімнің 3-бағаны қосымша құн салығынсыз көрсетіледі. Темір жол көлігімен жолаушыларды тасымалдауға жөнелтілген, транзиттік жəне жеткізілген, сондай-ақ қала маңындағы қатынаста тасымалданған жолаушылардың саны кіреді. Темір жол көлігіндегі жолаушылар айналымы есепке алынған тасымал қашықтығына тасымалданған жолаушылар санын көбейту арқылы есептелетін, жолаушы-километрдегі жолдар, темір жол бөлімдері мен желінің жолаушыларды тасымалдау бойынша орындаған жұмыстарының көлемін сипаттайды. Темір жол көлігімен тасымалданған жүктердің көлемі əкелінген жəне əкетілген жүктер, транзиттік тасымалдаулар жəне республикалық қатынастағы тасымалдаудың жиынтығы болып табылады. Темір жол көлігіндегі жүк айналымы жөнелтілген жүк массасының тоннамен тасымалдау қашықтығына көбейтіндісінің қосындысы ретінде анықталады, тонна-километрмен өлшенеді. Тарифтік нетто-жүк айналымы көрініс табады. Темір жол тасымалдау қызметінен түскен табыстар жүктерді, жолаушыларды, жолжүктерін жəне жүк-жолжүктерін тасымалдаудан түскен түсімдерді қамтиды. Жолаушыларды тасымалдаудан түскен табыстар жол жүру ақысының жəне жылдамдық, жатын орын, купелік жəне жұмсақ вагонда жол жүрген жəне басқалары үшін əртүрлі қосымша төлемдердің сомасын қамтиды. Жүктерді тасымалдаудан түскен табыстар жүк тасу ақысынан, алғашқы жəне соңғы операциялар ақысынан жəне жолсеріктердің жол ақысы, вагондарды бір жол табанынан екіншісіне орын ауыстырғаны үшін қосымша алымдардан құралады. Жолжүк тасымалдаудан түскен табыстар жүк тасу ақысы жəне жолжүк түбіртектерінде көрсетілген қосымша алымдар сомасы бойынша анықталады. 6. Темір жол көлігі кəсіпорындары 3-бөлімде жүк тасымалдау бойынша қолда бар деректерді толтырады. 3-жол бойынша бензин, керосин, минералды майлар мен майлайтын майлар, мазут, дизельді отын жəне өзге де ашық жəне күңгірт мұнай өнімдерін тасымалдау бойынша көлемдері көрсетіледі. 5-жол бойынша табиғи жəне сұйытылған күйдегі энергетикалық газ, асфальт, битум, гудрон, озокерит жəне энергетикалықтан басқа газдарды тасымалдау бойынша көлемдері көрсетіледі. 16-жол бойынша құрылыс жүктерінің (топырақ, құм, сазбалшық, табиғи тастар, таутезек, гипс, əк, бор, қуыс толтырғыштар, күл, түйіршіктелгеннен басқа қоқыс, темір жолдарға арналған балласт, қабырғалы материалдар, гидроизоляциялық, жабындық материалдар, құрылыс кірпіш, құрама конструкциялар, жабынқыш пен шифер, оқшаулау материалдары, таскендір жəне тасжол бұйымдары, қыш құбырлары, жемірлеу бұйымдары мен өзге де минералдық-құрылыс материалдар), өнеркəсіптік шикізат (топырақ, құм-шикізат, темір емес кен, жемірлеу бұйымдары, кеуектас, цементтік клинкер, силикатты ірі тас, металлургиялық қоқыстар), түйіршіктелген қоқыс, цемент, отқа шыдамды бұйымдар (шикізат, кірпіш, материалдар, таскендір мен слюда) тасымалдау көлемдері көрсетіледі. 19-жол бойынша тез бұзылатын (сүт, сүт өнімдері, жануар майы, ірімшік, жұмыртқалар, еттер, қосалқы өнімдер, ет өнімдері, мал мен құстар майы, ет қалдықтары, тірі балық, салқындатылған жаңа ұсталынған балық, теңіз жануарларының майы, маргарин өнімдері, су жəне мұз) жүктерді тасымалдау көлемдері көрсетіледі. 20-жол бойынша мерзімдік басылымдар (газеттер, журналдар), хаттар, карточкалар, сəлемдемелер мен бандерольдарды тасымалдаудың көлемдері көрсетіледі. 21-жол бойынша кез-келген жиһазды (металл, металл емес, кеңсе, тұрғын үй, жұмсақ) тасымалдаудың көлемдері көрсетіледі. 22-жол бойынша тасымалданған жаңа піскен көкөністер, жемістер, жаңа піскен жидектер, жаңа піскен алмалар, цитрустықтарды тасымалдау көлемдері көрсетіледі. 7. Барлық қатынастарда жолаушыларды автобуспен тасымалдау қолданылатын тарифтерге қарамастан қалалық, қаламаңылық, қалааралық жəне халықаралық қатынастарда автобуспен тасымалданған, сондай-ақ кəсіпорындар (ұйымдар) төлеген жол жүру құжаттары бар жолаушыларды қоса алғанда, барлық жолаушылардың қосындысы ретінде есептелінеді. Барлық қатынастарда жолаушыларды таксимен тасымалдау олардың автомобиль-километрдегі ақылы жүрген жолын жеңіл таксидегі жолаушылардың орташа санына көбейтіп жəне нəтижесін жолаушыларды тасымалдаудың орташа ара қашықтығына бөлумен анықталады. Жеңіл таксидегі жолаушылардың орташа саны екі жолаушыға тең деп алынады. Жеңіл таксимен жолаушылар тасымалдаудың орташа ара қашықтығы қала маңына қатынайтын автобуспен жолаушылар тасымалдаудың орташа ара қашықтығына тең деп алынады. Жолаушыларды трамвайлармен, троллейбустармен тасымалдау жол ақысын төлейтін жəне тегін жүру құқығын пайдаланатын азаматтарды қамтиды. Қалалық қатынаста маршруттық автобустармен тасымалданған ақылы жолаушылар саны: Кондукторы бар автобустарда сатылған билеттердің саны бойынша; маршруттық автобуспен жол жүру үшін абонементтік талондар мен бір жолғы билеттерді сатудан түскен түсімді осы қала (бағдар) үшін бекітілген тарифке бөлу арқылы; айлық жол жүру билеттерін сатқан кезде - сатылған билеттер санын бір айдағы жол жүрудің есептік санына көбейту арқылы анықталады. Қаламаңылық, қалааралық жəне халықаралық қатынастарда маршруттық автобустармен тасымалданған жолаушылар саны, əдетте, сатылған билеттер саны бойынша анықталады. Билетсіз жүйе бойынша тасымалдау кезінде маршруттық автобустармен тасымалданған жолаушылар саны жол жүру құнына байланысты, алынған табысты қолданылатын тарифке бөлу арқылы сараланып анықталады. Тапсырыстағы автобустармен тасымалданған жолаушылар саны былайша есептелінеді: қалалық жəне қаламаңылық қатынастарда (туристік-экскурсиялық автобустардан басқа) - жолаушылар айналымын (есептік) қала маңындағы қатынаста жолаушы сапарының орташа қашықтығына бөлу арқылы, егер шаруашылықта мұндай деректер болмаса, онда есептеу үшін 15 километрге тең қашықтық алынады; қалааралық жəне халықаралық қатынастарда, сондай-ақ қатынастың барлық түріндегі туристік экскурсиялық автобустарда - жол қағазында көрсетілген жолаушылар санына тең етіп қабылданады, бірақ автобуста отыруға арналған орындар санынан аспауы тиіс. Трамвай, троллейбустарда жолақысын төлейтін жолаушылар саны мынадай құжаттардың негізінде анықталады: кондуктормен бір жолаушы - сапарына белгіленген тариф бойынша бір жолғы билетті жеке азаматтарға сату кезінде тасымалданған жолаушылар саны сатылған билеттердің санына тең етіп қабылданады; кондукторсыз бір жолаушы - сапарына белгіленген тариф бойынша абономенттік талондар мен бір жолғы билеттерді жеке азаматтарға сату кезінде тасымалданған жолаушылар саны абонементтік талондар мен бір жолғы билеттерді сатудан түскен түсімді осы қала үшін белгіленген бірыңғай тарифке бөлу арқылы анықталады. 8. Автобустардағы жолаушылар айналымы тасымалданған жолаушылар санының сапардың орташа қашықтығына көбейтіндісі ретінде анықталады. Таксидегі жолаушылар айналымы жеңіл таксидің ақылы жүрген жолын тасымалданған жолаушылардың орташа санына (екі жолаушыға тең) көбейту арқылы анықталады. Трамвайлардағы, троллейбустардағы жолаушылар айналымы тасымалданған жолаушылар санын жолаушы сапарының орташа қашықтығына көбейту арқылы анықталады. 9. Автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау жүк автомобильдерімен, пикаптармен, жеңіл автомобиль шассиіндегі фургондармен жəне автотіркемелермен орындалған жиынтық көлемді қамтиды. Тасымалданған жүктер есебі келу мезеті бойынша жүзеге асырылады. Тасымалданған жүктер көлемі ыдыс салмағын, əрбір сапардағы контейнерлер салмағын ескере отырып, тасымалданған жүктің нақты салмағы бойынша көрсетіледі. Автомобиль көлігіндегі жүк айналымы əрбір сапар үшін тасымалданған жүк салмағын (автотіркемелермен тасымалданған жүктерді қоса) сапар қашықтығына көбейтіп, кейін барлық сапарлар бойынша көбейтінділерді қосындылаумен анықталады. 10. Барлық қатынастарда жолаушыларды автобустармен тасымалдау табыстары (маршруттық таксилерді қоса алғанда) жол жүру билеттерінің барлық түрлерін сатудан (жеке азаматтарға, сондайақ кəсіпорындар мен ұйымдарға) түскен нақты ақшалай түсімінің жалпы сомасы, сондай-ақ тапсырыстық автобустармен жолаушыларды тасымалдаудан түскен ақшалай түсімді қамтиды. Барлық қатынастарда жолаушыларды жеңіл таксилермен тасымалдаудан түскен табыстар жеңіл таксилермен жолаушыларды тасымалдаудан алынған ақшалай түсімнен басқа (таксилерге телефон арқылы алдын ала тапсырыс беруден түсетін табыстарды есепке алумен), сонымен қатар байланыс кəсіпорындарының почта мен мерзімдік басылымдарды тасымалдауынан қолма-қол ақшасыз есеп айыру бойынша түскен табыстарды да қамтиды. Жолаушыларды трамвайлармен, троллейбустармен тасымалдаудан түскен табыстар жеке азаматтарға, сондай-ақ кəсіпорындар мен ұйымдарға жол жүру құжаттарының барлық түрін сатудан түскен нақты ақшалай түсімнің жалпы сомасын қамтиды. Жүктерді автомобильдермен тасымалдаудан түскен табыстар қолданыстағы тарифтер бойынша тасымалданған жүктер саны туралы құжаттар негізінде немесе жасалған шарттарға сəйкес анықталады. 11. Құбыр көлігі үшін тасымалданған жүк көлемі деп мұнайды (мұнай өнімдерін, газды) қайта айдау, яғни жүкті құбырмен тасымалдау - өндіру аудандарынан (өндіріс) немесе шетелдерден тұтыну орнына (өткізу базалары, өңдеу жөніндегі кəсіпорындар, газ тарататын стансалар, вагон-цистернаға, танкер кемелерге, автомобиль-цистерналарға құятын орындары жəне тағы да сол сияқты) жеткізу үшін құбыр көлігі кəсіпорындарымен қабылданған жүктің бастапқы жөнелтілуі. Жүкті құбырға айдау мезетінде шығын өлшеуіштер мен есептегіштердің көрсеткіштері бойынша анықталады. Табиғи газды қайта айдау көлем бірлігімен есептелінеді жəне мынадай қатынаста масса (салмақ) бірліктеріне аударылады: 1 метр куб = 0,8 килограмм немесе 1000 метр куб газ = 0,8 тонна немесе 1 тонна = 1250 метр куб. Құбыр көлігіндегі жүк айналымы мұнай, мұнай өнімдері мен газды магистральдық құбырлармен өткізу бойынша жұмыс көлемін қамтиды. Мұнайды (мұнай өнімдерін, газды) қайта айдау көлемдерін (тоннамен) бас насос стансасына енетін коллектордан зауыттың, құю пунктінің, мұнай базасының, газ тарататын жүйенің қайта айдау кашықтығына көбейтіндісінің қосындысы ретінде анықталады. Барлық құбырлар бойынша тұтастай жəне мұнай құбырлары, өнім құбырлары (мұнай өнімдерінің түрлері бойынша) жəне газ құбырлары бойынша жеке анықталады. Мұнай мен мұнай өнімдерін тасымалдаудан түскен табыстар қайта айдау, қайта тиеу жəне осы жүктерді құю тарифтік төлемімен анықталады. Газ құбыры көлігінде табыстар 1000 метр куб газды тасымалдау бойынша тарифті тасымалдау көлеміне көбейту арқылы анықталады. 12. Жолаушыларды су көлігімен тасымалдау есепті кезеңде меншікті жəне жалға алынған кемелермен нақты тасымалданған жолаушылар саны бойынша есептеледі. Бір бағытта екі пункт аралығындағы бір жолаушының əрбір сапары жолаушылар санын есепке алу объектісі болып саналады. Жолаушыларды су көлігімен тасымалдау туралы деректер тиісті жол жүру құжаттарымен (ақылы жəне жеңілдікті жолаушылар билеттерімен, топтық тасымал құжаттарымен - əскери, экскурсиялық) ресімделген барлық жөнелтілген жолаушыларды қамтиды. Су көлігіндегі жолаушылар айналымы əрбір сапар бойынша, жолаушылар саны мен əрбір жолаушыны жөнелту пунктінен баратын пунктіне дейін тасымалдау қашықтығына сүйене отырып жөнелтілген жолаушылар санын əрбір жолаушыны тасымалдау қашықтығына көбейту жəне алынған нəтижені қосындылау арқылы анықталады. 13. Су көлігімен жүктерді тасымалдау жөнелту бойынша есептеледі. Жөнелту деп бір пункттен екінші пунктке жөнелтілген жəне тасымалдау құжаттарымен рəсімделген жүктің жеке партиясын айтады. Тоннамен жөнелтілген жүктер саны тасымалдау құжаттарында көрсетілген салмаққа сүйене отырып, оған ыдыстың, сондай-ақ тасымалдау кезінде қолданылатын барлық құралдар мен жабдықтардың салмағын қоса анықталады. Су көлігіндегі жүк айналымы жөнелтілген жүктің тоннадағы салмағын тасымалданатын қашықтыққа көбейту жолымен, содан кейін барлық жөнелтулер бойынша алынған нəтижелерді қосындылау арқылы есептелінеді. Су көлігімен тасымалдаудан түскен табыстар қолданыстағы тарифтер мен тасымал құжаттары бойынша жүктер мен жолаушыларды тасымалдауды орындағаны үшін есеп беретін кəсіпорынға аударылған табыстарды қамтиды. 14. Əуе көлігімен тасымалданған жолаушылар саны есепті кезеңде көлік авиациясының ұшақтарымен тасымалданған барлық жолаушылар санының қосындысы ретінде есептеледі. Əуе көлігіндегі жолаушылар айналымы əрбір ұшу учаскесінде тасымалданған жолаушылар санын осы учаскеге сəйкес пайдалану қашықтығына көбейтудің жиынтығы ретінде анықталады. Əуе көлігінде тасымалданған жүк саны есепті кезеңде ұшақтармен тасымалданған барлық жүктер, почта жəне ақылы жол-жүк салмағының жиынтығы ретінде есептеледі. Əуе көлігіндегі жүк айналымы əрбір ұшу учаскесінде тасымалданған жүк пен почта тоннасының санын тиісті осы учаскеге пайдалану қашықтығына көбейтіндісінің қосындысы ретінде анықталады. Əуе көлігінен түскен табыстар халықаралық əуе желілері, ішкі қатынас желілері бойынша жолаушылар, почта мен жүк тасымалынан түскен түсімдерді қамтиды. 15. Арифметикалық – логикалық бақылау: 1) 1-бөлім. «Көлік жұмысының негізгі көрсеткіштері»: 1-жол ≥ 1.1-1.6-жолдардың ∑ 2-жол ≥ 2.1-2.6-жолдардың ∑ 3-жол ≥ 3.1-3.6-жолдардың ∑;

(Жалғасы 16-бетте).


16

www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

(Жалғасы. Басы 14-15-беттерде).

5

2) 2-бөлім. «Кəсіпорын жұмысының негізгі көрсеткіштері (тек қана құбыр көлігі кəсіпорындары толтырады)»: 1-жол = əр баған үшін барлық жолдардың ∑; 3) 3-бөлім. «Жүк түрлері бойынша жүк тасымалдау»: 1-жол = 2 – 24-жолдардың ∑; 4) Бөлімдер арасында бақылау: 2-бөлімнің 1-бағанының 1-жолы = 1-бөлімнің 4-жолына 2-бөлімнің 2-бағанының 1-жолы = 1-бөлімнің 5-жолына 2-бөлімнің 3-бағанының 1-жолы = 1-бөлімнің 6-жолына.

6 7 8 9 10 11

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 7 - қосымша Приложение 7 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 25 октября 2012 года № 294

12 13 14 15

Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу Статистикалық нысанды www.stat. gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях».

16

17 18

19 20 21 22

Теміржол көлігінің жұмысы туралы есеп

ТЖ ЖД

5. Түрлері бойынша əкелінген жүктердің көлемін көрсетіңіз, мың тонна Укажите объемы прибывших грузов по видам, тысяч тонн

Отчет о работе железнодорожного транспорта

Жылдық Годовая

Есепті кезең Отчетный период

жыл год

Қызметінің негізгі түрі - жүк темір жол көлігі (Экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасы бойынша коды 49.2) болатын заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық жəне оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Представляют юридические лица и (или) их структурные и обособленные подразделения, с основным видом деятельности – грузовой железнодорожный транспорт (код по Номенклатуре видов экономической деятельности 49.2).

Жол коды Код строки

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

Тапсыру мерзімі – 15 сəуір. Срок представления – 15 апреля. БСН коды код БИН 1. Жүк тасымалдау бойынша негізгі көрсеткіштерді көрсетіңіз Укажите основные показатели по перевозке грузов Жол коды Код строки А 1

2 3 4

5 6 7 8

9 10 11

12 13 14 15

16 17 18

19 20 21 22

23 24 25 26 27 28

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

Барлығы Всего

Б Жүк қозғалысындағы локомотивтердің поезд-километрлері, мың поезд-км2 Поездо-километры локомотивов в грузовом движении, тысяч поездо-км оның ішінде түрлері бойынша: в том числе по видам: электровоздар электровозы тепловоздар тепловозы Жүк қозғалысындағы автомотрисалардың поезд-километрлері, мың поезд-км Поездо-километры автомотрис в грузовом движении, тысяч поездо-км оның ішінде түрлері бойынша: в том числе по видам: электрлік электрические дизельді дизельные өзге де прочие Жүк қозғалысындағы локомотивтердің локоматив-километрлері, мың локомотив-км Локомотиво-километры локомотивов в грузовом движении, тысяч локомотиво-км оның ішінде түрлер бойынша: в том числе по видам: электровоздар электровозы тепловоздар тепловозы Жүк қозғалысындағы автомотрисалардың локоматив-километрлері, мың локомотив-км Локомотиво-километры автомотрис в грузовом движении, тысяч локомотиво-км оның ішінде түрлері бойынша: в том числе по видам: электрлік электрические дизельді дизельные өзге де прочие Жолдағы локомотивтердің поезд-сағаттары, мың поезд-сағат Поездо-часы локомотивов в пути, тысяч поездо-часы оның ішінде түрлері бойынша: в том числе по видам: электровоздар электровозы тепловоздар тепловозы Жолдағы автомотрисалардың поезд-сағаттары, мың пойыз-сағат Поездо-часы автомотрис в пути, тысяч поездо-часы оның ішінде түрлері бойынша: в том числе по видам: электрлік электрические дизельді дизельные өзге де прочие Жүк айналымы (локомотив салмағынсыз жүк поездарының бруттосы) – барлығы, миллион тонна-км Грузооборот (брутто грузовых поездов без веса локомотива) – всего, миллион тонно-км оның ішінде: в том числе: электровоздың тарту күші электровозная тяга тепловоздың тарту күші тепловозная тяга Жұмыс вагонының айналымы, тəулік Оборот рабочего вагона, сутки Жергілікті вагонның айналымы, тəулік Оборот местного вагона, сутки Локомотивтің орташа тəуліктік өнімділігі, мың тонна-км брутто Среднесуточная производительность локомотива, тысяч тонно-км брутто Жүк вагонының орташа тəуліктік өнімділігі, тонна-км Среднесуточная производительность грузового вагона, тонно-км

1

2

1 – 49 км 50 – 149 км 150 – 299 км 300 – 499 км 1 – 49 км 50 – 149 км 150 – 299 км 300 – 499 км

Б Тасымалданған жүк, жолжүгі, жүк-жолжүгі, мың тонна Перевезено (транспортировано) грузов, багажа, грузобагажа, тысяч тонн Тарифтік жүк айналымы-нетто, миллион тонна-км Тарифный грузооборот-нетто, миллион тонно-км

1

2

3

4

5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

17 18

19 20 21 22

А 1

Б Казақстан Республикасы - барлығы Республика Казахстан - всего жол бөлімшелері бойынша: по отделениям дороги: Ақмола Акмолинское Қостанай Костанайское Павлодар Павлодарское Қарағанды Карагандинское Шығыс Қазақстан Восточно - Казахстанская Семей Семипалатинское Алматы Алматинское Жамбыл Жамбылское Шымкент Шымкентское Қызылорда Кызылординское Ақтөбе Актюбинское Орал Уральское Атырау Атырауское Маңғыстау Мангистауское

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

А

Б

500 км жəне одан көп 500 км и более

4

5

Жөнелтілген Жөнелтілген Əкелінген Əкелінген жүк жүктердің жалпы жүк жүктердің жалпы – барлығы көлемінен – барлығы көлемінен Отправлено - контейнер-лердегі Прибыло - контейнергрузов – всего жүктер грузов лердегі жүктер Из общего объема – всего Из общего объема отправленных прибывших грузов грузов – грузы в – грузы в контейнерах контейнерах 1 2 3 4

1

Жөнелтілген жүк – барлығы Отправлено грузов – всего оның ішінде: в том числе: шикі мұнай сырая нефть мұнай өнімдері нефтепродукты өзге де салмақтағы сұйық немесе газ тəріздес жүктер прочие жидкие или газообразные грузы в массе

2 3 4

Оның ішінде жол бөлімшелері бойынша В том числе по отделениям дороги

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

13

14

15

1) паром өткелінде; 2) халықаралық аралас теміржол-автомобиль қатынастарының құжаттары бойынша автомобиль көлігі; 3) жаңа салынған станцияға оларды түсіру үшін халықаралық қатынасқа енгізілген жаңа салынған желілері. Сонымен қоса, жүктердің келуіне жүк құжаттарымен ресімделген жүк паркіндегі вагондарда адамдарды тасымалдау енгізіледі. Жүктердің жол - жөнекей немесе апаратын станцияға мекенжайы өзгерген кезде, мекенжайы өзгерген станция бойынша əкелінгені енгізілмейді. Жүктердің келуі барлық жолтабан бойынша тұтастай ескеріледі. Əрбір жолтабаннан келген жүктерді қайта тиеу, сондай-ақ тиелген вагондардың жүгін басқа арбашыққа ауыстыру ескеріледі. Барлық жолтабан түрлері бойынша жиынтық есебін алған кезде (жиынтық) қайта тиеу жəне орын ауыстыру алынып тасталады. Тиісті жылдағы есепте жөнелтілетін жүктерге жатқызу тасымалдау құжатындағы уақыт негізінде, жүктерді халықаралық жөнелтушіден, басқа теміржол əкімшіліктерінің теміржолынан, су көлігінен, паромдық өткелден, автомобиль көлігінен, жаңа салынған желіден халықаралық тасымалданатын жүктердің қабылдануы бойынша анықталады. Тиісті жылда келген жүктерді тасымалдау құжатында көрсетілген уақыты, алушыға жүкті бергені, басқа теміржол əкімшіліктерінің теміржолына, су көлігіне, паром өткеліне, автомобиль көлігіне жаңа салынған желіге тапсырғаны бойынша анықталады. Жүк айналымы (локомотив салмағынсыз жүк поездары бруттосы) тасымалдау қашықтығын ескере отырып, жүктерді жеткізу бойынша орындалған тасымалдау жұмыстарының көлемін сипаттайды. Бұл орайда барлық жүктің ішкі жəне сыртқы орамдардың, бумалардың, жабулардың жəне де табандық секілді сүйемелдеуші конструкциялардың жалпы салмағы ескеріледі де, контейнер ыдыстарының, жолдағы көлік құралдары мен жабдықтарының, сонымен қоса электр тартқышының, тепловоз тартқышының салмағы алынып тасталады. Тарифтік жүк айналымы неттосы жүктерді ешқандай бумасыз, тек орау немесе ішкі бумалау арқылы белгілі бір қашықтыққа тасымалдаумен сипатталады. Жүк айналымы жүктерді тасымалдау теміржолмен орындалған жол тізімдемесі бойынша ескеріледі жəне: 1) теміржолдар бойынша - тоннадағы тасымалданған жүк мөлшерін əрбір жолдағы тасымалдаудың ең шектеулі қашықтығына көбейтумен; 2) теміржол желісі бойынша - теміржолдармен орындалған жүк айналымының жиынтығы ретінде анықталады. 4. 4 жəне 5-бөлімдердің 3 - жолында жанармай, жермай, минералды майлар мен жақпа майлар, мазут, дизельді отын мен өзге де ақшыл жəне күңгірт мұнай өнімдерін тасымалдау бойынша көлемі көрсетіледі. 4 жəне 5-бөлімдердің 4-жолында табиғи жəне сұйытылған күйдегі энергетикалық газ, асфальт, битум, гудрон, озокерит жəне энергетикалықтан басқа газды тасымалдау бойынша көлемі көрсетіледі. 4 жəне 5-бөлімдердің 15 - жолында құрылыс жүктерінің (топырақ, құм, сазбалшық, табиғи тастар, таутезек, гипс, əк, бор, қуыс толтырғыштар, күл, түйіршіктелгеннен басқа қоқыс, темір жолдарға арналған балласт, қабырғалы материалдар, гидроизоляциялық, жабындық материалдар, құрылыс кірпіш, құрама конструкциялар, жабынқыш пен шифер, оқшаулау материалдары, таскендір жəне тасжол бұйымдары, қыш құбырлары, жемірлеу бұйымдары мен өзге де минералдық-құрылыс материалдары), өнеркəсіптік шикізаттың (топырақ, құм-шикізат, темір емес кен, жемірлеу бұйымдары, кеуектас, цементтік клинкер, силикатты ірі тас, металлургиялық қоқыстар), түйіршіктелген қоқыс, цемент, отқа шыдамды бұйымдарының (шикізат, кірпіш, материалдар, таскендір мен слюда) тасымалдау көлемі көрсетіледі. 4 жəне 5-бөлімдердің 18-жолында тез бұзылатын (сүт, сүт өнімдері, жануар майы, ірімшік, жұмыртқалар, əртүрлі еттер, қосалқы өнімдер, ет өнімдері, мал мен құстар майы, ет қалдықтары, тірі балық, салқындатылған жаңа ұсталынған балық, теңіз жануарларының майы, маргарин өнімдері, су жəне мұз) жүктерді тасымалдау көлемі көрсетіледі. 4 жəне 5-бөлімдердің 19 – жолында мерзімдік басылымдар (газеттер, журналдар), хаттар, карточкалар, сəлемдемелер мен бандерольдары тасымалдау көлемі көрсетіледі. 4 жəне 5-бөлімдердің 20 - жолында əртүрлі жиһаздарды (темір, темір емес, кеңсе, үй, жұмсақ) тасымалдау көлемі көрсетіледі. 4 жəне 5-бөлімдердің 21 - жолында жаңа піскен көкөністерді, жемістерді, жаңа піскен жидектерді, жаңа піскен алмаларды, цитрустық жемістерді тасымалдау көлемі көрсетіледі. Барлық көрсеткіштер үтірден кейін бір санмен толтырылуы тиіс. 5. Арифметикалық-логикалық бақылау: 1) 1-бөлім «Жүк тасымалдау бойынша негізгі көрсеткіштер»: 1-жол = 2-3-жолдардың ∑ 4-жол = 5-7-жолдардың ∑ 8-жол = 9-10-жолдардың ∑ 11-жол = 12-14-жолдардың ∑ 15-жол = 16-17-жолдардың ∑ 18-жол = 19-21-жолдардың ∑ 22-жол = 23-24-жолдардың ∑; 2) 3-бөлім «Жөнелту жəне əкелу бойынша жүктерді тасымалдау көлемі»: 1-жол = 2-15-жолдардың ∑ əрбір баған үшін 2-баған ≤ 1-бағаннан əрбір жол үшін 4-баған ≤ 3-бағаннан əрбір жол үшін; 3) 4-бөлім «Түрлері бойынша жөнелтілген жүктердің көлемі»: 1-баған = 2-15-бағандардың ∑ əрбір жол үшін 2-15 бағандар ≤ 1-бағаннан əрбір жол үшін 1-жол = 2-22-жолдардың ∑ əрбір баған үшін 2-22 жолдар ≤ 1-жолдың əрбір баған үшін; 4) 5-бөлім «Түрлері бойынша əкелінген жүктердің көлемі»: 1-баған = 2-15-бағандардың ∑ əрбір жол үшін 2-15 бағандар ≤ 1-бағаннан əрбір жолы үшін 1-жол = 2-22-жолдардың ∑ əрбір баған үшін 2-22 жолдар ≤ 1-жолдан əрбір баған үшін; 5) Бөлімдер арасында бақылау: əрбір жол үшін 3-бөлімнің 1-бағаны = əрбір баған үшін 4-бөлімнің 1-жолына əрбір жол үшін 3-бөлімнің 3-бағаны = əрбір баған үшін 5-бөлімнің 1-жолына. Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу Статистикалық нысанды www.stat. gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 9 - қосымша Приложение 9 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 25 октября 2012 года № 294 Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 40 сағаттан 1 сағатқа 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 0861104 Код статистической формы 0861104

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 8 - қосымша

Казақстан Республикасы бойынша арлығы Всего по Республике Казахстан Ақмола Акмолинское Қостанай Костанайское Павлодар Павлодарское Қарағанды Карагандинское Шығыс Қазақстан Восточно - Казахстанская Семей Семипалатинское Алматы Алматинское Жамбыл Жамбылское Шымкент Шымкентское Қызылорда Кызылординское Ақтөбе Актюбинское Орал Уральское Атырау Атырауское Маңғыстау Мангистауское

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

2

Мекенжайы Адрес_____________________________________ Электрондық пошта мекенжайы Телефон______________________ Адрес электронной почты ________________________ Орындаушының тегі Телефон Фамилия исполнителя ______________________ Телефон________________ Басшы ____________________ (Т.А.Ə., қолы) ____________________ Руководитель (Ф.И.О., подпись) Бас бухгалтер _________________ (Т.А.Ə., қолы) Главный бухгалтер (Ф.И.О., подпись) ______________________________ М.О. М.П.

4. Түрлері бойынша жөнелтілген жүктердің көлемін көрсетіңіз, мың тонна Укажите объемы отправленных грузов по видам, тысяч тонн Жол коды Код строки

1

Атауы Наименование________________

3. Жөнелту жəне əкелу бойынша жүктерді тасымалдау көлемін көрсетіңіз, мың тонна Укажите объемы по перевозке грузов по отправлению и прибытию, тысяч тонн Жол коды Код строки

Əкелінген жүк – барлығы Прибыло грузов – всего оның ішінде: в том числе: шикі мұнай сырая нефть мұнай өнімдері нефтепродукты өзге де салмақтағы сұйық немесе газ тəріздес жүктер прочие жидкие или газообразные грузы в массе тас көмір каменный уголь Кокс экокс темір кені железная руда марганец кені марганцевая руда түсті металдардың кендері руды цветных металлов күкіртті шикізат серное сырье қара металдар черные металлы қара металл сынықтары лом черных металлов Флюстер флюсы орман жүктері лесные грузы құрылыс жүктері строительные грузы химиялық жəне минералдық тыңайтқыштар химические и минеральные удобрения Астық зерно тоңазытылған немесе салқындатылған өнімдер замороженные или охлажденные продукты почта почта жиһаз мебель көкөніс өнімдері плодоовощная продукция өзге де жүктер (қалған жүктер) прочие грузы (остальные грузы)

3

2. Тасымалдау ара қашықтығы бойынша жүк тасымалдаудың негізгі көрсеткіштерін көрсетіңіз Укажите основные показатели по перевозке грузов по расстоянию перевозок Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

Б

1

2

____________________________ 1 Км – мұнда жəне бұдан əрі – километр. Км – здесь и далее – километр

Жол коды Код строки А 1

А

Оның ішінде жол бөлімшелері бойынша В том числе по отделениям дороги

Казақстан Республикасы бойынша барлығы Всего по Республике Казахстан Ақмола Акмолинское Қостанай Костанайское Павлодар Павлодарское Қарағанды Карагандинское Шығыс Қазақстан Восточно - Казахстанская Семей Семипалатинское Алматы Алматинское Жамбыл Жамбылское Шымкент Шымкентское Қызылорда Кызылординское Ақтөбе Актюбинское Орал Уральское Атырау Атырауское Маңғыстау Мангистауское

Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению

Статистикалық нысан коды 0741104 Код статистической формы 0741104

тас көмір каменный уголь Кокс кокс темір кені железная руда марганец кені марганцевая руда түсті металдардың кендері руды цветных металлов күкіртті шикізат серное сырье қара металдар черные металлы қара металл сынықтары лом черных металлов Флюстер флюсы орман жүктері лесные грузы құрылыс жүктері строительные грузы химиялық жəне минералдық тыңайтқыштар химические и минеральные удобрения Астық зерно тоңазытылған немесе салқындатылған өнімдер замороженные или охлажденные продукты Почта почта Жиһаз мебель көкөніс өнімдері плодоовощная продукция өзге де жүктер (қалған жүктер) прочие грузы (остальные грузы)

«Теміржол көлігінің жұмысы туралы есеп» (коды 0741104, индексі ТЖ, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. Осы «Теміржол көлігінің жұмысы туралы есеп» (коды 0741104, индексі ТЖ, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Теміржол көлігінің жұмысы туралы есеп» (коды 0741104, индексі ЖД, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Статистикалық нысанды толтыру мақсатында келесі анықтамалар қолданылады: 1) жүктің поезд-километрі - жүк поезының бір километр қашықтыққа жүрген жолына сəйкес келетін өлшем бірлігі. Поездың осы теміржол торабында жүрген жолының ұзындығы қашықтық деп есептеледі; 2) жұмыс вагонының айналымы, тəулік – бұл оның бір тиелімнен келесі тиелімге дейінгі жұмысының толық өндірістік циклінің уақыты; 3) жүк вагонының орташа тəуліктік өнімділігі – тəулік ішінде жұмыс паркінің əрбір вагонына келетін, таза тонна-киломметр (бұдан əрі – ткм) саны; 4) интермодальды тасымалдау – көлік түрлерінің өзгеруі кезінде жүктің өзін өңдемей көлік түрлерін жүйелі түрде пайдаланумен жүктерді тасымалдау; 5) локомотивтің орташа тəуліктік өнімділігі – бұл локомотивтің (немесе локомотивтер паркінің) белгілі бір уақыт ішінде орындалған жəне осы жұмысқа кеткен локомотив-тəулікке бөлінген (локомотивтердің қажетті қосымша желілік аралығын есепке алғанда) ткм брутто; 6) транзит – бұл басқа теміржолы əкімшіліктерінің теміржолынан, көліктің басқа түрлерінен, жаңадан салынып жатқан желілерден қабылданған жəне де əрі қарай тасу үшін басқа теміржол əкімшіліктерінің теміржолына, көліктің басқа түрлеріне, жаңадан салынып жатқан желілерге тапсырылған жүктерді осы жол бойынша тасымалдау. Үшінші жолға жататын, түйісу станциясы арқылы жүктерді бір жолдан басқа жолға тапсырған кезде тоннадағы тасымал осы станцияға жататын сол жол транзитінде ескеріледі. 3. Теміржол көлігінде тасымалданған жүк көлемі жеткізілген жəне жөнелтілген жүктердің, транзиттік тасымалдың жəне республикалық қатынастағы тасымалдың қосындысы болып табылады. Статистикалық байқауда теміржол басқармасының тұрақты пайдалануында болатын теміржолдың жалпы желісі бойынша атқарылған жұмыс паркіндегі жүк вагондарымен жүктерді тасымалдау қамтылады. Жалпы жəне жалпы емес пайдаланым орындарындағы жөнелтушілерден, басқа теміржолы əкімшіліктерінің теміржолынан, су көлігінен, паром өткелдерінен, автомобиль көлігінен, халықаралық қатынас тəртібінде жалпы желі бойынша тасымалдаулар жүзеге асырылып жатқан жаңа салынған желілерден тікелей қабылданған жүк тасымалы есепке алынады. Тиеу немесе түсіру пункттері аталған көлік түрінде пайдаланылатын көлік құралдарына тиелген жүктердің орнын білдіреді (көлік құралдарынан түсіріледі). Станция аралықтарындағы жөнелту туралы деректер станциялар, бөлімшелер, теміржолдар, теміржол тораптары, облыстар, жол табан түрлері, жөнелту санаты (ұсақ, контейнерлік, пакеттік) бойынша бірыңғай тарифтік-статистикалық тізімдемеге сəйкес жөнелтілген жүктердің көлемін сипаттайды. Жүктерді тасымалдау екі сəті бойынша ескеріледі: жөнелтуі жəне келуі. Жөнелтушіден, шетелдік теміржолдан, су көлігінен, паром өткелінен, автомобиль көлігінен, жаңа салынған желіден тасымалдауға жүктерді қабылдау күні жөнелту сəті болып саналады. Алушыға жүкті берген, шетелдік теміржолға, су көлігіне, паром өткеліне, автомобиль көлігіне, жаңа салынған желіге жүкті тапсырған күні келу сəті болып саналады. Басқа жолтабаннан жүкті қабылдау күні жəне келу сəті-жүкті басқа жолтабанға тапсыру күні бір жол табанынан екіншісіне қайта тиеп жөнелту сəті болып саналады. Жөнелту есепті кезеңде пайдаланылатын теміржол торабында жөнелтілетін станция бойынша жөнелтуге қабылданған жүк массасымен (тоннада) сипатталады, бұған жататындар: 1) жалпы жəне жалпы емес пайдаланатын орындардағы жүкті жөнелтушілер; 2) жөнелтушілердің көлік-экспедициялық қызметтерін жүзеге асыратын автокөлік ұйымдары; 3) халықаралық теміржол қатынасының құжаттары бойынша теміржолмен əрі қарай тасымалдайтын басқа теміржол əкімшіліктерінің теміржолы; 4) халықаралық аралас теміржол – су жүк қатынастары құжатымен шекарадан шығару кезінде су көлігі; 5) теміржол бойынша əрі қарай тасымалдау үшін тікелей аралас теміржол су қатынастары құжатымен су көлігі, бұған су жолымен транзит арқылы келетін жүктер де енгізіледі. Жұмыс вагонының айналымына аралықтар бойынша қозғалыс уақыты, аралық станцияларындағы қалыпты уақыты, техникалық станциялардағы жүк тиеу операцияларына кеткен уақыт кіреді. Жергілікті вагон айналымы жолының деректері сұрыптаусыз өткен жүк түсіруден кейінгі жергілікті жүк вагондарының санын жүгі түсірілген вагондар санына бөлу жолымен есептеледі. Су көлігінің қатысуымен интермодальдық жүк тасымалының есебі кезіндегі транзитте су көлігінен жүктерді қабылдауға жүктерді ауыстырып тиеу станциясы бойынша жөнелту енгізілмейді: 1) паром өткелінде; 2) халықаралық аралас теміржол-автомобиль қатынастарының құжаты бойынша автомобиль көлігі; 3) жаңа салынған станцияда тиеген кезде халықаралық қатынасқа енгізілген жаңа салынған желі. Сонымен қоса жүктерді жөнелтуге енгізілетіні: 1) жүк құжаттарымен ресімделген жүк паркіндегі вагондарда адамдарды тасымалдау (мұндай жағдайда вагондағы салмақты шартты түрде 33 тонна ретінде ескереді); 2) жүкті - қолжүгін жөнелтуге қабылданған жүктер; 3) түбіртекпен ресімделген сүт жəне сүт өнімдерін тасымалдау. Жүктердің жол-жөнекей немесе апаратын станцияға мекенжайы өзгерген кезде, мекенжайы өзгерген станция бойынша жөнелту енгізілмейді. Жүктерді жөнелту жолтабан түрі бойынша бөлек жəне барлық жолтабан бойынша жиынтығымен ескереді. Əрбір жолтабанда жөнелтілген жүктер қайта тиелген, сондай-ақ тиелген вагондарды басқа жолтабандағы арбашықтарға ауыстырып салу ретінде ескеріледі. Барлық жолтабан түрлері бойынша (жиынтық) есеп кезеңде қайта тиеуді жəне орын ауыстыруды алып тастайды. Келуі белгіленген станцияға есепті кезеңде пайдаланылатын теміржолдың торабы бойынша тасымалдауды аяқтаған жүк массасы тоннамен сипатталады жəне берілген немесе тапсырылған жүктер енгізіледі: 1) жалпы жəне жалпы емес пайдаланатын орындарда тікелей жүкті алушылар; 2) алушылардың көлік-экспедициялық қызметін жүзеге асыратын автокөлік ұйымдары; 3) халықаралық теміржол қатынасының құжаттары бойынша шекарадан тасуға арналған басқа теміржол əкімшіліктерінің теміржолы; 4) халықаралық аралас теміржол-су жүк қатынасының құжаттары бойынша шекарадан тасуға арналған су көлігі; 5) су жолымен əрі қарай тасу үшін аралас теміржол-су қатынасы құжаты бойынша су көлігі, су көлігі транзиті бойынша ілесе жүретін жүктер де енгізіледі. Су көлігінің қатысуымен интермодальдық жүк тасымалының есебімен транзитте жүктерді қабылдауға жүктерді ауыстырып тиеу станциясы бойынша əкелінгені енгізілмейді:

2-К (қосалқы қызмет) 2-ТР (вспомогательная деятельность) Жылдық Годовая

Қосалқы көлік қызметтері кəсіпорындарының қызмет көрсетулері туралы есеп Отчет об услугах предприятий вспомогательной транспортной деятельности Есепті кезең Отчетный период

жыл год

Қызметкерлерінің санына қарамастан, қызметінің негізгі түрі – жүкті қоймалау жəне сақтау (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 52.1-коды) жəне тасымалдау кезінде қосалқы қызмет түрлері (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 52.2-коды) болып табылатын заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері тапсырады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения, независимо от численности, с основным видом деятельности – складирование и хранение груза (код Общего классификатора видов экономической деятельности 52.1) и вспомогательные виды деятельности при транспортировке (код Общего классификатора видов экономической деятельности 52.2).

14 15

Атауы Наименование________________

Мекенжайы Адрес_____________________________________ Электрондық пошта мекенжайы Телефон______________________ Адрес электронной почты ________________________ Орындаушының тегі Телефон Фамилия исполнителя ______________________ Телефон________________ Басшы ____________________ (Т.А.Ə., қолы) ____________________ Руководитель (Ф.И.О., подпись) Бас бухгалтер _________________ (Т.А.Ə., қолы) Главный бухгалтер (Ф.И.О., подпись) ______________________________ М.О. М.П. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 10 - қосымша «Қосалқы көлік қызметтері кəсіпорындарының қызмет көрсетулері туралы есеп» (коды 0861104, индексі 2-К (қосалқы қызмет), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. Осы «Қосалқы көлік қызметтері кəсіпорындарының қызмет көрсетулері туралы есеп» (коды 0861104, индексі 2-К (қосалқы қызмет), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 19 наурыздағы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Қосалқы көлік қызметтері кəсіпорындарының қызмет көрсетулері туралы есеп» (коды 0861104, индексі 2-К (қосалқы қызмет), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар осы статистикалық нысанды толтыру мақсатында қолданылады: 1) қосалқы көлік қызметінен түскен табыстар - қоймаларда сақтаудан жəне тасымалдау кезінде техникалық қолдау көрсетуден, соның ішінде көлік инфрақұрылымын басқарудан (əуежайлар, айлақтар, теңіз порттары, туннельдер, көпірлер жəне тағы басқалар) түскен табыстар, сондай-ақ көлік агенттіктерінің қызмет көрсетулерінен жəне тиеу-түсіру жұмыстарынан түскен табыстар кіреді; 2) негізгі қызмет түрі – қосалқы құны кəсіпорын жүзеге асыратын кез келген басқа қызмет түрінің қосылған құнынан асатын қызмет түрі; 3) негізгі емес (көліктік емес) қызмет түрі - негізгіден басқа, үшінші тұлғалар үшін өнім (тауар, қызмет) өндіру мақсатында жүзеге асырылатын қызмет түрі. 3. Егер құрылымдық бөлiмшеге статистикалық нысанды тапсыру бойынша өкiлеттiктер заңды тұлғамен берілсе, онда ол осы статистикалық нысанды өзінің орналасқан жері бойынша статистика органдарына тапсырады. Егер құрылымдық бөлiмшенің статистикалық нысанды тапсыру бойынша өкiлеттiктері болмаса, онда заңды тұлға өзінің құрылымдық бөлiмшелерi бөлінісінде олардың орналасқан жерін көрсете отырып, статистикалық нысанды өзінің орналасқан жері бойынша статистика органдарына тапсырады. 4. 1-бөлімнің 5-жолында теміржолдарды пайдалануға темір жол инфрақұрылымын пайдаланудан түскен табыстар (маневрілеу, буксирлеу, диспетчер қызмет көрсетулері жəне сол сияқты) кіреді. 6-жолда автомобиль жолдарын пайдалануға автомобиль жолдарының, көпірлердің, туннельдердің жұмыс істеуінен (автомагистральдарды пайдалану) түскен табыстар кіреді. 7-жолда теміржол вокзалдары, автобус станциялары, тауарларды тиеу-түсіру станциялары, билеттер сату кассалары жəне басқалардың қызметтерінен түскен табыстар көрсетіледі. 8-жолда автомобиль қоятын жерлердің немесе гараждардың, велосипедтерге арналған тұрақтардың жұмыс істеуінен жəне қысқы уақытта автофургондарды сақтаудан түскен табыстар көрсетіледі. 9-жолда тасымалдау мақсатында газды сұйылту қызмет көрсетулерінен түскен табыстар, құбыр арқылы тасымалдау бойынша қосалқы қызмет көрсетулер көрсетіледі. 10-жолда айлақтар, порттар жəне пирстер сияқты терминалдардың қызметінен, шлюздерді пайдаланудан жəне тағы басқадан, навигациялаумен, кемелерді лоцмандық арқандап байлаумен, айлақта болат арқанмен арқандаумен байланысты қызметтен; лихтерлер арқылы кемелерді тиеу-түсірумен, кемелерді құтқарумен байланысты қызметтен; маяктар қызметінен түскен табыстар көрсетіледі. 11-жол бойынша əуежайлар мен əуе қозғалысын басқару бойынша қызмет көрсетулерден түскен табыстар көрсетіледі. 12-жолда жолаушылар мен жүк тасымалына жататын өзге де қызметтен əуежайлар сияқты терминалдардың қызмет көрсетулерінен; əуежайлар мен басқа билеттер сату кассаларының жəне тағы басқа қызмет көрсетулерінен; ұшып-қону алаңдарын қоса алғанда, аэродромдардағы жер үсті қызмет көрсетуден түскен табыстар көрсетіледі. Сондай-ақ əуежайларда өрт сөндіру жəне өртке қарсы шаралар бойынша қызмет көрсетулерден түскен табыстар көрсетіледі. 13-жолда көлік типіне қарамастан тауарларды немесе жүкті тиеу жəне түсіру бойынша қызмет көрсетулерден, жүкті бекітуді қоса алғанда, тиеу жəне кемеден түсіру (стивидорлық жұмыстар) бойынша қызмет көрсетулерден, теміржол жүк вагондарын тиеу жəне түсіру бойынша қызмет көрсетулерден түскен табыстар көрсетіледі. 14-жолда жүктерді тасымалдау бойынша қызмет көрсетулер, тасымалдауды ұйымдастыру бойынша қызмет көрсетулер, көліктік құжаттама мен жүкқұжаттарды беру жəне алу бойынша қызмет көрсетулер, кедендік агенттердің қызмет көрсетулері, экспедиторлардың қызмет көрсетулері, кеме немесе ұшақтағы жүк орнының фрахты бойынша делдалдық операциялар кіретін көліктік-жөнелту қызмет көрсетулерінен түсетін табыстар көрсетіледі. 15-жолда көліктің барлық түрлеріне арналған техникалық қадағалаудан түскен табыстар, сондайақ кеме инспекциялары, өзен жəне көл тіркеу инспекциялары, кіші өлшемді кемелер бойынша инспекциялар жəне сол сияқты қызметтерден түскен табыстар көрсетіледі. 2-бөлімнің 1-жолында əртүрлі дəнді дақылдарды (бидай, жүгері, арпа, қара бидай, сұлы, бұршақ, майлы жемістер жəне басқалары) қоймалау жəне сақтау көрсетіледі. 2-бөлімнің 2-жолында ішкі мұнай, бензин, керосин, минералды майлар мен сылауыштар, мазут, дизельді отын мен өзге ақ жəне қара мұнай өнімдерін сақтау көрсетіледі. 5. Арифметикалық-логикалық бақылау: 1) «Қосалқы көлік қызметтер бойынша қызмет көрсетулерден түскен табыстар» 1-бөлімі: 1-жол = ∑ 2-16 жолдар 1-баған бойынша; 1) «Негізгі емес (көліктік емес) қызмет түрлері бойынша түскен табыстар» 3-бөлімі: 1-жол = барлық қалған жолдардың ∑. Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 11 - қосымша Приложение 11 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 25 октября 2012 года № 294 Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 40 сағаттан 1 сағатқа 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу Статистикалық нысанды www.stat. gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 0841104 Код статистической формы 0841104

Қатынас түрлері бойынша өзге де құрлықтағы көліктің қызметтері туралы есеп Отчет об услугах прочего сухопутного транспорта по видам сообщений

2-К (өзге де құрлықтағы) 2-ТР (прочий сухопутный) Жылдық Годовая

Есепті кезең Отчетный период

жыл год

Тапсыру мерзімі – 10 сəуір Срок представления – 10 апреля

Қызметкерлерінің санына қарамастан, қызметінің негізгі жəне негізгі емес түрі – құрлықтағы өзге де жолаушылар көлігі Экономикалық қызмет түрінің жалпы жіктеуішінің (бұдан əрі ЭҚЖЖ) коды 49.3 сəйкес, автомобиль көлігімен жүк тасымалдау мен қалдықтарды шығару бойынша қызметтері (ЭҚЖЖ коды 49.4) болып табылатын заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық жəне оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ қалалық электр көлігінде жолаушыларды тасымалдауды жүзеге асыратын дара кəсіпкерлер тапсырады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения, независимо от численности, с основным и вторичным видом деятельности – прочий пассажирский сухопутный транспорт согласно коду Общего классификатора видов экономической деятельности (далее - ОКЭД) 49.3, грузовые перевозки автомобильным транспортом и услуги по вывозу отходов (код ОКЭД 49.4), а также индивидуальные предприниматели, осуществляющие перевозки пассажиров на городском электрическом транспорте.

БСН коды код БИН

Тапсыру мерзімі – 20 сəуір. Срок представления – 20 апреля.

1. Қосалқы көлік қызметтері бойынша қызмет көрсетудерден түскен табыстарды көрсетіңіз Укажите доходы от услуг по вспомогательной транспортной деятельности Жол коды Көрсеткіштің атауы Код Наименование показателя строки А Б Қосалқы көлік қызметінен түскен табыстар 1 Доходы от вспомогательной транспортной деятельности оның ішінде: в том числе: астықты қоймаға қою жəне сақтау 2 складирование и хранение зерна астықтан басқа азық-түлік емес тауарларды қоймаға қою жəне сақтау 3 складирование и хранение непродовольственных товаров, кроме зерна азық-түлік тауарларын қоймаға қою жəне сақтау 4 складирование и хранение продовольственных товаров темір жолды пайдалану 5 эксплуатация железных дорог автомобиль жолын пайдалану 6 эксплуатация автомобильных дорог терминалдың қызметі 7 услуги терминалов азаматтардың көлік құралдарын сақтау бойынша қызметтер 8 услуги по хранению транспортных средств, принадлежащих гражданам құрлық көлігі саласындағы өзге де қызметтер 9 прочие услуги в области сухопутного транспорта су көлігі саласында қызметтер 10 услуги в области водного транспорта əуе кеңістігін пайдалануды реттеу 11 регулирование использования воздушного пространства əуе көлігіндегі жолаушылар мен жүк тасымалына жататын өзге де қызметтер 12 прочая деятельность, относящаяся к пассажирским и грузовым перевозкам воздушным транспортом жүктерді көліктік өңдеу (тиеу-түсіру жұмыстары) 13 транспортная обработка грузов (погрузочно-разгрузочные работы) көліктік-жөнелту қызметтері 14 транспортно-экспедиционные услуги көліктегі техникалық қадағалау 15 технический надзор на транспорте өзге де көліктік-жөнелту қызметтері 16 прочая транспортно-экспедиционная деятельность

Барлығы, мың теңге Всего, тысяч тенге

БСН коды код БИН ЖСН коды код ИИН 1. Қатынас түрлері бойынша жолаушылар тасымалдау қызметтерінің көлемін көрсетіңіз Укажите объем услуг по перевозке пассажиров по видам сообщений

1

Жол коды Код строки А 1

2 3 4 5 6 7 8 9

10 11 12

2. Бір жолғы сақтау сыйымдылығы туралы ақпаратты көрсетіңіз (қоймалау жəне сақтау бойынша қызметтерді көрсететін кəсіпорындар толтырады) Укажите информацию о вместимости единовременного хранения (заполняют предприятия, оказывающие услуги складирования и хранения) Жол коды Код строки

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

А 1

Б Астықты қоймалау жəне сақтау, мың тонна Складирование и хранение зерна, тысяч тонн Мұнай жəне мұнай өнімдерін сақтау, мың тонна Хранение нефти и нефтепродуктов, тысяч тонн Өзге де азық-түлік емес тауарларды қоймалау жəне сақтау, мың шаршы метр Складирование и хранение прочих непродовольственных товаров, тысяч квадратных метров Азық-түлік тауарларын қоймалау жəне сақтау, мың шаршы метр Складирование и хранение продовольственных товаров, тысяч квадратных метров

2 3

4

Бір жолғы сақтау орындарының саны, бірлік Количество мест единовременного хранения, единиц 1

13 14 15

Бір жолғы сақтау сыйымдылығы Вместимость единовременного хранения 2

16 17 18 19 20 21 22 23 24

3. Қызмет негізгі емес (көліктік емес) түрлері бойынша табыстарды көрсетіңіз Укажите доходы по вторичным (нетранспортным) видам деятельности Жол коды Код строки А 1

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

Б Негізгі емес (көліктік емес) қызметтерден түскен табыстар Доходы от вторичной (нетранспортной) деятельности оның ішінде: в том числе:

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші бойынша қызмет түрінің коды Код вида деятельности по общему классификатору видов экономической деятельности В

Б Барлық қатынастардағы барлығы Всего во всех сообщениях оның ішінде: в том числе: Халықаралық международное ТМД3 елдері страны СНГ аввтобустар автобусы жеңіл такси легковые такси ТМД-дан тыс елдері страны вне СНГ автобустар автобусы жеңіл такси легковые такси қалааралық (республика ішінде) междугородное (внутри республики) облыс ішіндегі внутриобластное автобустар автобусы жеңіл такси легковые такси облыстар арасында межобластное автобустар автобусы жеңіл такси легковые такси қаламаңылық пригородное автобустар автобусы жеңіл такси легковые такси Қалалық городское Автобустар автобусы жеңіл такси легковые такси Трамвайлар трамваи Троллейбустар троллейбусы метрополитен метрополитен өзге де түрлері (фуникулерлер, арқан жолдары жəне тағы да басқалар) прочие виды (фуникулеры, канатные дороги и так далее)

25

Барлығы, мың теңге Всего, тысяч тенге

1

Тасымалданған Жолаушылар Жолаушылар жолаушылар, Адам айналымы, мың жолау- тасымалынан түскен Перевезено пассажиров, шы-километр табыс, мың теңге человек Пассажирооборот, тысяч Доходы от перевозки пассажиро-километров пассажиров, тысяч тенге 1 2 3

____________________________ ТМД – мұнда жəне бұдан əрі – Тəуелсіз мемлекеттер достастығы. ТМД – здесь и далее – Содруженство независимых государств.

1

2. Қатынас түрлері бойынша жүк тасымалдау қызметтерінің көлемін көрсетіңіз Укажите объем услуг по перевозке грузов по видам сообщений Жол коды Код строки

1

А

Б Барлық қатынастардағы барлығы Всего во всех сообщениях

Тасымалданған жүк, жолжүгі, жүк-жолжүгі, тонна Перевезено (транспортировано) грузов, багажа, грузобагажа, тонн

Жүк айналымы, мың тонна-километр Грузооборот, тысяч тонно-километров

1

2

(Жалғасы 17-бетте).

Жүк, жолжүгі, жүк-жолжүгі тасымалынан түскен табыс, мың теңге Доходы от перевозки (транспортировки) грузов, багажа, грузобагажа, тысяч тенге 3


8 9 10

11 12 13 14 15

3. Қатынас түрлері бойынша түрлері бойынша жүк тасымалдау көлемін көрсетіңіз Укажите объемы по перевозке грузов по видам в разрезе сообщений Жол коды Код строки

Жүк түрлерінің атауы Наименование видов грузов

А

Б

1

Барлығы Всего оның ішінде: в том числе: шикі мұнай сырая нефть мұнай өнімдері нефтепродукты өзге де салмақтағы сұйық немесе газ тəріздес жүктер прочие жидкие или газообразные грузы в массе тас көмір каменный уголь Кокс кокс темір кені железная руда марганец кені марганцевая руда түсті металл кендері руды цветных металлов күкірт шикізаты серное сырье қара металдар черные металлы қара металл сынығы лом черных металлов Флюстер флюсы орман жүктері лесные грузы құрылыс жүктері строительные грузы химиялық жəне минералдық тыңайтқыштар химические и минеральные удобрения астық зерно тоңазытылған немесе салқындатылған өнімдер замороженные или охлажденные продукты Почта почта Жиһаз мебель көкөніс өнімдері плодоовощная продукция тірі жануарлар живые животные өзге де жүктер (қалған жүктер) прочие грузы (остальные грузы) Тасымалданған жүктің жалпы көлемінен Из общего объема перевезенных грузов қауіпті жүктер опасные грузы контейнердегі жүктер грузы в контейнерах

2 3 4

5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

17 18

19 20 21 22 23

24 25

Барлық Оның ішінде: қатыВ том числе: настардағы Халықаралық қалабарлымеждународное аралық ғы, (рестонна шетке шеттен Транзит публика Всего во шығару əкелу транзит ішінде) всех (экс(иммеждусообщепорт) порт) городниях, вывоз ввоз ное тонн (экспорт) (импорт) (внутри республики)

1

2

3

4

5

қаламаңылық пригородное

6

Қалалық городское

7

Жүк, жолжүгі, жүкжолжүгі тасымалынан түскен табыс, мың теңге Доходы от перевозки (транспортировки) грузов, багажа, грузобагажа, тысяч тенге 8

4. Қосалқы көлік қызметтері жəне жүргізушісімен (экипажымен) қоса көлік құралдарын жалға беру бойынша қызметтен түскен табыстарды көрсетіңіз Укажите доходы от услуг по вспомогательной транспортной деятельности и от сдачи в аренду транспортных средств с водителем (экипажем) Жол Көрсеткіштің атауы коды Наименование показателя Код строки А Б Қосалқы көлік қызметінен түскен табыс 1 Доходы от вспомогательной транспортной деятельности Жүргізушісімен (экипажымен) қоса көлік құралдарын жалға беруден түскен 2 табыс Доходы от сдачи в аренду транспортных средств с водителем (экипажем)

Барлығы, мың теңге Всего, тысяч тенге 1

5. Қызметтің негізгі емес (көліктік емес) түрлері бойынша түскен табыстарды көрсетіңіз Укажите доходы по вторичным (нетранспортным) видам деятельности Жол Көрсеткіштің атауы коды Наименование показателя Код строки А Б Негізгі емес (көліктік емес) қызметтерден түскен табыс 1 Доходы от вторичной (нетранспортной) деятельности оның ішінде: в том числе: 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

ЭҚЖЖ коды Код ОКЭД

Барлығы, мың теңге Всего, тысяч тенге

В

1

Атауы Наименование________________

Мекенжайы Адрес_____________________________________ Электрондық пошта мекенжайы Телефон______________________ Адрес электронной почты ________________________ Орындаушының тегі Телефон Фамилия исполнителя ______________________ Телефон________________ Басшы ____________________ (Т.А.Ə., қолы) ____________________ Руководитель (Ф.И.О., подпись) Бас бухгалтер _________________ (Т.А.Ə., қолы) Главный бухгалтер (Ф.И.О., подпись) ______________________________ М.О. М.П. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 12-қосымша «Қатынас түрлері бойынша өзге де құрлықтағы көліктің қызметтері туралы есеп» (коды 0841104, индексі 2-К (өзге де құрлықтағы), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. Осы «Қатынас түрлері бойынша өзге де құрлықтағы көліктің қызметтері туралы есеп» (коды 0841104, индексі 2-К (өзге де құрлықтағы), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың «Қатынас түрлері бойынша өзге де құрлықтағы көліктің қызметтері туралы есеп» (коды 0841104, индексі 2-К (өзге де құрлықтағы), кезеңділігі жылдық) статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар осы статистикалық нысанды толтыру мақсатында қолданылады: 1) барлық қатынастардағы жолаушылар айналымы - жолаушыларды тасымалдау бойынша көліктің жұмыс көлемі. Тасымалдаудың əрбір позициясы бойынша жолаушылар санын тасымалдау қашықтығына көбейтудің қосындысымен анықталады; 2) барлық қатынастардағы жүк айналымы - жүктерді тасымалдау бойынша көлік жұмыстарының көлемі, тонна-километрмен көрсетіледі. Тасымалданатын жүктің əрбір партиясының (жөнелтудің) салмағын оны тасымалдау ара қашықтығына көбейту арқылы анықталады; 3) барлық қатынастардағы тасымалданған жолаушылар - белгілі бір уақыт кезеңінде тасымалданған жолаушылар саны; 4) барлық қатынастардағы тасымалданған жүк, жолжүгі, жүк-жолжүгі - көлікпен тасымалданған жүктердің тоннадағы саны; 5) көлік құралдарын жүргізушімен бірге (экипажымен) қоса жалға беруден түскен табыстар көлік кəсіпорындары табысының жалпы сомасына кіреді. Жалға беруден түскен табыстарға жалға беру шартына сəйкес автокөлік құралын жалға алғаны үшін төлем кіреді; 6) қалааралық қатынас (республика ішінде) - республика шегіндегі елді мекен арасындағы жүзеге асырылатын тасымалдаулар. Қалааралық қатынасқа (республика ішінде) облыс ішіндегі (бір облыс шегіндегі қалалар немесе өзге де елді мекендер арасындағы тасымалдаулар) жəне облыс арасындағы (екі немесе бірнеше облыстар шегіндегі қалалар немесе өзге де елді мекендер арасындағы тасымалдаулар) қатынастар жатады; 7) қалалық қатынас - белгіленген қала шекарасы шегінде жүзеге асырылатын тасымалдаулар; 8) қаламаңыналық қатынасы - қала немесе өзге де елді мекеннің белгіленген шекарасынан өлшенетін қаламаңылық аймақ шегінде жүзеге асырылатын тасымалдаулар; 9) қатынас түрі - көлік тораптары бөлімшесінің жолаушылар (жүк, жолжүк, жүк-жолжүгі) тасымалдауға жөнелту жəне межелі пункттер арасында қатысу сипатын көрсететін белгі; 10) қызметтің қосалқы түрі - осы кəсіпорынға тұтыну үшін арналған (тасымалдау, сақтау, сатып алу, өтімді даму, тазалау, жөндеу жəне қызмет көрсету, қорғау) қысқа мерзімді сипаттағы қызметтер мен тауарлармен қамтамасыз етуге арналған қызметтерінің негізгі жəне қосалқы түрлерін қолдау үшін арналған қызметтің түрі; 11) негізгі емес (көліктік емес) қызмет түрі - негізгіден басқа, үшінші тұлғалар үшін өнім (тауар, қызмет) өндіру мақсатында жүзеге асырылатын қызмет түрі; 12) тасымалдаудан түскен табыстар - бұл көлік кəсіпорынының жүктерді, жолаушыларды тасымалдағаны, жүктерді жөнелтушілерге жəне жолаушыларға тасымалдау бойынша қосымша қызмет көрсеткені үшін алынатын қаражат сомасы. Жолаушыларды тасымалдаудан түскен табыстарға, сондай-ақ жолаушылар тасымалдау бойынша көрсетілген қызметтер үшін дотациялар мен субсидиялар қосылады; 13) халықаралық қатынас - Қазақстан Республикасы мен шет мемлекеттер арасындағы жəне (немесе) Қазақстан Республикасы арқылы өтетін транзит, сондай-ақ басқа мемлекеттер аумағында (республиканың аумағынан өтпей) Қазақстанның көлік құралдарымен шетел пункттері арасындағы тасымалдаулар. 3. Халықаралық қатынас шеттен əкелу, шетке шығару, транзит жəне шетел пункттері арасында тасымалдауды қамтиды: 1) шеттен əкелуге жөнелту пункті шет мемлекеттің аумағында, ал əкелу пункті – Қазақстан Республикасы аумағында орналасқан пункттер арасындағы тасымалдаулар жатады; 2) шетке шығаруға жөнелту пункті Қазақстан Республикасы аумағында, ал əкелу пункті - шет мемлекеттің аумағында орналасқан пункттер арасындағы тасымалдаулар жатады;

Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу Статистикалық нысанды www.stat. gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 13 - қосымша Приложение 13 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 25 октября 2012 года № 294 Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 40 сағаттан 1 сағатқа 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақытылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 1982102 Код статистической формы 1982102 2-К (өзге де құрлықтағы) 2-ТР (прочий сухопутный) Тоқсандық Квартальная

Дара кəсіпкерлердің жүкті автомобильдермен тасымалдауын зерттеу сауалнамасы Анкета обследования автомобильных перевозок грузов индивидуальными предпринимателями

Есепті кезең Отчетный период

тоқсан квартал

жыл год

Қызметін Экономикалық қызмет түрлері номенклатурасының (бұдан əрі - ЭҚЖЖ) 49.41.0, 49.42.0 кодтарына сəйкес жүзеге асыратын дара кəсіпкерлер тапсырады. Представляют индивидуальные предприниматели, осуществляющие деятельность согласно кодам по Номенклатуре видов экономической деятельности (далее - ОКЭД) 49.41.0, 49.42.0 Тапсыру мерзімі – 15 ақпан, 15 мамыр, 15 тамыз, 15 қараша. Срок представления – 15 февраля, 15 мая, 15 августа, 15 ноября. ЖСН коды код ИИН Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі пікіртерімге қатысқаныңыз үшін Сізге алдын ала алғыс білдіреді жəне Сіздің осы сауалнама сұрақтарына жауап беруіңізді өтіне сұрайды. Сізден алынған деректер «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес жария етілмейді жəне тек статистикалық мақсаттар үшін пайдаланылатын болады. Сауалнаманың жолдарын толтыруыңызды өтінеміз. Агентство Республики Казахстан по статистике заранее благодарит Вас за участие в опросе и убедительно просит Вас ответить на вопросы настоящей анкеты. Полученные от Вас данные, согласно Закону Республики Казахстан «О государственной статистике», не разглашаются и будут использованы исключительно для статистических целей. Пожалуйста, заполните строки анкеты.

6.10 6.11 6.12

7. Зерттелетін апта ішінде жүк тасымалданды ма? (« » белгісімен көрсетіңіз) За обследуемую неделю осуществлялась перевозка грузов? (укажите знаком « ») 7.1 иə да

7.2 жоқ нет

8. Егер зерттелетін апта ішінде жүк тасымалданбаса, себебін « » белгісімен көрсетуіңізді өтінеміз Если за обследуемую неделю перевозка грузов не осуществлялась, то, пожалуйста, укажите причину знаком « » 8.1 автокөлік құралы жұмыс істемей тұрған автотранспортное средство было в нерабочем состоянии 8.3 автокөлік құралы есептен шығарылған автотранспортное средство снято с учета

9.1 9.2

9.3

9.4

9.5

Жол жұмыстары жəне құрылыс алаңдарына арналған жүктерді тасымалдау Перевозка грузов для дорожных работ и на строительные площадки

9.7

1

Бағыт Маршрут

3.2 жоқ нет

4. Жүк автомобильдерінің қолда бары, бірлік Наличие грузовых автомобилей, единиц 4.1 жеке меншіктегі в личной собственности

4.2 жалға алынғаны взятые в аренду

4.3 басқасы другое ____

5. Зерттелетін апта ішінде пайдаланылған қолда бар жүк автомобильдерін мемлекеттік нөмірін көрсете отырып маркасы жəне жүк көтерімділігі бойынша көрсетіңіз1 Укажите наличие используемых за обследуемую неделю грузовых автомобилей по маркам с указанием государственного номера и грузоподъемности маркасы марка _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________

мемлекеттік нөмірі государственный номер _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________

жүк көтерімділігі, килограмм грузоподъемность, килограмм _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________

_________________ 1 Егер автокөлік саны 5-тен көп болған жағдайда, автокөлік тізімін қосымша парақта қоса беру. В случае, если количество автотранспорта превышает 5, то перечень автотранспорта приложить на дополнительном листе.

Үй малын тасымалдау Перевозка домашнего скота Ауылшаруашылық құрылымдары өндірген басқа да өнімдерді тасымалдау (ауылшаруашылық кəсіпорындары мен шаруа қожалықтары) Перевозка других продуктов, произведенных сельхозформированиями (сельскохозяйственные предприятия и крестьянские хозяйства) Басқа жұмыстар (жүк түрлерін жазыңыз) Другие работы (опишите виды грузов) ____________________________ _________________________________________

Жөнелту пункті Пункт отправки

Келу пункті Пункт прибытия

2

3

Жүктің түрі Вид груза

Жүктің коды4 Код груза

Тасымалданған жүк, жолжүгі, жүк-жолжүгі, тонна Перевезено (транспортировано) грузов, багажа, грузобагажа, тонн

Тасымалдау арақашықтығы (тиеу пунктінен түсіру пунктіне дейінгі автомобильдің жүкпен жүрісі), километр Расстояние перевозки (пробег автомобиля с грузом от пункта погрузки до пункта разгрузки), километр

4

5

6

7

ЖСН коды код ИИН Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі пікіртерімге қатысқаныңыз үшін Сізге алдын ала алғыс білдіреді жəне Сізден осы сауалнама сұрақтарына жауап беруіңізді өтіне сұрайды. Сізден алынған деректер «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес жария етілмейді жəне тек статистикалық мақсаттар үшін пайдаланылатын болады. Сауалнаманың жолдарын толтыруыңызды өтінеміз. Агентство Республики Казахстан по статистике заранее благодарит Вас за участие в опросе и убедительно просит Вас ответить на вопросы настоящей анкеты. Полученные от Вас данные, согласно Закону Республики Казахстан «О государственной статистике», не разглашаются и будут использованы исключительно для статистических целей. Пожалуйста, заполните строки анкеты. 1. Аудан, қала атауы Наименование района, города ________________________________________________ 2. Сіздің қызметіңіздің нақты түрін « » белгісімен көрсетіңіз Ваш фактический вид деятельности, укажите знаком « » 2.1 жолаушыларды тасымалдау перевозка пассажиров 2.2 қызметтің басқа түрлері другие виды деятельности _________________________________ 3. Көлік құралы иесінің Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары (лицензия сатушы) беретін, жолаушыларды тасымалдауды жүргізуге лицензиясы бар ма? («ü» белгісімен көрсетіңіз) Имеет ли владелец транспортного средства лицензию по осуществлению пассажирских перевозок, выдаваемых государственными органами (лицензиарами) Республики Казахстан? (укажите знаком «ü») 3.1 иə 3.2 жоқ Да нет 4. Автобус, микроавтобус, жеңіл таксилердің қолда бары туралы деректерді көрсетіңіз, бірлік Укажите данные о наличии автобусов, микроавтобусов, легковых такси, единиц 4.1 автобус автобус а) жеке меншіктегі б) жалға алынғаны в личной собственности взятые в аренду в) басқасы другое _________________________________________________________________ 4.2 микроавтобус Микроавтобус а) жеке меншіктегі б) жалға алынғаны в личной собственности взятые в аренду в) басқасы другое _________________________________________________________________ 4.3 жеңіл такси легковые такси а) жеке меншіктегі б) жалға алынғаны в личной собственности взятые в аренду в) басқасы другое _______________________________________________________________ 5. Сіз шарт бойынша заңды тұлғамен жұмыс істейсіз бе? («ü» белгісімен белгілеңіз) Вы работаете по договору с юридическим лицом? (отметьте знаком «ü») 5.1 иə 5.2 жоқ Да нет 6. Егер Сіз шарт бойынша заңды тұлғамен жұмыс істейтін болсаңыз, онда заңды тұлғаның атауын көрсетіңіз Если Вы работаете по договору с юридическим лицом, то укажите наименование юридического лица __________________________________________________________________________ 7. Жолаушылар тасымалдауды қатынас түрлері бойынша көрсетіңіз (« » белгісімен көрсетіңіз): Укажите перевозки пассажиров по видам сообщений (укажите знаком « »): 7.1 қалалық 7.2 қаламаңылық Городское пригородное 7.3 қалааралық (республика ішінде) 7.4 халықаралық междугородное (внутри республики) международное 8. Жолаушылар тасымалы бойынша жұмыс көлемінің көрсеткіштерін көрсетіңіз: Укажите показатели объема работ по перевозке пассажиров: 8.1 тасымалданған жолаушылар адам перевезено пассажиров ______________________ человек 8.2 жолаушылар айналымы жолаушы-километр Пассажирооборот ___________ пассажиро-километр 8.3 жолаушылар тасымалынан түскен табыс мың теңге доходы от перевозки пассажиров ___________________ тысяч тенге 9. Пайдаланылған отынның көлемін көрсетіңіз, литр (м3, кВт)1 Укажите объемы используемого топлива, литров (м3, кВт) 9.1 бензин 9.2 дизель отыны бензин ____________________ дизельное топливо ____________________ 9.3 газ 9.4 биоотын газ _______________________ биотопливо __________________________ 9.5 электрлі 9.6 басқа электрическое _____________ другое ________________ ___________ (отын түрін көрсетіңіз) (указать вид топлива) ____________________________ 1 м3, кВт – текше метр, киловатт. м3, кВт – кубических метров, киловатт.

Атауы Наименование________________

Мекенжайы Адрес_____________________________________ Электрондық пошта мекенжайы Телефон______________________ Адрес электронной почты ________________________ Орындаушының тегі Телефон Фамилия исполнителя ______________________ Телефон________________ Басшы ____________________ (Т.А.Ə., қолы) ____________________ Руководитель (Ф.И.О., подпись) Бас бухгалтер _________________ (Т.А.Ə., қолы) Главный бухгалтер (Ф.И.О., подпись) ______________________________ М.О. М.П. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 16-қосымша

____________________________ 1 Аумақтық статистика органдарымен толтырылады. Заполняется территорияльными органами статистики.

11. Зерттелетін апта ішінде алынған жүк, жолжүгі, жүк-жолжүгі тасымалынан түскен табысты көрсетіңіз Укажите доходы от перевозки (транспортировки) грузов, багажа, грузобагажа, полученные за обследуемую неделю мың теңге ____________________________ тысяч тенге 12. Зерттелетін апта ішінде пайдаланылған отынның көлемін көрсетіңіз, литр (м3, кВт)1 Укажите объемы используемого топлива за обследуемую неделю, литров (м3, кВт) 12.1 бензин бензин _______________ 12.4 биоотын биотопливо ___________

12.2 дизель отыны дизельное топливо ________________ 12.5 электрлі электрическое ________________

12.3 газ газ ________________ 12.6 басқа другое ___________________ (отын түрін көрсетіңіз) (укажите вид топлива)

Атауы Наименование________________

Мекенжайы Адрес_____________________________________ Электрондық пошта мекенжайы Телефон______________________ Адрес электронной почты ________________________ Орындаушының тегі Телефон Фамилия исполнителя ______________________ Телефон________________ Басшы ____________________ (Т.А.Ə., қолы) ____________________ Руководитель (Ф.И.О., подпись) Бас бухгалтер _________________ (Т.А.Ə., қолы) Главный бухгалтер (Ф.И.О., подпись) ______________________________ М.О. М.П. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 14 - қосымша «Дара кəсіпкерлердің жүкті автомобильдермен тасымалдауын зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1982102, индексі К-001, кезеңділігі тоқсандық) 1. Осы «Дара кəсіпкерлердің жүкті автомобильдермен тасымалдауын зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1982102, индексі К-001, кезеңділігі тоқсандық) (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабының 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Дара кəсіпкерлердің жүкті автомобильдермен тасымалдауын зерттеу сауалнамасы» (коды 1982102, индексі К-001, кезеңділігі тоқсандық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Зерттеу жүргізудің кезеңі мен ұзақтығы – бір тоқсанда 4 апта (есепті жылдың 1-тоқсаны үшін – 9-қаңтардан 5-ақпанға дейін, есепті жылдың 2-тоқсаны үшін – 9-сəуірден 6-мамырға дейін, есепті жылдың 3-тоқсаны үшін – 9-шілдеден 5-тамызға дейін, есепті жылдың 4-тоқсаны үшін – 8-қазаннан 4-қарашаға дейін). 3. Статистикалық нысанды Қазақстан Республикасы аумағы шегінде жəне одан тысқары жерде жүк тасымалдаумен айналысатын (бұдан əрі - Тасымалдаушы) дара кəсіпкер толтырады. 4. Статистикалық нысан респондентке интервьюермен ұсынылады. Статистикалық нысанда Тасымалдаушымен автокөлік құралдарының техникалық параметрлері жəне төрт апталық зерттеу барысында автокөлік құралымен тасымалданған əр тасымалдың жазбалары көрсетіледі жəне əр күннің соңында жазба жүргізіледі. 5. Егер 2-сұраққа жауап беру барысында дара кəсіпкер жүк тасымалдау бойынша қызмет көрсетпеген болса, онда статистикалық нысанның басқа тармақтары толтырылмайды. 6. 4-сұрақтың 4.3-тармағында ақысыз негізде таныстардан, туған-туысқандардан, достарынан жəне тағы басқаларынан алынған автокөлік көрсетіледі. 7. 5-сұрақта автокөлік құралының маркасы, мемлекеттік нөмірі жəне рұқсат етілген жүк көтерімділігі көрсетіледі. Егер жүк көтерімділігі техникалық төлқұжаттан анықталмаса, жүк көтерімділігі шамамен көрсетіледі. 8. 6-сұрақта шанақ типі көрсетіледі. Егер автокөлік құралының шанақ құрылымы көрсетілген түрге жауап бермесе – 6.12-тармақ белгіленеді. 9. 10-сұрақтың 4-бағанында жүк түрі (көмір, астық, ағаш, картоп жəне тағы басқалары) көрсетіледі. Егер бір уақытта əртүрлі жүктер тасымалданатын болса, салмағы ең көп жүк түрі көрсетіледі. Ал егер ерекшелеу мүмкін болмаса-«түрлі тауарлар» көрсетіледі. Ыдыс, құрылыс жүктері, қоқыс секілді тауарлар да көрсетіледі. 5-бағанды аумақтық статистика органдары толтырады. 10. 11-сұрақта зерттелетін апта ішінде алынған жүк, жолжүгі, жүк-жолжүгі тасымалынан түскен табыс көрсетіледі. Жүк, жолжүгі, жүк-жолжүгі тасымалынан түскен табысқа жүктерді (почтаны қоса) тасымалдағаны, жүктерді жөнелтушілерге тасымалдау бойынша қосымша қызмет көрсеткені үшін дара кəсіпкерлермен алынған қаражат сомасы кіреді.

Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу

3.1 иə да

9.6

10. Зерттеу аптасы ішіндегі жүкпен сапарлары «_____ ______________» бастап «_____ ______________» дейін Поездки с грузом на протяжении недели обследования с «_____ ______________» по «_____ ______________»

2.1 жүктерді тасымалдау перевозка грузов

3. Көлік құралы иесінің Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарымен (лицензия » белгісімен сатушы) берілетін жүктерді тасымалдауды жүргізуге лицензиясы бар ма? (« көрсетіңіз) Имеет ли владелец транспортного средства лицензию по осуществлению грузовых перевозок, выдаваемых государственными органами (лицензиарами) Республики Казахстан? (укажите знаком « »)

күні айы жылы день месяц год (есептен шығарылған күні) (дата снятия с учета)

Жүктерді тұрғындарға тасымалдау Перевозка грузов населению Бөлшек жəне (немесе) көтерме сауда орындарына жүктерді тасымалдау Перевозка грузов розничным и (или) оптовым торговым точкам Өндірістік кəсіпорындарға шикізат немесе отын тасымалдау Перевозка сырья или топлива на производственные предприятия

2. Сіздің қызметіңіздің нақты түрін « » белгісімен көрсетіңіз Ваш фактический вид деятельности, укажите знаком « » 2.2 қызметтің басқа түрлері другие виды деятельности ________________________

8.2 автокөлік құралы жалға берілген автотранспортное средство сдано в аренду

8.4 басқа себептері другие причины ___________________________________________________________________ 9. Тасымалдау түрін «ü» белгісімен көрсетіңіз (бірнеше нұсқасын көрсетуге болады) Укажите вид перевозок знаком «ü» (возможно несколько вариантов)

Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению

1. Аудан, қала атауы Наименование района, города ________________________________________________________

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

6.6

Апта күндері Дни недели

7

6.4 6.5

6.9

Дүйсенбі Понедельник

6

Ағаш тасығыш Лесовоз Авто тасығыш Автовоз Цистерна Цистерна Цемент тасығыш Цементовоз Бетон араластырғыш Бетономешалка Шанақтың басқа түрі Другой тип кузова

6.7 6.8

Сейсенбі Вторник

5

6.3

Ернеулік Бортовой Тенті бар ернеулік Бортовой с тентом Фургон Фургон Рефрижератор Рефрижератор Өзі аударғыш Самосвал Мал тасығыш Скотовоз

Сəрсенбі Среда

4

6.1 6.2

Бейсенбі Четверг

3

6. Шанақ типін « » белгісімен көрсетіңіз (бірнеше нұсқасын көрсетуге болады) Укажите тип кузова знаком « » (возможно несколько вариантов)

Жұма Пятница

оның ішінде: в том числе: халықаралық международное шетке шығару (экспорт) вывоз (экспорт) ТМД елдері страны СНГ ТМД-дан тыс елдері страны вне СНГ шеттен əкелу (импорт) ввоз (импорт) ТМД елдері страны СНГ ТМД-дан тыс елдері страны вне СНГ транзит транзит қалааралық (республика ішінде) междугородное (внутри республики) облыс ішіндегі внутриобластное облыстар арасында межобластное Қаламаңылық пригородное Қалалық городское шетелдік пункттер арасында между иностранными пунктами

3) транзиттікке шетел мемлекеттердің жіберуші мен алушылар арасындағы Қазақстан аумағындағы тасымалдаулар жатады; 4) шет пункттері арасындағы тасымалдауларға басқа мемлекеттер аумағында (республиканың аумағынан өтпей) Қазақстанның көлік құралдарымен шетел пункттері арасындағы тасымалдаулар жатады. 4. Егер құрылымдық бөлiмшеге заңды тұлға статистикалық нысанды өткiзу бойынша өкiлеттiк берсе, онда ол өзі орналасқан жердегі статистика органдарына осы статистикалық нысанды ұсынады. Егер құрылымдық бөлiмшеде статистикалық нысанды өткiзу бойынша өкiлеттiктер болмаса, онда заңды тұлға өзі орналасқан жердегі статистика органдарына олардың аумақтарын көрсете отырып, өзінің құрылымдық бөлiмшелерi бөлінісінде статистикалық нысанды ұсынады. 5. Жолаушыларды автобуспен тасымалдауда қолданылатын тарифтерге қарамастан 1-бөлімнің 1-бағаны 4, 7, 11, 14, 17, 20-жолдары тегін жол жүру құқығын немесе кəсіпорындар (ұйымдар) төлеген жол жүру құжаттарын пайдаланатын жолаушыларды қоса алғанда, барлық жолаушылар қосындысы ретінде есептелінеді. 1-бағанның 4, 7, 11, 14, 17-жолдарында маршруттық автобустармен тасымалданған жолаушылар сатылған билеттер саны бойынша анықталады. Билетсіз жүйе бойынша тасымалдау кезінде маршруттық автобустармен тасымалданған жолаушылар саны жол жүру құнына байланысты, алынған табысты қолданылатын тарифке бөлу арқылы сараланып анықталады. Тапсырыстағы автобустармен тасымалданған жолаушылар саны былайша есептелінеді: 1) қалалық жəне қаламаңылық қатынастарында (туристік-экскурсиялық автобустардан басқа) жолаушылар айналымын (есептік) қала маңындағы қатынаста жолаушы сапарының орташа қашықтығына бөлу арқылы, егер шаруашылықта мұндай деректер болмаса, онда есептеу үшін 15 километрге тең қашықтық алынады; 2) қалааралық жəне халықаралық қатынастарда, сондай-ақ қатынастың барлық түріндегі туристік - экскурсиялық автобустарда - жол қағазында көрсетілген жолаушылар санына тең етіп қабылданады, бірақ автобуста отыруға арналған орындар санынан аспауы тиіс. 1-бағанның 5, 8, 12, 15, 18, 21-жолдары олардың автомобиль-километрдегі ақылы жүрген жолын жеңіл таксидегі жолаушылардың орташа санына көбейтіп жəне нəтижесін жолаушыларды тасымалдаудың орташа ара қашықтығына бөлумен анықталады. Жеңіл таксидегі жолаушылардың орташа саны екі жолаушыға тең деп алынады. Жеңіл таксимен жолаушылар тасымалдаудың орташа ара қашықтығы қала маңына қатынайтын автобуспен жолаушылар тасымалдаудың орташа ара қашықтығына тең деп алынады. 1-бағанның 20-жолында маршруттық автобустармен тасымалданған ақылы жолаушылар саны: 1) кондукторлары бар автобустарда сатылған билеттердің саны бойынша; 2) маршруттық автобуспен жол жүру үшін абономенттік талондар мен бір жолғы билеттерді сатудан түскен түсімді осы қала (маршрут) үшін бекітілген тарифке бөлу арқылы; 3) айлық жол жүру билеттерін сатқан кезде - сатылған билеттер санын бір айдағы жол жүрудің есептік санына көбейту арқылы анықталады. 1-бағанның 22, 23-жолдарына азаматтардың ақылы жол жүруі жəне тегін жүру құқығын пайдаланумен тасымалдануы жатады. Жолақы төлейтін жолаушылар саны мынадай құжаттар негізінде анықталады: 1) кондуктормен бір жолаушы - сапарына белгіленген тариф бойынша бір жолғы билетті жеке азаматтарға сату кезінде, тасымалданған жолаушылар саны сатылған билеттердің санына тең етіп қабылданады; 2) кондукторсыз бір жолаушы - сапарына белгіленген тариф бойынша абономенттік талондар мен бір жолғы билеттерді жеке азаматтарға сату кезінде тасымалданған жолаушылар саны абономенттік талондар мен бір жолғы билеттерді сатудан түскен түсімді осы қала үшін белгіленген бірыңғай тарифке бөлу арқылы анықталады. Қалааралық тасымалдауға – қаланың (басқа елді мекеннің) шегінен тыс 50 километрден аса қашықтыққа тасымалдау жатады. Қаламаңылық тасымалдауға қаланың (басқа елді мекеннің) шегінен тыс 50 километрге дейін қашықтықты қоса тасымалдау жатады. Автобус, трамвай, троллейбус көлігімен қалалық тасымалдауға қала (басқа елді мекен) шегіндегі маршруттарда жүзеге асырылатын тасымалдау жатады. Тасымалданған жолаушылар саны барлық санаттағы адамдар үшін бір айда 50 сапар есебінен анықталады. 2-бағанның 4, 7, 11, 14, 17, 20-жолдары тасымалданған жолаушылар санының сапардың орташа қашықтығына көбейтіндісі ретінде анықталады. 2-бағанның 5, 8, 12, 15, 18, 21-жолдары жеңіл таксидің ақылы жүрген жолын тасымалданған жолаушылардың орташа санына (екі жолаушыға тең) көбейту арқылы анықталады. 2-бағанның 22, 23-жолдары тасымалданған жолаушылар санын жолаушы сапарының орташа қашықтығына көбейту арқылы анықталады. 1-бөлімнің 3-бағаны 4, 7, 11, 14, 17, 20-жолдарына жол жүру билеттерінің барлық түрлерін сатудан (жеке азаматтарға, сондай-ақ кəсіпорындар мен ұйымдарға) түскен нақты ақшалай түсімінің жалпы сомасы, сондай-ақ тапсырыстық автобустармен жолаушыларды тасымалдаудан түскен ақшалай түсім қосылады. 1-бөлімнің 3-бағаны 5, 8, 12, 15, 18, 21-жолдарына жеңіл таксилермен жолаушыларды тасымалдаудан алынған ақшалай түсімінен басқа (таксилерге телефон арқылы алдын ала тапсырыс беруден түсетін табыстарды есепке алғанда), сонымен қатар байланыс органдарының почта мен мерзімдік басылымдарды тасымалдауынан қолма-қол ақшасыз есеп айыру бойынша түскен табыстар да қосылады. 1-бөлімнің 3-бағаны 22, 23-жолдарына жеке азаматтарға, сондай-ақ кəсіпорындар мен ұйымдарға жол жүру құжаттарының барлық түрін сатудан түскен нақты ақшалай түсімінің жалпы сомасы енгізіледі. 6. Автомобиль көлігімен 2-бөлімнің 1-бағанының 1-жолына жүк автомобильдерімен, пикаптармен, жеңіл автомобиль шассиіндегі фургондармен жəне автотіркемелермен орындалған көлем жиынтығы қосылады. Тасымалданған жүктер есебі келу мезеті бойынша жүзеге асырылады. Тасымалданған жүктер көлемі ыдыс салмағын, əрбір жүргендегі контейнерлер салмағын ескере отырып, тасымалданған жүктің нақты салмағы бойынша көрсетіледі. Автомобиль көлігіндегі 2-бағанның 1-жолы бойынша əрбір жүрісте тасымалданған жүк салмағын (автотіркемелермен тасымалданған жүктерді қоса алғанда) жүріс қашықтығына көбейтіп, кейін барлық жүрістер бойынша көбейтіндісін қосындылаумен анықталады. 3-бөлімнің 8-бағаны 1-жолы жəне 2-бөлімнің 3-бағаны 1-жолында жүктерді автомобильдермен тасымалдаудан түскен табыстар қолданыстағы тарифтер бойынша тасымалданған жүктер саны туралы құжаттар негізінде немесе жасалған шарттарға сəйкес анықталады. 7. 4-бөлімнің 1-жолына келесі табыстар жатады: 1) жүктерді көліктік өңдеу жəне сақтау қызметтерінен (жүк жəне жолжүкті тиеу жəне түсіру, жүкті бекіту жəне түсіру (стивидорлық жұмыстар), тауарлардың барлық түрлеріне арналған қоймалау қызметтері, сыртқы сауда аймақтарында тауарларды сақтау); 2) өзге де қосалқы көлік қызметтерінен (терминал қызметтері (автобус вокзалдары мен стансалары), автомобиль жолдарын пайдалану қызметтері, азаматтардың көлік құралдарын сақтау бойынша қызметтері жəне тағы да басқалар); 3) жүк тасымалдауды ұйымдастыру бойынша қызметтерінен (жүкті экспедициялау, көлік құжаттамалары мен жол парақтарын дайындау, кеден агенттерінің қызметтері жəне тағы да басқалар). 8. 5-бөлімде қызмет түрлерін экономикалық қызметтің негізгі емес (көліктік емес) қызметтері бойынша жалпы жіктеуішіне сəйкес кодтау жəне бөлімнің дұрыс толтырылуын статистиканың аумақтық департаменттер мамандарының көмегімен респонденттердің өздері жүзеге асырады. 9. Арифметикалық – логикалық бақылау: 1) 1-бөлім. «Қатынас түрлері бойынша жолаушылар тасымалдау қызметтерінің көлемі»: əр баған үшін 1-жол = 2-жол + 9-жол + 16-жол + 19-жол əр баған үшін 2-жол = 3-жол + 6-жол əр баған үшін 3-жол = 4-жол+ 5-жол əр баған үшін 6-жол = 7-жол+ 8-жол əр баған үшін 9-жол = 10-жол + 13-жол əр баған үшін 10-жол = 11-жол + 12-жол əр баған үшін 13-жол = 14-жол + 15-жол əр баған үшін 16-жол = 17-жол + 18-жол; əр баған үшін 19-жол = 20-25-жолдарының ∑ 2) 2-бөлім. «Қатынас түрлері бойынша жүк тасымалдау қызметтерінің көлемі»: əр баған үшін 1-жол = 2-жол + 10-жол + 13-жол + 14-жол əр баған үшін 2-жол = 3-жол + 6-жол + 9-жол əр баған үшін 3-жол = 4-жол + 5-жол əр баған үшін 6-жол = 7-жол + 8-жол əр баған үшін 10-жол = 11-жол + 12-жол; 3) 3-бөлім. «Қатынас түрлері бойынша түрлері бойынша жүк тасымалдау көлемі»: əр баған үшін 1-жол = 2-23-жолдарының ∑ əр жол үшін 1-баған = 2-7-бағандарының ∑ əр баған үшін 1-жол ≥ 24-жолынан əр баған үшін 1-жол ≥ 25-жолынан; 4) Бөлім арасында бақылау: 2-бөлімнің 1-бағанының 1-жолы = 3-бөлімнің 1-бағанының 1-жолына 2-бөлімнің 1-бағанының 3-жолы = 3-бөлімнің 2-бағанының 1-жолына 2-бөлімнің 1-бағанының 6-жолы = 3-бөлімнің 3-бағанының 1-жолына 2-бөлімнің 1-бағанының 9-жолы = 3-бөлімнің 4-бағанының 1-жолына 2-бөлімнің 1-бағанының 10-жолы = 3-бөлімнің 5-бағанының 1-жолына 2-бөлімнің 1-бағанының 13-жолы = 3-бөлімнің 6-бағанының 1-жолына 2-бөлімнің 1-бағанының 14-жолы = 3-бөлімнің 7-бағанының 1-жолына 2-бөлімнің 3-бағанының 1-жолы = 3-бөлімнің 8-бағанының 1-жолына.

Жексенбі Сенбі Воскресенье Суббота

(Жалғасы. Басы 14-16-беттерде).

2

17

www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

Статистикалық нысанды www.stat. gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 15 - қосымша Приложение 15 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 25 октября 2012 года № 294 Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақытылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 1992102 Код статистической формы 1992102 2-К (өзге де құрлықтағы) 2-ТР (прочий сухопутный) Тоқсандық Квартальная

Есепті кезең Отчетный период

Дара кəсіпкерлердің жолаушыларды автомобильдермен тасымалдауын іріктеме зерттеу сауалнамасы Анкета выборочного обследования автомобильных перевозок пассажиров индивидуальными предпринимателями тоқсан жыл квартал год

Экономикалық қызмет түрлері номенклатурасының (бұдан əрі - ЭҚЖЖ) келесі кодтары бойынша: 49.31.1, 49.31.9, 49.32.0 қызметін жүзеге асыратын дара кəсіпкерлер тапсырады. Представляют индивидуальные предприниматели, осуществляющие деятельность согласно кодам по Номенклатуре видов экономической деятельности (далее - ОКЭД): 49.31.1, 49.31.9, 49.32.0 Тапсыру мерзімі – есепті тоқсаннан кейінгі 15-ші күн. Срок представления – 15 числа после отчетного квартала. 1 м3, кВт – текше метр, киловатт. м3, кВт – кубических метров, киловатт.

«Дара кəсіпкерлердің жолаушыларды автомобильдермен тасымалдауын іріктеме зерттеу сауалнамасы» (коды 1992102, индексі К-002, кезеңділігі тоқсандық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. Осы «Дара кəсіпкерлердің жолаушыларды автомобильдермен тасымалдауын іріктеме зерттеу сауалнамасы»(коды 1992102, индексі К-002, кезеңділігі тоқсандық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Дара кəсіпкерлердің жолаушылар автомобильдермен тасымалдауын іріктеме зерттеу сауалнамасы» (коды 1992102, индексі К-002, кезеңділігі тоқсандық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Статистикалық нысанды Қазақстан Республикасы аумағы шегінде жəне одан тысқары жерде жолаушы тасымалдаумен айналысатын (бұдан əрі - Тасымалдаушы) дара кəсіпкер толтырады. 3. Статистикалық нысанда Тасымалдаушы автокөлік құралдарының санын жəне есепті тоқсандағы жолаушылар тасымалдау бойынша жұмыс көлемінің негізгі көрсеткіштерін көрсетеді. 4. Егер 2-сұраққа жауап беру барысында дара кəсіпкер жолаушы тасымалдау бойынша қызмет көрсетпеген болса, онда статистикалық нысанның басқа тармақтары толтырылмайды. 5. 4 сұрақтын в) тармақшаларында ақысыз негізде таныстардан, туған-туысқандардан, достарынан жəне тағы басқаларынан алынған автокөлік көрсетіледі. 6. 8-сұрақтың 8.1-тармағында жолаушыларды автобуспен тасымалдауда қолданылатын тарифтерге қарамастан қалалық, қаламаңылық, қалааралық жəне халықаралық қатынастарда автобуспен тасымалданған, сондай-ақ тегін жол жүру құқығын немесе кəсіпорындар (ұйымдар) төлеген жол жүру құжаттарын пайдаланатын жолаушыларды қоса алғанда, барлық жолаушылар қосындысы ретінде есептелінеді. Қалалық қатынаста маршруттық автобустармен тасымалданған ақылы жолаушылар саны: 1) кондукторлары бар автобустарда сатылған билеттердің саны бойынша; 2) маршруттық автобуспен жол жүру үшін абонементтік талондар мен бір жолғы билеттерді сатудан түскен түсімді осы қала (маршрут) үшін бекітілген тарифке бөлу арқылы; 3) айлық жол жүру билеттерін сатқан кезде - сатылған билеттер санын бір айдағы жол жүрудің есептік санына көбейту арқылы анықталады. Қаламаңылық, қалааралық жəне халықаралық қатынастарда маршруттық автобустармен тасымалданған жолаушылар саны сатылған билеттер саны бойынша анықталады. Билетсіз жүйе бойынша тасымалдау кезінде маршруттық автобустармен тасымалданған жолаушылар саны жол жүру құнына байланысты, алынған табысты қолданылатын тарифке бөлу арқылы сараланып анықталады. Тапсырыстағы автобустармен тасымалданған жолаушылар саны былайша есептелінеді: 1) қалалық жəне қаламаңылық қатынастарда (туристік-экскурсиялық автобустардан басқа) - жолаушылар айналымын (есептік) қала маңындағы қатынаста жолаушы сапарының орташа қашықтығына бөлу арқылы, егер шаруашылықта мұндай деректер болмаса, онда есептеу үшін 15 километрге тең қашықтық алынады; 2) қалааралық жəне халықаралық қатынастарда, сондай-ақ қатынастың барлық түріндегі туристік - экскурсиялық автобустарда - жол қағазында көрсетілген жолаушылар санына тең етіп қабылданады, бірақ автобуста отыруға арналған орындар санынан аспауы тиіс. Такси жолаушыларын тасымалдау олардың автомобиль-километрдегі ақылы жүрген жолын жеңіл таксидегі жолаушылардың орташа санына көбейтіп жəне нəтижесін жолаушыларды тасымалдаудың орташа ара қашықтығына бөлумен анықталады. Жеңіл таксидегі жолаушылардың орташа саны екі жолаушыға тең деп алынады. Жеңіл таксимен жолаушылар тасымалдаудың орташа ара қашықтығы қала маңына қатынайтын автобуспен жолаушылар тасымалдаудың орташа ара қашықтығына тең деп алынады. 8-сұрақтың 8.2-тармағында автобустардағы жолаушылар айналымы тасымалданған жолаушылар санының сапардың орташа қашықтығына көбейтіндісі ретінде анықталады. Таксидегі жолаушылар айналымы - жеңіл таксидің ақылы жүрген жолын тасымалданған жолаушылардың орташа санына (екі жолаушыға тең) көбейту арқылы анықталады. 8-сұрақтың 8.3-тармағында барлық қатынастарда жолаушыларды автобустармен тасымалдау табыстарына (маршруттық таксилерді қоса алғанда) жол жүру билеттерінің барлық түрлерін сатудан (жеке азаматтарға, сондай-ақ кəсіпорындар мен ұйымдарға) түскен нақты ақшалай түсімінің жалпы сомасы, сондай-ақ тапсырыстық автобустармен жолаушыларды тасымалдаудан түскен ақшалай түсім қосылады. Жолаушыларды жеңіл таксилермен тасымалдаудан түскен табыстарға жеңіл таксилермен жолаушыларды тасымалдаудан алынған ақшалай түсімінен басқа (таксилерге телефон арқылы алдын ала тапсырыс беруден түсетін табыстарды есепке алғанда), сонымен қатар байланыс органдарының почта мен мерзімдік басылымдарды тасымалдауынан қолма-қол ақшасыз есеп айыру бойынша түскен табыстар да қосылады. Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу Статистикалық нысанды www.stat. gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 17 - қосымша Приложение 17 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 25 октября 2012 года № 294 Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақытылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 0801104 Код статистической формы 0801104

Əуе көлігі мен əуежайдың жұмысы туралы есеп

1-К (əуе) 1-ТР (авиа)

Отчет о работе воздушного транспорта и аэропорта

Жылдық Годовая

Есепті кезең Отчетный период

жыл год

Экономикалық қызметінің негізгі түрі – əуе көлігі (экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасы бойынша коды 51), жолаушылар мен жүк тасымалына жататын өзге де қызметтер (экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасы бойынша коды 52.23.9) болып табылатын қызметкерлердің санына қарамастан заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық жəне оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Представляют юридические лица и (или) их структурные и обособленные подразделения, независимо от численности, имеющие основной вид экономической деятельности – воздушный транспорт (код по номенклатуре видов экономической деятельности 51), прочая деятельность, относящаяся к пассажирским и грузовым перевозкам (код по номенклатуре видов экономической деятельности 52.23.9). Тапсыру мерзімі – 5 шілдеге дейін. Срок представления – до 5 июля. БСН коды код БИН

(Жалғасы 18-бетте).


www.egemen.kz

3 4 5

6 7 8 9

10 11 12 13 14

15 16 17 18

ішкі внутренние 4

_________________________ 1 Км – мұнда жəне бұдан əрі – километр. Км – здесь и далее – километр. 1 Жкм – мұнда жəне бұдан əрі – жолаушы километр. Пкм – здесь и далее – пассажиро-километр. 1 Ткм – мұнда жəне бұдан əрі – тонна-километр. Ткм – здесь и далее – -тонна-километр.

2. Жекелеген екі қала аралығында орындалған жұмысын көрсетіңіз (тек қана əуе тасымалдаушылар толтырады) Укажите выполненные работы между отдельными парами городов (заполняют только авиаперевозчики) Жол коды Код строки А 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75

Қалалар жұбы Пара городов бастапқы пункті соңғы пункті начальный пункт конечный пункт Б

В

Тасымалданғандар саны (көлемі) Количество (объем) перевезенных жолаушыларды, адам жүктерді – барлығы пассажиров, человек (почтаны қоса), тонна грузов – всего (включая почту), тонн 1 2

Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению

А 1 2

3 4

Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 40 сағаттан 1 сағатқа 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу Статистикалық нысанды www.stat. gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақытылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 0811104 Код статистической формы 0811104

Темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығы туралы есеп

1-ТЖ 1-ЖД

Отчет о протяженности эксплуатационной длины железнодорожных линий

Жылдық Годовая

Есепті кезең Отчетный период

жыл год

Қызметкерлерінің санына қарамастан, темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығын ұсыну бойынша қызметтерін көрсететін заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық жəне оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Представляют юридические лица и (или) их структурные и обособленные подразделения, независимо от численности, оказывающие услуги по предоставлению эксплуатационной длины железнодорожных линий. Тапсыру мерзімі – 15 сəуірге дейін Срок представления – до 15 апреля БСН коды код БИН 1. Жыл соңына темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығын көрсетіңіз (0,1 километрге дейінгі дəлдікпен) Укажите протяженность эксплуатационной длины железнодорожных линий на конец года (с точностью до 0,1 километра) Жол коды Код строки

А

3. Əуежай жұмысының негізгі көрсеткіштерін көрсетіңіз (тек қана əуежай толтырады) Укажите основные показатели работы аэропорта (заполняет только аэропорт) Жол коды Код строки

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 19-қосымша Приложение 19 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 25 октября 2012 года № 294

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

Б Кесте бойынша əуе тасымалдау Регулярные авиаперевозки халықаралық международные ішкі внутренние Кестесіз (чартерлік) əуе тасымалдау Нерегулярные (чартерные) авиаперевозки халықаралық международные ішкі внутренние

Жолаушылардың саны, адам Количество пассажиров, человек

Жүктердің көлемі (почтаны қоса) - барлығы, тонна Объем грузов (включая почту) - всего, тонн

жөнелтілген қабылданған тіке транзит жөнелтілген қабылданған отправленные принятые прямой отправленные принятые транзит 1 2 3 4 5

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

4. Халықаралық қатынастар санын көрсетіңіз (тек қана əуежай толтырады) Укажите число международных сообщений (заполняет только аэропорт) Жол Көрсеткіштің атауы коды Наименование показателя Код строки А Б Халықаралық қатынастар саны 1 Число международных сообщений

1

Ұлттық əуе кемелерімен жасалған Выполнено национальными воздушными судами 1

Шетелдік əуе кемелерімен жасалған Выполнено иностранными воздушными судами 2

Атауы Наименование________________

Мекенжайы Адрес_____________________________________ Электрондық пошта мекенжайы Телефон______________________ Адрес электронной почты ________________________ Орындаушының тегі Телефон Фамилия исполнителя ______________________ Телефон________________ Басшы ____________________ (Т.А.Ə., қолы) ____________________ Руководитель (Ф.И.О., подпись) Бас бухгалтер _________________ (Т.А.Ə., қолы) Главный бухгалтер (Ф.И.О., подпись) ______________________________ М.О. М.П. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасы 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 18-қосымша «Əуе көлігі мен əуежайдың жұмысы туралы есеп» (коды 0801104, индексі 1-К (əуе), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысанды толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. Осы «Əуе көлігі мен əуежайдың жұмысы туралы есеп» (коды 0801104, индексі 1-К (əуе), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысанды толтыру жөніндегі нұсқаулық (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың «Əуе көлігі мен əуежайдың жұмысы туралы есеп» (коды 0801104, индексі 1-К (əуе), кезеңділігі жылдық) статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар статистикалық нысанды толтыру мақсатында пайдаланылады: 1) əуе кемесі - жер (су) бетінен шағылысқан ауамен өзара əрекеттесуден өзгеше ауамен өзара əрекеттесу есебінен атмосферада қалықтайтын ұшу аппараты; 2) əуе кемелерді жөнелту - əрбір тасымалдау түрлері бойынша əуе кемелерінің типтері мен барлық орындалған рейстерге əуежайдан əуе кемелерін жіберулер саны; 3) жұп қала - орындалу рейстерде жолаушыларды, жүктерді (соның ішінде почталар) тасымалдаудың бастапқы жəне соңғы пунктері; 4) жөнелтілген жолаушылар - бөлінген тасымалдау түрлері бойынша əуе кемелер типтері жəне барлық рейсте қазіргі əуежайдан өзінің ұшуын бастайтын жіберілген жолаушылардың сомасы. Оларға тағы да трансферлі жолаушылар (əуежайға келген басқа рейске ауысатын жіберілген жолаушылар) жатады; 5) жөнелтілген жүктер - бөлінген тасымалдау түрлері бойынша трансферлі жүктерді қоса, əуе кемелерінің типтері мен барлық рейстерде бастапқыдан тасымалдау үшін əуежайдағы əуе кемелеріне тиелген жүктердің саны; 6) қолданыстағы тонна-километрлер (шекті жүк айналым) - əрбір тасымалдау түрлері бойынша сəйкес келетін кезеңнің ұзақтығына ұшудың əрбір кезеңіне жайғасқан коммерциялық тоннамен тиегіш туындысының сомасы;

13 14 15

16 17

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

Б

Темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығы, километр Протяженность эксплуатационной длины железнодорожных линий, километров

Электрлендірілген электрифицированные

Электрлендірілмеген неэлектрифицированные

1

2

3

Темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығы Протяженность эксплуатационной длины железнодорожных линий жол саны бойынша по числу путей біржолдық однопутные екіжолдық жəне одан көп двухпутные или более жолтабанның ені бойынша по ширине колеи қалыпты нормальная кең широкая тар узкая тасымал типі бойынша по типу перевозок тек жолаушылар тасымалы только пассажирские тек жүк тасымалы только грузовые жолаушылар жəне жүк тасымалы пассажирские и грузовые ток типі бойынша по типу тока 50Гц/ 25000В 50Гц/ 25000В басқа айнымалы ток (нақты токты көрсетіңіз) другой переменный ток (указать какой именно ток) тұрақты ток 3000В постоянный ток 3000В басқа тұрақты ток (нақты токты көрсетіңіз) другой постоянный ток (указать какой именно ток)

Оның ішінде: В том числе:

19 20 21 22 23

24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34

7 8 9

10

11 12 13 14 15 16 17

18 19

2. Автобус паркінің бар-жоғын көрсетіңіз Укажите наличие автобусного парка

Атауы Наименование________________

Мекенжайы Адрес_____________________________________ Электрондық пошта мекенжайы Телефон______________________ Адрес электронной почты ________________________ Орындаушының тегі Телефон Фамилия исполнителя ______________________ Телефон________________ Басшы ____________________ (Т.А.Ə., қолы) ____________________ Руководитель (Ф.И.О., подпись) Бас бухгалтер _________________ (Т.А.Ə., қолы) Главный бухгалтер (Ф.И.О., подпись) ______________________________ М.О. М.П.

1. Осы «Темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығы туралы есеп» (код 0811104, индексі 1-ТЖ, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысанды толтыру жөніндегі нұсқаулық (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 12-бабының 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың «Темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығы туралы есеп» (код 0811104, индексі 1-ТЖ, кезеңділігі жылдық) статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар статистикалық нысанды толтыру мақсатында пайдаланылады: 1) екіжолдық деп, оны шектеуші жалғасатын жолы бар жеке пункттердің арасындағы барлық ұзақтықта егер осы жолдар түгелдей (немесе ішінара) жеке (дербес) жер төсемінде орналасқан жағдайда да екі бас жолы бар учаскені айтады. Осындай учаскенің пайдаланымдылық ұзындығын ең қысқа жол бойынша есептеледі; 2) жолтабанның ені – рельстер басының ішкі жақтары арасында өлшенген екі рельс арасындағы қашықтық. Қазіргі кезде мынадай енді темір жол жолтабаны пайдаланылады: қалыпты жолтабан: 1,435 м; кең жолтабан: 1,520 м, 1,524 м, 1,600 м, 1,668 м; тар жолтабан: 0,60 м, 0,70 м, 0,75 м, 0,76 м, 0,785 м, 0,90 м, 1,00 м. 3) желінің пайдаланымдылық ұзындығы деп осы желіні шектеуші жол тарамдары (станциялар, разъездер, басып озу пункттері) бар жекелеген пункттерінің осьтері аралығында өлшенген бас жолдың ұзақтығын айтады; 4) үшжолдық деп, жалғасатын жолы бар жеке пункттердің арасындағы барлық ұзақтықта үш негізгі жолы бар учаскені айтады; 5) электрлендірілген желілер – бұл электр тарту күшін беретін əуе байланыс рельсімен жабдықталған бір немесе бірнеше электрлендірілген негізгі жолдары бар желілер. Станцияға жанасатын жəне оңтайландыру үшін электрлендірілген жəне оларды электрлендіру келесі станцияға дейін жалғастырылмаған желі учаскелері электрлендірілмеген желілер болып саналады. 3. Пайдаланымдылық ұзындықты былайша анықтайды: екіжолдық жəне көпжолдық учаскелерді - ең қысқа жол бойынша; жолаушылар ғимаратына тірелетін көпжолды тұйық желілерді - оның бас жолдарының ең көбі бойынша; басқа желіге шектесетін желілер немесе тармақтар – жалғасатын жолы бар жақын жеке пункт осіне дейін. Сонымен, екі желі қосылған орыннан бастап (яғни жанасу стрелкасынан) осы пункттің осіне дейінгі жол бөлігінен екі желінің де пайдаланымдылық ұзындығына кіреді, яғни екі рет ескеріледі. Осы жеке пункт бағытында бірнеше жанасу болған жағдайда осындай жол бөліктері пайдаланымдылық ұзындығында бірнеше рет ескеріледі. Пайдаланымдылық ұзындығын анықтау кезінде екі аралықтағы негізгі жолдарға жанасатын поездарды қабылдау жəне жөнелту немесе қалыптастыру парктерінен тікелей шығу, негізгі жолдардың жалғасы болып табылатын немесе шетке түпкілікті ауытқуына дейін екі аралықта негізгі жолдарға қосарлана жүретін бір немесе бірнеше жолдардың бас желілерін біріктіретін тармақтар екінші, үшінші жəне тағы басқа жол ретінде емес дербес деп саналады. Егер осы шығатын жолдар, тармақтар жəне өзге де жолдар барлық аралық шегінде станцияның бір осінен екінші осіне дейін негізгі жолға қосарлана жүрсе жəне поездарды жіберу үшін қызмет етсе, онда олар екінші немесе үшінші жолдар ретінде ескерілуі тиіс. Пайдаланымдылық ұзындық тек негізгі жолдар үшін анықталады. Жолдың (жолдардың, жол бөлімшелерінің жəне басқа да бөлімшелердің) іргелес ара қашықтықтарының жанасу орнында пайдаланымдылық ұзындығын осы бөлімшелердің белгіленген шекарасынан бастап (немесе дейін) анықтайды. Барлық көрсеткіштер үтірден кейін бір белгімен толтырылуы тиіс. Х – бұл ұстаным толтырылмайды. 4. Арифметика-логикалық бақылау 1) 1 бөлім «Темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығы». 1 баған = ∑ 2-3 бағандар əрбір жол үшін 1 жол = 2 жол = 5 жол = 9 жол əрбір баған үшін 2 баған ≤ 1 баған əрбір жол үшін 3 баған ≤ 1 баған əрбір жол үшін 2 жол = ∑ 3-4 жолдар əрбір баған үшін 5 жол = ∑ 6-8 жолдар əрбір баған үшін 9 жол = ∑ 10-12 жолдар əрбір баған үшін 13 жол 1 баған = 13 жол 2 баған 13 жол ∑ 14-17 жолдар 14 жол 1 баған = 14 жол 2 баған 15 жол 1 баған = 15 жол 2 баған 16 жол 1 баған = 16 жол 2 баған 17 жол 1 баған = 17 жол 2 баған 2) 2 бөлім «Облыс бойынша темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығы». 1 жол = ∑2-16 жолдар 16 жол = 17 жол + 22 жол 17 жол = ∑18-21 жолдар 23 жол = 24 жол + 28 жол + 31 жол + 33 жол 24 жол = 25 жол + 26 жол + 27 жол 28 жол = 29 жол + 30 жол 31 жол = 32 жол 33 жол = 34 жол Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 21-қосымша Приложение 21 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 25 октября 2012 года № 294 Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақытылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 0791104 Код статистической формы 0791104

Жолаушыларды маршруттық автобустармен тасымалдау туралы есеп

1-К (бағыт) 1-ТР (маршрут)

Х Х

Х Х

Темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығы, километр Протяженность эксплуатационной длины железнодорожных линий, километров

Авто-бус класы Класс авто-буса

Авто-бус Марка-сы Марка авто-буса

Авто-бусты шығару жылы Год выпуска автобуса

1

2

3

4

«Темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығы туралы есеп» (код 0811104, индексі 1-ТЖ, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысанды толтыру жөніндегі нұсқаулық

Статистикалық нысанды www.stat. gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Х

Жол коды Код строки

Теңгерімдегі автобустар саны Количество автобусов, числящихся на балансе

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 20-қосымша

Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу

2. Жыл соңына облыс бойынша темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығын көрсетіңіз (0,1 километрге дейінгі дəлдікпен) Укажите протяженность эксплуатационной длины железнодорожных линий по областям на конец года (с точностью до 0,1 километра) Жол Көрсеткіштің атауы коды Наименование показателя Код строки А Б Темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығы 1 Протяженность эксплуатационной длины железнодорожных линий соның ішінде облыс бойынша: в том числе по областям: Ақмола 2 Акмолинская Актөбе 3 Актюбинская Алматы 4 Алматинская Атырау 5 Атырауская Шығыс Қазақстан 6 Восточно-Казахстанская Жамбыл 7 Жамбылская Батыс Қазақстан 8 Западно-Казахстанская Қарағанды 9 Карагандинская Қостанай 10 Костанайская Қызылорда 11 Кызылординская Маңғыстау 12 Мангистауская Павлодар 13 Павлодарская Солтүстік Қазақстан 14 Северо-Казахстанская 0ңтүстік Қазақстан 15 Южно-Казахстанская

18

Жылдық Годовая

Отчет о перевозке пассажиров маршрутными автобусами Есепті кезең Отчетный период

жыл год

Қызметкерлерінің санына қарамастан заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық жəне оқшауланған бөлімшелері, сондай-ақ жолаушыларды маршруттық автобустармен тасымалдауды жүзеге асыратын дара кəсіпкерлер толтырады жəне жыл сайын мемлекеттік статистика органдарына тапсырады. Представляют юридические лица и (или) структурные и обособленные подразделения, независимо от численности, а также индивидуальные предприниматели, осуществляющие перевозки пассажиров маршрутными автобусами. Тапсыру мерзімі – 15 наурызға дейін. Срок представления – до 15 марта. БСН коды код БИН ЖСН коды код ИИН 1. Тасымалды ұйымдастыру бойынша Укажите основные показатели по организации перевозок Жол Қатынас түрлері коды Виды сообщения Код строки

А

Б

1

Қатынастың барлық түрінде, барлығы Во всех видах сообщения, всего қалалық городское оның ішінде: в том числе: облыстық орталықтары областные центры

2

3

Автобус маршруттарының саны, бірлік Количество автобусных маршрутов, единиц

Маршруттардың ұзындығы, км Протяженность маршрутов, км

барлы- соның барлы- соның ғы ішінде тек ғы ішінде тек всего микроавто- всего микробустармен авто-буқызмет стармен көрсетілетін қызмет из них көрсетілеобслужитін ваемые из них только обслужимикроавтоваемые бусами только микроавтобусами 1 2 3 4

негізгі

Маршруттарға бекітілген автобустардың саны, бірлік Количество автобусов, закрепленных за маршрутами, единиц

көрсеткіштерді

Нақты орындалған рейстер саны, бірлік Количество рейсов, фактически выполненных, единиц

көрсетіңіз

Жалпы жолаушылар сыйымдылығы, орындар Общая пассажировместимость, мест

бар- соның барлығы ішінде тек лығы всего микроавто- всего бустармен қызмет көрсетілетін из них только микро-автобусы

соның барішінде тек лығы микроавто- всего бустармен қызмет көрсетілетін из них только микроавтобусы

одан отыратын орындар из нее мест для сидения

жалпы отыратын орындар санынан (10 баған) – микроавтобустар из общего количества мест для сидения (графа10) – микроавтобусов

5

8

10

11

6

7

9

5

6

7

8

Жалға алынған автобустар саны Количество автобусов, взятых в аренду

9

10

11

12

жалпы жолаушылар сыйымдылығынан (12 бағаннан) отыратын орындар саны из общей пассажиро-вместимости количество мест для сидения (из графы 12)

2

халықаралық международные 3

жалпы жолаушылар сыйымдылығы, орындар общая пассажиро-вместимость, мест

1

ішкі внутренние 2

17

6

барлы-ғы всего

Б Кесте бойынша əуе тасымалдау Регулярные авиаперевозки самолет-километр, мың км1 самолето-километры, тысяч км əуе кемелерді жөнелту, бірлік отправления воздушных судов, единиц ұшқан уақыты, сағат налет часов, часов тасымалданған жолаушылар, адам перевезено пассажиров, человек орындалған жолаушылар-километр, мың жкм2 выполненные пассажиро-километры, тысяч пкм қолданыстағы кресло-километр, мың жкм располагаемые кресло-километры, тысяч пкм тасымалданған жүк, тонна перевезено грузов, тонн орындалған тонна-километр, мың ткм3 выполненные тонно-километры, тысяч ткм қолданыстағы тонна-километр, мың ткм располагаемые тонно-километры, тысяч ткм Кестесіз (чартерлік) əуе тасымалдау Нерегулярные (чартерные) авиаперевозки самолет-километр, мың км самолето-километры, тысяч км əуе кемелерді жөнелту, бірлік отправления воздушных судов, единиц ұшқан уақыты, сағат налет часов, часов тасымалданған жолаушылар, адам перевезено пассажиров, человек орындалған жолаушылар-километр, мың жкм выполненные пассажиро-километры, тысяч пкм қолданыстағы кресло-километр, мың жкм располагаемые кресло-километры, тысяч пкм тасымалданған жүк, тонна перевезено грузов, тонн орындалған тонна-километр, мың ткм выполненные тонно-километры, тысяч ткм қолданыстағы тонна-километр, мың км располагаемые тонно-километры, тысяч ткм

халықаралық международные 1

Жүк əуе тасымалдары (почталықты қоса) Грузовые авиаперевозки (включая почтовые)

жалға берілген автобустардың жалпы жолаушылар сыйымдылығынан (9 бағаннан) отыратын орындар саны из общей пассажировмес-тимости сданных в аренду автобусов (из графы 9) - количество мест для сидения

А

Жолаушылар əуе тасымалдары Пассажирские авиаперевозки

5

жалға берілген автобустардың жалпы жолаушылар сыйымдылығы, орындар общая пассажиро-вместимость, сданных в аренду автобусов, мест

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

өзге де елді мекендер прочие населенные пункты Қаламаңылық пригородное қалааралық (республика ішінде) междугородное (внутри республики) оның ішінде: в том числе: Облысішілік внутриобластное Облысаралық межобластное Халықаралық международное оның ішінде: в том числе: ТМД елдеріне в страны СНГ оның ішінде: в том числе: Ресей Россия Қырғызстан Кыргызстан Өзбекстан Узбекистан Тəжікстан Таджикистан Түрікменстан Туркменистан өзгелер прочие ТМД дан тыс елдерге в страны вне СНГ оның ішінде: в том числе: Қытай Китай өзгелер прочие

4

жалпы жолаушылар сыйымдылығынан (6 бағаннан) отыратын орындар саны из общей пассажиро-вместимости (из графы 6) - количество мест для сидения

Жол коды Код строки

Басқа мемлекеттер аумағы бойынша өтетін Қазақстан Республикасының темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығы Протяженность эксплуатационной длины железнодорожных линий Республики Казахстан, проходящих по территории других государств оның ішінде: в том числе: Ресей: Россия: Саратов Саратовская Орынбор Оренбургская Астрахань Астраханская Алтай өлкесі Алтайский край Қырғызстан Кыргызстан Қазақстан облыстарының аумағы бойынша өтетін басқа мемлекеттердің темір жол желісінің пайдаланымдылық ұзындығы Протяженность эксплуатационной длины железнодорожных линий других государств, проходящих по территории областей Казахстана оның ішінде: в том числе: Оңтүстік Орал темір жолы Южно-Уральская железная дорога Актөбе Актюбинская Қостанай Костанайская Солтүстік Қазақстан Северо-Казахстанская Батыс Сібір темір жолы Западно-Сибирская железная дорога Ақмола Акмолинская Павлодар Павлодарская Волга маңы темір жолы Приволжская железная дорога Батыс Қазақстан Западно-Казахстанская Қырғыз темір жолы Кыргызская железная дорога Жамбыл Жамбылская

16

жалпы жолаушылар сыйымдылығы, орындар общая пассажировместимость, мест

1. Əуе көлігі қызметі жұмысының негізгі көрсеткіштерін көрсетіңіз (тек қана əуе тасымалдаушылар толтырады) Укажите основные показатели работы воздушного транспорта (заполняют только авиаперевозчики)

7) қабылданған жолаушылар - бөлінген тасымалдау түрлері бойынша, трансферлі жолаушыларды қоса, осы рейсте қазіргі əуежайда өзінінің ұшуын бітірген барлық рейстерде жəне əуе кемелерінің типтерінде əуежайға келген жолаушылардың сомасы; 8) қабылданған жүктер - бөлінген тасымалдау түрлері бойынша трансферлі жүктерді қоса, əуе кемелерінің типтері мен барлық рейстерде соңғы тасымалдау бойынша əуежайдағы əуе кемелерінен түсірілген жүктердің саны; 9) қолданыстағы кресло-километрлер (шекті жолаушылар айналымы) - əрбір тасымалдау түрлері бойынша сəйкес келетін кезеңнің ұзақтығына ұшқұштың əрбір кезеңіне сатуға ұсынылған орындықтары туындысының сомасы; 10) орындалған жолаушылар-километрлер (орындалған жолаушылар айналымы) - əрбір тасымалдау түрлері бойынша арақашықтық осы кезеңге сəйкес келетін ұшу əрбір кезеңіне тасымалданған жолаушылардың туындысының сомасы; 11) орындалған тонно-километрлер (орындалған жүк айналымы) - əрбір тасымалдау түрлері бойынша арақашықтық кезеңіне сəйкес келетін ұшудың əрбір кезеңіне туындалған тонна жүк сомасы; 12) тұрақты əуе тасымалдаулар - брондалған ресми жарияланған кестеге сəйкес сыйақы үшін жоспарланған жəне орындалған ұшулар немесе кез келген агенттіктерде тікелей брондалған орын алған, жүйелі ұшу сериясын орындайтын жеткілікті жиі ұшулар, сонымен қоса, тұрақты рейстердің көп болып кетуіне байланысты орындалатын қосымша ұшулар кіреді; 13) тұрақсыз əуе тасымалдаулар - тұрақсыз келісім негізінде сыйақы үшін орындалатын чартерлі жəне арнайы ұшулар, сонымен қоса, оларға блок-чартерлі тасымалдау (тұрақты кестеде көрсетілген, бірақ сол немесе ұқсас маршрут пен кестемен жүзеге асырылған чартерлі ұшулар, ұшу негізінде чартерлі тасымалдау үшін əуе кемелерінің барлық сыйымдылығы толтырылған тасымадау) жатады; 14) тіке транзиттің жолаушылары - əуе кемелерінің барлық рейстері мен түрлерінде аралық қону үшін əуежайға келушілер жəне осы əуежайдан дəл сол рейспен тасымалдау түрлері бойынша оларды бөлумен өз ұшуын жалғастырушылар жинағы; 15) тасымалданған жолаушылар (жүктер, почта) - əрбір тасымалдау түрлері бойынша əуе кемелерінің типтері мен барлық орындалған рейстерге тасымалданған жолаушылар (жүктер, почта) сомасы; 16) ұшу кезеңі - бір жерден келесі жерге əуе кемелерінің ұшуы; 17) ұшақ-километрлер - əрбір тасымалдау түрлері бойынша сəйкес кезеңнің ұзақтығы мен əуе кемелерінің барлық типтеріне орындалған ұшулар кезеңдер саны көбейтіндісінің нəтижесінен алынған туындының сомасы; 18) ұшқан уақыты - əуе кемелерінің ұшуының бастапқы қозғалысынан ұшып бара жатқан жол жəне тоқтату кезеңге дейін жəне барлық сағаттар саны (яғни, əуе кемелерінің əуежайдан немесе ұшуды орындау мақсатымен мен соңғы əуежайға дейінгі); 19) халықаралық қатынас - Қазақстан Республикасы мен шет мемлекеттер арасындағы немесе Қазақстан Республикасы арқылы өтетін транзит, сондай-ақ басқа мемлекеттер аумағында (республиканың аумағынан өтпей) Қазақстанның көлік құралдарымен шетел пункттер арасындағы тасымалдаулар. Халықаралық қатынас шеттен əкелу, шетке шығару, транзит жəне шетел пункттер арасында тасымалдау қосылады. Шеттен əкелуге жөнелту пункті шетел мемлекеттің аумағында, ал əкелу пункті – Қазақстан Республикасы аумағында орналасқан пункттер арасындағы тасымалдаулар жатады. Шетке шығаруға жөнелту пункті Қазақстан Республикасы аумағында, ал əкелу пункті - шетел мемлекеттің аумағында орналасқан пункттер арасындағы тасымалдаулар жатады. Транзиттікке шетел мемлекеттердің жіберуші мен алушылар арасындағы Қазақстан аумағында тасымалдаулар жатады. Шетел пункттер арасындағы тасымалдауларға басқа мемлекеттер аумағында (республиканың аумағынан өтпей) Қазақстанның көлік құралдарымен шетел пункттер арасындағы тасымалдаулар жатады. 20) ішкі əуе тасымалдау - жіберілу пункті, белгіленген пункті жəне бір мемлекет аумағында орналасқан аялдамада барлық қарастырылған пунктер орындалу барысындағы əуе тасымалдау; 3. Тасымалдау көрсеткіштерін анықтау үшін жолдама тасымалдау құжаттарына сəйкес жəне əрбір рейстің «Ұшуға тапсырмаларында» көрсетілген деректер пайдаланылады. Тасымалдау туралы деректер пайдаланған кодпен бірлесіп, мəліметтерді пульдік келісім шегінде блок-чартерлі тасымалдау принципі бойынша, орынды блокада жасау туралы келісім шегінде, қызмет көрсетілетін рейстермен бірлескен жағдайында жəне жалға берілген əуе кемелерімен тасымалдау жағдайында рейстерді нақты орындайтын, яғни «Пайдаланушының сертификаты» көрсетілген тасымалдаулар орындалған əуе кемелері қосылған əуе тасымалдағаны ұсынады. Ұшу кезеңіндегі тасымалданған жолаушылар саны ұшудың осы кезеңіндегі əуе кемелерінің борттарындағы жолаушылар санына тең. Қолданыстағы кресло-километрлерді (шекті жолаушылар айналымын) есептегеу барысында қосымша отын немесе басқа да жүктер кесірінен тасымалданған жолаушыларды тасымалдау үшін берілмеген орындықтар саналмайды. Ұшу кезеңіндегі тасымалданған жүктер саны (почталар) ұшудың қазіргі кезеңіндегі əуе кемелерінің борттарындағы жүктер санына тең. Тасымалдау түрлері мен əуежай арқылы тасымалдау көрсеткіштері бойынша мəліметтер əуежаудан кететін əр рейс бойынша ресімделетін жəне əр келетін рейс бойынша əуежайда қалдырылатын ілеспе тасымалдау құжаттарының деректері жəне сондай-ақ əуе кемелерінің ұшуын орындауды қамтамасыз ететін өзге де қызметтердің деректерінің негізінде көрсетіледі. Əуежайға ұшуды орындау кезінде əуежай арқылы тасымалдау көлемі бірге не жөнелтілген жəне қабылданған жолаушылар, тікелей транзит жолаушылары, сондай-ақ тиелген жəне түсірілген жүктер (соның ішінде почта) қосылады. Тікелей транзит жолаушылары жөнелтілген жəне қабылданған жолаушылардың жалпы санында есептелмейді. Түсірілген жəне тиелген ақылы жүк жүктің көлемінде (тиісінше түсірілген немесе тиелген) есептеледі. Тегін жүк көлемде есептелмейді. Жекелеген жұп қалалар арасына ұшуларды есепті кезең мезгілінде əуе компаниясында қызмет көрсетілген барлық жұп қалалар алфавиттік тəртіпте есепке тізіледі. Əрбір жұп қалалар екі рет саналады: алдымен бір бағытта, содан кейін қайтарда. «Халықаралық қатынастар саны» 4 бөлімі жөнелту жəне (немесе) межелі пункттері Қазақстан аумағында болған жағдайда ғана толтырылады. Тасымалданған жолаушылар жəне əуе кемелерді жөнелту көрсеткіштерден басқа көрсеткіштері үтірден кейін бір санмен толтырылуы тиіс. «Жөнелтілген жолаушылар», «қабылданған жолаушылар», «тіке транзиттің жолаушылары», «əуе кемелерді жөнелту» мен «тасымалданған жолаушылар» көрсеткіштер бүтін сандарда толтырылу тиіс. 4. Арифметика – логикалық бақылау: 1 бөлім ∑ 4 жəне 13 жолдары = 2 бөлім ∑ 1-75 жолдарының 1 бағанына 1 бөлім ∑ 7 жəне 16 жолдары = 2 бөлім ∑ 1-75 жолдарының 2 бағанына.

барлығы всего

(Жалғасы. Басы 14-17-беттерде).

13 қыркүйек 2013 жыл

Автобустардың жалпы санынан (5 бағаннан) – жалға берілген автобустар саны из общего количества автобусов (из графы 5) –количество автобусов, сданных в аренду

18

13

Бар-лығы Всего

Атауы Наименование________________

Мекенжайы Адрес_____________________________________ Электрондық пошта мекенжайы Телефон______________________ Адрес электронной почты ________________________ Орындаушының тегі Телефон Фамилия исполнителя ______________________ Телефон________________ Басшы ____________________ (Т.А.Ə., қолы) ____________________ Руководитель (Ф.И.О., подпись) Бас бухгалтер _________________ (Т.А.Ə., қолы) Главный бухгалтер (Ф.И.О., подпись) ______________________________ М.О. М.П. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 22-қосымша «Жолаушыларды маршруттық автобустармен тасымалдау туралы есеп» (код 0791104, индексі 1-К (бағыт), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысанды толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. Осы «Жолаушыларды маршруттық автобустармен тасымалдау туралы есеп» (код 0791104, индексі 1-К (бағыт), кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысанды толтыру жөніндегі нұсқаулық (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленеді жəне жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың «Жолаушыларды маршруттық автобустармен тасымалдау туралы есеп» (код 0791104, 1-К (бағыт), кезеңділігі жылдық) статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар статистикалық нысанды толтыру мақсатында пайдаланылады: 1) автобус – жүргізушінің орнын қоспағанда, отыруға арналған сегізден көп орны бар, адамдарды жəне жүкті тасымалдауға жабдықталған көлік құрал; 2) жолаушылар сыйымдылығы – отыруға арналған орын жəне дайындаушы-зауыт паспортында көрсетілген жинақтау алаңдарын қоса алғандағы жалпы орын саны бойынша автобустағы жолаушыларға арналған орындар саны; 3) жалпы жолаушылар сыйымдылығы – əрбір маркалы автобустардың тізімдік санын олардың сыйымдылығына көбейтуден алынған қосындылардың жиынтығы: микроавтобустар, халықаралық автобустар, алысқа қатынайтын жəне туристік қалааралық автобустар үшін – отыруға арналған орындар саны бойынша; қалалық, қаламаңындық жəне жақын жерге қатынайтын қалааралық автобустар үшін – жолаушылардың жалпы сыйымдылығы бойынша; 4) қатынас түрі – көлік тораптары бөлімшесінің жолаушылар (жүктерді, жолжүк, жүк-жолжүгі) тасымалдауға жөнелту жəне межелі пункттер арасында қатысу сипатын көрсететін белгі; 5) қалалық қатынас – қаланың белгіленген шекара шегінде жүзеге асырылатын тасымалдаулар; 6) қаламаңыналық қатынас – қала немесе өзге де елді мекеннің белгіленген шекарадан есептелетін қаламаңылық аймақ шегінде жүзеге асырылатын тасымалдаулар; 7) қалааралық қатынас (республика ішіндегі) – республика шегіндегі елді мекен арасындағы тасымалдаулар. Қалааралық қатынасқа (республика ішіндегі) облыс ішіндегі (бір облыс шегіндегі қалалар немесе өзге де елді мекендер арасындағы тасымалдаулар) жəне облыс арасындағы (екі немесе бірнеше облыстар шегіндегі қалалар немесе өзге де елді мекендер арасындағы тасымалдаулар) қатынастар жатады; 8) микроавтобус – сегізден көп, бірақ 16-дан артық емес жолаушыларды тасымалдауға арналып жабдықталған, аз орынды көлік құралы; 9) маршрут – бұл белгілі бір бастапқы жəне соңғы пункт арасында жолаушыларды жəне багажды тұрақты автомобильді тасымалдауды ұйымдастыру процесінде анықталған бағыт; 10) маршрутқа бекітілген автобустар – қозғалысын белгілі маршрут бойынша жүзеге асыратын автобустар саны; 11) рейс – автобустың, микроавтобустың бағыттың бастапқы жəне соңғы пункттері арасында жүрген жолы. Қалалық қатынас үшін «Нақты орындалған рейстер саны» 7 жəне 8 бағандарында орындалған айналым рейстерінің саны ескерілуі тиіс; 12) теңгерімдегі автобустар – автобустардың техникалық жай-күйіне, тұрған жеріне жəне пайдаланылуда: жұмыста, жөндеуде, жөндеуді күтуде, іссапарда, консервацияда болуына, жалға берілгеніне қарамастан, есепті кезең соңындағы жағдай бойынша кəсіпорын теңгеріміне кіретін автокөліктер; 13) халықаралық қатынас – Қазақстан Республикасы мен шетел мемлекеттер арасындағы жəне (немесе) Қазақстан Республикасы арқылы өтетін транзит, сондай-ақ басқа мемлекеттер аумағында (республиканың аумағынан өтпей) Қазақстанның көлік құралдарымен шетел пункттер арасындағы тасымалдаулар. Халықаралық қатынас шеттен əкелу, шетке шығару, транзит жəне шетел пункттер арасында тасымалдау қосылады. Шеттен əкелуге жөнелту пункті шетел мемлекеттің аумағында, ал əкелу пункті – Қазақстан Республикасы аумағында орналасқан пункттер арасындағы тасымалдаулар жатады. Шетке шығаруға жөнелту пункті Қазақстан Республикасы аумағында, ал əкелу пункті - шетел мемлекеттің аумағында орналасқан пункттер арасындағы тасымалдаулар жатады. Транзиттікке шетел мемлекеттердің жіберуші мен алушылар арасындағы Қазақстан аумағында тасымалдаулары жатады. Шетел пункттер арасындағы тасымалдауларға басқа мемлекеттер аумағында (республиканың аумағынан өтпей) Қазақстанның көлік құралдарымен шетел пункттер арасындағы тасымалдаулар жатады. 3. Статистикалық нысанның «Жолаушылар тасымалдауды ұйымдастыру» 1-бөлімінде тасымалдаушылар қызмет көрсетілетін маршруттар саны, олардың жалпы ұзақтығы, нақты орындалған рейстердің саны, маршрутқа бекітілген автобустар саны жəне олардың жалпы жолаушылар сыйымдылығы туралы деректерді көрсетеді. «Маршруттардың ұзындығы» 3 жəне 4 бағандарында – тасымалдаушы (заңды немесе жеке тұлға) қызмет көрсететін бірқатар маршруттар ұзындығының километрдегі жиынтығы. Мұның өзінде қалалық қатынаста маршруттың ұзындығын жылжымалы құрамның бара жатқан жəне кері қайтқан (бір айналым рейсі) қатынас жолдарын қоса есептеп, көрсету қажет. «Нақты орындалған рейстер саны» 7 жəне 8 бағандарында орындалған айналым рейстерінің саны ескерілуі тиіс. Статистикалық нысанның 2-бөлімі – «Автобус паркі» респонденттің автобус паркін сипаттайды. Мұнда кəсіпорынның балансына кіретін жəне жеке тұлғаның жеке меншікте болатын барлық парктер, жалға берілген меншікті автобустар саны, сондай-ақ кəсіпорын жалға алған автобустардың саны көрсетілуі тиіс. Əрбір автобус бойынша 2-бөлім «Автобус класы» 2 бағаны бойынша қандай класқа жататынын көрсету керек: ерекше шағын сыныптағы автобус – габаритті ұзындығы 5 метрге (бұдан əрі – м) дейін автобус; шағын сыныптағы автобус – габаритті ұзындығы 6-дан 7,5 м-ге дейін автобус; орта сыныптағы автобус – габаритті ұзындығы 8-ден 9,5 м-ге дейін автобус; үлкен сыныптағы автобус – габаритті ұзындығы 10,5-нан 12 м-ге дейін автобус; ерекше үлкен сыныптағы автобус – габаритті ұзындығы 18 м-ден одан жоғары автобус. 4. Арифметика – логикалық бақылау: 1) 1 бөлім «Тасымалды ұйымдастыру бойынша негізгі көрсеткіштер»: əрбір жол үшін 11 баған ≤ əрбір жол үшін 10 бағанға əрбір жол үшін 10 баған ≤ əрбір жол үшін 9 бағанға əрбір баған үшін 1 жол = 2 жол + 5 жол + 6 жол + 9 жол əрбір баған үшін 2 жол = 3 жол + 4 жол əрбір баған үшін 6 жол = 7 жол + 8 жол əрбір баған үшін 9 жол = 10 жол + 17 жол əрбір баған үшін 10 жол = 11-16 жолдардың қосындысына əрбір баған үшін 17 жол = 18-19 жолдардың қосындысына 2) 2 бөлім «Автобус паркі»: əрбір жол үшін 7 баған ≤ əрбір жол үшін 6 бағанға əрбір жол үшін 8 баған ≤ əрбір жол үшін 5 бағанға əрбір жол үшін 10 баған ≤ əрбір жол үшін 9 бағанға əрбір жол үшін 13 баған ≤ əрбір жол үшін 12 бағанға. Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу Статистикалық нысанды www.stat. gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 23-қосымша Приложение 23 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 25 октября 2012 года № 294 Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақытылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 0821104 Код статистической формы 0821104 2-ТЖ 2-ЖД Жылдық Годовая

Темір жол көлігінің жылжымалы құрамы туралы есеп Отчет о подвижном составе железнодорожного транспорта

Есепті кезең Отчетный период

(Жалғасы 19-бетте).

жыл год


(Жалғасы. Басы 14-18-беттерде). Қызметкерлерінің санына қарамастан, қызметінің негізгі түрі – жолаушылар темір жол көлігі, қалааралық (Экономикалық қызмет түрінің жалпы жіктеуішінің (бұдан əрі – ЭҚЖЖ) коды 49.1), жүк темір жол көлігі (ЭҚЖЖ коды 49.2), сондай-ақ темір жол көлігінің жылжымалы құрамы баланста тіркелінген қызметінің басқа түрлерінің кəсіпорындары болып табылатын заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық жəне оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Представляют юридические лица и (или) их структурные и обособленные подразделения, независимо от численности, с основным видом деятельности – пассажирский железнодорожный транспорт, междугородний (Общего классификатора видов экономической деятельности (далее – ОКЭД) код ОКЭД 49.1), грузовой железнодорожный транспорт (код ОКЭД 49.2), а также предприятия других видов деятельности, имеющие на балансе подвижной состав железнодорожного транспорта. Тапсыру мерзімі – 15 сəуірге дейін Срок представления – до 15 апреля БСН коды код БИН 1. Есепті кезең соңына түрлері бойынша локомотивтер мен автомотрисалардың бар-жоғын көрсетіңіз Укажите наличие локомотивов и автомотрис по видам на конец отчетного периода

А 1

2 3 4 5

6 7 8

Б Локомотивтер Локомотивы оның ішінде: в том числе: Паровоздар паровозы Электровоздар электровозы Тепловоздар тепловозы Автомотрисалар Автомотрисы оның ішінде: в том числе: электр электрические дизельді дизельные өзге де прочие

1

2

3

4

5

25 жылдан аса свыше 25

20-дан аса 25 жылға дейін свыше 20 до 25

15-тен аса 20 жылға дейін свыше 15 до 20

10-нан аса 15 жылға дейін свыше 10 до 15

Жыл соңына Оның ішінде дайындаушы зауыттан шыққан кезден бастап пайдалануда болған мерзім Жалпы қуаты, парктің бойынша, бірлік: мың кВт барлығы, бірлік В том числе по сроку эксплуатации с момента выпуска заводом-изготовителем, единиц: Общая Весь парк на мощность, конец года, единиц тысяч кВт 5-тен аса 10 жылға дейін свыше 5 до 10

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

5 жылға дейін до 5 лет

Жол коды Код строки

6

7

8

2. Есепті кезең соңына түрлері бойынша жолаушылар вагондарының бар-жоғын көрсетіңіз Укажите наличие пассажирских вагонов по видам на конец отчетного периода

15-тен аса 20 жылға дейін свыше 15 до 20

20-дан аса 25 жылға дейін свыше 20 до 25

25 жылдан аса свыше 25

Б

Оның ішінде дайындаушы зауыттан шыққан кезден бастап пайдалануда болған мерзім бойынша, бірлік: В том числе по сроку эксплуатации с момента выпуска заводом-изготовителем, единиц: 10-нан аса 15 жылға дейін свыше 10 до 15

А

Жыл соңына парктің барлығы, бірлік Весь парк на конец года, единиц

5-тен аса 10 жылға дейін свыше 5 до 10

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

5 жылға дейін до 5 лет

Жол коды Код строки

2

3

4

5

6

7

1

Жалпы жолаушылар сыйымдылығы, орын Общая пассажировместимость, мест

8

Жолаушылар вагондары Пассажирские вагоны оның ішінде: в том числе: СВ – вагондар СВ – вагоны екіорынды купелі вагондар купейные двухместные вагоны төрторынды купелі вагондар купейные четырехместные вагоны плацкартты вагондар плацкартные вагоны жалпы вагондар общие вагоны мейрамхана-вагондар вагоны-рестораны өзге де жолаушылар вагондар прочие пассажирские вагоны

1

2 3 4 5 6 7 8

3. Есепті кезең соңына багаж вагондарының бар-жоғын көрсетіңіз Укажите наличие багажных вагонов на конец отчетного периода Жол коды Код строки

А

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

Б

Жыл соңына парктің барлығы, бірлік Весь парк на конец года, единиц

Оның ішінде дайындаушы зауыттан шыққан кезден бастап пайдалануда Жалпы жүк көтергіштігі, болған мерзім бойынша, бірлік: мың тонна В том числе по сроку эксплуатации с момента выпуска заводом-изготовителем, Общая грузоподъемность, единиц: тысяч тонн 5 жылға 5-тен аса 10 10-нан аса 15-тен аса 20-дан аса 25 жылдан дейін жылға 15 жылға 20 жылға 25 жылға аса до 5 лет дейін дейін дейін дейін свыше 25 свыше 5 до свыше 10 свыше 15 свыше 20 10 до 15 до 20 до 25

1

2

3

4

5

6

7

8

Багаж вагондары Багажные вагоны

1

4. Есепті кезең соңына темір жол көлігінің қызметтерін жеткізуші кəсіпорындарға тиесілі жүк вагондарының бар-жоғын көрсетіңіз Укажите наличие грузовых вагонов, принадлежащих предприятиям – поставщикам услуг железнодорожного транспорта, на конец отчетного периода Жол Көрсеткіштің атауы Жыл соңына Оның ішінде дайындаушы зауыттан шыққан кезден бастап пайдалануда болған мерзім коды Наименование парктің бойынша, бірлік: Код показателя барлығы, В том числе по сроку эксплуатации с момента выпуска заводом-изготовителем, единиц: строки бірлік 5 жылға 5-тен аса 10 10-нан аса 15 15-тен аса 20 20-дан аса 25 25 жылдан Весь парк на дейін жылға дейін жылға дейін жылға дейін жылға дейін аса конец года, до 5 лет свыше 5 до свыше 10 до свыше 15 до свыше 20 до свыше 25 единиц 10 15 20 25 А 1

2 3 4 5 6 7

Б Жүк вагондары Грузовые вагоны оның ішінде: в том числе: жабық вагондар крытые вагоны жайдақ – вагондар вагоны - платформы үсті ашық вагондар полувагоны Цистерналар цистерны Рефрижераторлар рефрижераторы өзге де вагондар прочие вагоны

1

2

3

4

5

6

7

Жалпы жүк көтергіштігі, мың тонна Общая грузоподъемность, тысяч тонн 8

А 1 2

бұрыштың (екі купеге бір кабинкадан болуы мүмкін), перде жəне шымылдық, дəліздерде жəне купеде кілемшелер мен ұзын кілемдер, шəй керек-жарақтары мен ыдыс-аяқ, алмалы мүкəммал жиынтықтары, түсі мен суреті бойынша айырмашылығы жоқ төсек керек-жарақтары (2 жастық, көрпе, жапқыш, тысы бар матрац), төсек-жаймалары (2 жайма, 2 жастық тысы, 1 вафельді, 1 зығыр немесе түкті орамал) жəне əрбір ұйықтайтын орынға екі-екіден сыртқы киімге арналған ілгіштер бар; 16) темір жол əкімшілігі – темір жол көлігін басқару саласында мемлекеттің атқарушы органын ұсынатын жəне халықаралық ұйымдарда өз өкілеттілігінің шегінде елдің заңнамасымен белгіленген тəртіпте мемлекеттің мүдделерін білдіретін ұйым; 17) темір жол көлік құралдары - тек рельспен жүретін жылжымалы құрам. Олар тартатын көлік құралдары (локомотивтер жəне автомотрисалар) жəне сүйрейтін көлік құралдары (жолаушылар вагондары, тіркеме вагондар, мотор-вагонды поездар, жүк жəне тауар вагондары) болып бөлінеді; 18) төрторынды купелі вагондар – жатуға арналған қатты орындары бар 4 орынды купелі вагон, вагон жалпы жəне жеке электрлік жарықтандырумен, ауаны желдету жəне баптау жүйесімен, дəретханалармен (дəретхана қағазы жəне сабынымен), ыстық жəне суық ауыз су резервуарымен, жеке радионүктемен, перде жəне шымылдық, дəліздерде жəне купеде кілемшелер мен ұзын кілемдер, шəй керек-жарақтары мен ыдыс-аяқ, төсек керек-жарақтары: 2 жайма, 1 жастық тысы, 1 вафельді, 1 зығыр немесе түкті орамал, жастық, көрпе, тысы бар матрац жəне əрбір ұйықтайтын орынға екі-екіден сыртқы киімге арналған ілгіштермен жабдықталады; 19) темір жол көлігінің қызметтерін жеткізуші кəсіпорындар – вагондар (контейнерлер), локомотивті тартқыштары операторларының қызметтерін жəне ұлттық тасымалдаушылар қызметтерін көрсететін темір жол кəсіпорындары; 20) темір жол көлігі қызметін тұтынушы-кəсіпорындар - темір жол көлігі саласындағы қызметтерді пайдаланатын, бірақ қызметтерінің негізгі түрі экономикалық қызмет түрінің жалпы жіктеуіші 49.1 жəне 49.2 - кодтарына жатпайтын жəне темір жол көлігі қызметін жеткізуші кəсіпорындарға жатпайтын барлық заңды тұлғалар; 21) тепловоз - орнатылған беріліс типіне қарамастан дизельді қозғалтқышпен жабдықталған локомотив. Алайда байланыс сымы немесе байланыс рельсі бойынша жеткізілетін электр энергиясын алу үшін жабдықталған дизель - электрлік локомотивтер электровоз санатына жатады; 22) үсті ашық вагон - биіктігі 60 см-ден астам қайырмасыз ернеулері бар шатырсыз, кəдімгі немесе мамандандырылған вагон; 23) электровоз - бір немесе бірнеше электр қозғалтқышы бар локомотив, ол байланыс сым немесе рельс бойынша жеткізілетін немесе локомотивтегі аккумуляторлар арқылы келетін электр тоғымен қоректенеді. Электровоз санаттарына осындай тəсілмен жабдықталған, сондай-ақ тоқты байланыс сымынан немесе байланыс рельсінен алуға болмайтын кезде электр қозғалтқыш тоғымен қоректену үшін энергетикалық қондырғымен (дизельді немесе өзге) жабдықталған локомотивтер жатады. 3. Мына көлік құралдары есепке алынады: 1) негізгі темір жол кəсіпорындарына жататын барлық темір жол көлік құралдары, сондай-ақ жөндеудегі жəне жөндеу кезегінде тұрған немесе паркте жұмыс істейтін немесе жұмыс істемейтін қалпында сақталған көлік құралдарын қоса осы кəсіпорындар жалдауға алған жəне олардың тікелей иелігінде болатын құралдар; жүйе иелігіндегі шетелдік көлік құралдары, шетелде кəдуілгі пайдалану тəртібінде уақытша болатын немесе қосалқы темір жол кəсіпорындары желісінде болатын басқа темір жол əкімшіліктерінің көлік құралдары да енгізіледі; 2) жеке иеленушілерге тиісті тауар вагондары, яғни негізгі темір жол кəсіпорындарының иелігінде емес, бірақ тіркелген жəне осы кəсіпорындар арнайы шарттарды бұзбай тасымалдауға жіберілген тауар вагондары, сондай-ақ осы темір жол кəсіпорындары жеке иеленушілерге жалға берген жəне жеке иеленушілерге тиісті тауар вагондары ретінде пайдаланылатын тауар вагондары жатады. Негізгі темір жол кəсіпорындарындағы статистикалық деректерден оның иелігіндегі емес көлік құралдары алынып тасталады: негізгі темір жол кəсіпорындарының темір жол желісінде кəдуілгі пайдалану тəртібінде уақытша болатын басқа темір жолы əкімшіліктерінің немесе темір жол кəсіпорындарының көлік құралдары; жалға берілген немесе қандай да бір себептерге байланысты басқа темір жол кəсіпорындарының иелігіне берілген көлік құралдары; тек технологиялық тасымалдаулар үшін резервте тұрған немесе бұзылатын немесе есептен шығарылатын көлік құралдары. Локомотив паркі электровоздардан, тепловоздардан жəне паровоздардан тұрады. Мотор - вагонды жылжымалы құрам жеке ескеріледі - электрлі поездар мен дизельді-поездар, сондай-ақ автомотрисалар қалыптасатын моторлы жəне тіркемелі вагондар. Локомотивтер, автомотрисалар жəне вагондар бойынша деректер бірлікпен келтіріледі. Сонымен қоса, локомотивтер мен автомотрисалар бойынша олардың қуаты мың кВт-пен, ал жүк вагондары бойынша - олардың жүк көтерімділігі мың тоннамен келтіріледі. Локомотивтердің əртүрлі санатын (электровоздар, тепловоздар) анықтау автомотрисаларға тиісті өзгерістермен қолданылады. Механикалық көлік құралдары статистикасында əрбір автомотриса ажыратылмайтын секцияда жеке ескеріледі, жолаушылар көлік құралдары мен жүк көлік құралдары статистикасында жолаушыларды немесе жүктерді тасымалдау үшін жабдықталған əрбір шанақ бір бірлік ретінде ескеріледі. Екі-үш секциялы локомотивтің дербес жұмыс істей алса əр секциясы физикалық бірлік ретінде қабылданады. Мотор-вагонды жылжымалы құрамның əрбір локомотиві жəне əрбір бірлігі темір жолдың біреуіне тіркеледі. Аталған жолға тіркелген, оның аты-жөніне ие жəне оның балансында тұратын барлық локомотивтер жолдың мүліктік паркін құрайды. Жүк вагондарының нақты бары жыл сайын вагондарды түгендеу арқылы анықталады. Оның нəтижесі бойынша нақты вагондар саны анықталып, сол бойынша келесі кезеңдегі ағымдағы есеп жүргізіледі. Осы есепте өз меншігіндегі вагондардан басқа темір жол көлігі қызметін тұтынушыкəсіпорындар жататын вагондар, яғни осы жолға жатпайтын, бірақ оған темір жол көлігі қызметін тұтынушы-кəсіпорындар тіркеген вагондар ескеріледі. Жолаушыларды тасымалдауға арналған ажыратылмайтын секцияның əрбір жеке көлік құралы қоса жолаушылар темір жол көлік құралы ретінде ескеріледі. Жолаушылар вагондарының нақты бары темір жолдардағы тіркелу депосы бойынша ескеріледі. Жолаушылар вагондары паркінің есебі тасымалдау түрі бойынша бөлімшелермен нақты бірлікте жүргізіледі: жолаушыларды жəне қол жүктерін тасымалдау үшін, почтаны тасымалдау үшін, жолжүктерін жəне жүк - жолжүктерін тасымалдау үшін; өзгелері (мейрамханалар, зертханалар, қызметтік тағы басқа). Жолаушыларды тасымалдауға арналған вагондар жабдықталуына байланысты жұмсақ, жұмсақ-қатқыл, қатқыл, купелі, ашық қатқыл, облысаралық орындықтары бар болып бөлінеді. Жолаушылар көлік құралының сыйымдылығы - мақсатқа сай пайдаланылған жағдайда жолаушылар көлік құралындағы отыратын жəне жататын орындар саны; түрегеп тұратын жолаушылар үшін рұқсат етілген орын саны. Жолаушылар үшін бір немесе бірнеше купесі болатын көлік құралдары жолжүк ретінде емес, жолаушылар вагондары ретінде ескерілуі тиіс. Темір жол кəсіпорындары меншігіндегі почта вагондары багаж вагондары болып саналады, егер оларда жолаушылар купесі болмаса. Жолаушылар, багаж жəне жүк вагондары (оның ішінде олардың түрлері бойынша) бойынша көрсеткіштер бүтін сандарда толтыру тиіс, қалған көрсеткіштерді – үтірден кейін бір санмен толтыру тиіс. 4. Арифметикалық-логикалық бақылау: 1) 1 бөлім «Түрлері бойынша локомотивтер мен автомотрисалардың бар-жоғы». 1 баған = ∑ 2-7 əрбір жол үшін 1 жол = ∑ 2-4 жолдар əрбір баған үшін 5 жол = ∑ 6-8 жолдар əрбір баған үшін 2) 2 бөлім «Түрлері бойынша жолаушылар вагондарының бар-жоғы». 1 баған = ∑ 2-7 бағандар əрбір жол үшін 1 баған = ∑ 2-8 жолдар əрбір баған үшін 3) 3 бөлім «Багаж вагондарының бар-жоғы». 1 баған = ∑ 2-7 бағандар 4) 4 бөлім «Темір жол көлігінің қызметтерін жеткізуші кəсіпорындарға тиесілі жүк вагондарының бар-жоғы». 1 баған = ∑ 2-7 бағандар əрбір жол үшін 1 жол = ∑ 2-7 жолдар əрбір баған үшін 5) 5 бөлім «Темір жол көлігінің қызметтерін тұтынушы кəсіпорындарға тиесілі жүк вагондарының бар-жоғы». 1 баған = ∑ 2-7 бағандар əрбір жол үшін. Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысан Статистическая форма по общегосударственному статистическому наблюдению Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному органу Статистикалық нысанды www.stat. gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

5. Есепті кезең соңына темір жол көлігінің қызметтерін тұтынушы кəсіпорындарға тиесілі жүк вагондарының бар-жоғын көрсетіңіз Укажите наличие грузовых вагонов, принадлежащих предприятиям – потребителям услуг железнодорожного транспорта, на конец отчетного периода Жол коды Код строки

Көрсеткіштің атауы Наименование показателя

Барлығы Всего

Б Жыл соңына жүк вагондарының барлық паркі, бірлік Весь парк грузовых вагонов на конец года, единиц Жалпы жүк көтергіштігі, мың тонна Общая грузоподъемность, тысяч тонн

19

www.egemen.kz

13 қыркүйек 2013 жыл

1

Оның ішінде: В том числе: жабық жайдақ үсті ашық цистеррефриөзге де вагондар – вагондар вагондар налар жераторлар вагондар крытые вагоны полуваго- цистеррефрипрочие вагоны - платфорны ны жераторы вагоны мы 2

3

4

5

6

7

Атауы Наименование________________

Мекенжайы Адрес_____________________________________ Электрондық пошта мекенжайы Телефон______________________ Адрес электронной почты ________________________ Орындаушының тегі Телефон Фамилия исполнителя ______________________ Телефон________________ Басшы ____________________ (Т.А.Ə., қолы) ____________________ Руководитель (Ф.И.О., подпись) Бас бухгалтер _________________ (Т.А.Ə., қолы) Главный бухгалтер (Ф.И.О., подпись) ______________________________ М.О. М.П. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасы 2012 жылғы 25 қазандағы № 294 бұйрығына 24-қосымша «Темір жол көлігінің жылжымалы құрамы туралы есеп» (код 0821104, индексі 2-ТЖ, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысанды толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. Осы «Темір жол көлігінің жылжымалы құрамы туралы есеп» (код 0821104, индексі 2-ТЖ, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқау бойынша статистикалық нысанды толтыру жөніндегі нұсқаулық (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 12-бабының 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың «Темір жол көлігінің жылжымалы құрамы туралы есеп» (код 0821104, индексі 2-ТЖ, кезеңділігі жылдық) статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар статистикалық нысанды толтыру мақсатында пайдаланылады: 1) автомотрисалар - темір жолмен жолаушыларды немесе жүктерді тасымалдау үшін жабдықталған моторлы көлік құралы; 2) багаж вагоны – қозғалтқышы жоқ, жолаушылар немесе жүк поездары құрамына кіретін жəне қажет болған жағдайда поезд бригадасы пайдаланатын, сондай-ақ жолжүктерін, жүк орындарын, велосипедтерді жəне тағы басқа тасымалдайтын темір жол көлік құралы; 3) жайдақ-вагон - шатырсыз жəне ернеусіз вагон; шатырсыз ернеу биіктігі 60 см-ден аспайтын вагон; айналмалы есікті платформа; кəдімгі немесе мамандандырылған; 4) жабық вагон - жабық конструкциясымен (төбесіне дейін тұтас қабырғасы жəне шатыры бар) жəне онда тасымалданатын жүктерді қамтамасыз ететін қауіпсіздігімен (вагондарды құлыпқа жабу жəне пломб салу мүмкіндігі) сипатталатын вагон. Мұндай вагондар кəдімгі немесе мамандандырылған болуы мүмкін, бұларға қақпағы ашылатын вагондар енгізіледі; 5) жалпы вагондар – жалпы жəне жеке электрлік жарықтандырумен, ауаны желдету жүйесімен, жалпы радионүктемен, дəретханалармен (дəретхана қағазы жəне сабынымен), ыстық жəне суық ауыз су резервуарымен, терезеде шымылдықтың болуымен, шəй керек-жарақтары мен ыдыс-аяқпен жабдықталған отыруға арналған қатты орындары бар вагон; 6) жолаушылар вагоны - автомотрисаларды немесе моторвагонды пойыздың тіркемелі вагондарын қоспағанда жолаушылар темір жол көлік құралы; 7) жолаушылар темір жол көлік құралы - жолжүгі, жүк орны, почта жəне тағы басқа үшін бір немесе бірнеше арнайы бөлімшелер немесе арнайы орын болғанына қарамастан жолаушыларды тасымалдауға арналған темір жол көлік құралы; 8) купелі екіорынды вагондар – жатуға арналған төменгі орындары немесе ярусты орналасқан дивандары бар 2 орынды купелі жəне отыруға арналған жұмсақ креслолары бар 4 орынды купелі вагон, вагон жалпы жəне жеке электрлік жарықтандырумен, ауаны желдету жəне баптау жүйесімен, дəретханалармен (дəретхана қағазы жəне сабынымен), ыстық жəне суық ауыз су резервуарымен, жеке радионүктемен, перде жəне шымылдықтың болуымен, дəліздерде жəне купеде кілемшелер мен ұзын кілемдер, шəй керек-жарақтары мен ыдыс-аяқ, төсек керек-жарақтары: 2 жастық, көрпе, жапқыш, тысы бар матрац; төсек-жаймалары: 2 жайма, 2 жастық тысы, 1 вафельді, 1 зығыр немесе түкті орамал жəне əрбір ұйықтайтын орынға екі-екіден сыртқы киімге арналған ілгіштермен жарақталған; 9) локомотив - энергия көзімен жəне қозғалтқышпен немесе тек қозғалтқышпен (электровозбен) жабдықталған темір жол көлік құралдарын жетекке алуға арналған темір жол көлік құралдары; 10) мейрамхана-вагондар – жолаушыларды жол жүру кезінде ыстық тамақпен қамтамасыз етуге арналған темір жол вагоны, жолаушылар пойызының құрамына қосылады; 11) өзге де жолаушылар вагоны – СВ-вагондар, екі не төрторынды купелер, плацкартты, жалпы жəне мейрамхана-вагондар анықтамасына жатпайтын кез келген вагондар (темір жол вагон-салондар, вагон-зертханалар, қызметтік жəне өзге де); 12) өзге де вагондарға кез-келген вагондар, атап айтқанда, жабық вагондар, үсті ашық вагондар немесе жайдақ вагондар анықтамасына енгізілмеген сұйық заттарды, газды, сондай-ақ ұнтақ тəрізді жүктерді тасымалдауға арналған мамандандырылған вагондар, сондай-ақ автомотрисалар мен сəлемдемелер тасымалдауға бейімделген автомотрисалардың тіркемелі вагондары жатады; 13) паровоз – пайдаланатын отын түріне қарамастан энергия көзі бу болып табылатын цилиндрлі немесе турбиндік локомотив; 14) плацкартты вагондар – отыруға арналған қатты орындары бар вагон, вагон жалпы жəне жеке электрлік жарықтандырумен, ауаны желдету жүйесімен, дəретханалармен (дəретхана қағазы жəне сабынымен), ыстық жəне суық ауыз су резервуарымен, жеке радионүктемен, терезеде шымылдықтың барымен, дəліздерде жəне купеде кілемшелер мен ұзын кілемдер, шəй керек-жарақтары мен ыдыс-аяқ, төсек керек-жарақтары (жастық, көрпе, тысы бар матрац), төсек-жаймалары (2 жайма, 1 жастық тысы, 1 орамал); 15) СВ–вагондар – жұмсақ дивандары төменде орналастырылған, реттеу құрылғысы бар отыруға арналған жұмсақ креслолары бар 2 орынды купелі вагон (бұдан əрі – СВ), жалпы ж