Page 1

АҚПАРАТТАР аєыны №29 (28507) 13 АҚПАН ЖҰМА 2015 ЖЫЛ

Бақберген АМАЛБЕК,

Озыќ идеялар сабаќтастыєы

«Егемен Қазақстан».

Еліміздегі буырқанған индустриялық-инновациялық даму қозғалысынан уақыттан оза жүру екпіні байқалатындай. Қарап отырсақ, «Вектор» комбайн зауыты» серіктестігінің құрылғанына төрт жылға аяқ басып қалыпты. Алдымен астықты өңірде қол жетпейтіндей көрінетін комбайн шығарылады дегенге тосырқай қарайтын диқан қауым, «Векторды» өзінің шешуші өндірістік буыны санайтындай жағдай қалыптасқан қазір. Мұнда күн санап жаңа техникалар теміржол платформаларына тиеліп, Қазақстанның түкпіртүкпіріне сапар шегіп жатады. Көкшетаудың көшелерімен маңмаң басқан «дала кемелеріне» жол беріп, құрмет көрсеткен жергілікті жүргізушілерге де риза боласың. Астықты өңірдің азаматтары осылай тəрбиеленген! Елге игілік қосқан кəсіпорынның Көкшетауда ашылуы заңдылық болмағанымен, қажеттілік екендігі айқын. Бұрнағы жылдары «Ростсельмаш» комбайн зауыты» ААҚ Қазақстан рыногына жыл сайын 200-300 комбайн жіберіп отырды. Əри не, қалта қағылатындай баға мен. Республикамыздың тиім ді агроөнеркəсіптік саясаты бұл техникаларды осында құрастыру жөнінде шешім алғаны құптарлық. Нəтиже сұраныстың тез өтелгендігінде болып отыр. Бастапқыда, 2012 жылғы астық орағы қарсаңында зауыт ұжымы 18 комбайнды сынақтан өткізіп, «ҚазАгроҚаржы» желісімен саудалай білді. Кəсіпорын мамандары науқан бойы астықты алқаптарда болып, жергілікті техниканың жүріс-тұрысын, өнімділігін жіті

Мемлекеттік хатшы елшіні Қазақстанда қызметке кірісуімен құт тықтай келіп, екі елдің арасын дағы сауда-экономикалық ынтымақтастықтың жылдан-жылға артып келе жатқанына қанағат білдірді. Бұл іске Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың 2009 жылы Италияға жасаған ресми сапары тың серпін бергенін айта келіп, Г.Əбдіқалықова сол сапарда Стра тегиялық серіктестік туралы мемлекетаралық келісімге қол қойылғанын атап өтті. Одан əрі Мемлекеттік хатшы Ита лияның Қазақстан үшін əлем дегі үшінші орында тұрған

Тараптар екіжақты ынтымақтастықтың ауқымды мəселелерін талқылай келіп, отын-энергетика саласы, ауыл шаруашылығы, көлік жəне коммуникация бағыттарына айрықша назар аударды. Кездесу иелері ҚазақстанТүрікменстан қарым-қатынасының деңгейіне жоғары баға беріп, оның тұрақты дамуына екі ел басшыларының серпін беріп келе жатқанын алға тартты. Мəжіліс Спикері əлемдік экономикада болып жатқан ғаламдық үдерістерді айта келіп, Қазақстан Президентінің дағдарыстың жағымсыз ықпалына қарсы бағыттал ған маңызды бастамаларын атап өтті. Өз кезегінде мейман Нұрсұлтан Назарбаевтың көреген саясатын сөз етіп, Қазақстанның

бақылауға алған. Жетілдірілетін тұстары да пысықталған. Осының арқасында, одан кейінгі екі жылда Ақмола, Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Қарағанды, Павлодар жəне Шығыс Қазақстан облыстарының аграршыларына 228 дана техника жөнелтілді. – «Вектор-410 КZ» – астық жи нау комбайндарының жа ңа толқыны, – дейді бізбен əңгімесінде кəсіпорын директоры Юрий Башуров. – Мұнда ауылшаруашылық машина құрылысы саласындағы соңғы жетістіктердің бəрі топтастырылған. Əмбебап комбайн 6-7 жəне 9 метрлік шалғымен жарақтанып, кез келген алқаптағы жұмысты сапалы атқарады.

сауда əріптесі екендігін жəне еліміздің экономикасына аса ірі көлемде инвестиция құюшы екенін де еске алды. Қазақстанның Еуроодақ елдерімен арадағы тауар айналымының 13 пайызы Италияның үлесіне тиеді. Ал Италияның Қазақстан экономикасына салған инвестициясының жалпы көлемі 6,5 млрд. АҚШ долларын құрайды, деді ол. Одан əрі Г.Əбдіқалықова Италияның Аквил қаласында болған жойқын жер сілкінісінен кейін Қазақстан Итал ия халқы мен достықтың белгісі ретінде осы қаладағы «Амитернумдегі қасиетті Биаджо» шіркеуін қайтадан қалпына келтіруге 1,7 млн. еуро көлемінде қаржылық көмек бергенін айтты.

Мемлекеттік хатшы Ж.Якаб ханымды Қазақстан аумағында, географиялық жағынан ДДҰ бас штабынан ең шалғай жерде орналасқан алғашқы медициналықсанитарлық көмек көрсету жөніндегі офисінің ашылуымен құттықтады. Бұл офистің Алматыда ашылуының елеулі символикалық мəні бар. Өйткені, ДДҰ-ның медициналықсанитарлық көмек көрсету жөніндегі декларациясы алғаш рет 1978 жылы Алматыда қабылданған еді, деді ол. ДДҰ-ның Алматыдағы офисі ұйымға мүше 53 мемлекеттің жұмысын үйлестіруді жүзеге асыратын Еуропа мен Орталық Азия

аумағындағы алғашқы ірі офиске айналып отыр. Офистің Қазақстан аумағында ашылуы – алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсету бойынша біздің еліміздің жасап жатқан жұмыстарының ДДҰ тарапынан жоғары баға алғандығының көрінісі. Бұл туралы Ж.Якаб ханым журналистерге кездесуден соң баяндап берді. Ол Қазақстандағы «Саламатты Қазақстан» бағдарламасын да жоғары бағалайтынын жеткізе келіп, Елбасының өз азаматтарының денсаулығын сақтауға зор көңіл бөлетініне ризашылығын білдірді. Мемлекеттік хатшыдағы кездесуде тараптар Қазақстан мен ДДҰ арасындағы ынтымақтастықтың жаңа бағыттары бойынша əріптестік

даму қарқынына назар аударды. Парламентаралық байланыстарды нығайтуға да айрықша көңіл бөлінді. Қабиболла Жақыпов өзінің түрікмендік əріптесіне ағымдағы жылы күзде Астанада өтетін Түркі тілдес мемлекеттер Парламенттік Ассамблеясының алтыншы пленарлық отырысына қатысу үшін Қазақстанға келуге шақыру жолдады. Магтымгулы Акмырадов Мəжіліс депутаттарын биыл мерейтойлық жыл аясында Ашғабадта өтетін Түрікменстанның бейтарап ел атануының 20 жыл толуына арналған шараларға қатысуға шақырды. Осы ретте тараптар екі ел үшін де маңызды 2015 жыл қос мемлекет халықтарының қарым-қатынасын нығайтуға жаңа мүмкіндіктер ашатынына сенім білдірді.

Отанымыздың білім, ғылым саласындағы өткен жылғы жетістіктер мен биылғы атқаратын жұмыстар, алдағы міндеттер туралы Білім жəне ғылым министрлігінің алқа жиыны кеше Премьер-Министрдің орынбасары Бердібек Сапарбаевтың қатысуымен өтті.

(Соңы 4-бетте).

Кеше Ақордада Мемлекеттік хатшы Гүлшара Əбдіқалықова Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) Еуропа өңірі бюросының директоры Ж.Якабпен кездесті. «Егемен Қазақстан».

тараптың бейбіт үдерісті қамтамасыз етуге жұмсаған күш-жігері Украинадағы дағдарысты реттеуге септігін тигізеді деп үміттенетіндерін білдірді. Президенттер таяу арада біздің елімізде Қазақстан, Беларусь жəне Ресей мемлекеттері басшыларының кездесуін өткізу туралы уағдаласты. Телефон арқылы сөйлесуге Беларусь жағы бастамашы болды.

Алќада аќиќаттар айтылды

Кездесу барысында екіжақты əріптестіктің бүгінгі жай-күйі мен ынтымақтастықты одан əрі дамытудың болашағы, оның ішінде италиялық компаниялардың индустрияландырудың екінші бесжылдығына, «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Президент Жолдауында белгіленген Жаңа Экономикалық Саясаттың аясындағы инфрақұрылымдық даму жоспарының жобаларына қатысу мүмкіндіктері талқыланды. Мемлекеттік хатшы Қазақстан өзінің жеке ұлттық павильонын ұсыну арқылы Италияның Милан қаласында өтетін «ЭКСПО-2015» халықаралық көрмесіне белсене қатысуға ниетті екенін жеткізді. Сондай-ақ, Г.Əбдіқалықова италиялық əріптестердің Астанада болатын «ЭКСПО-2017» көрмесінің жұмысына белсене қатысатынына үміт білдірді. Сонымен қатар, кездесуде Қазақстан мен Италия арасындағы өзге де іскерлік жəне мəдени-гуманитарлық қарым-қатынастарды нығайтудың мəселелері талқыланды.

Ўйым ќашанда денсаулыќ кїзетінде Жақсыбай САМРАТ,

А.Лукашенко Ресей, Украина, Франция Президенттерінің жəне Германия Канцлерінің Минскіде «норманд пішімінде» өткізген келіссөздерінің қорытындылары туралы айтты. Қазақстан Президенті өзін хабардар еткені үшін алғыс білдірді жəне кездесудің жақсы ұйымдастырылуымен, сондай-ақ, келіссөздердің табысты аяқталуымен құттықтады. Мемлекет басшылары барлық

Парламент Мəжілісінің Төрағасы Қабиболла Жақыпов Түрікменстанның Қазақстандағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Магтымгулы Акмырадовты қабылдады, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі.

Кеше Ақордада Мемлекеттік хатшы Гүлшара Əбдіқалықова Италия Республикасының Қазақстандағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Стефано Раваньяны қабылдады. «Егемен Қазақстан».

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Беларусь Республикасының Президенті Александр Лукашенкомен телефон арқылы сөйлесті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Елшімен екіжаќты əѕгіме

Еуроодаќтаєы їлкен инвестордыѕ бірі Жақсыбай САМРАТ,

Телефон арќылы сґйлесті

қатынастарды тереңдете түсу қажеттігіне тоқталды. Соның ішінде жұқпалы жəне жұқпалы емес дерттермен, полиомелит, өкпе құртына қарсы күрес мəселелері сөз болды. Г.Əбдіқалықова Президент Н.Назарбаевтың бастамасымен қолға алынған азаматтардың денсаулығын сақтау саласын дамыту жөніндегі 2011-2015 жылдарға арналған «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасын іске асыруда консультативтік жəне техникалық белсенді көмектері үшін ДДҰ-ның Еуропа бюросына алғысын жеткізді. Кездесуге Денсаулық сақ тау жəне əлеуметтік даму министрінің бірінші орынбасары С.Қайырбекова, ДДҰ-ның Қазақстан Республикасындағы өкілі М.Вуйнович жəне Республикалық медициналық палатаның президенті М.Құлжанов қатысты.

Бїгінгі нґмірде: Алып анадан туады 6-бет

Еуропа əлі ентігу їстінде 9-бет

Елді ел ететін – еѕбек 10-бет

Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

Білім жəне ғылым министрі Аслан Сəрінжіпов Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев алға қойған тапсырмаларды орындау жолындағы жоба-жоспарға қысқаша тоқталып, мектепке дейінгі тəрбиелеу жəне оқыту, орта білім беру саласы, кəсіптік білімнің жай-күйі,

жоғары оқу орындарының тыныстіршілігі, ғылыми ізденістердің нəтижесі туралы айтып, балабақша мəселесін шешу үшін 2015-2017 жылдары Ұлттық қордан 20 миллиард теңге бөлінетінін, оған 36 ғимарат салынатынын атап өтті. Мектептер бойынша да мəліметтер келтірілді. (Соңы 4-бетте).

Кеѕестіѕ кезекті отырысы

Жоғары Сот Кеңесінің Төрағасы Р.Т.Түсіпбековтің басшылығымен Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесінің кезекті отырысы өтті. Отырыста 2014 жылы Жоғары Сот Кеңесінің жа нындағы Біліктілік комиссиясының қызметі жəне судьялардың ауысушылығы туралы ақпарат тыңдалды, сондайақ, сот жүйесінің ұйымдастырукадрлық мəселелері қарастырылды.

Отырыс қорытындысы бойынша Жоғары Сот Кеңесінің тиісті шешімдері қабыл данды жəне ұсынымдары берілді. Қазақстан Республикасының Президенті Əкімшілігінің Мемлекеттік-құқық бөлімі

● Агроөнеркəсіптік кешен субъектілерін инвестициялық субсидиялау қайта дан қолға алынды. Бағдарлама бойынша еліміздің агроөнеркəсіптік кешенін де жаңа өндірістік қуаттар құруға жəне жұмыс істеп тұрғандарын кеңейтуге бағытталған шығындардың бір бөлігі өтеледі. Жобаның операторы жəне инвесторлардан өтінімдер қабылдаушы «Қазагромаркетинг» АҚ болып табылады. ● Қазақстандықтардың атаулы ақшалай табыстары бір жылда 10,2 пайызға өсті. Ұлттық экономика министрлігі статистика комитетінің мəліме тінше, 2014 жылдың желтоқсанындағы есеп бойынша, бір қызметкердің орташа айлық атаулы жалақысы 154 577 теңге болған. Бұл – 2013 жыл дың есепті кезеңіндегі көрсеткішпен салыстырғанда 12,8 пайызға артық. ● Еліміздің жүк айналымы көлемі бір жылда 22 пайызға ұлғайды. Статистикалық деректерде көрсетілгендей, жүк тасымалының мөлшері 40,7 млрд. тонна-шақырымды құраған. ● Астананың бас жоспарына түзету енгізілді. Қаланың бас сəулетшісі Виталий Силецкийдің айтуынша, елорданың бас жоспарын қайта түзету мəселесі көлік, инженерлік жəне əлеуметтікмəдени инфрақұрылымды қайта қараудан жəне ЭКСПО-2017 халықаралық маман дандырылған көрмесі қарсаңында жаңа нысандарды салудан туындаған. ● Шымкентте «ҚазТрансГаз» АҚ халыққа қызмет көрсету орталығын ашты. Компанияның баспасөз қызметі хабарлағандай, бұл маман дандырылған орталық заманауи технологиялармен жабдықталған. Бүгінде Оңтүстік Қазақстанда 270 мыңнан астам абонент, 660 өнеркəсіптік кəсіпорын жəне 6 мыңнан астам коммуналдықтұрмыстық кəсіпорын бар. ● Қызылорда облысында кəсіпкерлерге қолдау көрсету орталығы пайдалануға берілді. Сырдария ауданында «бір терезе» қағидасы бойынша кəсіпкерлерге қызмет көрсететін бұл мекемеде кəсіпкерлер палатасының, «Қазагромаркетинг» АҚ-тың, «Кəсіпкерлерді қаржылай қолдау қоры» АҚ-тың, «Қазақстанның Халық Банкі» АҚ-тың жəне «Халыққа қызмет көрсету орталығы» мемлекеттік мекемесінің мамандары мен консультанттары жұмыс істейді. ● Таразда ірі көкөніс қоймасы пайда болды. «Тараз» ƏКК ҰК» АҚ-тың иелігіндегі аталмыш нысанның сыйымдылығы – 5,8 мың тонна. Жаңа жобаны жүзеге асыруға шамамен 540 млн. теңге жұмсалған. ● Солтүстік Қазақстан инвесторлары 663 млн. теңге субсидия алған. «Қазагромаркетинг» АҚ облыстық филиалының директоры Қанат Бейсенов көрсетілген қаражаттың мал шаруашылығы мен астық қоймаларын құруға жұмсалғанын мəлімдеді. ● Шығыс Қазақстанда ардагерлерге арналған сайт жасалып жатыр. Облыс əкімінің орынбасары Жақсылық Омар атап көрсеткендей, онда ардагерлердің өмірбаяны, хаттары, деректі фильмдер мен бейнероликтер орналастырылмақ. Қазіргі таңда өңірде 614 ҰОС қатысушы мен мүгедегі жəне 27 918 тыл еңбеккері тұрады. Хабарлар Үкімет, облыстық əкімдіктер сайттары мен «ҚазАқпарат» агенттігінің деректері бойынша дайындалды.

ЕЛБАСЫ СҐЗІ – ЕЛДІКТІЅ КҐЗІ Ќазаќстандыќтар Президент Н.Ə.Назарбаевтыѕ Їкіметтіѕ кеѕейтілген отырысындаєы сґзін осылай ќабыл алып отыр

Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы мұнай бағасының төмендеуі мен экономикалық өсімнің баяулауы жағдайында қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету – Ұлттық банктің басым міндеті екенін айтып, бұл тұрғыда теңге бағамы күрт құлдырап кетпеуі

үшін барлық шараларды қабылдау туралы тапсырған болатын. Елбасының осы тапсырмасына орай кеше Орталық коммуникациялар қызметінде арнайы брифинг ұйымдастырылды. Оған Ұлттық банк төрағасы Қайрат Келімбетов қатысты.

Ўлттыќ валюта ўтылмайды Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Брифингте Ұлттық банк басшысы еліміздегі қазіргі қаржы нарығындағы ахуал жайында айтып,

тұрақты жағдай қалыптастыру мақ сатында нақты қандай шаралар қолға алынғандығын хабар лады. Бас банкир дəл қазір теңге бағамын бір мезетте «есеңгіретерліктей» құлдыратуға

негіз жоқ деп мəлімдеді. Ол қазіргі айырбас бағамының шекті дəлі зін ең оңтайлы бағам деп санай тынын айтты. «Қазіргі уақытта біз валюталық дəліздің ағым дағы саясатын ұстанып

отырмыз. Біздің есебімізше, қазіргі макроэкономикалық жағдайлар осы дəлізде болуымызға мүмкіндік береді. Алдағы үштоғыз ай аралығында біз ішкі жəне сыртқы валюта нарықтарындағы жағдай қалай өзгеретінін жіті бақылап отырамыз», деді ол. (Соңы 4-бетте).

Үкіметтің кеңейтілген отырысында айтылған мəселелерге арналған материалдарды газеттің 2, 3, 4-беттерінен оқи аласыздар.


2

www.egemen.kz

13 ақпан 2015 жыл

ЕЛБАСЫ СҐЗІ – Ќазаќстандыќтар Президент Н.Ə.Назарбаевтыѕ Їкіметтіѕ

Ґсекке сенбейік, желікке ермейік Борис ІЗБАСАРОВ,

Ұлттық банк жүйесінің ардагері.

Соңғы кезде отандастарымыз арасында теңгенің долларға шаққандағы бағамы күрт өседі екен деген əртүрлі алыпқашпа сөздердің желдей есе бастағаны жасырын емес. Егер расында да ұлттық валютаның күрт ауытқуына жол берілсе, бұл қарапайым тұрғындар үшін оңай болмайтыны да анық. Əйтсе де ауруда шаншу жаман, сөзде қаңқу жаман дегендей, бұл əңгімелердің нақты шындыққа сəйкесе бермейтініне де Үкіметтің кеңейтілген мəжілісінде Елбасының барша қазақстандықтарға арнаған сөзінен кейін көз жеткізіп отырмыз. Сөз жоқ, қазіргі əлемдік экономикалық дағдарыс жағдайында мұндай қауіптің болуын мүлдем жоққа шығаруға да болмайды. Сондықтан қамсыз-қарекетсіз отырмауымыз керек. Мемлекет басшысының теңге бағамының күрт ауытқуына жол бермеу жөнінде қойған талаптары осындай мақсаттан туындағаны айтпаса да түсінікті. Əрі Президент бұл үшін бірінші кезекте атқарылуға тиісті қажетті тетіктерді де тайға таңба басқандай айқын түрде ашып көрсетті. Атап айтқанда, бұған дейін «Самұрық-Қазына» қоры мен ұлттық компаниялар өздерінің қаражаттарын доллар депозиттері түрінде пайдаланып келгені белгілі. Бұл тəсіл өз кезегі мен мезгілінде, белгілі бір уақыт аралығында өзін өзі толығымен ақтағаны да аян. Дегенмен, ақша-қаражат операциялары қатып қалған нəрсе емес. Бүгінгі күрделі сыни кезеңде осы қалыптасқан

қаржылық дəстүрді өзгертіп, доллар депозитін теңге депозитіне ауыстыру ұлттық валюта бағамының орнықты бола түсуіне негіз қаламақ. Сайып келгенде, мұндай көзқарастың «Самұрық-Қазына» қоры мен ұлттық компанияларға ғана емес, сонымен бірге, еліміздің барлық тұрғындары мен азаматтарына да қатысы бар. Кешегі күні Елбасы, міне, осыны айтты. Бір сөзбен айтқанда, мұнда баршаның мүдделерін ескеруге тырысушылық бар. Сонымен бірге, теңге депозиттерін орнықтыру жөніндегі қадамдарға Ұлттық банктің 11 пайыздық мөлшерде материалдық көтермелеу шараларын белгілеуі де жоғарыда айтылғандай, баршаның мүдделерін ескерудің нақты мысалы. Долларлық депозитке қатысты алғанда оның мөлшері 3-ақ пайыз екенін ескерсек, теңгеге деген айрықша қолдау көрінісі айқындала түседі. Кез келген мемлекеттің төл валютасының тұрақтылығы сол мемлекеттегі алтын-валюта қорының мөлшеріне де байланысты. Елбасы

сөзінің түп-төркінінен бұл тұрғыда да алаңдауға, қауіп етуге негіз болатындай факторларды байқай алмадық. Өйткені, қазіргі 102 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі елдің алтын-валюта қоры теңге бағамының күрт ауытқуына қарсы тұра алатын таптырмас тетік болмақ. Ұлттық банк қызметінің ішкі иірімдерін түсіне білетін саланың бұрынғы басшыларының бірі ретінде өткен жылғы теңге бағамының түзетілуі бүгінгі күн биігінен қарағанда тек оң нəтиже көрсеткенін айта кеткім келеді. Соның нəтижесінде Ұлттық қордағы қаражат 15 пайызға ұлғайған. Соңғы кезде Ресей рублінің құнсыздануына байланысты еліміздің саудасаттық жүйесінде импорттың үлесі көбейіп, экспорттың үлес салмағы азайып кеткені де рас. Мұндай жағдайда қаражат сыртқа кетеді. Тоқ етерін айтқанда, мұның өзі отандық өндірісшілерге зиянын тигізеді. Бейне бір олардың аяқтарына тұсау салынғандай ахуал орнығады. Осы орайда: бұл уақытша жағдай, оның шешімі табылады деген Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың көрегенділікпен айтқан сөзінің шындығы қазірдің өзінде белгі, көрініс бере бастады. Өйткені, қазір Ресейдің Қазақстанмен шекаралас облыстарындағы тауарлар бағасы біртіндеп көтеріле бастады. Мен бұған таяуда Ресейдің Самара қаласына жолым түскен кезде көз жеткіздім. Яғни, бəсекелестікке қабілетті тауарлар өндірудің кезі енді келе жатыр деуге əбден болады. Бұл тұрғыда республика Үкіметі тарапынан қазақстандық кəсіпкерлер мен тауар өндірушілерді қолдау жөнінде қосымша шаралар белгіленгені жəне тауарлар тасымалдау бағасын жеңілдету жөнінде мəселе қозғалғаны үлкен сенім туғызады. Сондықтан да ой-пікірімді түйіндей келе, өсекке сенбейік, желікке ермейік, ағайын, демекпін. Батыс Қазақстан облысы.

МЕМЛЕКЕТ БАСШЫСЫ НЎРСЎЛТАН НАЗАРБАЕВТЫЅ 2015 ЖЫЛЄЫ 11 АЌПАНДАЄЫ ЇКІМЕТТІЅ КЕЅЕЙТІЛГЕН ОТЫРЫСЫНДА БЕРГЕН ТАПСЫРМАЛАРЫ

ƏЛЕМДІК ЭКОНОМИКАНЫЅ ТЕРІС ТЕНДЕНЦИЯЛАРЫН ЖЎМСАРТУ ЖҐНІНДЕ ЖЇЗЕГЕ АСЫРЫЛЄАН ШАРАЛАР ЖƏНЕ МЕМЛЕКЕТ БАСШЫСЫНЫЅ ТАПСЫРМАЛАРЫ

Фермерлер ќуана ќабылдады Қазақстан фермерлері Мемлекет басшысының Үкіметтің кеңейтілген отырысында айтқан елдің агроөнеркəсіп кешенін қаржылық қолдауды ұлғайту туралы тапсырмасын ризашылық сезіммен қабыл алды. Бюджеттің шығыстарының оңтайландырылуына қарамастан, мемлекет аграршыларға көмектесуді жалғастыруда. Таяу уақыттардың өзіндеақ Үкімет отандық экспорттаушыларды қолдауға, шағын жəне орта бизнес үшін инфрақұрылымдар тартуға, агроөнеркəсіптік кешенге, ішкі рынокты

Халыќаралыќ ќаржы ўйымдарымен əріптестікті кеѕейту (Дїниежїзілік банк ЕЌДБ, АДБ, Ислам даму банкі, ЭЫДЎ)

орақ науқанының қорытындылары шығарылып, Қазақстанның Фермерлер одағының өткен жылғы жетістіктері талқыланды, бірлестіктің 2015 жылға арналған жоспары мен саланың тенденциялары зерттелді. Сондай-ақ, фермерлер кооперация мəселесін, Бірегей астық холдингі жұмысын, сонымен қатар, таяуда салық заңнамасына енгізілген өзгерістердің фермерлер жұмысына қалай əсер ететінін талқылады, деп хабарлады Қазақстанның Фермерлер одағының баспасөз қызметі.

Тарта жесеѕ, тай ќалады Мұрат ТАҒАЕВ,

«Ордабасы құс» ЖШС директоры.

Елбасының Үкіметтің кеңейтілген отырысында сөйлеген сөзін мұқият тыңдадық. Əлемдік дағдарыс кезінде адамдардың өзі əрі-сəрі болып қалды. Алаңдайтындай жағдай бар. Экономикалық дағдарысқа ірі мемлекеттердің арасында басталған геосаяси жағдай да қосылды. Əлемдік нарық белгісіздік жайлап отырған кезеңде Мемлекет басшысы көңіл орнықтырардай келелі ойлар айтты. Қазақта «тарта жесең тай қалады» деген қанатты сөз бар. Осы қисынға салсаң Елбасының осындай қиын жағдайда үнемшілдік туралы айтқандығы көңілге əбден қонады. Расында, біз тарих толқындарынан əлі сабақ алған жоқпыз. Алты алашқа сауын айтып той өткізу, болмашы нəрседен себеп тауып аста-төк шашылу халқымыздың қанында бар. Салыстырар болсақ, бір қазақтың тойына кеткен шығын көрші мемлекеттегі азаматтардың төрт-бес тойына жұмсаған қаржысына жетеді. Бұл мақтанарлық жайт емес. Ол аздай, елге белгілі тұлғалардың мерейтойларын жергілікті жерге, халықтың мойнына

салу үрдісі көбеймесе азайған жоқ. «Мегажобалар, түрлі өткізіліп жатқан мерейтойларды қысқартып, балаларды дұрыстап оқытып, емдеу қажет», деген Мемлекет басшысының пікірі аймақтағы əкімдерге де қатысы бар екенін ұғу керек. Республикалық бюджет едəуір оңтайланады. Шынын айтсақ, кейбір облыстардың шағын ауылдарының өзінде оқу орны сыйып кететіндей балабақшалар салынып та кетті. Оқушылар, тіпті, жартысын да толтыра алмайтын мектеп ғимараттары бар. Осының бəрі ысырап, мемлекет қаржысына жаны ашымаушылық. Қазіргі

Мемлекеттік ќызмет – мемлекетке ќызмет Ғалымбек ДОСАНОВ,

Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаментінің басшысы.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Үкіметтің кеңейтілген отырысында бүгінгі экономикалық дағдарыс пен бүкілəлемдік белгісіздік, саяси текетірестер жағдайында ел экономикасын одан əрі ны ғайту жолдарын жан-жақты əңгімеледі. Мемлекет басшысы билік пен жалпы жұртшылық алдында тұрған негізгі міндеттерді тағы бір мəрте айқындап берді жəне сол арқылы барша қазақстандықтардың ертеңгі күнге сенімін арттыра түсті деп ойлаймын. Сондай-ақ, қазіргідей күрделі кезеңде мемлекет алдында тұрған өзекті шараларды жүзеге асыратын мемлекеттік қызметшілер екендігін, олардың қызметіне жоғары талаптар қойылып отырғандығын баса айтқандығына

- 2014 жылєы экономикалыќ ґсім

қорғау шараларына жəне басқаларға шамамен 250 млрд. теңге бағыттайтын болады. Елдің бүкіл өңірлеріндегі аграршылар саланың ең ірі қоғамдық бірлестігі қызметінің қорытындыларын шығару, сондай-ақ, көкейкесті сауалдарға мемлекеттік органдардан, даму институттарынан жауап алып, тəуелсіз сарапшылардың пікірлерін білу үшін Астанаға жиналды. Іс-шарада Қазақстанның солтүстік жəне орталық өңірлері үшін күрделі болған 2014 жылдың

куə болдық. Президенттің пəрменімен мемлекеттік басқару жүйесіне қатысты ауқымды реформалар жүргізілгені мəлім. Мемлекеттік басқару жүйесін қайта ұйымдастыру арқылы əкімшілік кедергілер мен қағазбастылық қысқарды, мемлекеттік құрылым қызметі оңтайландырылды, ведомстволар арасындағы жауапкершілік күшейді. Бұл жұмыстар əрі қарай жалғасын табады. Елбасының тапсырмалары бойынша,

міндет – бар жұмыс орнын қысқартпай, мүмкіндігі келгенше жаңасын ашу. Біздің кəсіпорын ҮИИД мемлекеттік бағдарламасы аясында өнім түрлерін 100-ге дейін ұлғайтуды жоспарлап отыр. Бұған дейін күркетауық етінен 30 түрлі өнім шығарып келеміз. Құс етін өндіру кешені биологиялық қауіпсіздік, технологиялар жəне ветеринария жағынан барлық халықаралық стандарттарға сай келеді. Жоғары технологиялы жабдықтар Бельгиядан, АҚШ-тан, Израильден, Испаниядан, Даниядан, Беларусьтен, Ресей мен Қытайдан сатып алынды. Барлық осы жабдықтар энергетикалық жəне еңбек ресурстарын үнемдеуге мүмкіндік береді. Мұнда өндірістік цикл толық қамтылған. Инкубаторда құс өсіріледі. Толыққанды құрамажем өндіретін, құс соятын, етті тереңдете өңдейтін, сойыс қалдықтарын өңдейтін өндірістер жолға қойылған. Бастапқыда мұнда 500 адам жұмыс істейтін. Қазір өндірістің кеңейе түсуімен тағы 400-дей адам жұмысқа орналасты. Бүгінде «Ордабасы құс» ЖШС дайын өнімдерінің 20 пайызын Ресейге экспорттайды. ШЫМКЕНТ.

Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаменті қоғамдағы көптеген өзекті мəселелердің шешімін тауып, нақты жұмыстарды жүзеге асыруда. Мемлекет басшысының «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Жолдауына сəйкес, Ұлттық қордан түрлі салаларға, мемлекеттік бағдарламаларға жəне индустриялық-инновациялық жобаларға бөлінген қаражаттың мақсатты игерілуі қатаң бақылауға алынған. Сондай-ақ, біздің департамент қызметінің бір бағыты болып саналатын мемлекеттік қызмет саласында бірыңғай саясатты жүргізу ісіне ерекше талап қойылған. Барлық тағайындаулар, лауазым бойынша ілгерілету, жалпы кадрлық мəселелер еліміздің заң талаптарына сəйкес іске асырылады. Осы орайда, барлық мемлекеттік қызметшілерді Елбасының саясатын қолдауға, алдымызда тұрған міндеттерді мүлтіксіз орындауға жəне қазақстандықтардың бізге артқан сенімін толығымен ақтауға, абыроймен қызмет атқаруға шақырамын. Мемлекеттік қызмет – мемлекетке қызмет, тəуелсіздігімізді нығайтуға бағытталған еңбек. ӨСКЕМЕН.

Мемлекеттік басќару жїйесіне реформа жїргізілді

Мемлекеттік басќару органдарын оѕтайландыру Їкімет ќўрамына кіретін 17-ден 12-ге дейін комитеттер – 54-тен 40-ќа дейін агенттіктер таратылды

Їкімет функциясыныѕ 60%-ы министрліктер мен əкімдіктер деѕгейіне берілді

Жергілікті атќару органдарыныѕ ґкілеттіктері 261 функцияєа кеѕейтілді

2015 жылдыѕ 1 ќаѕтарынан кəсіпкерлік ќызмет їшін жаєдайларды тїбегейлі жаќсарту бойынша заѕ жўмыс істейді

«Нўрлы Жол» негізгі мемлекеттік инфраќўрылымды дамыту баєдарламасын жїзеге асыру басталды

«НЎРЛЫ ЖОЛ» – БЎЛ ХАЛЫЌ БАЄДАРЛАМАСЫ Еуразиялық интеграция институты əзірлеген.

Той тойлаудыѕ да жґні бар Хамза ЗЕЙНІШ,

Ертіс аудандық ардагерлер ұйымының төрағасы.

Алдыңғы күнгі Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Үкіметтің кеңейтілген отырысында сөйлеген сөздерін бүкіл ел телеарналар арқылы тыңдады деп ойлаймын. Сөздің мəнін ұғатын адамға бұл жиын ұл-қыздарына ақыл-кеңес беріп, дұрыс жол көрестіп жатқан үлкеннің айтқандарын көзге елестетті. Бұдан артық асырып не айтуға болады? Біздер ұзақ жылдар еңбек еттік, əлі де қатардан қалмай бірлесіп ардагерлер ұйымын құрып қызмет жасаудамыз. Қатаң талап пен тəртіп тəрбиесін көрген адамдармыз. Елбасы сөздерін тыңдап отырып, өткен ойға оралды. «Еңбек адамы үшін оның еңбекақысы – байлық. Сондықтан жұмыс орындары сақталсын», – деді Елбасы. Бəрі де айтылды. Еңбек етіңдер, жұмыс жасаңдар, өз елімізді қиындық келсе, бəріміз бірге алып шығайық деді. Өйткені, ауыл-қалада отырған қалың ел

атқарушы билікке, Үкіметке, əкімдерге сенеді. Қаржыны игеру, жұмыс орындарын ашу биліктің мойнында тұр. Басты мəселе – бюджет қаржысын үнемдеуіміз қажет. Мұны Президент бюджет қаржысы есебінен мерейтой, шалқыған, шылқыған, асып-тасыған той жасаудан тыйылу керек деп айтты. Өте дұрыс. Қолдаймыз. Расында да, мерейтойлар өткізу деген қазіргі күні

сəнге айналды. Екі күннің бірінде естіп жатамыз. Той тойлаумен атақ, бедел, абырой келмейтінін түсінуіміз қажет. Түрлі жиындардың соңы қымбатты банкеттермен жалғасатынын халық онсыз да біледі ғой. «Əлемнің қай жерінде біз сияқты мерейтой өткізеді? Ұлы даталарды атап өтіп, баспасөзде, телеарналарда, ғылыми-тəжірибелік конференцияларда айту керек. Ал дүркіретіп той ұйымдастыру, айдалада мыңдаған қазақ үй тігу мерейтой иесіне не берерін айтыңдаршы маған?», – деді Елбасы. Бұл – мемлекеттің қаржысын талантаражға салмаудың бірден-бір жолы. Той тойлаудың да жөні бар. Туғантуысың, бай демеушілерің бар болса, той жаса, тек мемлекеттің қалтасына қол салмаңдар, деп аста-төк, ішіпжемге нүкте қойғанын бүкіл ел естіді. Біз бұл «шектеудің» барлық қаражаты еліміздің өркендеуіне ғана жұмсалсын дейміз. Павлодар облысы.


www.egemen.kz

13 ақпан 2015 жыл

ЕЛДІКТІЅ КҐЗІ

3

кеѕейтілген отырысындаєы сґзін осылай ќабыл алып отыр

Отандыќ ґнім – отаншылдыќтыѕ белгісі Марат АХМЕТОВ,

Щучье қазандық-механикалық зауытының директоры.

Біздің инженер-техник қызметкерлеріміздің бүгінгі жұмыс күні Елбасы Н.Назарбаевтың төрағалығымен өткен Үкіметтің кеңейтілген мəжілісінде алға қойылған міндеттерді талқылаумен басталды. Мемлекет басшысы уақыт талабындағы мəселелерді нақты түрде талдап көрсетіп, үйлесімді əрі шұғыл істерге кірісуімізді тапсырды. Əсіресе, қазіргі күрделі жағдайда, «Нұрлы Жол» бағдарламасын жүзеге асыра отырып, отандық тауар өндірушілерді барынша қолдау қажеттілігі алға қойылды. Оның нақты жолдары да атап көрсетілді. Қазақстандық үлес ті молайтуда оң тəжірибелерді жаңғырту, өзара тиімді меморандумдар қабылдау көзделген бетбұрысқа жол ашпақ. «Қазақстанда жасалған» акциясының бастау алатыны жергілікті тауар өндірушілерді қолдаумен қатар жалпықазақстандық патриотизмге жаңа екпін бермек. Бұл өнім шығару да толық қазақстандық үлесті

қамтамасыз етіп отырған зауытымыздың серпіле жұмыс істеуін, технологиялық жағынан үнемі жетілдірілу үстіндегі қазандықтарымыздың қолжетімділігін қамтамасыз етеді. Республикамыздағы бу қазандықтарын дайындайтын бірегей кəсіпорын өз əріптестеріне қызметтің барлық түрін ұсына алады. Қазір зауыт цехтарында 200-ден астам адам жұмыс істесе, 120 ма манымыз республикамыздың

түкпір-түкпірінде қазандықтарды орнату, іске қосу міндеттерін атқаруда. Кепілді сервистік қызметтің шеңбері де кеңейіп келеді. Қазіргі күні Бурабай кентіндегі жаңа қазандық жүйесін пайдалануға беру жұмыстарын аяқтағалы отырмыз. Сондайақ, өз облысымыздағы 23 мек тепке қазандық орнатуды дер кезінде бітірдік. Біздің «Қазақстан темір жолы» АҚ, Ішкі істер жəне Қорғаныс министрліктері, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы тұрақты əріптестеріміздің арқасында өндірістік жұмыстарымыздың ырғағы төмендеген емес. Мемлекет басшысының Үкімет отыры сындағы сөздері ынтымақты байланысымыздың жандана түсетінін айғақтайды. Зауыт қазіргі дағдарысты кезеңнің өзінде еңбек адамдарын қолдау мен əлеуметтік міндеттемелерін орындауды жалғастыра беретін болады. Бізде кадрлар тапшылығы жоқ. Керісінше, былтырғы жылмен салыстырғанда жұмысшылардың саны 13,2 пайызға өсті. Шығарылған өнім көлемі өткен жылғы қыркүйек айындағы көрсеткіштен 66 пайызға артып отыр. Жұмысшылардың орташа айлық жалақысы былтырғы 85 мың теңгеден 105 мың теңгеге көтерілді. Қала құраушы кəсіпорын ретінде өз міндеттемелерімізді мінсіз атқарудамыз. Өндірістік жетістіктерімізді санамалап жату міндет емес болар. Əйткенмен, былтырдың өзінде республикалық «Алтын сапа» байқауына қатысып, 15-ші құрылыс көрмесінің дипломын алғанымызды, «Қазақстанның үздік тауары» аймақтық көрмеден табысты оралғанымызды айта кетуді жөн көрдім. Халықаралық сапа сертификатымен жұмыс істейтін ұжымымыз алдағы кезде де отандық тауарларды көптеп шығарумен қатар, Мемлекет басшысы алға қойған міндеттер межесінен көріне беретіні анық. Ақмола облысы, Бурабай ауданы.

Аќпарат ќўралдарыныѕ ќолдауы ґте маѕызды Сергей ХАРЧЕНКО,

аймақтық «Костанайские новости» газетінің бас редакторы.

Елімізде дағдарысқа қарсы дер уақытында шаралар жүзеге асып жатыр. Елбасының қатысуымен өткен Үкіметтің кеңейтілген мəжілісі жаһанды уысында ұстап отырған дағдарыстан шығудың ішкі мүмкіндіктерін ортаға салды. Негізі, елімізде дағдарысқа қарсы бағдарлама алдымен Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жолдауы дер едім. Қазақстан бүгінгі əлемде қара дара болып өмір сүре алмайды. Біз əлемдік экономикамен байланысты үзе алмаймыз. Көптеген елдерді қамтып отырған қаржы-экономикалық дағдарыстың салқыны бізді де шарпитыны анық. Сондықтан еліміз қалыптасып отырған жағдайды шынайы қабылдап, оған тиісінше дайын болуы керек. Бұл орайда, біздің Мемлекет басшысы мен Үкімет көреген, кəсіптік деңгейде ісқимыл жасап отыр. Нұрсұлтан Назарбаевтың саясаткерлігі біліммен қатар, халық даналығынан да

сусындауымен ерекшеленеді. Бү гін тойып отырып, ертеңгіні ойлап қою туралы халықтың ескертпе-даналықтары жетерлік. Нұрсұлтан Əбішұлының осы уақытқа дейін жиналған Ұлттық қордан 2015-2017 жылдар арасында жылына 3 миллиард доллар қаржы бөлуге жасаған шешімі осыны дəлелдейді. Бұл елді дағдарыстың шырмауына түсірмей, тығырықтан шығарар басты жолдың бірі болары сөзсіз. Үкіметтің кеңейтілген мəжілісінде

Ел экономикасында даєдарыстыѕ себебі жоќ Ілияс ИСАЕВ,

Т.Рысқұлов атындағы Қазақ экономика университеті экономика жəне бизнес кафедрасының доценті.

Экономика ғылымында – жаһандық дағдарыс, құрылымдық дағдарыс, циклді дағдарыс жəне қаржылық дағдарыс деген тұжырым бар. Бұлардың ішіндегі қаржылық дағдарыс дегені біздің елімізде жоқ. Олай дейтінім, Қазақстанның сыртқы экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ететін активтері жетерлік. Жаһандық дағдарыс дейтін түрі қазірде əлемдегі барлық мемлекеттерге сырттай əсер ететін фактор. Дүниежүзіндегі мұнай бағасына, Еуропаның жариялап жатқан санкцияларына қатысты орын алатын дағдарыстар. Бұл да бізге тікелей əсер етпейді. Тек Еуропаның дағдарыстары сыртқы экспортымызға ғана əсер етуі мүмкін. Сыртқы дағдарыстың əсері валюталық жағдайға ықпал етіп, бізге сырттан

келетін технологиялық жабдықтарға қатысы болады. Ал енді құрылымдық дағдарыс дегеніміз – ішкі экономиканың түрлі салаларының ілгері-кейінді дамуынан туындайды. Мұндай нəрсе орын алмауы үшін біздің мемлекетіміз оған қарсы бағдарламалар қабылдап үлгерді. Енді соны тиянақты жүзеге

ішкі мүмкіндіктерді пайдалануға зор мəн берілді. Үнем мəселесіне көп мəн берілуде. Дағдарыс келеді, кетеді. Ал халық қалады. Дағдарыс уақыттың халыққа сыны да секілді. Сондықтан, қиындықтарды жұдырықтай жұмылғанда ғана еңсереміз. Ең алдымен, қазақстандық патриотизм солғынданбауы тиіс. Жаңа жұмыс орындарының ашылуы, барын қысқартпай сақтап қалу істің көзін табуға байланысты. Біздің елімізде ондай мүмкіндіктер бар. Қостанайдың өзінен өндіріске де, тұтынуға да қажетті бұйымдар өндіріліп жатыр. Сырттан келетін арзан бұйымдарға жүгірмей, өзімізде өндірілген өнімдерді алу намыстың, патриоттық келбеттің ісі болса, қанекей. Қазақстандық кəсіпкерлер де, тұтынушылар да мұны дағдарыстан шығудың жолы деп түсінеді деп ойлаймын. Оны бұқаралық ақпарат құралдарының қолдауы, əрине, керек əрі көп ықпал етері сөзсіз. Осы орайда, бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлері мен журналистердің кəсіби біліктілігі зор маңызға ие екені анық. Олар Мемлекет басшысының, Үкіметтің саясатын терең түсінуі керек. Адамдарға ақпарат қалай жетсе, олар солай ойланады, солай жұмыс істейді. Ішкі рухани, материалдық қуаты мықты елден дағдарыс тайғанақтап кетеді. Баспасөз осыған қызмет етуі тиіс. ҚОСТАНАЙ. асырсақ, біз дағдарысқа ұрынбай аман өтеміз. Қиындықтың тағы бір түрі циклді дағдарыс дедік қой. Бұл да біздің ішкі экономикамызда жоқ. Ол – сыртқы фактор жəне əлемдік экономикада болып жатқан дүние. Қазіргі мұнай бағасы мен өзара бəсекелес монополиялық əрекеттерден туындап отырған жайт. Яғни, қолдан жасалып отырған дағдарыс. Толайым алғанда, біздің мемлекеттік ішкі экономикада дағдарыс жоқ. Бізде ілгері басу мен даму жолдарына шығу үдерісі басым. Бір нəрсе анық – Қазақстанның экономикасында жоғарыдағы жайлардың себебі жоқ. Мына мəселені ескеруіміз керек, дағдарыс болатын жерде оның себебі болады. Яғни, біздің экономикамызда дағдарыс болу тұрмақ, əзірге себебі де анықталған жоқ. Осы ретте Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың қолға алған бағдарламалары көптеген ықтимал тəуекелдердің алдын орайтын шешім. Біздің ішкі нарығымызда экономикалық дағдарыс жоқ деп қадап айтумен қатар, біз қазір сыртқы факторлардың отандық экономикаға əсер етпеу жолдарын қарастырып жатқандығымызды баса айтқым келеді. АЛМАТЫ.

Жўмыс орны да, жалаќы да ќысќармайды Ибрагим АҚДРАШЕВ,

«НефтеСтройСервис» ЖШС құрылтайшысы.

Өмір болған соң түрлі қиындықтар кездеспей тұрмайды. Əсіресе, əлемді қаржы дағдарысы дендеген, оның үстінде мұнай бағасының төмендеген сəтінде тек қуатты елдер бəсекеге қабілетті бола алады. Осы тұрғыдан айтқанда, экономикасы тұрақты, бірлігі мықты Қазақстан жұртшылығы қиындықты еңсереді деп ойлаймын. Олай дейтінім, бізде əлем елдерінің еңсесін түсірген бүгінгідей қиындықтың талайына қарсы тұра алатындай шаралар қолға алынып келеді. Бұған Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың алысты болжай алатын көрегенділігі мен экономиканы өркендету жолында реформаларды сəтті жүзеге асыра алатындығы, ең бастысы, халықтың əл-ауқатын түсірмеуге баса мəн беретіндігі оң септігін тигізіп отыр. Елбасы алдыңғы күні Үкіметтің кеңейтілген отырысында да жаһан жұртының мазасын кетірген қиындықтарды еңсеру жөнінде шараларды іске асыру қажеттігін айқындап берді. Əсіресе, ірі компаниялар басшыларының назарын жұмыс орындарын қысқартпауға аударуының маңызы айрықша деп білемін. Нұрсұлтан Əбішұлының «Жұмыс адамы үшін ең бастысы –өзінің жұмыс орнын сақтау. Мен мұны бұрынғы жұмысшы ретінде айтып отырмын. Нəпақа табу үшін оны өзінің ерікті түрдегі келісімімен басқа жаққа жіберуге болады. Ондай жағдайда еш мəселе жоқ. Бірақ, мен барлық компаниялардың

назарын аударғым келеді: егер өндірісті төмендетіп, адамдарды қысқартуға мəжбүр болсаңыздар, жұмыс орындарын сақтау қажет. Ол мүмкін басқа жұмыс істер. Адам үшін, оның отбасы үшін бұл барынша маңызды», деуінен барша қазақстандықтың əл-ауқатының төмендемеуін қалайтыны, халықтың əлеуметтік жағдайына алаңдайтыны анық байқалады. Осы орайда, құрылғалы бері көп салалы ірі кəсіпорынға айналып, еліміздің өркендеуі мен əлеуметтік ахуалының жақсаруына лайықты үлесін қосып келе жатқан «НефтеСтройСервис» серіктестігінде де тұрақты жұмыс орындары ұдайы сақталатындығын сенімді түрде айта аламын. Өйткені, біздің кəсіпорнымыз тəуелсіздіктің елең-алаңында құрылған алғашқы қарлығаштардың бірі іспетті. Елбасының шағын жəне орта бизнесті қолдауының жемісін көріп келеді. Алғашында мердігерлік жұмыстармен айналысып, əлемге əйгілі «Теңіз» кенішін игеруге белсене атсалыстық. Сонымен

бірге, бірнеше саланы қосымша дамыту мақсатымен түрлі мекемелер жұмысын жолға қойдық. Осылайша, «НефтеСтройСервис» серіктестігінің жанынан құрылған еншілес мекемелеріміздің жұмысына да қолдау білдіріп отырмыз. Қазір экономиканың əр саласының өркендеуіне үлесімізді қосу үшін өндірісте заманауи жаңа технологияларды көптеп қолдануды қолға алдық. Ал бұл жаңа жұмыс орындарын молынан ашуға негіз қалады. Қазіргі уақытта біздің кəсіпорын мұнайлы Атыраудың 5000 адамын тұрақты жұмыспен қамтып отыр. Жыл сайын өңірдің əлеуметтік саласына қолдау жасаудан қалыс қалған емеспіз. Сонымен бірге, ата-ана қамқорлығынсыз қалған 40 баланы кəсіпорынға жұмысқа қабылдап, түрлі мамандық иесі атану үшін арнаулы жəне жоғары оқу орындарында оқытып алдық. Олардың шаңырақ көтеруіне де ұдайы қолдауымызды көрсетіп, баспана сатып əпердік. Бұл – біздің бизнестің əлеуметтік жауапкершілігін жете сезінуіміздің бір көрінісі. Бізде əр қызметкердің əлеуметтік тұрмысын жақсартуға бағытталған бағдарламамыз бар. Ендеше, біздің кəсіпорында жұмыс жасайтын əр адамның тұрақты жұмысы, көңілге қонымды жалақысы сақталады. Яғни, жұмыс орындары да, жалақы көлемі де қысқармайды. Себебі, біздің «НефтеСтройСервис» – ұлттық экономиканы өркендетуге лайықты үлесін қосып келе жатқан, тəуелсіз Қазақстанымыздың игілігіне қызмет жасауды көздеген, келешегі кемел кəсіпорын. Атырау облысы.

МЕМЛЕКЕТ БАСШЫСЫ НЎРСЎЛТАН НАЗАРБАЕВТЫЅ 2015 ЖЫЛЄЫ 11 АЌПАНДАЄЫ ЇКІМЕТТІЅ КЕЅЕЙТІЛГЕН ОТЫРЫСЫНДА БЕРГЕН ТАПСЫРМАЛАРЫ

АЌША-НЕСИЕ САЯСАТЫ ЖƏНЕ ЌАРЖЫ СЕКТОРЫН ДАМЫТУ

ЌАРЖЫЛЫЌ ТЎРАЌТЫЛЫЌТЫ ЌАМТАМАСЫЗ ЕТУ – ЎЛТТЫЌ БАНКТІЅ БАСЫМ МІНДЕТІ

инфляцияныѕ жоєары деѕгейіне, валюта баєамыныѕ кїрт ќўбылуына жол бермеу

экономиканыѕ наќты секторын ќаржы ресурстарымен ќамтамасыз ету

ЎЛТТЫЌ БАНККЕ ТАПСЫРАМЫН

теѕге ґтімділігініѕ ќосымша кґлемін ўсыну бойынша шаралар ќабылдау жəне ел экономикасын долларсыздандыру жґніндегі жўмыстарды белсенді жїргізу

проблемалы, жўмыс істейтін несиелерден арылу, банктердіѕ несиелік жўмыс ќабілетін ќалпына келтіру, ипотекалыќ несиелер бойынша, біраќ тек оны ґзі шынайы шеше алмайтындар їшін, борыштарды ќайта ќўрылымдау мəселесін шешу

олардыѕ отандыќ экономика мен бизнеске ќолжетімді несиелермен ќолдау кґрсетуі їшін екінші деѕгейлі банктерге жаєдайлар туєызу

Еуразиялық интеграция институты əзірлеген.


4

www.egemen.kz

13 ақпан 2015 жыл

ЕЛБАСЫ СҐЗІ – ЕЛДІКТІЅ КҐЗІ Ќазаќстандыќтар Президент Н.Ə.Назарбаевтыѕ Їкіметтіѕ кеѕейтілген отырысындаєы сґзін осылай ќабыл алып отыр

Мемлекет басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында 2015 жылға арналған республикалық бюджетті 700 миллиард теңгеге дейін қысқартуға тапсырма берген-ді. Осыған

орай кеше Парламент Сенаты мен Мəжілісінің Қаржы жəне бюджет комитеттерінің басшылары арнайы брифинг өткізіп, қазіргі қалыптасып отырған жағдайға түсінік берді.

Оѕтайландыруда оѕтайлы шешімдер ќажет Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Орталық коммуникациялар қызметінде дағдарысқа қар сы шара кеңінен сөз болды. Мəжілістің Қаржы жəне бюджет комитетінің төрайымы Гүлжан Қарақұсова Үкіметтің кеңейтілген отырысы əлемдегі қалыптасқан қауіптерге жауап беруге арналғанын жеткізді. Елбасы талай рет бұл қазақстандық экономиканың дағдарысы емес екенін айтқандығына назар аударта кеткен төрайым шынында да оның Қазақстанға тиесілі еместігін алға тартты. Мұның барлығы да əлемдегі саясат пен экономикадағы кейбір мəселелердегі тұрақсыздықтарға барып тіреледі. Оның алдын алу үшін Президент тапсырмасымен «Нұрлы Жол» бағдарламасы əзірленіп, оны жүзеге асыру үшін Ұлттық қордан 500 миллиард теңге бөлінуде. Сондай-ақ, Елбасы əлемдегі қалыптасып отырған тұрақсыздықтарды ескеріп, тағы қосымша 250 миллиард теңге бөлуге пəрмен берді. Соның 180 мил лиарды биылғы жылы пайда ланылатын болады, деді Г.Қарақұсова. Депутат республикалық бюджеттің шығысы 700 миллиард теңгеге қысқартылмайды, оңтайландырылады дегенді баса

айтты. 1993-1997 жылдары орын алған дағдарысты еске сал ған төрайым сол кездерде бюджеттік бағдарламалармен бірге əлеуметтік төлемдер де қысқар ғандығын қаперге салды.Төрайымның айтуынша, барлық министрліктердің əкімшіліктік шығындары мен квазимемлекеттік сектордың шығындары да қысқаратын болады. Жалпы алғанда, барлық министрліктер мен ведомстволар жəне жергілікті атқарушы органдар бюджетінің оңтайландырылуынан шығындар 4 миллиард теңгеге кемитінін тілге тиек еткен комитет төрайымы осы орайда ешқандай да əлеуметтік төлемдердің қысқармайтындығына ерекше тоқталды. Денсаулық сақтау жəне білім беру салаларында реформа жалғасын таба бермек. Г.Қарақұсованың сөзінен белгілі болғаны, Үкімет 2015-2017 жылдарға арналған рес публикалық бюджетті нақтылауды Парламентке келесі аптада енгізетін болады. Бұдан кейін сөз алған Сенаттың Қаржы жəне бюджет комитетінің төрағасы Рашит Ахметов бюджетті нақтылау қазіргі уақыттағы өте өзекті тақырып екендігін ортаға салды. Оның пайымынша, Қазақстан экономикасы əлемдік экономиканың бір бөлігі, тиісінше əлемдік экономикадағы өзгерістер отандық экономикаға да белгілі бір əсерін тигізбей қоймайды. Бюджетті түзету сыртқы

факторлардың ықпалдарын бейтарап етуге, отандық экономиканың одан əрі қарқынды дамуына себепші болуға, азаматтарымыздың əлеуметтік жағдайларын қорғауға тиіс, деді Р.Ахметов. Соңғы жылдары Қазақстанда көптеген мектеп, аурухана, сондай-ақ, өзге де əлеуметтік нысандар салынып, іске қосылған жаңа кəсіпорындарда көптеген жұмыс орындары құрылған. Бұл ретте депутат қалыптасқан қиындықтарға қарамай, ұлттық экономиканың əлеуеті мен жинақталған қаржы көзі шағын жəне орта кəсіпкерлікті қолдауға, «Нұрлы Жол», «Еңбекпен қамту-2020» жол картасы мен əлеуметтік төлемдерді жүзеге асыруға жетерін нығарлап айтты. Депутат, сондайақ, Елбасының «Қаржының шамасына қарай өмір сүру керек», деген сөзі кеңейтілген отырыстағы негізгі қағидат болғандығына да екпін берді. Сондықтан да оңтайландыру істің нəтижесіне кері əсерін тигізбеуі тиіс. Бұл, əрине, мемлекеттік секторға ғана емес, сонымен қатар, əрбір экономикалық белсенді қазақстандыққа қатысты болуы шарт. Қазіргі жағдайды қаперге алған Мемлекет басшысы Үкіметке республикалық бюджеттің шығысын 700 миллиард теңгеге немесе барлық шығынның 10 пайызына оңтайландыруды міндет етіп қойды. Олай болса,

Ўлттыќ валюта ўтылмайды (Соңы. Басы 1-бетте). «Өздеріңіз білесіздер, Үкімет жақын арада бюджетті нақтылайтын болады. Нақтылай түссек, қарапайым сценарий ретінде 2015 жылы бренд маркалы мұнайдың бір баррелі орта есеппен 50 доллар болады деп есептелген», деді ол. Төрағаның айтуынша, 2015 жылы Ұлттық банк теңгенің кенет құнсыздануына жол бермеуді жоспарлап отыр. Сондай-ақ, Ұлттық банк төрағасы теңге бағамының өзгерістері туралы алдын-ала хабарлап отыратынын жеткізді. «Теңге бағамын біртіндеп реттеп отырмасақ, тағы да девальвациялық өсім жинала береді. Өздеріңіз көріп отырсыздар, теңге бағамы 2014 жылдан бері 180 мен 184 теңге аралығында құбылып отырды. Ал бүгін 1 долларға шаққанда 185 теңгеге жетті. Бұл қазіргі ішкі жəне сыртқы макроэкономикалық жағдайға толық төтеп бере алатын бағам деуге болады. Сондықтан, біз орта мерзімді кезеңде неғұрлым ыңғайлы баға қалыптастыру саясатына көшеміз. Кез келген мұндай ауысу алдын-ала хабарланатын болады. Осылайша нарық субъектілері мəн-жайды біліп отырады», деп түсіндірді Қ.Келімбетов.

Алайда, Ұлттық банк капитал дың сыртқы нарықтарында ауытқу болған жағдайда теңге бағамының бірқалыпты икемді өзгеруі шеңберінде жұмыс жасайды. Яғни, егер мұнай баррелінің жылдық орташа бағасы 50 АҚШ долларынан төмен болып, «теріс жағдайлар» болып жатса теңгені біртіндеп құнсыздандыратынын жоққа шығармайды. Қ.Келімбетов Ұлттық банктің ұлттық валюта бағамын бірқалыпты түзетуді қолдауға қажетті «беріктік қоры» бар екенін баса айтты. Мəселен, Ұлттық банк пен Ұлттық қордың бірлескен алтын-валюта резерві 100 млрд.-тан астам долларды құрайды, оның 28,9 млрд. доллары – Ұлттық банктің қоры. Сондай-ақ, ол экономиканы долларсыздандыру бойынша шаралар аясында банктік емес қаржы мекемелеріне талаптарды күшейту жоспарланғандығын атап өтті. «Жоспарға нормативтікқұқықтық база өзгертулері мен төлем туралы заң жəне валюталық реттеу бойынша толықтырулар енгізілетін болады», деді Ұлттық банк басшысы. Бұл ретте Үкімет пен Ұлттық банк ұлттық компанияларды «ақша айырбасы арқылы» теңгеге қолдау көрсетуге шақырған «Экономиканы

дол ларсыздандыру» бойынша жоспар бекітеді. «Қазіргі уақытта жұмысты аяқтап қалдық, келесі аптаның басында Үкіметпен бірге экономиканы долларсыздандыру бойынша бірлескен шаралар жоспарын бекітуді жоспарлап отырмыз», деді Ұлттық банк төрағасы. Қазақстанда долларсыздандыру үдерісі квазимемлекеттік компаниялардан басталмақ. Олар өздерінің есептесулері мен депозиттерінің көп бөлігін ұлттық валютаға көшіреді. «Долларға көшкен барлық компаниялар мен халық қайтадан кезең-кезеңмен теңгеге ауысады деп күтілуде. Бұл үдеріс «Самұрық-Қазына», «ҚазАгро» сияқты квазимемлекеттік сектор компанияларынан басталады, олар үлгі болулары тиіс», деді Қ.Келімбетов. Ұлттық банк басшысының есептеуінше, егер компанияға қандай да бір сыртқы төлемді жүргізу керек болса, оған шетелдік валютада белгілі бір қор қалдыруға болады. «Егер компания шұғыл долларды қажет етпесе, депозит теңгеде сақталады, оған қоса долларлық депозиттерге қарағанда теңге депозиттері бойынша пайыздар көбірек. Қазіргі таңда қолдан тапшылық (теңге өтімділігі) жасадық, мұны

мемлекеттік кəсіпорындар мен квазимемлекеттік сектор субъектілері өз шығындарын шақтайтын болады, деп ерекше атап кетті комитет төрағасы. Оның сөзіне қарағанда, «Самұрық-Қазына» АҚ ағымдағы шығындарын 337 миллиард теңгеге немесе 7 пайызға, соның ішінде əкімшілік шығындарын 64 миллиард теңгеге қысқартады. Ал «Самұрық-Қазына» тобының басты шығындары 240 миллиард теңгеге немесе 18 пайызға кемитіні де атап көрсетілді. «Бəйтерек» холдингі əкімшілік шығындары мен салымдарын оңтайландыру үшін 3,8 миллиард теңгені немесе бюджетінің 11,8 пайызын, ал «ҚазАгро» холдингі 196 миллион теңгені немесе бюджетінің 12 пайызын қысқартпақ. Сонымен қатар, Астана мен Алматы қалалары мен облыс əкімдері бюджет шығындарын оңтайландыру бағытында шығындарын азайтуы тиіс, деген Р.Ахметов жалпылай алғанда, Елбасы бұрын басталған жобаларды бітіруді, сонымен де Қазақстан экономикасын дамытуды тапсырғандығын ерекше атады. Осыған орай Үкіметке жедел іс-шаралар үшін 250 миллиард теңге көлемінде резерв құру, «Нұрлы Жол» бағдарламасын жаңа дағдарысқа қарсы шаралармен толықтыру, отандық машина жасаушылар мен экспорттаушыларды қолдау жəне өзге де шараларды жүзеге асыру үшін нақты тапсырмалар берілгені алға тартылды. Брифинг соңында депутаттар бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерін қызықтырған бірқатар сұрақтарға жан-жақты жауаптар берді. өзіміз істеп отырмыз – несиелер теңгемен емес, доллармен беріледі деген алыпқашпа сөз», деді Ұлттық банк төрағасы. Экономиканы долларсыздандыру шараларының бірі қолмақол ақшасыз төлеуді дамыту болмақ. «Экономиканы долларсыздандыру бойынша шаралар аясында қолма-қол ақшасыз төлемдерді айтарлықтай арттыру жəне көлеңкелі айналымды қысқарту қарастырылған», деді Қайрат Келімбетов. Ол бүгінгі таңда Қазақстанда барлық төлемдердің 93 пайызы қолмақол ақшамен есеп айырысу арқылы жүргізілетінін айтты. «Бұл кез келген жағдай үшін айқын жағдай, өйткені барлық төлемдер салық салудан тыс, көлеңкеде қалады. Біз төлемдер доллармен де жүргізіледі деп есептейміз, оған валюталық банктік емес айырбастау пункттерінің желісі көмектеседі. Сондықтан, біз доллармен, шартты бірлікпен белгіленген бағаларды ретке келтіру арқылы мұнда тəртіп орнату керек деп есептейміз», деді ол. Осы ретте, Қайрат Келімбетов қазақстандықтарды пəтер мен автокөліктерді есепшоттар арқылы сатып алуға шақырды. «Біздің ойымызша, ірі саудалар, мəселен, пəтер немесе көлік құралын сатып алу қолма-қол ақшамен емес, басқа жолдармен жасалғаны дұрыс. Ең бастысы, қаражат белгілі бір шоттар арқылы өтуі керек, осылайша біз салық органдарымен бірге барлық төлемдерді көріп отыра аламыз. Сондықтан аз уақыттың ішінде осы салада біршама тиянақтылыққа қол жеткіземіз деп ойлаймыз. Біз еліміздегі бағаның қалыптасуы ұлттық валютаға негізделетінін санамызға əбден сіңіруіміз қажет», деп түсіндірді ол. Қ.Келімбетов атап өткендай, долларсыздандыру доллар валютасына тыйым салуды көздемейді. Ұлттық валюта теңге құн өлшемі, төлем өлшемі ретінде лайықты орын алуы тиіс. Ол үшін бірнеше бағытта шаралар əзірленген. Соның бірі – жылдық инфляцияны кезең-кезеңмен төмендету бойынша іс-шаралар əзірлеу арқылы макроэкономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету, 2020 жылға қарай инфляцияны 3-4 пайызға дейін төмендету болжанып отыр. Сондай-ақ, Ұлттық банк басшысының болжамынша, теңге өтімділігін қажет ететін экономика сегменті пайда болуы тиіс, қазақстандық қамтуды арттыру арқылы сұраныс пен ұсыныс жасалады, дейді Ұлттық банк басшысы.

Алќада аќиќаттар айтылды (Соңы. Басы 1-бетте). Өткен жылы 50 апатты жəне 27 үш ауысымды мектептің проблемасы оң жолға түсіпті. Сөйтіп, апатты мектептер саны 136-ға, үш ауысымды мектептер 99-ға төмендепті. Техникалық жəне кəсіптік білім беруді, дуалды оқыту жүйесінің элементтерін еске салды. Елімізде 127 жоғары оқу орны бар көрінеді. 341 ғылыми ұйымдар болса, оған бөлінген қаржы жыл сайын өсіп, нақтылай түссек, 2010 жылы 20 миллиард, 2013 жылы 53 миллиард теңгеге, яғни екі есе өсіпті. Бұл жолғы алқаның бір ерекшелігі іскерлік жағдайында өткені дер едік. Жұрттың қалғып кеткеніне қарамай ұзынсонар баяндама жасап, бəрін тындырдық дегендерге орынды тосқауылдар қойылып отырды. Кей тұста, «қол соғушылар да» табылып жатты. Əсіресе, Премьер-Министрдің орынбасары Бердібек Сапарбаев: «Білім стандарттары қашан тиянақталады, көп жұртты алаң етіп отырған оқулықты оңал ту жайы қалай? Дуалды оқыту қашанға дейін сөз жүзінде қала береді? Мамандық таңдау ісіндегі толғақты мəселелер қашан бір жүйеге түседі? Ғылым саласына миллиардтаған теңге қарастырылса, оның нəтижесін қандай нақты мысалмен дəйектеуге болады?», деген сұрақтарды министрге төтесінен қойды. Ол кейбір

жауаптарға қанағаттанбағанын жасыра алмады. Алқа қорытындысында, Бердібек Сапарбаев Президенттің қай кезде де білім мен ғылымға баса көңіл бөліп келе жатқанына нақты мысалдар келтіріп, мемлекеттің ұлттың дамуы білімді азаматқа байланысты екенін тілге тиек етіп, біздегі басты олқылық талдау мен бақылаудың жетпей жататындығын атады. Министрдің білім стандарты биыл тек бастауыш емес, жоғары сыныптар бойынша да аяқталады дегенін құптап, өзі жақсы білетін талай мəліметтерді ойға түсіре отырып, министрлік жергілікті жерлермен сөз жүзінде емес, тікелей іс үстінде байланыс жасау керектігін қадап тұрып айтты. Ол, сонымен бірге, оқушыларды оқулықпен қамтамасыз ету қыркүйек айында орындалады деген байламға келіспейтінін, бұл іс тамызда тиянақталып, 1 қыркүйек күні оқушылардың қолында оқулық болуы қажеттігін тапсырды. Бұлай болмаған жағдайда министрлік пен жергілікті жер арасында түсінбеушіліктер туындап, бірін бірі жазғыратын жағдайлардың өткен жылы орын алғанын еске түсірді. Министрлік шенеуніктері бар жұмысы жергілікті жерлерге телефон арқылы, не қаптаған хаттармен жүргізуді əдетке айналдырғанын, енді осындай тəсілмен мəлімет жинап, сұрағандарға соны үлестіріп

отыра беруді тоқтату жайын қозғады. Дуалды оқыту 2008 жылы басталғанын, содан бері шешімін таппауы қалай деп, алқа басталар алдында министрлікпен «Базис-А», «Қазақстан өнеркəсіп корпорациясы» компаниялары арасында Астана қаласындағы Құрылыс-техникалық колледжін жəне Қарағанды қаласындағы политехникалық колледжін басқаруды тапсыру бойынша меморандумға қол қойылғанын атап айтып, мұндай қол қоюлардан кейде нəтиже болмайтынын, келмеске кеткен кеңес дəуірінде үлкен зауыт, фабрикалардың қасында маман дайындайтын училищелер жұмыс істегенін дəйекке келтірді. Ол, сонымен бірге, шағын мектептер жайына да көңіл бөліп, егер бұл туралы жан-жақты зерттеулер жасамасақ, болашақта кейбір ауылдарды мүлде жойып алу қаупі барын, білім ұяларын интернетпен қамтамасыз ету 98 пайыз деген көрсеткіштің өзі толық шындыққа сай келмейтінін, оны елді мекендерді өз көзімен барып көргендер растай алатынын, интерактивті тақтаның да жағдайы көңіл көншітпейтінін атап өтті. Сонымен, білім, ғылым саласына арналған алқа жиыны көтеріле мақтану мен көп цифрларға жүгініп, соны малдану тұрғысында емес, іскерлік жағдайында жалғасқанын айтуға тиістіміз.

Кїн тəртібінде – тўрєындар тілегі Ақпан айының алғашқы күндерінен бастап елордада аудан басшыларының дəстүрлі халықпен есеп беру кездесулері болып өтті. Онда аудан əкімдері өткен жылы атқарылған жұмыстарды саралап, алда тұрған міндеттерді баяндап, есепті кездесуге жиналған жұртшылықтың сұрақтарына жауап берді. Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Есіл ауданында 2-6 ақпан күндері аралығында тұрғындар алдындағы əкімнің 5 есеп беру жиналысы болып өткен. Бұл басқосуларға ауданның 900-ден астам тұрғындары қатысқан. Есеп беру жиналыстарына Парламент жəне мəслихат депутаттары, жергілікті атқарушы органдардың өкілдері қатысты. Аудан əкімі Сəбилə Мұстафинаның айтуынша, жұртшылықпен болған жүздесулерде 71 адам сөз сөйлеп, ауданның əлеуметтікэкономикалық ахуалына қатысты өз ойларын ортаға салған. Солардың ішінде қағазға жазылған ұсыныстілектердің саны 120-дан астам. Тұрғындардан келіп түскен жазбаша арыз-шағымдардың барлығы негізінен əлеуметтік тақырыпты қамтыған. Оның 92-сі сол жүздесу барысында шешімін тапса, 29 ұсыныс-шағымға байланысты атқарылатын іс-жоспарлар бекітілді. Аудан тұрғындарын толғандырған өзекті 6 мəселені шешу алдағы күн тəртібіне қойылған. Мəселен, Пригородный тұрғын алабы тұрғындарымен өткен кездесуде аудан əкімі мұнда 1500 адамға арналған мешіт ашылғанын, биыл осы мешіттің жанынан медресе мен асхана салу жоспарланып отырғанын атап көрсетті. Өткен жылы аудан бойынша 53 отбасына қысқы отын алу үшін көмек көрсетілсе, мүгедек балаларды үйде тəрбиелейтін 10 адамға жəрдемақы, 18 жасқа дейінгі 6 балаға мемлекеттік жəрдемақы, 24 адамға тұрғын үй көмегі берілген. Пригородный тұрғын алабын қала ішіндегі автобус

бағыттарымен қамтамасыз ету жақсы жолға қойылған. Мұнда №10 жəне №12 автобустары тұрақты қатынас жасап тұрса, енді №53-ші жаңа экспресс-бағыты ашылды. 4 жаңа аялдама салынды. Мектепке қосымша құрылыс салу жұмысы шешімін таппақ. Биылғы жылы мұнда 500 орындық амбулаториялық-емханалық кешен бой көтереді. Сарыарқа ауданы бойынша өткізіліп жатқан аудан əкімінің есеп беру жиналыстарында да тұрғындар белсенділік танытты. Аудан бойынша өткен 5 есептік кездесуге 1400ден астам адам қатысқан. Кездесулер барысында ауданның 75 тұрғыны сөз сөйлеп, 100-ден астам жазбаша ұсыныс-пікірлер түскен. Аудан əкімі Ермағанбет Бөлекбаевтың айтуынша, тұрғындарды негізінен қоғамдық көлік, жол, көшелерді жарықтандыру жəне абаттандыру мəселелері көптеп толғандырады екен. Сұрақтардың басым бөлігі осы мəселелер төңірегінде өрбіген. Мəселен, Өндіріс тұрғын алабында өткен жүздесуде əкім ағымдағы жылы аудан бюджеті 8,9 миллиард теңгеге жеткенін атап өтті. Осының ішінде тұрғын үйкоммуналдық шаруашылықты жаңғырту бағдарламасы бойынша биыл 735 миллион теңгеге 20 көппəтерлі үйді жөндеу жоспарланып отырғандығы айтылды. Елордадағы апатты үйлерді бұзу бағдарламасы шеңберінде Сарыарқа ауданы бойынша алдағы ақпан, наурыз айларында 19 үй, ал жыл соңына дейін 40 үй, соның ішінде, Өндіріс тұрғын алабында 16 апаттық жағдайдағы үй бұзылатын болды. Кездесулерде сөз алған тұрғындар ауданның əлеуметтік-экономикалық

ахуалында орын алып отырған келеңсіз жағдайларды да тілге тиек етті. Алматы ауданының əкімі Бекбол Сағын ақпанның алғашқы күндері аудан жұртшылығымен есепті жүздесулер өткізді. Мəселен, «Астана су арнасы» мекемесінде өткен кездесуде қала тұрғыны Нақып Жүсіпованың көктемгі су тасқынының алдын алу шаралары бойынша көтерген мəселесіне байланысты жан-жақты жауап берді. Аудан əкімінің айтуынша, биыл су тасқынының алдын алу шаралары ерте басталған. Ауданда арнайы штаб құрылып, су басу қаупі бар аумақтар ескеріліп, аудан аумағы бірнеше бөліктерге бөлініп, қосымша техника мен жұмыс күші бөлінгенін атап көрсетті. Бұл ретте көктемгі су тасқынын болдырмау үшін қазірден бастап аулалардағы қарды дер кезінде шығару жұмыстарын ұйымдастыру қажет екенін айта келіп, ауданда арнайы кесте жасалғандығын ескертті. Дəл осындай кезекті есеп беру жүздесуінде «Казгородок» тұрғын алабы, Досмұхамедұлы, Ақжол көшелерінің тұрғындары қоғамдық көлік қызметіне байланыс ты мəселелерді көтерді. Мəселен, аудан тұрғыны Мархаба Залилова өз сөзінде Досмұхамедұлы көшесінде жаңадан салынған емханаға дейін бірде-бір автобус жүрмейтінін айтса, кездесуге қатысушы К ə р т а й С ə т і мб е к о в қ а л а л ық автобустардың сирек жүретіндігін, орталық көшелердегі автобус бағдарларының интервалын реттеу қажеттігін тілге тиек етті. Нақ осындай есепті кездесу Интернациональный тұрғын алабындағы №44 орта мектеп ғимаратында да болып өтті. Онда да аудан басшысы тұрғындар тілегінің ескеріліп, келешекте олар көтерген мəселелер бойынша тиісті шаралар қабылданатынын, есепті жүздесулерде айтылған барлық мəселенің жіті қадағалауда болатынын атап көрсетті.

Озыќ идеялар сабаќтастыєы (Соңы. Басы 1-бетте). Сондай-ақ, бұл машиналарды науқан бойы пайдаланып, астық, күнбағыс, жүгері, рапс, ек пе шөптерді жинауға жегуге болады. Механизаторлар үшін қажетті қолайлылықтар кеңінен қарастырылған. Кəсіпорын озық иеялар сабақтас тығына ден қояды. Бүгінгі күні мұнда «Вектор-410 КZ» астық комбайндарын толық құрастыратын кəсіпорын құрылысы» инвестициялық жобасы жүзеге асырылуда. Интеграциялық бастама «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы мен өңірлік индустрияландыру картасына енгі зілген. Биыл «Ростсельмаш» ААҚ көкшетаулық əріптестеріне «Вектор» комбайндарының барлық модельдік тізбесін құрастыру жəне сауда айналымына шығару құқығын беріп, үлкен сенім артып отыр. Қазір зауыттың 2,3 миллиард теңгеге бағаланған қосымша құрылысы қарқынды жүріп жатыр.

Үш кезеңмен атқарылатын жобаны тағы да «ҚазАгроҚаржы» қаржыландыруда. Бүгінгі кү ні жетілдірілген өндірістік инфрақұрылым, байланыс, жылу, су жəне электр қуатымен қамтасыз ететін инженерлік жүйелер пайдалануға дайын. Бұған қоса, кəсіпорынның жеке теміржол тұйығын салу мəселесі де шешімін таппақ. Зауыт ұжымы мұны мемлекеттік қолдаудың жемісі деп біледі. Ізденіс үстіндегі кəсіп орын, осымен бір мезетте, «Ак рос» комбайндары мен «Агро союз» пневматикалық тұқымсеп кіштерін шығару ниетінде екен дігінен хабардар болдық. Бұл үшін эксперименттік екі дана машина əкелініп, үлгі бойынша жұмыстар басталыпты. Сондай-ақ, жақын болашақта тіркемелі агрегаттар үшін «VERSATILE-2375» маркалы тракторларды желіге қосу жоспарланған. Мұның өзі, инвестициялық жоба толық қуатына енген тұста, Көкшетау зауыты Қазақстанның агроөнеркəсіп саласын

жылына екі маркадағы 500-600 дана комбайнмен қамтамасыз етеді деген сөз. – Өнімді өткізу мəселесі жанжақты ойластырылған, – дейді Ю.Башуров біздің көкейдегі сұрағымызды дөп басып. Қолдағы деректер бойынша, өткен жылғы орақ науқанына 48 мың астық жинау комбайны қатысқан, мұның 75-80 пайызы ескірген техникалар. Оның үстіне, қазіргі тəжірибедегідей, Қазақстанға шетелдік фирмалардан жыл сайын 1200-1500 дана комбайн жеткізе беру мүмкін емес. Ендеше біздің əлемдік стандарттардағы техникаларды шығаруға тырысып, ішкі-сыртқы рыноктағы бəсекелестікке қосылуымызға мүмкіндік ашы лады деген ойдамыз. Конвейерлердегі жабдықтар тізбесінде қазақстандық үлестің көбеюі баға саясатына да ықпал етеді. Сондайақ, зауыт өнім сапасына кепілдік берумен қатар, сервистік жүйенің ауқымын кеңіте түсетін болады. Ақмола облысы.


5

www.egemen.kz

13 ақпан 2015 жыл

КЕЛЕР КҮННІҢ КЕМЕЛ КЕЛБЕТІ Кїнге бет алєан керуен Кенжехан МАТЫЖАНОВ,

«Нұр Отан» партиясы Алматы қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.

Астанадағы алқалы жиында Елбасының «Нұрлы Жолын» өз аузынан естіп, айтқандарын жан-жүрегімнен өткізген сол бір толқыған сəтімді тағы бір есі ме алып отырмын. Ол кезде «Нұр Отандағы» партиялас əріптестеріммен бірге тарихи жаңа Жолдаудың куəсі боламыз деген ой-қаперімізде болған жоқ. Сөйтсе де əлемнің саясиəлеу меттік келбеті күн сайын өзгеріп жатқан бүгінгідей уақытта Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың өз Жолдауын партияның Саяси кеңесінде жариялауы барлық нұротандықтарды қатты толқытқаны рас. Көңілге үрей емес, сенім ұялата отырып толғана сөйлегені де көз алдымызда. Партия Төрағасының: «Алдымызда келе жатқан жаһандық сынақтардан тек мықты мемлекеттер, жұдырықтай жұмылған халықтар ғана өте алады», деп қиындықтардан шығар жолдың нұрлы шуағын көрсеткені де жиынға қатысушылардың жүрегіне берік ұялады. Өмірдегі негізгі мамандығым ауыз əдебиетін зерттеуші болғандықтан ба, сол толқымалы сəтте Абылай ханның замандасы, əйгілі Шал ақынның бір аталы сөзі жадымда жаңғыра берді. Ол «Алыстан кедейліктің алдынан шық, төбесі көрінген соң қиын болар», деп келуші еді. Бұл осыдан əлденеше ғасыр бұрын айтылған аумалы-төкпелі заманның ғибраты. Кешегі шежірелі тарихымызда халқымыз талай «тар жол, тайғақ кешулерден» өтті. Үзілмеген үмітті ұлттық рух пен сенімге жалғай отырып, бүгінге жетті. Сол ұлы бабаларымыздың ұлағатты жолымен келе жатқан Елбасының туған халқына кедейшілік қамытын киюден сақтанатын бірегей жолдарды көрсетуі нағыз кемеңгерліктің белгісі десек, жараспас па! Дəл қазіргі кезде Қазақстанның халықаралық қауымдастықта дербес, қуатты жəне ілгерішіл мемлекетке айналып, əлемдік маңызды іс-шаралардың бастамашысы болып жүргені жəне биік беделге ие болуы – Тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың көрегендігі мен шебер бас шылығының нəтижесі екені даусыз. Елбасымыз жаңа Жолдауы арқылы еліміздің даму сатысында кездесетін қиындықтардың алдын алуда өз саясатының астарлы да, сарабдал екенін тағы да дəлелдеп берді. Сол себепті бұл құжатты қаламыздағы 627 бастауыш партия ұйымында тіркеуде тұратын 60 мыңнан аса əріптесіміз асқан қызығушылықпен қабылдап, лезде қолдау білдірді. Осылайша, бір жүректен шығып, миллиондаған жүрекке жеткен «Нұрлы Жол» арқылы елімізді одан əрі өркендетуге үлес қосуға дайын екендіктерін танытты. Шынында да, кемел болашаққа бастар жолдағы атқарылар шаруаларды қадағалау нұротандықтарға жүктелгені біз үшін үлкен сенім əрі зор жауапкершілік екені хақ. Сөз ретіне қарай, 15 жылдығын атап өткен «Нұр Отанның» осы уақыт аралығында ең ықпалды саяси күшке айналғанын атап өткім келеді. Соңғы кездері партия жұмысының сапасын арттыру мен оның құрылымдарын оңтайландыру кезеңі де сəтті жүргізілді. Мəселен, партияның барлық құрылымдарындағы қызметкерлер аттестаттаудан өткізіліп, қалалық филиалдың штаты қысқартылды, кейбір бөлімдер ірілендірілді. Сондай-ақ, материалдық-техникалық базамыз толықтай жаңартылды, аудандық филиалдар жаңа автомобильдермен қамтылды. Үш аудандық филиалымыз жаңа ғимаратқа көшірілсе, үш ауданда құрылыс жұмыстары аяқталуға жақын. Жаңадан ашылған Наурызбай ауданында тағы бір

филиалымыз құрылуда. Барлық деңгейдегі қоғамдық қабылдау бөлмелері заман талабына сəйкес электронды байланысинтер нет жүйелеріне қосылды. «Электронды партия» үздіксіз жұмыс істеуде, енді интернет арқылы кез келген адам үйінен шықпай-ақ бізбен хабарласуына мүмкіндігі бар. Бүгінде осындай заман талабына лайықты жұмыс істеуіне барынша қолайлы жағдай жасалған алматылық нұротандықтар өз қыз метінде ұйымшылдық пен іскерліктің биік үлгісін көрсетіп келеді. Жуырда болып өткен кезекті есеп-беру сайлау конференциясында қалалық филиал төрағасы, қала əкімі А.Есімов партияның «Қазақстан. 2017 – мақсаттары. Ұлттық іс-қимыл жоспары» Сайлауалды тұғырнамасында белгіленген іс-шаралар жоспарының 9 бағыты бойынша міндеттемелердің барлық салада толық орындалғанын атап өтуі – соның жарқын бір көрінісі. Бұл – бəріміздің ортақ жетістігіміз, онда əрбір партия мүшесінің өзіндік қолтаңбасы бар. Демек, партияның Саяси доктринасында көрсетілгендей, қоғам мен билік арасындағы байланыстарды барынша нығайту арқылы алматылықтар өз міндеттерін абыроймен атқарып келеді. Қоғамдағы партия беделін көтеру мақсатында рухани мəселелерге қатысты азаматтардың бастамалары мен күш-жігерін бір арнаға сабақтастыруға да баса назар аударылуда. Бұл жауапты міндетті «Нұр Отан» партиясы АҚФ жанынан биыл ғана құрылып, өнер мен əдебиеттегі, ғылым мен білімдегі танымал тұлғаларды біріктіретін қалалық қоғамдық «Мирас» шығармашылық кеңесі өз құзырына алғанын айта кеткен орынды. Қалалық «Мирасқа» жетекшілік жасауды ғылымдағы танымал тұлға, академик, Ұлттық ғылым академиясының президенті, қалалық филиалдың сая си кеңесінің мүшесі Мұрат Жұрыновтың қолға алуы – Қоғамдық кеңестің зиялы қауым ортасында беделінің тез өсуіне əсер етті. Қысқа мерзімде 3 отырысын өткізген Кеңес мүшелері сирек кітаптар мен қолжазбаларды реттеу, мұражайлар мен ондағы жəдігерлерді сақтаудың өзекті мəселелері жөнінде Мəдениет жəне спорт министрлігіне, Орталық аппаратқа бірқатар нақты ұсыныстар түсірді. Өзім де бұрынғы музей қызметінде басшылық жасаған тəжірибемнен білемін, біздің музейлер əлі күнге дейін 1984 жылғы нұсқаулықинс трукциямен жұмыс жасап келе жатқаны көңіл қынжылтады. Сондықтан, бұл бағыттағы рухани жұмыстар алдағы уақытта да жалғаса бермек. Бұл «Нұрлы Жол» бағдарламасынан туындайтын жаңа міндеттер мен тапсырмаларға сəйкес келеді. Жолдауда айтылғандай, Сайлауалды тұғырнамамыздың негізгі индикаторларының бірі – мектеп проблемаларын шешу бірінші кезекте жүзеге асырылуы қажет екендігі жұрт арасында ерекше ықыласпен қабылданды. Сонау өткен ғасырдың басында Мағжан Жұмабаевтың айтқаны бар: «Қазақтың тағдыры, келешекте ел болуы да мектебінің қандай негізде құрылуына барып тіреледі». Мұның Жолдаудағы негізгі оймен қалай үйлесіп тұрғанын өздеріңіз де байқадыңыздар. Соңғы жылдары Алматы қаласында салынған білім ошақтарының дені қазақ мектептері. 1989 жылы 1 ғана қалалық қазақ мектебі болса, қазір олардың саны 62-ге жетті. Оған қоса 68 аралас мектеп бар. Олар да біртіндеп қазақ мектебіне айналуда. Бұл – қазақ тілінде білім алғысы келетіндердің көбейгенін жəне білім сапасының артқанын көрсетеді. Қазіргі уақытта өзге ұлт өкілдерінің арасында да мемлекеттік тілді үйренушілер, балаларын қазақ тіліндегі балабақшаға, мектептерге беруге ниет білдірушілер жыл сайын артып келеді. Тіл – адамдарды жа қын дас тыратын рухани алтын кө пір.

Ен деше, бұл бағыттағы оңды қадамдар Елбасының «Бірлігіміз бен этносаралық келісімді біздің өзіміз сақтауға тиіспіз», дейтін қағидасына сəйкес келеді. Жолдауда «Жастар – біздің болашағымыздың тірегі. «Нұрлы Жол», міне, жастарымыздың күшжігер жұмсап, құлаш сермейтін тұсы осы!» деген жалынды жолдар бар. Мемлекет жастарға құр сенім артып қана қоймай, олардың сапалы білім, саналы тəрбие алуына, мамандықтарды игеруіне бар мүмкіндіктерді жасап келеді. Бұл ретте, Алматыда еліміздегі жастардың басым бөлігі шоғырланғанын естен шығармаған жөн. Алып шаһарымыздың барлық тыныс-тіршілігіне белсенділікпен қатысатын жастар өнер мен мəдениетте, білім мен ғылымда, спортта үлкен жетістіктерге жетіп, ел мерейін көтеруде. Мысалы, спорттың əр түрінен халықаралық талаптарға сай əлемдік жарыстардың жоғары деңгейде ұйымдастырылуы қаламыздың алдағы 2017 жылғы Универсиаданы ойдағыдай өткізетінінің кепілі. Бұл айтулы жетістіктер ару Алматының 2022 жылғы қысқы Олимпиаданы қабылдау мүмкіндігін де жақындата түспек. Жастар ісі партия тарапынан да қолдау табуда. Биылғы жылы пар тияның «Жастар кадрлық резерві» бағдарламасы аясында Алматы қаласынан 132 үміткер жобаға қатысып, оның 60-сы республикалық кезеңге өтті. 5 жас маманымыз Астана қаласындағы инновациялық жоғары оқу бағдарламасымен білім алу жолдамасын жеңіп алды. 3 үміткеріміз Республикалық кадрлар резервіне алынды. Жоғары оқу орындарын бітірушілерді жұмысқа орналастыру бағытындағы «Сəтті қадам» жобасы бойынша партияның Алматы қалалық филиалында 150 жас маман іріктеуден өткізілді. Жоба аясында сыннан сүрінбей өткен 50 үміткер қаладағы мемлекеттік мекемелер мен ұлттық компанияларда кəсіптік тəжірибеден өтуге жіберілді. Бұл жақсы дəстүр партия мен Кəсіпкерлер палатасы арасында жасалған меморандум негізінде болашақта да жалғасады деп ойлаймыз. Бұдан басқа, алматылық жасотандықтар «Ардагерлерді ардақтайық» бағдарламалары бойынша 860 соғыс ардагерінің үйлеріне барып, тұрмыстарын зерттеді, арнайы тіркеуге алды. Аудан əкімдіктерімен бірлесіп, азық-түлік көмегін көрсетуді ұйымдастырды. Қалалық əкімдікпен, «Жас Отанмен» бірлесіп, «Таза мекен» акциясын жүргізіп, Медеу шатқалы, Есентай, Үлкен жəне Кіші Алматы өзендерінің жаға лауларын тазартуға студент жастарды жұмылдырдық. Қала көшелеріне 75 мың дана жасыл желек отырғызуды ұйымдастырдық. Жастар болашағымыздың тірегі екенін осындай жарқын істері арқылы көрсетіп келеді. Елбасы өз Жолдауында 2015 жыл – ұлттық тарихымыздың ұлықталатын жылы екенін ерекше атап өтті. Сондай-ақ, Қазақ хандығының – 550, Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Конституциямыздың – 20, Ұлы Жеңістің 70 жылдығы сияқты айтулы мерекелер келе жатыр. Оның арғы жағында Тəуелсіздігіміздің 25 жылдық мерейтойы мен ЭКСПO-2017 халықаралық көрмесі сияқты айқын белестер күтіп тұр. Бұл шежірелі белестердің барлығы қазақстандық патриотизмді жас ұрпақ жадына сіңіруде айрықша рөлге ие екені даусыз. Осынау тарихи жетістіктерге біз еліміздің татулығы мен бірлігінің нəтижесінде көтеріліп келеміз. Осы ел бірлігі мен тұрақтылықты одан əрі сақтау – «Нұр Отанның» ең басты міндеті болып қала бермек. «Жол мұраты – жету» екенін бабаларымыз əлдеқашан түйіп тастаған. Жарқын келешекті бетке алып, нұрлы жолға шыққан Қазақ елінің көш керуені көлікті болсын! АЛМАТЫ.

Жетістік – кеѕесе білген жерде Алтайы ОРАЗБАЕВА,

тарих ғылымдарының докторы, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің профессоры.

Түп шежiресi сонау ежелгі ел – Мəңгілік Елден бастау алатын қазақ халқының шерлі шежіресіндегі күрмеуі көп күрделі сұрақтардың ең өзектісі – этногенез, этностық тарих, оның ішінде ұлттық мемлекеттілік мəселесі. Отандық, төл тарихнама да бұл сонау Шоқан, Абай, Шəкəрімдерден бастап талай талқыға түсіп, зерделеніп келеді. Десек те, Елбасы Жолдауында жарияланғандай, биыл Қазақ хандығының іргесі қаланғанына 550 жыл болатыны айқындалды. Еуразия атты қарт құрлық талай аласапыран оқиғаларды басынан өткізсе де, осы апайтөс құрлықтың дəл кіндік ортасындағы ұшы-қиыры жоқ Ұлы Даланы «үстінде көк аспан, астында қара жер жаралғаннан бері» мекен етіп келе жатқан халқымыз əр кезде де Бостандық, Еркіндік, Азаттық ұғымдарымен ұлықтанған. Десек те, бас-аяғы 5,5 ғасыр ішінде қазақ халық ретінде қалыптасып, хандық құрды, осы аралықта небір тар жол, тайғақ кешуден өттi. Керей мен Жəнібек, Хақназар мен Тəуке хандар тұсында азуы алты қарыс көршілерінен еш қаймықпай, қалыспай, терезесін тең ұстап, ел мен жұрт үшін қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған заман орнатты. XVIII-XIX ғасырларда ағайын арасы алшақтап, көз ала болса да, көңіл құла болмаған алмағайып кезеңдердің өзінде жер бетiнен

жойылған жоқ. Бостандығы босқындыққа айналса да, бодандығы қыл бұғаудай қылдыраса да, көкейін қара бұлт басып, қасiретi шаш-етектен асса да, жатса түсiнен, тұрса есiнен еркiндiк пен егемендік идеясы кеткен жоқ. Іргесе отырып, сіресе жүріп, iргелi елдігі мен ерлігін, жоралы жұрттығын, қабырғалы қалпын, салиқалы салтын сақтап қалды. Ол да болса қазаққа ілкіден тəн сол баяғы Ұлттық мем лекеттілікке деген ұлы махаббаттың, еркіндік сүйгіш ерік-жігердің, тəуелсіздікке деп аялаған арманын дүниедегі бар асылына балаған асқақ рухтың арқасы. Бүгін, міне, Қазақстан – əлемнің төрт бұрышына түгел мəшһүр, ұлттық мемлекеттiлiкке тəн барлық қалыбын, қадірқасиеті мен рəміздерін қамтама сыз еткен мемлекет. Саяси еге мендігіміздің іргетасы экономикалық жетістіктермен бекі тілуде. Əлеумет əлденуде. Керуен жүріп, көш түзелуде. Алға озық елдің ортасынан ойып орын аламыз деген ұлық мақсат қойылып, ұлттың рухын асқар шыңға шығарар биік меже қойылуда.Ұлтаралық татулық пен халық достығы саяси тұрақтылығымыздың мəуелі бəйтерегiне айналып отыр. Тіліміз бен діліміз, мəдениетіміз бен əдебиетіміз жанданып, жаңарып жатыр. Егемендігіміз баянды, Тəуелсіздігіміз табанды болған, сөйтіп, алдымызға ұзақ мерзімді стратегиялық бағдарламалар қойып, жүзеге асыру жолында күні-түні еңбектеніп жатқан, ұлтымыздың рухани қуатын, қайыспайтын қара нардай қайратын, арыс алдаспандай сенім мен

жігерін желдің жүзіне суарып, шыңдап жатқан осынау кезеңі – сол Ұлттық мемлекеттілік идеясының ғасырлар бойғы рухани күресінің заңды жемісі де, тарих алдындағы жеңісі де! Осы тұрғыдан келгенде Елбасы Жолдауының күн тəртібіне дер уақтылы əрі өте орынды шығарылғаны еш күмəн туғызбайды. Жаһандық күрделі үдерістер, əлемдік геосаяси жəне геоэкономикалық дағдарыстар, дүниежүзілік беймаза əлеуметтік, мəдени жəне діни ахуалда сананы сансыратқан сан түрлі сынның тууы – осының барлығы адамзат алдына шырмауы шымшытырық мəселелер шығаруда. Қазіргідей көзді ашып-жұмғанша ертеңің кешегіге айналатын заманда жайбасарлық жақсы нышан емес. Сондықтан да болар, Жолдаудың мұнша ерте жасалатынын ешкімнің де болжап-білмей қалғаны. Оның үстіне əңгіме ел мен жер үшін, Ұлттық мемлекеттілік пен ұлт үшін аса өзекті міндет пен мақсаттар төңірегінде қозғалып отыр. Бұл ретте Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығы, Қазақ стан Конституциясының 20 жылдығы, Ұлы Жеңістің 70 жылдығы секілді саяси, əлеуметтік, мəдени жəне рухани маңызы айрықша мерейтойларға да өз бағасы беріліп отырғаны қуантады. Тамақ жəне химия өнеркəсібіне, машина жасау, қызмет көрсетулер салаларына қатысы бар шағын жəне орта бизнеске, əрі кəсіпкерлікті жеңілдікпен несиелеуге қосымша 100 миллиард теңге бөлініп отыр. Халықтың көпшілігі үшін аса маңызды банк секторын сауықтыруға қосымша

250 миллиард теңге жұмсалмақ. Ұлттық мемлекеттілігіміздің халықаралық абыройын əспеттейтін ЭКСПО-2017 көр мекешеніне, көліктік-логис тикалық, индустриялық-энер гетикалық жəне тұрғын үй инфрақұрылымдарын нығайтып, одан əрі дамытуға бөлінетін қар жы көлемі қыруар. Білім, тəлім мен тəрбие саласына бай ла нысты, əсіресе, балалар бақшасы жүйесінің дамуына 3 жыл бойы қосымша 20 миллиард теңге, мектептерді жөндеуге жəне жаңалауға 20 млрд. теңге бөлінбек. Тек жол құрылысы арқылы ғана жаңадан 200 мың жұмыс орны құрылып, сол жол құрылысына 70 млрд. тең ге жұмсалмақшы. Ежелден Батыс пен Шығысты жалғап, екі дүниенің саяси, əлеуметтік, экономикалық, мəдени жəне рухани байланыстарының күретамыры болған Ұлы Жібек жолы өтетін Қазақстан үшін жол, көліктік логистика мəселелері ерекше маңызға ие екені əбден түсінікті. Айналып келгенде, аталған əлеуметтік-экономикалық салалардың баршасы – мемлекеттің, Ұлттық мемлекеттілігіміздің тұғырлы тіректері. Олардың əрбірі – Қазақ мемлекеттілігінің əлемнің ең дамыған 30 елінің қатарына кіру жолындағы ауқымды да абыройлы қадамдары. Жетістік – кеңесе білген жерде, бірлік пен тірлік бар жерде. Солай болғанда ғана, Елбасы өз Жолдауында атап көрсеткендей, Жалпыұлттық идея –Қазақстан құт пен берекенің, ынтымақ пен ырыстың ошағына айналмақ! АСТАНА.

Ќол жеткізер маќсатымыз жоєары Елбасымыздың Қазақстанның «Нұрлы Жол» Жаңа Экономикалық Саясаты айқындалған халыққа Жолдауы бүкіл халқымыз тарапынан қолдау тауып, талқыланып жатыр. Президент Нұрсұлтан Əбішұлы осы Жолдауда негізгі-негізгі деп үлкен бес бағытты атап өтті. Бірінші – шағын жəне орта бизнес, екінші – банк секторын сауықтыру, үшінші – жаңа инвестициялар тарту, төртінші – ЭКСПО- 2017 кешені құрылысы, бесінші – Астананың көліктік инфра құ рылымын дамыту. Жолдау жолдарынан көріп отырғанымыздай, бес бағыттың алғашқысы болып шағын жəне орта бизнес аталып отыр. Ол бекер емес. «Өткен жылы, – деді Елбасы – 4,5 мың жұмыс орны ашылды. Бөлінген 100 миллиард теңге толықтай игерілді. Бизнесті 10 жылға бар-жоғы 6 пайызбен несиелеудің шарты жасалды». Біздің ауыл округінде де шағын жəне орта бизнеске көңіл аударып, жаңа жұмыс орнын ашушылардың қарасының көбейіп отырғандығы қуантады. Жəне олар тек бір бағытта ғана емес, əр саланы қамтып отыр. Елімізде туризмді дамыту жөнінде ауқымды жобалардың жүріп жатқаны белгілі. Оған біздің ауылдың да адамдары өз үлестерін қоспақ. Алакөлдің жағасынан келушілерге қызмет көрсету үшін төрт адам шағын несие алды, енді көктемнен бастап осы жұмысты бастамақ. Үш адам бал

арасы шаруашылығын өрістетуге бел байлап отыр. Ірі қара, ұсақ мал өсіру үшін де несие алғандар аз емес. Тігін цехын, кірпіш зауытын ашқандар да бар. Жолаушы тасымалдаумен айналысатындар табылды. Ауылымызда кез келген өлшемде, көп мөлшерде пластик есік-терезе шығарушы да пайда болды. Жиһаз жасаушылардың цехтары бұрын да бар болатын. Қазір соның қатарына Ерлан Бай ботанов та қосылды. Орта жəне шағын бизнесті қолдау қажеттігі Елбасының бұдан бұрынғы жолдауларында айтылса, биыл ғы Жолдауында да көрініс тауып отыр. Бизнес жұмыс істеп өмірге жол тартса, ол – жаңа жұмыс орнының ашылуы. Бюджет қоржынына қосымша салық түсіруге көмек. Жұмысы бар адамның ешнəрсеге жалтақтамайтыны да шындық. Қазірден бастап қолға алынып жатқан істер қауырт іске асып, нəтижесін көруге де мүмкіндік туады. Жолдауда шағын жəне орта бизнесті қолдау үшін 100 миллиард теңге бөлінеді деп атап көрсетілді. Ендеше, биылғы жылы да «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы мен жол картасы ауылдағы өзінің бизнесін ашамын деген адамдарға жақсы жағдай туғызатыны күмəнсіз. Советқан ҚАЛИЕВ, Мақаншы ауыл округінің əкімі.

Шығыс Қазақстан облысы, Үржар ауданы.


6

www.egemen.kz

13 ақпан 2015 жыл

 Біз – қазақстандықтармыз!

ТАТУЛЫҚ – ҚЫМБАТ ҚАЗЫНА

Мемлекеттік тіл – меніѕ мерейім!

Түрлі ұлттар мен ұлыстарды бір шаңырақ астына біріктірген Ассамблеяның айтулы мерекесі өңірлерде түрлі іс-шаралармен аталып өтуде. Солардың бірі Павлодар қаласында облыстық тілдерді дамыту жөніндегі басқармасының ұйытқы болуымен өткен этнос жастары арасындағы «Тіл – татулық тірегі» байқауы болды. Байқауға 18 бен 30 жас аралығындағы өзге ұлт өкілдері қатысты. Олар өңірдің қала мен аудандарында осы байқаудың іріктеу кезеңінен өткен жеңімпаздар. Қатысушылар мемлекеттік тіл туралы бейнероликтер дайындап, берілген тақырыпқа эссе жазды. Байқау қорытындысы бойынша І орынды Ақсу қаласының өкілі Елена Гаркава, ІІ орынды Павлодар қаласының үміткері Майя Иванова жəне ІІІ орынды Екібастұз қаласы намысын қорғаған Аида Магеррамова иеленді. Жүлдегерлер арнайы диплом, алғыс хат жəне бағалы сыйлықтармен марапатталды.

Байқау жеңімпазы Елена Гаркава – украин қызы. С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің 4-курс студенті. Болашақ мамандығы – журналист. Университеттің қоғамдық өміріне белсенді қатысқаны, үздік оқуы мен жеке жетістіктері үшін ПМУ грантына ие болған. Ол «VІІІ Мəшһүр Жүсіп оқулары», «V С.Торайғыров оқулары», «ХІІІ Сəтбаев оқулары» халықаралық жəне республикалық ғылыми-практикалық конференцияларға тұрақты қатысып келеді. Қазақ ақын-жазушылары шығармаларын мəнерлеп оқу бойынша қалалық, облыстық жəне республикалық байқауларда бағын сынап, бірнеше мəрте жүлделі орындар иеленген. Тіл саясатын жүзеге асыру аясында өтетін «Тіл – адам жанын танудың кілті», «Абай оқулары», М.Мақатаев жəне М.Ж. Көпейұлы шығармашылық мұраларын насихаттауға арналған конкурстарға да белсенді қатысады. Астанада

өткен «Тіл – татулық тірегі» атты мемлекеттік тілді меңгерген өзге ұлт өкілдерінің жастары арасындағы ІV республикалық форумына қатысты. Арманы асқақ Е.Гаркаваны құрбы-құрдастары ерекше мақтан тұтады. Болашақ журналист оқу практикасын облыстық «Сарыарқа самалы» газетінде өткен. Қазақ тілінде мақала, тезис, шолу мен са раптамалық материалдар жазуды үйрендім, шығармашылық қабілетімді шыңдадым, дейді ол. Елена мектепте орыс тілінде оқыған. Қазақ тілін оқып-үйренемін деген құлшынысы мен зор талабының арқасында мемлекеттік тілді еркін меңгерген. Еленаның осындай ерікжігері мен еңбегі өзгелерге үлгі болады деген ойдамыз. Мемлекеттік тілді еркін меңгерген Е.Гаркаваның мерейі əрдайым үстем боларына кəміл сенеміз. Ақылбек САТЫБАЛДИН.

ПАВЛОДАР.

Алып анадан туады

Сидней Олимпиадасында төрткүл дүниеден жиналған білегі күшті балуандар арасында Қазақстан атынан елдің, жердің намысын жыртқан қарашайлық жігіт Ислам Байрамуков та бар еді. Сол жолғы боз кілемдегі белдесуде еркін күрестен күміс медальді иеленген балуан еліміздің Көк туын желбіретіп, Қазақстанның абыройына абырой қосқан-ды. «Алып анадан туады» деген, алтын құрсақты Роза апай – атақ-даңқы иісі қазаққа ортақ атақты балуан Ислам Байрамуковтың анасы. Жайсаң, өте қарапайым, жүзінен мейірім шуағы төгіліп тұрады. Əрі əңгімешіл жан. Бүгінде жетпістің мол ішіндегі көпті көрген көнекөз кейуана бес баласы мен одан тараған ұрпақтарының тілеуін тілеп, Аллаға мың да бір шүкірлік етеді. Бар болса, барына айналады, жоқ болса, жоғына толғанады. «Сенесің бе, қарағым, кесірім балаларыма тиіп кете ме деп, үстіме жарқыратып киім киюге де қорқамын. Қолымнан келгенше бетегеден биік, жусаннан аласа жүруге тырысамын», деп жаны балаларының үстінде жүрген Роза БОСТАНОВАНЫҢ айтары да көп екен.

ҚАРАШАЙЛАР ҚАЗАҚҚА ЖАҚЫНЫРАҚ...

Біздің ұғымымызда қарашай мен балқар ағайынды халық. Апай екеуміздің əңгімеміздің басы осы екі халықтың қаншалықты жақын екенін білуден басталды. Апайдың айтуынша, ең бастысы, діндері бір, ұлттық салт-дəстүрлері, алыс-берістері бір, тек тілдерінде аздаған айырмашылықтар бар. Мəселен, қазақта үлкен адамды аға десе, қарашайлар қарнашым, ал балқарлар қарындашым дейтін көрінеді. Қарашайлықтар қантты шекер десе, балқарлар балтұз дейді екен. «Роза апай, сонда қазаққа екі халықтың қайсысы жақынырақ?» деп сұрағанымызда: «Қарашайлар жақын-ау деймін, өйткені, мен қазақтың сөзінің бəрін түсінемін. Салт-дəстүрлеріміз де ұқсас. Мəселен, келін түсіргенде, өлімжітімде аздаған өзгешеліктер болмаса, басқалары бірдей. Бізде де қалыңмал бар, бірақ қазақтан көп береміз. Сіздерде құдалықта құдаға ат мінгізіп жатса, бізде «сый» деген кəдемізде келінді бір айдан кейін үйіне жібергенде мінісімізді, алтын-күмісімізді, киітімізді сонда салып жібереміз», деді сəл жымиып. Ал қарашайлықтардың қазақ топырағына қалай келгенін білгіміз келіп, əңгімемізді тарихқа бұрғанда жүзін төмен салып «Қарағым-ай, ол бір зұлмат заман болды ғой. Ондай қасіретті еш халықтың басына бермесін», деді де əңгіменің шетін шығарып, ақырын шешіле бастады... «Ең алғаш қарашайлар Қазақстан ға 1936 жылы «бай-кулактың» заманында жер аударылып келген. Солардың ішінде əкемнің ағасы, інілері болды. Одан кейін 1943 жылы сталиндік солақай саясаттың салқынымен бас тіреді. Солардың арасында біздің де атаанамыз болды. Соғыс жүріп жатқан кез. Қараша айында əкем төрт баламен үйде қалады да, шешей базарға сауда жасап қайтып келе жатып жолай туған сіңлісінің үйіне соғады. Сіңлісі болса «Əрі-бері өткенде үнемі үйге кірмей кетесіз, бір түнесеңіз қайтеді», деп қолқа салған соң, көңілін жықпай қалады. Ертесіне үйге келе жатқанда жолда автомат асынған қаптаған солдаттарды көреді. Жақындап келсе, əрі қарай жібермейді. «Оу, менің бала-шағам, күйеуім бар, үйге жіберіңдер» десе, «бала-шағаңды вокзалдан табасың» деп итеріп жібереді.

Вокзалға келе сала вагонға қуып кіргізеді. Анамның айтуынша, олар 7 қарашаны жолда қарсы алады. Содан бірнеше күн жүргеннен кейін пойыз Луговой деген стансадан тоқтап, су алады екен. Есіктен қараса, ауылының адамдары жүреді. «Менің балашағамды көрдіңдер ме?» деп айғайлайды. Олар: «Стансаның атын есіңе сақта, бала-шағаң, туған-туыстарыңды осы жерден табасың», дейді. Содан шешей Қырғызстанның Люксембург колхозынан бір-ақ шығады. Құдай жар болып, ол жерден сіңлісін табады. Ал он күннен соң, 28 желтоқсанда мені босанады. Аманесен аяқ-қолын бауырына алғаннан кейін сіңлісінің күйеуіне қалайда Қазақстанға – бала-шағама жеткіз деп өтінеді. Ол кісі машинистермен сөйлесіп, базардан сауда жасаған ақшасын соларға беріп, Луговой стансасына жетеді-ау. Сұрастыра жүріп, базардан қайынсіңлісін тауып алып, балаларына барса, менен үлкен екі ағайым аналарын танымайды. Қиын уақыт еді ғой. Шешем айтып отыратын, ол кезде енемнің атасы тірі екен, ақ ешкінің терісін илеп, жайнамаз жасап, намазын оқып жатқанда қазақтың шалдары келіп: «Ой, айналайындар, сендер мұсылман екенсіңдер ғой, бізді адам жейтіндер келді деп қорқытып еді», депті. Содан танысып, білісіп, жеті баламен келген енеме қоржын тамның үлкен бөлмесін босатып беріп, бір үйдей болып кеткен. Сондай жақсылық жасаған қазақтан айналайын, адам сыйлаған ақкөңіл халық қой. Міне, біздер осылай өсіп, əке-шешеміздің арқасында ержеттік...». Роза апай Ілияс ағаймен Луговой стансасында танысып, үйленген соң, бес перзент көреді. Оның төртеуі – ұл, біреуі – қыз. Отағасы Ленинградтағы ауыл шаруашылығы академиясын бітірген. Кейін аспирантураға түскенмен, отбасы жағдайымен аяқтай алмайды. Алғаш мұғалім, кейіннен агроном болып жұмыс істейді. Ілияс ағаның дүниеден өткеніне биыл он үш жыл толады екен. – Жұбайым өте балажан адам еді. Балаларының маңдайынан бір шертпей-ақ кетті ғой. Кейде «Еркек балалар ғой, кішкене қорқытып қоймайсың ба?» деп ұрысcам, «Жоқ, өзім əкені де, əкенің еркелеткенін де көрмедім. Үйде бір айғайшы бар ғой, сен

жетесің», дейтін де қоятын. Бірде ауылға кетіп қайтып келсем, қызым папасының өкпелеп тамақ ішпей қойғанын айтты. Сөйтсем, ең кенже баласына үлкендері ұрысқан болуы керек. Сол үшін тамақ ішпей отыр екен. Əйтеуір, төртінші баласын өзгеше, ерекше жақсы көретін. Ол да əкесін жақсы көрді. Менің айтарым, құдай баланың жамандығын көрсетпесін. Балаң жақсы болса, ата-ананың да жүзі жарқын, ел ішінде төмен қарамайсың. Құдайға тоба, өзім деп айтпайын, Алланың бергені, балаларым тəртіпті, алды елуге келіп қалса да бір жерде ұялтқан емес, – деді отағасы туралы айтқанда мейірім шашып тұратын көзі жалт-жұлт етіп.

«ЖАТТЫҚТЫРУШЫМДЫ, ДОСТАРЫМДЫ ТАСТАП КЕТПЕЙМІН...»

Ата-ана үшін баланың бəрі бірдей. Дегенмен, ішінде мінезі, түсінігі ерекше, анасына жақыны болады емес пе. Ислам да сондай бала екен. Ол кішкене кезінен бірбеткей, айтқанынан қайтпайтын мінезді, намысшыл болып өседі. Ислам күресуді 4-5-сыныптан бастаған. Нағашы ағасы Биболат үйге келгенде төсеніштерді жайып тастап, балаларды күрестіретін көрінеді. Сонда: «Əй, Роза, осы қара баладан бірдеңе шығады», дегені əлі есінде екен. Оның үстіне жаттықтырушысы əрі көршілері Серік Нұрманбетов те кешке балалардың бəрін жинап күрестіріп, байқап жүріпті. Жалпы, Байрамуковтар отбасындағы балалар дың бəрі кішкене кезінен спортқа əуес болады. Үлкен ұлдары Алмаз, Руслан, кенжелері де еркін күреспен біраз айналысып, Қазақстанның неше дүркін чемпионы атанады. Ал Ислам 8-сыныптан соң Алматыдағы Қажымұқан атындағы спорт мектебін, одан денешы нықтыру институтын бітіреді. Өте сезімтал, жаны ашығыш, үйде де, сыртта да адамдарға көп көңіл бөліп жүреді. Жағдайы жоқ, жетім-жесірге шамасы келгенше көмектескенді жақсы көреді. Руслан мен Ислам екеуі осы жағынан ерекше. Ата-аналары намаз оқымаса да, балаларының барлығы мұсылмандық парыздарын қолдан келгенше ұстауға тырысады. – Балама жанкүйер болу өмірімдегі ең қиын сəттерім десем болады. Оны қазақтар «Баласы атқа шапса, анасы үйде тақымын қысып отырады», деп қалай дəл тауып

айтқан. Күндіз-түні Алла тағаладан тілек тілеп, жалынып сұраймын. Əр жарысқа кеткен сайын ауылдастарымды шақырып мал сойып, құдайы тамақ таратамын. Бір қызық оқиға айтайын. Ислам Олимпиадаға жүрерде құдайы тамақ берейік дедік. Онда əкесі тірі, бірақ инсульттан кейін ауырып жүрген. Сол құдайы тамақты таратып жатқанда балам «папалап» əкесін айналсоқтап қалды. Ілиясқа қарасам, көкпеңбек болып кетіп барады. Папаңа не болды десем, қақалғаннан тұншығып барады дегені. Бір құдайға сыйындым да, жағын ашып қолымды салсам, тілі кетіп қалыпты. Бір кезде құсқысы келді, бармағымды қайта салдым. Сөйткенше, əйтеуір «уф» деп дыбыс беріп, демалды. Қарасам, қолыма кішкене түйір ет ілігіпті. Сонда Исламның: «Мəссаған, мама, Олимпиаданың көкесі сонда болатын еді ғой», деп ауыр күрсінгені бар. Ислам жүрерден екі күн бұрын: «Мама, түсімде шал адам бірі алтын, екіншісі күміс екі медальды қатар ұстап отыр екен. Мен қолымды алтынға созып едім: «Жоқ, балам, алдымен күмісті ал, мынаны кейін аласың», деді. Маған шынымен күміс бұйырып тұр ма екен”, дегенді маған сыр ғып айтты. Содан тікелей хабарды жібермей көреміз. Əсіресе, Ілияс теледидардың алдын бер мейді. Жартылай финалдағы белдесуде ең соңғы əдіс-тəсілін қолданған баласының қолын көтергенін көргенде əкесінің қуанғанынан дауыс шығарып жылағаны əлі күнге көз алдымнан кетпейді. Күйеуімнің жылағаны, ауылдастарымыздың құт тықтап келіп жатқаны бар, өзімді қалай сезінгенімді де білмей қалдым. Баласының жақсы болғанын кім жаман көреді дейсіз, – деді баласы жайлы əңгіме сұрағанымызда кейуананың жүзі бал-бұл жайнап. Иə, сол əулие шалдың екінші

медалін бəрі де күтеді. Бірақ, денсаулығына байланысты келесі жолғы аламан бəйгеге баруға жолы түспейді. 2001 жылы Жапо ниядағы Азия ойындарынан бірінші орын алып келген соң, Афина Олимпиадасына барар алдында бір жарыста иығын ауыртып алады. Неше түрлі жасаған ем қонбай, ақыры Красноярск қаласына барып операция жасатады. Бір жылдан соң Олимпиадаға жолдама алып, дайындық жасағанымен, иы ғы қайта-қайта шыға берген соң, жаттықтырушылары рұқсат бермейді. Иə, уақыт өте келе заман да, жағдай да түзелді. Байрамуковтар отбасы, шүкір, балалары ержетті, ел қатарлы өмір сүріп жатты. Кавказдағы ағайындарымен де қарымқатынасты үзбеді. Дегенмен, туған жерден ерік терінен тыс күштеп əкелінген соң, жасы үлкендерінің көңілі отанға оралуды аңсамады емес, аңсады. Роза апай əкелерінің көзі тірісінде балаларын жинап, «туған жерге оралсақ қайтеді» деген əңгімені бастайды. Бəрі өретүрегеліп келіспейтінін айтады. – Əсіресе, Ислам: «Бұл жерді қалай қиып тастап кетемін. Жаттықтырушыларым, достарым да осында. Оларды сата алмаймын», деді. Сонымен қалдық. Қазір балалар не айтса, соны құптайсың ғой, өйткені, бар бақыт осы балаларда емес пе – деп əңгімесін жалғаған Роза апайдан бала, əсіресе, ұлдардың тəрбиесіне қатысты ойымен бөлісуді өтіндік. – Бəрі отбасындағы тəртіптен. Мысалы, мектепте ата-аналар комитетінде болғанымда байқағаным, көбінесе кінəні мұғалімнен іздеп жатады. Сонда «Ей, айналайындар, балалар көбінесе мектепте бола ма, үйде бола ма? Үйде тəрбиелемейсіңдер ме. Оның үстіне бір сыныпта əр ұлттың балалары оқиды. Мұғалім 45 минөтте сабақ бере ме, жоқ оқушыларды тəртіпке шақыра ма? Бала тəрбиесінің көзі – отбасында», дейтінмін. Шыны солай ғой. Зады, ерлі-зайыптының арасында сыйластық, бірлік болса, балалар да содан үлгі алады, тəртіпті болып өседі. Ең алдымен, ата-ананың өзі үлгі болуы керек. Мен солай ойлаймын. Біз ағаң екеуміз тату-тəтті ғұмыр кештік, қайсысын айтайын. Ұрыс-керіс, талас-тартыс, жанжал дегенді білмей өттік. Бір-бірімізден көңіліміз қалып көрмепті. Сондықтан мен кез келген доктор, профессорыңмен таласып, айтыса аламын, баланың тəрбиелі болуы тікелей үйдегі ата-ананың тəртібіне байланысты. Айтады ғой, «Ұяда не көрсе, ұшқанда соны іледі» деп. Енем марқұм: «Балам, осы мінезіңнен тайма, бала-шағам өсті, жеттім, жетілдім деме. Құдай кесірінен сақтасын», деп ақылын айтып отыратын, – деп Роза апай əңгімесін аяқтады.

Иə, «анасы бар адамдар ешқашан қартаймайды». Бұл өлең жолдары əр баланың көңілінде жүрері хақ. Бірақ, қазір уақыт өзгерді. Енді осы өлең жолдарына «Иə, баласы жақсы аналар ешқашан қартаймайды» деп қосып айтсақ, еш артықтығы жоқ сияқты. Міне, балаларының жақсылығынан əдемі қартайып, аузынан Алласы түспей, күндіз-түні балаларының тілеуін тілеп отырған Роза апай келін-бала ларының, немерелерінің сүйіс пеншілігіне бөленіп, бақытты өмір сүруде. Аналық қасиет – жалпы адамзатқа ортақ ұлы қасиет. Ол ұлтқа, ұлысқа бөлінбейді. Ендеше, осы бір атағы бүкіл Қазақстанға ортақ Исламдай ұл өсірген Роза апайдың аналық, əжелік бақытын барша аналарға тілейміз. Гүлзейнеп СƏДІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Ақтау қаласында этномəдени бірлестіктер «Менің Қазақстаным» деп аталатын облыстық байқауға қатысып, қазақ тілінде əн айтып, ұлттық аспаптарда ойнаудан, күй тартудан сайысқа түсті.

Ќазаќ əні шырќалып, кїй кїмбірлеген кеш Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Бұл байқау – «Ассамблея жылы» аясында Маңғыстауда өтетін шаралардың бірі. Алдымен мемлекеттік тілде өнер сайысына түскен өзге ұлт өкілдері алдағы уақытта Қазақстанда тұратын барлық ұлттардың тілінде əн айтып, ұлттық аспаптарында ойнаудан жарысқа түспек. Аймақта тұратын ұлт өкіл дерін ынтымақтастыққа, ауыз біршілікке ұйыта түсу, мемлекеттік тіл мен ұлттық өнерімізді дамыту жəне ұлтаралық мəдениетті бойларына сіңіру мақсатында Маңғыстау облыстық мəдениет басқармасы мен Маңғыстау облысындағы Қазақстан халқы Ассамблеясы хатшылығы ұйымдастырған байқауға Ақтаудағы барлық этномəдени бірлестіктер атсалысты. Байқауда украины, орысы, татары мен башқұрты, белорусы бар өкілдер қазақ тілінде «сахнаның сəнін келтірді». Белгілі сазгерлеріміздің əндері шырқалып, домбырадан қазақтың күйлері күмбірледі. Мысалы, украиндар М.Омаровтың «Анашым» əнін, Е.Хасанғалиевтің «Баянауыл» əнін, М.Жагорқызының «Дударай» əнін орындаса, орыстар Н.Тілендиевтің «Сағынар жүрегін», М.Өскенбаевтың «Жеңіс» жəне О.Дүйсеновтің «Бал дырған» күйлерін, ал татарлар О.Əубəкіровтің сөзіне жазылған Ə.Бейсеуовтің

«Мұ ңайма» əнін, Абайдың «Көзімнің қарасы» əндерін шырқады. Қазақ тілінде жеке немесе хормен əн шырқап, аспапта орындауда бірінен-бірі асып түсуге тырысқандардан дағыстан ұлтының өкілдері де қалған жоқ. Олар өз кезегінде халық əні «Бір баламен» көрермен қошеметіне бөленді, ал белорустардың таңдауы Ш.Сариевтің сөзіне жазылған Б.Оралұлының «Бозжорға» əніне түсіпті. Қазақстанды ортақ шаңырақ етіп, оның аясында тату-тəтті өмір сүріп жатқан бірнеше ұлт ұрпақтарының жас-кəрі демей қазақ тілінде əн шырқауы, домбырада күй тартуы бізді қуантты. Қазақ халқының белгілі сазгерлері мен ақындарының шығармалары бірінен соң бірі орындалып жатты. Бұл сайыста жүйріктерді таңдау оңайға түскен жоқ, алайда, «мыңнан тұлпар» шығар шеберлерді анықтауға тырыстық. Бірақ, ең бастысы, қазақ өнері, қазақ тілі ардақталған кеш болды, тəуелсіз Отанымызды мекен еткен бірнеше ұлт өкілінің достығы қуантты, дейді қазылар алқасы ның мүшесі, əнші Салихат Құдысова. Өнер сайысында хор, вокал, соло, ұлттық аспапта орындау аталымдары бойынша анықталған жеңімпаздар сыйсияпаттарға ие болды. Маңғыстау облысы. ––––––––––––––

Суретті түсірген Серік МАЙЕМЕРОВ.


7

www.egemen.kz

13 ақпан 2015 жыл

ҮКІМЕТ

ҮКІМЕТ

Нарыќ экоґнім кїтеді Мұратбек ҚАСЕНОВ, экономика ғылымдарының докторы, профессор, М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті Өңірлік экономика ғылыми-зерттеу орталығының директоры.

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» Жолдауында агроөнеркəсіп кешенін дамыту еліміздің əлеуметтік-экономикалық дамуының ең басым бағыттарының бірі ретінде атап көрсетілді. Қазір əлемде ауылшаруашылық өнімдеріне деген сұраныс өсу үстінде. Дүниежүзінің ауыл шаруа шылығын талдау нəтижелері көрсетіп отырғандай, адам санының өсуі, қолжетімді ауылшаруашылық жерінің азаюы, топырақ қабатының азуы, ауыз су тапшылығы, дəнді дақыл шығымдылығының төмендеуі, балық ресурсының кемуі жəне адамдардың диеталық тамаққа көшуіне қарай алдағы жарты ғасырда азық-түлікпен қамтамасыз етуде жаһандық проблемалар туындайтын болады. Сондықтан көптеген дамыған елдерде халыққа синтетикалық тыңайтқыштар мен улы қоспаларды пайдаланбай өсіретін экологиялық жағынан таза жəне органикалық өнімдерді ұсыну өзекті мəселеге айналады. Осы орайда, халықаралық сарап шылардың пікірі бойынша, Қазақ станда органикалық ауыл шаруашылығын (ОАШ) дамыту үшін өте зор мүмкіндіктер бар. Ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау, шұрайлы жер, аграрлық сектордың инфрақұрылымдарын жеткілікті дамыту жəне басқа да факторларды жүйелі түрде қолға алу бұл саланы тиімі дамытуға ықпал етеді. Соңғы деректерге қарағанда, біздің елімізде ОАШ бойынша 14 өндірушікомпания жұмыс істейді. Олар ауыл шаруашылығында дəнді жəне май дақылдарының 25 түрін өсіреді екен. Бірақ, дайын өнімдерден əзірше арақ пен шарап қана шығарылады. Өңірлерге шаққанда негізінен ОАШ өндірушілер – Қостанай, Ақмола, Алматы жəне Солтүстік Қазақстан облыстары. Қазақстан қазіргі уақытта өндірілген биоөнімнің 16 пайызға жуығын Италия, Германия, Франция жəне АҚШ сияқты дамыған мемлекеттерге экспортқа шығарады. Атап айтқанда, шетелдік əріптестерімізді бізде өндірілген жұмсақ жəне қатты бидай, зығыр, сұлы, рапс, соя, жасыл жасымық қызықтырып отыр. Еуропа елдерінің басым көпшілігі қазақстандық органикалық өнімді сатып алуы мүмкін. Олардың мұндай өнімдерге жалпы сұранысы 20 миллиардтан астам еуроны құрайды. Мəселен, тауар айналымы 6 миллиард еуродан астам Еуродақта Германия экоөнімдерді ең көп пайдаланатын мемлекет болып табылады. Ауыл шаруашылығында келешегі зор осы бағыттағы бəсекелестікке төтеп беру үшін қазақстандық ауылшаруашылық еңбеккерлері жаңа технологияны игеріп, оларды іс жүзінде қолдануы керек. Ол үшін тиісті құқықтық-нормативтік базаны жасап алу қажет. Қазір бізде осы

іспеттес «Органик центр Казахстан» сияқты ұйым жұмыс істейді. Бірақ оны мемлекет тарапынан қолдау керек. М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің педагог-ғалымдары оқу орнының басшысы Махметқали Сарыбековтың ұйымдастыруымен экологиялық таза өнім өндіру үшін инновациялық жұмыстар жүргізіп, өндіріске енгізуде айтарлықтай жұмыстар жүргізіп келеді. Соңғы қысқа мерзімнің ішінде ғалымдар дəнді дақылдар негізінде жаңа өнімдер, соның ішінде қазақтың ұлттық тағам-өнімдерін шығару үшін технологиялар ойлап тапты. Түрлі дəндерден жасалған наноқұрылымды ұн негізінде жоғары сапалы дəмді тағам өнімдерін алатын жаңа ресурс сақтағыш технология құрылды. Бұл дегеніңіз, кəмпиттер, сусындар, галеттер, печенье, нан, кептірілген нан жəне дəстүрлі емес шикізаттардан жасалған биологиялық белсенді қоспалар. Ендігі күн тəртібіндегі мəселе – біздің елімізде де, шетелде де үлкен маңызға ие болған дұрыс азық-түлікпен тамақтанудың инновациялық технологиясын жасау. Осыған байланысты бұл салада тиісті заңнамалық актіні əзірлеу керек. Сол арқылы саламатты тағам жəне органикалық ауылшаруашылық өнімдеріне бірыңғай талапты реттеуге, оның көлемі мен сапасын үйлестіруге, жеке тағамдарды, соның ішінде тəуекел тобына жататындарын арнайы зерттеу негізінде халықтың тамақтануы мен денсаулығына мемлекеттік мониторинг бағдарламасын əзірлеуге мүмкіндік туады. Сонымен бірге, техникалық регламенттің мемлекеттік деңгейінде бекітілген ерікті сертификаттау жүйесі құрылады. Сол сияқты тамақ өнеркəсібі үшін дəрумендер, ферменттік препараттар, пробиотиктер мен басқа да тағам ингредиенттері, дəрумендер мен минералды заттарға бай көпшілік тұтынатын азық-түлік, балалар жəне емдік тағам өнімдері, сау немесе сырқат балаларға арналған тамақ өндіруге инвестиция тарту үшін жағдай жасалады. Заңнама аясында БАҚ көмегімен халықтың түрлі топтары бойынша тамақтануға байланысты ағарту бағдарламасы, мұқият тамақтану шаралары əзірленеді. Сөйтіп, тағам өнімдерінің тиісті талаптарға сай болуы үшін өндірушілердің жауапкершілігі нығайтылады, отандық жəне шетелдік тағамдардың жəне азық-түлік шикізатының сапасы мен қауіпсіздігін бақылау тетіктері жетілдіріледі. Азық-түлікпен қамтамасыз ету жағдайын талдау нəтижелері көрсетіп отырғанындай, азық-түліктің негізгі түрлері бойынша отандық өндіріс есебінен қамтамасыз ету 2013 жылы 80 пайыздан асқан екен. Ал, құс еті жəне ірімшік пен сүзбе 50 пайыздай, шұжық өнімдері 54 пайызға жуық, қант 40 пайыздан астам. Елімізде өткен жылы тамақ өнімдерін өндіру 4,2 пайызға ұлғайып, 973 миллиард теңге құрады. Ауыл шаруашылығы ми нистрлігінің мына деректеріне де назар аударайық. Сүт өңдеу көрсеткіші өсіп келеді, қышқыл сүт өнімдері 19,7% (156271-ден 187006 тонна), ірімшік пен сүзбе 13,8% (19161-ден 21800 тонна),

торт жəне кондитерлік бұйымдар 16% (24762-ден 28730 тонна), май 10,2% (12240-тан 13482 тонна), макарон бұйымдары 4,4% (145000-нан 151396 тонна), шұжық өнімдері 3,8% (39566дан 41058 тонна). Дегенмен, өндіріс көлемі жыл сайын өсіп келе жатқандығына қарамастан ауылшаруашылық шикізатының негізгі түрлері төмен қалуда (сүт – 40%, ет – 30%, томат – 5,2%). Өңдеуші кəсіпорындардың негізгі өнімдер бойынша өндірістік қуаты мынадай: ет бойынша – МІҚ, шошқа, құс – 34%, өңделген сүт – 45,1%, май – 31,5%, ірімшік пен сүзбе – 38%, шұжық бұйымдары – 28%, ұн – 37%, жарма – 21,6%, нан – 41,7%, макарон бұйымдары – 49%, қант – 18,4%, өсімдік майы – 24%, жеміс-жидек консервілеу – 19,6%, көкөніс консервілеу – 41,1%. Мамандар атап көрсеткендей, оның себебі өндірістік сипаттағы шешілмеген проблемаларда. Атап айтқанда, шикізат сапасы төмен, өндіріс маусымдық кезеңмен жүргізіледі, ауылшаруашылық шикізатын дайындау, тасымалдау жəне сақтау жүйесі дамымаған, негізгі құралдар тозған. Сонымен қатар, техникалық реттеуге бақылау жоқ, демпингтен жеткілікті қорғалмайды, отандық өнімді жүйелі сату үшін жағдай жасалмаған. Дамыған елдерде бөлшек сауда, қоғамдық тамақтану жəне жеке тұтынуда ысырап əлдеқайда көп екен. Мысалы, британдық отбасылар жылына 6,7 млн. тонна тамақты лақтырады, бұл халық тұтынатын барлық өнімнің үштен бірі. Ал дамушы елдердегі ысырап негізінен өндірістік тізбектегі инфрақұрылымның болмауына байланысты. Фермаларда өндірілген тамақ өнімдерін сақтау технологиялары тиімсіз. Мойындауымыз керек, біздің елімізде де өндірістен бастап азық-түлік қалдықтарына дейін азық-түлік ресурстарының ысырабы шаш-етектен. Сондықтан елді жеткілікті азықтүлікпен қамтамасыз ету үшін барлық азық-түлік жəне тұтыну тізбегінде ысырапты төмендетудің жүйелі шараларын алу басым бағыттардың бірі болмақ. Сонымен бірге, мал бордақылау үшін тамақ қалдықтарын неғұрлым кеңінен пайдалану мəселесін қарастыру қажет. Бұл малдың өзіндік құнын төмендетуге, мал шаруашылығына жайылымды тиімді пайдалануға игі əсер етер еді. Мемлекет басшысының «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Жолдауында қазақстандықтардың тұрмыс деңгейін көтеру басты мақсаттардың бірі ретінде қойылды. Бұл міндетті іске асырудың негізгі тетіктерінің бірі халықты өзіміз өндірген сапалы жəне қолжетімді тамақпен қамтамасыз ету болып табылады. «Агробизнес-2020» бағдарламасы, басқа да стратегиялық жəне бағдарламалық құжаттар, агроөнеркəсіп кешенін тиімді қалыптастыру бағытындағы мемлекеттік саясат отандық өндірісті сатылап кеңейтуге де, азық-түлік қауіпсіздігіне тікелей ықпал ететін аграрлық саланы қалыптастыруға да мүмкіндік береді. ТАРАЗ.

«Арманныѕ» арманы орындалмаќ Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Ботагөз Черноярка ауылына қаладан көшіп келіпті. Ауылға келген соң, өзінің көптен ойлап, жүзеге асырсам ба деп жүрген мақсатын қолға алмақ болады. Жер алады. Көкөніс өсіріп, картоп еккісі келеді. Сөйтіп, «Арман» шаруа қожалығын құрған Ботагөз Ілиясова іске белсене кіріседі. Бірақ, су жоқ, көкөніс пен картоп алқаптары арнайы суландыру жүйесіне қосылмағандықтан, шаруашылық жыл сайын өнім алуда қиындық көріп келді. Осы мəселенің түйінін шешу үшін Ботагөздің бармаған жері болмады, əкімдіктің барлық табалдырығын тоздырады. – Көктем болса келе жатыр. Қазір 40 гектар алқапты көкөніс, картоп өсіреміз деп дайындалып жатырмыз. Алқаптарға су жүйесі, су құбырлары тартылмағандықтан жыл сайын өнім алуға кедергі. Жұмысым жүріп кетсе, ауылда əрине, жаңа жұмыс орындары ашылар еді, – дейді кəсіпкер Ботагөз.

Ал, жалпы, шаруашылықтың 97 гектар жері бар. Шаруашылық 40 гектар жер телімін суландыру жүйесін қосуды сұрап отыр екен. Ботагөздің өтінішін енді аудан əкімі Нұрлан Əутəліпов қарап шығады. Мəселенің түйіні шешілді. Мəселе магистральді құбыр арқылы су тартумен айналысатын «Адис» серіктестігінде болып шықты. Аман Симамбаевтың айтуынша, бір ғана Черноярка ауылдық аумағында суды қажет ететін, суландыру жүйесіне қосылғылары келетін суармалы алқаптары бар көптеген шаруашылықтар жұмыс жасайтын көрінеді. Яғни, іс кезекпен екені де түсінікті. Алдағы науқанда Ботагөздің де «Арман» шаруа қожалығының суармалы алқаптарында техникалық жұмыстар жүргізіліп, биыл суландыру жүйесіне қосылады, дейді. Олай болса, осы күздеақ, аудан тұрғындары «Арман» өсірген өнімдерді сатып ала алатын болар дейміз. Павлодар облысы, Павлодар ауданы.

Ажары артќан аймаќ Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

«Қалауын тапса қар жанады». Орайын келтіріп, ретін тауып, мүмкіндігіне қарай қимылдаса жасалмайтын шаруа жоқ. Қолға алған, көзделген жұмыстың бəрін өзінің жік-жігімен, жайжапсарымен атқаруға болатынын көз көріп жүр. Мысалы, осыған дейін əлдебір аудан бюджетінің есебінен спорт кешені салынды дегенді естіп пе едіңіз? Өзге үшін жауап бермей-ақ қоялық. Бірақ өз басымыз ондайды естімедік. Көрмедік. Өзі ауданның қоржынындағы ақша анау-мынау мектептерді жөндеуге, əлеуметтік нысандарды ретке келтіруге жұмсалады. Одан қалды абаттандыруға, көгалдандыруға, жаяу жүргіншілер жолын салуға жететін. Тағы да басқа мұқтаждықтарына қазынаның қаржысы шығындалатын. Дегенмен, Қызылорданың Қазалы ауданында осындай жұмыс атқарылды. Енді жастар көшеде құр сенделіп жүрмейді. Бойындағы бұла күшін төбелеске, я болмаса бұзақылыққа жұмсамайды. Əріберіден соң бар ғой, олардың саламатты өмір салтын ұстануына жол ашылды. Былтырдан бастап ауданда 8 спорт үйірмесі бар кешен ел игілігі үшін жұмыс істеп жатыр. Осы қыста Қазалыңызда үлкен мұз айдыны ашылды. Кешкілік о р т алық алаңғ а қар ай бар а қалсаңыз, конькимен зырылдап жүрген жұртты көрер едіңіз. Сол сəтте Астанадағы Есілдің үстінен арнайы жасалған айдынның көз алдыңызға келері анық. Шатшадыман, у да шу халықтың шын қуанышына тап боласыз. Ауданда инвестиция тарту, құрылыс салу, салықтық базаны дамыта отырып бюджетті нығайту бойынша нақты жұмыстар атқарылған. Мысалы, өнеркəсіп орындарында 10 миллиард 95 миллион теңгенің өнімі өндіріліпті. Өнеркəсіп саласынан түскен пайданың басым бөлігі өңдеу өнеркəсібінің үлесінде екен. Айталық, өңдеу өнеркəсібі бойынша былтыр 8 миллиард 855 миллион теңге пайда түскен. Өткен жылмен салыстырғанда табыс 8531,6 миллион теңгеге артқан. Айта

кету керек, өңдеу өнеркəсібінің 43 пайызын құрайтын машина жасау саласындағы Қазалы локомотив жөндеу зауыты мен Қазалы вагон жөндеу депосы. Теміржол саласындағы құрылымдық өзгерістерге қарамастан аталған кəсіпорындар өнім көлемін төмендетпеуде пəрменді жұмыстар атқарып келеді. 2014 жылы Қазалы локомотив жөндеу зауыты өзінің негізгі қызмет түрлеріне кірмейтін 16 арнайы мамандандырылған теміржол жөндеу машиналарын жөндеуден өткізіп, өндіріс көлемін 2460,1 миллион теңгеге жеткізді. Былайша айтқанда, жылдық жоспарды 109 пайызға орындады. Ал Қазалы вагон жөндеу депосы 2014 жылдан бастап өндірістегі жаңа вагондарды жөндеуден өткізіп, 1356,9 миллион теңгенің қызметін атқарды. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 151,6 пайызды құрады. Бұл жұмыстар өз кезегінде жалпы өнеркəсіп өнімінің төмендемеуіне үлкен үлес қосып отыр. Ал ауылшаруашылық құрылымдары 5 миллиард 521 миллион теңге көлемінде өнім жинаған. Аталған сала мемлекеттің нақты қолдауымен жақсы даму үстінде. Өткен жылы егіншілік саласына пайдаланатын дақылдар үшін 278 миллион, минералды тыңайтқыш үшін 56,9 миллион, гербицид үшін 11,4 миллион, суармалы су үшін 22,4 миллион, барлығы 368,7 миллион теңге субсидия берілген. Бұл 2013 жылмен салыстырғанда 120,5 миллион теңгеге артық. – Мемлекет тарапынан жеңілдетілген бағамен көктемгі егін егу жəне егін жинау жұмыстары үшін 3410 тонна дизель отыны алынды. Айталық, көктемде 1610 тонна 90,3 теңгеден, күзде 1800 тонна 103,9 теңгеден шаруаларға берілді. 30 техника лизинг арқылы сатып алынған. Соның ішінде, «РЗААгро» серіктестігінде өнімділігі жоғары 2 дана, «Жалаңтөс батыр» серіктестігінде 1 дана РМУ «ROUCN» агрегатын сатып алып, шаруашылықта күріш егу науқаны кезінде тұқым себу жұмыстарына пайдаланды. Агрегаттың ауысымдық өнімділігі 40-50 гектарға дейін орындалып, бұған дейінгі пайдаланып жүрген

тұқымсепкіштерден өнімділігі 3,5 есе жоғары өскен. Тасарық ауылдық округіне Арал қорынан «МТЗ-80» тракторы алынып, ауылдық округтің теңгеріміне қабылданыпты. Өткен жылы ауылшаруашылық өнімінің жалпы көлемі 2013 жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 90,1 пайызды құрады. Ауыл шаруашылығындағы өнім көлемінің төмендеуіне жаз айларындағы түнгі ауа райының салқын болуынан егіннің пісіпжетілуінің кешігуі əсер етті. Егін жинау 10 күндей кеш басталды жəне қыркүйек айының 1820 күндері ауа райының күрт төмендеуінен күріштің 2030 гектарын үсік шалып, осының салдарынан 475 гектар күріштікке мүлде орақ түспей қалды. 2014 жылы 17930 гектар егіс егілді. Оның ішінде күріш 7435 гектарға, мал азықтық дақылдар 7190 гектарға, картоп, көкөніс, бақша дақылдары 2630 гектарға орналастырылды. Күріштің өнімді Маржан, Янтарь, Новатор, Лидер сорттары егілді. Сонымен қатар, гектар түсімділігін арттырып, күріш дақылы сорттарын жаңалау мақсатында Қазақ күріш шаруашылығы ҒЗИ ұсынған өңірге бейімделген жаңа КазЕр-6 сортын РЗА-Агро ЖШС-де 5 гектар жерге орналастырып орташа түсімі 56 центнерден, жалпы 30 тонна өнім жинап алып, 2015 жылдың егісі үшін 28 тонна тұқым құйып алды. 26391 тонна дəнді дақылдар, 19 тонна майлы дақылдар, 13887 тонна малазықтық дақылдар өнімдері жиналды. 82,5 мың тонна табиғи шөп дайындалды. Дəстүрлі күріш дақылынан басқа да азық-түліктік маңызы зор картоп, көкөніс, бақша жəне майлы дақылдарды өндірістік негізде өсіруді, сонымен қатар жүгері, арпа жəне малазықтық дақылдар көлемін көбейтуді қолға алуымыз қажет. Ол өз кезегінде аудан халқын азық-түлікпен жыл бойы қамтамасыз етуге жəне мал шаруашылығына қажет сапалы жем-шөп қорын жасауға мүмкіндік береді,– дейді Қазалы ауданының əкімі Бақыт Жаханов. Аймақ басшысы Қырымбек Көшербаев аудан əкімдерінің жұмысын инвестиция тартумен бағалайтынын үнемі айтады.

«Аудан республикалық жəне облыстық бюджеттен берілетін қаржыға қол жайып отырмауы керек. Əкімдер инвесторлар тауып, оларды ауданға тартып, нақты жұмыспен айналысулары қажет», деген Қырымбек Елеуұлы. Облыс əкімінің тапсырмасын Қазалы ауданы ойдағыдай атқарып отыр дей аламыз. Өткен жылы негізгі капиталға 6 миллиард 364 миллион теңге инвестиция тартылыпты. «Қолжетімді баспана-2020» мемлекеттік бағдарламасы да тəп-тəуір іске асып жатыр. 12 арендалық тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұдан бөлек, 3 қабатты 18 пəтерлі тұрғын үйде халық қоныс тойын тойлады. Бес ауылда дəрігерлік емхана ашылды. Қазалы ауданында шағын кəсіпкерлер саны 3615-ке жетті. Қосымша 8250 адам жұмыспен қамтылды. Бір жылдың ішінде Қазалы ауданы Елбасымен екі рет тікелей телекөпір арқылы байланысты. Біріншісінде, «ОтауТВ» желісі арқылы көрсетілетін «Телегазет» жобасының тұсауы кесілді. Екіншісінде, «РЗА» АҚтың жұмысы көрсетілді. Мемлекет басшысының индустрияландыру бағытындағы тапсырмасын іске асырушы «РЗА» АҚ-тың жұмысына оң бағасын бергенін жұрт көрді. Сонымен қатар, осы кəсіпорын «Алтын сапа» байқауының жеңімпазы атанды. Мемлекеттің басты капиталы адам десек, тұрғындардың денсаулығы үнемі назарда болуы керек. Денсаулық сақтау саласындағы көптен бері шешімін таппай келе жатқан мəселелердің бірі – аудан орталығындағы апаттық жағдайдағы аурухана құрылысын салу болатын. Былтыр бұл мəселе шешімін тауып, облыстық бюджеттен «Əйтеке би кентінен 150 төсектік орталық аурухана құрылысын салу» жобасының жоба-сметалық құжатын əзірлеп, мемлекеттік сараптамадан өткізуге 21 миллион теңге қаралды. Жалпы, ауданда «Саламатты Қазақстан» бағдарламасын жүзеге асыруда профилактикалық ісшаралар, скринингтік зерттеулер жүргізіліп, көліктік медицина қызмет көрсетуде. Денсаулық саласына бөлінген қаржы көлемі жылдан-жылға артып келеді екен. Мəселен, 2014 жылы барлығы 3 миллиард 34 миллион теңге бөлінген. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 29 пайызға немесе 678 млн. теңгеге артық. Оның ішінде емдеу мекемелерінің материалдық-техникалық базасын жақсарту мақсатында облыстық бюджеттен 171,6 миллион теңге бөлініп, оның 39,0 миллион теңгесіне 8 санитарлық автокөлік сатып алынған. Ал 14,2 миллион теңгесіне қажетті медициналық құрал-жабдықтар əкелінген. Сөз соңында «Сыр медиа» ЖШС жанындағы ақпараттық-талдау орталығы жасаған қорытындыны айтсақ. Аталған орталық был тыр қала, аудан əкімдерінің рейтингісін анықтады. Нəтижесінде облыс бойынша жоғары көрсеткіш көрсеткен Қазалы ауданының əкімі болып танылды. Қызылорда облысы, Қазалы ауданы.

Автопарк мыѕ адамєа жўмыс береді Бақтияр ТАЙЖАН,

«Егемен Қазақстан».

Ойпаңда отырған Алматыдай емес, қыратта-ақ орналасқан Шымкент экологиялық ахуалымен мақтана алмайды. Қазақстан бойынша автомашиналардың көптігінен алдыңғы орынды бермейтін облыс көліктердің улы түтініне тұншығып, өкпесін қолына алардай демігер еді. Қоғамдық көліктердің сапасы да сын көтермейтін. Енді міне, қалаға метан газымен жүретін жаңа 200 автобус əкелінді. Шымкенттегі Əл-Фараби атындағы алаңда жолаушыларды тасымалдайтын автобустардың таныстырылымына облыс əкімінің орынбасары Сапарбек Тұяқбаев пен қала əкімі Дархан Сатыбалды қатысып, сөз сөйледі. – Автобустардың жалпы құны 2,5 млрд. теңге, – деді Сапарбек Тұяқбаев. – Көліктерге газ құятын компрессорлық стансаның ашылу рəсімі жақын арада өтеді. Автопарк толығымен іске қосылғанда мыңға тарта жұмыс орны ашылады. Жанаржағармаймен жүретін көліктерге қарағанда бұл автобустар көмір қышқыл газын 80 пайызға дейін аз бөледі. «Green bus company» ЖШС алып келген 120 автобустың ұзындығы 10 метр,

орындық саны 33, жалпы сыйымдылығы 85 адам. Ал, 80 автобустың сыйымдылығы 70 адамға лайықталған. Сонымен қатар, жаңа автобустарда диспетчерлік бақылауды реттеу үшін GPS навигаторлармен жəне жолаушылар үшін тегін WI-FI орнатылған. Шымкентте бүгінгі таңда жолаушылар саны 250 мың адамнан асады. Тұрғындардың 31 пайызы қоғамдық көліктердің қызметіне жүгінеді. Жалпы, бұл салада 33 көлік компаниясы 86 бағытта жолаушыларға қызмет көрсетуде. Осы автобустарға арналған газ құю бекетінің құны жеке инвесторларға 5 млн. АҚШ долларына түскен. Бекетте орналасқан заманауи құрылғылар бір мезетте 8 автобусқа газ құя алады. Айта кету керек, табиғи метан газының 1 литрі бүгінде 54 теңгені құрайды. «Green bus company» ЖШС бұл ретте аталмыш тасымал көліктерін автобус шығару саласында əлемде көшбасшы болып табылатын Қытай Халық Республикасының «Ютонг» жəне «Голден дракон» зауыттарынан сатып алыпты. Сұйытылған метан газымен жүретін, экологиялық тұрғыдан алғанда таза əрі сыйымдылығы үлкен мұндай автобустар Шымкент қаласына алғаш рет жеткізілгенін де атай кеткен жөн. Автобустардың жалпы

құны 2,5 миллиард теңгені құрайды. Бұл үшін қажетті қаражатты серіктестікке «Qazaq Banki» АҚ ұсыныпты. «Жаңа жеткізілген автобустар қаланың экологиялық ахуалын жақсартуда тиімді қадам болып отыр, дейді «Green bus company» ЖШС-нің директоры Б.Күлішев. Аталмыш жолаушылар көлігі екі жылдық қызмет көрсету кепілдемесімен алынды.

Сонымен қатар, жергілікті техникалық қызметкерлерді дайындап, олардың біліктілік деңгейін жетілдіру үшін өндіруші зауыттың 5 маманы өз қолғабысын көрсететін болады». Жаңа автобустар маршруттары бойынша жұмысқа кірісті. ШЫМКЕНТ.

1


8

www.egemen.kz

13 ақпан 2015 жыл

Жол қатынасын жақсарту арқылы елдің ішкі əлеуетін арттыруға болатыны күн сайын айқындалып келеді. Күрежол арқылы мəдениет те, өркениет те, экономика да дамиды. Жамбыл облында «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» халықаралық көлік дəлізінің бойынан 100, 200 басқа арналған тауарлы-сүт фермаларын құру жоспарланып, құрылысқа қажетті инфрақұрылым, жер телімдері бөлінген. Осы жоба аясында облыс аудандарында 13 тауарлы-сүт фермасының құрылысы аяқталып, сүт бағытындағы асыл тұқымды мал сатып алынуда. Жалпы, 2017 жылға дейін 57 шаруашылық іске қосылады деп жоспарлануда. Бұл жобаларды «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ арқылы қаржыландыруға қол жеткізілді. Осы қор арқылы биыл 8 жоба жүзеге асатын болады.

ҮКІМЕТ

ҮКІМЕТ

Тґрт тїрлі шўжыќ дайындалады Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Ілкімді істер легі Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Жергілікті əкімдіктер өз кезегінде бұл шаруашылықтарды тиісті жер телімдерімен қамтамасыз етіп, құжат ресімдеуде қолдаулар көрсетіп жатыр. Бұдан бөлек, «ҚазАгроҚаржы» АҚ арқылы Жуалы ауданының «Гамбург» ЖШС-ның 600 басқа арналған заманауи сүт фермасын құру жобасы жүзеге асырылуда. Сүт фермаларын салу жобаларын ынталандыру үшін 50 бастан 200 басқа дейін сүт фермаларына жабдықтар, техника жəне мал сатып алу шығындарын өтеуге 50 пайызға дейін инвестициялық субсидия қарастырылды. Ал, 200 бастан жоғары ірі сүт фермаларын салуға кеткен шығындарының 20 пайызы субсидияланатын болады. Сонымен қатар, осы фермаларды мал азығымен қамтамасыз етуге қажетті техникалар сатып алуға кеткен шығындарын 50 пайызға дейін өтеуге инвестициялық субсидиялар берілетіні де бұл істің адымын кеңейте түсетіні анық. Облыстағы мал табынының басым бөлігі тұрғындардың қосалқы шаруашылықтарында екендігін ескере отырып, 500 бастан жоғары сауын сиырлары бар 145 елді мекенде сүт қабылдау пункттерін ашу жоспарланып отыр. Осының нəтижесінде облыста өндірілетін сүтті қайта өңдеудің үлесі 30,2 пайыздан 40,0 пайызға ұлғайды. Алдағы жылдары облыста өндірілетін тауарлы сүт көлемін 300 мың тоннаға дейін, сүт

өңдеуші кəсіпорындарының жүк телімін биыл 60 пайызға, 2016 жылы 75 пайызға, 2017 жылы 90 пайызға жеткізу жоспарлануда. Жамбыл жеріндегі оннан астам қала-аудандардың ішінде Байзақ ауданының орны бөлек. Байзақ – қашанда орасан тірлігімен, берекебірлігімен ерекшеленеді. Қырманы дəнге, даласы əнге, дастарқаны дəмге толы осынау батыр баба есімін иемденген ауданның еңбекқор халқы тірліктің көзін тауып, ел табысын арттырып, мерейін өсіріп келеді. Ауылдары негізінен үлкен күрежолдың бойында жатқан Байзақ ауданында 10 шағын тауарлы сүт фермаларын ұйымдастыруға ниет білдірген шаруа қожалықтары лизингке мал, құрал-жабдықтар жəне ауылшаруашылық техникаларын алу үшін «ҚазАгроҚаржы» АҚқа алдын ала төленетін 15 пайыз қаражатын қамдауда. «Бүгінгі күнге Е.Саурықов, М.Ақаев 300 бас ірі қара малға шағын тауарлы сүт фермасын салу үшін жобалық-сметалық құжаттарын дайындап бітіп, құрылыс жұмыстары бастап жіберді. Сондай-ақ, «Асыл» шаруа қожалығы 50 басқа арналған мал бордақылау фермасын, «Таджи баев Х» шаруа қожалығы 200 бас сауын сиырға арналған, «Жадыра» шаруа қожалығы да 100 басқа арналған тауарлы-сүт фермасының құрылысын бастады. Сонымен қатар Израильдің «Теssа» компаниясының сүт цехының қондырғыларын алу үшін бастапқы 25 пайыздық төлемдерді төлеуге

Павлодар облысы Ақсу қаласының ауылдық аймағында орналасқан «Қызылжар-Құс» ЖШС алғашқы өнімін берді. Ауылдық жердегі құс фабрикасы 1500 тоннадай құс етін жергілікті нарыққа шығарды.

Ќўс фабрикасыныѕ алєашќы ґнімі – Əзірге құс еті өнімдері жергілікті тұрғындарға ұсынылып отыр. Бройлер етінің килосы 650 теңгеден сатылуда. Жуық арада құс еті облыс орталығындағы дүкендерге де жеткізілетін болады. Қазіргі таңда фабрикада 145 мыңдай құс бар. Алдағы уақытта өндіріс көлемін арттыру жоспарлануда. «ҚызылжарҚұс» ЖШС басшылығы өңірдегі сауда жүйелерімен құс етін жеткізу бойынша келіссөздер жүргізуде, – деді Қызылжар ауылдық округінің əкімі Ержан Түсіпбеков. Еске сала кетейік, 2014 жылы Тəуелсіздік күні қарсаңында қайта

жаңғыртудан өткен құс фабрикасы өз жұмысын бастаған болатын. Бұл фабрикада бройлер тұқымды тауық өсіріледі. Ұзақ жылдар тоқырап тұрған фабрика мемлекеттік «Бизнестің жол картасы-2020» жəне «Агробизнес-2020» бағдарламалары аясында іске қосылған еді. Жобаға Еуразиялық банк қаржылай қолдау жасады. Болашақта аталмыш құс фабрикасы өңірдің құс етіне деген сұранысының 70 пайызын өтейді деген болжам бар. Ақылбек САТЫБАЛДИН. ПАВЛОДАР.

жəне 5 пайыздық несие алуға Еуразиялық банкпен келісімшарт жасасты. Сондай-ақ, «Агали» шаруа қожалығы сүт қабылдайтын танкер алу үшін өтінім берді. Бұл қожалық қазір «ҚазАгроҚаржы» АҚ арқылы алынатын несиенің 15 пайыз лизингтік қаражатын дайындауда. Сонымен қатар, 43 бас асыл тұқымды құнажын жəне 3 бас бұқа сатып алып, Ресейдің Алтай өңірінен тағы 50 бас құнажын сатып алуға алдын ала келісті. Бұдан бөлек «Ниет» шаруа қожалығы Алматы облысындағы асыл тұқымды мал зауытынан нақты ақшаға 50 бас құнажын жəне 2 бас бұқа сатып алды. 50 басқа арналған тауарлысүт фермасының жобалық сметалық құжаттарын əзірлеуде. «Зеңгі баба» шаруа қожалығы жер учаскесінің қаулысын алып, 50 басқа арналған тауарлы-сүт фер масының тиісті құжаттарын дайындап жатыр. Сүт қабылдау пункттерін ұйымдастыру жұмыс тары бойынша «Дəнегүл» ЖШС Түймекент ауылдық округіне сүт қабылдау танкерін қойды», дейді Байзақ ауданының əкімі Мұратхан Шүкеев. Үлкен жолдың бойында орналасқан ауылдардың тіршілігі басқаша болады ғой. Əйтеуір үлкен жолдың үстіндегі халық саудасаттық, алыс-беріс жасауға епті келеді. Бұл халықаралық жол көлік ағынын көбейтіп қана қоймай, бірталай шаруашылықтардың дамуына жағдай жасамақ. Жамбыл облысы.

Тўрєын їй салынады Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Елбасының тікелей қолдауымен жүзеге асқан «Жезқазған-Бейнеу» теміржол магистралі бүгінде сайын даладағы елді мекендерге жан бітірді. Шойын жолдың 272 шақырымы Қызылорда облысына тиесілі. Осы аралықта 3 станса жəне 10 бекет салу жоспарланған. Қазіргі таңда стансалар мен бекеттерде электр желілері, өндірістік жəне техникалық ғимараттар мен əлеуметтік нысандардың құрылысы жүріп жатыр. Ал жаңа стансалардың бірі Арал ауданындағы Абай ауылында орналасатын болады. Екі жарым мыңға жуық тұрғыны бар елді мекеннің негізгі кəсібі – мал шаруашылығы. Жаңа магистраль салынғалы бері мұнда инфрақұрылымдық жұмыстар жүргізіліп, бірқатар əлеуметтік нысандар бой көтерді. Шалғайдағы ауыл жұртшылығы алдағы күндерге сеніммен қарап, жарқын болашағын мүмкіндігі мол болат жолмен байланыстыруда. «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясының қаржысы есебінен станса аумағынан теміржолшыларға арналып 2 пəтерлі 20 үй салу жоспарланған. Яғни, бұл 40 отбасы баспаналы болады деген сөз. Бүгінде алғашқы үйдің құрылысы аяқталды. Теміржол бойындағы станса құрылысында 40 адам тұрақты жұмыс жасауда. Соның 25-і Абай ауылының тұрғындары. Жалпы, станса толық іске қосылғанда 200 адамға дейін еңбекпен қамтылады. Ал шойын жолдың бойында салынуға тиісті барлық стансалардың құрылыстары келер жылы толық аяқталады. Қызылорда облысы.

Атырау қаласының іргесіндегі Ақжар елді мекенінде күніне 1 тонна 200 кило шұжық өнімдерін шығаратын жаңа цех іске қосылды. Исатай Батырбаев құрылтайшылық ететін «Жеміс» серіктестігі цехқа Франциядан шығарылған технологиялар орнатыпты. Сондай озық технологияның бірі – «Саріс» пешінде 40 минутта 350 кило шұжық фаршын дайындау мүмкіндігі бар. Цех басшысы Лұқпан Абылаевтың айтуынша, шұжықтар мерзімінен бұрын бұзылуға жол бермейтін таза əрі сапалы қаптамамен қапталады. Ал дəмдеуіштер Алматыдан жеткізіледі. Шұжыққа қажетті ет Аққыстау селосынан тасымалданады. – Біздің цехымызда күніне 1 тонна 200 килоға шұжық дайындауға толық мүмкіндік бар. Жоғары сапамен дайындалған өз өнімдерімізді ашық сөрелерде саудалауға қарсымыз. Тек

Суретті түсірген Рахым ҚОЙЛЫБАЕВ.

«Атаба», «Идеал» секілді сауда орталықтары арқылы тұтынушыға ұсынуды жөн көрдік, – дейді

цех басшысы Лұқпан Абылаев. Жергілікті өнім өндірушілерге грузиялық Сулхан Чихадзе дəмді

Берекелі Боран Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан».

Күршім ауданындағы Боран ауылдық округі – Қытай елімен шекара шебінде орналасқан еліміздегі ең шеткі елді мекендердің бірі. Жеті ауыл қарайтын Боран өңірдегі тірек ауылдар санатына енген. Таяуда Күршімге жұмыс сапары барысында аудан əкімі Алтайбек Сейітов Боран ауылдық округінің тыныс-тіршілігімен таныстырды. Боран – берекелі ауыл. 2 мыңға жуық тұрғыны бар. Ауылдағы ең көне ғимараттардың бірі – Құмаш Нұрғалиев атындағы мектеп-гимназия. Былтыр бұл гимназия күрделі жөндеуден өтті. 1914 жылы шіркеу мектебі болып ашылған білім ордасының 100 жылдық мерейтойы облыс көлемінде кеңінен атап өтілді. «Тағылған жеке дара жұлдыз еді, Алтайдың алтын шекпен жағасына» деп ақын Ғафу Қайырбеков жыр арнаған Құмаш Нұрғалиев – Ұлы Отан соғысының ардагері, КСРО халық мұғалімі, Қазақ КСР-іне еңбегі сіңген мұғалім атанған, 1957 жылдан 1988 жылға дейін осы білім ордасының басшысы болған, гимназияның негізін қалаған еліміздегі абзал ұстаздардың бірі. Сондай-ақ, ауылдағы мемле кеттік мекемелер қатарында орман шаруашылығы, гидробекет бар. Қытайдан келетін Ертіс өзенінің деңгейі мен суының құрамы осы ауылдағы гидробекет

арқылы қадағаланады. Тұрғындар 10 мың ірі қара, 15 мың ұсақ мал, 1 жарым мың жылқы өсіріп, 8 жарым мың гектар алқапқа күнбағыс, бидай, арпа, сұлы сынды дəнді дақылдар егіп отыр. Оның ішінде атамекеніне оралған қандастар да ауылдың көркеюіне айтарлықтай үлес қосып келеді. Мəселен, 2005 жылы Қытайдан қоныс аударған Жігер Қанатбек есімді жас жігіт жылына 40 гектар суармалы жерге бидай егеді екен. Ауыл əкімі Мақсат Ағиековтің айтуынша, соңғы жылдары кəсіпкерлік тез өркендеп келеді. Мырзабай Мархабаев атты кəсіпкер құрған жиһаз цехының өнімдері мен борандық блок кірпіштерге шекара маңындағы ауыл тұрғындарынан сұраныс көп түсетін көрінеді. Біз кəсіпкер Нұрлан Алда жаровтың таяуда салған «Жас-Ай» халыққа қызмет көрсету орталығында болдық. Алтайбек Сейітұлының айтуынша, бұрынғы ғимарат кəсіпкерге мемлекетжекеменшік серіктестігі шеңберінде сенімді басқаруға беріліп, оған ісін ілгерілетуге «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы арқылы 24 миллион теңге көлемінде қаржы бөлінген. Жалпы құны 70 млн. теңгеге түскен жаңа нысанға жылу, су құбырлары тартылды. Екі қабатты ғимараттың аумағы 1 150 шаршы метрді құрайды. Ауласы көз тартарлықтай абаттандырылып, көріктендірілген. Жаңа нысанда жиһаз, заманауи дəмхана, тігін цехы, шаштараз, интернет клубы

жəне ардагерлер залы орналасқан. Ауыл қарттары күнделікті осы нысанда бас қосып, газет-журнал оқиды, дойбы мен шахмат, тастаяқ ойнайды. Тіпті, борандық қариялар Күршім ауданында ардагерлер арасында өтетін бильярд жарыстарында үнемі жеңімпаз атанып жүр. Ермек Сұлтанбеков есімді кəсіпкер үстел теннисі, жаттығу залы бар шағын спорт кешенін салып беріпті. Осы арқылы қыстыгүні кешеннің жанындағы хоккей кортына ойнауға келетін балалардың жылы жерде киінуіне де жағдай жасалды. Боранда жаяу жүргінші жолдары да салынып жатқанын байқадық. Ауылдағы мəдениет үйі соңғы 30 жыл бойы қаңырап, бос тұрған екен. Кеңшар құлаған соң клубтың да төбесі құлап,

шұжық дайындау құпиясы жөнінде кеңес береді. Əзірге цехта төрт түрлі шұжық дайындалады.

кетеуі кеткен көрінеді. Тас тан қаланған қабырғасының қалыңдығы бір құлаш болатын ескі де іргелі ғимарат былтыр күрделі жөндеуден өткізіліп, ел игілігіне пайдалануға берілді. Клубтың жылу жүйесі жүргізіліп, сахнасы мен көрермен залы, үйірме залдары заманауи құрал-жабдықтармен жабдықталды. Мəдениет үйінің жанында жастар саябағы бой көтерген. Онда ауыл өнерпаздары бас қосып, борандық жастар бос уақыттарын тиімді өткізе бастады. Шекарадан өтіп, елге қарай есіп ағатын Қара Ертістің бойындағы Боран ауылының бүгінгі бақуатты тіршілігіне көңіліміз тоғайды. Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы. ––––––––––––– Суретте: Боран ауылындағы атақты педагог Қ.Нұрғалиевтің бұрынғы жұмыс кеңсесі, қазіргі мұражайы.

Студенттер мен кəсіпкерлер альянсы ќўрылды Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

Кəсіпкер болу оңай ма? Енді ол туралы кəсіпкерлердің өзі студенттерге айтып, бұл кəсіптің қыр-сырын үйрететін болады. Ол үшін Рудный индустриялық инс титутында Студенттер мен кəсіпкерлер альянсы құрылды. Осы қанатқақты жобаны жасаған Рудный индустриялық институтының тəрбие ісі жөніндегі проректоры Жасұлан Алпысбаевтың айтуынша, болашақта өз ісін ашқысы келетін студенттер оның экономикалық-құқықтық жолдарынан бастап, ұжыммен жұмыс істеудің, басшының, кəсіпкердің мəдениеті мен этикасына дейін үйренетін болады. «Қазақстан-2050» Стратегиясында кəсіпкерлікті ұлттық экономиканың жетекші күші ретінде

жан-жақты қолдау əрі шағын жəне орта бизнестің экономикадағы үлесін 2030 жылға қарай екі есеге арттыру міндеті қойылды. Алайда, жастар арасында кəсіпкерліктің бүгінгі жағдайы туралы айтқанда, шешімін таппаған көптеген мəселелер ойға оралатыны анық. Соның ішінде жоғары оқу орны қабырғасында жүрген жастарға кəсіпкерліктің қыр-сырын меңгерту – Елбасы қойып отырған маңызды тапсырмалардың бірі. Осыны негізге алған Рудный индустриялық институты басшылығы Студенттер мен кəсіпкерлер альянсын құрды. Жуырда аталмыш альянстың салтанатты ашылу рəсімі мен оның қарамағындағы бизнес-мектептің алғашқы отырысы өтті. Инсти тутта ұйымдастырылған игі шараға студенттермен қатар рудныйлық кəсіпкерлер палатасы,

кəсіпкерлікті қолдау орталығы мен шағын жəне орта бизнес өкілдері қатысты. Альянс үдемелі индус триялық-инновациялық даму бағдарламасының басым бағыттары саналатын металлургиялық кешен, машина жасау жəне құрылыс материалдарын өндіру, көлік инфрақұрылымы, энергетикалық қауіпсіздік жəне қызмет көрсету саласын қамтымақ. Мақсат қоғамның белсенді мүшесі болып табылатын жəне экономикасы мықты, əлеуметтік бəсекеге қабілетті Қазақстанды құру үшін ауқымды əлеуетке ие жастарды кəсіпкерлікке тарту, оларды ынталандыру болмақ. Бұл жоба студенттер арасында кəсіпкерлік қызметті насихаттап, кəсіпкерлік рухты қалыптастыруға жəне жас кəсіпкерлердің өз кəсібін ашуына да мұрындық болады.

– Бизнес-мектепте студенттеріміз экономиканың нақты секторында жұмыс істеп жүрген кəсіпкерлерден тəжірибелік-тағылымдық білім алады. Ең бастысы, оқыту тегін жəне мектепті сəтті тəмамдаған студентке арнайы сер тификат беріледі, – дейді Студенттер мен кəсіпкерлер альянсының төрағасы Жасұлан Алпысбаев. Жиын барысында сөз алған Қостанай облыстық кəсіпкерлер палатасы Рудный қалалық филиалының директоры Серікбай Əбілғазиев пен Кəсіпкерлікті қолдау орталығының менеджері Ольга Прядко игі бастамаға табыс тілеп, өз тарапынан студенттерге ақпараттық жəне консультациялық көмек көрсетуге əрдайым дайын екендіктерін жеткізді. РУДНЫЙ.

Орталыќ мемлекеттік органдардыѕ интернет-сайттары: Қазақстан Республикасының Үкіметі

www.government.kz

Денсаулық және әлеуметтік

Ауыл шаруашылығы министрлігі

minagri.gov.kz

Ішкі істер министрлігі

mvd.gov.kz

даму министрлігі

www.mzsr.gov.kz

Энергетика министрлігі

www.energo.gov.kz

Қорғаныс министрлігі

www.mod.gov.kz

Қаржы министрлігі

www.minfin.kz

Ұлттық экономика министрлігі

www.minplan.gov.kz

Білім және ғылым министрлігі

www.edu.gov.kz

Әділет министрлігі

www.adilet.gov.kz

Инвестициялар және

Сыртқы істер министрлігі

www.mfa.gov.kz

Мәдениет және спорт министрлігі

www.mki.gov.kz

даму министрлігі

www.mid.gov.kz


9

www.egemen.kz

13 ақпан 2015 жыл

● Дүние жəне дағдарыс

ЕУРОПА ƏЛІ ЕНТІГУ ЇСТІНДЕ Еуропаны жайлап алған қаржы-экономикалық дағдарыстың əлі аяқталар түрі көрінбейді. Бірқатар сарапшылар жалпы жағдайды біршама жақсарды деп есептегенімен кəрі құрлықтың кейбір өңірлерінде халықтың күйзелуі одан əрі жалғасуда. Грекия бұрынғысынша

– дағдарыстың басты ошағы. Басқа да шағын елдердің жағдайы оңалып кете қоймағандығы сезіледі. Өйткені, қазіргі интернет шырмауығы осы өңірдегі жағдайдың қиындағандығы туралы жағымсыз хабарларға толып жүр. Солардың бірсыпырасын баяндай кетейік.

Нақты экономика мен қаржы рыноктарындағы өсу қарқынының әртүрлілігі тұрақсыз экономикалық модел қалыптастырады

Кґмек кґрсетуді кейінге ќалдырды Еуроаймақ елдері қаржы министрлерінің кеңесі кешегі күні болып өткен отырыстарында Грекияға қаржы көмегін көрсету жөніндегі мəселені талқылап, бірақ бір қорытындыға келе алмады. Сөй тіп, осы мəселенің шешімі келесі аптаның дүйсенбісі күні тағы талқыланатын болды. Еуропалық одақтың дипломаттары жəне грек тарабы мəселе сол күні шешіледі дегендей үмітпен тарасты. Еуропалық топтың жетекшісі Йерун Дейсельблумның атап өткеніндей, көмек ұсынушы қаржы институттары Грекияның жаңа басшы лығымен жұмыс істеуге əзір екендіктерін білдірген. Бірақ ол үшін саяси қорытынды қажет болады. Оның айтуынша, мəселені талқылау барысында Грекияға көмек көрсетуді одан əрі жалғастыру отырысқа қатысушылардың көпшілік бөлігі үшін тиімді нұсқа екендігі айқын сезілген. Ал Грекияның қаржы министрі Яннис Варуфакистің сөзімен айтсақ, екі жақтың қатысуымен өткен талқылаудың өзі о баста нақты бір қорытындыға келуді көздемеген болатын. Дегенмен, осының өзін

«конструктивті» деп бағалауға болады. Осы ақпаратты таратқан Рейтер агенттігі тілшісінің Еуропалық одақ тарапынан қатысқан дипломаттан білгеніндей, Грекияға материалдық көмек көрсетуді жалғастыру туралы мəлімдеме əзір болған еді. Алайда, Грекия делегациясы оған келісім бере қоймаған. Мəселені талқылау барысында Грекия өкілдері Афинамен телефон арқылы байланысып, өзара кеңескен. Еуропалық топтың Грекия жөніндегі кезектен тыс отырысына Халықаралық валюта қорының басшысы Кристин Лагард, Еуропалық орталық банктің басшысы Марио Драги, Экономикалық жəне қаржы істері жөніндегі еурокомиссар Пьер Московичи қатысқан. Егер оқиғаның өрбу барысына қайта оралатын болсақ, үстіміздегі жылдың 1 ақпаны күні Грекияның жаңа қаржы министрі Яннис Варуфакис өз елінің бұдан былай өздерін борышқа бел шесінен батырған несиені алмай тындықтарын мəлімдеген болатын. «Грекияның ағымдағы берешектерін өтеу ісі экономикалық

ЖАҺАНДЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАҒДАРЫС СЕБЕПТЕРІ

өсіммен байланыстырылуы керек. Əйтпеген жағдайда, Афина бұдан былайғы уақытта еуропалық несие берушілер «үштігімен» (Еуропалық одақ, Еуропалық орталық банк, Халықаралық валюта қоры) ынтымақтастықты одан əрі жалғастыруға мүлдем құлықсыз», деген болатын ол. Грекияның Еуропалық одақпен ара қатынасы осы елде 25 қаңтар күні өткен парламенттік сайлауда əсіре солшылдардың СИРИЗА

партиясы жеңіске жеткен сəттен бастап нашарлаған болатын. Осы партия құрған Алексис Ципрастың жаңа үкіметі еуропалық қарыз берушілер үштігінен дағдарыстың əбден қызған сəтінде берілген 320 млрд. доллардың қарызын кешіруді талап етті. Алайда, Еуропалық одақ, сондай-ақ Еуропалық орталық банк Грекияның қарызын кешіруге де, тіпті оны қайта құрылымдауға да қатыса алмайтындықтарын мəлімдеген болатын.

Капиталдың «виртуалдануы»: жалған капиталдың кең ауқымды қозғалысы нарықтық тетіктердің елеулі түрде трансформациялануын ынталандырады

Бизнестің мақсатты функциясының елеулі трансформациясы: өндірістің дамымауы, ал капиталдандырудың өсуі корпорациялардың шешуші бағдарына айналды

Жаңа технологиялық дәстүрге көшу, сол сияқты, экологиялық және энергетикалық салалардағы айтарлықтай өзгерістер негізгі капиталдың жаңаруына қосымша талаптар енгізеді

Испания королі ґз еѕбекаќысын ќысќартты Испания королі Филипп VІ өзінің жалақысын қысқарту жөнінде шешім қабылдады. Сөйтіп, ол өзінің алдында король болған Хуан Карлостың кезіндегі жалақыға қарағанда 20 пайыз аз алатын болды. Нақтырағын айтсақ, ол енді салықтық алымды есепке алмағанда жылына 234 мың еуро табады. Бұл бұрынғы жалақыдан 58 мың еуроға аз. Король отбасының басқа мү шелерінің табыстары да король еңбекақысына байланысты болғандықтан, олардың кірістері де қысқара түсетін болады. Мəселен, Хуан Карлос биылғы жылы 36

пайызға аз табыс табады. Ал королева Литистің жалақысы 26 пайызға, королева Софияныкі 20 пайызға қысқара түседі. Король отбасының жəне корольдік əкімшіліктің шығындарына биылғы жылы мемлекеттік бюджеттен 7,8 миллион еуро қарастырылған. Бұл былтырғы жылдың шығындарымен сəйкес көрсеткіш. Король отбасы мүшелерінің жалақыларының қысқаруы корольдік əкімшілік үшін жаңа ақпараттық технологияларды енгізу шығындарының артуы есебінен өтелетін болады.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Еуразиялық интеграция институты әзірлеген

ҮЙСІЗДЕР

Латвияда жўмыссыздар кґбейді Үстіміздегі жылдың қаңтар айында Латвияда тіркелген жұмыссыздық деңгейі елдегі экономикалық белсенді халықтың 9 пайызын құрады. Бұл өткен жылдың желтоқсан айындағы көрсеткіштен 0,5 пайызға артық. Латвияның жұмыспен қам ту жөніндегі мемлекеттік агенттігінің хабарлағанындай, елдегі ең төменгі жұмыссыздық деңгейі Рига аймағында тіркеліп отыр. Ол 5,5 пайызды құрайды. Бұл өткен жылдың желтоқсан айындағы көрсеткіштен 0,3 пайызға артық. Ең жоғары жұмыссыздық Латгалияға тиесілі. Мұнда ол 18,5 пайызды құрап отыр. Бұл көрсеткіш те өткен жылдың желтоқсанындағыдан 0,7 пайызға артық. Курземеде жұмыссыздық деңгейі өткен жылдың

желтоқ санында 10,7 пайызды құраса, қазір енді 11,4 пайызға жетіп отыр. Видземеде бұрын 9,9 пайыз болса, қазір – 10,4 пайыз. Земгаледе – 9 пайыз. Бұл да өткен жылдың желтоқсанындағы көрсеткіштен 0,7 пайызға артық. Рига қаласының өзінде қаңтардағы жұмыссыздық деңгейі 5,1 пайыз болса, бұл көрсеткіш Юрмалада – 6,3 пайыз, Елгавада – 6,9 пайыз, Валмиерада – 7,2 пайыз, Вентспилсте – 9,3 пайыз, Даугавпилсте – 10,2 пайыз, Екабпилсте – 11,2 пайыз, Лиепайда – 13 пайыз, Резекнеде 15,8 пайыз болды. Жұмыспен қамту жөніндегі мемлекеттік агенттік осының алдында қысқа қарай жұмыссыздық деңгейінің арта түсетіндігі туралы болжам жасаған еді. Өйткені, осы кезеңде жазғы маусымдық

ҮҢГІРЛЕРДІ ПАНАЛАУДА

жұмыстардың қысқарып, құрылыс саласында тыныштық ор найтындығы белгілі. Осыған байланысты агенттік наурыз айында жаңа жұмыс көздерінің

ашылатындығын, ал жұмыссыздар санының азаюы сəуір мен маусым айының аралығында белсенді сипат алатындығын айтып, халықты жұбату үстінде.

Румыниядаєы ипотекалыќ ќўлдырау

Жеке меншікке үй сатып алу жағдайы əр адам үшін өмірдің бақытты сəтін білдіретіндігі түсінікті. Ал Румынияның 75 мың азаматы үшін ол нағыз қиындықтың тұзағына айналып отыр. Мұның себебі, Швейцарияның ұлттық банкі қаңтар айында франктың еуроға қатынасын төмендету жөнінде шешім қабылдаған болатын. Бұл бағам айырмашылығының күрт артуына əкелді де франкпен алынған ипотекалық несиелер қымбаттап

шыға келді. Франкпен ипотекалық несие алу бұрын Еуропаның шығыс өңіріндегі елдері үшін барынша тиімді болып келген болатын. Олар осы арқылы бағам айырмашылығының тербелуі кезінде біршама жағымды жағдайға ие болған еді. Ал енді мүлде керісінше болып отыр. «Енді менің үйімді алып қоятын шығар деп қорқамын. Өйткені, басқа бір тиімді нұсқаны көре алмай отырмын. Қазіргі бағам бойынша 740 франкты төлеп

отыру біздің жалпы кірісімізден ұлттық валюта бойынша алғанда 4 000 леевті жеп қойып отыр. Енді бірдемені жоспарлаудың өзі де мүмкін емес. Менің дəл қазіргі көңілімде үйден айырыламын-ау деген қорқыныштан басқа түк те жоқ», дейді 37 жастағы Даниэла Горнеа. Ол, əсіресе, осы жағдайға байланысты екі баласының болашағы үшін алаңдайтынын жеткізді. Бір жақсысы, отбасына несиені қайта құрылымдаудың сəті түскен екен. Осы арқылы несиенің айлық өтемі 740 франктан 400 франкқа дейін төмендетілген. Бірақ бір қиыны осы 400 франктың 371-і тек қана несиенің сыйақы пайызын өтеу үшін ғана жұмсалады екен. Сонда негізгі қарыздың қалай өтелетінінің өзі түсініксіз. Басқадай шығындарды азайту үшін бұл отбасы қазіргі күні үйдегі жылу батареяларының көпшілігін өшіріп тастаған. Тіпті, тамақтың өзінен де қатты үнемдеп, оны негізінен деревняда тұратын туыстарынан алатын болған. Швейцариялық франкпен ипотека алушылардың көпшілігі ерте

уақыттары оның қызығын əбден көргендерін айтады. Мəселен, осыдан 20-30 жыл бұрын 2008 жылғы дағдарысқа дейінгі кезең ішінде бұл несие түрінің сыйақы ставкасы бар болғаны 3,5 пайызды құраған екен. Ал енді еуроға есептеген кезде, сыйақы ставкасы 8 пайызға дейін жетіп отыр. Міне, осы жағдай румындарға үлкен əсер етуде. Сарапшылардың сөзіне қарағанда, көрші елдердегі жағдай да оңып тұрмаған секілді. Осыған байланысты əр ел өзінше шаралар қолданып жатқан көрінеді. Мəселен, Венгрия үкіметі банктерді алынған несиелерді Швейцариялық франктың былтырғы бағамымен конверттеу жөнінде міндеттесе, Хорватия үкіметі ұлттық валюталары – кунның франкке бұрынғы бағамын өзгертпеу жөнінде шешім қабылдаған. Өйткені, бұл елде де 60 мың ипотекалық несие алушы бар екен. Үкімет олардың жағдайының күрт құлдырап кетуінен сақтанып отыр. Əзірлеген Сұңғат ƏЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан».

ЛОНДОНДА ТЕК 2014 ЖЫЛЫ ҒАНА ҮЙСІЗДЕР САНЫ 16%-ҒА АРТТЫ ҮЛКЕН МАНЧЕСТЕР ГРАФТЫҒЫНДА 40%-ҒА АРТТЫ ҮЛКЕН МАНЧЕСТЕР ГРАФТЫҒЫНДАҒЫ СТОКПОРТ ҚАЛАСЫ МАҢАЙЫНДАҒЫ ҮҢГІРЛЕР ЖҮЙЕСІ ҮЙСІЗДЕР ҮШІН БАСПАНАҒА АЙНАЛУДА, ОЛАРДЫҢ САНЫ ҚАРҚЫНДЫ ӨСУДЕ ҮҢГІРЛЕРДІҢ БАСТЫ ЕРЕКШЕЛІГІ – ОЛАР ҮШІН АҚЫ ТӨЛЕУДІҢ ҚАЖЕТІ ЖОҚ

Қазіргі заманғы даму институты әзірлеген


10

www.egemen.kz

13 ақпан 2015 жыл

ЕЛДІ ЕЛ ЕТЕТІН – ЕЅБЕК Ақтөбе жылу-электр орталығы – қаланы ыстық сумен жəне жылумен қамтамасыз етіп отырған бірден-бір стратегиялық кəсіпорын. Мұнда жұмыс істеудің жауапкершілігі өзге кəсіпорындарға қарағанда жоғары болатыны да сондықтан. Сонау кеңестік кезеңде орталықта қадау-қадау ғана қазақтар еңбек ететін-ді. Ол кездегі саясаттың салдары болар, қазақтарды мұнда көп жолата бермейтін. Тəуелсіздік алғаннан кейінгі кезеңде мұнда жұмыс істейтін қазақтар қатары молая түсті. Бұл біздің өз қолымыздың өзімізге жетіп, ұлттық кадрларымыздың өскенін көрсететін жайт еді. Жақында осында əкелі-балалы Əли мен Болат Жұмекешовтер еңбек ететінін естіп, кəсіпорынның кадр бөліміндегілермен кездесу жəйін келіскенбіз. Десек те, қазір «Ақтөбе жылу-электр орталығы» акционерлік қоғамы атанған кəсіпорынға кірудің өзі оңай болмай шықты. Күзет күшті, тексеріс мықты. Бұл да түсінікті, бүкіл қаланың 70-80 пайызын ыстық сумен жəне жылумен қамтамасыз етіп отырған орталықта осындай тəртіп болуы заңды да.

Əкелі-балалы энергетиктер Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Алдын ала хабарлан ғандықтан болар, акционерлік қоғам бас инженерінің пайдалану жөніндегі орынбасары Болат Жұмекешов бізді өз жұмыс орнында күтіп отыр екен. Келу мақсатымызды айтқан соң, отынмен қамтамасыз ету жəне су қыздыру қазандығы учаскесінің бастығы болып істейтін əкесі Əлиге ішкі байланыс арқылы хабарласып, уақыт бөліп, келіп кетуін сұрады. Көп кешікпей орта бойлы жігіт ағасы есіктен күлімдеп еніп келе жатты. Аман-саулықтан соң-ақ, əңгімеміз жарасып жүре берді. Кісі жатырқамайтын жайдары мінезді, қарапайым жан екендігі аңғарылады. – Мен өзім қызылордалықпын. Арал ауданының Бөген ауылында балықшының отбасында дүниеге келдім. Отбасында он бала болдық. Мен 1966 жылы осындағы орта мектепті бітірген соң Арал қаласында құрылыста екі жыл еңбек еттім. Жасымда əлжуаздау болдым. Əкемнің құрдастары «Жұмекеш сенің мына балаңнан балықшы шықпайды» деп қалжыңдайтын менің ара-тұра теңізге балық аулауға шыққандағы қимылымды көріп, дене тұрқыма қарап. 1968 жылы Кеңес армиясы қатарына шақырылып, екі жыл əскери борышымды Чехославакияда өтеп қайттым. Екі жылдай жұмыс істеген соң Шымкент энергетика техникумына оқуға түсіп, 1975 жылы жолдамамен осы Ақтөбе жылу-электр орталығына жұмысқа орналастым, содан бері бір орында тапжылмай еңбек етіп келемін, – дейді Əли ағамыз шапқан аттай шапшаң уақыттың артта қалған жылдарына ойша оралып. Жылу-электр орталығындағы еңбек жолын бу қазандығы цехында қазандық машинисінен бастаған еңбекқор жігіт көп ұзамай-ақ өзін көрсете білді. Аға машинист, ауысым бастығы, бу қазандығы цехы бастығының орынбасары бола жүріп, өзіне бекітілген өндіріс учаскесіндегі жұмыстың қыр-сырына қанықты, кəсіби біліктілігін жетілдірді. Осындағы қондырғылардың жұмыс процесін бес саусағындай жетік біліп алды. Бұл оны əріптестері арасында биік беделге көтерді, кəсіпорын басшылығының сеніміне кірді.

Оны көп ұзамай бу қазандығы цехының бастығы қызметіне жоғарылатты. Əли Жұмакешов осы кəсіпорында цех бастығы болған алғашқы қазақ екен. Өзі де жұмысқа тындырымды жігіт қашанда сенім үдесінен көріну керектігін ешқашан естен шығарған емес. – Бұл кəсіпорында қазақ жұмысшылары сирек болатын. Мен өзім су қыздыру қазандығы цехын басқарған сегіз жылда осында еңбек ететін қазақтарды 80 пайызға дейін жеткізуге ықпал еттім. 2002 жылы қазір өзім басқаратын отынмен қамтамасыз ету жəне су қыздыру цехына ауыстым. 2012 жылы еңбек демалысына шықтым. Алайда, кəсіпорын басшылығы əлде де жасай тұрыңыз, жастарға тəлімгерлік етіңіз деген соң еңбектен қол үзбей жүрмін. Қазір өндірісте ең үлкені мен болып қалдым. Жантілеу Құрманғазин, Қадір Қайболдин сынды шəкірттерім өзіммен қоянқолтық еңбек етеді. Жалпы, біздің цехта 23 адам бір кісінің баласындай ынтымақта жұмыс істеп жатырмыз, – дейді ол. Əли Жұмекешов еңбекқорлығымен бірге өнертапқыштығымен де өзгелерге өнеге болып жүр. Ол кəсіпорынның қондырғыларын дамытуға жəне жаңғыртуға елеулі үлес қосып келеді. Жаңа қуаттарды, №1, №2 жəне №3 стансалардың турбоагрегаттарын пайдалануға беруге тікелей қатысып, №1 жəне №2 газ бөлу пункттеріндегі есептегіш тораптарды қайта жарақтандырудың басы-қасында жүрді. Жоғары қысымды бу қазандығының білтелерін қайта жарақтандыруға қатысып, суды айдау бойынша электрлерді қайта жарақтандыру бойынша рационализаторлық ұсыныс жасап, оны өндіріске енгізуде де үлесі мол. Осындай қажырлы еңбегі жəне өзі басқаратын еңбек ұжымында өндірістік табыстар мен тəртіпті, сондай-ақ, еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз еткені үшін Əли Жұмекешов Қазақстан энергетика ассоциасының еңбек сіңірген энергетигі жəне энергетика ардагері атанды, «Қазақстан Республикасы Тəуелсіздігінің 20 жылдығы» мерейтойлық медалінің иегері. Əли аға Күнікей жеңгей екеуі үш бала өсіріп, тəрбиеледі. Үлкен ұлы Болат əке жолын лайықты жалғастырып келеді. Қызы

Гүлмараш та, екінші ұлы Аман да өз өмір жолдарын тапқан. – Мен о баста экономика ма мандығын игерсем бе деп жү ретінмін. 1994 жылы Сазды шағын ауданындағы №4 орта мектепті бітірер қарсаңда Алматы энергетика инсти тутының көшпелі емтихан қабылдау комиссиясы келіп, №23 орта мектепте құжат қабылдап жатқанын естідім де, тəуекел деп сонда тапсырдым. Жолым болып, сол жоғары оқу орнына түсіп кеттім. Тікелей өндірістік процестерге араласқым келді, мен энергетик мамандығын қаладым. Институтты тə мамдаған соң тура осында келіп, жұмысқа орналастым. Əке өнегесі бар, өзімнің ұмтылысымұстанымым бар, ортаға тез сіңісіп, мамандығымды тез меңгеріп кеттім, – дейді Болат Əлиұлы бізбен əңгімесінде. Болат та əкесі сияқты ұдайы ізденіп, жаңалыққа жақын жүреді. Еңбек жолын монтерліктен бас таған жас энергетик аға кезекші электрикмонтер, электр цехының ауысым бастығы, электр цехының пайдалану жөніндегі бастығы, осы цехтың бастығы болды. Былтырдан бастап осы жаңа қызметіне тағайындалды. Кəсіпорында желдеткіш градиринді қондыру жəне пайдалануға беруге, тұрақты ток щитін қайта жарақтандыруға, №3 су қыздыру қазандығын алмастыруға жəне іске қосуға қатысты. Жылу-электр орталығындағы инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға тікелей атсалысып келеді. Ол Қазақстан Республикасы энергетика саласының ардагері, Индустрия жəне жаңа технолониялар министрлігінің Құрмет грамотасының иегері. Əли ағаның інісі Оразалы Бодықов та осы кəсіпорында қазандықтың оператор-машинисі болып еңбек етеді. ...Кəсіпорындағы ауысым аяқталып, жұмысшылар қайтып барады. Топ-топ болып шығып бара жатқан əріптестері бізбен əңгімелесіп тұрған əкелібалалы энергетиктермен қайырылып келіп, жылы амандасып жатыр. Бұл олардың өз ортасына құрметті де сыйлы екенін көрсетсе керек. Ақтөбе облысы. ––––––––––––

Суретте: əкелі-балалы Əли жəне Болат Жұмекешовтeр.

Ќиындыќта ќайралєан Ақжайық ауданындағы Ақсуат ауылының жұрты «Мұқадес» шаруа қожалығының атына əманда жылы лебіз арнап отырады. Еңбекқор азаматтарды елі неге мерей тұтпасын деңіз. Қожалық жетекшісі Ақылбек Сағитов кəсібінің аз-ақ жылында жұрттың ілтипатына бөленген жан. Істің ыңғайын білетіндігі танылып-ақ тұр. Малдың бағым-күтімін былай қойғанда, селекциялық шаралар мен ветеринарлық істерді бір кісідей саралап, алдындағы түліктің бірін – екі, екісін төрт етуге əбден машықтанып алған. Тілес ЖАЗЫҚБАЙ, журналист.

Қазір қожалықта 134 бас жылқы, 1 134 уақ жандық, 419 бас сиыр бағылуда. «Мұқадесте» ірі қараны бордақылап, етке өткізуде біраз тəжірибе жинақталған. «Агробизнес-2020» бағдарламасына сай ауданда 29 жоба іске асар болса, соның бірі осы Ақылбек қолға алған ауқымды іс – 1 500 бас мал бордақылау алаңы қазір жабдықталу үстінде. – Айтуға оңай болғанмен, осы бордақылау алаңына байланысты тірлік бастан асады. Темір қоршаулар, жем-шөп астаулары, малды автомашинаға тиеп-түсіретін құрылғы сияқты, яғни, адам еңбегін жеңілдететін жабдықтар қажеттігі бірінші кезектегі нəрсе. Ірі қара болған соң бəрін мықтау керек, бəрін сызбаға сай үлгімен жасау керек, – дейді Ақылбек Темірболатұлы. Бұл малды мекеннің тұрған жері де түбі «Мұқадес» деп аталатын болар. Ақылбектің ойы да осы. Əке-шешеден жастай қалған екі ұл, екі қыз бала ата-əжесі Мұқадес пен Ақжанның тəрбиесінде болады. Ұлы Отан соғысының ардагері Мұқадес ақсақалдың немерелеріне қалдырған өсиетінің бірі – адал еңбек ету. Соғыс көрген жанның тəрбиесі өзінен-өзі адамшылдық жолда болатыны анық. Атам мені қасынан тастамайтын. Соғыстың салған лаңы, сол кездегі еңбек адамдарының бір-біріне деген қамқорлығын, естеліктерді менің зердеме құйып жүретін. Сөйтіп, жаман-жақсыны ертерек бағамдауыма атамның үлгісі мол болды. Сол кезде сирек болса да мал ұрлығы кездесетін. Мұны естігенде атам қатты күйзеліп, опынатын еді, дейді қожалық жетекшісі. Осы əңгіменің өзіненақ, үлкен бір тəрбие алдымызды орады, ойландырды. Шіркін, барлық ата-əжеден, əке-шешеден жас өскіндерге сондай өнеге болса, біздің өміріміз əлдеқайда көрікті болар еді-ау. Ақылбек мал өсірумен қатар, сəулетті құрылысқа да ден қойып келеді. Қазір ол көршілес Ақжол ауылдық округінің орталығы – Ілбішін ауылына кіреберістен

жер алып, кафе, тойхана, дүкен, наубайхана салуды қолға алды. Бұл да еңбекқорлықтың, келешек қамын ойланудың арқасы. Мұнда біршама жұмыстар қарқын алып отыр. Айналасы қоршалып, көріктендіру жөнінде де қыруар іс тұр. Бұл нысандар осы төңіректегі тұрғындарға пайдалы қызмет ететін болады. Жастарға тұрақты жұмыс табылады. Демек, осындай игілікті істердің ретін келтіріп жүрген азаматқа ел риза. «Мұқадестің» қонысына жақындағанда көргеніміз, мұнда да жоғарыда аталған алаңнан басқа, жаңа құрылыстың ізі байқалады. Малшының күрделі жөндеу жүріп жатқан үйі, монша, үлкен гараж, қора-қопсы, жартылай жерден өрілген тауық қора, ауылдан аулақта салынып жатқан қой тоғытқыш, бəрі-бəрі құлшыныстың айғағы. Ақылбектің мамандығы құрылысшы болған соң, осылай болуы керек те шығар. Десе де, қой-ешкі малын дəріге тоғытқыш жабдықтау жайы кез келген шаруаның ойында болса да, қолына ала қоюы қиын нəрсе. Себебі, шығынсынады. Расы керек, оған да біршама материалдық жабдық қажет.

– Қой малын қырқып алған соң креолинге тоғытып алған жақсы. Түрлі жұқпалы аурулардан сақтайды. Тазарып қалады. Малдың ерте күй жинауына сеп, – дейді малжанды азамат. Асылдандыру жөнінде біршама жұмыс тындырды. Көршілес Жаңақала ауданынан асыл тұқымды қошқар алып, күйін түсірмей бөлектеп бағуды, қойға белгілі бір мерзімде қосуды жолға қойды. Соның нəтижесінде, төлдері бірдейленіп келеді. Сондай-ақ, көршілес Ресейдің Орынбор облысынан 4 бас асыл тұқымды бұқа сатып алып, табынына қосып отыр. Өткен жылғы төлдер ширап қалған. Мұның өзі оның мал өнімдерін молайту, сапасын көтеру үшін жасап жатқан айтулы қам-қарекеті. – Ірі қара малын Атырау, Ақтау жаққа өзімнің жеке «КамАЗ» автомашинаммен апарамын. Ұтылып жүрген жоқпын. Жол шығынымды ақтайды. Пайда да түсіремін, – дейді азамат. Қожалықта 1 «КамАЗ», 3 «МТЗ-82» тракторы, жаңа шөптайлағыш, ескі болса да жарамды «ДТ-75» тракторы бар. Басқа да «темір-терсегі» жетерлік. Мұның өзі науқан дық кезеңдерде істе іркіліс болдырмаудың кепілі. Сонымен қатар, оның сол «темір

тұлпарларды» тізгіндеген жігіттері ауылға көмектен ешқашан тартынған емес. Айталық, елді мекендерге апаратын жолды қардан аршу керек пе немесе жазда жолдың кедір-бұдырын тегістеу керек пе, жетіп барады. Былтыр облыстың Теректі ауданындағы «Үміт» гимназиясын бітірген үлкен ұлы Райымбек əкесінің тағатсыз ісінен көп нəрсе үйреніп келеді. Бүгінде ол Астанадағы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінде оқиды. Демалысқа келген сайын қырдың сан қырлы шаруасының басынан табылады. Өмір жолы келешекте мүмкін дала төсінен алысқа əкетер, бірақ атаана еңбек мектебінің əліппесін білу еш артықтық етпейтіні аян. Ақылбек Сағитовтың бойынан қиындыққа қарсы қаймықпауды, тіпті, қайрала түскен өршілдікті таныдық. Ауыл-елдің бағын асырып, жұлдызын жарқырататын осындай еңбекқор жандар ғой. Батыс Қазақстан облысы, Ақжайық ауданы. ––––––––––––––

Суреттерде: Ақылбек Сағитов Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде оқитын ұлы Райымбекпен бірге; дала төсінің дəулеті.


 Қазақ хандығы – 550

Талєамы мол танымдыќ шара Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Көкшетау қаласындағы Əдебиет жəне өнер музейінде Қазақ хандығының 550 жылдығына орай көрме ұйымдастырылды. Көрме жұмысын музей директоры Нұрбек Нұралин ашып, тағылымдық ісшараның басты мақсатына тоқталып, оның мəні мен маңызы жайлы кеңінен əңгімелеп берді. Көркемсурет академиясының корреспондент-мүшесі, танымал суретші Дулат Қоспанов, Суретшілер одағының мүшелері Юрий Попов, Магомед Кокурхоевтың картиналары көрермен назарын баурап алды. Əсіресе, Дулат Қоспановтың «Оқжетпес», «Қарасай батыр мен Ағынтай батыр», «Қыз қуу» атты картиналары қазақ халқының өткен тарихын бейнелейтін тамаша туындылар ретінде бағаланды. Тарихи образдарға толы туындыларда қазақтың қайсарлығы, қарапайымдылығы, өжеттілігі, өрлігі, кеңдігі айшықты бейнеленген. Ал, қолданбалы өнер

саласындағы белгілі мүсінші Юрий Поповтың «Под голубым небом», «Старцы», «Дервиш. Благая весть» атты шығармаларын ерекше атап өтуге болады. Автордың құм мен саздың күйдірілген қосындысынан жасаған мүсіндері де бірінен бірі ажарлы, мазмұнды екендігін айту керек. Сондай-ақ, өнерсүйер қауым Магомед Кокурхоевтың «Тұлпар қанаты», «Үш апалы-сіңлілі» картиналары да шынайы образдарға толы тамаша туындылар.

Майлы бояулы суреттер бір бірімен үйлесім тапқандай. Қылқалам шеберлерінің картиналарын оқушылар қызыға тамашалады. Көрме барысында Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесі Дужан Мағзұмовтың да «Таң сəрі», «Үндестік», «Түркі» шағармалары жұртшылық талғамынан шықты. Мəселен, «Таң сəрі» полотнасында қызыл жəне көк бояуларды қолданған шебер композициялық тұтастықты ұтымды көрсете білген.

Тағы бір айта кетерлігі, көрме барысында қонақтарды аталмыш музейдің ғылыми қызметкері Гүлзайра Сəбитова жəдігерлер залымен таныстырды. Мұнда қару-жарақтар мен ер-тұрман, əшекей бұйымдар, қолжазбалар, қаз ба жұмыстары барысында табыл ған құты мен 500 жылдық тарихы бар саптаяқ қойылыпты. Əсіресе, сал-серілер бұрышында Ақан сері ардақтаған Ақтоқтының Жалмұқаннан туған баласы Сұлтанның домбырасы, сондайақ, Ақтоқтының «Зингер» тігін машинасына оқушылар қызығушылық танытты. Сондай-ақ, киіз үй бұрышындағы əсем тұрмыстық бұйымдар көз жауын алады. Мұнда да Суретшілер одағының мүшесі Ибрагим Исеновтің картиналары қатысушылардың қызығушылығын тудырды. Қазақ хандығының 550 жылдығына орай ұйымдастырылған суретшілердің көрмесі бір ай бойы жұртшылықтың назарына ұсынылатын болады. Ақмола облысы. –––––––––––––––––

Суретті түсірген Төлеген ҚОСШЫҒҰЛОВ.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2015 жылғы 6 наурызда (Астана уақытымен) сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі объектілерді сату жөнінде №1 электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі объектілерді сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулыс ы мен б екіт ілген Жекеше л е н д і р у объектілерін сату қағидасына (бұдан əрі – Қағида) сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың голланд əдісімен, электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына объектілер қойылады: 1. 2006 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 562АВ06, Уаз-396259 автокөлігі. Атырау облысы, Мақат ауданы, Мақат кенті. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігінің «Атырау облыстық санитариялық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 435 000 теңге. Алғашқы бағасы – 287 000 теңге. Төменгі бағасы – 83 445 теңге. Кепілді жарна – 43 050 теңге. 2. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 520АВ06, Ваз-21041 автокөлігі. Атырау қаласы, Гурьев көшесі, 7а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігінің «Атырау облыстық санитариялық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 505 500 теңге. Алғашқы бағасы – 301 100 теңге. Төменгі бағасы – 87 544 теңге. Кепілді жарна – 45 165 теңге. 3. 2008 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 554АВ06, Уаз-396259 автокөлігі. Атырау қаласы, Гурьев көшесі, 7а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігінің «Атырау облыстық санитариялық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Алғашқы бағасы – 4 009 500 теңге. Бастапқы бағасы – 801 900 теңге. Төменгі бағасы – 233 151 теңге. Кепілді жарна – 120 285 теңге. 4. 2011 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е714ВҮ, Lada-21214 автокөлігі. Атырау қаласы, Лесхоз шағын ауданы, 49 а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің «Атырау облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Бастапқы бағасы – 4 550 000 теңге. Алғашқы бағасы – 910 000 теңге. Төменгі бағасы – 264 581 теңге. Кепілді жарна – 136 500 теңге. 5. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 353АА06, Ваз-21154 автокөлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 610 500 теңге. Алғашқы бағасы – 322 100 теңге. Төменгі бағасы – 93 650 теңге. Кепілді жарна – 48 315 теңге. 6. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 347АА06, Ваз-21154 автокөлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 885 500 теңге. Алғашқы бағасы – 177 100 теңге. Төменгі бағасы – 51 492 теңге. Кепілді жарна – 26 565 теңге. 7. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 475АА06, Ваз-21230 авто көлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Рес публикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 639 000 теңге. Алғашқы бағасы – 327 800 теңге. Төменгі бағасы – 95 307 теңге. Кепілді жарна – 49 170 теңге. 8. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 358АА06, Ваз-21074 авто көлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 031 500 теңге. Алғашқы бағасы – 206 300 теңге. Төменгі бағасы – 59 981 теңге. Кепілді жарна – 30 945 теңге. 9. 2008 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 367АА06, Ваз-21214 авто көлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Рес публикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 250 500 теңге. Алғашқы бағасы – 250

11

www.egemen.kz

13 ақпан 2015 жыл

100 теңге. Төменгі бағасы – 72 716 теңге. Кепілді жарна – 37 515 теңге. 10. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 349АА06, Ваз-21041 автокөлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 208 500 теңге. Алғашқы бағасы – 241 700 теңге. Төменгі бағасы – 70 274 теңге. Кепілді жарна – 36 255 теңге. 11. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 364АА06, Ваз-21041 авто көлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 468 500 теңге. Алғашқы бағасы – 293 700 теңге. Төменгі бағасы – 85 393 теңге. Кепілді жарна – 44 055 теңге. 12. 2005 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 366АА06, Ваз-2123 автокөлігі. Атырау қаласы, Атамбаев көшесі, 1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК. Бастапқы бағасы – 1 879 500 теңге. Алғашқы бағасы – 375 900 теңге. Төменгі бағасы – 109 292 теңге. Кепілді жарна – 56 385 теңге. 13. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі E122РК, Ваз-31105100 автокөлігі. Атырау қаласы, Тайманов көшесі, 1а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Бəсекелестікті қорғау агенттігі «Атырау облысы бойынша монополияға қарсы инспекциясы» ММ. Бастапқы бағасы – 4 510 000 теңге. Алғашқы бағасы – 902 000 теңге. Төменгі бағасы – 262 255 теңге. Кепілді жарна – 135 300 теңге. 14. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е072BZ, Nissan Qashqai автокөлігі жəне қосалқы бөлшектері. Атырау қаласы, Абай көшесі, 10а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті «Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ. Бастапқы бағасы – 11 515 000 теңге. Алғашқы бағасы – 2 303 000 теңге. Төменгі бағасы – 669 594 теңге. Кепілді жарна – 345 450 теңге. Артқы қалып 2876,01, Шарлық 0220 – J – 31, Алдыңғы қалып 5611421, Алдыңғы оң жақ бəсеңдеткіш 339196, Алдыңғы тежеуіш дискі DT 40206JD00A, Артқы тежеуіш дискі J3311047, Сол жақ рульдік ұштама N901, Оң жақ рульдік ұштама N902, Жуғыш багы 28910-JD000. 15. 2002 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі E026АW, Ваз-21213 автокөлігі. Атырау қаласы, Азаттық данғылы, 96 Б. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Тіркеу жəне құқықтық көмек көрсету комитетінің «Атырау облысы бойынша жылжымайтын мүлік жөніндегі орталығы» РМҚК. Бастапқы бағасы – 1 257 500 теңге. Алғашқы бағасы – 251 500 теңге. Төменгі бағасы – 73 123 теңге. Кепілді жарна – 37 725 теңге. 16. 2003 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 050 NS, Газ-3110 автокөлігі. Атырау қ., Сəтбаев көшесі, 20. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің «Атырау облысы бойынша департаменті» ММ. Алғашқы бағасы – 833 000 теңге. Бастапқы бағасы – 166 600 теңге. Кепілді жарна – 24 990 теңге. 17. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 029CS06, Газ-31105-100 автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) «Атырау облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы – 2 449 000 теңге. Алғашқы бағасы – 489 800 теңге. Төменгі бағасы – 142 409 теңге. Кепілді жарна – 73 470 теңге. 18. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 034CS06, Газ-322131-95 автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) «Атырау облыстық сотының кеңсесі» ММ.

Бастапқы бағасы – 2 782 000 теңге. Алғашқы бағасы – 556 400 теңге. Төменгі бағасы – 161 773 теңге. Кепілді жарна – 83 460 теңге. 19. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 024CS06, Газ-31105-501 автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) «Атырау облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы – 3 642 000 теңге. Алғашқы бағасы – 728 400 теңге. Төменгі бағасы – 211 781 теңге. Кепілді жарна – 109 260 теңге. 20. 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 030CS06, Газ-31105-801 автокөлігі. Атырау қаласы, Сəтбаев көшесі, 3. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) «Атырау облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы – 3 797 000 теңге. Алғашқы бағасы – 759 400 теңге. Төменгі бағасы – 220 795 теңге. Кепілді жарна – 113 910 теңге. Сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион өткізуге дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік есепшотына төленеді: ММ коды – 2170168, ИИК (депозиттік шот) - KZ450705012170168006, БИКKKMFKZ2A, БИН – 120240020907, КНП171, КБЕ – 11, алушы банк – «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті» ММ. Төлемді тағайындау – ауционға қатысу кепілді жарнасы (кепілді жарна мөлшеріне банк қызметінің төлемі кірмейді). Қатысушыларға кепiлдi жарнаның кез келген санын енгiзуге жол беріледі, бұл ретте бір кепілді жарна қатысушыға ол бойынша сауда-саттыққа қатысу үшін осы кепілді жарнаны енгізген жекешелендіру объектісін сатып алу құқығын береді. Департаменттің депозиттік есеп-шотына кепілді жарналардың уақтылы түсуі мақсатында кепілді жарнаны өтінім қабылдау аяқталуға дейін үш күн бұрын төлеу ұсынылады. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, Тізілім веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді осы Қағидаға қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату объектісі бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Назар аударыңыз! Қатысушының осы Қағиданың 23-1 жəне 23-2-тармақтарында көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына саудасаттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион бастауға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға

жіберу жүзеге асырылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімі кері қайтарылады. Автоматты түрдегі тексеру нəтижелері бойынша Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімінде көрсетілген электронды мекенжайына өтінімді қабылдау туралы электрондық хабарлама не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жіберіледі. Аукционға жіберілген қатысушыға Тізілім веб-порталында берілетін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Сатушы аукционға қатысудан жазбаша нысанда не электрондық құжат нысанында бас тартқан қатысушының аукцион нөмірін оны өткізгенге дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей жояды. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру объектісінің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасы осы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін бірінші болып растаған қатысушы саудасаттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру объектісінің бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Осы Қағиданың 36-4-тармағының төртінші бөлігінде, 36-5-тармағында, 36-7-тармағының 1) тармақшасында жəне 36-8-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген жағдайларда сатушы Тізілімнің веб-порталынан басып шығарылатын аукционның өткізілмегені туралы актіге қол қояды. Əрбір сатылған жекешелендіру объектісі бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдаланып, сауда-саттық өткізілген күні Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру объектісін сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Атырау қаласы, Абай көшесі, 10 а мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7122) 35-43-22 телефоны арқылы алуға болады.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

«НГСК КазСтройСервис» АҚ

осы арқылы «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-пен ірі мəмілеге қосымша келісім жасау туралы шешімді қоғамның Директорлар кеңесі қабылдағаны жөнінде барлық мүдделі тұлғалардың назарына жеткізеді. В связи с утерей документов выданных на Государственное коммунальное казенное предприятие на праве оперативного управления «Кузет» при училище МВД РК профессиональной подготовки: - технический паспорт на квартиру по адресу: г. Астана, ул.Абая, 50, кв.71; - договор № от 16.03.2000 г. договор купли-продажи; - план квартиры по адресу: г. Астана, район Алматы, ул.Абая, 50, кв.71; - сведения о собственнике считать недействительными.

НАЗАР АУДАРЫҢЫЗ, САУДА-САТТЫҚ! Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті республикалық меншіктегі объектілерді сату жөнінде сауда-саттық өткізу туралы хабарлайды Жекешелендіру объектілерін сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру объектілерін сату қағидасына (бұдан əрі – Қағида) сəйкес жүзеге асырылады. Аукцион 2015 жылғы 18 наурызда Астана қаласының уақыты бойынша сағат 10.00-ден бастап 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында (бұдан əрі – Тізілім) өткізіледі. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукционға мына төмендегі объектілер қойылады: 1. Ұйым атауы: «Қазақ спорт жəне туризм академиясы» АҚ. Ұйымның орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Абай даңғылы, 83/85-үй. Қызмет түрі: Денешынықтыру мəдениеті, спорт, туризм, қонақүй жəне мейрамхана ісі саласындағы əртүрлі бағыттар бойынша қоғамға қажетті мамандарды дайындаудың жоғары сапасын қамтамасыз ету. Сатылатын акциялардың мемлекеттік пакетінің мөлшері, жарғылық капиталдан % жəне акциялар саны: 20 %, 43 575 жай акциялар. Бастапқы баға: 130 271 085 теңге. Кепілді жарна: 33 390 000 теңге. 2. Ұйым атауы: «Қазақстан көлік лизингтік компаниясы» АҚ. Ұйымның орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Астана қ., Қабанбай батыр даңғылы, 2/2. Қызмет түрі: Көлік жəне байланыс саласындағы лизингтік қызмет. Сатылатын акциялардың мемлекеттік пакетінің мөлшері, жарғылық капиталдан % жəне акциялар саны: 100 %, 1 874 425 жай акциялар. Бастапқы баға: 929 475 000 теңге. Кепілді жарна: 225 000 000 теңге. 3. Ұйым атауы: «Нұрбанк» АҚ. Ұйымның орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Алматы қ., Желтоқсан көшесі, 168 Б. Қызмет түрі: Ұлттық жəне шет ел валюталарында банктермен жүзеге асырылатын банктік жəне өзге де операцияларды жүргізу, бағалы қағаздар нарығында əрекет ету. Сатылатын акциялардың мемлекеттік пакетінің мөлшері, акциялар саны: 25 652 артықшылықты акциялар. Бастапқы баға: 155 964 160 теңге. Кепілді жарна: 60 105 662 теңге. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион өткізудің тəртібі: Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып, аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру объектісінің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады: 1) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, онда осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растайтын болса, онда бастапқы баға белгіленген қадамға артады; 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру объектісінің ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, онда жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады. Жекешелендіру объектісі бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасы бағаны арттырудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру объектісі бойынша саудасаттықтың ағылшын əдісімен аукцион өткізілді деп танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Бастапқы баға – əрбір жекешелендіру объектiсi бойынша сауда-саттық басталатын баға. Сауда-саттықтың ағылшын əдiсiн қолдана отырып, аукцион өткiзу кезiнде жекешелендiру объектiсiнiң бастапқы бағасы алғашқы бағаға тең болады. Егер сауда-саттықтың ағылшын əдісін қолдана отырып өткізілген аукцион аяқталатын сəтте сағат 17.00-де аукцион жеңімпазы айқындалмаса, онда жекешелендіру объектісін сатып алуға өзінің ниетін растаған соңғы қатысушы жеңімпаз деп танылады жəне осы

жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады. Егер аукцион басталған сəтте жекешелендіру объектісі бойынша аукцион залында екі қатысушыдан аз тіркелсе жəне болса, осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру объектісі бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, сауда-саттық өткiзiлген күнi Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру объектісін сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Сауда-саттықтың голланд əдісімен аук ционға мына төмендегі объекті қойылады: 2. Ұйым атауы: «Еуразия су орталығы» ғылыми-өндіріс бірлестігі» АҚ. Ұйымның орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Астана қ., Орынбор көшесі, 11/1. Қызмет түрі: Су саласындағы ірі серпінді жобалардың іске асырылу мүмкіндіктерін экономикалық негіздеуді; орнықты дамудың транс шекаралық аймақтарын құруды ғылыми негіздеу мен қолдауды; климаттың жаһандық өзгеруі жағдайында Қазақстан Республикасының жəне Еуразия континентінің су бассейндерінде шаруашылық қыз меттің күшеюіне байланысты су ресурс тарының көлемі мен сапасын өзгерту үрдістерін қалыптастыру жəне болжау заңдылықтарын ғылыми зерттеуді қоса алғанда су ресурстарын зерттеу жəне қорғау мəселелерін кешенді шешу. Сатылатын акциялардың мемлекеттік пакетінің мөлшері, жарғылық капиталдан % жəне акциялар саны: 51 %, 29 835 жай акциялар. Бастапқы баға: 161 605 000 теңге. Ең төменгі баға: 27 472 850 теңге. Кепілдік жарна: 4 848 150 теңге. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион өткізудің тəртібі: Аукционға қатысушылар аукцион бастауға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып, аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру объектісінің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объек тісінің бастапқы бағасы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру объектісінің бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Бастапқы баға – əрбір жекешелендіру объектiсi бойынша сауда-саттық басталатын баға. Егер сауда-саттықтың голланд əдісін қолдана отырып өткізілген аукцион аяқталатын сəтте сағат 17.00-де аукцион жеңімпазы айқындалмаса, онда осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру объектісі бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, сауда-саттық өткiзiлген күнi Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру объектісін сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукцион қатысушыларын тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап 2015 жылғы 17 наурызда 10.00 сағатта аяқталады. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, Тізілімнің вебпорталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке

Қазақстан Республикасы Президентінің Əкімшілігі Əкімшіліктің қызметкері Нұрлан Окаұлына əкесі Ока ХАМЗАҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

сəйкестендіру нөмірі (бұдан əрі – ЖСН), тегі, аты, əкесінің атын (бар болса); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірі (бұдан əрі – БСН), толық атауы, бірінші басшының тегі, аты, əкесінің аты (бар болса); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп айырысу шотының деректемелері; 4) байланыс деректері (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail). Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ-мен қол қойылған нысан бойынша саудасаттыққа қатысуға өтінімді Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Акционерлік қоғамдар саудасаттыққа қатысуға өтінімді тіркеу үшін жарғылық капиталдан 25%-дан астам акцияларының мемлекеттік пакеті саудасаттыққа қойылатын акционерлік қоғамда осы сауда-саттыққа қатысуға нитетті акционерлік қоғамның акцияларына ие емес екендігін растауы тиіс. Аукционға қатысушылар мынадай: 1) мемлекетке тиесілі акцияларды сату кезінде – акцияларына иелік ететін акционерлік қоғамдар туралы ақпаратты қамтитын акционерлер Тізілімінен (хабарламаның жариялану сəтінде) үзіндікөшірмелерді; 2) қолданыстағы шоттың бар екендігі туралы анықтаманың электрондық (сканерленген) көшірмелерін қоса ұсына отырып өтінімді тіркейді. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстырып тексеру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; 2) заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариатта куəландырылған көшірмелерін ұсынады. Шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне/ немесе орыс тілдерінде нотариатта куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарының нотариатта расталған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырып тексерілгеннен кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Қазақстан Республикасы Қаржы минис трлігінің Астана қаласындағы Қазынашылық комитетіндегі ЖСК KZ420705012170034006 депозиттік шотына төленеді, БСН 980240000950, СТН 031400130617, БСК KKMFKZ2A, төлем мақсатының коды 171, бенефициар коды 11. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілімнің веб-порталы үш минут ішінде өтінім берілген сату объектісі бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілімнің дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізеді. Қатысушының Қағиданың 23-1 жəне 23-2-тармақтарында көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның сауда-саттық басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім вебпорталының өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілімнің дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəліметтер болған жағдайда, Тізілімнің веб-порталы өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберуді жүзеге асырады. Тізілімнің дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім веб-порталы қатысушының өтінімін кері қайтарады. Тізілімнің веб-порталы автоматты тексеру нəтижелері бойынша Тізілімнің вебпорталында көрсетілген қатысушының электронды мекенжайына өтінімді қабылдау не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жібереді. Аукционға жіберілген қатысушыға Тізілімнің веб-порталы беретін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Осыған байланысты, депозиттік шотқа кепілді жарнаның уақтылы түсуі мақсатында комитет өтінім бергенге дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей кепілді жарнаны төлеу ұсынымын жасайды. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің орналасқан жері: Астана қ., Жеңіс даңғылы, 11, 905-бөлме. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан қарауға болады немесе 8 (7172) 717189, 717280 телефондары арқылы алуға болады.

«Цеснабанк» АҚ ұжымы Орталық миддл-офис департаментінің директоры Жанат Темірбекұлы Құсайыновқа əкесі Темірбек Қалтанұлы ҚҰСАЙЫНОВТЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады.


12

www.egemen.kz

13 ақпан 2015 жыл

«ЖҰМЫСПЕН ҚАМТУДЫҢ ЖОЛ КАРТАСЫ-2020» БАҒДАРЛАМАСЫН 2014 ЖЫЛЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ 2014 жылғы қаржыландыру көлемі бағдарламаға

МЛРД. ТЕҢГЕ

МЫҢ АДАМ қатысты

БАҒДАРЛАМА ШЕҢБЕРІНДЕ ƏЛЕУМЕТТІК КЕЛІСІМШАРТТАРҒА ҚОЛ ҚОЙҒАНДАР:

жұмыссыздар – 113

(58,4 %)

191 адам

29-ға дейінгі жастардың үлес салмағы – 84 269 адам

(43,5 %)

өз бетінше жұмыспен қамтылғандар – 79 308 адам (40,9 %)

əйелдердің үлесі – 93

(48,2 %)

ішінара жұмыспен қамтылғандар –

1 240 адам (0,6 %)

309 адам

БАҒДАРЛАМАҒА ҚАТЫСҚАНДАР: аз қамтамасыз етілгендер – 27 МЫҢ адам жасы 50-ден асқан, бірақ зейнеткерлікке дейінгілер – 23 МЫҢ адам ЖОО бітіргендер – 7,5

мүмкіндігі шектеулілер – 5,6 МЫҢ адам оралмандар – 396 адам

МЫҢ адам

2014 ЖЫЛЫ: адам 167,2 МЫҢ жұмысқа

ОЛАРДЫҢ

92,2 МЫҢЫ ауыл адамдары

орналастырылды

ТҰРАҚТЫ ЖҰМЫС ОРНЫНА 151

МЫҢНАН АСТАМ АДАМ ОРНАЛАСТЫРЫЛДЫ Еуразиялық интеграция институты дайындаған

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-94-72; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 68-59-85; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-Полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Достық-Дружба даң., 215 А, «WESTA» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 203 394 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 6 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №500 ek

Profile for Egemen

13022015  

1302201513022015

13022015  

1302201513022015

Profile for daulet
Advertisement