Page 1

Бїгінгі нґмірде: Еѕбекпен есейген Ескендіров Алаш əскері №239 (28717) 12 ЖЕЛТОҚСАН СЕНБІ 2015 ЖЫЛ

6-бет 8-бет

Ерейменніѕ ерке желі 9-бет «Арнайы ґкілдердіѕ» айќын бейнесі 12-бет

ТƏУЕЛСІЗДІККЕ ТОЛЫМДЫ ТАРТУ Жалпыўлттыќ телекґпір аясында 18 жаѕа жобаныѕ тўсауы кесіліп, жеѕімпаздар марапатталды Кеше Тəуелсіздік сарайында Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен «Қазақстанды жаңа индустрияландыру. 2015 жыл қорытындысы» тақырыбында жалпыұлттық телекөпір өтті. «Қазақстан жаңа жаһандық нақты ахуалда: өсім, реформалар, даму» атты Елбасының Қазақстан халқына Жолдауы аясында ұйымдастырылған айтулы жиын барысында қалыптасқан дəстүрге сай еліміздің əр өңірінде Президенттің өзі тұсауын кескен жаңа кəсіпорындар жұмыстарын бастады. Сондай-ақ, Президенттің «Алтын сапа» жəне «Парыз» сыйлықтарының лауреаттары марапатталды. Сұңғат ƏЛІПБАЙ, Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Үкімет мүшелерінің, Парламент депутаттары мен бизнес қауымдастық өкілдерінің басын қосқан жиында бірінші кезекте елімізді индустрияландырудың 6 жылында атқарылған жұмыстар мен «Нұрлы Жол» мемлекеттік бағдарламасының жүзеге асырылу

барысы туралы қысқаша мəлімет хабарланды. Бұл мəліметтерге қарағанда, индустрияландыру ел экономикасының технологиялық жаңғыруына ерекше серпін берген. Мəселен, осы 6 жыл ішінде 890 жаңа өндірістік кəсіпорын іске қосылып, соның нəтижесінде 85 мың тұрақты жұмыс орны ашылған. Сондай-ақ, аталған 890 кəсіпорын 5,4 трлн. теңгенің өнімін шығарған. Жобалардың 90

пайыздан астамы жеке бизнестің есебінен жүзеге асырылған. Ал биылғы жылы индустрияландыру картасы бойынша барлығы 120 жаңа нысан пайдалануға беріліп, 10 мың тұрақты жұмыс орны ашылған. Сол сияқты, «Нұрлы Жол» мемлекеттік бағдарламасы міндеттерінің табысты орындалуы ел экономикасының жаңаша сипатта дамуына молынан жол ашып отыр. Қазіргі таңда Елбасының

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы Ќазаќстан Республикасыныѕ Мемлекеттік ќызмет істері министрлігін ќўру туралы

сарабдал саясаты арқасында елімізде заманауи кəсіпорындар, көлік магистральдары мен жаңа инфрақұрылымдар халық игілігіне жұмыс істеуде. Бүгінде ғылым мен техника жетістіктерінің нəтижесінде салынып жатқан жолдар, зауыттар мен фабрикалар дамыған 30 мемлекеттің қатарына енуімізге мүмкіндігін беретінін қазақстандықтар терең түсінеді. Елбасының индустрияландыру бастамасы халық арасында кеңінен қолдау табуы жаңа табыстарға қол жеткізуімізге жол ашуда. Индустрияландыру бағдарламасының нəтижелерін аңғару қиын емес. Мəселен, жаңа жұмыс орындарының ашылуы, ауыл жəне қала тұрғындарының

тұрмыс деңгейінің жақсаруы анық байқалады. Сонымен, шара барысында мемлекеттің қолдауы арқасында экономикадан өзіндік орнын табуға ниет білдірген 18 кəсіпорынның тұсауын кесу рəсімі басталды. Бірінші кезекте «Павлодар» арнайы экономикалық аймағындағы мұнай коксын қайта өңдейтін «УПНК-ПВ» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің тұсауы кесілді. Осы орайда телекөпір арқылы байланысқа шыққан «УПНК-ПВ» ЖШС директоры Нағашыбек Əубəкіров: «Аса қадірменді Елбасы! «Павлодар» арнайы экономикалық аймағындағы мұнай коксын қайта өңдеу – өңірдің мұнай өңдеу кешенінің

Марат Бақытжанұлы Бекетаев Қазақстан Республикасы Президентінің Əкімшілігі Басшысының орынбасары болып тағайындалсын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 11 желтоқсан. №131

Анатолий Сергеевич Смолин Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесінің Төрағасы болып тағайындалсын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 11 желтоқсан. № 133

М.Б.Бекетаевты Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ Əкімшілігі Басшысыныѕ орынбасары ќызметіне таєайындау туралы

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы

Талғат Советбекұлы ДОНАҚОВ

1965 жылы туған. С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін, КСРО Ғылым академиясындағы Мемлекет жəне құқық институтының аспирантурасын бітірген. Мамандығы бойынша – заңгер. Заң ғылымдарының кандидаты ғылыми атағы бар, ағылшын тілін меңгерген. Республика Ғылым академиясының Мемлекет жəне құқық институтының кіші ғылыми қызметкері, ғалым-хатшысы болып жұмыс істеді. 1992-1994 жылдары Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі Төрағасының кеңесшісі, көмекшісі, кейіннен Заңнама, құқықтық сараптау жəне талдау мəселелері бөлімі меңгерушісінің орынбасары болды. Президент Əкімшілігінің Мемлекеттік құқық бөлімінің сектор меңгерушісі, бөлім меңгерушісінің орынбасары, бөлім меңгерушісінің бірінші орынбасары лауазымдарында қызмет атқарды. Əділет бірінші вице-министрі, Президент Əкімшілігінің Мемлекеттік құқық бөлімінің меңгерушісі, Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесінің Төрағасы лауазымдарына тағайындалған. 2008 жылғы қазаннан – Қазақстан Республикасы Президентінің Əкімшілігі Басшысының орынбасары.

(Жалғасы 2-бетте).

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы

1977 жылы туған. Қазақ Мемлекеттік заң университетін, Лондон экономика жəне саяси ғылымдар мектебін бітірген, мамандығы бойынша – заңгер, құқықтану мастері. «Болашақ» бағдарламасының түлегі, ағылшын тілін меңгерген. Еңбек жолын Қазақстан Республикасындағы Британ кеңесінің заңгері болып бастаған. Сыртқы істер министрлігінің «Дипломатиялық корпусқа қызмет көрсету басқармасы» ЖАҚ сектор меңгерушісі, бөлім бастығы болып жұмыс істеді, кейін Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің басқарма бастығы болды. Еуразиялық мемлекеттік қызметшілерді оқыту орталығы директорының орынбасары лауазымында қызмет атқарды. Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі орынбасарының кеңесшісі, Премьер-Министрдің кеңесшісі болды. Əділет вице-министрі қызметіне тағайындалды. 2010 жылғы сəуірден – Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің жауапты хатшысы.

Талғат Советбекұлы Донақов Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері министрі болып тағайындалсын, ол Қазақстан Республикасы Президентінің Əкімшілігі Басшысының орынбасары қызметінен босатылсын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 11 желтоқсан. № 129

Кəсіпорынды іске қосуға рұқсат беремін», – деді. Оқиға орнынан Павлодар облысындағы меншікті тілшіміз Фарида Бықай хабарлайды: «УПНК-ПВ» ЖШС қыздырылған мұнай коксының ірі өндірушісіне айналғалы тұр. «Қазіргі уақытта «УПНК-ПВ» ЖШС-інде Индустрияландыру картасының «Қыздырылған мұнай коксын өндіретін зауыт» инвестициялық жобасы іске асты. ҚХР-дан келетін импортты 100 пайызға алмастыруға мүмкіндік беретін кəсіпорын барлық қажеттіліктермен толық қамтамасыз етілген.

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы

Мемлекеттік қызметтің жаңа моделін жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы ісқимылды іске асыру мақсатында жəне Қазақстан Республикасы Конституциясының 44-бабы 3), 5) тармақшаларына сəйкес қаулы етемін: 1. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы уəкілетті орган ретінде оған таратылып отырған Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің мүлкін жəне істерін басқару функциялары мен өкілеттіктері беріле отырып, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері министрлігі (бұдан əрі – Министрлік) құрылсын. Министрлік үшін Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызметтің жаңа моделін іске асыру жəне сыбайлас жемқорлық көріністерінің алдын алу басым міндеттер етіп айқындалсын. 2. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алуды, анықтауды, жолын кесуді, ашуды жəне тергеуді негізгі функциялары етіп айқындап, Министрліктің құрылымында Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросы құрылсын. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросының төрағасын Қазақстан Республикасының Президенті лауазымға тағайындайды жəне лауазымнан босатады деп белгіленсін. 3. Қазақстан Республикасының Үкіметі, Қазақстан Республикасы Президентінің Əкімшілігі бір ай мерзімде осы Жарлықтан туындайтын шараларды қабылдасын. 4. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 11 желтоқсан. № 128

Т.С.Донаќовты Ќазаќстан Республикасыныѕ Мемлекеттік ќызмет істері министрі ќызметіне таєайындау туралы

жаңа бағыты. Инвестиция көлемі – 23 млрд. теңге. Біздің өніміміздің негізгі тұтынушысы Қазақстан электролиз зауыты болады. Өндірісті қыздырылған мұнай коксын сырттан импорттаудан босатып, Ресей мен Қытай нарығына шығуға мүмкіндік береді. Құрметті Нұрсұлтан Əбішұлы, зауытты іске қосуға рұқсат сұраймын!» – деді. Серіктестік директорының сөзінен кейін Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев: «Баршаларыңызға рахмет! Бұл бізге өте қажет, Қа зақстанда жоқ өнім шығарайын деп отырсыздар. Жұмыскерлерге де, өздеріңізге де жақсы. Тəуелсіздік күні қарсаңында халыққа жасап отырған үлкен сыйларыңызбен құттықтаймын.

Марат Бақытжанұлы БЕКЕТАЕВ

Ə.А.Смайыловты Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ кґмекшісі ќызметіне таєайындау туралы

Əлихан Асханұлы Смайылов Қазақстан Республикасы Президентінің көмекшісі болып тағайындалсын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 11 желтоқсан. № 132 Əлихан Асханұлы СМАЙЫЛОВ

1972 жылы туған. Əл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетін, Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Қазақстанның менеджмент, экономика жəне болжау институтын бітірген. Мамандығы бойынша – математик, мемлекеттік басқару магистрі. Ағылшын тілін меңгерген. Еңбек жолын «А-Инвест» инвестициялық жекешелендіру қорының бағалы қағаздар жөніндегі бас маманы болып бастады. 1996-1998 жылдары Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика агенттігінің бас басқармасы бастығының орынбасары, басқарма бастығы болып жұмыс істеді. Президент Əкімшілігінің Əлеуметтік-экономикалық талдау бөлімінің сектор меңгерушісі, Ұйымдастыру-бақылау бөлімінің мемлекеттік инспекторы лауазымдарында қызмет атқарды. «Экспортты кредиттер мен инвестицияларды сақтандыру жөніндегі Мемлекеттік сақтандыру корпорациясы» АҚ, «КазАгро» Ұлттық холдингі» АҚ басқарма төрағасы болды. Сыртқы істер вице-министрі, Қаржы вице-министрі, Статистика агенттігінің төрағасы лауазымдарына тағайындалған. 2014 жылғы тамыздан – Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Статистика агенттігінің төрағасы.

А.С. Смолинді Ќазаќстан Республикасы Жоєары Сот Кеѕесініѕ Тґраєасы ќызметіне таєайындау туралы

Анатолий Сергеевич СМОЛИН

1959 жылы туған. Свердловск заң институтын бітірген. Мамандығы бойынша – заңгер. Көкшетау облысы Красноармейск аудандық халықтық сотының судьясы, төрағасы, Солтүстік Қазақстан облысының Тайынша аудандық сотының төрағасы болып жұмыс істеді. 1998-2002 жылдары Солтүстік Қазақстан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының төрағасы болды. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының судьясы, қадағалау алқасының төрағасы лауазымдарында қызмет атқарды. 2010 жылғы ақпаннан – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының судьясы.

Қазақстан Республикасы Президентінің Өкімі Ќ.П.Ќожамжаров туралы

Қайрат Пернешұлы Қожамжаров Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері министрлігінің Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросының төрағасы болып тағайындалсын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 11 желтоқсан. № 39

Їкіметтегі ґзгерістер

Кеше Астанада Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Кəрім Мəсімов Үкімет құрылымындағы өзгерістерді ұсынды, деп хабарлады Премьер-Министрдің баспасөз қызметі.

К.Мəсімов Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері министрлігін құру туралы жəне Талғат Донақовты Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі министр лауазымына тағайындау туралы Жарлығын оқып берді. «Министрліктің құрылымында негізгі қызметтері жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алу, анықтау, жолын кесу, ашу мен тергеп-тексеру болып табы латын Сыбай лас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросы құрылды», – деп атап өтті К.Мəсімов. Премьер-Министр Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевтың Қай рат Қо жамжаровты Қазақстан

Республикасының Мемлекеттік қызмет істері ми нис тр лігі Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қи мыл ұлттық бюросының төрағасы лауазымына тағайындау туралы Өкімін оқып берді. Премьер-Министр Т.Донақов пен Қ.Қожамжаров Жаңғырту жөніндегі ұлттық комиссияның жұмысына белсенді қатысқанын атап көрсетті. «Мен Мемлекет басшысының тапсырмаларын түрлі учаскелерде қашанда орындап келген тəжірибелі адамдар ретінде осы жолы да сенім үдесінен шығатындарыңызға сенімдімін. Мен жаңа қызметтеріңізде де бұрынғысынша барлық шешімдерді орындайсыздар ғой деп ойлаймын», – деп қорытты К.Мəсімов.


2

(Жалғасы. Басы 1-бетте). Жоба бойынша жалпы инвестиция көлемі 22,9 млрд. теңгені құрады, пайдалану кезеңіндегі жұмыс орындарының саны – 320. Құрылыс барысында 300 адам тартылды. Жобалық қуаты – жылына 205 мың тонна қыздырылған кокс. Жобаның бас мерді гері China Nonferrous Metal Industry’s Foreign Engineering and Construction Co., Ltd (NFC) болып табылады. «УПНК-ПВ» ЖШС коксты қыздыратын екі желісі бар, олар бір-бірінен тəуелсіз жұмыс істейді. Əрқайсысының жылдық қуаты – 102,5 мың тонна дайын өнім. Мұнай коксын қыздыру – бұл шикі мұнай коксын 1250-1350°С дейін қыздыру үдерісі. Серіктестіктің негізгі шикізаты Павлодар мұнайхимия зауытында өндірілетін шикі мұнай коксы болмақ. Зауыт газдан бөлінетін жылуды кəдеге жаратып, өз өндіріс ошағын толық электр энергиясымен қамтиды. Өндірісте ауаға зиянды қалдықтарды шығармайтын түтін, газ сүзгіштер мен күкірт қоспаларын ұстайтын қондырғы орнатылған. Жалпы, өндірілетін энергия жылына – 94 млн. квт, соның ішінде артығы жылына – 62 млн. квт. Шығарылатын гипс көлемі жылына – 4 мың тонна». Келесі кезекте Алматы облысындағы «Абди Ибрахим Глобал Фарм» ЖШС-нің иелігіндегі жаңа фармацевтикалық зауыттың тұсауы кесілді. Телекөпір арқылы сөз алған серіктестіктің бас директоры Тайфун Мерич: «Құр метті Президент мырза! Ең алдымен, Қазақстанда жайлы инвестиция лық ахуал қалып тастырғаныңыз үшін Сізге алғыс айтуға рұқ сат етіңіз. Біздің кəсіп орын Түр кияның фармацевтика сек торындағы көшбасшысы «Абди Ибрахим» компаниясымен бірлесіп, жылдық қуаты 1,5 миллиардқа дейінгі таблетка мен капсуланы шығаратын жаңа зауытты іске қосып, дəрі-дəрмек атауын 200-ге дейін жеткізді. Мен үшін GMP стандарттарына сай дəрілік препараттар шығаратын, экспортқа бағдарланған жаңа заманауи зауытты Сізге таныстыру зор мəртебе. Аса құрметті Елбасы, зауытты іске қосуға рұқсат етіңіз!», – деді. Өз кезегінде Президент Нұр сұлтан Назарбаев: «Түрік ағайындардың көмегімен іске қосылатын мына жаңа өндіріс бізге өте қажет. Халықтың денсаулығына жарайтын болсын, денсаулығын түзейтін болсын. Іске қосайық», – деп зауытты іске қосуға рұқсатын берді. Оқиға орнынан Алматы облысындағы меншікті тілшіміз Нұрбол Əлдібаев хабарлайды: «Абди Ибрахим Глобал Фарм» ЖШС-нің иелігіндегі жаңа фармацевтикалық зауыт Іле ауданы, Ащыбұлақ ауылдық округі, Мұхамеджан Түймебаев атындағы ауылда орналасқан. Негізі аталған өндіріс орны жылына 1,5 млрд. дана дəрі жəне 200 түрлі капсулалар шығарады деп жоспарлануда. Бұл жоба қуаттылығы 3 млрд. теңгеге есептелінген. Сол қаражаттың 80 пайызын меншік иесі құйса, қалған 20 пайызы екінші деңгейдегі банктерге тиесілі. Осынау өндіріс орнының құрылыс жұмыстарына 80 адам тартылса, енді толық іске қосылғанда 250 адам жұмыспен қамтылады деп күтілуде. Фармацевтика

www.egemen.kz

12 желтоқсан 2015 жыл

ТƏУЕЛСІЗДІККЕ

саласында жақсы танымал компания GMP стандартына сəйкес келетін адам ағзасына қауіпсіз əрі тиімділігі мол дəрілерімен ішкі рынокты толығымен қамтамасыз ететін болады. «Абди Ибрахим Глобал Фарм» БК ЖШС бас директоры Тайфун Мерич, ал атқарушы директоры Зиятхан Гасанов деген азаматтар жергілікті атқарушы билікпен тіл табыса, ел заңнамаларына сəйкес жүйелі жұмыс жүргізуде. Сөйтіп, Жетісу жерінде индустрияландыру игілігінің бір қадамы телекөпірде басылды. Зауыттың өнімі экспортқа да бағытталған». Бұдан кейін жұртшылық назары Ақтөбе облысындағы «Актеп» холдингінің құрамындағы «Молочные историй» ЖШС-нің жылына 7200 тона ет өңдейтін ЖШС меншігіндегі ет өңдеу комбинатына ауды. «Құрметті Елбасы! Сіздің индустрияландыру бағдарламаңыздың арқасында біз өз өндірісімізді əртараптандырып, ірі қара малды бордақылаудан бастап дайын өнім шығаруға дейінгі ет кластерін құрдық. Бүгін біз ет өңдеу кешенін іске қосуға дайынбыз. Жобаға 22 млрд. теңгеден астам қаржы салынды. 88 жаңа жұмыс орны құрылды. Өн дірісте шикізатты өңдеудің бүкіл процесін толығымен автоматтандыруға мүмкіндік беретін жаңа еуропалық технология қолданылатын болады. Өнімнің 60 пайызы Ресейге экспортталады», – деді «Актеп» холдингінің құрылтайшысы Нұрлан Сағыналин. «Комбинатты іске қосуға рұқсат етемін. Себебі, өзіміздің мал шаруашылығымызды дамытып, ет өнімдерімізді өңдеп, шетке шығарып отырмыз. Менің ылғи айтып жүргенім, мал шаруашылығы – біздің экономикамыздың ең үлкен бөлшегі. Оның бағасын көтеріп, шетелге шығару – бəріміз үшін қуаныш. Құтты болсын!» – деген Мемлекет басшысы комбинат жұмысшыларына табыс тіледі. Оқиға орнынан Ақтөбе облысындағы меншікті тілшіміз Саты балды Сəуірбай хабарлайды: «Алға ауданында жүзеге асқан бұл жоба индустрияландыру бағдарламасы аясында өз жұмысын бастап отыр. Оған 22 миллиард теңгеден астам инвестиция салынған. Нəтижесінде, 88 жұмыс орны ашылған. Комбинат өнімдерінің 60 пайызы Ресейге экспортқа шығарылады. Ет өңдеу комбинаты 10 000 ірі қара малы бар «Актеп» холдингінің мал бордақылайтын алаңына жақын орналасқан. Кəсіпорын сағатына 15 бас, ауысымда 105 бас, жылына 32 мың бас ірі қара етін өңдейді. Мұнда мал бордақылау алаңы, сою жəне ет өңдеу өндірісі бар. Бұл жерде стандарт бойынша сою да қарастырылған. Қондырғылар толықтай Германияда шығарылған. «Бизнестің жол картасы-2020» мемлекеттік бағдарламасы аясында 146 миллион теңгеге газ, су жəне канализация, электр желілері тартылды. Кешенде сойылған малдың ішекқарыны, сүйегі де кəдеге жаратылады. Тіпті, мал сойғандағы қан да өңделеді. Телекөпірден кейін болған жаңа ет комбинатының салтанатты ашылу рəсімінде сөз алған облыс əкімі Бердібек Сапарбаев кəсіпорын малды бордақылаудан бастап дайын өнімге дейін өңдейтін ет кластері болып табылатынын, «Сыбаға»

бағдарламасының есебінен мал басын көбейтіп, жоғары сапалы ет өнімдерін экспорттауға қол жеткізілетінін айта келіп, жұмыс орындарының ашылғанына ризашылығын білдірді». Бұдан кейін жұртшылық елімізде алғаш рет құрғақ таңғы ас пен түрлі қауыздар шығаратын зауыттың алғашқы қадамына куə болды. Сөз кезегі берілген Солтүстік Қазақстан облысындағы «Радуга» ЖШС өндіріс жөніндегі директоры Ботагөз Құлданова: «Құрметті Нұрсұлтан Əбішұлы! Біз жаңа өндірісте құрғақ таңғы ас пен түрлі қауыздарды шығаруды игердік. Мұндай өнім бұрын республикада шығарылмаған. Зауыт Қазақстан үшін жаңа өнімнің 25 атауын өндіретін болады. Ол ішкі нарықты қамтамасыз етуге жəне өнімді экспортқа шығаруға мүмкіндік береді. Жобаға «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы бойынша мем лекеттік қолдау жасалды. Аса құрметті Елбасы! Жеке кəсіпкерліктің дамуына мемлекеттің қолдау көрсеткені үшін алғыс білдіруге жəне екі жаңа өндірісті іске қосуға рұқсат етуіңізді сұраймыз!» – деді. Прези дент өз кезегінде өндірістің іске қосылуына өз рұқсатын беріп, компания жұмысына зор табыстар тіледі. Оқиға орнынан Солтүстік Қазақстан облысындағы меншікті тілшіміз Өмір Есқали хабарлайды: «Қазақстан мен шетел нарығына «Добрая рать» бренд тауарларымен əйгілі «Ра дуга» көпбейінді кəсіпорны индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы шеңберінде екі іргелі жобаны пайдалануға берген. Ол озық технологияларды қолданудың арқасында еліміз дің бірқатар өңірлеріне халық кең тұтынатын, сұранысы жоғары əрі бағасы қолжетімді шаруашылық тауарлары мен азық-түлік тағамдарын шығару мүмкіндігіне ие болған. Өнімдер арасында пластмасса құбырлар, үйішілік заттар, қалташа пакеттер үлкен сұранысқа ие. Өндірістік қалдықтарды қайта өңдеу цехы іске қосылған. Іргелі компанияның филиалдары Қазақстанның 14 қаласында орналасқан. Индустрияландыру картасы аясында жүгері таяқшалары мен құрғақ таңғы ас мəзірлерін тез дайындайтын бұл жаңа өндіріс орнын құру жобасына 150 миллион теңге бағытталып, 32 жаңа жұмыс орны құрылған. Жалпы қуаттылығы 430 тонна болатын цех толық автоматтандырылған. Күніне 700 кило өнім өндіруге қауқарлы. Мұндай қондырғының баламасы əзірге елімізде жоқ. Тек Ресейдің Витек қаласында ғана орналасқан. Серіктестік құрыл тай шыларының бірі Дмитрий Шарапаевтың айтуынша, қазір өнімнің 10 түрі шығарылады. Өндірісті кеңейткеннен кейін оның түрлері 25-ке дейін жеткізілмек. Басты бағдар – өнімдерді алыс-жақын шетелдерге жөнелту. Кəсіпорын келешекте мемлекет-жекеменшік серіктестігі үдерісін кеңейтіп, бизнестің тың жолдарын ұйымдастыруды жалғастыра бермек». Сондай-ақ, телекөпір барысында Рудный қаласындағы «Жас қанат-2006» құс фабрикасы жаңғыртудың жаңа кезеңіне көшті. Өз кезегінде «Жас қанат-2006» ЖШС бас директоры Қайрат Маишев: «Құрметті Президент мырза!

Бүгінгі күні жұмыртқа өндірісі көлемін арттыруға бағытталған құс фабрика сын жаңғыртудың кезекті кезеңі аяқталды. Заманауи жоғары технологиялық құралжабдықтарды енгізу жұмыртқа жинау жəне сұрыптау уақытын 3 есе қысқартуға, жылына 250 млн. данаға жеткізуге, бұл ретте еңбек өнімділігін еселеп арттыруға мүмкіндік береді. Біз өз өнімдерімізді Қазақстанның барлық өңірлеріне жеткізіп, 15 пайыз өнімімізді Ресей Федерациясына экспортқа шығарамыз. Ал ендігі уақытта жүргізілген жаңғыртудың арасында біз бұл көрсеткішті еселеуді жоспарлап отырмыз», – деді. Бұған байланысты Елбасы құс еті импортына тəуелділіктен арылудың маңыздылығын атап өте келе: «Ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу, қосылған құнын өсіру – біздің басты мақсатымыз», – деді. Сондай-ақ, фабриканың алдағы жұмыстарына жетістіктер тіледі. Оқиға орнынан Қостанай облысындағы меншікті тілшіміз Нəзира Жəрімбетова хабарлайды: «Кəсіпорын өнімділігін арттырғаннан кейін 17 жұмыс орны ашылды. Фабрика Қазақстанда бірінші болып, көп сатылы тор жабдықтар алған. Бұл жобаның басты ерекшелігі болып табылады. Жаңадан тауық пен балапан тұратын 6 арнайы тор жабдықтар сатып алынды. Мұның барлығы құстың санын көбейтуге ықпал етіп келеді». Сонымен қатар, Астананы 100 пайыз құс етімен қамтамасыз ететін жоба да сəтімен іске қосылды. «Capital Project LTD» ЖШС-нің құрылтайшысы Максим Божко: «Құрметті Нұрсұлтан Əбішұлы! Ақмол ауылындағы құс фабрикасының базасында біз Германиядан келген инвестормен бірлесіп, ет бағытындағы жаңа өндіріс салып, 400 жұмыс орнын құрдық. Фабрика қуаты жылына 20 мың тонна салқындатылған құс еті мен 300 тонна терең қайта өңделген өнімді құрайды. Жоба Астана азық-түлік белдеуіне кіреді жəне елорданы 100 пайыз ет өнімдерімен қамтамасыз етеді, сонымен бірге, республикаға əкелінетін ет импортын 15 пайызға қысқартады. Құрметті Елбасы! Қазақстанның құс шаруашылығы саласы атынан біз Сізге қолдау көрсеткеніңіз үшін алғысымызды білдіреміз», – деді Мемлекет басшысы өз кезегінде ауыл шаруашылығы өнімдерінің сапасын арттыру жəне республиканы толық көлемде қамтамасыз ету басты мақсат болып отырғандығын атап өтті. «Қазақстан – аграрлық ел. Жалпы, экономикадағы ауыл шаруашылығының көлемі 4,5 пайызды құрайды», – деген Елбасы өңірлерде осындай жобалардың жүзеге асырылуына жағдай жасаған əкімдерге де өз ризашылығын білдірді. Оқиға орнынан Ақмола облысындағы меншікті тілшіміз Бақберген Амалбек хабарлайды: «Capital Projects LTD» серіктестігі бройлер құс фабрикасының 2-ші жобасы Астана мен оған іргелес жатқан барлық аудандарды сапалы құс етімен қамтамасыз етеді. Қоңды балапан еттері су шығындамай, тамшылату жүйесі арқылы мұздатылады. Бұл əдіс өнімнің балғын табиғи қалпын сақтауына ықпал етеді. Өңірдің азық-түлік белдеуін қалыптастыруға аса

қажетті нысан жылына 20 мың тонна құс етін өндіреді». Бұған қоса, Елбасы Атырау облысындағы «Caspiy Lana Atyrau» ЖШС жүн өнімдері өндірісін іске қосуға рұқсат берді. «Caspiy Lana Atyrau» ЖШС директоры Назгүл Есмақанованың сөзіне қарағанда, фабрикада өндірілген жүннен 400 мың метр дайын өнім шығарылатын болады. Н.Есмақанова: «Аса қадірменді Нұрсұлтан Əбішұлы! Біздің фабриканың жылына 100 тонна түйе жүнін жəне 350 тонна қой жүнін өңдеу мүмкіндігі бар. Біздің өнімдерге тек Қазақстанда ғана емес, шетелдерде де сұраныс бар. Қазірдің өзінде италиялық Whiteblack Di Luca Mattia Bezzi компаниясымен фабриканың дайын өнімдерін өткізу жөнінде келісімшарт жасалған. Осындай кешен өңірде алғаш рет іске асырылуда. Фабриканың өнімдері ішкі нарықты жоғары сапалы жəне қолжетімді тауарлармен қамтамасыз етіп, өңірлік жеңіл өнеркəсіптің дамуына зор үлес қосады», – деді. Оқиға орнынан Атырау облысындағы меншікті тілшіміз Жолдасбек Шөпеғұл хабарлайды: «Бір ғана аймақтың емес, əзірге ел көлемінде де теңдесі табыла қоймайтын бұл жаңа жобаны іске асыруға жаңашыл кəсіпкер Əлімжан Балжігітов «Атырау» əлеуметтік-кəсіпкерлік қорпорациясының қолдауымен батыл кіріскен екен. Былтырғы күзде қадасы қағылған аталған жобаны іске қосқан Əлімжан Балжігітовтің айтуынша, фабрикада тазаланып, жуылған жүнді буу мен тарау жұмыстары атқарылады. Мұнда жеңіл өнеркəсіпке қажетті басты шикізат – мал жүні алғашқы өңдеуден өткізілумен шектелмейді. Сонымен бірге, 400 000 метр көрпе мен жамылғылар шығару ісі де өркен жайғалы отырған тың жобаға 2 432,0 млн. теңге салыныпты. Əлімжан Балжігітовтің дерегінше, фабриканың құрылысмонтаж жұмыстарына жергілікті жерде шығарылған материалдарды кеңінен пайдаланған, жүн жуу цехына қажетті құралжабдықтар мен қондырғыларды əкелу үшін қытайлық «QingdaoYuanQuanMachineryCO» компания сымен, тоқыма цехы үшін жаңа технологияны жеткізуге италиялық VICOTEXSRL компаниясымен келісімшарт жасалынған, сондай-ақ, жеңіл өнеркəсібі қарқынды дамыған шетелдердің білікті мамандары кеңесші ретінде тартылған. Жалпы, Атырауда енді ғана жұмысын бастаған фабриканың бастапқы өңдеуден өткізілетін өніміне Ресей, Қытай жəне Моңғолия елдері қызығушылық танытып отыр. Сонымен бірге, Еуропа елдері технологиясымен киім тігуді қолға алу мақсаты көзделіпті. Осыған байланысты Франция, Италия жəне Бельгия секілді елдердің жетекші мамандары кеңес беру арқылы жобаның сəтті жұмыс жасауына атсалыспақ. Əрине, мұнда жергілікті 90 адам тұрақты жұмыспен қамтылып, жаңа кəсіпті игеруге оң қадам жасалған. Облыс əкімі Бақтықожа Із мұ хамбетовтің айтуынша, мəс ли хаттар депутаттары ауыл шаруа шылығы тауарларын өндіру мен жүн өңдеу

мəселесін жиі көтеріп, ұсыныспікірлерін жолдаған. Бұл Үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы бойынша қолға алынып отыр». Телекөпір сəтінде Оңтүстік Қазақстан облысындағы «Əлем БТ» ЖШС-нің дайын тоқыма бұйым дары өндірісінің іске қосылуын да жұртшылық жылы қабыл дады. «Аса қадірменді Елбасы! Бүгін – айтулы күн, біз, «Əлем БТ» жауапкершілігі шек теулі серік тестігі Оңтүстік Корея технологиясымен, жылына 16 млн. дана шұлық өнімдерін өндіретін фабриканы іске қосқалы тұрмыз. Біздің тауарлар Қазақстан нарығына шығарылып, алыс шетелдерге экспортталатын болады. Жоба «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағында іске асырылды. Бүгінде құны 28 млрд. теңгені құрайтын 10 жоба іске қосылып, 2144 адам жұмыспен қамтылған. Сіздің саясатыңыздың жемісі болып табылатын бұл аймақта барлық жеңілдіктерді алудамыз. Сізге деген алғысымыз шексіз, құрметті Елбасы! Осындай жобалар есебінен еліміз одан əрі көркейіп, дамудың жаңа деңгейіне шығатынына сенімдіміз», – деді «Əлем БТ» ЖШС бас директоры Қайрат Балабиев. Оқиға орнынан Оңтүстік Қазақстан облысындағы меншікті тілшіміз Бақтияр Тайжан хабарлайды: «Елбасы іске қосуға рұқсат берген соң, фабрика салтанатты түрде алғашқы өнімін шығарды. Жоба бойынша Оңтүстік Кореяның заманауи технологиясымен шұлық бұйымдарын өндіру қарастырылған. Сонымен қатар, жобаны іске асыру үшін 2 млрд. теңге шамасында инвестиция тартылған. Жобалық қуатына шыққан жағдайда фабрикада шамамен 400 адам жұмыс істейтін болады. Өнімнің 70 пайызы ішкі нарыққа бағытталса, 30 пайызы Ресей, АҚШ жəне Кореяға экспортталады. Шұлық шығаруға қажет шикізат арнайы экономикалық аймақта орналасқан тоқыма кəсіпорындарынан тапсырыспен алынады. Аталған аймақта 23 жоба мақұлданып, 10-ы іске асырылып отыр. Оның екі жобасы бүгінде іске қосылған «Əлем БТ» ЖШС мен «Бал Текстиль» ЖШС-нің екінші кезеңі. Сонымен қатар, 4 жобаның құрылысы жүргізілуде. Аталған жобалар Индустрияландыру картасы аясында іске асырылуда. Салтанатты жиынға қатысқан өңір басшысы Бейбіт Атамқұлов облыста, тұтастай алғанда, Индустрияландыру картасына 869 млрд.теңгені құрайтын 115 жоба енгізіліп, 20 мың жаңа жұмыс орнын ашу жоспарланып отырғанын айтты. «Ағымдағы жылы бағдарлама аясында 42,4 млрд. теңге инвестиция игеріліп, 23 жобаның құрылысы аяқталды, бұл – республика бойынша осы жылы іске қосылатын жобалардың алтыдан бір бөлігі. Бүгінгі күнде 10 жоба толық іске қосылды. Қалған 13 жоба жыл соңына дейін іске асырылып, нəтижесінде 2358 жаңа жұмыс орны ашылатын болады. Бірінші бесжылдықта іске қосылған 137 жобаның 94 пайызы толық жоспарлық қуатына шықты. Тұрақты жұмыс жасауда, – деді облыс əкімі Б.Атамқұлов. – Оңтүстік Қазақстанда 10

айдың қорытындысы бойынша, өнеркəсіп өнімдері өткен жылмен салыстырғанда 44 млрд. теңгеге артық өндірілді. Өсім 3,8 пайызды құрады. Өңдеу өнеркəсібіне 62 млрд. теңге жеке инвестиция тартылды. Өсім өткен жылмен салыстырғанда 2,2 есе». Сондай-ақ, телекөпір сəтінде Астанада отандық кəсіпорын дарды тігін машиналарымен толықтай қамтамасыз ететін «ASTANA Ютария Ltd» инновациялық өндірістік компаниясы» ЖШС-нің «KazTexExpo» автоматтандырылған сауда-өндірістік кешені өз жұмысын бастады. Өз сөзінде серіктестіктің бас директоры Сəуле Шəуенова: «Мемлекеттік жəне жеке серіктестік арқасында біз «Астана – жаңа қала» Арнайы экономикалық аймағында қазіргі заманғы кешен салдық. Бірінші кезекте, осында Zoje брендінің тігін құрылғыларын құрастыру жүргізіледі. Жобаны іске асыру кəсіби жабдықтармен қамтамасыз етуге, Қазақстандағы жəне ТМД-дағы жеңіл өнеркəсіп кəсіпорындарына сервистік жəне консалтингтік қызметтер көрсетуге мүмкіндік берді», – деді. Оның сөзіне қарағанда, кешенде жылына 1 млн. дана тігін бұйымдары шығарылады. Өндіріс толық қуатына шыққанда, 500 жұмыс орны құрылатын болады. «ASTANA Ютария Ltd» инновациялық өндірістік компаниясы» – отандық жеңіл өнеркəсіп үздіктерінің бірі. Бүгінде ол отандық кəсіпорындарды əлемге əйгілі Zoje брендінің тігін машиналарымен толықтай қамтамасыз етеді. Бұдан былай республикада автоматтандырылған, шығыны аз, өнімділігі жоғары тігін машиналары шығарылады. «Бір терезе» қағидаты бойынша тігін машиналарын орнату, кеңестік қызмет көрсету, құжат дайындау жұмыстары қосымша жүргізіледі. Сондай-ақ, фабрика тігін жəне тоқыма өнімдерінің бірнеше түрін шығарады. Жеңіл өнеркəсіп өнімдерін жобалауда инновациялық тəсілдер, бұйымдар жасауда нанотехнологиялар қолданылады. «KazTeксExpo» автоматтандырылған өндірістік кешені – «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде құрылған баламасы жоқ жоба. Жоғарыда аталып өткен үш жобаға қатысты Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев ризашылықпен: «Осындай өндірісті сіздермен бірге іске қосқаныма өте қуаныштымын. Қазіргі заманда халыққа жұмыс беретін орта жəне шағын бизнес бізге өте қажет. Мемлекет барлық жағынан қолдап отыр. Əсіресе, Назгүлге айтатыным, мұнай мен газдың қиын жағдайында мұнайшылар енді саған барып жұмыс істейтін шығар. Сондықтан, осындай өндірістің мұнайлы өңірде іске қосылуы өте тамаша. Мұндай жұмыстарды əрі қарай да жүргізе беру керек. Кезін де Оңтүстік Қазақстанда мата өңдейтін кəсіпорын жұмысын тоқтатқан болатын. Кəсіпорынды іске қостық, енді мінекей, шетелге шығаратын жағдайға жеттік», – дей келіп, кəсіпорындарға сəттілік тіледі. Осы күні телекөпір барысында Алматыда Елбасының рұқсатымен лак жəне бояу материалдарын өндіретін кəсіпорын жұмысын бастады. Телекөпір арқылы байланысқа шыққан «COLOR International Technologies» ЖШС


www.egemen.kz

12 желтоқсан 2015 жыл

ТОЛЫМДЫ ТАРТУ

бас директоры Құрманғазы Ықыласбеков: «Аса құрметті Елбасы! «COLOR International Technologies» зауыты – бояу материалдарын шығаратын ірі кəсіпорындардың бірі. Бізде өндірістік үдерістің 98 пайызы автоматтандырылған. Біздің тауардың көлемі мен сапасы жəне бағасы отандық нарықтың импорттық өнімге тəуелділігін төмендетеді. Осылайша, өте қажет зауыт пайда болып отыр. Сырттан тасымалдамай, аталған қажетті өнімдерді өзімізде шығарып, халқымызды жұмыспен қамтамасыз етіп отырмыз», – деді. Оқиға орнынан Алматы қаласындағы тілшіміз Қанат Ескендір хабарлайды: «COLOR International Technologies» ЖШС Индустрияландыру картасының екінші бесжылдығын екпінді жүргізу барысында іске қосылған. Еуропалық заманауи технологиямен жабдықталған зауытта сапа артықшылығын жоғары деңгейге көтеру мүмкіншілігі жетерлік. Өйткені, өндіріс жұмыстары 98 пайыздық көрсеткішпен автоматты түрде компьютерлік басқаруға көшірілген. Қазақстанда тұңғыш рет іске қосылған бұл зауыт бояудың сан-алуан түрін компьютер көмегімен жасап қана қоймай, тұтынушы тілегін қанағаттандырарлық сапаға əуелден ие. Зауыт жылына 15 мың тонна бояу өндіреді. Қазірдің өзінде «COLOR International Technologies» ЖШС-нің ұжымы Алматы қаласымен қоса, еліміздің оңтүстік өңірін сапалы бояумен толықтай қамтамасыз етіп отыр. Жоғары санатты мамандардан бастап қарапайым қызметкерге дейінгі 90нан аса адам жұмыс істейтін зауыт алдағы 2016 жылдан бастап өндіріс көлемін арттырумен бірге, Ресей, Тəжікстан, Түрікменстан секілді көршілес елдердің нарығына шығуды да көздеп отыр». Сонымен бірге, Қызылорда облысында да «РМЗ-Шапағат» ЖШС-нің иелігіндегі үй құрылысы комбинаты іске қосылды. «Аса құрметті Нұрсұлтан Əбішұлы! Сіздің қатысуыңызбен «Үй құрылысы комбинатын» іске қосуға дайынбыз. Жобаны іске асыру үшін мемлекеттік бағдарламалар көмегімен қаржылық қолдау жəне лизингке шетелден құралжабдықтар алынды. Жылына 35 мың шаршы метр каркасты тақта (панель) үйлерін салатын боламыз. Бұл құрылыс нысанын үнемді жəне қысқа мерзім ішінде аяқтауға септігін тигізеді. Құрметті Елбасы, жасалып жатқан қолдау мен қамқорлыққа ұжымның атынан үлкен алғыс білдіремін. Сізден комбинатты іске қосуға рұқсат сұраймын», – деді «РМЗ-Шапағат» ЖШС бас директоры Мұратбек Жақанов. Оқиға орнынан Қызылорда облысындағы меншікті тілшіміз Ержан Байтілес хабарлайды: «РМЗ-Шапағат» серіктестігі Қызылорда облысындағы ең ірі өндірістік орындардың бірі. Ол 2000 жылдан бері үздіксіз елге қызмет етіп келеді. Құрылысмонтаждау жұмысынан бастап қоғамға қажетті кəсіптің бəрімен айналысады деуге болады. Осы серіктестіктің бастамасымен аймақта «Үй құрылысы комбинаты» іске қосылып отыр. Жобаның жалпы құны 1,5 мил лиард теңгені құрайды. Атал ған со маның 195,2 миллион теңгесін «Байқоңыр»

əлеуметтік-кəсіпкерлік корпорациясы қаржыландырған. Ал 1258,8 миллион теңгесін өз есептерінен тапқан. Құрылыс кезінде 52 адам жұмыс істеді. Енді мұнда 68 адам толықтай жұмыспен қамтылмақ. Мұнда тұрғын үй құрылысына қажетті бетон плиталар шығарады. Қажетті материалды шығару үшін Германиядан арнайы техника əкелінген. Жұмыс тың барлығы толықтай авто маттандырылған. Яғни, адамдар қара жұмысқа жегіліп, цемент араластырып, құм түкіріп, тас жұтып жүрмейді. Барлығын бір жерде отырып бас қарады. Комбинат өнімін «Қол жетімді тұрғын үй-2020» бағдарламасы бойынша салынып жат қан үйлерге пайдалануға болады. Негізгі мақсат та осы. Бұдан бөлек, əлеуметтік нысандардың құрылысына да пайдалану ойда бар. Елбасымен тікелей байланысқа шыққан комбинат директоры М.Жақанов Кеңес өкіметі тұсында мұндай кəсіпорындардың жұмыс істегенін, кейіннен тоқтап қалғанын айтады. Дегенмен, ел еңсесін тіктеп, экономикалық жағдайымыз түзелген кезеңде үзілген жұмыс қайта жалғасын тауып жатыр. Айта кетейік, комбинат жылына 35 мың шаршы метр өнім шығара алады». Өз кезегінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев құрылыс материалдарын шығаратын кəсіпорындардың өте қажет екенін, бұл ел экономикасын жандандыратын сала болып табылатынын айта келіп, қос өндіріс орнының жұмысына сəттілік тіледі. Сонымен қатар, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Ақмола облысында жел-электр стансасын іске қосуға рұқсат берді. «Құрметті Елбасы! Өткен жылы Сіз Тəуелсіз Қазақстан тарихындағы бірінші өнеркəсіптік жел паркін құруға рұқсат бердіңіз, бүгін сол жобаның табысты іске асырылуын жəне іске қосуға дайындығын баяндаймыз. 45 МВт таза электр қуаты жылына 100 мың тоннаға жуық көмірді үнемдеуге мүмкіндік береді. Компанияның жоспарында қуаттылығы 300 МВт-қа дейін жететін бірнеше кезеңнен тұратын жобалар бар», – деді «Самұрық-Энерго» АҚ басқарма төрағасының бірінші орынбасары Қаныш Молдабаев. Оқиға орнынан Ақмола облысындағы меншікті тілшіміз Бақберген Амалбек хабарлайды: «Мемлекет басшысы Н.Назарбаев жалпыұлттық телекөпір барысында тəуелсіз еліміз дегі тұңғыш жел-электр стан сасын іске қосты. Салтанат үстінде «Самұрық-Энерго» АҚ төрағасының бірінші орынбасары Қаныш Молдабаев айрықша нысанның ерекшеліктері жайлы баяндады. Ақмола облысының Ерейментау ауданындағы өндірістік бағыттағы жел-электр стансасы салыстырмалы түрде өте қысқа мерзім ішінде пайдалануға берілді. Маңызды нысан баламалы қуат көздерін пайдалану арқылы əлемді алаңдатып отырған экологиялық проблемаларды шешуге, өңірлік қуат көздеріне тапшылықты жоюға елеулі əсерін тигізетін болады. Сонымен қатар, жер жүзі көз тігіп отырған қазақстандық ЭКСПО-2017 көрмесінің негізгі буындарын нəрлендіруге пайдаланылады. Сондай-ақ, ішкі нарық сұраныстары қамтамасыз етілмек.

«Тұңғыш жел-электр стансасы» ЖШС-нің алғашқы кезеңдегі қуаттылығы 45 МВт құрайды. «Жасыл қуат» нысанының іске қосылуы нəтижесінде ондаған тонна көмір үнемделетіндігі есептелген. Жобаның жалпы құны 17,7 миллиард теңгеге тең. Бұл орайда, несие жəне жекеменшіктік қаржы пайдаланылған. Құрылыс жұмыстарына 50 адам тартылса, ендігі жерде мұндағы 22 жел генераторы мен электр стансасына 9 маман қызмет көрсететін болады». Сондай-ақ, жалпыұлттық телекөпір барысында Батыс Қазақстан облысында да электр стансасы қа тарға қосылғанына куə болдық. «Құрметті Елбасы! Біз бұл жоба бойынша электр энергиясын өндіру үшін «General Electric», «ABB», «Siemens» секілді əлемдік алдыңғы қатарлы компаниялардың жабдықтарын пайдаланып отырмыз. Нысанның құны 28 млрд. теңгені құрап отыр. Газ-турбиналық электр стансасы Батыс Қазақстан облысындағы тұтынушылардың энергияны сақтаудағы сенімділігін арттырады», – деді «Батыс Пауэр» ЖШС бас директоры Жасұлан Жақыпов. Оқиға орнынан Батыс Қазақстан облысындағы меншікті тілшіміз Темір Құсайын мен журналист Сəкен Əбілхалықов хабарлайды: «Биылғы телекөпір тізіміне кірген нысандар арасында Зеленов ауданының Белес ауылы аумағында қуаты 100 МВт газ-турбиналы электр стансасы пайдалануға берілді. Индустрияландыру картасы аясындағы бұл жобаны 2017-2019 жылдары толықтай жүзеге асыру көзделген. Бұрын хабарланғандай, бұл өндіріс орны өңірді сапалы қуат көзімен қамтып, Ресей энергиясына тəуелділікті жояды. 70 жаңа жұмыс орны ашылып, тұрғындардың əлеуметтік жағдайының жақсаруына ықпал етеді. Жоба сəтті іске асса, Орал өңірінде жұмыс істейтін шағын кəсіпкерлер мен ірі компаниялардың электр қуатына жұмсайтын шығыны азайып, тариф тұрақталады. Соған орай облыс əкімдігі, «Банк ЦентрКредит» АҚ, «Орал» ƏКК» ҰК» АҚ жəне бұл жобаны жүзеге асырып жатқан «Батыс Пауэр» ЖШС арасында меморандум жасалды. Телекөпір барысында сөз алған «Батыс Пауэр» ЖШС бас директоры Жасұлан Жақыповтың айтуынша, аталған жобада электр энергиясын өндіру үшін «General Electric», «ABB», «Siemens» секілді əлемдегі алдыңғы қатарлы компаниялардың жабдықтары пайдаланылуда. Нысанның құны 92,5 млн. долларды құрап отыр. Нысанды іске қосуға рұқсат берген Мемлекет басшысы бұл жобаның маңыздылығын атап өтті. Газ-турбиналы электр стансасы Орал өңірінің энергетикалық тəуелсіздігін қамтамасыз ете алады. Бұл жоба екінші деңгейдегі банк пен жеке кəсіпкерлердің қаражаттарына қысқа мерзім аралығында жүзеге асты». Мемлекет басшысы өз кезегінде бүгінде барша əлем атмосфераның ластануына қарсы күрес жүргізіп жатқандығын айта келе: «Біздегі ЭКСПО-2017 көр месі жаңа энергетиканың негізі болмақ. Осы бағыттағы жұмыстарды жалғастыратын боламыз. Газтурбиналық электр стансасы да таза энергетикаға жатады.

Еліміздің батыс өңірін өзіміздің энергиямен қамтамасыз етудеміз жəне импорттан бас тартудамыз. Бұл нысанды іске қосыңыздар. Жұмыстарыңыздың табысты болуын тілеймін!» – деді. Бұл күні Маңғыстау облысы «Ақтау солтүстік теңіз терминалы» ЖШС Ақтау халықаралық теңіз сауда портын солтүстік бағытта кеңейту жобасы да жұртшылық назарын өзіне аударды. «Құрметті Нұрсұлтан Əбішұлы! Қазақстан Республикасының көлік инфрақұрылымын дамыту елдің транзиттік əлеуетін арттыратын бағыттардың бірі жəне қазақстандық тауарларды халықаралық нарыққа шығаратын басты шарттардың бірі болып саналады. Бүгінде Ақтау портының қуаттылығын арттыру жөніндегі Сіздің жеке тапсырмаңыз орындалды деп сеніммен айта аламыз», – деді «Ақтау халықаралық теңіз сауда порты» ҰК» АҚ директоры Михаил Ялбачев. «Ақтау теңіз портын кеңейту, əсіресе, солтүстік терминалдың кеңеюі өте маңызды жоба. Қазір Иран арқылы Парсы шығанағына қарайғы теміржолдың құрылысы аяқталған тұста, біз астығымыз үшін жаңа нарыққа жол ашып отырмыз», – деді Мемлекет басшысы. Оқиға орнынан Маңғыстау облысындағы меншікті тілшіміз Гүлайым Шынтемірқызы хабарлайды: «Еліміздің көліктік инфрақұрылымын дамыту – транзиттік əлеуетті арттырудың негізгі бағыттарының бірі десек, Ақтау халықаралық теңіз-сауда портын солтүстік бағытта кеңейту жұмыстары осы тұрғыдағы жұмыстардың сүбелі тармағы. Порт – Қазақстанның су жолдары саласындағы басты нысан болып саналады. Оны солтүстік бағытта кеңейту Қазақстанның астығы мен басқа да негізгі жүктерін Балтық бассейніне тікелей жөнелтуге мүмкіндік береді жəне қазақстандық тауарлардың халықаралық нарыққа енуіне ықпал етеді. Бүгінде порттың солтүстік бағытының құрғақ жүкті айлақ пен инфрақұрылым салу жұмысы аяқталды. Толқын тойтарғыш құрылғы салынып, теңіз түбі қажетінше тереңдетілді. Нəтижесінде жүк тиеп-түсіру қуаты артып, Қытай – Қазақстан – Əзербайжан – Гру зия – Түркия бағытындағы транзиттік тасымал дамиды. Құны 37,5 млрд. теңге тұратын жұмыс рекордтық мерзімде межесіне жетті. Солтүстік терминал жұмысы пайдалануалды байқау үшін қолданысқа берілмек. Енді жаңарған инфрақұрылыммен жұмыс жасау порт арқылы астық тасуды төрт есеге арттырып, контейнердегі жүктерді заманауи технологиямен өңдеуді енгізуге мүмкіндік береді. Мұндай жағдайлар порттың астық жəне өзге де негізгі жүктерді өткізу қабілетін 3 млн. тоннаға арттырады деп күтіледі, ал порт аумағында 204 адам жұмыспен қамтылады. Елбасының қатысуымен өткен тікелей желіде «Ақтау халықаралық теңіз-сауда» портының директоры М.Ялбачев: «Бүгін біз Ақтау портының қарқынын, қуаттылығын арттыру туралы Үкіметке берілген тапсырмаңыз орындалды дей аламыз», – деп хабарлады.

Сондай-ақ, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Астана қаласын да орналасқан «Астана Дизель Сервис» ЖШС дизельді қозғалтқыштар шығаратын зауытты іске қосуға өз рұқсатын берді. «Теміржол машина құрылысын одан əрі дамыту бағдарламасының аясында зауыт американың General Electric компаниясына тиесілі технология бойынша шығатын Evolution сериялы локомотивтерге арналған 12 цилиндрлі дизель қозғалтқыштарына жоғары сапалы қызмет көрсетеді жəне оларды күрделі жөндеуден өткізеді, сондай-ақ, осы қозғалтқыштарды құрастырады», – деген «Жаңа жəне импортты алмастыру өндірісін дамыту орталығы» ҚТЖ» ҰК» АҚ филиалының директоры Вадим Шақшақбаев Мемлекет басшысының алдында зауытты іске қосуға рұқсат сұрады. Оның айтуынша, зауыт қызметкерлері АҚШ-тағы General Electric компаниясының кəсіпорындарында оқудан өткен. Бұл заманауи зауыт – еліміз бойынша осындай қозғалтқыштар шығаратын алғашқы кəсіпорын. Осыған орай Елбасы: «Бұл – Қазақстан үшін жап-жаңа инновациялық өнім болып саналады. Мен Нью-Йоркте General Electric компаниясының өкілімен кездескен болатынмын. Қазір, осы Тəуелсіздік сарайында аталған компанияның өзге өкілі отырғанынан хабардармын. Сондықтан, Қазақстан үшін өте маңызды əрі техникалық инновациялық жобаның іске қосылғанына қуаныштымыз», – дей келе, зауытқа табыс тіледі. Жалпыұлттық телекөпір барысында Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Индустрияландыру картасына енген бірегей жоба – «Karazhal Operating» серіктестігінің барит өңдеуге арналған өндірістік кешенін іске қосуға пəрмен берді. «Құрметті Нұрсұлтан Əбішұлы! Жобаға 28 млн. доллар құйылған. Өндірістің бірінші кезеңінің қуаттылығы – жылына 200 мың тонна барит концентраты. Дайын өнімнің 70 пайызы ТМД елдеріне экспортталады. Өндіріс жұмысын бастауға дайын», – деді «Karazhal Operating» ЖШС бас директоры Жұмабек Жанықұлов. Оқиға орнынан Қарағанды облысындағы меншікті тілшіміз Қайрат Əбілдинов хабарлайды: «Негізі, барит концентраты мұнай-газ саласында бұрғылауға арналған ерітінді əзірлеуге таптырмайтын өнім. Жəне де еліміз бойынша бұл өнімге деген сұраныс жылына 50 мың тоннаға дейін жетеді екен. Барит байыту фабрикасының құрылысына 6 млрд. теңге көлемінде инвестиция салынған. Жүзден астам жаңа жұмыс орындары ашылды. Дайын өнім өндіру көлемі жылына 200 мың тоннаны құрайды. Өнімнің басым бөлігін Ресей, Əзербайжан, Түрікменстан, Өзбекстан сынды мемлекеттерге экспорттау жоспарланған. Сонымен қатар, Мемлекет басшысының назарына Индустрияландыру картасы бойынша тағы да екі жобаның тұсаукесері ұсынылды. Оның бірі «Евразия Инвест Ltd» фирмасы іске асырған жоба – құрғақ қымыз өндірісі болса, екіншісі, Қарағанды фармацевтикалық кешенінің жобасы. Мамандардың айтуынша,

құрғақ қымыз ұнтағының бойында кəдімгі қымыздың бар лық қасиеттері ұзақ уақыт сақталатын көрінеді. Бір млрд. теңге көлемінде қаржы жұмсалған бұл жоба жергілікті 56 адамды жұмыспен қамтуға мүмкіндік береді. Болашақта өнімнің жартысына жуығы Еуропа жəне Азия елдеріне шығарылмақшы. Ал Ресейдің «Фармстандарт» компаниясымен бірігіп жүзеге асырылған екінші жобаға 7 млрд. теңге көлемінде қаржы салынған. Зауыт толық қуатымен жұмыс істей бастағанда мұнда 150 адам еңбек ететін болады». «Барит концентратының өндірісі мұнайлы Қазақстан үшін маңызды өнім. Оның үстіне, бұл өнімді Ресей мұнайшыларына экспорттаймыз жəне бұл экспортты біз күткен едік. Ал, «Қаражал» тау-кен байыту комбинаты – Ресей Федерациясымен бірлескен маңызды жобамыз. Қателеспесем, құны 1 млрд. долларды құрайды», – дей келе, Президент өндіріске ақ жол тіледі. Бұған қоса, Жамбыл облысында Елбасының рұқсатымен «ЕуроХим-Қаратау» ЖШС фосфат кенін өндіру кешені жұмысын бастады. «ЕуроХим-Қаратау» ЖШС фосфат кенін өндіру кешені химия өндірісінің орталығы – Жамбыл өңірінде орналасқан. Зауыт топырақтың құнарын арттыру үшін қолданылатын минералды тыңайтқыштардың бірнеше түрін шығарады. Нəтижесінде егін шаруашылығына қажет жоғары сапалы өнім алынады. Жоба Қаратау мен Жаңатас қалаларының əлеуметтік экономикалық ахуалын жақсартуға ықпалы зор. 400ге жуық жұмыс орны ашылады. Тыңайтқыштардың 40 пайызы ішкі нарыққа жөнелтіледі. 60 пайызы ТМД елдеріне экспортталады», деді Дмитрий Валышев. Елбасы кəсіпорынның экономикамызды дамытуға қажет екенін айта келіп, кешеннің жұмысын жандандырудың маңыздылығын атап өтті. Оқиға орнынан Жамбыл облысындағы меншікті тілшіміз Оралхан Дəуіт хабарлайды: «Ауыл шаруашылығына аса қажетті минералды тыңайтқыштар өндіретін «ЕуроХим» компаниясы химия өндірісін дамытуда Жамбыл өңірінде ғана емес, еліміздегі жетекші кəсіпорын саналады. Елбасының қатысуымен өткен «Қазақстандағы жаңа индустрияландыру. 2015 жылдың қоры тындысы» атты жалпыхалықтық телекөпірде компания қуаты жылына 640 мың тонна фосфор ұнтақтарын шығаратын өндірістік кешен құрылысы жобасының алғашқы кезеңін аяқтап, іске қосты. Бұл құрылысқа 155 млн. АҚШ доллары көлемінде инвестиция тартылған болатын. 2016 жылы бұл компания Жаңатас қаласында жылына 1 млн. тонна тыңайтқыш шығаратын химиялық кешен құрылысын бастайды. Осылайша, кешен құрылысы кезең-кезеңімен аяқталып, барлығы 950 млн. АҚШ доллары көлемінде инвестиция құйылатын болады. Бұл химиялық кешен жылына 660 тонна дикальцийфосфат, 330 мың тонна тыңайтқыш, 630 мың тонна калий сульфатын, 120 мың тонна магний сульфатын жəне өнеркəсіп салаларына қажетті басқа да өнімдер шығаруды жоспарлап отыр. Жоба аясында 2

3

мың жұмыс орнын ашу көзделуде. Қазірдің өзінде Қаратау мен Жаңатас қалаларының əлеуметтік жағдайы мен инфрақұрылымын дамытуға 18 млн. АҚШ доллары көлемінде қаржы жұмсалды. Бұл елімізде теңдесі жоқ алып жоба. Өндірістік кешеннің тиімділігі тек аса сапалы фосфор тыңайтқыштарын шығаруда ғана емес, сонымен бірге, фосфогипс түріндегі қоқыстардан құтылуға да септігі тиеді. «ЕуроХим» компаниясына қарасты үш серіктестікте («ЕуроХим-Ты ңайтқыш», «Еуро Хим Қаратау», «Сары Тас ЕуроХим» ЖШС-лері) 250 адам тұрақ ты жұмысқа тартылған. Одан бөлек құрылыс-монтаж жұмыстарымен айналысып жатқан серіктестіктерде 600-ге тарта адам еңбек етеді. Олардың 95 пайызы – жергілікті тұрғындар». Осы күні «KAZ Minerals» тобының құрамына кіретін Павлодар облысындағы Бозшакөл кешені мен Ақтоғай кен байыту кешендері де ел игілігі үшін өз жұмысын бастады. «Бүгін – біздің компанияның ғана емес, еліміздегі мыс индустриясы үшін айтулы күн. Павлодар облысы Қазақстанның жаңа мыс өлкесі атанып келеді. Біз қысқа мерзім ішінде өндірісі жоғары əлемдік деңгейдегі тау-байыту кешенін салып шықтық. Бірінші кешен жылына 30 миллион тонна кен қазып, қайта өңдеп шығарады. Бұл дегеніміз – қазір Жезқазған аймағы түгел шығарып отырған кен өндірісінен əлдеқайда көп. Оның үстіне, Бозшакөлде бар болғаны 1,5 мың адам жұмыс істейтін болады, яғни өндірістің өнімділігі Қазақстандағы қазіргі мыс өндіретін кəсіпорындармен салыстырғанда 15 есе артық болады. Яғни, өндірісте ең соңғы үлгідегі тау-кен техникасы пайдаланылады деген сөз. Кəсіпорынның жеке қуатты тау-кен техника паркі құрылған. Ал жақын жылдарда Шығыс Қазақстан облысындағы екінші жобамыз – Ақтоғай кен байыту кешенінің құрылысын аяқтауды жоспарлап отырмыз. Дегенмен, Ақтоғайда қазірдің өзінде қышқыл кен өңдеу жөніндегі кешен жұмысын бастауға дайын. Жəне бүгін Ақтоғай кен байыту кешенінен алғашқы катодты мыс алғанымызды қуана хабарлаймын. Компаниямыздың барлық қызметкерлерінің атынан тау-кен саласы мен жаңа жобаларға деген Сіздің ерекше қолдауыңыз үшін алғыс білдіреміз! Біз Бозшакөл кешенінің құрылысын аяқтадық. Енді іске қосу жəне реттеу жұмыстарын бастауға рұқсат етіңіз!» – деп хабарлады телекөпір арқылы байланысқа шыққан «KAZ Minerals» тобының басқарма төрағасы Олег Новачук. «Компания мен ең ірі металлургиялық кешеннің əрбір қызметкерін құттықтаймын. Өздеріңіз білесіздер, отандық кен өндірісі біздің елдегі металлургияның басы болып саналады. Қазақстандағы кен өндірісі жойылады деп ойлаған шақтар болды. Қазір бұл сала жаңа даму сатысын аттағалы тұр. Ал Ақтоғай Шығыс Қазақстанда жаңа өнеркəсіпке жол ашады. Бұл екі өндіріс Тəуелсіздікке тамаша тарту болайын деп тұр», – деді Елбасы. (Соңы 4-бетте).


4 (Соңы. Басы 1-3-беттерде). Оқиға орнынан Павлодар облысындағы меншікті тілшіміз Фарида Бықай хабарлайды: Кешеннің құрылысы 2010 жылы басталған болатын. Құрылысқа 2,5 мың адам жұмылдырылған, ал жоба іске қосылған соң жұмыскерлер саны 1,5 мың адамды құрайтын болады. Аталмыш жоба мыс кенін өндіруге, сондай-ақ, оны байытуға есептелген. Жалпы құны 2,2 миллиард долларды құрайды. «KAZ Minerals» компаниясының басқарма төрағасы Олег Новачуктың айтуынша, кенді өндеудің жылдық қуаты 30 миллион тоннаны, катодтық эквивалент концен тратындағы мыс өндірісі алғашқы он жылда 100 мың тоннаны құрайтын болады. Өндіріс іске қосылған соң дайын өнімді басқа елдерге, алдымен Қытайға экспорттау жоспарланып отыр. Болашақта Қазақстан аумағында мыс қорыту зауыттарын салу көзделген. Мұнда пайдаланылатын заманауи құрал-жабдық пен инновациялық технологияларды былай қойғанда, əлеуметтік инфрақұрылым да жоғары деңгейде дамыған. Жұмыскерлер үшін клуб ашылған, онда үш шағын кинотеатр, бильярд залы жұмыс істейді. Сондай-ақ, үстел теннисін, дойбы жəне шахмат ойнауға арналған орынжайлар, жаттығу залы бар. Сонымен қатар, аймақ басшысы Қанат Бозымбаев Бозшакөл тау-кен байыту комбинатына барғанында басқарма төрағасы Олег Новачукпен бір шетелдік жұмыскерге Павлодар облысының тұрғындары қатарынан екі жұмыскер есебімен жұмыс орындарының басым бөлігі жергілікті халыққа ұсынылады деген келісімге келді. Олег Новачук бұл жобаның Павлодар облысы əкімдігінің жанжақты қолдауы арқылы жүзеге асырылғанын атап өтті. Индустрияландырудың жаңа іргелі жобаларын іске қосуға арналған телекөпірді Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев қорытындылады. Біз –бəсекеге қабілетті дамыған 30 елдің ішіне кіру үшін шикізаттық экономикадан бас тартып, өнімдерді өңдеу жолына түскен елміз. Біз 2010 жылдан бастап үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын жүзеге асырып

www.egemen.kz

12 желтоқсан 2015 жыл

ТƏУЕЛСІЗДІККЕ ТОЛЫМДЫ ТАРТУ

келеміз. Сол кезде осы жолға түспегенімізде біз үшін бүгінгі жаһандық дағдарыс қазіргіден де қиын болар еді. Əлемнің ең дамыған мемлекеттерінің өзін де өңдеу өнеркəсібі тежеліп отыр. Дүниежүзілік банктің мəліметтеріне жүгінсек, бұл салада біздегі өнім көлемі 2008 жылғы 17 миллиард доллардан 24 миллиард долларға дейін өсті. Бүгінде «Қазақстанда жасалған» деген белгісі бар өнімдер сыртқы нарықтарға шығып, Қазақстанның атын танытып жатыр. Өнімдеріміз əлемнің 111 еліне шығарылып, сатылатын болды, деді Елбасы. Мемлекет басшысы, сондайақ, жаһандық экономикадағы қиындықтарға қарамастан, еліміздегі өңдеу өнеркəсібі табысты жұмыс істеу үстінде екенін атап көрсетті. Жаңа ғана өзіміз көрдік, əр өңірде таға да жаңа өндіріс орындары іске қосылып, елімізді, халқымызды қуанышқа бөлеуде, деді Елбасы. Іс-шараға қатысушыларға ар наған сөзінде Мемлекет басшысы елдің индустриялықинновациялық даму аясында қол жеткен табыстарын атап өтті. Биыл Қазақстан бірінші рет əлемдік жетекші экспорттаушылардың елулігі қатарына кіріп, 43-орынды иеленді. 2014 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан экспортының көлемі бүкіл Орталық Азия өңірі экспортының көлемінен 30 пайызға асты. Біздің экспортымыздың төрттен біріне жуығы дайын, өңделген өнім болып отыр. Бұл – Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымының толық құқылы мүшесі ретінде сəтті қадам жасауы үшін маңызды к ө р сет к іш . С о н ымен қат ар, Дүниежүзілік банк дерегі бойынша, өткен бес жылда біздің өңдеуші өнеркəсіп салаларының өнімдері 24 миллиард долларға жетті, яғни 7 миллиард долларға ұлғайды. Қазіргі жаһандық дағдарыстың теріс ықпалдарына қарамастан, биыл осы салалар жалпы өсім берді. Бұл жағдай ұлттық экономика дамуының оң қарқынын сақтауға септігін тигізеді, деді Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан Президенті биыл металлургия, машина жасау, химия өнеркəсібі, ауыл шаруашылығы жəне құрылыс индустриясы салаларында 120 индустриялық жоба жүзеге асырылғанын да айтты. Бұлар – негізінен шағын бизнеспен

бірге сыртқы экономикалық ықпалдарға төзімді болып келетін орта кəсіпорындар. Нəтижесінде Қазақстан экономикасының жалпы орнықтылығы геоэкономикалық өлшем бойынша нығайды, деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев индустрияландыру нақты еңбек өнімділігін арттыруға мүмкіндік беретінін атап өтті. Қазіргі кезеңде бұл көрсеткіш 1,6 есе өсті. Біз өнімділікті 10 жылда 2 есеге ұлғайту жөніндегі мақсатымызды орындауға жүйелі түрде жақындап келеміз, деді Қазақстан Президенті. Мемлекет басшысы бүгінгі телекөпір барысында іске қосылған жобалар аясында 3300 жаңа тұрақты жұмыс орны ашылғанын айтты. Бұлар өнеркəсіптік өндірістің 8 перспективалы саласында жүзеге асырылды. Жаңа кəсіпорындардың əрқайсысы жыл сайын орта есеппен 81 миллиард теңгенің өнімін өндіретін болады. Ең аз деген есеппен алғанда, бұл жобалар экономикамызға шамамен 270 миллиард теңге қосымша табыс əкеледі, деді Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан Президенті бірінші бесжылдық қорытындысы бойынша өңделмеген алтын өндірісі 50 тоннаға дейін өскеніне, яғни 2 еседен асқанына назар аударды. Өндірілген алтынның 90 пайызы елімізде өңделеді. Осы жылдары Ұлттық банк 76 тонна отандық алтын құймаларын сатып алды. Міне, елдің алтын қорының нақты қазақстандық үлесі, деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев елдің қара металлургиясы саласында үлкен өзгерістер болып жатқанын айтты. Біз болат пен шойын өндірісін ұлғайтудан гөрі дайын өнім көлемінің өсіміне ден қойып келеміз. «АрселорМиттал Теміртау» комбинаты, СоколовСарыбай тау-кен байыту өндірістік бірлестігі, «ЕвразКаспиан Сталь», «КСП Стил», «Феррум Втор» жəне басқа кəсіпорындарда жаңа сортты-прокатты қуат көздері іске қосылды. Бес жылда арматураның жыл сайынғы өндірісі 8 есеге – 800 мың тоннаға дейін өсті. Құбыр шығару көлемі 140 мыңнан 210 мың тоннаға дейін ұлғайды. Ақтөбеде қуаттылығы 230 мың тонна рельс пен 200 мың тонна арқалық жəне швеллер шығаруға жететін рельс-арқалық зауыты іске қосылды. Бұл өнім бұрын

біздің елде шығарылмайтын, деді Қазақстан Президенті. Мемлекет басшысы бүгінде Қазақстанның толыққанды агрохимиялық кластерін құру жұмысы жүріп жатқанын атап өтті. Қазір тыңайтқыш өндірісінің көлемі жылына 400 мың тоннаны құрайды. Ауыл шаруашылығының əлеуетін жəне тыңайтқыш үшін қажетті шикізаттың бар екенін ескерсек, бұл жеткіліксіз. 2020 жылға қарай тыңайтқыш өндірісін 6-7 есеге – 2,7 миллион тоннаға дейін ұлғайту жоспарлануда. Бұлар бұрын бізде шығарылмаған глифосат, калийлі жəне күрделі кешенді тыңайтқыш, пестицидтердің отандық өндірісіне арналған құрамдауыштар сияқты өнімдер болады. Бұл – «Қазфосфат» АҚ жұмысының, «Еврохим-Тыңайтқыш» ЖШС мен «Батыс калий» ЖШС жобаларын жүзеге асырудың, сондайақ, қолданыстағы өндірістерді жаңғыртудың есебінен іске асады, деді Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан Президенті «Нұрлы Жол» бағдарламасын ескере отырып, машина жасау саласын дамытудың маңыздылығына назар аударды. Шығыс Қазақ станда ғы толық циклды зауыт соның төңірегіндегі құрамдас жаб дықтарды өндіруге арналған шағын жəне орта бизнес «белдеуі» сияқты жобалар орасан мəнге ие. Бұл бастапқы «қолмен құрастыру» сатысын аяқтап, автомобиль жасау саласын жаңа деңгейге шығаруға мүмкіндік береді, деді Мемлекет басшысы. Дəрі өндіру саласы мен жалпыұлттық денсаулық сақтау жүйесін дамыту үшін Қарағанды фармацевтикалық кешенінің үшінші кезегі жобасының маңыздылығы да атап өтілді. Осы кешеннің толық қуатымен жұмыс істеуге көшуі дəрі-дəрмек препараттары өндірісін 1,5 есеге ұлғайтуға мүмкіндік береді. Мемлекет басшысы индустрияландырудың қол жеткізілген нəтижелері Қазақстан экономикасын технологиялық тұрғыдан жаңғыртуды лайықты бастауға мүмкіндік тудырғанын атап өтті. Біз жаһандық дамудың ерекшеліктері мен жаңа экономикалық жағдайларды ескере отырып, əрі қарай ілгерілеуіміз қажет, деді Қазақстан Президенті. Бұл ретте, Нұрсұлтан Назарбаев елдің индустриялықинновациялық дамуын қамтамасыз ету саласында аса ауқымды жұмыс күтіп тұрғанын айтты.

Өзгерген ішкі жəне жаһандық трендтер негізінде индустрияландыру бағдарламасын өзектілендіру маңызды. Атап айтқанда, индикаторлар санын азайту қажет. Халыққа Жолдауымда айтқанымдай, басты көрсеткіш небəрі үшеу – еңбек өнімділігі, экспорт көлемі, негізгі капиталға инвестиция тарту. Осы бойынша жұмыс жүргізіп, дербес жауапкершілік жүктеу жəне талап ету керек, деді Мемлекет басшысы. Қазақстан Президенті экономиканың сервистік-индустриялық моделіне көшуді үдетудің маңыздылығына назар аударды. Қызмет көрсетудің кəсіби қызметтер, инжиниринг, жоғары технологиялық сервистер, логистика жəне өзге де аралас секторлары сапалы даму жолына түсуге тиіс. Қаржы жүйесін оңтайландыру экономиканың нақты секторын ұзақ мерзім бойы жəне қолжетімді түрде несиелендіру мақсатын көздеуі керек. Біз экономикалық бəсеке үшін, шағын жəне орта бизнестің индустриялық дамуға қатысуының аясын кеңейту үшін жаңа жағдайлар жасау мақсатымен ауқымды жекешелендіру жүргізудеміз. Оған тең мүмкіндіктер шартымен қатысу үшін отандық жəне шетелдік инвесторларды шақырамыз, деді Нұрсұлтан Назарбаев. Сондай-ақ, Мемлекет басшысы жаңа əлеуметтік саясат адамдарға жаңа кəсіпорындарда, кəсіби біліктіліктің жаңа деңгейі арқылы еңбек етуге мүмкіндік беруді көздейтінін айтты. Бұл ретте, индустрияландырудың маңызды əлеуметтік бағыты «Баршаға – кəсіби білім» жобасы болып саналады. Нұрсұлтан Назарбаев жаңа инвестициялық саясаттың міндеттері индустрияландыру жобалары төңірегіне топтастырылуы тиістігін айтты. Қазақстанға 2015 жылдың бірінші жартысында 7,5 миллиард доллардан астам шет елдік инвестиция тартылды. Негізгі инвестор елдермен – Қытаймен, Ресеймен, Франциямен, Ұлыбританиямен, Түркиямен, Үндістанмен, Жапониямен уағдаластықтар жүзеге асырылуда. Жалпы құны 40 миллиард долларға жуық 120 жаңа жоба бойынша жұмыс жүргізіліп жатыр. Ресеймен өзара инвестициялық іс-қимылды арттырудың болашағы зор. Оны жетекші ресейлік компаниялармен ынтымақтастық желісі бойынша ғана емес, жыл сайын біз айналысатын өңіраралық ынтымақтастық

«Алтын сапа» алєа жетелейді Бүкіл еліміз үшін кешегі күні айтулы шара болды десек, қателесе қоймаспыз. Себебі, елордадағы Тəуелсіздік сарайында ел мен жерге еңбегі сіңген азаматтар мемлекет тарапынан марапатталып, он жыл бұрын Елбасының бастамасымен дəстүрге енген «Алтын сапа» сыйлығын алды. Шараны ұйымдастырған «Атамекен» Ұлттық кəсіпкерлер палатасы игі дəстүрдің он жылдығының құрметіне палата атынан «Іскер» арнайы сыйлығын да тағайындапты. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

«Алтын сапа» сыйлығын салтанатты тапсыру рəсіміне ПремьерМинистр Кəрім Мəсімов бастаған Үкімет мүшелері мен Парламент депутаттары жəне көптеген ұйым дардың өкілдері, сондайақ, елі міздің əр аймағындағы жетек ші шаруашылық, кəсіпорын дардың басшылары мен маман дары қатысты. Сөз басында айтқанымыздай, биылғы марапаттың ерекшелігі – Қазақстанның кəсіпорындары мен тауар өндірушілерінің жұмысын бағалайтын «Алтын сапа» жүлдесінің беріле бастағанына 10 жыл толды. Оған қоса, «Қазақстанның үздік тауары» республикалық көрмебайқауы мен бизнестің əлеуметтік жауапкершілігін арттыруға бағытталған «Парыз-2015» сыйлығының иегерлерін марапаттау рəсімі де осынау үлкен шараға орайластырылып, бірге өткізілді. Мемлекет басшысының «Алтын сапа» сыйлығы «Өндірістік мақсаттағы үздік кəсіпорын», «Халық тұтынатын тауарларды шығаратын үздік кəсіпорын», «Қызмет көрсету саласындағы үздік кəсіпорын» номинациялары бойынша табысталады. Ал Қазақстанның ең үздік тауары «Халық тұтынатын ең үздік тауар», «Өндірістік мақсаттағы ең үздік тауар» жəне «Ең сапалы азық-түлік тауары» атты үш аталым бойынша тоғыз жүлде көлемінде анықталды. Ал жыл сайын Елбасы

табыстап келе жатқан «Парыз» бас жүлдесі бойынша жеңімпаздар «Əлеуметтік жауапкершілігі ең жоғары кəсіпорын», «Еңбекті қорғау саласындағы ең үздік кəсіпорын», «Ең үздік ұжымдық келісімшарт» номинациялары бойынша марапатталса, осы сыйлық аясында тағы бір кəсіпорын «Экологияға қосқан үлесі үшін» «Парыз» сыйлығын иеленді. Ізгілігі мол шараны ұйымдастырушылардың айтуына қарағанда, 2006 жылы «Алтын сапа» сыйлығын алу үшін 52 кəсіпорын өтініш берген болса, арада тоғыз жылдан кейін, яғни биыл олардың саны 153-ке жетіп отыр екен. Олардың ішінде 69 ұсыныс шағын кəсіпкерлік субъектілері тара пынан болғаны көпшілікті қуантып отыр. Демек, шағын кəсіп керлікпен шұғылданатын аза маттардың «Алтын сапа» сый лығына талпынысы алдағы уақытта олардың санын еселеп арттыратыны анық. Ел экономикасын нығайту үшін аянбай еңбек етумен қатар, бизнестің əлеуметтік жауапкершілігін де мүлтіксіз орындап келе жатқан отандық кəсіпкерлер ара сындағы көшбасшыларға Премьер-Министр Кəрім Мəсімовпен бірге сала министрлері жəне халық қалаулылары атаулы сыйлықтарды табыстады. Сонымен, «Парыз» жүлдесінің «Əлеуметтік жауапкершілігі ең жоғары кəсіпорын» аталымы бойынша алтын белгісіне Қызылорда облысындағы «Саутс-ойл» ЖШС ие болды. Компания директоры

Серікжан Сейітжанов Үкімет басшысының қолынан алтын мүсін мен дипломды алды. Бұл компанияның ізгі ісіне қысқаша тоқталар болсақ, ол 2014 жылы қайырымдылық жəне демеушілік көмек үшін 63 млн. теңге, Қызылорда қаласындағы теннис орталығының құрылысы үшін 440 млн. теңге бөлген. Бұлармен бірге, Арал қаласында 100 орынға арналған спорт-сауықтыру кешенін салуға бастамашы болған. Кезекті «Ең үздік ұжымдық келісімшарт» номинациясы бойынша «Парыз» сыйлығының алтын белгісіне Ақтөбе облысындағы «Ақбұлақ» АҚ ие болды. ПремьерМинистрдің қолынан алтын белгіні алған компания директоры Айбек Сағиевтің кəсіпорны еңбекақы төлеу, жұмыс уақыты мен қызметкерлерінің демалыс уақыты үшін өте тиімді кесте құра білген екен. Ал «Халық тұтынатын ең

сапалы тауар шығарушы» арнайы сыйлығына Алматы қаласындағы «Рахат» АҚ ие болды. Оған Үкімет басшысы ұсынған сыйлық пен арнайы дипломды компанияның экономика жəне қаржы жөніндегі директоры Зəуреш Төлеубаева алды. Расын айтқанда, «Рахат» компаниясы елімізде кондитерлік өнім шығаратын брендке айналғаны айналадағы елдерге де жақсы мəлім. Премьер-Министрдің орынбасары Дариға Назарбаева бизнестің əлеуметтік жауапкершілігі жөніндегі «Парыз» сыйлығының шағын кəсіпорындарға берілетін алтын мүсін лауреаттарын марапаттады. Онда əріптестерінен оза шауып, «Үздік əлеуметтік жауапкершілік кəсіпорны» аталымында Қызылорда облысындағы «Абзал жəне К» серіктестігі жеңіске жетті. Сыйлық серіктестіктің директоры Абзал Ералиевке табысталды. 2015 жылы компания спорт, білім беру,

мəдениет жəне инфрақұрылым салаларын дамыту мақсатында 723 млн. теңге көлемінде қаржы бөліп, көзге ерекше түскен екен. Шарада жұмысшылардың еңбегін қорғап, бағалау да басты назарда болды. Сондықтан, «Еңбекті қорғау бойынша үздік кəсіпорын» номинациясында «Каспиан Салфа Компани» ЖШС топты жарып, Атырау облысынан келген компания директоры Дүйсенбай Елсейітовке сыйлықты Үкімет басшысының орынбасары үлкен ықыласпен табыс етті. Кəсіпорынның игі істеріне зер салғанда 1 жұмысшының еңбегін қорғауға 296 мың теңге көлемінде қаржы жұмсайтыны белгілі болды. Елдік шарада оза шауып бəйге алғандардың қатарында «Үздік ұжымдық келісім» аталымында «Мойылды шипажайы» АҚ жеңіске жетті. Марапат компанияның бас директоры Фуат

аясында да өрбіту керек. Үкімет пен əкімдер еуразиялық интеграция мүмкіндіктерін пайдалана отырып, осы бағытты кеңірек игергені жөн, деді Мемлекет басшысы. Сонымен бірге, Қазақстан Президенті дағдарыстық құбылыстарға қарамастан көптеген шетелдік компаниялар еліміздегі өз өндірістерін кеңейтіп жатқанына назар аударды. Мəселен, бүгінде 30 компания қайтадан инвестиция салу кезеңінде тұр, олардың 6-ы өндірістерін бастады. Мемлекет басшысы отандық ғылымның күш-жігерін индустрияға арналған қолданбалы міндеттер төңірегіне жұмылдыру қажеттігіне тоқталды. Ғылыми зерттеулерді қаржыландырудағы басымдықтарға қатысты көзқарасты өзгерту, ғылыми əзірлемел ер ді ко мме р ц и я л ан дыр у маңызды. Экономиканың жаңа бағыттары үшін технологиялық негіздер қалыптастырған жөн. Бұл мəселе бойынша жұмыс бабындағы міндеттің қозғаушы күші (драйвері) жəне негізгі иесі трансұлттық корпорациялар болып табылады. Жоғары технологиялық стартап-компаниялардың жетіспеушілігі мəселесін шешу қажет, деді Қазақстан Президенті. Нұрсұлтан Назарбаев шара аясында іске қосылған жаңа индустриялық жобалар Тəуелсіздік күніне орай барша Қазақстан халқына жасалған сыйлық екенін айтты. Мен бүгін тағы да барлық отандық кəсіпкерлерді Отанымыздың индустриялық қуатын нығайту ісіне белсене қатысуға шақырамын. Бұл – болашағымыз, тек осылайша ғана біз алға жылжимыз, өзге дамыған елдерден қалып қоймаймыз. Жастарымызды жаңа кəсіпорындар құрылысына қатысуға, жаңа мамандықтарды меңгеруге, сөйтіп, өз болашағын өзі жасауға шақырамын. Бұл – уақыт талабы. Бəріңізге Қазақстанның экономикалық əлеуетін арттыра түскен жаңа жетістіктер үшін тағы да ризашылық білдіремін, деді Мемлекет басшысы. Сөзін қорытындылай келе, Мемлекет басшысы телекөпірге жиналғандарды жəне халықты келе жатқан Тəуелсіздік күнімен, Жаңа жыл мерекесімен құттықтады: «Баршаңызды алдағы Тəуелсіздік күнімен құттықтаймын, зор денсаулық, еңбектеріңізге табыс тілеймін. Қазақстанның қуатты мемлекет болуына барлығымыз

да бірдей үлесімізді қоса берейік. Мəңгілік Еліміздің мерейі үстем, айбыны асқақ болсын. Істеріңіз ілгері болсын!» – деді Елбасы. Жалпыұлттық телекөпірден соңында Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан Республикасы Президентінің «Алтын сапа» жəне «Парыз» сыйлықтарының жеңімпаздарын марапаттады. «Ең үздік индустриялық жоба» аталымында Президенттің «Алтын сапа» сыйлығына Павлодар облысындағы «KAZ Minerals Bozshakol» ЖШС ие болды. Кəсіпорынның президенті Владимир Ким Елбасының қолынан осы сыйлықты алу құрметіне бөленді. Бұл кəсіпорын жылына 25 миллион тонна кен өндіріп, мыс концентраттарын шығарады. Ал Президенттік арнаулы «Алтын сапа» сыйлығы аясындағы «Үздік инновациялық жоба» аталымы бойынша Алматы қаласындағы «Элтекс Алатау» ЖШС топ жарды. Серіктестік директо ры Нұрлан Жəнібеков компания атынан осы сыйлықты Елбасы қолынан алды. Компания телекомму ни ка циялық жəне желілік құрылғыларды, сондай-ақ, сəйкес бағдарламаларды шығарады. Өз өнімдерін Түрік менстанға экспорттайды. Бизнестің əлеуметтік жауапкершілігі жөніндегі республикалық «Парыз» сыйлығының Гранприі «Самұрық Энерго» акционерлік қоғамына тапсырылды. Компанияның басқарма төрағасы Алмасадам Сатқалиев Елбасының қолынан «Парыз» сыйлығын алды. Бұл компания демеушілік жəне қайырымдылық мақсатта жалпы көлемі 1 млрд. 171 млн. теңге болатын жобаларды қаржыландырған. Мыңдаған ағаш түрлерін отырғызып, экологиялық ортаны жақсартуға өз үлесін қосқан. «KAZ Minerals Bozshakol» ЖШС президенті Владимир Ким сөз алып, Павлодар, Шығыс Қазақстан, Қарағанды өңірлеріндегі кеншілер, металлургтер, байытушылар атынан өздеріне осындай үлкен сенім көрсетіліп, биік марапатқа лайықты деп табылғандықтары үшін Елбасына алғысын жеткізді. Іс-шара аясында Мемлекет басшысы индустриялық-инновациялық жобалар көрмесін аралап көрді.

Сатыбаевқа тапсырылады. Павлодар облысындағы бұл компанияның 1 жұмысшыға арналған əлеуметтік пакеті 133 мың теңгені құрайды екен. Бұлармен бірге, Премьер-Министрдің орынбасары «Экологияға қосқан үлесі үшін» номинациясында үздік деп танылған «ГорКомТранс» ЖШСнің директоры Атпан Омарованы да құттықтады. Аталған кəсіпорынның аймақты абаттандыру жəне жасылдандыруға бөлген шығындары 800 мың теңгеден асып жығылатын көрінеді. Негізі шара барысында 20-ға жуық кəсіпорын «Парыз» сыйлығының 2,3-орындарына ие болды. Енді салтанатты шара аясында «Атамекен» Ұлттық кəсіпкерлер палатасы төралқасының төрағасы Тимур Құлыбаев үздік кəсіпкерлерге «Іскер» арнайы сыйлығын табыс еткеніне көшейік. «Атамекен»ҰКП «Алтын сапа» сыйлығының 10 жылдығына орай «Іскер» арнайы сыйлығын тағайындап отырғанын айтып өттік. Тауар өндіруші жəне қызмет көрсетуші компаниялардың арасынан жеңімпаздарды анықтау арқылы отандық тауар өндірушілерге қолдау көрсету, тауарлардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, сондай-ақ, кəсіпорындарда халықаралық сапа стандарттарын енгізу байқауды өткізудегі басты мақсат болған. Сонымен, «Іскер» арнайы сый лығы иегерлерінің қатарында, «Өндірістік мақсат тағы үздік кəсіпорын» аталымында «ASTANA Ютария ltd» өндірістік инновациялық компаниясы, «РауанНалко» ЖШС, «Жанарыс» ЖШС, «Стрелец А.В.» жеке кəсіпкерлігі жеңімпаз болып танылды. «Қызмет көрсету саласындағы үздік кəсіпорын» номинациясында Астана қаласындағы «МЕДИКЕР» ЖШС, «Халық тұтынатын тауарларды шығаратын үздік кəсіпорын» аталымында «Тұңғатарова А.Қ.», «Свет» ЖШС, «Құдайбергенов» ЖШС үздіктер қатарынан көрінді. Ал «Үздік азық-түлік тауарлары» аталымында «Мадлен-KZ» ЖШС, «Ақбарс НК» ЖШС «Іскер» арнайы

сыйлығына лайық деп танылды. Отандастарымызды қуантатын бір жағдай, тауар сапасын жақсартумен бірге, бизнестің əлеуметтік жауапкершілігі күн санап артып келеді. Мұнымен бірге, Мемлекет басшысы тағайындаған осынау сыйлық жыл өткен сайын байқауға қатысушылардың ынтасын арттырумен қатар, олардың санын да еселеп көбейтуде. Мысалы, «Алтын сапа» өткізіліп келе жатқан 2006 жылдан бері қатысушылар қатары үш есеге дейін артқан. Алғашқы кезде бұл байқауға қатысуға 52 кəсіпорын өтініш берген болса, биыл олардың саны 153-ке жеткенін айтып өткен болатынбыз. Ал енді оның ішінде 69 ұсыныс шағын кəсіпкерлік субъектілері де, 44-і орта жəне 40 ірі компаниялар болып табылады. Осыған қарағанда шара аясы алдағы жылдары тағы кеңіп, отандық кəсіпкерлер арасындағы бəсекелестік тағы да күшейе түсетін сияқты. «Алтын сапа» сыйлығын алғандардың бірі «Алтын орда» авторлық дизайн үйінің негізін қалаушы, «Құрмет» орденінің иегері Ырза Тұрсынзада Мемлекет басшысының бастамасымен 10 жылдан бері өткізіліп келе жатқан шарапаты мол шараның кəсіпкерлерге берері көп екенін айтты. «Мұндай игі ша ралар АҚШ, Жапония, Германия сынды жетекші елдерде ілгеріден бері өткізіліп келді. Тіпті, кейбіріндегі осындай ынталандыру шараларының шығу тарихы 100 жылға дейін барады. Жақсыдан үйреніп, жаманнан жиренуді білетін еліміз, экономиканы көтерумен бірге əлеуметтік жауапкершілікті арттыратын осынау ынталандыру шарасын өз дəстүріне енгізгеніне өте қуаныштымыз. Бүгін сыйлыққа ие болған кəсіпкерлердің бəріне қуаныштарың ұзағынан сүйіндіріп, ел мен жерге талмай қызмет ете беріңіздер дегім келеді», деп ақжарма тілегін білдірді.

–––––––––––––––––– Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

–––––––––––––––––– Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.


12 желтоқсан 2015 жыл

Ыќылас бар жерде ынтымаќ бар

Медициналыќ холдинг жўмысымен танысты Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Гүлшара Əбдіқалықова Ұлттық медициналық холдингте болды, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Қазақстан Президентінің тапсырмасымен 2008 жылы құрылған Медициналық холдинг «Назарбаев Университет» құрамына енеді жəне 6 инновациялық медициналық орталықтан тұрады, олар: Ана мен бала ұлттық ғылыми орталығы, Ұлттық нейрохирургия орталығы, Республикалық балаларды оңалту орталығы, Ұлттық онкология жəне трансплантология ғылыми орталығы, Республикалық диагностикалық орталық жəне Ұлттық ғылыми кардиохирургия орталығы. Мемлекеттік хатшы Ана мен бала ұлт тық ғылыми орталығы жұмысымен, оның ішінде нəрестелер анестезиясы, реанимациясы жəне қарқынды терапиясы, сондайақ, ортопедия бөлімшелерімен танысты. Г.Əбдіқалықова холдингте болуы шеңберінде Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігінің, «Назарбаев Универ си те ттің» басшылығымен жəне

Ұлттық медициналық холдинг қызметкерлерімен кездесу өткізді. Кездесу барысында Мемлекеттік хатшы ұлттың денсаулығын нығайту еліміздің адами капиталын дамытудың негізгі факторының бірі болып саналатындығын атап өтті. «Қазақстан-2050» Стратегиясында Мемлекет басшысы «Ұлт денсаулығы – біздің табысты болашағымыздың негізі» деп айтқан болатын. Елбасы Ұлт жоспарында «медициналық қызмет көрсетудің алдыңғы қатарлы стандарттарын енгізуді» тапсырғаны белгілі. Г.Əбдіқалықова Медициналық холдинг клиникаларында медицинаның барлық саласының үздік мамандары шоғырланғанын, холдинг компаниялары тобының жоғары сапалы медициналық қыз меттері зор сұранысқа ие екенін атап өтті. Бүгінде холдингте үздік əлем дік меди циналық тəжірибелер мен ғылымдағы инновациялар енгізіліп, ол телемедицина, кепілден дірілген тегін

медициналық көмек тің мем лекеттік көлемі аясында жəне санитарлық авиация арқылы республика өңірлеріне таратылуда. Мемлекеттік хатшы Елбасының алдымызға əлемдегі экономикасы озық 30 елдің қатарына қосылу міндетін қойғандығын атап өтті. Бұл – Экономикалық ынтымақтастық жəне даму ұйымы елдерінің өмір сүру сапасы стандарттарына жету міндеті деген сөз. Басымдықтар қатарында қазақстандықтардың болашақтағы өмір сүру ұзақтығын 80 жасқа дейін жəне одан да арттыру міндеті бар. Кездесу соңында Г.Əбдіқалықова «Назарбаев Университет» құрамына енетін Медициналық мектеп пен Ұлттық медициналық холдингтің денсаулық сақтаудағы жаңа білім жүйесін, алдыңғы қатарлы ғылыми-инновациялық жүйені қалыптастырудағы, сонымен бірге, медициналық қызмет көрсетуді жоғары деңгейге жеткізуге бағытталған заманауи технологиялардың тиімді трансфертінің көшбасшысы болатындығына сенім білдірді.

Маќсат – їздіктерді аныќтау «Нұр Отан» партиясының Орталық аппаратында партия Төрағасының бірінші орынбасары Асқар Мырзахметовтің қатысуымен «Үздік бастауыш партия ұйымы» жəне «Нұр Отан» партиясының ең үздік қоғамдық қабылдау бөлмесі» республикалық байқауларының қорытынды рəсімі өтті. Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Байқау шартына сəйкес, əрбір аймақтық филиалдан 3 санат бойынша барлығы 45 бастауыш партия ұйымы ақырғы кезеңге қатысу үшін Астана қаласына шақырылып, нəтижесінде 12 жүлдегер марапатталды. Аталған шараның мақсаты – үздік бастауыш партия ұйымын анықтау жəне олардың жұмыс тəжірибесін елдің барлық аймақтарына тарату, партиялық жəне сайланбалы қызметтерге ұсыну мақсатында білікті жəне белсенді бастауыш партия ұйымы төрағаларынан партиялық кадрлардың резервін қалыптастыру жəне қоғамдық қабылдаулар жұмысын жетілдіру, партия қызметіне қоғамдастықтың назарын аудару. А.Мырзахметов партия өз құрылымдарына, əсіресе, өңірлердегі бөлімдеріне əдістемелік жағынан барынша жағдай жасап отырғанын

жеткізді. «Құндылықтық бағытбағдар ретінде Саяси доктрина назарға алынып, партияның жалпы қызметі кешенді түрде қайта қарастырылды. Жер-жерлердегі филиалдар қызметкерлерінің саны мен жалақасы артып, материалдықтехникалық жабдықталуы жаңа деңгейге көтерілді. Демек, бізге өзімізге деген талапты бұрынғыдан да арттыра түсу керек. Бастауыш партия ұйымдарын өзара бəсекесі арқылы жаңа серпілістерге ынталандыруымыз қажет. Осы ретте, олардың жұмысын жылдан жылға жандандыру бағытында, жұмысын күшейтуге, жүйелендіруге байланысты тиісті шаралар атқарылып келеді. Біз биылғы жылды бастауыш партия ұйымдарының жылы деп жарияладық. Бұл игі дəстүр өзінің жалғасын табатын болады»,– деді ол. А.Мырзахметовтің айтуынша, партия Орталық аппаратының тарапынан қабылдау бөлмелерінің жұмыс тиімділігін арттыру мақса тында 2010 жылы алғаш рет

Бармасаѕ, келмесеѕ пайда жоќ Бақтияр ТАЙЖАН,

«Егемен Қазақстан».

Бүгінгідей жағдайда көрпеңнің шетін тұйықтап, шалабыңды шайқап ішіп «құдай салды, мен көңдім» дейтін заман келмеске кеткен. Барыс-келіс, əлемдік жақсы тəжірибеден үйреніп, жаңа технологиялардың игілігін пайдалану, жаңа жұмыс орындарын ашу басшылар үшін кезек күттірмейтін міндеттердің бірегейі... Облыс əкімі Бейбіт Атамқұлов осы жағын қатты нықтап жатыр. Жақында Оңтүстікке түрік жəне италиялық кəсіпкерлер іссапарымен келді. Делегация «Оңтүстік» индустриялық аймағында, «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағында орналасқан кəсіпорындарды аралап, ондағы жұмыс барысымен танысты. «Шымкент» ƏКҚ ҰҚ» АҚ-та болды. Болашақ инвесторларға облыстың əлеуетті инвестициялық жобалары көрсетілді. Өндіріс орындарын салуға жері аз, халқы тығыз Түркия мен Италия сияқты мемлекеттер кəсіпкерлеріне күні күліп тұратын, шағын жəне орта кəсіпті дөңгелетуге барлық жағдай туғызылған Оңтүстік өңірі жаңа мүмкіндіктерге жол ашады. Шетелдік кəсіпкерлер облыс əкімінің бірінші орынбасары Дархан Сатыбалдының қабылдауында болып, облыстың өзекті салаларына инвестиция салудың мүмкіндіктерін талқылады.

бастама көтеріліп, бұл бастама бойынша ең үздік қоғамдық қабылдау бөлмесін анықтау үшін республикалық байқау өткізу туралы шешім қабылданыпты. «Содан бері төрт жыл қатарынан өткізілген байқау өзінің оң нəтижесін берді. Атап айтқанда, 2015 жылдың 11 айында партияның қоғамдық қабылдау бөлмелеріне 81 860 жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштері келіп түсті. Ол өтініштердің 21 пайызы оң шешімін тапса, 76 пайызы бойынша заң түсіндірмелері берілді. Ал 11 айдың көлемінде 20 350 жеке қабылдаулар жүргізілді», – деді партия Төрағасының бірінші орынбасары. Шара барысында, сондайақ, Елбасының биылғы Жолдауы талқыланып, партия міндеттемелерін орындау бойынша ортақ іс-қимылдар жайы қоз ғалды. Партияның қоғамдық қабылдауына өтінім берген азаматтарға құқықтық көмек көрсету үшін жаңа пішімде əралуан іс-шаралар өткізу мəселесіне назар аударылды.

«Қазпошта» АҚ ғарышқа ұшқан Қазақстан Республикасының азаматы Айдын Айымбетовке арналған марканы пошта айналымына енгізгенін хабарлады.

Єарышкерге арналєан жаѕа марка 2015 жылдың 2 қыркүйегінде бортында командир С.Волков, бортинженерлер А.Могенсен мен А.Айымбетов бар «Союз ТМА-18М» ғарыш кемесі №1 («Гагарин старты») аланнан ғарышқа ұшқаны белгілі. Бұл Байқоңыр ғарыш алаңнан жіберілген 500-ші зымыран ұшырғышы еді. Осы жылы Байқоңыр ғарыш айлағына 60 жыл толды. Марка 4 бояулы, офсетті баспа, перфорациясы жоталы. Шығарылым түрі – маркалы парақ, 8 маркадан тұрады. Парақтың өлшемі 140 х 120 мм. Марканың өлшемі 28 х 40 мм. Таралымы – 5 000 дана. Суретшісі Қ.Ибрайшин. Құны – 300 теңге. Пошта маркасы «Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің Банкнот фабрикасы» республикалық мемлекеттік кəсіпорнында басып шығарылды.

Оңтүстік Қазақстан облысы.

«Егемен-ақпарат».

Қазақстан халқы Ассамблеясының қолдауымен Қазақстан Республикасының Тəуелсіздік күнін атап өту аясында кеше елордадағы Тұңғыш Президент – Елбасы кітапханасында «Мың бала» республикалық мəдени-ағартушылық жобасын салтанатты түрде қорытындылау шарасы болып өтті. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Қазақстан халқы Ассамблеясының «Мың бала» мəдени-ағартушылық жобасы өзге этнос өкілдері балаларын қазақ тілі мен мəде ни ортасына бой үйретіп, мемлекеттік тілді меңгеру арқылы қазақстандық бірегейлікті қалыптастыруды көздейді. Сондай-ақ, аталған шараны өткізу ұлттық құндылықтарды, салтдəстүр мен əдет-ғұрыпты насихаттау мен балалардың бойындағы өзара сыйластық пен дағдыны қалыптастыруды мақсат етеді. Оның үстіне, биылғы жыл Қазақстан халқы Ассамблеясының жылы деп белгіленген. Бұл ретте, алдымен сөз алған Қазақстан халқы Ассамблеясы Төрағасының орынбасары Ералы Тоғжанов былай деді: «Бұл жыл – бірлік пен елдіктің жылы. Бірбірін түсіне білетін, қолдайтын, тəуелсіздігімізді нығайтуға қолұшын беретін азаматтардың бас қосатын үлкен тойы өтіп жатыр. Елбасы «Қазақстанның болашағы қазақтың тілінде» деп айтқан болатын. Сондықтан да қазақтың тілі – мемлекеттің тілі. Мемлекеттік тіл бүкіл елді, халықты ұйымдастырушы факт ретінде Қазақстанда тұратын əрбір азаматтың қоғамдық-саяси өмірге тікелей атсалысуына мүмкіндік туғызады». Жалпы, еліміздің барлық өңірлерінен жобаға 245 мың бала қатысқаны белгілі болды. Бəйге барысы өзге этнос өкілдері балаларының тілді терең білетін деңгейге жеткендігін де көрсеткен. Соның ішінде 80 бала мемлекеттік тілде сөйлеп қана қоймай, шешендік өнерді де меңгеріп, эссе жаза алатын деңгейде екендіктерін паш етіпті. Үстіміздегі жылдың ақпан

Астанада «Тəуелсіз Қазақстан: жаңа жаһандық сын-қатерлер» тақырыбында республикалық ғылыми-тəжірибелік конференция өтті. Парламент депутаттары, мемлекет жəне қоғам қайраткерлері, тарихшы ғалымдар қатысқан іс-шараны Білім жəне ғылым министрлігіне қарасты Мемлекет тарихы институты мен Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті – Елбасы қоры бірлесе ұйымдастырды. «Егемен Қазақстан».

Конференция жұмысы Прези дент Н.Назарбаевтың биылғы жылдың 30 қарашасындағы «Қазақстан жаңа жаһандық нақты ахуалда: өсім, реформалар, даму» атты Қазақстан халқына Жолдауы негізінде тəуелсіз Қазақстанның қазіргі жағдайын сипаттауға, ел

егемендігін баянды ету жолында жүзеге асырылған жұмыстар мен болашаққа бағдарланған жоспарларды талдауға бағытталды. Жиынды ашқан Мемлекет тарихы институтының директоры, тарих ғылымдарының докторы Бүркітбай Аяған атал ған конференция тəуелсіз Қазақстанның қазіргідей түрлі сынқатерлер жағдайында қандай

бағыт-бағдармен жүру керектігіне, мұндай сыни көзқарасқа Елбасының Жолдауы негіз болып отырғанына тоқталды. Ол өз сөзінде: «Қазіргі таңда дүниежүзінде қалып тасып отырған үдерістерді көргенде, өзге континенттерде болып жатқан текетірестер мен қарама-қайшылықтар біздің елге де өз салқынын тигізіп кетуі мүмкін деген тұжырымға еріксіз келесің»,

айында басталып, республиканың барлық өңірлерін қамтыған «Мың бала» жобасы өзге этнос өкілдері балаларының мемлекеттік тілді үйренуіне деген ынтасын ояту мақсатында жүзеге асырылғаны белгілі. Былайша айтқанда, балалардың мемлекеттік тілге деген ықыласын ояту. Бұл ретте, тілдерді жеделдете оқытудың «Тілдарын» əдістемесі бойынша «Сиқырлы қалам» инновациялық əдістемелік кешені мен озық тіл үйрету құралдары көмегімен түрлі этнос

қалмады. Жоба аясында Астана жəне Алматы қалалары, облыс əкімдіктерімен қазақ тіліне үйретудің авторлық курстары бойынша 7 мың 863 іс-шара жүзеге асқан. Жалпы, жоба аясында 44 мың 497 бала мемлекеттік тілді еркін əрі сапалы меңгеруге қол жеткізіпті. Сондай-ақ, «Мың бала» жобасын салтанатты қорытындылау шарасы аясында Қазақстан халқы Ассамблеясының мемлекеттік жəне этностар тілдерін дамы-

– татулық тірегі!» атты деректі фильм түсіріледі деп күтілуде. Сонымен қоса, жыл сайын мемлекеттік тілді еркін меңгеріп шыққан өзге ұлт өкілдері балаларынан тұратын мың мектеп оқушысы қазақ тілінде еркін сөйлейтіндердің жəне мемлекеттік тілді үйретуді насихаттайтын еріктілер қатарына қосылады. «Мың бала» жобасын қорытындылау барысында «Шешендік өнер», «Кемеңгер», «Ынтымағы жарасқан туған өлкем» бағыттары бойынша конкурстардың жеңімпаздары марапатталды. Қорыта келгенде, «Мың бала» рес публикалық мəдениағартушылық жобасы өзге этнос

өкілдері балаларына мемлекеттік тілді үйрету қарастырылыпты. Негізінен, «Мың бала» жобасының бағдарламасы «мəденитілдік бой үйрету» халықаралық тəжірибесінің нəтижелерін ескере құрылғандығын атап кеткен жөн. Еліміздің барлық өңірлерінде мемлекеттік тілде түрлі конкурстар мен сайыстар жүзеге асқандығы да аталмай

ту саласындағы инновациялық жаңалықтарының, «Əлем қадірлеген Елбасы» шетмемлекеттердің жоғары наградаларының, «Қазақстанда президенттік инсти тут тың қалыптасуы мен дамуы» интерактивті көрмелері өткізіліп, көпшілік келушілердің руха ни азығын молайта түсті. Тағы белгілі болғаны, жобаның нəтижесі бойынша «Мың бала

балаларының мемлекеттік тілді меңгеруге деген ынтасын арттыра түсіп, қоғамға тез сіңісіп кетуіне өзіндік оң ықпалын беретіндігін айта кеткен жөн. Тілдің терең мағынасын түсіне алатын балалар еліміз болашағының негізін қалайтыны анық. Осы орайда айтарымыз, аталған шараның еліміз тəуелсіздігін нығайтуға қосар үлесі зор болмақ.

 Достық дəнекері

Ќазаќстанды жаќын ел санайды «Россия сегодня» агенттігінде Бүкілресейлік əлеумет пікірін зерттеу орталығы (БƏПЗО) Ресей халқының ТМД елдері туралы пікірін айқындау бойынша жақында өткізген əлеуметтік сауалдама қорытындыларымен таныстырды. Зерттеу орталығы корының басқарма төрағасы Константин Абрамовтың айтуынша, өткізілген зерттеулер соңғы жылдары байқалған Ресей азаматтарының Еуразиялық экономикалық одақ елдеріне деген оң көзқарасы биылғы жылы былтырғыдан да жақсара түскенін көрсетті. Беларусь пен Қазақстан жəне осы екі елдің президенттері өзге елдер мен олардың көшбасшыларының алдыңғы қатарына орналасты. Соңғы алты жыл бойы Ресей азаматтары ТМД кеңістігінде Қазақстан жəне Беларусь ең табысты елдер деп біледі екен. 2015 жылы бұл көрсеткіш тиісінше 50% жəне 72%-ды құрап отыр (2014 жылы 45% жəне 66% болған еді). Қалған елдер тізімде əлдеқайда төмен орындарда тұр: атап айтқанда, Арменияның көрсеткіші – 11%, Əзербайжандыкі – 10%, Грузияныкі – 6%, Қырғызстандыкі – 4%, Түрікменстан мен Өзбекстандыкі – 3%-дан, ал Украина мен Молдова жəне Тəжікстандыкі – 1%-дан. Ресейдің ең жақын əріптесі кім? – деген сұраққа жоғарыдағыға ұқсас жауап берілген. Бұл сұраққа жауап берушілердің 53%-ы Қазақстанды таңдапты (2014 жылы – 46%), Белоруссияны 68%ы көрсеткен. Басқа ТМД елдері төменгі орындарға орналасқан. Олардың пайыздық көрсеткіштері төмендегідей: Армения (10%),

Кїрделі кезеѕ: жаѕа баєыт-баєдар Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

5

www.egemen.kz

– дей келе, сол себепті бұл мəселе айрықша назарды қажет ететінін қаперге салды. Конференцияда сөз алған Парламент Мəжілісі Төрағасының орынбасары Абай Тасболатов Президент Жолдауында Қазақстан əлемдік қиындықтарды еңсеріп, өзінің бағыт-бағдарын белгілеп, сол бойынша саяси реформалар жүргізуге мəн бергеніне тоқталды. «Ол реформаларға байланысты еліміздің əрбір сала маманы өзінің жауапкершілігін сезінуі тиіс. Тек бейбітшілік пен тұрақтылықты қамтамасыз ету арқылы ғана ел қауіпсіздігінің тетігін нығайтуға

Қырғызстан (7%), Əзербайжан (5%), Өзбекстан (3%), Грузия (3%), Молдова (1%), Түрікменстан (1%), Тəжікстан (1%), Украина (1%-ден төмен). Орыстілді тұрғындарының құқығын қамтамасыз ету өлшемі бойынша Беларусь (69%) пен Қазақстан (32%) тағы да алдыңғы орындарда тұр. Басқа елдерді сұрау салынғандардың аз ғана бөлігі белгілепті. Мəселен, Арменияны сауалдамаға қатысушылардың 6%-ы, Қырғызстан мен Əзербайжанды 3%-ы, Молдованы, Өзбекстанды, Грузияны 2%-дан, ал Тəжікстанды, Түрікменстанды, Украинаны 1%-дан көрсеткен. Беларусь жəне Қазақстан президенттері Ресей тұрғындарының ТМД елдері көшбасшыларына сенім арту рейтингісінде де көш басында тұр: ресейліктердің 45%-ы өз дауыстарын Нұрсұлтан Назарбаевқа берсе (2014 жылы 38% болатын), 63%-ы Александр Лукашенконы көрсетіпті (2014 жылы 61% еді). Басқа мемлекет басшылары бар болғаны 10%-ға жуық қана дауыс жинаған. Атап көрсететін жайт – əр көрсеткіште Қазақстанның өсу қарқыны ең жоғары болып табылады. Ашығын айтқанда, «СеверЮг» саясаттану орталығының директоры Юлия Якушева 19 мəскеулік жоғары оқу орындарының студенттері арасында өткізілген болады. Мəселен, маған бір жолы Нарынқол жақтың қариялары келіп: «Біз елімізде бейбітшілік болғанын, ешқашан соғыс өртінің тұтанбағанын қалаймыз. Осы сөзімізді Елбасымызға жеткізіңізші»,– деп айтып кеткен еді. Əрине, бұлайша алаңдауға негіз бар. Себебі, əлем күрделі кезеңді бастан кешіп тұр», – деді А.Тасболатов. Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы қорының атқарушы директоры Сағындық Нұраханов Мемлекет басшысының Жолдауында Қазақстанның жəне барлық əлемдік қоғамдастықтың жаңа жаһандық мəселелермен бетпе-бет келіп отырғандығы айтылғанына назар аударды. Ол: «Осы уақытқа дейін өз қызметін атқарып келген

сауалдаманың қорытындылары жоғарыдағы БƏПЗО жария еткен көрсеткіштерге жақын болғанын мəлімдеді. Себебі, студенттердің де басым бөлігі Қазақстан мен Белоруссияны Ресейдің ең маңызды əріптес елдері деп таныған. Ю.Якушеваның пікірінше, мұндай нəтиже ең алдымен Еуразиялық экономикалық одақтың табысты жұмысының жəне БАҚ-тардың дұрыс ұстанымының көрініс болып табылады. БƏПЗО жариялаған орыстілділердің құқығын қамта масыз ету бойынша Қазақстан мен Беларусь арасындағы көрсеткіштердің айтарлықтай айырмашылығын (32% жəне 69%) Ю.Якушева Қазақстандағы ұлтаралық қарым-қатынас жағдайын Ресей тұрғындарының толыққанды білмейтіндіктерінің салдары деп түсіндіреді. Сарапшының айтуынша, Беларусь славян елі ретінде орыстілді көптеген ережелер мен мемлекеттік институттар жаңа өзге рістерді қажет етуде»,– дей келе, əлем өзгеріске ұшырағандықтан, жер бетінің саяси картасынан мемлекеттер мен мемлекеттік институттар құри бастағанын, Иран, Сирия жəне Ливиядағы мемлекеттік институттар тоқырауға ұшырағанын мысалға келтірді. «Бұған 2008-2009 жылдардағымен салыстырғанда анағұрлым қиын болып тұрған дағдарыс кері ықпалын тигізуі мүмкін. Сондықтан, Қазақстан бұл сын-қатерлердің тиісті жауабын тауып, оларға қарсы тұра алуы тиіс», – деді С. Нұраханов. Ал белгілі қоғам қайраткері, Мемлекет тарихы институтының бас ғылыми қызметкері Еркеш Нұрпейісов əрбір саналы азамат-

тұрғын дарға ең жағымды шет мемлекет ретінде көрінеді. Ал ресейліктердің басым бөлігі үшін Қазақстан орыстілді тұрғындарының құқықтары шектеулі өзге Азия жəне мұсылман елдері секілді көрінуі əбден мүмкін. Шын мəнінде жағдай мүлдем басқаша сипатта. ТМД елдері институты директорының орынбасары Владимир Жарихин ағымдағы жылы Нұрсұлтан Назарбаевтың Ресейдегі рейтингінің өсуі (7 пайыз) Белоруссия көшбас шысынан (2 пайыз) асып түскенін атап көрсетті. «Мұның басты себебі, қазіргідей дүниежүзіндегі геосаяси жағдайдың шиеленісуі кезінде Нұрсұлтан Назарбаев ұстанып отырған сабырлы, салиқалы əрі жүйелі саясат ре сей лік тердің көңілдерінен шығады», – дейді сарапшы. Сəулебек БІРЖАН.

тың көкірегінде еліміз мəңгілік болсын деген ойдың жатуы керектігін айтты. «Мəңгілік Ел» деген идеяның негізгі өзегі – осы. Бұл идея кез келген азаматтың жүрегін жарып шыққан тілегімен ұштасып қана қоймайды, алдағы мақсат-мұраттарына бағдар болады. Бұл – мемлекетті ілгерілететін идея», – деді Еркеш Қалиұлы. Конференцияда, сонымен қатар, «Қазақстан Республика сының Президенті Н.Ə.Назарбаевтың халықаралық саясаттағы жаһандық бастамалары», «Жаһандық сын-қатерлер аясын дағы адами құндылықтар», «Жаңа əлем дік саясаттағы жұмысбастылық мəселесі», «Қазақстан халқының этностық құрамы» секілді тақырыптар бойынша баяндамалар жасалды.


6

www.egemen.kz

12 желтоқсан 2015 жыл

Кенші

 Замандас

Əміреновтер əулетінің «Еуразиялық энергетикалық корпорация» АҚ-қа қарасты «Шығыс» кенішіндегі жалпы еңбек жолы 120 жылға жуық. Сол себепті де біздің кейіп керіміз – кенші Ришат Бабайұлы Екібастұздай аты əлемге əйгілі өндірісті, көмірлі жерде тұрған соң өмір жолын өндіріске арнағанды жөн көрген екен. Оның 1976 жылы Целиноград педагогикалық институтының физика-математика факуль тетін бітірген соң Өлеңті ауылында мұғалім болып жүріп, мамандығын күрт өзгертуі де сондықтан.

Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Содан Ришат Бабайұлы көмірді қазу-тиеу жұмыстарындағы конвейермашинист мамандығына оқып, білім алып, өндіріске келеді. Оның сол бір кездердегі өн дірісті қалауы қазіргі жастарға үлгі боларлықтай. – Кенішке түскеннен кейін жер бетіндегі секілді жер астында да қайнаған еңбек басталады. Алғашқы рет ке нішке түскен күн ұмытылмайды. Үңірейген үңгірлер, ұзын дəліздердің барлығы қорқынышты, үрейлі. Қазір əбден үйрендік. Бұрғының дауысы гүрс- гүрс естілетіндей. Жер астындағы еңбектің де өз қиындықтары, өз қызықтары, өз ережелері бар. Кеншілер жер астында киіп жүретін каскаларын бірбіріне ауыстырмайды. Бұл сондай бір ырым, – дейді Ришат Əміренов. Содан бері, міне, 30 жылға жуық уақыт алып кеніште еңбек етіп келеді. Былтыр ІІІ дəрежелі «Шахтер даңқы» белгісімен марапатталды. Биыл Еуразиялық Топтың (ERG) құрамына кіретін «Еуразиялық энергетикалық корпорация» АҚ-тың «Шығыс» кенішінің еңбек ұжымы кəсіпорынның 30 жылдық мерейтойын атап өтті. – Біздің кеніш еліміздегі ең ірі элек тр энергиясын өндіруші болып табылады. Осы корпорацияға қарасты Ақсу электр стансасы біздің бүкіл металлургия өндірісіне қолдау береді. Бұл үшін «Шығыс» кенішінде жыл сайын шамамен 20 миллион тонна көмір өндіріледі. Өндірістік көрсеткіштер, жоғары кəсіпқойлық, техникалық əлеуеті мықты кенішіміз қандай да болсын күрделі жағдайларға қарамастан, өндірістің шығындарын оңтайландырып, тиімділігін ұлғайтып, бəсекеге қабілеттілікті сақтап, даму жолында. Кеніш іске қосылған жылдардан бері еңбек етіп келе жатқан кеншілер бар. Олар бүгінгі күнге дейін «Шығыс» кенішін мен сияқты, өз өмірлерінің бір ажырамас бөлігі деп санайды. Кеншілердің бүгінгі жасампаз ұрпағын тəрбиелеп өсіріп шықтық, – дейді атақты кенші бізбен əңгімесінде. Айтса айтқандай, кеніш іске қосылған уақыттан бастап, қазіргі уақытқа дейін 518 миллион тонна көмір өндіріліпті. Бүгінгі күні кеншілер тəулігіне 55 мың тонна көмір өндіреді екен. Кəсіпорын іске қосылған алғашқы жылдармен салыстырғанда, бұл екі есе жоғары көрсеткіш. – Мысал ретінде айтсақ, «Шығыс» кенішінде бір тəуліктің ішінде шыға рыл ған көмірді жаққанда пайда болатын электр энергиясы біздің облыстағы Ақсу қаласы сияқты еліміздегі 254 қаланың тұрғын үй-коммуналдық бөлігін қамтамасыз ету үшін жеткілікті болады. Кəсіпорында 2010 жылы ТМД аумағында теңдесі жоқ айналмалы-ағынды аршу кешені іске қосылды. Жаңа технологиямен шы ғарылатын аршылым көмір өндіру көлемін ұлғайтуға мүмкіндік туғызды. Қазіргі уақытта бұдан да күшті №2 аршу кешені құрылысы бойынша жұмыстар жүргізілуде. Көмір қоймаларының қайта құру жұмыстары өткізіліп, үш көтергіш конвейер салынды. Ол арқылы кəсіпорын кеніштің төменгі деңгейлерінен көмірді үздіксіз шығаруға мүмкіндік алады, – дейді Ришат Бабайұлы.

Иə, «ЕЭК» АҚ-тың «Шығыс» көмір кеніші 30 жыл ішінде өңіріміздің экономикалық жүйесінде алдыңғы орында келеді. Көмір өндіру саласындағы бірегей кəсіпорын. Кеншілердің жеті қат жердің астындағы пайдалы қазбаны алып, адамдарға отын, жылу берудегі еңбектерін бір сəт көз алдыңызға елестетіп көріңізші. Ширек ғасырлық тарихында 400 миллионнан аса тонна көмір өндірген бірегей кеніш Ришат секілді талай кеншілердің өмір жолына айналды. Еліміздің энергетикалық қауіпсіздігіне баға жетпес үлес қосып, ел байлығын арттыруда. – Бір жылдары кенішті игеруге қосқан үлесім үшін кəсіпорын басшылығы «Жигули» көлігін де сыйлаған еді. Кенші мамандығы – қашанда белгілі бір тəуекелмен байланысты. Сондықтан, кеніштерде «Нөлге ұмтылу» бағдарламасы қабылданып, жүзеге асырылып жатыр. Мақсаты – мүмкіндігінше өндірістік жарақаттарды мүлде болдырмау. Сондай-ақ, еңбек қауіпсіздігі бойынша арнайы бағдарлама қабылданды, – дейді Ришат Əміренов. Көмір өндіруде кеніштің пойыз құрастырушысы Сағындық Балкембаев, электромеханик Əбдіманап Смақов, геологтар бөлімінің бас геологы Бектас Смақов, цех бастығының орынбасары Петр Филин сияқты əріптестерін мақтан етеді. Əріптес демекші, Ришат өзімен қатарлас, көп жыл бірге еңбек еткен Əуесхан Серікбаев, Ержан Қонақбаев, Мəди Таев, Шоқан Ихсанғалиев пен жұмыс басында бірбірін артық сөзсіз, көзқарастарынан-ақ ұғынады екен. Кеншілердің балалары да əкелерінің ізін қуып, барлығы қазір əулеттерімен кəсіпорында жұмыс жасауда. Əкелерінің алып кеніште көмір қазып, тау-кен саласында еңбек ететінін кішкентай күндерінен көріп-біліп өскен ұл-қыздарын кенші кəсібі қызықтырып, олар да осы мамандықты таңдаған. Əрине, Екібастұзда тұрып, өндірісте еңбек етпеу түсінген адамға сын. Тіпті, павлодарлық композитор В. Кухоревтің «Кеншілер», екібастұздық А.Константиновтың «Екібастұз көмір түйірі» жəне біздің кейіпкеріміз Р. Əміренов жазған «Шығыс» Екібастұз көмір кенішіне арналған «Кенші жерім менің» атты əн де бар. Жергілікті суретші Бота Машраповтың 1985 жылы салынған «Шығыс» көмір разрезінің ырғағы» деген керемет суреті əр кеншінің үйінде бар болса керек. Үйіңнің дəл жанында аты əлемге əйгілі алып кеніштер, алып электр стансалары, қаптаған өндірістер. Білім ал да, бізге кел деп жұмысқа шақырып тұрғандай. Ришат Бабайұлының да ұл-қыздары əке жолын қуып, тау-кен саласының мамандары атанды. Зайыбы Қарашашпен бірге алты бала тəрбиелеп өсірді. Балалары жоғарыда айтқанымыздай, əке жолын қуып, тау-кен саласының мамандары болып шықты. Үлкен қызы Айнұр осы саланың маркшейдер деген мамандығын меңгеріп, 2003 жылдан бас тап кеніште жұмыс істейді. Бақытгүлі – тау-кен жұмысшысы. Ал, Ерғанаты болса əлемдік дəрежедегі маркасы бар роторлы алып экскаваторда жұмыс жасайды. Р. Əміренов 2008 жылдан бері бұрғылау станогының машинисі болып жүр. Көмір өндіретін кəсіпорында он жылдан аса еңбек етуде. – Ришат Бабайұлы – өндірістің, істің адамы. Балалары да əкелерінің

бағыт-бағдарына сай өсіп-ержетті. Ұлқыздары кəсіптік-техникалық білім алып, өндіріске келді. Жұмыста олардың əулеті мен бірге жасаған еңбектерінен кеніштің бүкіл жұмыс ырғағы көрініс береді. Мəселен, үлкен қызы Айнұр жерді өлшейді, кіші ұлы Ринат болса, өлшенген жерді бұрғылайды. Бұдан əрі бұрғылау жұмысын інісі Еркебұлан жалғастырады. Ол қазып алынған көмірді əкесінің конвейеріне тиейді. Ал, күйеу балаларының бірі Руслан электр қуатымен жабдықтап, екінші күйеу баласы – Дəурен аршылған көмірді жоғары қабатқа шығарады. Міне, осылайша кеніштегі өндіріс, еңбек жолы, өмір жолы, кенші жолы, жалғаса береді, – дейді əріптестері. Күйеу балалары қыздарымен бірге кеніште еңбек етуде. – Руслан Меңліхан мен Дəурен Ибраев бірі – машинист, ал екіншісі – электрик. Үшінші қызым Бибінұр кеніште есепші, жұбайы Данияр Жүнісов теміржол жабдықтаушысы, – дейді Ришат Бабайұлы. Ришат пен Қарашаш Əміреновтердің отбасы шеттерінен кенші, шеттерінен өнерлі. Отбасылық ансамбль деуге болады. 2011 жылы Еуразиялық энер гетикалық корпорация өткізген облыстық «Еңбек əулеті» байқауында «Үздік қатысушылар» аталымына ие болыпты. Ал, Əміреновтер əулеті асыға күтетін мереке – Шахтер күні. – Кəсіби мерекеміз біз үшін отбасылық мереке. Осы күні бүкіл əулет жиналамыз. Кішігірім той жасаймыз. Бірақ, басымыз қосыла қалса, той болсын, мереке болсын көбінесе кеніш, тау-кен саласы туралы əңгімелесеміз, өйткені, біздің өміріміз, тыныс-тіршілігіміз өзіңіз айтқандай көмірлі, дүбірлі Екібастұзбен, өндіріспен, кенішпен байланысты ғой. Басқаша көзге елестету де мүмкін емес, – дейді отағасы. Кенші Ришаттың тағы бір қыры – ол өнертапқыш. Көтергіш құрылғының орталық бұрандасын ауыстырып, еңбек өнімділігін арттыру туралы айтқан ұсынысы жүзеге асты. Бұл əдіс кеніште қолданылып келеді. Ол – шебер, ағаштан бесік, ас табақ, басқа да қажетті бұйымдар жасайды. Ришат пен Қарашаш Əміреновтерге қарап отырып, жарасым тапқан, сезімдері берекелі, несібелі шаңыраққа айналған, жүректеріне инабат, имандылық ұялаған жұптар екенін бірден байқайсыз. Ал, бұл күндері шаңырағы биік кенші Əміреновтер əулеті 17 адамнан тұрады. – Біз еңбегімізді елімізге арнаймыз. Елбасы айтқандай, еңбек адамы – құрметке лайық. Біз сол құрметтен өз орнымызды алдық деп ойлаймын, – деді Ришат Бабайұлы қоштасарда. Көмір өндіру – бұл нағыз ерлердің ісі. Кеншілердің ерен ерлігі, табандылығы, қажырлылығы арқасында біздің еліміз көмір өнеркəсібінде ғана емес, басқа да салаларда жетістіктерге жетуде. Еңбек адамды ер атандырады деген осы. Қарапайым еңбек адамы оны осылай дəлелдеп берді. Боксер Серік Сəпиев спортшы болмағанымда кенші болуым мүмкін еді депті. Кезінде əкесінің кеңесімен тау-кен ісі мамандығын алғаны белгілі. Əулетімен көмір өндірушілер атанған Əміреновтер отбасында қазірдің өзінде кішкентай кеншілер өсіп келе жатқанына еш шүбə жоқ. Павлодар облысы, Екібастұз қаласы.

Венадаєы сессияєа ќатысты Жақында Венада БҰҰ Өнеркəсіптік даму ұйымы (ЮНИДО) Бас конференциясының 16-шы сессиясы өтті. Сессия жұмысына өнеркəсіп, сауда жəне сыртқы істер министрлері, халықаралық ұйымдар басшылары, Вена қаласындағы халықаралық ұйымдар жанындағы тұрақты өкілдер жəне экономикалық сарапшылар қатысты. Мүше-мемлекеттер 2013 жылы элементтері болады деген пікір айтты. өткен соңғы Бас конференция барысынӨзінің Бас конференция қатысуда қабылданған жəне 2030 жылға дейін шыларына арналған үндеуінде Қазақдаму күн тəртібінің №9 Орнықты даму стан делегациясы Лима декларацимақсатының негізін құраған инклюзивті ясын іске асыру жөніндегі ЮНИДО жəне орнықты даму бойынша Лима басшысының есебін оң бағалап, Қазақдекларациясының іске асырылуына станның инклюзивті жəне орнықты жоғары баға берді. Инклюзивті жəне индустриялық дамуға қосатын үлесі орнықты индустриялық даму бой- туралы ақпараттандырды, соның ішінде ынша форум барысында сарапшы- «Нұрлы Жол» Жаңа Экономикалық лар қауымы инклюзивті жəне орнық- Саясаты, «ЭКСПО-2017», KazAid ты индустриялық даму қағидаттары дамуға ресми көмек агенттігін жəне 2030 жылға дейінгі күн тəртібінің Азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі исмақсаттарына қол жеткізудің маңызды лам ұйымын құру жоспарлары, «Жасыл

көпір» серіктестік бағдарламасы жəне т.б. аталды. Бас конференция шегінде ағымдағы ынтымақтастық жағдайын талқылау мақсатында Қазақстан Республикасының Сыртқы істер ми нистрі Ерлан Ыдырысов жəне ЮНИДО Бас директоры Ли Юнның кездесуі болды. Бас конференцияның Қазақстан үшін нақты нəтижесі Қазақстан Республикасының үкіметі мен ЮНИДО арасындағы Өнеркəсіптік даму қорына нысаналы жарналар туралы əкімшілік келісімге қол қою болды. Əкімшілік келісімге Қазақстан Үкіметі жəне ЮНИДО арасындағы ынтымақтастық туралы бірлескен декларация негізінде Қазақстан Республикасының индустриялық даму жөніндегі 2015-2019 жылдарға

Кез келген даңққа жеткізетін жол еңбекпен салынады. Əлі есінде... Атаанасы колхозда еңбек етті. Əкесі – малшы, анасы сауыншы болатын. Алты ағайынды еді. Ауылдың тіршілігі белгілі ғой. Мал бағу, бақша егу, шөп шабу... Үй іргесінде он сегіз сотық жерлері бар. Жыл сайын сол жерге көкөніс еге ді. Үйдің үлкені болғандықтан, сол шағын бақшадан жиналған көкөністерді Шымкентке апарып сату Мұқаштың мойнына жүктелген. Одан бөлек, бұл үй жылқы ұстап, бие байлайды. Таңғы сағат 6-дан тұрып 8-ге дейін қалаға барып қымыз сатып келеді. Бұл келгенше анасы азанғы сауыннан оралып, бақшадағы қияр, қызанақтарды қапшықтарға толтырып

Тəуел сіздіктің алғашқы жыл дарын дағы қиыншылық «Қазфосфат» компаниясын да айналып өткен жоқ. Тіпті, 1996 жылы басшылыққа шетелдік компания өкілдері келіп, білікті мамандардың барлығын жұмыстан шығарып жіберген кездері де болды. Мықты мамандар кеткен соң, жұмыс оңсын ба? Көп ұзамай зауыттың жұмысы тоқтап қалды. Бұл, əрине, зауыт жұмысшылары үшін оңайға соқпады. Қаратау, Жаңатас қалаларындағы айлар бойы жалақысын ала алмаған кеншілердің ереуілге шыққан кезі де сол жылдар емес пе еді?!. Бұдан бөлек, облыстағы көптеген əлеуметтік нысандар зауыттың қарамағында-тын. Яғни, зауыт жұмысының тоқтауы тек өз

тонна кен шоғырланған. Жаңатастағы 3 жəне Қаратаудағы осы мөлшердегі кен көздерінде өндірілген фосфор əуелі ұсақтау, сұрыптау, одан кейін оның бір бөлігі орталық байыту фабрикаларында өңделеді. Орталық байыту фабрикасында өңделген фосфор ұны сары фосфор өндіру үшін Жаңа Жамбыл фосфор зауытына, ал ұсақтау, сұрыптау фабрикасының өнімінің бір бөлігі Тараздағы минералдық тыңайтқыш зауытына жөнелтіледі. Компания өзінің өнімінің 94 пайызын Үндістан, Еуропа, ТМД жəне басқа да мемлекеттерге экспорттайды. Кəсіпорында химия өнімдерінің 20 түрі өндіріледі. Химия өнімдері əлемнің 33

жұмысшыларына ғана емес, əлеуметтік сала қызметкерлеріне де зардабын тигізді. Осы тығырықтан жол іздеген басшылар 1998 жылы мұны зауытқа директорлық қызметке шақырды. Содан М.Ескендіровтің өндірістегі тынымсыз тірлігі қайта басталды. Екі жылдың ішінде талан-таражға түскен зауытты қайта қаз тұрғызу оңай шаруа емес. Қиыншылық тек біздің елімізді ғана емес, Кеңес Одағының құрамында болған өзге мемлекеттерде де орын алған. «Қазфосфат» өнімдерін сатып ала қоятын олардың да қаржысы шамалы. Əйтеуір, 90-шы жылдардың бас кезінде зауыттың сыртқы экономикалық қызмет саласына жетекшілік етіп жүргендегі тəжірибесі көп көмектесті. Сол жылдардан қалған ескі достарымен қайта байланыс орнатып, зауыт жұмысын қалпына келтіруге бар күш-жігерін салды. Ал 1999 жылы Елбасымыздың ықпал етуімен алғашқы инвесторлар келіп, құрамына бірнеше зауыт кіретін «Қазфосфат» компаниясы құрылды, сөйтіп, өндірістің тасы өрге қарай домалай бастады. Зауыттың бүгінгі жағдайына қарап, осыдан 10-15 жыл бұрын сондай қиыншылықтардың болғанын көзге елестету мүмкін емес. Міне, Елбасының қамқорлығы арқасында бұл алып зауыт бүгінде құлашын кеңге жайып, əлемге танылып отыр. – «Қазфосфат» экспорттық компания болғандықтан, Еуразиялық экономикалық одақ біз үшін пайдалы. Бұл, ең бастысы, бəсекелестік. Ал бəсекелестіктен қорықпау керек. Мысалы, біз – бəсекелестік ортада өмір сүріп келе жатқан компаниямыз. Біздің тауарларымызға кезек күтіп тұрған ешкім жоқ. Еуроодақ, Қытай, Вьетнам, Үндістан, Ресейде бəсекелестеріміз бар. Солармен бəсекелесіп жүріп тауарымызды сатып, күн көріп жатырмыз. Одан біз құлдырап кеткеніміз жоқ. Ал неге ауыл шаруашылығы саласында бəсеке болмауы керек? Жалпы, бəсеке тек экономикада ғана емес, күнделікті өмірімізде де болуы тиіс. Адам балабақшадан бастап мектепте де, жоғары оқу орнында да, қызметте де бəсекелесе білуі тиіс. Сонда ғана даму болады, – дейді бұл жөнінде Мұқаш Зұлқарнайұлы. Бүгінде «Қазфосфат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі фосфат кенін барлау, оны өндіру, өңдеумен жəне өткерумен шұғылданады. «Қаратау» тау-кен өңдеу кешені қарамағындағы 6 кеніште барланған 1 миллиард 600 миллион

еліне экспортталады. «Қазфосфат» құрылған 14 жылдың ішінде 380 миллиардтан астам теңгенің тауары өндіріліп, Қазақстанның химия өнеркəсібіндегі көшбасшы компанияға айналды. Өндіріске осы мерзімде 46,5 миллиард теңге инвестиция құйылған. М.Ескендіров – халық қалаулысы, Жамбыл облыстық мəслихатының депутаты. Жəне ең белсенді депутаттардың бірі. Əрине, депутаттыққа атағын шығару үшін түскен жоқ. «Шынымды айтсам, депутат болу мақсатым емес еді. Біраз адам қолқалаған соң түстім. Депутаттық мандат менің уақытымды алмаса, одан басқа өзіме ешқандай пайда жоқ. Бірақ, азамат болғаннан кейін қоғамға пайда тигізу – бəріміздің міндетіміз. Ал енді депутат екенмін деп жергілікті билікке ешуақытта міндет артқан емеспін, шешілуі тиіс проблемаларды өзімнің, компаниямның, қажет болса, достарымның көмегімен шешуге тырысамын. Кейбір жүйелі түрде шешілуі тиіс мəселелерді ғана сессия отырыстарында көтеріп, билік назарына ұсынамын. Бəріне де уақыт табуға тырысамын. Себебі, қоғамда болып жатқан жайттарға бейжай қарай алмаймын. Жақсыға да, жаманға да бейжай қа райтын адам қоғамға залалын тигізеді. Сондықтан да əр іске шамам келгенше өз үлесімді қосқым келеді», – деп ағынан жарылды Мұқаш Зұлқарнайұлы. Бизнесте табысқа жету үшін адамға ең бірінші кəсібилік керек. Қай саланың иесі болса, сол саланың майталман маманы болуы тиіс. Ал ол үшін, əрине, терең білім, тəжірибе қажет. Міне, осы екі қасиет бойында бар адам табысқа жетеді. Өмірі өндіріспен бірге өріліп келе жатқан білікті басшының еңбек жолында түйген ойы осындай. Хобби дегенді де əркім əрқалай түсінеді. Біреулер бір ерекше заттар жинаумен шұғылданады. Ал Мұқаш Зұлқарнайұлын киноман деп айтуға болады. Яғни, жаңа шыққан кинолардың барлығын көруге тырысады. Ең бастысы – жұмыстан қалжырап қайтқанда, алдынан «алақайлап» жүгіріп шығатын 9 немересінің тəтті қылықтары мен еркелігіне ештеңе жетпейді. Тіпті, шаршағанын да ұмытып кетеді. Ендеше, «Берекені көктен тілеме, еткен еңбектен тіле» деген дана Абайдың айтқанын іс жүзінде дəлелдеп жүрген Мұқаш Ескендіровтің бүгінгі тірлігі əрбір қазақ баласына үлгі-өнеге болатыны сөзсіз.

Еѕбекпен есейген Ескендіров

Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

дайындап қояды. Соларды арқалап тағы кетеді. Міне, біз əңгіме еткелі отырған Мұқаш Ескендіров осылайша еңбекпен есейді. Ол жылдары сауда-саттық жасайтын қазақтар аз болатын. Сауда жағында көбінесе өзбек ағайындар жүрді. Бірақ, жас бала таң атпай тұрып, табыс табудың соңында жүрсе де оқу-білімсіз қатарынан оза алмайтынын жақсы тү сінді. Сондықтан сабағына да көп көңіл бөлді. Əсіресе, химия пəні қатты ұнайтын. Химиядан беретін Қоңыржан Талқанбаева есімді мұғалімінің үйіне аптасына 3-4 рет барып, қосымша сабақ алатын. Нəтижесінде химия пəнінен аудандық олимпиадалардың жеңімпазы атанып, облыстық олимпиадаларға да талай қатысты. Мектепте жақсы оқыды. Тіпті, алтын медальға да үміткер еді... Бірақ, соңғы емтихандардың бірінде қоғамтану пəнінен төрттік баға алып қалды да, алтын уыстан сусып кетті. Əйтсе де, химияға деген қызы ғушы лығы сол мектеп қабыр ғасынан қалыптасқандықтан, болашақта кім боламын деген сұрақ төңірегінде көп ойланған жоқ. Мұқаш осы саланы оңтайлы көріп, өзін осы саланың маманы ретінде сезінді. Мектеп бітірген соң да көп ойланбастан химия саласын таңдағаны қатарластарын таң қалдыра қойған жоқ. Ол кезде Одақ көлемінде ірі 5 химия-технологиялық институт болатын. Соның бірі Шымкент қаласында орналасқан Қазақ химия-технология институты еді. Осы оқу орнына құжаттарын тапсырып, оқуға түсті. Содан бергі өмір жолы өндіріс ошағында өтіп келеді. 1982 жылы жоғары оқу орнын бітірген соң, жолдамамен Жаңа Жамбыл фосфор зауытына келді. Ол кезде Жаңа Жамбыл фосфор зауытының екінші кезеңінің құрылысы жүріп жатқан-ды. Осында ауысым шебері болып жұмысқа орналасқан жас маман алдына «Аянбай еңбек етуім керек, қолым нан іс келетінін көрсетуім керек» деген мақсат қойды. «Жас келсе – іске» деген, бала күнінен еңбекпен есейген Мұқаш шынында да аянбады. Күндіз-түні тынбай еңбек етті. Төккен тер, еткен еңбек нəтижесіз болған жоқ. 1982-1996 жылдар аралығында 4, 5-цехтардың бастығы, зауыттың партия комитетінің хатшысы, дирек тордың сыртқы экономикалық қызмет жөніндегі орынбасары сынды қызметтерге көтерілді. арналған мемлекеттік бағдарламасында көзделген Қазақстан Үкіметінің экономиканы индустрияландыру жөніндегі күш-жігеріне жəрдемдесу үшін ЮНИДО сараптамалық білімдерін тарту мақсатында қол қойылды. Сонымен бірге, Бас конференция шеңберінде Тұрақты өкілдік жəне «Астана ЭКСПО-2017» ұлттық компаниясы «ЭКСПО-2017» көрмесін барынша насихаттау акциясын өткізді. БҰҰ Венадағы бөлімшесінің орталық холы – Ротундада «ЭКСПО-2017»ге арналған көрме ұйымдастырылды. Оны бес мыңға жуық адам тамашалауға мүмкіндік алды. Оның үстіне, сарапшылар қауымы «Орнықты индустрияландыру жəне бірлесіп өркендеу үшін инновациялық хабтардың рөлі» атты сайд-ивент барысында халықаралық көрменің орнықты энергетика дамуындағы рөлін талқылады. «Егемен-ақпарат».

Жамбыл облысы.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2015 жылғы 10 желтоқсан

№993

Астана, Үкімет Үйі

Мемлекеттік астыќ ресурстарына жеткізілетін астыќтыѕ сатып алу баєасын белгілеу туралы «Астық туралы» 2001 жылғы 19 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңы 5-бабының 12) тармақшасына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Мемлекеттік сатылатын астық ресурстары үшін ҚР СТ 1046-2008 3-сыныпты жұмсақ бидайдың (Triticum aestivum L.) бір тоннасына 41000 (қырық бір мың) теңге (ҚҚС төлеушілер үшін) жəне 36607 (отыз алты мың алты жүз жеті) теңге (ҚҚС төлемейтіндер үшін) мөлшерінде сатып алу бағасы белгіленсін. 2. «Мемлекеттік астық ресурстарына жеткізілетін астықтың сатып алу бағасын белгілеу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 5 желтоқсандағы №1277 қаулысының (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2014 ж., №78, 677-құжат) күші жойылды деп танылсын. 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі К.МƏСІМОВ.


7

www.egemen.kz

12 желтоқсан 2015 жыл

Әбіш Кекілбайұлы КЕКІЛБАЕВ Қазақстан жұртшылығы ауыр қазаға душар болды. 2015 жылғы 10 желтоқсанда 76 жасында Қазақстанның Еңбек Ері, Қазақстанның халық жазушысы, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, отандық əдебиет классигі, көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері Əбіш Кекілбайұлы Кекілбаев кенеттен қайтыс болды. Əбіш Кекілбаев 1939 жылы 6 желтоқсанда қазіргі Маңғыстау облысындағы Оңды ауылында туды. 1962 жылы С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірді. «Қазақ əдебиеті», «Лениншіл жас» газеттерінің редакцияларында жұмыс істеді, «Қазақфильм» киностудиясының бас редакторы болды. Қазақ КСР Мəдениет министрінің орынбасары, Жазушылар одағы басқармасының екінші хатшысы, Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің Мəдениет бөлімінің сектор меңгерушісі, Президент Аппараты Мəдениет жəне ұлтаралық қатынастар жөніндегі референтурасының жетекшісі болды. 1992-1993 жылдары «Егемен Қазақстан» газетінің бас редакторы болды. 1990 жылы Қазақстан Республикасының он екінші жəне он үшінші шақырылған Жоғарғы Кеңесінің депутаты, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі Ұлттық саясат, мəдениетті жəне тілді дамыту жөніндегі комитетінің төрағасы болып сайланды. Қазақстан Республикасының он үшінші шақырылған Жоғарғы Кеңесінің Төрағасы болып сайланды. 1995 жылғы мамырдан Қазақстан Республикасы Президентінің Мемлекеттік кеңесшісі. Сол жылы желтоқсанда бірінші шақырылған Парламент Мəжілі сінің депутаты, Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің Халықаралық істер, қорғаныс жəне қауіпсіздік комитетінің төрағасы болып сайланды. 1996 жылғы қазаннан 2002 жылғы қаңтар аралығында Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы, Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі қызметтерін атқарды. 2002-2010 жылдарда Парламент Сенатының депутаты, Халықаралық істер, қорғаныс жəне қауіпсіздік комитетінің мүшесі болды. Ə.Кекілбаевтың алғашқы өлеңдер жинағы «Алтын шуақ» 1963 жылы жарық көрді. Одан кейін «Бір шөкім бұлт» (1966, повесть жəне əңгімелер), «Дала балладалары» (1968, повестер),

Əбіш шыѕы

Қазақтың бүгінгі əлемге таныс ұлы əдебиетінің биік бір шыңы құлады. Ол «Əбіш шыңы» еді. Олай деп айтып үйренбегенмен, шын жағдайды байыптап, ХХ ғасырдың екінші жартысынан басталған ұлттық əдебиеттегі жаңа дəуірді еске алсақ, «Əбіш шыңы» осылардың дəп ортасында, биікке самғап, қол жетпейтін өрде тұрғанын бүгін əрқайсымызақ мойындаймыз. Жазушының қай шығармасы болса да – романдары мен хикаялары, драмалары мен əңгімелері, сын-публицистикалық туындылары қосылып, сол шыңның төменнен жоғары қарай толықтырып, еңсесін көтеріп, қомақты көрсетіп тұрғаны даусыз. Əр дəуірдің бетін айқындап, жүгін көтеретін ірі бір тұлғалар болады. Аз уақыттың ішінде-ақ Əбіш солардың қатарынан орын алды. Оның жазушылық, қайраткерлік, ойшылдық, шешендік, алғырлық қасиеттері көзге түсті. Ол əдебиетке үлкен мұратпен қарады. Көркем

Баќўл бол, заѕєарым!

«Дəуірмен бетпе-бет» (1972, сын мақалалар), «Тырау-тырау тырналар» (1973, жолжазба очерктер), «Бір уыс топырақ» (1974, роман жəне повестер), «Құс қанаты» (1975), «Баллады степей» (1975, «Молодая гвардия» баспасы), «Последний снег» (1978, повестер мен əңгімелер), «Баллады забытых лет» (1979, романдар, повестер, «Известия» баспасы), «Конец легенды» (1979, повестер), «Үркер» (1981, роман), «Елең-алаң» (1984, роман) кітаптары жарық көрді. Жазушының бірқатар шығармалары орыс, неміс, болгар, поляк, мажар, чех тілдеріне аударылды. Ə.Кекілбаев Г.Мопассанның «Пьер мен Жан», «Өмір» романдарын, Ш.Айтматовтың «Ерте қайтқан тырналар» повесін қазақ тіліне аударды. Л.Толстойдың «Соғыс жəне бейбітшілік» роман-эпопеясын, И.Буниннің бірқатар шығармаларын тəржімалауға қатысты. В.Шекспирдің «Король Лир», «Ромео мен Джульетта», К.Гоццидің «Турандот ханшайым», М.Кəрімнің «Ай тұтылған түн», М.Фриштің «Дон-Жуанның думаны» пьесалары жəне басқа да шығармалар Ə.Кекілбаевтың аудармасы арқылы республика театрларының репертуарына енді. «Құрмет белгісі» (1989), «Отан» (1999), «Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев» (2004) мемлекеттік наградаларымен, «Содружество» (2003, ТМД ПАА) орденімен, сондай-ақ төрт медальмен марапатталды. Қазақстанның Абай атындағы мемлекеттік сыйлығының (1987), Президенттік Бейбітшілік жəне рухани келісім сыйлығының (1995) лауреаты, Қазақстанның Еңбек Ері (2009) атанды. Ə.Кекілбаев Қазақстанның тəуелсіздігін қалыптастыру мен бекемдеуге, парламентаризмнің дамуына, халқымыздың бірлігі мен келісіміне қажыр-қайратын жұмсады. Сондай-ақ, қазақ əдебиетін əлемдік деңгейге көтеруге, Еуразиялық жəне əлемдік кеңістіктегі мəдениеттер арасындағы өзара байланысты тереңдетуге аянбай еңбек етті. Саналы ғұмырын елін, жерін, Отанын сүюге, мемлекетімізді нығайтуға арнаған, қазақ руханиятының өсіп-өркендеуіне өлшеусіз үлес қосқан Алаш жұртының ардақтысы Əбіш Кекілбаевтың жарқын бейнесі халқымыздың жадында мəңгі сақталып қалады.

«Əбіш аға қайтыпты», деген хабарды қызым Алма айтты. Жап-жарық болып тұрған Алматының күнін лезде қара бұлт торлап, бүкіл дүние аяғымның астынан сусып сала берді. Қандай өкінішті! Алдында ғана 76-ға толғанын естіп шүкіршілік етіп, кеше ғана теледидардан нұрлы жүзін көріп қуанып едім. Қайда асықты екен?! Өткен ғасырдың 90-шы жылдарының орта тұсында Астанада бір жиын болды. Мемлекеттік хатшы Əбіш Кекілбайұлы өткізді. Соңында: «Егеменнің» редакторлары өзіміз бір бас қосайық», деп Əбекем менің қасыма Нұрлан мен Ержұманды қосып, үйіне шақырды. Ол кезде Əбіштің анасы, заманында асқан ақылды да көрікті болған, сөзге ұста Айсəуле жарықтық бар. Клара келіннің мол дастарқанынан дəм алдық. Қайтар тұста Айсəуле ана сөз сөйледі. «Қарағым, Шерхан, айналайын, Шəке! Осы балаға жастайынан қамқор болып, қасыңа алдың. Баулып, тəрбиеледің. Анаға ұлы қай кезде де бала ғой. Əлі де қамқоры бол, көзіңнен таса қылма», деп бастап Əбіштің баяғыда алыстағы ауылдан Алматыға қалай келгенін, сол тұста көрген қиындықтарды еске түсірді. Уақыт шіркін қандай жүрдек. Сол кездегі жап-жас жігіт өсе де өрлей келе, көрнекті жазушы болды. Үлкен ақылман дəрежесіне көтерілді. Қазақстан тəуелсіз ел болған тұста: «Елбасы – біреу, қалғанымыз тіреу болайық» деген қағиданы құп алып, Тұңғыш Президентіміздің қасынан табылды, мықты тіреулерінің бірі бола білді. Бүгінгі өркенділікке оның қосқан үлесі зор. Қайран Əбекем-ай! Соңғы демім біткенше сені сағынып өтемін. Бақұл бол, қазақтың маңдайына біткен заңғар қаламгері! Шерхан МҰРТАЗА.

Ой əлемі аспан кеѕістігіндей кеѕ еді

Қазақстан Республикасының Парламенті.

шығармаға биік талап қоя білді. Оны жазушының терең танымымен туыстырды. Өмірдің əлеуметтік сырына, мəн-мағынасына үңіліп, оны суреткерлік, фи лософи ялық ой -п ікірдің тың дəрежесін е көтерді. Ол шешен еді, алғыр, ойға бай, толғап сөйлейтін ұстамды еді. Ұлы билердің үлгісін ұстаған Əбіштің тəуелсіздік жолындағы күрес пен əр қилы түсініспестікке жауап берген эссе, публицистикалық мақалалары бір əдебиет үшін ғана емес, ел рухын көтерген, рух туын берік ұстауға үндеген жан сыры еді. Сол арқылы адамға тəн көңіл иірімдерін, толғанысты аша отырып, жалпы дүниенің, махаббат пен зұлымдықтың, намыс пен қызғаныштың, даңққұмарлық пен адамгершіліктің тартысын ұғынып, көзқарасын қосты. Оның жазушылық, ойшылдығының күші осында. Қош, Əбіш! Жаның жаннатта болсын, бауырым. Серік ҚИРАБАЕВ.

Ґзім сенгенмен, кґѕілім сенер емес

Біз Əбішпенен бала кезімізден бірге өстік деп айтуға болады. Қазақстанның солтүстігінен, оңтүстігінен, батысынан, шығысынан бір кезде бір шоғыр шоқ жұлдыздай болып Алматыға келген едік. Ол кезде біз жас буын едік. Ерекше тату болдық. Əдебиетке келгеннен кейін бізде бөліну, өңірге бөліну, жанрға бөліну деген ұғым болған жоқ. Бəріміз де жаспыз, күндіз-түні бірге болдық. Бір-біріміздің үйімізге топтанып шақырусыз бара беретін едік. Біздің ең үлкен ерекшелігіміз – бірбіріміздің шығармамызды оқитынбыз. Сол үйде жатып, түнімен шығармасын оқып, жетістігін атап, кемшілігін сынап шығатынбыз. Кейде шекісіп де қалатынбыз. Көп кешікпей қайта бекісіп те жүретінбіз. Кейін тағдырымыз бізді Əбішпен

Тўтас бір əлем едіѕ Қайран Əбеке! Алтай мен Алатаудай Биік едің, Сарыарқадай кең едің, Маңғыстаудай бөлек едің, Атыраудай терең едің. Шетсіз-шексіз Тұтас бір əлем едің. Сенің де кеткенің бе? Ешкімге опа бермейтін Мына жалған тірліктен Сенің де өткенің бе?! Əлде сенің өлімің де Қалың қазақ үшін Атаулы күн боп қалар Текті өлім бе?! Алдында жанып тұратын Қазақтың жарығы едің. Елің мен жеріңнің Халы мен күйін ойлап Қаншама күйініп, Қаншама жанып едің.

Дəл қазір Сенің өліміңнен Қара жер белдеуі Қайысқандай болып тұр. Таулардың белдері Майысқандай болып тұр... Қош бол, Əбеке! Ғұмыр бойы өзің Елім деп өттің ғой, Еліңнің белі Болаттай бекем болсын! Мəңгілік орның Бар қазақ тағзым етер Қасиетті мекен болсын! Əумин! Темірхан МЕДЕТБЕК.

Қатыгез ажал қазақтың тағы бір қабырғасын суырып алды! Қазақтың қасиетті қарасөзі қара жамылды. Ақыл-ой алыбы, зергер суреткер, кемел қайраткер, өз дəуірінде иығына түскен ел-жерінің барлық ауыр жүгін еңсесі жығылмай, тізесі бүгілмей қара нарша арқалап өткен Халық жазушысы Əбіш Кекілбайұлы өмірден озды. Əбіш Кекілбайұлы Тəуелсіздіктің елеңалаң тұсында: «Бостандық ұлтты бодандықтан да қатты сынайды» деп, осынау ұлтымыз бостандық алған сынақты да сындарлы жылдар ішінде жас тəуелсіз мемлекеттің Ақордасының керегесі кең, уығы тең, шаңырағы биік болуына Елбасымен бірге барлық күшін жұмсады. Алдындағы оталып кеткен алып ағаларының аманатын келер ұрпаққа қапысыз табыстады. Əбіш ағаның қасиет-қадіріне өзін туған қазақ халқы ғана емес, бүкіл адамзаттың ізгі ниетті перзенттерінің жеткеніне талай куə болдық. Аспанда ай аман болса, табанымыздың астындағы піл сауырлы қара жер теңселмей тұрса, енді келер ұрпақта Кекілбайұлының мұхит-мұраларынан маржан теріп, заңғар биіктерден жұлдыз іздеріне күмəн жоқ. Ұлы даламыз толғатып, ұлы жұртымыз: «Мен осындай да ұл туа алам» деп адамзатқа көрсеткен асыл перзенті арамыздан аттанып барады. Сегіз жұмақтың төрінен жай табыңыз, аяулы аға, ұлт ұстазы! Сіз тəпсірлеген Кемелдік пен сіз тəмсілдеген Даналық ендігі ұрпақтың əрбірінің пешенесіне жазылып, еншісіне бұйырғай! Алик АЙДАРБАЕВ, Маңғыстау облысының əкімі.

Əкім ТАРАЗИ.

Кісілік келбеті бґлек-тін

Тамыры тереңге кеткен, Ұшар басы бұлтқа жеткен Алып едің.

Кемелдік пен даналыќтыѕ їлгісі

Астанада да жолықтырды. Мұнда да дос ретінде құшақтасып бірге жүрдік, əр үйдің дастарқаны бөлек болғанымен, бəріміз жиі басқосуларда болатынбыз. Алда да айттым ғой, жаңа жазған шығармаларымыз болса, жиналып оқитын дəстүр болды бізде. Ол үлгі үзілген емес. Мына қаралы хабар маған аспаннан жай түскендей болып отыр. Өзім сенгенмен, көңілім сенер емес. Əбіш басқа бір жерде шығарма жазып отырған сияқты көрінеді маған. Жазушы туралы қаралы хабарды естігенде, екінші бір сезім тұрады адамның жанында, ол өзінің көзі кетсе де, артында өлмес із қалдырды-ау деген сабақты ой. Қазақ бар кезде, қазақтың ұрпағы бар кезде, Əбіштің рухы өлмейді деп ойлаймын.

Кґркем мінез, кермиыќ талант

Екеуміздің жолымыз өткен ғасырдың алпысыншы жылдарында əдебиет айдынында тоғысып, таныстығымыз кінəратсыз, кіршіксіз достыққа бастап еді. «Жазушы» баспасында редактор болып істейтін мен Əбіш ағамның «Бір шөкім бұлт» атты тұңғыш кітабының редакторы болып едім. Кемел таланттың келешегінен үріккен топтың қарсылығына қарамастан айтары анық, бояуы қанық қолжазбаның тезірек жарыққа шығуына ең басты жанашыр болғаным жайлы Əбіш ағам менің 1996 жылы М.Əуезов театрында өткен шығармашылық кешімде ағынан жарылып ақтарылап, алғыс айтып

еді. Шаршы топта шашасына шаң жұқпайтын Əбекемнің Құлагердей көсілген сол бір шешен, көсем сөзі кейін баспасөзде жарияланды. Өмір ойын да, ермек те емес, ауыр еңбек депті Иван Тургенев. Сол ауыр еңбектің, тəңірі өзі сыйлаған таланттың жеңісіне жетіп, жемісін де тапты ол. «Есіңде болсын, сен өмірге қонақ емес, өткінші жолаушы ғанасың», деген екен Лев Толстой. Өзі тəтті, діні қатты сол өмірдің сынағында сынбаған Əбіш Кекілбаев қайран қазағымен бірге жасай береді.

Тарих тудырєан тау тўлєа

қасиет. Қазақ даласының қай тарабындағы болмасын əрбір тау-тастың тағдыр-тарихын бағзы дəуірмен сырласқандай етіп алдыңа жайып салатын көрегендік, сұңғылалық бір өзінен ғана табылатын. Осынша терең білімімен, азаматтық биік келбетімен халқының қалаулысына айналды, мəңгі аласармайтын өз биігін сомдады. «Əбіш ағам» деп есімін ардақтап, алдынан кесе-көлденең өтпейтін буын қалыптасты, ұстаз тұтқан шəкірттерінің алды ақбас тартып, ізбасар інілеріне айналды. Елі аға тұтып, жас буын абыз санаса, азамат бақыты осында болса керек. Иманыңыз саламат болсын, Əбеке! Адам рухы қара жердің топырағын жамылған соң, сол топырақпен мəңгі бірге болады. Сондықтан, халқымызда ұзақтықты, мəңгілікті меңзейтін «топырақ жасы» деген ұғым бар. Артыңызда қалған ұрпағыңызға, қалың қазағыңызға Сіздің топырақ жасыңызды бұйыртсын! Ұрпақ сабақтастығы үзілмей, халқымыз мəңгі жасай берсін.

Түн жарымында жеткен суық хабар жандүниемізді құлазытып, есеңгіретіп кетті. Исі қазақ баласы аға санаған, абыз санаған Əбіш Кекілбайұлынан айырылыппыз! Қайран Əбіш аға! Сонау Маңғыстаудың даласында өмірге келіп, əкесін соғыс жалмаған жыртық иін жүдеу шақтың ашқұрсақ перзенті болды, сөйтіп жүріп ауылдағы шағын кітапхананың қараңғы бұрышында газет-журнал, кітап біткенді тауыса оқып, өзін-өзі тəрбиелеген туа бітті дарын демеске амал жоқ. Айсəуле ананың аялы алақанында рухани терең тыныстап, баба тарих пен мəдениеттің ғана емес, адамзаттық таным-тарихтың тамырынан нəр алып жетілген жалғыз шыбық дарақ қарағайға айналды. Өзі Пір Бекет атаны «тарыққанға – медеу, зарыққанға – жебеу» деген болса, өзі де ел сыйлап, жұрты құрметтеген тұлғаға айналды, аға деген жанға пана да болды, сая да болды. Қазақ халқының көзі тірі энциклопедиясы атану екінің бірінің қолынан келмейтін, кез келгеннің мүмкіндігі жетпейтін қабілет,

Сəбит ДОСАНОВ.

Бекет ТҰРҒАРАЕВ, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген заңгері.

Алакөлеңке шақта қазаңды естіп, алакөлеңке өмірде алакөлеңке көңілмен өзіңді қадір тұтқан қауымды жұбату үшін қолыма қалам алдым, ардақты Əбеке! Қазақтың арғы-бергі тарихында талай жақсылар өткен шығар. Бірақ сенің орның бізге ерекше көрінеді. Өзіңмен бірге тұтас бір дəуірді ала кеткендей болып отырсың. Қаршадайыңнан өзіңнің тумысы бөлек талантыңмен көзге түсіп, халқыңның ықыласы мен сенімін өзіңе аударып едің, сол сенім, сол ықылас ешқашан ортайған емес. Сен жазған эпикалық романдар, терең философиялық повестер мен əңгімелер, елдің тарихына, тағдырына байланысты айтқан ғажайып сөздерің заман өткен сайын жаңа қырынан танылып, талай ұрпақтың рухани азығына айналары анық. Осыған сенің азаматтық, кісілік келбетіңді, мұхиттай терең ойшылдығың мен парасатыңды, сезімтал да жұмсақ жүрегің мен мейіріміңді, адамгершілігіңді қосқанда көз алдымызға заманның ұлы тұлғасы келері анық. Алайда, біздер үшін, өмірдің қызығын да, қиынын да бірге бөліскен достар үшін көңіл жұбату қиын болып тұр. Сенсіз өтетін қалған ғұмырды көзге елестетуге тура келеді. Сенің қазаң – қазақ халқы үшін орны толмайтын ауыр қаза. Тек арты қайырлы болғай! Ел тағдырын өз тағдырым деп серт қылған сирек жандардың бірі едің. Қазақ бақытты болса деп армандаушы едің. Арманыңа жет, халқың бақытты болсын! Жаның жаннатта болғай, аяулы Əбіш! Төлен ƏБДІКҰЛЫ.

Саналы сґздіѕ сардары

Аңыздың ақыры осы ма еді? Бұл, бəлкім, үркердің ғарышқа көтеріліп кетуі болар. Баяғының ой мергендері ойсыратып айтқандай: «Ай менен күннің өлгені, еңкейіп барып батқаны, қара жердің өлгені, қар астында жатқаны, ажал деген атқан оқ – бір Алланың қақпаны», деген осы. Өмір атты дүрия дүрмектен туа бітті аруағы қасым арғымақ сөздің жалына жабысып, аламан жұртын меңгерген, алыс күнге қол берген, білімі – дария, ақылы – жария, мінезі – баладай, білгені – данадай Əбіш атты алып ағамыз өтті. Алаштың аспанында көшкен бір шөкім бұлттың тұмса жаңбырын тұла бойы тұтас қазақ даласына ағыл-тегіл, ақжарма қуаныштың – азаттықтың ақ жаңбырына ұластырып, елге қызмет етудің ерен үлгісін көрсетіп, жұртына жанына орап жүрек жылуын жеткізумен келе жатқан үлкен жүрек осылай, қапыда, кенеттен тоқтады. «Өлсе өлер, табиғат, адам өлмес», дейді абыз Абай. Өлмейтұғын артына сөз қалдырған адам өлмейді деген сөз жанымызды жұбатады. Кемел адамның келбетін сомдаған, айтқан сөзі Алашының жүрегін баураған, жазған сөзі жауһар-дүрден аумаған Əбіш ағамыздың мəңгілік ғұмыры енді халқының қасиетті жүрегінде ғасырлар бойы жасай береді. Қазақ сөзімен бірге ғасырларға көше береді. Қош бол, қазақ сөзінің Қажымұқаны, ел ағасы, сөз данасы. Өтеген ОРАЛБАЙҰЛЫ, ақын.

Алманияда емделіп жатыр едім. Жай түскендей хабар алдым. Аяулы досым, қазақ сөзінің хас шебері, кемеңгер жазушымыз Əбекең – Əбіш Кекілбайұлы өмірден өтіпті. Баршамыз үшін өте ауыр қайғы. Əбекең біздер, қазақтар үшін, ой əлемі аспанның кеңістігіндей құпия сырына бойлай алмайтын ерекше құбылыс еді. Əдебиетке сүйсінгеніміз, сүйінгеніміз Əбіштің арқасында еді. Көсем сөздің сұлулығына бой алдырғанымыз да Əбіштің арқасында еді. Тарлан талант иесі Əбіш артында мол рухани байлық қалдырды. Өскелең ұрпақ оларды оқып сусынын қандырады. Соның арқасында Əбіш əр уақытта бізбен, халқымен бірге. Қош, қош бол, аяулы досым, сырласым. Жатқан жерің жайлы, иманың жолдас болсын! Сағынғанда басыңа барып тұрамын...

Германия, Фрайбург.

Кенжеғали САҒАДИЕВ, академик.

Ґкініш пен їміт

Біз Əбіштің əкесін көре алмадық. Ол кісі соғыстан оралмаған. Қандай адам екенін білмейміз. Бірақ туған анасын көрдік, қолымызбен топырақ салып шығарып салдық. Ол кісі тегін адам емес еді. Маған сол анасынан Əбішке көп нəрсе қонған сияқты көрінеді де тұрады. Жарықтық Əбіш үшін не көрмеді. Сол көрген қорлық өмірін бір кітап түгіл жүз кітапқа сыйғыза алмассың. Соның бəрін жеңіп, бір ұл туып қана қойған жоқ, оны ұлы адам етіп тəрбиелеп өсірді. Шын мəнінде жұмақ, міне, осындай аналардың табанының астында десе дұрыс болар. Шын мəнінде дəл осылай өмірінің бар қызығын бір баласының бақыты үшін құрбан еткен аналардың ғана тілегін көк тəңірі қабылдайтынын Əбіштің тағдыры айқын көрсетпей ме? Əбіштің үйіндегі екінші асыл – оның сүйген жары Клара. Онсыз өмір мүмкін еместей көрінетін. Шын мəнінде бұл екеуі бірін-бірі тауып қосылып, бірігіп кеткен екі жарты еді. Тағдыр солай болды да Əбіш өмірден бұрын кетті. Енді, Клара, саған ауыртпашылықтың зор екенін бəріміз түсінеміз. Өйткені, сен бір сəтке Əбішті ұмытып көрген жан емессің. Тұрсаң да Əбіш, жүрсең де Əбіш, отырсаң да Əбіш. Барлық өміріңнің мақсаты да, маңызы да Əбіш еді. Енді онсыз өмір, əрине, ауыр. Бірақ саған Жаратқан Ием сондай ұлы тұлғаны жар етіп берген. Енді сол Жаратушы Ием саған сондай ұлы шыдам берсін, оларды көтеретіндей ұлы күш берсін. Əумин! Өмірбек БАЙГЕЛДИ.

Ќош, ќайран аєа досым

Суық хабар қатыгез. Мезгілсіз. Тек қана шұғыл. Бағытынан қайтпайды. Қайырылмайды. ...Түн ортасында аға - досым Əбіш Кекілбайұлының үкілеген үміті немересі Абылдан суық хабар келеді дегенді кім ойлапты?!. ...Қараңғы түнде қопарылып, тау құлағандай, желтоқсанның аспаны от оранғандай, шалқып жатқан кəрі Каспий əп-сəтте қусырылып, қурап қалғандай əсер берді. Не айтарымызды, не істерімізді білмей, ошарылып отырдық... ...Дүниеден қазақтың бір ғұлама тұлғасы артына бір қайырылып қарамай, маң басып, көшіп барады... ...Ұлттың тарихын тереңнен толғап, көркемсөзді кеңінен көсілтіп, ұрпаққа орасан еңбек қалдырды... Оның шығармашылық еңбектері тек қазақтың ғана емес, əлемдік өркениеттің асыл мұрасы. Əбекең түпсіз терең ойшыл еді. Төгілсе төңірегіне білімнің нұрын шашар теңдесі жоқ білгір, сөйлесе сөздің құнын саф алтынға айналдырар дүлдүл шешен, зердесі жердің түпсіз қатпарындай қат-қат жатқан сарқылмас қазына еді. Тəуелсіздіктің ақ таңы атқанда Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың рухани тілектес тірегі, лауазымды мемлекет қайраткері, ақылдасар досы, үзеңгілес əріптесі болғаны ел жадында. Əбекеңнің руханият алдында, мемлекетіміздің өркеніне сіңірген айрықша еңбегін жоғары бағалаған ел Президенті Əбекеңе мемлекетіміздің ең мəртебелі құрметін көрсетіп, тəуелсіз Қазақстанның Еңбек Ері атағын беріп, Алтын Жұлдызды Əбекеңнің кеудесіне тағып тұрып, оның осынау қасиеттерін бауырмалдықпен атап еді... Амал нешік, ұлттың ұлы тұлғасы, руханият əлемінің алып кемесі біздің қоғамымыздың болашағына сарқылмас қазына қалдырып, мəңгілікке сапар шекті. Қош, аға-дос, құрметті Əбеке. Рухыңызға ізетімен інідосыңыз – Қуаныш СҰЛТАНОВ.

Арќа сїйер асќар тауымыз

Көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері, əлем таныған қаламгер асыл ағамыз Əбекеңнің – Əбіш Кекілбайұлының қазасы елді де, туған-туыстарды да қайғыға батырып, қабырғамызды қайыстырды. Біз бір атаның ұрпақтары едік, бір ауылда өстік, бір-бірімізге аға-іні бола білдік. Əбекең бəрімізге де пейілі кең, құшағы ашық, арқа сүйер асқар тауымыз еді, əрқашан ел-жұрттың амандығын, ауызбірлігін ойлап, үлгі-өнеге көрсете білетін-ді. Əсерлі де əдемі, саф алтындай əңгімелерін тыңдаудың өзі бақыт еді. Бүгін Əбекемнің ақ жүзін енді көре алмайтынымды, асыл шырын əңгімелерін тыңдау болмайтыны өзекті өртеп, өкінтіп отыр. Қолдан келетіні өкіну мен өксу болса, не шара? Асыл аға, біз сізді ұмытпаймыз, жаныңыз жаннатта болсын. Жақсылық ЖАНҒАЗИЕВ, інісі, ардагер мұнайшы.


8

www.egemen.kz

12 желтоқсан 2015 жыл

 Басты байлық

Білім мен даєдыларды баєалаудыѕ жаѕа їлгісі Еліміздің денсаулық сақтау саласын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасының жоспарлы шаралары аясында денсаулық сақтау саласы мамандарының, медициналық ЖОО-лар мен колледждер түлектерінің білімі мен дағдыларын бағалаудың тəуелсіз институтын құру туралы нақты міндеттер белгіленді.

Денсаулық сақтау саласы ма ман дарының білімі мен дағдыларына əділ баға беретін жаңа тəуелсіз институттың тəжірибеге енгізілуі медициналық оқу орындарында мамандар даярлау сапасын арттыруға, жалпы денсаулық сақтау саласында еңбек ететін ма мандардың шеберлігі мен білік тілігін шыңдауға барынша ықпал ететіндігі даусыз. Дамыған өркениетті елдерде мəселен, АҚШ, Канада, Англия, Израиль сияқты елдердің денсаулық сақтау саласы мамандарының кəсіби шеберлігін бағалау жүйесі тəуелсіз құрылымдарға жүктелген. Олар қалыптасқан тəртіп бойынша, оқу орындарын бітірген жас мамандардан жəне нақты осы салада еңбек ететін кəсіби мамандардан емтихан қабылдай отырып, олардың білім деңгейін жəне кəсіби дағдысына баға береді. Осыған байланысты 2012 жылы елімізде Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі жанындағы «Денсаулық сақтауды дамытудың республикалық орталығы» мемлекеттік мекемесі базасында Білім жəне дағдыларды бағалаудың республикалық орталығы (БДБРО) құрылымдық бө лімшесі жұмыс істей бастады. БДБРО – денсаулық сақтау саласындағы мамандардың білімі мен дағдысына баға берудің халықаралық озық үлгілері негізінде жұмыс істейтін инновациялық орталық болып табылады. Түйіндей айтқанда, бұл денсаулық

сақтау саласы мамандарының білімі м е н б і лі к ті лі гі н шыңдай отырып, еліміздің тұрғын дарына сапалы медициналық қызмет көрсету жағдайын жақсартады. Бұл келелі мақсаттарды іс жүзіне асыру үшін БДБРО интернатура жəне резидентура түлектерін кешенді тестілеуден өткізуді ұйымдастыруда. Денсаулық сақтау мекемелерінің мамандарына кəсіби санат беру үшін кəсіби емтихандар өткізеді. Ана мен бала өлімін азайту жөніндегі республикалық штаттың шешімі аясында жұмыс істеп жүрген денсаулық сақтау мекемелері ма ман дарының білімі мен дағдыларын бағалаудың тəуелсіз шараларын өткізеді. Денсаулық сақтау саласының мамандарын симуляциялық технологияларды қолдануға машықтандырады. БДБРО қызметі халықаралық озық тəжірибелерге жəне стандарттарға негізделген. БДБРО мамандары денсаулық сақтау саласы мамандарын лицензиялау жəне сертификаттау аясында тəуелсіз емтихандар белгілеу жəне жүргізу мəселелері жөніндегі жетекші халықаралық ұйымдарда білімдерін жетілдірген. БДБРО жоғары технологиялар негізінде жасалған маникен-симулятор роботтарымен жабдықталған.

Сонымен бірге, мамандар əртүрлі клиникалық жағдайда тəжірибе жасауға мүм кіндік беретін медициналық құралдармен жəне техникамен, жекеле ген тəжірибелік дағ дыларды жетілдіруге қажетті тренажерлермен жұмыс істейді. Жұмыс істей бастаған кезеңде БДБРО еліміз дің медициналық жоғары оқу орын дарының базаларында 2013-2014 жəне 2014-2015 оқу жылдарында интернатура түлектерін кешенді тестілеуден өткізді. Компьютерлік тестілеу шаралары республикамыздың медициналық жоғары оқу орындарының барлығында бірдей бір мезгілде өткізілді. Тестілеуден өт кізу шарасына бақылау жасау комиссиясының құрамында Денсаулық сақтау министрлігінің мамандары, «Нұр Отан» мүшелері болды. «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағ дарламасын іс жүзіне асыру жөніндегі жоспарлар аясында, БДБРО 2014 жылы Қазақстанның 16 өңірінде денсаулық сақтау саласы мамандарының білім мен дағдыларына тəуелсіз баға беру шараларын жоғары дəрежеде өткізді. Баға беру шараларының қорытындысына сараптама жасау барысында мамандардың медициналық көмек көрсетудің негізгі талаптарын

Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың биылғы халыққа арнаған «Қазақстан жаңа жаһандық нақты ахуалда: өсім, реформалар, даму» Жолдауын қолдау мақсатында Ақмола облысының əкімдігі Көкшетау қаласында «Сапалы жəне арзан» деген атпен жергілікті өнімдердің ауылшаруашылық жəрмеңкесін ұйымдастырды.

Сапалы жəне арзан Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Жəрмеңкеге Астрахан, Егін ді көл, Есіл, Жарқайың аудандары жəне Көкшетау қаласының ауылшаруашылық тауар өндіруші компаниялары қатысты. Аудандардан бөлек бұл жерде «Есіл əлеуметтік-кəсіпкерлік корпорациясының өнімдері де бар. Корпорация өнім дері сатылатын жерде адамдардың ең көп кезек күтіп тұрғаны байқалады. Есілдіктер көтерме бағамен қант, жарма, макарон өнімдерін, күнбағыс майын

сатуда. Бұл өнімдерге баға көтерілмейді. Жалпы, осы күні барлығы 11,1 миллион теңгенің 270 тонна азық-түлік өнімі жұртшылық дастарқанына ұсынылды. Жəрмеңкеде саудаланатын өнім бағасы базардағыдан 25-30 пайызға арзан болғанын айта кету керек. Облыс əкімі С.Кулагин жиналған тұрғындарға жаңа жылдық мерекеге азықтүлік өнім қорын қамдап алулары үшін дəл осындай жəрмеңкенің жыл аяғына дейін тағы бір рет өткізілетінін айтты. Ақмола облысы.

нақты білетіндігі анықталды. Кейбір дағдыларды орындау барысында ден саулық сақтау ма мандары жекелеген қателіктер жіберді. Осыған байланыс ты қосымша медициналық білім беру, кəсіби шеберлігін шыңдау орталықтарында симуляциялық технологияны пайдалана отырып, медициналық көмек көрсету жөніндегі дағдыларды жетілдіру мақсатында тиісті тапсырмалар берілді. «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде салааралық байланысты дамыту мақсатында денсаулық сақтау саласының кəсіби қызметін реттеу, оның ішінде осы сала мамандарының кəсіби білімі мен дағдысын бағалау міндеттері үкіметтік емес кəсіби бірлестіктерге жүктелетіндігі атап көрсетілген. Осы орайда, АҚШ, Канада, Германия сияқты дамыған елдердің тəжірибесіне сəйкес денсаулық сақтау саласы мамандарын лицензиялау жəне сертификаттауды халықаралық тəжірибеге көшіру үшін нормативтік, техникалық, технологиялық жəне кадрлық дайындықтар жүргізілді. Бұл ретте 2013-2015 жылдар өтпелі кезең болып белгіленді. Осы мерзімде елімізде медицина кадрларының кəсіби қызметіне баға беру функциясын үкіметтік емес кəсіптік ұйымдарға беру жүйесі іс жүзіне асырылды. 2015 жылға дейін еліміздегі денсаулық сақтау саласы мамандарының кəсіби санатын бағалау шараларын мемлекеттік орган – Ме дициналық жəне фармацевтикалық қызметке бақылау жасау комитеті жүргізіп келген болатын. Үстіміздегі жылдан бастап медициналық қызмет көрсету сапасына ба қы лау жасау функциясы бəсекелік ортаға тапсырылды. Осыған байланысты БДБРО медицина қызметкерлерін аккредиттеу стандартына толық сəйкес келетіндігін бірінші болып дəлелдеді жəне 4 жыл мерзіммен

тиісті сертификат алды. Бұл сертификат БДБРО орталығына денсаулық сақтау саласы мамандарының кəсіби даярлығына тəуелсіз баға беру шарасын іс жүзіне асыруға мүмкіндік береді. Сонымен бірге, Орталық еліміздегі сегіз медициналық жоғары оқу орнының түлектеріне 7 интернатура ма ман дықтары бойынша жəне 45 резидентура мамандықтары бойынша кешенді тестілер өткізеді. Үстіміздегі жылы сертификаттау жəне кəсіби біліктілікті бағалау емтихан дары тегін жүргізілуде. 2016 жылдың қаңтар айынан бастап бұл толық ақылы негізге көшіріледі. Осы ретте ерекше атап өтетін бір мəселе, Білім жəне дағдыларды бағалаудың республикалық орталығы 2012 жылы Бүкілəлемдік банктің денсаулық сақтау саласына институттық реформа жүргізу жəне технологияларды беру жөніндегі жобасының көмегімен құрылған болатын. 2013 жылдан бастап БДБРО – Медициналық органдарға бақылау жасаудың халықаралық ассоциациясының (IAMRA) жəне Еуропалық медициналық Симуляция Қоғамының (SESAM) мүшесі болып табылады. Сөйтіп, медицина қызметкерлерінің біліміне жəне кəсіби дағдыларына баға берудің бұл жүйесі республикамыздың денсаулық сақтау саласын кəсіби медициналық кадрлармен қамтамасыз етуге, медициналық қателіктер қатерін төмендетуге, Қазақстан Республикасының тұрғындарына сапалы медициналық қызмет көрсету дəрежесін арттыруға жағдай жасайды. Денсаулық сақтау саласындағы əртүрлі мамандық жүйесіндегі барлық мамандар жөніндегі мəліметтер қорын орталықтандыруға жəне біріктіруге мүмкіндік береді.

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан».

айналасындағы үлкен-кіші қандастарымыз, Семей қаласының сол тұстағы көріністері, мұсылман мешіттері, Колчак пен Дутовтың əскер бастап келе жатқан сəттері анық бейнеленген. Бір ғасырға таяу уақыт өтсе де сапасын жоғалтпаған бұл бейнетаспаны əлі де терең зерттеп, зерделесе, Алаш əскері туралы тың мəліметтер анықталатынына шүбəміз жоқ. Алаш тарихы мен қазақ халқының тарихын түгендеу жолында табан ды лық танытып келе жатқан Берік Əбдіғалиұлы бұл дүниелерді кітап етіп жарыққа шығаратынын, жалпы осы мəселені қолға алған кезде өзіне демеушілік жасаған, əр кез қолдап келе жатқан Арман Бай қа дам, Берік Уəли, Ерлан Қарин, Дархан Қыдырəлі, өзге де азаматтарға ілтипатын білдірді. «Тəуелсіз Қазақ елінің, əсіресе, Алаш автономиясын құрған ұлт жақсылары мемлекеттің төрт құбыласын түгендеу кезінде елдікке тəн белгілерді қолға алған. Оны толық орындауға үстем күштердің тегеурінді қарсылығы мүмкіндік бермеген. Соның біразының ақтаңдақтары ашылды. Оның қатарында Алаш əскері де бар. Заманға қарай қызыл дар ға қарсы шыққандарды жау деп білдік, өзі емес, олардың ұрпақтарына да əлі күнге дейін көз аларта қарайтындар жоқ емес. Осындай құбыжық ойдан

арылып, Қазақ елінің азаттығы үшін күрескен əр азаматты ақтап алып, оны бү гінгі ұрпағының, бəріміздің мақтанышымызға айналдыруымыз керек. Уақыт үшін олар кінəлі емес. Біз қазақ халқы дегенде «Аттан, Алаш азаматы!», деп ел мен жерді қорғауға үндеп, «Романов патшаларының ызғарлы билігі астында тұрғанда тот басқан қылыш пен найзаңды шығар, терезесі тең елмен қатар сен де ат жалын құш... баяғы батыр бабаларыңның ойынын көрсет» деген, деп «Қазақ» газетіндегі мақаладан үзіндіні алға тартты. Хамит Тоқтамышов, қазақ дивизиясы туралы да əңгіме қозғады. Семейден келген тарихшы Мұратбек Кəрімов мұсылман дивизиясы туралы айта келіп, қазақ əскерінің бір сардары 22 жастағы Қазы Нұрмұхамедұғлы туралы тереңінен əңгіме қозғап, оның өлімі үстінде ұлт ұлысы Шəкəрім қажы: «60 жасқа келгенде мұндай ұлт үшін құрбан болған азаматты көремін деген үмітім жоқ еді. Көрдім, енді бүгін өлсем де арманым жоқ. Қарағым, Қазыжан, қадіріңді біліп құрметтей алмасақ, кешу қыл. Хош, қабірің нұрлы болсын», депті. Ал Міржақып Дулатов: «Мынау кім жатқан əлеумет, жас қабірді жамылып... Алаштың бұл құрбаны – Аяулы жолдас, Қазы жас», деп өлең арнапты. Сол секілді Мақаншыдан

«Хабар» арнасының тапсырысы бойынша «Құстар əні» жəне «Ақылдың кілті. Өмір дастаны» атты түсірілген телехикаялардың тұсаукесері өтті.

Тəуелсіздік мерекесіне орай «Хабар» агенттігінің тапсырысы бойынша əзірленген аталған телевизиялық жобалардың тұсау кесер рəсімі ҚазМедиа Орталық киноконцерт залында өтті. Шараның алғашқы сөзін «Хабар» агенттігінің басқарма төрағасы Айдос Үкібай алып, еліміздің егемендік алған жылдары ішінде арнаның отандық телехикаялар мен үлкен жобалардың өмірге келіп, дамуына қосқан үлесін баяндады. – Дəл осы Қазақ елі жү регімен һəм тілегімен тағатсыздана күтетін Тəуел сіздік мерекесі жəне «Хабардың» 20 жылдығына орай біз көрермендерімізге үлкен сый жасағалы отырмыз. «Тəуелсіздікке тарту» деп аталатын бұл жобамызда екі бірдей телехикаяны көгілдір экраннан

алатын шеп осындай

азаматтары жайлы биографиялық сериалдар түсірілмек екен. Жалпы, шарада «Құстар əні» көркем туындының алғашқы сериясы көрсетіліп, көрермендерден ə дегенненақ жоғары баға алды. Мұнда аты аңызға айналған дири жердің 90 жылдығына арнайы түсірілген жəне шы найы оқиғалар негізделген. Фильмнің желісінде 80-жылдардағы ком позитордың өмірі баяндалса, мұның артында Нұрағаның адами қасиеті, музыкалық білімі, еліне деген құрметі жатыр. Ал басты рөлдерді Ергенбай Əбуев, Гүлназ Жоланова, Санжар Мəдиев, Бақытжан Əлпейісов жəне Михаил Токарев сомдаған. Айта кетейік, тұсаукесер рəсімінде осы телехикаяларды түсірген режиссерлер мен актерлер де аталған жобалар жайлы өз ойларын білдірді. Ал əр сериясы 50 минутты құрайтын «Құстар əні» көркем фильмі «Хабар» арнасынан 15 желтоқсанда тұсауы кесіліп, көрерменге жол тартады.

Гүлмира ЖАНГЕРЕЕВА, Денсаулық сақтауды дамыту республикалық орталығы жанындағы Білім жəне дағдыларды бағалау орталығының жетекшісі.

Тəуелсіздікке тарту «Егемен Қазақстан».

15 000 Шыєысќазаќстандыќтар

Биыл Шығыс өңірінде тіл тұғырын бекіту жұмыстарына баса назар аударылып, көптілділікті дамытудың өңірлік бағдарламасы қабылданған болатын. Кеше облыс əкімі Даниал Ахметов «Егемен Қа зақстан» республикалық газеті» АҚ президенті Сауытбек Абдрахмановпен кездесуінде осы мəселе жөнінде өз ойларын тарқата келіп, өңірде қолға алынған ілкімді жобаларға тоқталды. Өндіріс орындарының өнімін өткізуге қаржылық дағдарыс салқынын тигізсе де, өңірде экономикалық өсімнің, əлеуметтік қорғаудың сақ талып отырғанын атап өтті. Аймақ басшысы кездесу барысында қазақ, орыс жəне ағылшын тілдерін оқытудың сапалы бағдарламасын қабылдайтын кез жеткенін, осы орайда Шығыс Қазақстанда қолға алынған жаңа жобаға қажетті əдіс темелік, педа гогикалық жəне қаржылық жағдай жасалатынын жеткізді. Тəуелсіздік жылдарында өзіміздің де, өзге ұлт өкілдерінің де мемлекеттік тілді меңгеруде кемшін қалып келе жатқанын жасырмайтынын, осы орайда бұрынғыдай басқа этностардың бірлі-екілі қазақ тілін білгеніне қошемет көрсетіп, өзімізді алдаудың еш нəтиже бермейтінін айтты. – Елбасы айтқандай, біртекті ұлт қалыптастырудың бірден-бір жолы – үш тілді жетік білу. Бұл бірліктің, өзара сыйластықтың бастауы жəне еліміздің ертеңі, өскелең ұрпақ үшін маңызы ерекше жоба. Тарихымызда ұлт тық болмысымыздан айыру саясатының күштеп жүргізілгені рас. Сондықтан, дербес ел ретінде қазақыландыруды жүзеге асыруымыз керек. Негізгі мəселе – мемлекеттік тілді меңгеру. Қазақ тілінде еркін сөйлеп, ұлт мəдениетімен сусындаған жанның елі мен жеріне қызмет етуі де өзгеше болмақ. Ұлт деген ұлы дүние. Қазақ тілі баршамызды ортақ мəмілеге келтіретін, жақындастыратын күшке айналуы тиіс, – деді Д.Ахметов. Жаңа бағдарлама бойынша, ағылшын тілін үйретуде кембридждік оқыту əдістемесі пайдаланылмақ. Қазіргі кезде Британияның Қазақстандағы білім бағдарламалары кеңесімен жəне Назарбаев Университетпен байланыс орнатылды. Ауызекі сөйлеу тəжірибесін жаттықтыру жəне мұғалімдердің сабақ беру əдісін жетілдіру үшін Өскемен, Семей жəне Зайсан қалаларында 3 оқыту орталығы ашылмақ. Келер жылдың алғашқы жартыжылдығында 1200 мұғалім жаңа əдістемелік жүйенің қыр-сырына қанығу үшін арнайы оқу курстарынан өтеді. Мемлекеттік тілді оқытуды оңтайландыруға да ағылшын тілін жедел үйрету əдістемелері негіз болады.

 Жағымды жаңалық

Талғат РАЙЫМБЕК,

 Жазылым-2016

көр сететін боламыз. Бұл туын дыларға қысқа ша тоқ талсам, «Құстар əні» көп сериялы көркем фильмде қазақтың атақты композиторы Нұрғиса Тілен диевтің өмір жолы, шығармашылық белесі баяндалса, «Ақылдың кілті. Өмір дастандары» телеэпопеясы ұлы ақын Абайдың «Қара сөз дері» негізінде əрбір көрерменге ой салатын, ХІХ-ХХ ғасырлар мен 40 жəне 50-жылдардағы үш ұрпақтың өмір сүру салты бейнеленеді. Сон дықтан шығармашылық ұжымның бұл еңбегін халық, біздің көрермендеріміз береді деп ойлаймын, деді. Сондай-ақ, Айдос Үкібай алдағы уақытта мұндай телеви зиялық жобалар жалғасын табатынын жеткізді. Оның айтуынша, келер жылы Балуан Шолақ, Бауыржан Момышұлы, Күлəш Байсейітова секілді қазақтың біртуар

Облыс əкімі мемлекеттік тілден мақұрым жанның мемлекеттік қызметке, халыққа қызмет көрсету мекемелерінде суда жүзген балықтай еркін көсіле алмайтынын, бұл отаншылдық қасиеттерді де шектейтінін, сондықтан жүрегі бірге болса да, тілі бірге емес азаматтарды оқытудың өзекті, кезек күттірмейтін мəселе екеніне ерекше екпін түсіре қозғап өтті. Сөз соңында Д.Ахметов елі міздегі тəуелсіздікті, мемлекеттілікті нығайтуға үздіксіз үлес қосып келе жатқан бас басылымның оқырманы көп болуы керектігін, бұл орайда 2016 жылы өңірдегі «Егемен Қазақстан» газетінің таралым межесі 15 мың данаға жеткізілетінін атап өтті. Газет таралымын арттыруды облыс əкімінің орынбасары Жақсылық Омар да қуаттап, жаңа межеден табылуға өңір оқыр мандарының əлеуеті жететінін айтты. Өз кезегінде газет басшысы қай қызметте жүрсе де еліміздің бас басылымына үнемі қолдау көрсетіп келе жатқаны үшін Даниал Кенжетайұлына оқырмандар атынан ризашылығын жеткізді. Сондай-ақ, Шығыс өңіріне жұмыс сапары аясында басылым басшысы С.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінде болып, жаңадан ашылған «Зияткер» орталығының қызметімен танысты жəне «Назар баевтану» орталығында профессор-оқытушылар құрамымен, студенттермен кездесті. Жылы жүз десу барысында С.Абдрахманов қазақтың құдіретті қаламгері, данышпан ойшылы Əбіш Кекілбаевтың өмірден өтуіне орай Шығыс жұртшылығына көңіл айтып, жазушылық пен қайраткерліктің хас үлгісімен туған халқына қызмет етуде өшпес із қалдырған ұлы тұлғаның ғибратты ғұмыры жастарға, жалпы алдына биік мақсат қойған жанға үлгі болатындығын ерекше тебіреніспен əңгімеледі. Əңгіме арнасы əрі қарай қазіргі алмағайып дүниедегі журналистиканың қоғамдағы қызметі мен маңызына ойысып, студенттерді қызықтырған сауалдарға жауап берумен өрбіді. Мемлекеттілік пен адами құндылықтарды қалып тастыруды қарапайым мысалдармен кестелеген бас басылым басшысы мазмұнды кездесуден кейін облыс орталығында биыл пайдалануға берілген драма театрында болды. Өнер ордасының директоры Дінмұхамед Ұябай жаңа ғимаратта қазақ жəне орыс труппасы, сондай-ақ, жаңадан жастар театры құрылғанын, Астана мен Алматыдан оқу бітіріп келген 20 жас актерге жыл соңында пəтер берілетінін, осылайша өңірде өнердің өрісін ашуға облыс əкімі Д.Ахметовтің үлкен қолдау көрсетіп отырғанын жеткізді.

ӨСКЕМЕН. –––––––––––––––––

Суретті түсірген Есімхан ОРЫНБАЕВ.

 Дерек пен дəйек

Алаш əскері туралы тыѕ деректер таныстырылды

Елордадағы Ұлттық акаде миялық кітапханада «Нұр Отан» партиясының қолдауымен осыдан 8 жыл бұрын құрылған «Аманат» интеллектуалды пікірсайыс клубының ұйымдастыруымен ұлт тарихының жанашыры, «Ұлтына, жұртына қызмет ету – білімнен емес, мінезден» (Əлихан Бөкейханұлы) екенін көрсетіп жүрген белді азамат Берік Əбдіғалиұлының Алаш əскеріне қатысты бұрын-соңды еш жерде жарияланбаған, Ресей архивтерінен тапқан тың деректерімен таныстыру рəсімі өтті. Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

Алғашқы сөзді «Нұр Отан» партиясы Төрағасы бірінші орынбасарының кеңесшісі Берік Уəли алып, бұл шара осыдан 98 жыл бұрын Алаш автономиясы (1917 жылғы 5-13 желтоқсан) құрылған күнге сəйкес келіп отырғанын айтып, Алаш азаматтарының ІІ Жалпықазақ съезі əскер жасақтарын құруды жан-жақты талдағанын, соған қатысты тарихи құ жаттарды зерттеп, зерделеуде табандылық танытқан Берік Əбдіғалиұлының еңбегі жұрт болып сүйінші сұрарлық құндылық екенін еске салды. Өз кезегінде тарихшы Б.Əбді ғали ұлы ұлт көсемі Əли хан

Бөкейханұлының: «Алаштың баласы бұл жолы болмаса, жақын арада өз тізгіні өзінде бөлек мемлекет болар», деген көрегендік сөзін көлденең тартып, еліміз азаттығын алғалы да 25 жылға таяғанын, осы уақыт ішінде ұлтымызға қа тысты небір ақтаңдақтарды ақтап алуға қол жеткенін алға тартып, соның бір дəлелі Алаш əскері туралы тың мəліметтердің Мəскеу мен Омбы архивтерінен табылғанын атады. Осы мəселеге қатысты 200-дей құжаттың 100-ге жуығы бірінші рет жарияланып отырғанын алға тартты. Алаш əскерін қаржыландыру, қару-жарақ, киім-кешекпен қамтамасыз ету жөніндегі мəліметтер де назар аударарлық екен. Əскерге барған азаматтардың тізімі, командирлері

туралы да мəлімет молынан. «Біз Алаш рухты сол азаматтарды Қазақ елін қорғау жолындағы батырлар деп бағала сақ еш артықтық етпейді. Ел үшін құрбан болғандардың есімін қайтару басты борышымыз. Алаш əскері өздігінен құрылған жоқ. Оларға рух берген басшылары, қолдаушылары болды. Сол заманда қазақ əскерінің бір жағында ақтар, екінші жағында қызылдар, екі оттың ортасында болғаны да анық», деген ол Дутов, Анненков, Колчак туралы деректер келтірді. Бұрын Колчактың орынбасары болған француз генералы Дутовтың қабылдауда болғаны, оның оққағарлары қазақтар екені айтылып келген еді. Сол енді 1919 жылы француздар түсірген бейнетаспада анық көрініс тапқан.

Бұл бейнетаспаны француздар 2005 жылы Ресей елшілігіне тапсырыпты, ол Омбы архивіне келіп түсіпті. Оған олар онша мəн бере қоймапты. Берік Əбдіғалиұлы бұл бейнетаспаны көрсете отырып, Қостанайда жасақталған 1-ші, 2-ші қазақ полкінде қызмет ететін қазақ азаматтарын өзіне Дутов қорғаушы етіп алғанын «тірі» көріністен алға тарта отырып көз жеткізді. Жетісуға ығысқанда оның қасында мұсылман əскерлері жүргеніне, олар Дутовпен бірге Қытайға өтіп кеткеніне де мысалдар келтірді. Бір өкініштісі, қанша іздестіргенмен сол қорғаушылардың аты əлі анықталмапты. Бейнетаспадағы теміржол, жүріп жатқан пойыздар, қазақтың қараша үйінен жа сақталған бекеттер, оның

келген Алаш əскерін зерттеп жүрген Рамазан Нүсіпов қазақ жерінің отарлануына ашық наразылық білдірген Отыншы Əлжанов туралы, оның қасіретті өлімі жайлы жан-жақты тоқталды. Ол, сонымен қатар, Алаш əскерінің өз ұраны болғанын да еске салып, оны дəйекке келтірді: «Арғы атам ер түрік, Біз Қазақ еліміз! Шалқар көл, самал тау – Сарыарқа жеріміз. Той тойлап, мал айдап, Ерке өскен Алаштың, Ел қорғар еріміз! Біз Қали Арыстан, Долданса қоймайтын, Алға ұмтыл ер Алаш, Елің бар қорғайтын, Əлихан, Əлихан! – Алаштың серкесі, Ел қамын ойлайтын», деп келетін жолдарды екпіндете айтты. Ал тағы бір азамат – Ерлан Сайлаубай қазақ əскері туралы өз байламын ортаға салса, ұлт тарихын, соның ішінде Алаш арыстарын түгендеп келе жатқан көрнекті ғалым Тұрсын Жұртбай Алаш əскерінің əрбір сардарын тиянақты зерттеп, олардың қайтқан жерлеріне ескерткіш тақта орнату керектігін, сол секілді кейбір ұлтына қызмет еткен ұлылар туралы көп айта бермейтінімізге өкінішін білдіріп, алда 100 жыл болатын 1916 жылы қара жұмысқа алынған қа зақ тар мен бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан 120 мың бауырларымыз туралы да деректерді «тірілту» керек екенін айтты.


www.egemen.kz

12 желтоқсан 2015 жыл

 Индустрия игілігі

 Сайт сөзі

ЖЎРТЫНА ЖАЌЫН, ХАЛЌЫНА СЫЙЛЫ ЌАЛПЫНДА, ҐМІРДЕН ҐТТІ АЗАМАТ ТЎЛЄА, ТАУ ТЎЛЄА

Елбасы Н.Ə.Назарбаев биылғы Жолдауында «Санаулы күндерден кейін біз азаттық туын желбіретіп, Тəуелсіз мемлекет атанғанымыздың 25 жылдығына аяқ басамыз. Бұл – тəуелсіздікті нығайту жолындағы өлшеусіз еңбегіміздің ширек ғасырлық белесін қорытындылайтын мерейлі сəт. Тəуелсіздікті баянды ету оған қол жеткізуден де қиын. Мемлекеттігіміздің тұғырын мызғымастай нығайта түсу үшін бізге əлі талай өткелі күрделі, өкпегі көп бұралаң жолдардан өтуге тура келеді.

Ерейменніѕ ерке желі елге ќызмет етеді Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Заманның беталысын өздеріңіз көріп отырсыздар... Сəт сайын құбылған аласапыран заманға сай амал болуы керек», деген болатын. Дағдарысты кезеңдерде тəуелсіздігін жариялаған бүгінгі табысты Қазақстан кедергілер арқылы кемелдікке жететінін талай мəрте дəлелдеген. Оған мыңсан мысал келтіруге болады. Сол мысалдардың ішінде жү ретін журналист қауымы ел ішінің үлкен өзгерістер қушағында екендігін, тіршіліктің мəні, ырыс қадамының ырғағы бөлектігін алдымен байқап, қуанышпен қалам тартатыны сондықтан. Мемлекет басшысы айтқандай, отандастарымыз уақыт талабына бейімделе алатын жоспар құруға машықтанған. Өйткені, тəуелсіз елдің тұрғындары болашақтың эко номикасын тиімді ғылымиинновациялық жүйе құру арқылы ғана жасауға болатынын біледі. Бұл сенім аймақтарда желпініс тудырғаны ғанибет. Мəселен, мемлекет қолдауына сүйенген Ерейментау ауданы ауыл экономикасын əртараптандырудың бұрын болмаған ғажап үлгісін танытып отыр. Мұнда көп ұзамай өндірістік сипаттағы жел электр стансасы пайдалануға берілмек. Бұл жолы да бастамашы Елбасының өзі болды. Президент Нұрсұлтан Назарбаев 2013 жылдың маусымында еліміздің «жасыл экономикаға» көшу жөніндегі тұжырымдамасын бекітті. Аталған құжат мұнай, газ, көмір сияқты дəстүрлі байлықтарымызды тиімді пайдалануды, ең бастысы, шексіз мүмкіндіктегі жел жəне су ресурстарының қуатын игілікке жаратуды көздейді. Осы бағыттағы жобалардың бірі «Самал жел» паркі деген атаумен Ерейментау ауданында іске асырылуда.

Ерен жобаның мəні мен мазмұнына келер болсақ, аудан əкімі Ермек Нұғыманов төмендегідей пайым айтты: «Ел тəуелсіздігі еркін дамуға жол ашумен қатар, қолда барды ұқсата білуді, ертеңгі есіктеріміздің алаңсыз ашылуын да қамдайды. «Қолда бар» дегеніміз – баламалы қуат көздері. Қазақстан тынысының тереңдігімен, Көшбас шысының көрегендігімен, болашағының кемелдігімен əлем назарына ілініп отыр. Қазақтың қайтпас мақсаты – отыздықтан орын алу. Бұл орайда, жаһандық экономикалық сынақтарды былай қойғанда, ЭКСПО-2017 емтихандары да баршамызды толғандыратыны белгілі. Өйткені, əлем назарындағы аламан шараның ұраны баламалы қуат көздеріне аударылып отыр. Еліміз бұған дайын екендігін көрсету үстінде. Ал «жасыл технологияларға» негізделген жаңа энергетиканы белсенді дамытуға кіріскеніміз ішкі-сыртқы ресурстардың толымдылығын кепілдендіреді». Иə, шын мəнінде, бұл жоба Елбасы Н.Назарбаевтың дəуір додасында əлем назарын аударып отырған Жолдауында қойылған міндеттерді жүзеге асырудың жолашары болып отыр. «Мəңгілік Елдің» басты ұстанымы – «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» да осыдан екпін алатыны белгілі. Ендеше, «Бірінші жел электр стансасының» материалдық қана емес, көп векторлы қанаттан дырушы маңызы да орасан. Оның үстіне, Ерейментаудағы айрықша жоба баламалы жəне жаңғырмалы қуат көздері арқылы елімізде пайдаланылатын қуат жиынтығының жартысын қамтамасыз етуге бағытталған. Мақсат – жылу-энер гетикалық ресурстардың жал пы шығынын төмендету, экологиялық ортадағы ықтимал əсер деңгейін мейлінше азайту арқылы үдемелі əрі тиімді қуат құрылымдарын

қамтамасыз ету. Сондай-ақ, аталған жоба Ақмола облысындағы электр қуатына сұраныс пен оған деген тапшылықты елеулі түрде төмендетуге мүмкіндік береді. Сонда ел назарындағы нысанның техникалық сипаттамасы қандай болмақ? Бұл сұраққа «Бірінші жел электр стансасы» ЖШС жоба менеджері Əлижан Құрмановтан төмендегідей жауап алдық: «ЖЭС аумағы 60 гектарды алып жатыр. Мұнда Германияның «Fuhrlander Wind Technology» фирмасының əрқайсысы 2,05 МВт қуаттағы 22 турбинасы орнатылды, – дейді маман. – Құрылыс алаңына мұнаралар мен қалақшалардың 12 топтамасы жеткізіліп, 19 жел қондырғысы тұрғызылды. Барлық 22 технологиялық алаң жұмысқа толық дайындалған. Қосымша жабдықтары қарастырылған 63000 кВА қуат трансформаторы орнатылды. Осымен бір мезетте құрылыс алаңына Ерейментау подстансасынан 4 шақырымдық 10 кВт, «KEGOC» жүйесінен негізгі подстансаға дейінгі 220 кВт қуаттағы 8 шақырымдық желі тартылып, 20 шақырымдық жол салынды. Құрылыс жұмыстарына 162 адам қатысса, нысан іске қосылғанда ондағы технологиялық үдерістерді 9 маман атқаратын болады. Мемлекеттік үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы аясындағы жобаның жалпы құны 18 миллиард теңгеден асады. Жел электр стансасына жұмсалған шығын 8 жылда өзін ақтайды деп күтілуде. ЖШС алғашқы мезеттегі 45 МВт қуатты келешекте 300 МВт-ға жеткізуге сенімді». Елді елең еткізерлік, өңірді елге танытарлық нысан көңілді көкке өрлетерлік əсер қалдырады. Ерейментау қаласының оңтүстікбатыс өңірінде, таулы-қыратты ашық алаңда зəулім қалақшалар зыр-зыр айналуда. Қазірше бұлар

тəжірибе түрінде қосылған, қуат өндіретін дайындықтағы айналу. Тарихы терең Ереймен елі мұндайды көрмеген. Əлгі қалақшалар ғасырлар тынысына жаңа екпіндегі əсем əуез қосқандай қосыла тербелесіз. Қазақстанның ғажайып болашағына құшақ жайған тебіреніспен еніп бара жатқандай күй кешесіз... Қызыққанымыз ба екен, желдей ескен көңілмен аудан əкіміне мынадай сұрақ қойыппыз. – Қазақстандағы жел энергиясының əлеуетін молайтуда Ерейментауға таңдау түсуі қалай? – Бұл тыңғылықты зерттеулерге негізделген мəселе, – дейді Ермек Бекенұлы. – Арқа төсінде айрықша артықшылыққа иеленіп отырмыз деу жараспас. Осы орай да Асан қайғы атамыздың аңыз ретінде айтылатын мына сөз деріне құлақ түрген артық емес сияқты. Жақсылық жібі үзілмеген, ұрпақтан-ұрпаққа жеткен бір əңгіменің түпкі төркіні бүгінгі заман жаңалығымен толық үйлесім тапқандай. Асан Қайғы бабамыз кезінде желмаясымен жол ға шығып, жерұйық іздеп, Ерейменнің төңірегінен өткен сəтінде «Жарықтық, бұл өңірдің жеті есігі бар екен-ау. Жыл он екі ай айналасынан жел уілдесе де халыққа жайлы қоныс, малға ыңғайлы өріс боларлық құтты өңір екен. Баурайында жайлаған мал оңалар, шүкір, елдің тұрмысы да көш ілгері болар», деп сипаттаған деседі. Үкімет басшылары мен ғалымдарымыз, өндірістің жаңашыл ұйымдастырушылары осы байламға тоқтам жасағанына ризамыз. Біз үшін басты қуаныш – «Болашақтың энергиясы» ұранын көтерген ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі Ерейментау ЖЭС өндіретін электр қуатын пайдаланатындығы. Бұл ел үшін үлкен жауапкершілік жүктейтін əрі естен кетпес мерейлі оқиға болмақ. «Мəңгілік Ел» ұстындарын нықтап жатқан Қазақстан міндет үдесінен абыроймен шығатыны анық. Ақмола облысы, Ерейментау ауданы.

 Саламатты Қазақстан

Santo компаниясы їшінші GMP сертификатына ие болды Қазақстан фармацевтикалық нарығының көшбасшысы «Химфарм» АҚ (Santo member of polpharma group Cауда белгісі (KASE: CHFM) инфузияларды өндіру үшін халықаралық GMP сертификатын алды. Осыған орай Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің төрағасы Назарбек Бейсен пакеттерде жəне бөтелкелерде шығарылатын инфузиялық препараттарды өндіру үшін берілетін GMP сертификатын SANTO компаниясының бас директоры Ижи Урбанецке табыс етті. Бұл аталмыш компанияның өз өнімдеріне алған үшінші халықаралық сертификаты. Осы жаңа сертификатқа сəйкес SANTO компаниясы күрделі, инновациялық өндірісті іске қосып отыр. Зауытта Оңтүстік Корея мен Швейцариядан əкелінген жабдықпен қамтылған жоғары технологиялық екі желі жұмыс жасауда. Гүлзейнеп СƏДІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Алдымен оқырмандарға түсінікті болу үшін GMP-ге (GoodManufacturingPractice) сипаттама бере кетейік. GMP, яғни тиісті өндірістік тəжірибе – дəрілік препараттардың өндіріс сапасын қамтамасыз етуге арналған шаралар мен ережелер жү йесі. GMP ережелері сапаны басқару жүйесіне, қызметкерлер құрамына, бөлме-жайлар мен жабдыққа, құжаттамаға арнайы талаптар белгілейді. Бұл ережелер жобалауға, құрылысты жүргізуге, инженерлік, технологиялық, кадрлық салаларға қатысты

9

қабылданатын нақты шешімдерді бірегей түрде үйлестіре отырып, жалпы ережелер мен қағидаларға, əлемдік тəжірибеге сүйенетін сапаны қамтамасыз ету жүйесін құруды талап етеді. GMP жүйесіне сəйкес дəрілік заттардың сапаға сəйкес келетіндігі барлық кезеңдерде, яғни дəріні фармацевтикада дайындау жəне оның эквиваленттігін бағалау, оны технологиялық апро бациялау жəне өнеркəсіпте өндіру кезеңдерінде расталып, бұл дəрінің бүкіл өмірлік кезеңінде бағалауға алынып, жетілдіріліп отыратындығын білдіреді. GMP жүйесіне сəйкес дəрілік заттың сапасын қамтамасыз етудің негізінде дəл осы тұжырымдама

жатыр. Сертификатты алу фармацевтикалық компанияның дəрілік заттарды өндірумен байланысты əлемдік стандарттарды сақтай отырып, өнімнің жоғары сапада шығарғанын айғақтайтын жоғары көрсеткіш болып табылады. Сонымен қатар, GMP сертификаты компанияның бизнесі үшін жаңа мүмкіндіктер ашады, атап айтқанда, өнімнің бəсекеге қабілеттілігі мен инвестициялық тартымдылығы жоғарылап, ең бастысы, бұл дəрі-дəрмектерді шетелдік нарықтарға шығаруға мүмкіндік береді. Ал инфузия дегеніміз – көктамыр мен күретамырға құйылатын ерітінділер, олар қазіргі заманғы медицинада кеңінен қолданылады. Оған плазма ауыстырушы заттар, парентералдық қоректендіруге арналған ерітінділер, микроб пен қышыма қотырға қарсы заттар жатады. SANTO компаниясы – Қазақ станның əлеуметтік-эко номикалық дамуына өзінің орасан зор үлесін қосып отырған отан дық фармацевтикалық нарық тың көшбасшысы, – деді SANTO компаниясының бас директоры Ижи Урбанец мырза. – Біз жоғары сапалы əрі қолжетімді дəрілік препараттарды өндіреміз, бұл қазақстандық науқастардың көпшілігіне біздің дəрі-дəрмектерімізге қол жеткізуге мүмкіндік беріп, мемлекеттің

денсаулық сақтау саласына жұм сап отырған шығындарын айтарлықтай төмендетуге септігін тигізеді. GMP сертификаты біздің компанияның дəрілік заттарының тиісті өндірістік тəжірибенің бүкіл талаптарына жауап беретінін растап отыр. Инфузиялық препараттар өндірісі бұл күрделі жоғары технологиялық үрдіс. Осы сертификатқа қол жеткізіп отырғанымызды мен мақтан тұтамын. Компания жайлы айта кететін болсақ, қолжетімді, жоғары сапалы дəрі-дəрмектерді əзірлеп өндірумен қатар, Қазақстан мен Орталық Азия нарықтарына жеткізеді. Компанияның өндірістік қуаты жыл сайын 1 миллиард таблетканы, капсула мен түйіршікті, 300 млн. ампуланы жəне антибиотик салынған 26 млн. құтышаны, 6 млн. инфузия пакетін шығаруға мүмкіндік береді. Компания қоржынында терапияның түрлі саласындағы ауруларды емдеуге арналған 12 фармацевтикалық топқа жататын генериктік жəне түпнұсқалық 200ден аса дəрі-дəрмек бар. SANTO компаниясы – еліміздің барлық өңірлерінде 1100-ден астам адамды еңбекпен қамтамасыз етіп отырған жауапкершілігі жоғары жұмыс беруші. Компания өз өнімдерін Ресей, Қырғызстан, Тəжікстан, Моңғолия, Түркіменстан секілді бес елдің нарықтарына экспорттайды.

Кеше түн ортасы ауа, сағат екінің шамасында халқымыздың аяулы перзенттерінің бірі Əбіш Кекілбаевтың өмірден өткені туралы суық хабар келіп жетті. Таңның атуын күткен жоқпыз, жүрегіміз қан жылап отырып, ол туралы шағын хабарды газет сайтына сол бойы салдық. Мұнымыз қалың елі арда туған азаматынан, арқа тұтар абызынан айырылып қалғанын біле берсін дегендік еді. Хабарға да аса көп сөз жазылған жоқ. Əбіш ағаның кім екенін, оның қандай атақ-даңқтың иегері екенін жазып жатпадық. Тақырыбын да сол себепті «Əбіш Кекілбаев өмірден өтті» деп қана қойдық. Ал мəтінін: «Халқымыз аса ауыр қайғыға душар болды. Əбіш Кекілбаев өмірден өтті. Саналы адамға бұл қазаның салмағын саралап жату артық. Əр қазаққа, барша отандастарымызға көңіл айтамыз», деген төрт сөйлеммен ғана тұжырымдадық. Өйткені, Əбекеңді білмейтін исі қазақ жоқ еді. Ал хабар сайттан орын алған бойда онымен танысушылар тасқыны сəт сайын лықсып көтеріле берді. Сонымен бірге, осы қаралы хабарға қабырғалары қайысып, көңіл қостарын білдіріп жатқандар легі де өсе түсті. Таңға таман тек осы қаралы хабарды оқығандар қатарының өзі екі мыңнан асып кетті. Кешке қарай тіпті он мыңнан астамның маңайына барып қалды. Ал газетке қол қойғалы жатқан түнгі екінің кезінде бұл сан 10 331 деген көрсеткішке жетті. Біз сайтымызда жарияланған осы тақылеттес хабарды қысқа ғана уақыттың ішінде осыншама адамның қарап, оқып шыққандарын бұрын-соңды көрмеген едік. Осының өзі газетіміздің оқырмандары жұртшылығының, халқының біртуар ұлына көрсетіп жатқан құрметықыласының, сүйіспеншілік сезімінің нақты көрінісі деп қабылдадық. Осы пікірлердің арасында бір оқырманның: «Жұртына жақын, халқына сыйлы қалпында, өмірден өтті азамат-тұлға, тау-тұлға. Қаншама жерден құлады заңғар десек те, осының бəрі оңай шығар тек айтуға! Дəл қазір қанша салмағын салып адамға, қазаның қарпы тисе де тіпті қоғамға, қазақтың кімді жоғалтып алып жатқанын, ұғынар шағы, түсінер тұсы əлі алда!» деп келетін шымыр шумақтары бар екен. Біздің бұған қосып-аларымыз жоқ. Жатқан жеріңіз жайлы болсын, Əбіш аға! Қаралы хабардың соңына келіп тіркелген комменттердің бірқатарын халықтың осы қазаға көңіл қосын білдірулерінің бір пішімі ретінде ұсынғанды жөн көрдік. Арыстан Қош, асыл аға, ұлы тұлға! Садық Уа, пəруəрдігəрім, сұлтаным, Əбіш аға, жатқан жеріңіз жайлы болсын! Бақұл болыңыз, асыл аға! Омархан Қазақ əдебиеті ғана емес, қазақ қоғамының бір алып тұлғасы, зор бəйтерегі құлады, халқым! Ардақты ағамыздың алдынан жарылқасын Алла! Қазаққа бір кісідей еңбегі сіңген, қазақты бір белеске көтеріп тастаған тау тұлға арамыздан кетіп барады. Дəл Астананың астана атанатын күні кетіпті. Бұл да тегіндік емес. Ғалия Өзегім қатты өртеніп отыр. Əлі 80-ге келмепті ғой. Арамызда əлі де жүре түскені жақсы еді. Тұла бойы тұнған талант, қазақтың тірі энциклопедиясы бəріміз үшін керек еді. Алланың ісіне не шара! Жатқан жері жайлы болсын! Қадыр Орманов, Шымкент Қазір ғана ФБ-дан оқып көріп, газет сайтына кірдім. Төбемнен біреу мұздай суды құйып жібергендей болдым да қалдым. Ұйқы қашып кетті. Қайран, Əбіш аға, сіздің де кетіп қалғаныңыз ба? Кеше ғана Нұрмахан Оразбеков деген көкеміздің қазасын естіп, қапа болып едік. Жатқан жерлеріңіз жайлы болсын, қазақтың атан жілік, апайтөс ұландары! Өмірбек, Қызылорда Тұйығы бар таусылар қайда да бір, Тағы үзіліп кеттің бе, қайран өмір?! Əбіш сынды тұлғаны əкеткенің Зілдей салмақ салады жанға небір! Дайырбек Қазақ əдебиеті өзінің осы заманғы ең көрнекті тұлғасынан айырылып отыр. Қайғыларыңа ортақпын, халқым! Қайырбек Талай жанды қаусатып көк етінен, Кеттің бе, аға, келместің кемесімен? Отаныңа əлі де керек едің, Ажал сені алды екен не бетімен? Ажал сені алды екен не бетімен, Бəрімізді айырып өресінен? Сендей адам сыйды екен қалай ғана, Көзіне оның осынша денесімен? Соншама ақыл, дарыны, денесімен, Мен өзіңді өлместей көретін ем. Енді Алладан халқының сүйген құлын, Жарылқашы алдынан деп өтінем! Ғинаят, Батыс Қазақстан облысы Əбіш аға Кекілбаев Маңғыстау-Гурьевте туыпөскенімен, бүтін қазақ даласына, барша қазақ халқына ортақ тұлға, ардақты азамат еді. Оның қазасы біздің де қабырғамызды қақыратып кетті. Ағаның соңғы жылдары денсаулығы болмай жүргенін естуші едік, бірақ кеше ғана теледидардан көргенде мəз болып қалып едік, сондықтан бəрі бұлайша тез біте қалады деп ойламаппыз. Осы таң алдында естіп, газет сайтынан көріп, жанымыз сыздап отыр. Жатқан жеріңіз жайлы болсын, жайсаң аға, жақсы аға, қазақтың аса талантты жазушысы ғана емес, өте-мөте жақсы адамы, ғажайып перзенті, тау тұлғасы! Риза, Семей Исі қазаққа ортақ тұлғаларымыз аз емес. Шүкір. Бірақ Əбіш ағаның орны бөлек. Мен бір жылдары оның «Дəуірмен бетпе-бет» деген əдеби талдаулардан тұратын, бес ақынның творчествосына керемет барлау жасайтын монографиясы арқылы əдебиетке, соның ішінде қазақ тілі мен əдебиеті пəніне мұғалімдікке келіп едім. Соны ешқашан ұмытпаймын. Жатқан жеріңіз жарық болсын, аяулы аға! Мейрамxан Қазақтың маңдайына біткен біртуар Азаматы, өрнекті ойларын көрнекті тілімен жеткізе білген ұлы Мұқаңнан кейінгі тірі классигі деп мойындатқан талантты жазушысы, Елағасы, Абызы – Əбіш ағам, қош болыңыз! Жаны жаннаттың төрінде болғай!!! Əсел Мұздыбай Əбіш ағаны ақырғы рет Фариза Оңғарсынованы соңғы сапарға шығарып салғанда көрген едім… Ақын қызды қара жердің қойнына қимай, қайғырып сөйлеп тұрғаны əлі көз алдымда. Жаннаттан орын бұйырсын. Жақсы адам еді… Маңғыстау Жылда осы мезгілде қазақтың айтулы тұлғалары қос-қостан қайтпас дүниеге аттанады. Иманды болыңыз, Əбіш аға! Тұлғаңыз таудай, біліміңіз телегей теңіздей қазақтың асқаралы шыңдарының бірі, бірегейі едіңіз-ау! Соғысқа кеткен Кекілбай жауынгердің артында қалған талдырмаш үміті еді, əке үмітін ақтаудай-ақ ақтадың, қайран да қайсар ұл! Əбіштің атын дүйім ел таныды, соңында бір қауым

ұрпақ қалды. Алдыңнан жарылқасын абзал аға, ел ағасы! Құрдастарың əзілдеп айтатын Маңғыстаудың 363-ші əулиесіне расында айналдың. Маңғыстау жұрты өзіңмен мақтанып, өзіңнің бір ауыз сөзіңе бас ұратын. Жанды қарыған ызғарлы суық жел азынап, қайғының қара тасы желкеден батпандай басқан ауыр жағдайда қалып отырмыз. Ибрагим, Тараз Бұл қазақ Əбішімен мақтанатын, Атымен бірге оның бақ қонатын. Артында қалған енді қалың елі Жүреді жүрегінде сақтап атын! Жұмахан, Атырау облысы Əбіш аға – тек қаламынан көркем шығармалар туындаған жазушы ғана емес, халқымыздың дуалы ауызды абызы, ел шежіресін көсілте айта алатын шежіресі. Əттең, бір кем дүние… артына мол мұрасын, тəуелсіз елінің өсіп-өркендеуі үшін ізгі ісі мен үлгі-өнегесін қалдырып, таудай тұлғамыз Əбіш Кекілбаев та келместің кемесіне мініп барады. Неге, неге асықтыңыз, ардақты аға, сіз əлі де еліңіз үшін қымбат едіңіз, əлі арамызда тірі жүруіңіз қажет еді! Əлі де сене алар емеспін. Амал нешік, бақұл болыңыз, қазақтың ешқашан қайталанбайтын кемел қайраткері! Жұмасəт Көшербайұлы, Атырау Əбіш ағамыз барша қазақтың айбары еді, қазақтың арғы-бергі тарихын жетік білетін энциклопедиялық білімі ерекше жəне айта білетін шежіреші, көсемсөзші еді. Бала күнінен үлкендердің əңгімесін естіп өскен, оны өзінің шығармашылығына, өмірінің өзегіне молынан пайдалана білген Əбіш ағаның білгені де, кейінгі ұрпаққа айтары да көп еді. Осындайда мынадай ой келеді: Жоғары оқу орындары Əбіш Кекілбаевтың елдің шежіресіне қатысты əңгімесін, əсіресе, филология, тарих факультеттерінде оқитын студенттерге естірте алды ма екен? Жалпы, көкірегі алтын сандықтай Əбіш ағаның энциклопедиялық білімінен заңгер, экономист, мемлекеттік басқару саласында оқып жүрген студенттердің бəрі дерлік дəріс алса да артық етпеген болар еді. Əбдібек О, өмір-ай, бір-ақ тұтам, шоп-шолақ, Қайырылды самғап ұшқан қос қанат. Айырылды халқым алып тұлғадан, Ер салынбай қалды алдыңа тосқан ат. Алатауың тұнжырады сұстанып, Қаратауды қайғы бүгін қысты анық. Алтай, Арқа, Атырауға қайғырған Қасіретті қара тұман түсті анық. Тостақтағы қорғасындай балқыған, Шалқар Каспий шағалалы шалқыған, Тынып жатыр ішіне өксік тығылып, Айырылып байырғы əсем қалпынан. Қайран аға, мен де егіле жыладым, Өзегімді барады өртеп бір ағын. Алып барсын төтесінен пейішке Сол жақтағы мінетұғын пырағың. Рамазан Құдияров Жұртына жақын, халқына сыйлы қалпында, Өмірден өтті азамат тұлға, тау тұлға. Қаншама жерден құлады заңғар десек те, Осының бəрі оңай шығар тек айтуға! Дəл қазір қанша салмағын салып адамға, Қазаның қарпы тисе де тіпті қоғамға, Қазақтың кімді жоғалтып алып жатқанын Ұғынар шағы, түсінер тұсы əлі алда! Айбатыр Сейтақ Қайран Əбіш аға. Халқын сүйген, Қазақ мемлекетіне қалтқысыз қызмет еткен, соңына мəңгілік мұра қалдырған нар тұлға. Тағылымды, мəнді, мағыналы өмір сүрді. Мұндай адам мың жылда бір туады. Бақұл болыңыз, абзал аға. Қазақ елі барда есіміңізді халық ардақ тұтады, қаламыңыздан шыққан құнды дүниелеріңіз ешқашан жетімсіреп қалмайды, қазақтың мəңгілік мұрасына айналады, алтын қорда сақталады. Бұл – өз халқының, əдебиеті мен мəдениетін, салт-дəстүрін құрметтейтін барша қазақтың ортақ қайғысы. Ағайын-туыстарына, барша қазаққа қайғырып көңіл айтамыз. Əнуар Аманжолов Əбіштің қолынан қаламы құлады, Қайтеміз тағдырдың жазғаны шығар. Тағдырдың өзіндік талабы болады, Жүз жылдық емен де бір күнде сынар!


10

www.egemen.kz

12 желтоқсан 2015 жыл

 Отбасы – Отанның ошағы

Атаулы сыйлыќтар мен мемлекеттік стипендиялар таєайындалды

Біздіѕ елдіѕ байлыєы

Еліміздің болашағы, дамуы, өркендеуі отбасының берекесі, бірлігіне тікелей байланысты. Аспанында бейбіт күні жарқыраған Отанымыздың тірегі – бақытты отбасы. Міне, Тараз қаласындағы Пернебай Асқаровтың отбасын бала оқытып, жастар тəрбиелеуді басты мақсат тұтқан бақытты жандар деп айтуға толық негіз бар. Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Асқар Əбдүтұлы мұғалім болуды бала кезден армандаған екен. Мектепте оқып жүрген кезінде жақын ағайынының үйіне жиі баратын. Сол үйдің бір баласы физика мамандығы бойынша институтта оқушы еді. Бұл сырттан кірген кезде студент ағасы бұдан бірден физика заңдарын сұрайтын. Алғашында ағасының бұл қылығы қызық көрініп жүрді. Бірақ, жауап бере алмай қалса, қолындағы кітабымен ұратын. Бұл кітапты қағып алып, далаға жүгіріп шығып, парақтап бір көз жүгіртетін де, артынша əлгі сауалдарға тақылдап жауап беретін. Сөйтіп жүріп физика пəніне дегене қызығушылығы оянды. Өзбекстанның мемлекеттік университетіне физика мамандығы бойынша оқуға түсіп, оқу озаты болғаны үшін М.Ломоносов атындағы Мəскеу университетінде білімін жалғастырып, оны үздік бітіріп шыққан Асқар Əбдүтұлы еңбек жолын инженер болудан бастаған екен. Кейіннен Жамбыл

облысына ауысып келіп, жоғары оқу орындарында оқытушы, кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарады. «Алты Алаштың баласы бас қосса, мұғалiм жоғарыдан орын алуы керек» деген екен бiр кездерi Мағжан Жұмабаев. Əрине, бұл Қазан төңкерiсiнiң тұсында, қазақ даласында мұғалiм қат заманда айтылған сөз шығар, бiрақ қандай заман, қандай уақыт болса да мұғалiмнiң беделi, абыройы еш төмендемейтіні анық. Асқар Əбдүтұлы нарықтың алғашқы жылдарында Тараз қаласынан Қазақ-Араб университетінің филиалын, «Тараз» институтын ашады. 2002 жылы «Болашақ» колледжі дүниеге келді. Бүгінде бұл білім шаңырағы медицина жəне педагог мамандарды дайындайды. – Бала тəрбиесі – тек ананың емес, ата-ананың екеуінің де міндеті. Бала тəрбиелеу – болашаққа ең үлкен инвестиция. Тəуелсіз елді өз қолымен құрған буыннан басталған ұлы істерді əрбір отбасының лайықты жалғастыратынына кəміл сенемін. Зайыбым Бибіқатша да осы ұстаздық жолда талмай еңбек етіп келеді. Қызым Фарида «Тараз Ғасыр»

колледжінің құрылтайшысы. Күйеу балам Ғазизжан ол да колледжде басшылық қызметте. Ұлым Қайрат полковник, əскери тергеу бөлімінің басшысы. Ақмаралым – Алматыда. Кенжем Қанат осы колледжде еңбек етеді. Келінім Айнұр докторантурада оқып жатыр. Яғни, бізді ұстаздар отбасы деп айтуға болады. Ұл-қыздарымнан оннан астам немере, шөбере сүйіп отырмын. Бабалар өсиетінде «Балаңды өз тəрбиеңмен тəрбиелеме, өз ұлтыңның тəрбиесімен тəрбиеле» дегендей ұлттық құндылықты өнегелі біліммен ұштастыра білу қажет» деп, ағынан жарылды Пернебай Асқаров. Шынында, біздің елдің басты байлығы – біреулер айтып жүргендей мұнай мен газ емес, отбасының береке-бірлігі. Бəлкім бұл байлықты қолмен ұстап, көзбен көруге болмайтын шығар, бірақ көкірегінде сəулесі барлар сезеді, қадірін біледі. Əр отбасының айрандай ұйыған татулығы біле білсек, бізді ел қылып отыр, елдік сананы қалыптастырып отыр. Жамбыл облысы.

Ғылым саласындағы сыйлықтар мен мемлекеттік ғылыми стипендиялар туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 19 шілдедегі № 830 қаулысына жəне Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2015 жылғы 7 желтоқсандағы № 686 бұйрығына сəйкес 2015 жылғы ғылым саласындағы атаулы сыйлықтар мен мемлекеттік стипендиялар тағайындалды: 1) жаратылыстану ғылымдары саласындағы үздiк ғылыми зерттеуі үшiн Қ.И. Сəтбаев атындағы сыйлық «Өз өзіне түйіндес емес дифференциалды операторлардың түпкі векторларының базистігіне қатысты мəселелері» тақырыбына арналған ғылыми жұмыстар циклі үшін Математика жəне математикалық моделдеу институтының келесі қызметкерлеріне: 1. Махмұд Əбдісаметұлы Сəдібековке; 2. Əбдіжаhан Манапұлы Сəрсенбіге. 2) гуманитарлық ғылымдар саласындағы үздiк ғылыми зерттеуі үшiн Ш.Ш. Уəлиханов атындағы сыйлық «Əлихан Бөкейхан. Шығармаларының 9 томдық жинағы» жұмысы үшін Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті «Алаш» институтының директоры: 1. Сұлтан Хан Аққұлұлы Жүсіпке; 3) педагогика саласындағы үздiк ғылыми зерттеуi мен жұмысы үшiн Ы. Алтынсарин атындағы сыйлық «Ұлттық тəрбие» жұмысы үшін Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогика университетінің келесі құрамдағы авторлар тобына: 1. Серык Прəлиевке; 2. Марат Алмасаевич Нуриевке;

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2015 жылғы 7 желтоқсандағы № 686 бұйрығына сəйкес Мемлекеттік ғылыми стипендиялар иегерлерінің тізімі № р/н Үміткердің А.Т.Ə. 1 Картаева Тəттігүл Ерсайынқызы 2 Ускембаев Қанат Садуақасұлы 3 Қасенова Шұға Болатқызы 4 Оспанов Қабиболла Құсаинұлы 5 6 7 8

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, №8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, 643-кабинет, телефон: 8 (7172) 742524, байқау кеңесі мүшелерінің бос лауазымына конкурс жариялайды: Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің «Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университеті» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны, 050000, Аламаты қаласы, Əйтеке би көшесі, 99, телефон: 8 (727) 2331836, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру қызметі.

Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімінің болуы, сонымен қатар, келесі талаптардың бірі: білім беру саласындағы еңбек өтілі кемінде он жыл; білім саласындағы басшылық қызметте (заңды тұлға басшысы немесе оның орынбасары) кемінде бес жыл; білім беру саласындағы қоғамдық бірлестіктердің мүшесі болуын қамтиды. Байқау кеңесінің мүшесі ретінде: 1) Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіппен соттылығы өтелмеген немесе алынбаған; 2) заңды тұлғаны банкрот деп тану туралы шешім қабылданғанға дейін бір жылдан астам осы заңды тұлғаның басшысы болған; 3) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасаған; 4) байқау кеңесінің басқа мүшелерімен немесе мемлекеттік кəсіпорын басшысымен

жақын туыстық жəне туыстық қатынастағы тұлға сайланбайды. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттардың тізбесі: 1) конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) мемлекеттік жəне орыс тілдеріндегі түйіндеме; 3) еркін нысанда жазылған өмірбаян; 4) үміткердің жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 5) білімі туралы құжаттың көшірмесі; 6) еңбек кітапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының көшірмесі немесе соңғы жұмыс орнына қабылданғаны жəне еңбек шартының тоқтатылғаны туралы бұйрықтардың көшірмелері; 7) Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу комитетінің аумақтық бөлімшелері берген соттылығы жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары жоқтығын растайтын құжаттар.

Конкурсқа қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты (білікті арттыру, ғылыми атағы мен дəрежесі туралы құжаттардың, ғылы ми жариялымдарының, бұрынғы жұмыс орнының башысы ұсынымының көшірмелері) қосымша ақпаратты ұсына алады. Үміткер конкурстық өтінімді Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 20 ақпандағы №113 бұйрығының 3-қосымшасының 10 жəне 11-тармақтарында белгіленген тəртіпте ұсынуы тиіс. Конкурсқа қатысушыларға қосымша мəліметтерді Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім жəне халықаралық ынтымақтастық департаменті даму жəне инновация басқармасының мына телефоны арқылы білуге болады: 8 (7172) 742524 (643-кабинет).

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, №8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, 643-кабинет, телефон: 8 (7172) 74-25-24, Ш. Есенов атындағы Каспий мемлекеттік технологиялар жəне инжиниринг университеті байқау кеңесінің мүшелерін іріктеу жөнінде конкурс жариялайды Байқау кеңесінің құрамына сайланатын адамдарға қойылатын талаптар жоғары білімнің, сондай-ақ мынадай талаптардың бірінің: 1) білім беру саласында кемінде он жыл жұмыс тəжірибесінің; 2) білім беру саласында басшылық қызметте (заңды тұлға басшысы немесе оның орынбасарлары) кемінде бес жыл тəжірибесінің; 3) білім беру саласында қоғамдық бірлестіктердің мүшесі болуын қамтиды. 2. Мынадай: 1) соттылығы өтелмеген немесе алынбаған; 2) заңды тұлғаны банкрот деп тану туралы шешім қабылданғанға дейін бір жылдан астам осы заңды тұлғаның басшысы болған; 3) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаған; 4) байқау кеңесінің басқа мүшесімен немесе мемлекеттік кəсіпорын басшысымен

жақын туыстық жəне туыстық қатынастағы адамды байқау кеңесінің мүшесі ретінде сайлауға болмайды. Конкурсқа қатысуға қажетті құжаттардың тізімі: 1) конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) мемлекеттік жəне орыс тілдерінде түйіндеме; 3) өмірбаян (еркін нысанда жазылған); 4) үміткердің жеке басын куəландыратын құжаттың нотариалды расталған көшірмесі; 5) жоғары білімі туралы құжаттың нотариалды расталған көшірмесі; 6) еңбек кітапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының нотариалды расталған көшірмесі не соңғы жұмыс орнына қабылданғаны жəне еңбек шартының тоқтатылғаны туралы бұйрықтардың үзінді көшірмесі; 7) Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу комитетінің аумақтық

бөлімшелері берген соттылығы жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары жоқ екендігін растайтын құжаттар. Конкурсқа қатысушы өзінің біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты қосымша ақпаратты (біліктілігін арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар беру, ғылыми жарияланымдар, осының алдындағы жұмыс орнының басшылығынан ұсыным) беруіне болады. Конкурсқа қатысушы үміткер конкурстық өтінішін Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 20.02.2015 жылғы №113 бұйрығының 3-қосымшасының 10 жəне 11-тармақтарына сəйкес ұсынуы қажет. Конкурсқа қатысушыларға қосымша мəліметтерді Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім жəне халықаралық ынтымақтастық департаменті жоспарлау, даму жəне инновация басқармасының мына телефоны арқылы білуге болады: 8 (7172) 74-25-24 (643-кабинет).

9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, № 8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, 643-кабинет, телефон 8 (7172) 74-25-24 «Павлодар мемлекеттік педагогикалық институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны, Павлодар қаласы, Мир көшесі, 60-үй, индексі 140002, тел.: 8(7182) 55-54-34, қызмет көрсету түрі: жоғары білім беру жəне ғылыми зерттеулер саласындағы қызметтер, байқау кеңесі мүшесінің бос лауазым орнына конкурс жариялайды Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімнің болуы, сонымен қатар, келесі талаптардың бірі: білім беру саласындағы еңбек өтілі кемінде он жыл; білім саласындағы басшылық қызметте (заңды тұлға басшысы немесе оның орынбасары) кемінде бес жыл; білім беру салаларындағы қоғамдық бірлестіктердің мүшесі болуын қамтиды. Байқау кеңесінің мүшесі ретінде: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен сотталған өтелмеген немесе алынбаған; 2) заңды тұлғаны банкрот деп тану туралы шешім қабылданғанға дейін бір жылдан астам осы заңды тұлғаның басшысы болған; 3) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасаған; 4) байқау кеңесінің басқа мүшесімен немесе мемлекеттік кəсіпорын басшысымен жақын туыстық жəне

туыстық қатынастағы тұлға сайланбайды. Конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын қажетті құжаттардың тізбесі: 1) конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) мемлекеттік жəне орыс тілдерінде түйіндеме; 3) еркін нысанда жазылған өмірбаян; 4) үміткердің жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 5) жоғары білімі туралы құжаттың көшірмесі; 6) еңбек кітапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының көшірмесі немесе соңғы жұмыс орнына қабылданғаны жəне еңбек шартының тоқтатылғаны туралы бұйрықтардың көшірмелері; 7) Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу комитетінің аумақтық бөлімшелері берген соттылығы жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары жоқтығын растайтын құжаттар.

«Өскемен титан-магний комбинаты» акционерлік қоғамы (бұдан əрі – «ӨТМК» АҚ) кредиторлар мен акционерлерге «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ-пен жасасқан 31.07.2015 жылғы № 71-CM-F/05-02 Несиелік желіні ашу туралы келісімшарттарының өзгергендігі (несиелік желі мөлшерінің ұлғаюы) жайлы хабарлайды. «ӨТМК» АҚ пен «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ арасындағы несиелік желі мөлшерінің ұлғаюына байланысты, қарыз алушы міндеттемелерін қамтамасыз етуде, келісімшарттарына қосымша келісімдер жасалатын болады жəне де оларға сəйкес банкке ертеректе қабылданған міндеттемелер бойынша кепіл мəні болып табылатын «ӨТМК» АҚ-тың мүлкіне қосымша кепілзаттық құқық ұсынылатын болады.

Конкурсқа қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты (біліктілікті арттыру, ғылыми атағы мен дəрежесі туралы құжаттардың ғылы ми жарияланымдарының, бұрынғы жұмыс орнының басшысы ұсынымының көшірмелері) қосым ша ақпаратты ұсына алады. Үміткер конкурстық өтінімді Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 20 ақпандағы № 113 бұйрығының 3-қосымшасының 10 жəне 11-тармақтарында белгіленген тəртіпте ұсынуы тиіс. Конкурсқа қатысушыларға қосымша мəліметтерді Қазақстан Респуб ликасы Білім жəне ғылым министрлігі Жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім жəне халықаралық ынтымақтастық департаменті жоспарлау, даму жəне инновация басқармасының мына телефоны арқылы білуге болады: 8 (7172) 74-25-24 (643-кабинет). Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

3. Жанар Айтбергеновна Сейсенбаеваға; 4. Құндыз Жамиевна Аганинаға; 5. Асем Ериковна Садықоваға. 4) түркология саласындағы аса зор жетістіктері үшін Күлтегін атындағы сыйлық «Орта ғасыр жазба ескерткіштерді интегративтік зерттеу» жұмысы үшін Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті түркітану кафедрасының профессоры: 1. Нұрила Ғаббасқызы Шаймердиноваға; 5) жаратылыстану ғылымдары саласындағы үздiк жұмысы үшiн жас ғалымдарға арналған Д.А. Қонаев атындағы сыйлық «Флавоноидтардың негізінде бірегей дəрілік препараттардың сынақтық өндірісін жасау жəне ұйымдастыру» тақырыбындағы ғылыми жұмыстар циклі үшін «Фитохимия» халықаралық ғылыми-өндірістік холдингі» акционерлік қоғамының келесі құрамдағы авторлар тобына: 1. Пернеш Жайдарбекқызы Жанымхановаға, 2. Ольга Викторовна Морозоваға, 3. Анар Ниханбаевна Жабаеваға, 4. Оксана Васильевна Барановаға. 6) гуманитарлық ғылымдар саласындағы үздiк жұмысы үшiн жас ға лымдарға арналған М.О.Əуезов атындағы сыйлық «Қазақ стандағы латын жазуының тарихи тағылымы» жұмысы үшін А.Бай тұрсын ұлы атындағы Тіл білімі институтының тіл мəдениеті бөлімінің мең герушісі: 1. Назира Серікқызы Əміржановаға.

Нукешев Саяхат Оразұлы Бакирова Рысжан Емельевна Смагулов Нұрлан Кемелбекұлы Берсімбай Рахметқажы Іскендірұлы Сихимбаева Динара Рахманғазықызы Молдабекова Айгүл Шəйіпқызы Найзабеков Абдрахман Батырбекұлы Қажыкенова Сəуле Шарапатқызы Какимов Айтбек Қалиұлы Найманбаев Мадали Əбдуəлиұлы Лежнев Сергей Николаевич Мұсатаева Манатгүл Шаяхметқызы Темірболат Алуа Берикбайкызы Мырзақұлов Рəтбай Кангужин Балтабек Есматұлы Байбатша Əділхан Бекділдаұлы Стукаленко Нина Михайловна Тебенова Қарлығаш Сəкенқызы Абильдина Салтанат Куатқызы Амандықова Сауле Көшкенқызы Масалимова Алия Рмгазықызы

Жұмыс орны Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

39

академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті Ж. Əбішев атындағы Химия-металлургия институты Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің физика-химиялық əдістерді зерттеу жəне сараптау орталығы С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті Қарағанды мемлекеттік медицина университеті

40 41 42 43 44 45

Қарағанды мемлекеттік медицина университеті

46

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті Қазтұтынуодағы Қарағанды экономика университеті

47

М.Х. Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті Рудный индустриялық институты

49

академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті Семей қаласының Шəкəрім атындағы мемлекеттік университеті «Жер туралы ғылымдар, металлургия жəне кен байыту орталығы» акционерлік қоғамы Қарағанды мемлекеттік индустриялық университеті

51

Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогика университеті Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

55

Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Математика жəне механика ғылыми-зерттеу институты Қ.И. Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті Ш.Уəлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

57

50

52 53 54

56

Жас ғалымдарға арналған Кукушкин академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды Алексей Игоревич мемлекеттік университеті Тілеуберді Ербол Жану проблемалары институты Кішкентаева «Фитохимия» халықаралық ғылыми-өндірістік Анаргүл Серікқызы холдингі Сейлханов Ш.Уəлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік Олжас Төлегенұлы университеті Шляпов академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды Рустам Маратович мемлекеттік университеті Хусаинова Жалпы генетика жəне цитология институты Эльмира Минагулұқызы Колесникова Қарағанды мемлекеттік медицина университеті Евгения Александровна Рысбекова Өсімдіктер биологиясы жəне биотехнология инстиАйман Бөкенқызы туты Жакупова Семей қаласының радиациялық медицина жəне экоШолпан Болатқызы логия институты Мұсабеков С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық Айдос Туменбайұлы университеті Ахметова Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Айгүл Базылбекқызы Перфильева Жалпы генетика жəне цитология институты Анастасия Викторовна Жунусова Жалпы генетика жəне цитология институты Гүлнүр Сағындыққызы

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, № 8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, 643-кабинет, тел. 8 (7172) 74-25-24, «Ы.Алтынсарин атындағы Арқалық мемлекеттік педагогикалық институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорнының, 110300, Қостанай облысы, Арқалық қаласы, Əуелбеков көшесі, 17-үй, байланыс телефоны: 8 (71430) 7-24-88, факс 7-01-87, эл.мекенжайы: arkgpi@mail.ru байқау кеңесі мүшесінің бос лауазым орнына конкурс жариялайды «Ы.Алтынсарин атындағы Арқалық мемлекеттік педагогикалық институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны жоғары білім беру мен ғылыми-зерттеулер саласындағы қызметті жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімінің болуы, сонымен қатар, келесі талаптардың бірі: білім беру саласындағы еңбек өтілі кемінде он жыл; білім саласындағы басшылық қызметте (заңды тұлға басшысы немесе оның орынбасары) кемінде бес жыл; білім беру салаларындағы қоғамдық бірлестіктердің мүшесі болуын қамтиды. Байқау кеңесінің мүшесі ретінде: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен соттылығы өтелмеген немесе алынбаған; 2) заңды тұлғаны банкрот деп тану туралы шешім қабылданғанға дейін бір жылдан астам осы заңды тұлғаның басшысы болған; 3) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасаған; 4) байқау кеңесінің басқа мүшесімен немесе мемлекеттік кəсіпорын басшысымен жақын туыстық жəне туыстық қатынастағы тұлға сайланбайды. Конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын қажетті құжаттардың тізбесі: 1) конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) мемлекеттік жəне орыс тілдерінде түйіндеме; 3) еркін нысанда жазылған өмірбаян; 4) үміткердің жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 5) білімі туралы құжаттың көшірмесі; 6) еңбек кітапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының көшірмесі немесе соңғы жұмыс орнына қабылданғаны жəне еңбек шартының тоқтатылғаны туралы бұйрықтардың көшірмелері; 7) Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу комитетінің аумақтық бөлімшелері берген соттылығы жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары жоқтығын растайтын құжаттар. Конкурсқа қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты (біліктілікті арттыру, ғылыми атағы мен дəрежесі туралы құжаттардың ғылыми жарияланымдарының, бұрынғы жұмыс орнының басшысы ұсынымының көшірмелерін) қосымша ақпаратты ұсына алады. Үміткер конкурстық өтінімді Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 20 ақпандағы №113 бұйрығының 3-қосымшасының 10 жəне 11-тармақтарында белгіленген тəртіпте ұсынуы тиіс. Құжаттар хабарландыру жарияланған күннен бастап күнтізбелік 30 күн ішінде ұсынылады. Конкурсқа қатысушыларға қосымша мəліметтерді Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім жəне халықаралық ынтымақтастық департаменті жоспарлау, даму жəне инновация басқармасының мына телефоны арқылы білуге болады: 8 (7172) 74-2524 (643-кабинет).

48

58 59

Табынов Қайрат Қазыбайұлы Қалиева Айнагүл Балғауқызы Ташенова Лариса Владимировна Ситенко Диана Анатольевна Тахтаева Римма Шаймарданқызы Жаңабай Нұрлан Жаңабайұлы Нұрымхан Гүлнұр Несіптайқызы Панин Евгений Александрович Қасымов Самат Кайратұлы Приходько Евгений Валентинович Адмаева Анна Михайловна Шəріпова Алтынай Азигарқызы Тохтаров Жайык Хамитұлы Манапбаев Бауыржан Жарканбекұлы Тұрысбеков Дулатбек Кадирбекұлы Прохоренкова Надежда Валерьевна Байгенженов Өмірсерік Сабыржанұлы Абильдинова Жанара Берикқызы Досанова Альбина Маратханқызы Көбденова Гүлжиһан Байғазықызы Бошкаев Куантай Авгазыұлы

60

Молдабеков Жандос Абдыканұлы

61

Төребек Берікбол Тіллебайұлы Бастыкова Нүрия Хамитбекқызы

62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75

Токмолдин Нұрлан Серекболұлы Тоқмағамбетов Нияз Есенжолұлы Жұмаділова Жанар Оразбекқызы Баратов Рефат Талхатжанұлы Жақыпбек Ырысжан Жакиянова Жанна Гажкенқызы Кударинова Асель Сейдығалиқызы Тоқтарбаев Дархан Ғабдыл-Саматұлы Саймова Шолпан Алтынбекқызы Нұрмағанбет Ермек Талантұлы Смагулов Кадыржан Есенғалиұлы Тұяқбаева Назгүл Сабырқызы Татаринов Данила Владимирович

Биологиялық қауіпсіздік мəселелері ғылыми-зерттеу институты С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті Қазақ инновациялық гуманитарлық-заң университеті «ҚазТрансГазАймақ» акционерлік қоғамының Оңтүстік Қазақстан өндірістік филиалы Семей қаласының Шəкəрім атындағы мемлекеттік университеті Қарағанды мемлекеттік индустриялық университеті Семей қаласының Шəкəрім атындағы мемлекеттік университеті С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті Алматы технология университеті Қ.И.Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті Семей қаласының Шəкəрім атындағы мемлекеттік университеті М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті «Жер туралы ғылымдар, металлургия жəне кен байыту орталығы» акционерлік қоғамы Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік техникалық университеті Қ.И.Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Тəжірибелі жəне теориялық физика ғылыми-зерттеу институты Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Тəжірибелі жəне теориялық физика ғылыми-зерттеу институты Математика жəне математикалық моделдеу институты Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Тəжірибелі жəне теориялық физика ғылыми-зерттеу институты «Физика-техникалық институты» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Математика жəне механика ғылыми-зерттеу институты Қ.И.Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті Қ.И.Сəтбаев атындағы Геология ғылымдары институты Қ.И.Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, 010000, Астана қ., Орынбор көшесі, 8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, 643-кабинет, телефон: 8 (7172) 74-25-24, «Рудный индустриялық институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК, 111500, Рудный қ., Октябрдің 50 жылдығы көшесі, 38, 234-кабинет, телефон: 8 (71431) 50702, 8(71431) 50703 байқау кеңесі мүшесінің бос лауазым орындарына конкурс жариялайды, негізгі қызметі: білім жəне ғылым саласында өндірістік-шаруашылық қызметті жүзеге асыру Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімінің болуы, білім беру саласындағы еңбек өтілі кемінде он жыл, білім саласындағы басшылық қызметте (заңды тұлға басшысы немесе оның орынбасары) кемінде бес жыл, білім саласында қоғамдық ұйымының мүшесінің болуы. Байқау кеңесінің мүшесі ретінде: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен соттылығы өтелмеген немесе алынбаған; 2) заңды тұлғаның банкрот болып есептелу туралы шешім қабылдауға дейін бір жылдан астам заңды тұлғаның басшысы болатын; 3) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасаған; 4) байқау кеңесінің басқа мүшесімен немесе мемлекеттік кəсіпорын басшысымен жақын туыстық жəне туыстық қатынастағы тұлға сайланбайды. Конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын қажетті құжаттардың тізбесі: 1) конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) мемлекеттік жəне орыс тілдерінде түйіндеме; 3) еркін нысанда жазылған өмірбаян; 4) үміткердің жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 5) білімі туралы құжаттың көшірмесі; 6) еңбек кітапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының көшірмесі немесе соңғы жұмыс орнына қабылданғаны жəне еңбек шартының тоқтатылғаны туралы бұйрықтардың көшірмелері; 7) Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу комитетінің аумақтық бөлімшелері берген соттылығы жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары жоқтығын растайтын құжаттар. Конкурсқа қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты қосымша ақпаратты ұсына алады. Үміткер конкурстық өтінімнің түпнұсқасын «Түпнұсқа» деп белгіленген конвертке салып мөрлейді. Бұл конвертте үміткердің аты-жөні жəне мекенжайы көрсетілуі тиіс. Содан кейін конверт сыртқы конвертке салынып мөрленеді. Ішкі жəне сыртқы конверттер: а) шақыруда немесе мерзімді басылымдағы ақпаратта көрсетілген мекенжай бойынша тиісті саладағы уəкілетті органға (жергілікті атқарушы органға) бағытталуы; б) «Байқау кеңесі мүшелерінің – мемлекеттік кəсіпорынның байқау кеңесі мүшелерінің конкурсы» жəне «2016 жылдың 13 қаңтарына дейін АШУҒА БОЛМАЙДЫ» деген сөздерді қамтуы тиіс. Конкурсқа қатысуға ниет білдірген тұлғалардың құжаттарын қабылдау уақытының басталуы хабарландырудың бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған күнінен анықталады. Конкурсқа қатысуға ниет білдірген тұлғалардың құжаттарын қабылдануы конкурс өткізу туралы бұқаралық ақпарат құралдарында хабарландыру шыққан күнінен отыз күн өткеннен кейін аяқталады. Конкурсқа қатысушыларға қосымша мəліметтерді Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім жəне халықаралық ынтымақтастық департаменті жоспарлау, даму жəне инновация басқармасының мына телефон арқылы білуге болады: 8 (7172) 74-25-24 (643-кабинет).


www.egemen.kz

12 желтоқсан 2015 жыл

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, №8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, 643-кабинет, телефон: 8 (7172) 74-25-24, байқау кеңесі мүшесінің бос лауазым орнына конкурс жариялайды: «Манаш Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті» ШЖҚ РМК Қазақстан Республикасы, 150000, Петропавл қ., Пушкин к-сі, 86, тел.: 8 (7152) 493352, факс: 8(7152) 493342. М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті – жоғары оқу орны жəне жоғары оқу орнынан кейінгі дайындықты енгізетін бірыңғай оқу-ғылыми кешен. Ректор – Оңдасын Бəйкенұлы Əшімов, техника ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒА академигі. Университет инфрақұрылымы өзінің құрамына 9 оқу корпусын, обсерваторияны, қазіргі заманға сай келетін денсаулық пунктін, халықаралық стандартқа сай 50 метрлік жүзу бассейнін, мұражай кешенін, интернет кафені, «Мирас» оқу-өндірістік кешенін, агробиостанцияны жəне 4 жатақхананы енгізеді. ЖОО-да 7 ғылыми-зерттеу орталығы, ғылыми-технологиялық паркке бірлескен 12 ғылыми-зерттеу зертханасы құрылды. Университет бакалавриаттың 50 мамандықтары, магистратураның 25 мамандығы жəне PhD докторантурасының 4 мамандығы бойынша дайындық жүргізеді. ЖОО ASIIN неміс агенттігінде сегіз мамандық бойынша халықаралық аккредиттеуден өтті жəне Аккредиттеу жəне рейтингтің тəуелсіз агенттігінде 53 мамандық бойынша аккредиттеуден өтті. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімінің болуы, сонымен қатар, келесі талаптардың бірі:

білім беру саласындағы еңбек өтілі кемінде он жыл; білім саласындағы басшылық қызметте (заңды тұлға басшысы немесе оның орынбасары) кемінде бес жыл; білім саласындағы қоғамдық бірлестіктердің мүшесі болып табылатындығы. Бақылау кеңесінің мүшесі ретінде келесі тұлға тағайындала алмайды: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен соттылығы өтелмеген немесе алынбаған; 2) осы заңды тұлғаның банкрот болуын тану туралы шешім қабылданғанға дейін бір жылдан астам уақытта заңды тұлғаның басшысы болған; 3) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасаған; 4) байқау кеңесінің басқа мүшесімен немесе мемлекеттік кəсіпорын басшысымен жақын туыстық жəне туыстық қатынастағы тұлға сайланбайды. Конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын қажетті құжаттардың тізбесі: 1) конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) мемлекеттік жəне орыс тілдерінде түйіндеме; 3) еркін нысанда жазылған өмірбаян; 4) үміткердің жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 5) білімі туралы құжаттың көшірмесі; 6) еңбек кітапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының көшірмесі немесе соңғы жұмыс орнына қабылданғаны жəне еңбек шартының

тоқтатылғаны туралы бұйрықтардың көшірмелері; 7) Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу комитетінің аумақтық бөлімшелері берген соттылығы жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары жоқтығын растайтын құжаттар. Конкурсқа қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты (біліктілікті арттыру, ғылыми атағы мен дəрежесі туралы құжаттардың ғылы ми жарияланымдарының, бұрынғы жұмыс орнының басшысы ұсынымының көшірмелері) қосымша ақпаратты ұсына алады. Кандидат Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 20 ақпандағы №113 бұйрығының 10 жəне 11-тармағында белгіленген 3-қосымша ретінде тəртіпке сəйкес конкурстық өтінішін ұсынуы қажет. Сайысқа қатысуға өтініш берген азаматтардың құжаттарын қабылдау, бұқаралық ақпарат құралдарында хабарланған күннен бастап отыз күнтізбелік күн ішінде аяқталады. Конкурсқа қатысушыларға қосымша мəліметтерді Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім жəне халықаралық ынтымақтастық департаменті жоспарлау, даму жəне инновация басқармасының мына телефоны арқылы білуге болады: 8 (7172) 74-25-24 (643-кабинет).

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, (010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, № 8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, 643-кабинет, телефон: 8 (7172) 74-25-24) жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі кəсіптік білім беру қызметі құқығына ие «Сəрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университеті» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны (070019, Өскемен қаласы, Қазақстан көшесі, 55) байқау кеңесі мүшесінің бос лауазым орнына конкурс жариялайды Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімнің болуы, сонымен қатар, келесі талаптардың бірі: білім беру саласындағы еңбек өтілі кемінде он жыл; білім саласындағы басшылық қызметте (заңды тұлға басшысы немесе оның орынбасары) кемінде бес жыл; білім беру салаларындағы қоғамдық бірлестіктердің мүшесі болуын қамтиды. Байқау кеңесінің мүшесі ретінде: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен соттылығы өтелмеген немесе алынбаған; 2) заңды тұлғаны банкрот деп тану туралы шешім қабылданғанға дейін бір жылдан астам осы заңды тұлғаның басшысы болған; 3) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасаған; 4) байқау кеңесінің басқа мүшесімен немесе мемлекеттік кəсіпорын басшысымен жақын туыстық жəне туыстық қатынастағы тұлға сайланбайды.

Конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын қажетті құжаттардың тізбесі: 1) конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) мемлекеттік жəне орыс тілдерінде түйіндеме; 3) еркін нысанда жазылған өмірбаян; 4) үміткердің жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 5) білімі туралы құжаттың көшірмесі; 6) еңбек кітапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының көшірме сі немесе соңғы жұмыс орнына қабылданғаны жəне еңбек шартының тоқтатылғаны туралы бұйырықтардың көшірмелері; 7) Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу комитетінің аумақтық бөлімшелері берген соттылығы жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жоқтығын растайтын құжаттар. Конкурсқа қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты (біліктілікті арттыру, ғылыми атағы мен дəрежесі туралы құжаттардың ғылыми жарияланымдарының, бұрынғы жұмыс

орнының басшысы ұсынымының көшірмелері) қосымша ақпаратты ұсына алады. Үміткер конкурстық өтінімді Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 20 ақпандағы №113 бұйырығының 3-қосымшасының 10 жəне 11-тармақтарында белгіленген тəртіпте ұсынуы тиіс. Конкурсқа қатысуға ниет білдірген тұлғалардың құжаттарын қабылдау басталатын күн осы конкурсты өткізу туралы хабарландыру жарияланған күннен бастап айқындалады. Құжаттарды қабылдау осы конкурсты өткізу туралы хабарландыру жарияланған күнінен бастап күнтізбелік отыз күн өткен соң аяқталады. Конкурсқа қатысушыларға қосымша мəліметтерді Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім жəне халықаралық ынтымақтастық департаменті жоспарлау, даму жəне инновация басқармасының мына телефоны арқылы білуге болады: 8 (7172) 74-25-24 (643-кабинет).

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, № 8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, 643-кабинет, телефон: 8 (7172) 74-25-24, «Ш.Уəлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны (мекенжайы: 020000, Көкшетау қаласы, Абай көшесі, 76) байқау кеңесі мүшесінің бос лауазым орнына конкурс жариялайды Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімінің болуы, сонымен қатар, келесі талаптардың бірі: білім беру саласындағы еңбек өтілі кемінде он жыл; білім саласындағы басшылық қызметте (заңды тұлға басшысы немесе оның орынбасары) кемінде бес жыл; білім беру салаларындағы қоғамдық бірлестіктердің мүшесі болуын қамтиды. Байқау кеңесінің мүшесі ретінде: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен соттылығы өтелмеген немесе алынбаған; 2) заңды тұлғаны банкрот деп тану туралы шешім қабылданғанға дейін бір жылдан астам осы заңды тұлғаның басшысы болған; 3) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасаған; 4) байқау кеңесінің басқа мүшесімен немесе мемлекеттік кəсіпорын басшысымен

жақын туыстық жəне туыстық қатынастағы тұлға сайланбайды. Конкурсқа қатысу үшін ұсы нылатын қажетті құжаттардың тізбесі: 1) конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) мемлекеттік жəне орыс тілдерінде түйіндеме; 3) еркін нысанда жазылған өмірбаян; 4) үміткердің жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 5) білімі туралы құжаттың көшірмесі; 6) еңбек кітапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының көшірмесі немесе соңғы жұмыс орнына қабылданғаны жəне еңбек шартының тоқта тылғаны туралы бұйрықтардың көшірмелері; 7) Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу комитетінің аумақтық бөлімшелері берген соттылығы жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары жоқтығын растайтын құжаттар.

Қазақстан Республикасы Президентінің Əкімшілігі белгілі мемлекет жəне қоғам қайраткері, Қазақстанның Еңбек Ері, халық жазушысы Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туғантуысқандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің басшылығы мен депутаттары Қазақстанның халық жазушысы, көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері, Қазақстанның Еңбек Ері, он үшінші шақырылған Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің төрағасы, Мемлекеттік хатшы, Парламент Мəжілісінің жəне Сенатының бірнеше шақырылым депутаты болған танымал тұлға Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының басшылығы белгілі мемлекет жəне қоғам қайраткері, Қазақстанның Еңбек Ері, халық жазушысы Əбіш Кекілбайұлы КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы мемлекет жəне қоғам қайраткері, халық жазушысы, Қазақстанның Еңбек Ері Əбіш Кекілбайұлы КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен жақын туыстарына ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті-Елбасының Қоры белгілі мемлекет жəне қоғам қайраткері, Қазақстанның Еңбек Ері, халық жазушысы Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туғантуысқандары мен жақындарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Алматы облысының əкімдігі халық жазушысы, мемлекет жəне қоғам қайраткері, Қазақстанның Еңбек Ері, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, қазақ ұлты зиялы қауымының көшбасшысы Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туысқандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

Конкурсқа қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты (біліктілікті арттыру, ғылыми атағы мен дəрежесі туралы құжаттардың ғылыми жарияланымдарының, бұрынғы жұмыс орнының басшысы ұсынымының көшірмелері) қосымша ақпаратты ұсына алады. Үміткер конкурстық өтінімді Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 20 ақпандағы № 113 бұйрығының 3-қосымшасының 10 жəне 11-тармақтарында белгіленген тəртіпте ұсынуы тиіс. Конкурсқа қатысушыларға қосымша мəліметтерді Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім жəне халықаралық ынтымақтастық департаменті жоспарлау, даму жəне инновация басқармасының мына телефоны арқылы білуге болады: 8 (7172) 74-25-24 (643-кабинет).

Жамбыл облысы əкімдігі, мəслихаты мен ардагерлер кеңесі Қазақстанның халық жазушысы, мемлекет жəне қоғам қайраткері Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Атырау облысының əкімі Бақтықожа Ізмұхамбетов халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Қазақстанның Еңбек Ері Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫНЫҢ дүниеден озуына байланысты зайыбы Клара Жұмабайқызына жəне тума-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Шығыс Қазақстан облысының əкімдігі Қазақстанның Еңбек Ері, халық жазушысы Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Павлодар облысының əкімі мен облыс əкімінің аппараты көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері, халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туғантуыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Ақтөбе облысының əкімдігі халық жазушысы, мемлекет жəне қоғам қайраткері Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қызылорда облысының əкімдігі мен мəслихаты, «Нұр Отан» партиясының облыстық филиалы мемлекет жəне қоғам қайраткері, халық жазушысы, Қазақстанның Еңбек Ері Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Ардагерлер ұйымы» республикалық қоғамдық бірлестігінің Орталық кеңесі көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері, Қазақстанның Еңбек Ері, халық жазушысы Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туғандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, № 8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, 643-кабинет, телефон: 8 (7172) 74-25-24, А.Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университеті, 110000, Қостанай қ., Байтұрсынов көшесі, 47, тел.: 8 (7142) 51-11-95 байқау кеңесі мүшесінің бос лауазым орнына конкурс жариялайды А.Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университеті – Қазақстанның солтүстік өңірінің көпсалалы белді университеті. Бака лавриат, магистратура жəне PhD докторантураның 58 мамандығы бойынша гуманитарлық, əлеуметтік, табиғи, ауыл шаруашылығы ғылымдары, құқық, экономика жəне бизнес, техника ғылымдары мен технологиялар, ветеринария бағыттары бойынша мамандарды дайындауды жүргізеді. Университет институттық ак кредит теуді жəне барлық мамандықтар бойынша мамандандырылған аккредиттеуді қазақстандық НКАОКО аккредиттеу агенттігінде жəне Алма нияның ACQUIN аккредиттеу агенттігінде өтті. Университет «Cерпін-2050» жəне ИИДМБ мемлекеттік бағдарламалары бойынша мамандар дайындауға қатысады. Соңғы жылдары университет ҚР жоғары оқу орындарының институттық рейтингінде 6-8-орындарда, ал кейбір мамандықтар мен дайындау бағыттары бойынша – 1-3-орындарда. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімінің болуы, сонымен қатар, келесі талаптардың бірі: – білім беру саласындағы еңбек өтілі кемінде он жыл; – білім саласындағы басшылық қызметте (заңды тұлға басшысы немесе оның орынбасары) кемінде бес жыл; – білім беру салаларындағы қоғамдық бірлестіктердің мүшесі болуын қамтиды. Байқау кеңесінің мүшесі ретінде: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен соттылығы өтелмеген немесе алынбаған; 2) заңды тұлғаны банкрот деп тану туралы шешім қабылданғанға дейін бір жылдан астам осы заңды тұлғаның басшысы болған; 3) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасаған; 4) байқау кеңесінің басқа мүшесімен немесе мемлекеттік кəсіпорын

бас шысымен жақын туыстық жəне туыс тық қатынастағы тұлға сайланбайды. Конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын қажетті құжаттардың тізбесі: 1) конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) мемлекеттік жəне орыс тілдерінде түйіндеме; 3) еркін нысанда жазылған өмірбаян; 4) үміткердің жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 5) білімі туралы құжаттың көшірмесі; 6) еңбек кітапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының көшірмесі немесе соңғы жұмыс орнына қабылданғаны жəне еңбек шартының тоқтатылғаны туралы бұйрықтардың көшірмелері; 7) Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу комитетінің аумақтық бөлімшелері берген соттылығы жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары жоқтығын растайтын құжаттар. Конкурсқа қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты (біліктілікті арттыру, ғылыми атағы мен дəрежесі туралы құжаттардың ғылыми жарияланымдарының, бұрынғы жұмыс орнының басшысы ұсынымының көшірмелері) қосымша ақпаратты ұсына алады. Үміткер конкурстық өтінімді Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 20 ақпандағы № 113 бұйрығының 3-қосымшасының 10 жəне 11-тармақтарында белгіленген тəртіпте ұсынуы тиіс. Құжаттарды қабылдау мерзімді баспасөз бетінде конкурс туралы хабарландыру шыққан күннен бастап отыз күнтізбелік күн өткен соң аяқталады. Конкурсқа қатысушыларға қосымша мəліметтерді Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім жəне халықаралық ынтымақтастық департаменті жоспарлау, даму жəне инновация басқармасының мына телефоны арқылы білуге болады: 8 (7172) 74-25-24 (643-кабинет).

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, (010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, № 8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, 643-кабинет, телефон: 8 (7172) 74-25-24) «Қарағанды мемлекеттік индустриялық университеті» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны (Қазақстан Рес публикасы, 101400, Қарағанды облысы, Теміртау қаласы, Республика даңғылы, 30; телефон: 8(7213)91-42-66, 8(7213)91-56-26, 8(7213)90-39-01) бойынша байқау кеңесі мүшелерінің бос лауазымдық қызметіне қатысты байқау жариялайды Қарағанды мемлекеттік индустриялық университеті жоғары жəне жоғары білімнен кейінгі білім беру жəне ғылыми-зерттеу салаларындағы қызметті жүзеге асырады. Байқауға қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімді, сонымен қатар, келесі талаптардың бірі: білім беру саласындағы еңбек өтілі кемінде он жыл; білім саласындағы басшылық қызметтегі еңбек өтілі (заңды тұлғалы басшы немесе оның орынбасары) кемінде бес жыл; білім беру салаларындағы қоғамдық бірлестіктердің мүшесі болуы мүмкін. Байқау кеңесінің мүшесі ретінде: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен сотталуы өтелмеген немесе алынбаған; 2) заңды тұлғаны банкрот деп тану туралы шешім қабылданғанға дейін бір жылдан астам осы заңды тұлғаның басшысы болған; 3) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасаған; 4) байқау кеңесінің басқа мүшесімен немесе мемлекеттік кəсіпорын басшысымен жақын туыстық жəне туыстық қатынастағы тұлға сайланбайды. Байқауға қатысу үшін ұсынылатын қажетті құжаттардың тізбесі: 1) байқауға қатысуы туралы өтініш; 2) мемлекеттік жəне орыс тілдеріндегі түйіндеме; 3) еркін түрде жазылған өмірбаян; 4) үміткердің жеке басын куəландыратын құжат көшірмесі; 5) жоғары білімі туралы құжат көшірмесі; 6) еңбек кітапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының көшірмесі немесе соңғы жұмыс орнына қабылданғаны жəне еңбек шартының тоқтатылғаны туралы бұйрықтардың көшірмелері; 7) Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу комитетінің

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, № 8, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, 643-кабинет, телефон 8 (7172) 74-25-24. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 20 ақпандағы №113 бұйрығының 1-тармағының 2),3) тармақшаларына жəне «Шаруашылық жүргізу құқығындағы кейбір республикалық мемлекеттік кəсіпорындарға байқау кеңестерін енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 20 ақпандағы №932 қаулысына сəйкес «Халел Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны, 060011, Атырау қаласы, Студенттер даңғылы, №212, телефон: 8(7122)276323, 276305, педагогикалық, жаратылыстану, гуманитарлық, экономика, заң ғылымдары, бейнелеу өнері жəне музыка, ауыл шаруашылығы мамандықтары бойынша сапалы білім алуға мүмкіндік беретін көп салалы университетіне байқау кеңесінің мүшелерін іріктеу жөнінде конкурс жариялайды Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімінің болуы, сонымен қатар, келесі талаптардың бірі: білім беру саласындағы еңбек өтілі кемінде он жыл; білім саласындағы басшылық қызметте (заңды тұлға басшысы немесе оның орынбасары) кемінде бес жыл; білім беру салаларындағы қоғамдық бір лестіктердің мүшесі болуын қамтиды. Байқау кеңесінің мүшесі ретінде: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен соттылығы өтелмеген немесе алынбаған; 2) заңды тұлғаны банкрот деп тану туралы шешім қабылданғанға дейін бір жылдан астам осы заңды тұлғаның басшысы болған; 3) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасаған; 4) байқау кеңесінің басқа мүшесімен немесе мемлекеттік кəсіпорын басшысымен жақын туыстық жəне туыстық қатынастағы тұлға сайланбайды. Конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын қажетті құжаттардың тізбесі: 1) конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) мемлекеттік жəне орыс тілдерінде түйіндеме;

11

3) еркін нысанда жазылған өмірбаян; 4) үміткердің жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 5) білімі туралы құжаттың көшірмесі; 6) еңбек кітапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының көшірмесі немесе соңғы жұмыс орнына қабылданғаны жəне еңбек шартының тоқтатылғаны туралы бұйрықтардың көшірмелері; 7) Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу ком итетінің аумақтық бөлімшелері берген соттылығы жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары жоқтығын растайтын құжаттар. Конкурсқа қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби дең гейіне қатысты (біліктілікті арттыру, ғылыми атағы мен дəрежесі тура лы құ жаттардың ғылыми жарияла нымдарының, бұрынғы жұмыс орнының басшысы ұсынымының көшірмелері) қосымша ақпаратты ұсына алады. Үміткер конкурстық өтінімді Қа зақ стан Рес публикасы Ұлттық эко номика министрінің 2015 жылғы 20 ақпандағы № 113 бұйрығының 3-қосымшасының 10 жəне 11-тармақ тарында белгіленген тəртіпте хабарландыру жарияланған күннен бастап 30 күн күнтізбелік мерзімнің ішінде ұсынуы тиіс.

«Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ұжымы басылымның бұрынғы бас редакторы, халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Қазақстанның Еңбек Ері Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туысқандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

Қожа Ахмет Ясауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университетінің ректораты мен ұжымы Қазақстанның халық жазушысы, мемлекет жəне қоғам қайраткері Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына, туғантуыстары мен əріптестеріне қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Марқұмның жаны жəннатта, иманы жолдас болсын.

Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясы халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Қазақстанның Еңбек Ері, белгілі мемлекет жəне қоғам қайраткері Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

Халықаралық Түркі академиясы халықаралық ұйымы халық жазушысы, Қазақстанның Еңбек Ері, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫНЫҢ дүниеден озуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына жəне қаламдас əріптестеріне орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

ТҮРКСОЙ халықаралық ұйымының басшылығы талантты публицист, көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері, халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Қазақстанның Еңбек Ері Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен жақындарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің ұжымы көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ өмірден озуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ұжымы Қазақстанның халық жазушысы, мемлекет жəне қоғам қайраткері Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына орны толмас ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

«ҚазТрансГаз» АҚ басшылығы мен ұжымы белгілі мемлекет жəне қоғам қайраткері, халық жазушысы, Қазақстанның Еңбек Ері Əбіш Кекілбайұлы КЕКІЛБАЕВТЫҢ өмірден озуына байланысты марқұмның отбасы мен туғантуыстарына ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Марқұмның топырағы торқа, жаны жəннатта болсын.

Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің ұжымы Қазақстанның Еңбек Ері, халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері Əбіш Кекілбайұлы КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

«ҚазТрансГаз Аймақ» АҚ басшылығы мен ұжымы халық жазушысы, Қазақстанның Еңбек Ері, мемлекет жəне қоғам қайраткері Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына, туыстары мен жақындарына орны толмас ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

Ш.Есенов атындағы Каспий мемлекеттік технологиялар жəне инжиниринг университетінің ұжымы Қазақстанның Еңбек Ері, халық жазушысы, қоғам қайраткері, қазақтың біртуар тұлғасы, абзал азамат, университеттің құрметті профессоры Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен жақындарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.

«Қазкоммерцбанк» АҚ Директорлар кеңесі, басқармасы мен ұжымы Қазақстанның халық жазушысы, мемлекет жəне қоғам қайраткері Əбіш Кекілбайұлы КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты Кекілбаевтар отбасы мен туысқандарына орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Марқұмның жатқан жері жайлы, топырағы торқа, иманы серік болсын.

аумақтық бөлімшелері берген соттылығы жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары жоқтығын растайтын құжаттар. Байқауға қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты (біліктілікті арттыру, ғылыми атағы мен дəрежесі туралы құжаттардың ғылыми жарияланымдарының, бұрынғы жұмыс орнының басшысы ұсынымының көшірмелері) қосымша ақпаратты ұсына алады. Қатысушы конкурстық өтінімнің түпнұсқасын «ТҮПНҰСҚА» деп белгіленген конвертке салып мөрлейді. Бұл конвертте қатысушының тегі, аты, əкесінің аты (ол болған кезде) жəне мекенжайы көрсетілуі тиіс. Содан кейін конверт сыртқы конвертке салынып мөрленеді. Ішкі жəне сыртқы конверттер: 1) шақыруда немесе мерзімді басылымдағы ақпаратта көрсетілген мекенжай бойынша тиісті саладағы уəкілетті органға бағытталуы; 2) «Байқау кеңесі мүшелерінің – мемлекеттік кəсіпорынның байқау кеңесі мүшелерінің конкурсы» жəне «2016 жылдың 14 қаңтардың 12.00 сағатқа дейін АШУҒА БОЛМАЙДЫ» деген сөздерді қамтуы тиіс. Конкурстық өтінім мемлекеттік жəне орыс тілдерінде бір-бір данадан жіберіледі. Байқау кеңесі мүшесінің лауазымына орналасу конкурсына қажетті құжаттар конкурс өткізу туралы хабарландыру республикалық ресми бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған күннен бастап отыз күн аралығында қабылданады. Конкурсқа қатысушыларға қосымша мəліметтерді Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім жəне халықаралық ынтымақтастық департаментінің жоспарлау, даму жəне инновация басқармасындағы мына телефонға хабарласып білуге болады: 8 (7172) 74-25-24 (643-кабинет).

ХАБАРЛАНДЫРУ Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитеті Жайық-Каспий бассейнінің резервтік қордағы халықаралық жəне республикалық маңызы бар балық шаруашылығы су айдындарын жəне (немесе) учаскелерін бекітіп беру бойынша қайта конкурс өткізетіндігі туралы хабарлайды (бұдан əрі – конкурс) Конкурсты ұйымдастырушы: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитеті, Астана қ., Орынбор к-сі, 8, Министрліктер үйі ғимараты, 1-кіреберіс. Конкурстың өтетін орны мен уақыты: Маңғыстау облысы, Ақтау қаласы, ЖЭО-1М теңіз сорғы станциясы ауданы, «ҚР АШМ Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитетінің Маңғыстау облыстық орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы» РММ (бұдан əрі – аумақтық бөлімше), 2015 жылғы 28 желтоқсанда сағат 10.00. Конкурсты өткізу тəртібі: Конкурс Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 19 наурыздағы № 18-04/245 бұйрығымен бекітілген Аңшылық алқаптар мен балық шаруашылығы су айдындарын жəне (немесе) учаскелерін бекітіп беру жөнінде конкурс өткізу қағидаларын жəне конкурсқа қатысушыларға қойылатын біліктілік талаптарына сəйкес өткізіледі. Конкурстық құжаттарды қабылдау мерзімі: 2015 жылғы 14 желтоқсаннан 26 желтоқсан аралығында сағат 18.00-ге дейін. Конкурстық құжаттамаларды, сондай-ақ конкурсқа шығарылатын балық шаруашылығы су айдындары жəне (немесе) учаскелері бойынша қосымша ақпаратты ҚР АШМ Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитетінің аумақтық бөлімшесінен алуға болады, телефон: 8 (7292) 54-43-49. Астана қаласындағы анықтама үшін телефон: 8 (7172) 74-99-23.

Алматы, Ақтөбе, Ақтау, Атырау, Қарағанды, Қостанай, Қызылорда, Көкшетау, Павлодар, Семей, Орал, Өскемен, Шымкент (2 мектеп) қалаларындағы Зияткерлік мектептеріне жалпы білім беретін пəндер бойынша мұғалімдерді қабылдау конкурсы 2016 жылдың 4-5 қаңтары аралығында жарияланады. Толық ақпарат www. nis.edu.kz сайтында көрсетілген.

«Теңізшевройл» ЖШС ұжымы мен басшылығы Қазақстанның Еңбек Ері, халық жазушысы, мемлекет жəне қоғам қайраткері Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. С.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің ұжымы халық жазушысы, белгілі мемлекет жəне қоғам қайраткері Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына орны толмас ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Халел Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің ұжымы көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері, Қазақстанның Еңбек Ері, халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Атырау мемлекеттік университетінің құрметті профессоры Əбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Астана қаласы əкімдігінің Жастар театры ұжымы халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Қазақстанның Еңбек Ері Əбіш КЕКІЛБАЕВТЫҢ өмірден өтуіне байланысты марқұмның отбасы мен туғандарына, барша əдебиет қауымына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті мен «Сорбонна-Қазақстан» институтының ұжымдары Ұлттық ғылым академиясының академигі, заң ғылымдарының докторы, профессор Салахадин Нұрсарыұлы Сəбікеновке бауыры СƏЛИМАНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «Бəйтерек» ұлттық басқарушы холдингі» акционерлік қоғамының ұжымы Айдын Оспанұлы Тұрғанбаевқа əкесі Оспан Аманжолұлы ТҰРҒАНБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады.


12

www.egemen.kz www.egemen.kz

12 желтоқсан 2015 жыл

 Бəрекелді!

Ќазаќ офицері Ресей Батыры Жўлдызын алды Қостанай облысында туып-өскен Ресей армиясының полковнигі Серік Сұлтанғабиев бұрнағы күні Кремльде Ресей президенті Владимир Путиннің қолынан Ресей Батырының Жұлдызын алды. Бейсенбі күні осында өткен марапат тапсыру рəсімінде 40-тан астам ресейліктер мен шетелдік азаматтар əртүрлі наградаларға ие болды.

Ќуєыннан ќашќан жігітті ќолтырауын жеп ќойды Американың Флорида штатының 22 жастағы тұрғыны Мэттью Риггинс полицейлерден қашамын деп жүріп, көлге секіріп, ақырында үш метрлік қолтырауынның аузына түсті. Алдын ала болжам бойынша, ол сыбайласымен бірге бір үйге түсіп, бағалы заттарды ұрламақшы болған. Алайда, сол екі арада полицейлер келіп қалып, бұлар қаша жөнелген.

Ќытай єалымдары мимен басќарылатын кґлік ойлап тапты Қытайдағы Нанкай университетінің ғалымдары тек жүргізушінің миынан басқа ештеңені керек етпейтін əлемдегі бірінші автомобильді өндіріске жіберді. Ол айдаушының миымен жалғасқан арнайы жабдық арқылы берілетін бұйрықпен алға жəне артқа қарай қозғалады, сол сияқты есіктері құлыпталады. Зерттеуші Чжан Чжао осының бəрі көлікке орналасқан 16 датчик арқылы жүзеге асырылатынын айтты.

Негізі, біздің қандасымыз бұл атаққа лайықты ерлікті 2014 жылғы 25 қыркүйек күні көрсетіп еді. Сол жылғы 11 қарашада оған батыр атағын беру туралы жарлық та шықты. Бірақ содан бергі аралықтағы уақытының бəрін емделумен өткізгендіктен, атағын табыс етудің орайы енді ғана келді. Ресей ішкі істер əскерлері қызметінің полковнигі Серік Сұлтанға биев сол күні өз солдат тарымен бірге Екатеринбург түбіндегі Лесной қалашығында жауынгерлік дайындық сабағын өткізіп жатқан. Кенет кіші сержант Алексей Телегин шегін ағытып, лақтыр мақ

болған гранатасын жерге түсіріп алды. Ал оның сасып қалғанын бірден байқаған командир бір мезет те ойланып жатпастан, жауынгерін итеріп жіберіп, өз денесімен гранатаны жаба салды. Полковник сол заматында-ақ қаза тауып кетуге тиіс еді, бірақ оны үстіндегі бронды желеті мен каскасы туралап келген ажалдан аман алып қалды. Алайда, сонда да тартқан зардабы аз болған жоқ. Оның басы қатты жарақат алып, көздері мен бетін от қатты шарпыды. Осыдан кейін алдымен Лесной тү біндегі емдеу орнында, сосын ішкі əскерлердің Мəскеу

жанындағы Балашиха қаласында орналасқан бас госпиталінде ұзақ уақыт емделген Серік Ғазизұлы ұшы-қиырсыз көптеген операцияларды бастан кешті. Дəрігерлер қаншама барын салғандарымен, оның бір көзінің жанарын қалпына келтіріп бере алмады. Бұған қоса, бір аяғын сылтып басатынына награда тапсыру барысын көріп отырғанда көз жеткіздік. Серіктің жасы қазір 42-де. Ол Қостанай облысындағы Введенка ауылында туған. Əкесі бақташы, анасы сауыншы болған отбасында тəрбие алған ол алты баланың бірі болып өсті. Мектептен кейін Челябі жоғары танк училищесіне оқуға түсті. Оқуды бітіріп жатқан кезде Одақ тарады. Сондықтан, Ресей армиясы сапында қалып қойды. Сол жылдары екінші чешен соғысына қатысып, жауынгерлік шыңдалу жолынан өтті. Кейін М.Фрунзе атындағы жоғары əскери ака -

демияны бітіргеннен кейін қызметін туған жеріне жақын өңір – Сверд ловск облысында жалғастырды. Ресей президенті В.Путин біздің жерлесімізге марапат тапсыру кезінде: «Ішкі істер əскерлерінің полковнигі Серік Сұлтанғабиев нағыз ерлік көрсетті. Əскери жаттығу кезінде туындаған қиын жағдайда ол бар соққыны өзіне

алып, қасындағы қарулас жолдасын аман сақтап қалды, сол үшін де Ресей Батыры Жұлдызын алуға лайықты болып отыр», – деп ерекше атап өтті. Қайда жүрсе де қазақтың асқақ атын аспандатып жүрген осындай ерлерімізді біз де орынды мақтан тұтамыз.

 Теледидар терезесі

Анасы «тверьлік Мауглиді» иттермен бірге ўстаєан

Руслан ИГІЛІК.

 Дерек

Османлы сўлтаны Сїлейменніѕ бейіті табылды

Ресейдің Тверь облысында өзінің туған ұлына қатыгездікпен қорлық көрсеткен Анжела Барышева есімді əйелдің үстінен қылмыстық іс қозғалды. Ол он жасар баласын асыл тұқымды иттер бағылатын питомник жұмысына жегіп қойған. Солармен бірге тұрып жатқан балақай өмірінде мектеп есігін ашып көрмеген, қара танымайды əрі əзер сөйлейді.

Полицейлер сəбиін тірідей кґмген ананы ќолєа тїсірді АҚШ-тың Комптон қаласының құқық қорғаушылары жаңа туған шаранасын тірідей көміп кеткен ананы тұтқындады. Шақыру бойынша барған полицейлер оның өзен жағасына асфальтпен көміліп кеткен бөбегін аршып алады. Ол тас арасынан ауа жетіп тұрғандықтан тірі қалған, туғанына небəрі 3-4 күн ғана толған қыз бала болып шықты.

Əлемдегі їйренуі мїлде ќиын саналатын бес тіл АҚШ дипломатиялық ведомствосы əлемдегі үйренуі қиын соғатын бес күрделі тілді анықтады. Мəлім болғанындай, алғашқы үш орынды жапон, қытай (хансу) жəне корей тілдері алған. Мамандардың пікірінше, оларды меңгеру үшін 2000 сағаттан артық уақыт керек екен. Ал төртінші орынға араб тілі орналасса, бесінші сатыға эстон тілі жайғасқан.

Самарќандта ґзгеше шахмат таќтасы саудаєа шыєарылды Тақтаның өзгеше болатыны, ол ФИДЕ бекіткен стандартқа мүлдем сай келмейтін көрінеді. Қытайда жасалған онда бəрі керісінше қондырылған болып шықты. Нақты айтқанда, онда ақ жəне қара шаршылардың орындары алмасып кеткен. Соның салдарынан тақтаның бірінші а8 торы қара түспен басталып тұр.

Əйелдердіѕ ќолдарында бактерия кґбірек Ерлердің алақандарына қарағанда, əйелдердің саусақтарында əртүрлі бактериялар бір жарым есе көп болады. Американың Колорадо штаты университетінің оқымыстылары мұндай тұжырымға оқу орнындағы 51 студент арасында жүргізген тəжірибеден кейін келген. Зерттеушілер мұны ер адамдар терісінде қышқылдың өте жоғары болатынымен түсіндірді.

Ўялы телефон – ўрлыќ жасаудыѕ да ќўралы Ресейдің Приморье өлкесінде тұратын 17 жасар жасөспірім АҚШ азаматшасынан 132 мың рубль ақшаны ұялы телефонының көмегімен ұрлап алған. Фокинолық жігіт мұны 43 жастағы əйелдің банк картасына кіру жолымен «Мобильді банк» қызметін пайдалану арқылы жүргізген. Өзінің бұл қитұрқы əрекетінде бұрын осы өлкеде тұрып кеткен ханымның сим-картасын пайдаланған бозбала санаулы секундтарда ақшаны өз есепшотына аударып жіберген. Ақпарат агенттіктерінің материалдары негізінде дайындалды.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

«Арнайы ґкілдердіѕ» айќын бейнесі

Тəуелсіздік күні «Қазақстан» ұлттық телеарнасында «Арнайы өкілдер» атты көп сериялы телехикаяның тұсаукесері өтеді. «Арнайы өкілдер» қазіргі кездегі отандық арнайы қызметкерлердің қалыптасуы мен кəсіби өсу жолдарынан сыр шертетін детектив жанрында түсірілген көркем туынды. Əр бөлімінде қазақстандық барлау жəне қарсы барлау қызметкерлерінің табанды, қайсар əрекеттеріне назар аударылады. Жаһандық қауіпсіздіктің қолданыстағы үрдістерінің халықаралық жүйесі бойынша биік белеске көтерілген əмбебап мамандар ретінде шынайы көрсетіледі. Көрерменнің көз алдында өткен ғасырдың 90-шы жылдарынан бері жылжып өтіп, бүгінгі күнге ұласқан оқиғалар мен Ұлттық қауіпсіздік комитеті органдары қызметкерлерінің шытырман тағдырлары қатар өріле отырып, осы ерекше саланың өзіндік сырларын ашады. Оқиғаның одан əрі қалай өрбитінін болжау мүмкін емес, себебі əр бөлімнің соңы тосын жайттармен аяқталады. Сюжет қылмыстық детектив жанрының озық тəжірибесіне сүйеніп құрылғандықтан, көрермен күтпеген жерден шиеленіскен тың оқиғаларға тап болып отырады. Хикаяның басты кейіпкерлері – Саматовтар офицерлер əулетінің өкілдері. Əулеттің үлкені

құрметті демалысқа шығуға дайындалып жүрсе, кенжесі қызметтік мансабына жаңадан кіріскен. Фильм мазмұны бір əулеттің аясымен шектеліп

қалмай, қызметтерін адал атқарып келе жатқан Ұлттық қауіпсіздік комитетінің түрлі саласындағы қызметкерлер мен офицерлердің, яғни талдаушылар мен

жедел қызметкерлердің де, арнайы қызмет өкілдері мен шекарашылардың да өмірлерін жанжақты қамтиды. Хикая авторларының негізгі ой-түйіні – кейіпкерлер бейнесі арқылы ұлт тағдыры отандық арнайы қызметтің сенімді əрі ержүрек жауынгерлерінің қолдарында тұрғанда, елімізге халықаралық лаңкестік қауіп-қатерінің төнбейтініне сенімді ұялату болып табылатындығы айқын аңғарылады. Фильмнің негізгі идеясы жас ұрпақтың бойына əс кери-патриоттық тəрбиені дарытуға жəне жалпы қоғамда қарсы барлау қызметінің жанкешті қарекетін шынайы қалыптастыруға бағытталған. Хикаяны «Қазақстан» телерадиокорпорациясының тапсырысы бойынша Ұлттық қауіпсіздік комитетінің көмегімен «Астанателефильм» ЖШС түсірді. Шытырман оқиғаға толы «Арнайы өкілдер» туындысының тұсаукесерін 16 жел тоқсанда сағат 21.00-де «Қазақстан» телеарнасында тамашаласаңыздар, көп нəрсеге қанық боласыздар. «Қазақстан» РТРК» АҚ осы жобамен қатар, басқа да көптеген жарқын əрі тың телехикаяларды дайындау үстінде. Бұйыртса, ол фильмдер де көпшілік көңілінен шығары сөзсіз.

Бұдан екі күн бұрын венгр тарихшысы Норберт Пап 1566 жылы мадьярдың Сигетвар қаласын қоршау кезінде қайтыс болған түрік сұлтаны Сүлеймен Қанунидің, яғни Заңқойдың бейіті табылды деп жарияға жар салды. Печ университетінде сабақ беретін ғалым сол маңайда жүргізілген қазба жұмыстарының барысында тап сұлтанның қабірі екенін білдіретін артефактілердің табылғанын мəлім етті. Оқымысты зират табылған жерде билеушінің қаланы қоршау кезінде тігілген шатыры тұрған деп есептейді. Солай дей тұрғанмен, зерттеушілер мұндай түйінді тұжырым жасау үшін əлі де қосымша айғақтардың керек екенін алға тартып отыр. Олар келесі жылдың көктемінде жұмысы қайта жалғастырылатын археологиялық қазба барысында іздестірілетін болады. Ал аталған зираттың жанында тұрған шағын мешіт пен дəруіштер тұрағының үйінділері осы сұраққа жауап алуға көмектесуге тиіс. Сүлеймен сұлтан 71 жасында дүниеден өтті. Ол Осман əулеті сұлтандарының арасындағы ең ұлысы болып саналады. Оның тұсында империя өз дамуының шарықтау шегіне жетті. Сұлтан түріктерді басқарған 46 жылы ішінде елдің иеліктерін Балқан түбегі, Орта Шығыс жерлері жəне Африканың солтүстік бөлігі шектері арқылы айтарлықтай кеңітіп берді. Сұлтан жерленген зират империяның бұрынғы бағыны сындағы Венгрияның Турбек деген жеріне орналасқан. Ол 1680 жылдары қиратылып тасталған. Қорым орны тек 2013 жылы ғана анықталды. Оны да жоғарыдағы Пап ашты. Ендігі мəселе сұлтанның нақты қай қабірде мəңгілікке тыныстап жатқанын анықтау болып тұр. Тарихшылардың пікірлерінше, мұндағы қабірге Сүлейменнің жүрегі мен басқа ішкі органдары жерленген де, денесі Ыстамбұлдағы Сулаймание мешіті жанындағы зиратқа жіберілген көрінеді.

Аян ƏБДУƏЛИ.

Мұрат АЙТҚОЖА.

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-07-87.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87 Электронды пошта: egemenkz@maіl.ru. Интернет-редакция: ekazakhstan@mail.ru Алматыда: факс (727) – 273-07-87, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-54-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-69-31; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (775) 336-47-57;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 54-31-56; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-07-26, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-Полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Достық-Дружба даң., 215 А, «WESTA» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 203 394 дана. Нөмірдің кезекші редакторы Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 6 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №712 ek

Profile for Egemen

12122015  

12122015

12122015  

12122015

Profile for daulet
Advertisement