Page 1

Бїгінгі нґмірде:

№243 (28466) 11 ЖЕЛТОҚСАН БЕЙСЕНБІ 2014 ЖЫЛ

Елдер іргесі əріптестік байланыстар арќылы бекиді Кеше Ақордада Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстандағы бірқатар Төтенше жəне өкілетті елшілерден, атап айтқанда, Италия елшісі Стефано Раваньян мен Швеция елшісі Кристиан Камиллдан, Чехия елшісі Элишка Жигова мен Литва елшісі Витаутас Наудужастан, Мысыр елшісі Хайсам Салах Камел Ибрахим мен Үндістан елшісі Харш Кумар Джайннаннан жəне Македония елшісі Илья Псалтиров пен Қытай елшісі Чжан Ханьхуэйден Сенім грамоталарын қабылдады.

Туымыз – тəуелсіздік, тўєырымыз – тўраќтылыќ 2-3-беттер Айтыстыѕ (iTys) сґз додасы 6-бет Теѕге еѕ їздік банкнот деп танылды 14-бет

Қазақстан Республикасының Заңы Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі мен Ќытай Халыќ Республикасыныѕ Їкіметі арасындаєы Дипломатиялыќ ґкілдіктердіѕ єимараттарын салу їшін жер учаскелерін ґзара беру туралы келісімді ратификациялау туралы 2013 жылғы 7 қыркүйекте Астанада жасалған Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Қытай Халық Республикасының Үкіметі арасындағы Дипломатиялық өкілдіктердің ғимараттарын салу үшін жер учаскелерін өзара беру туралы келісім ратификациялансын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2014 жылғы 9 желтоқсан. №261-V ҚРЗ

Қазақстан Республикасының Заңы Сот тґрелігіне халыќаралыќ ќол жеткізу туралы конвенцияны ратификациялау туралы 1980 жылғы 25 қазанда Гаагада жасалған Сот төрелігіне халықаралық қол жеткізу туралы конвенция ратификациялансын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ.

Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Астана, Ақорда, 2014 жылғы 9 желтоқсан. №262-V ҚРЗ

Рəсімге қатысушыларды дипломатиялық миссияларының ресми түрде басталуымен құттықтаған Мемлекет басшысы бүгінгі кездесу маңызды күннің – Тəуелсіздіктің 23 жылдығының қарсаңында өтіп отырғанына назар аударды. – Біз осы қысқа мерзімде мемлекеттілігіміздің берік негізін қаладық. Заманауи экономика, орнықты саяси жүйе жəне салиқалы азаматтық қоғам қалыптастырдық. Ішкі тұрақтылықты, қоғамдық келісімді қарқынды экономикалық өсім арқылы қамтамасыз еттік. Сыртқы саяси ұстанымның айқындығы еліміздің халықаралық беделін көтерді, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Қазақстан Республикасы Президентінің Өкімі 2014 жылы мəдениет саласында мемлекеттік стипендиялар беру туралы Қазақстан Президенті елдің «Қазақстан-2050» ұзақ мерзімді Стратегиясы шетелдік серіктестермен де тиімді ынтымақтастықты қарастыратынын айта отырып, ең алдымен инвестициялық байланыс, технологиялар алмасу салаларына мəн берілетінін тілге тиек етті. Инновациялар мен озық тəжірибені импорттау, елдің өнім экспортын ұлғайту

мəселелері назарда болады. Мен сіздердің қызметтеріңіз екіжақты байланыстардың əлеуетін барынша арттырады деп сенемін, деді Нұрсұлтан Назарбаев бұл ретте. Мемлекет басшысы етек алып келе жатқан жергілікті жəне өңірлік қақтығыстардың, халықаралық терроризм мен экс тремизмнің алдын алу үшін бүкіл мемлекеттердің күш біріктіруі қажеттігін

атап көрсетті. Біз стратегиялық тұрақтылық пен орнықты дамуға қол жеткізу жолдарын бірлесе іздеуге ниеттіміз. Еліміз ядролық қаруды таратпау режімін нығайту жолындағы жаһандық қозғалыстың көш басында келеді, деді осы орайда Қазақстан Президенті.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Армения Республикасының Президенті Серж Саргсянмен телефон арқылы сөйлесті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Мемлекет басшылары екіжақты ынтымақтастықты, сондай-ақ еуразиялық экономикалық ықпалдастықты

дамыту мəселелерін талқылады. Телефонмен сөйлесуге армян тарапы бастамашылық етті.

Тарифке де тəртіп керек

Елбасы ќабылдады Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы ҚасымЖомарт Тоқаевты қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Кездесу барысында Қ.Тоқаев Мемлекет басшысына Парламенттің жоғарғы палатасының заң шығарушылық қызметі мен Сенат жұмысының 2014 жылғы қорытындылары туралы баяндады. Қазақстан Президенті қажетті заңдарды дер кезінде қабылдаудың маңыздылығына тоқталды, сондай-ақ, «Нұрлы Жол» Жаңа

Экономикалық Саясатын жүзеге асыруды заңнамалық тұрғыдан қамтамасыз етудің маңызына назар аударды. Сенат Төрағасы Парламенттің жоғарғы палатасы биыл 100-ге жуық заң қабылдауды жоспарлап отырғанын айтты.

----------------------------------------Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

Мəжіліс Төрағасы Қабиболла Жақыповтың жетекшілігімен өткен палатаның кешегі жалпы отырысында табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар, сумен жабдықтау жəне су бұру мəселелері бойынша өзгерістерді көздейтін заң жобалары талқыға салынды. Сондай-ақ, депутаттар бірқатар халықаралық құжаттарды қарады. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Күн тəртібіне енгізілген Табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар мəселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтыруларды көздейтін заң жобасы бірінші оқылымда мақұлданды. Заң жобасының мақсаты тариф белгілеуді жəне табиғи монополиялар субъектілері қызметінің ашықтығын қамтамасыз ету болып табылады. Жəне де олардың инвестициялық міндеттемелерін орындату тетігі де қарастырылады. Бұдан басқа, заңдық құжатта негізсіз шығындарды болғызбау, тарифтік рəсімдерді оңтайландыру жəне тұтынушылар

● Заманмен үндес заңғар басылым

«Мен ќазаќпын» деген əрбір азамат «Егеменге» жазылса керек – Алтайда не болып жатыр? Атырауда не жаңалық? Арқа тыныш па? Алатау аман ба? Осы сұрақтың бəріне газет жауап береді. Бұл ғана емес, жалпы дүние-əлемде не хал – мұны да газет айтады. Рас, радио бар, теледидар бар. Олардың күші орасан. Ал газет осылардың бəрінің атасы. «Егемен Қазақстан» – қазақ баспасөзінің бабасы «Қазақ» газетінің ұрпағы. «Қазақ» газетін ұлтымыздың тұлпар мініп, ту ұстаған алып азаматтары Əлихан Бөкейхан, Ахмет Байтұрсын, Міржақып Дулат бастаған. «Егемен Қазақстанды» солардың ізбасарлары Сəкен Сейфуллин,

Смағұл Сəдуақасов, Тұрар Рысқұлов, Ораз Жандосов, Ғабит Мүсірепов сынды саңлақтар басқарды. Осы алыптар бастаған

дəстүр əлі жалғасып келеді. Дəстүр – ұлт бірлігін берік ұстау. Ұлттар татулығын сақтау. Қа зақ стан Республикасының абыройын асқақтату. Бұл газетті сыйлап, құрметтеу – намыстың ісі. «Мен қазақпын» деген əрбір азамат «Егеменге» жазылса керек. Əйтпесе басқалар табалайды. Бүйтіп ұлт болғаныңа, қазақ болғаныңа болайын деп күледі. Тəңірім табадан сақтасын. Осылай айтқанмын. Айтқаным – айтқан. «Егеменді» қолдау – елдікті қолдау. Шерхан МҰРТАЗА, Қазақстанның халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты.

құқық тарын қорғау мəселесі де көзделген. Сондай-ақ, заң жобасында табиғи монополиялар субъектілерінің инвестициялық бағдарламаларды орындау мен қолда бар активтерді қалпына келтіруге, жаңартуға, кеңейтуге жəне ұстап тұруға, сонымен қатар, негізгі құралдарды реконструкциялау мен техникалық қайта жарақтандыруға қаражатты басым түрде бағыттау міндеттерін бекіту ұсынылады. Бұл ретте, жұмыс тобына 247 түзету келіп түссе, депутаттар инвестициялық бағдарламаларды бекітудің мерзімдерін қысқартуға жəне рəсімдерін оңайлатуға екпін берді. (Соңы 4-бетте).

Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2014 жылғы 9 желтоқсан. № 338 –––––––––––––––

Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 9 желтоқсандағы № 338 Өкіміне қосымшаны 4-беттен оқисыздар.

(Соңы 4-бетте).

Телефон арќылы сґйлесті

1. Осы Өкімге қосымшаға сəйкес 2014 жылы мəдениет саласында мемлекеттік стипендиялар берілсін. 2. Осы Өкім бұқаралық ақпарат құралдарында жария етілсін.

ТЕРЕЅ ОЙ, КЕМЕЛ СҐЗДЕР ЌАЗЫНАСЫ Елбасыныѕ «Таѕдамалы сґздер» кґптомдыєыныѕ тўсауы кесілді Кеше Астанадағы Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасының кітапханасында Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың қазақ тілінде басылып шыққан «Таңдамалы сөздер» жинағы көптомдығының тұсаукесері болып өтті. Сұңғат ƏЛІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Көптомдық Президенттің саяси қайраткер, мемлекеттік құрылыстың ірі теоретигі жəне практигі ретіндегі саяси философиялық көзқарастарының эволюциясын білдіретін

Қазақстанның ең жаңа саяси тарихы бойынша құнды құжаттық дереккөз болып табылады. Жинақты Қазақстан Республикасы Президенті Кеңсесінің басшысы Махмұт Қасымбеков жетекшілік жасаған редакциялық топ əзірлеген. Жұмыс барысында аталған топ Президент мұрағатының, Тұңғыш Президент музейінің, Президент Əкімшілігінің қорларында бар елеулі архивтік құжаттардың ауқымын, стенограммалар мен басқа да материалдарды, сондай-ақ, бұрын жарық көрген кітаптарды, республикалық жəне шетелдік баспасөздердегі жарияланымдарды зерттеді. (Соңы 5-бетте).

Шешімдер мен ўсыныстар ќабылданды Кеше Рашид Түсіпбековтің төрағалы ғымен Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесінің кезекті отырысы өтті. Отырысты ашу кезінде Р.Түсіпбеков Президент Жарлығымен Жоғары Сот Кеңесінің дербес құрамы, соның ішінде Жоғарғы Сотта да үлкен тəжірибеге ие отставкадағы 4 судьяны енгізу арқылы ұлғайғанын атап өтті. Р.Түсіпбековтің айтуынша, отставкадағы судьялар Кеңестің басқа мүшелерімен қатар, келешекте судьялардың кəсіби жəне жеке

қасиеттерін терең тану мақсатында судья лауазымына кандидаттармен аумақтарда жүйелі түрде кездесулер өткізуге жұмылдырылып тұратын болады. Отырыста Мемлекет басшысының 2013 жылы 20 қарашада Қазақстан Республикасы судьяларының VI съезінде берген тапсырмаларын іске асыру жөніндегі мəселелер мен сот жүйесінің ұйымдастырушылық-кадрлық мəселелері қаралды. Кеңес отырысының қорытындысы бойынша тиісті шешімдер мен ұсыныстар қабылданды. «Егемен-ақпарат».


2

www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

● Тəуелсіздік толғауы

ТУЫМЫЗ – ТƏУЕЛСІЗДІК,

Осыдан дəл жиырма үш жыл бұрын, 1991 жылдың 16 желтоқсанында əлемдік дипломатия шежіресіне жазылатындай ерекше оқиға болды. Бір мемлекет Тəуелсіздігін сол күні жариялаған екінші бір мемлекетті сол күні-ақ таныды. Тəуелсіздігін жариялаған мемлекет – Қазақстан Республикасы. Жаңа ғана жарияланған тəуелсіздікті сол күннің өзінде, араға небəрі жарты сағаттай ғана уақыт салып таныған мемлекет – Түрік Республикасы. Анкарада ел пар ламентінің – Туркие Буйук Миллет Межлисінің отырысы өтіп жатқан болатын. Алматыдан туысқан қазақ елінің мемлекеттік тəуелсіздігін жариялағаны жайлы жақсы хабар жетісімен, түрік бауырларымыз парламент қарап жатқан мəселені талқылауды тоқтата тұрып, күн тəртібіне жаңа мəселе қойып, бірауыздан дауыс беріп, Қазақстан Республикасының мемлекеттік тəуелсіздігін таныған. Түрік туыстарымыз Тəуелсіздігін аңсай күткен қазақ жұртының қуанышына осылай ортақтасқан еді. Бұл жай екі елдің дəстүрлі достығын, екі халықтың берік бауырластығын тамаша танытатын мысалдардың бірі ғана. Сол елден – Түрік Республикасынан телефон соғылды таяуда. «ZAMAN» газетінің Қазақстан тəуелсіздігінің 23 жылдығына арналған нөмірін 1 миллион дана таралыммен шығармақшы едік, сізден тəуелсіздік жылдарында ел қол жеткізген табыстар, ел бағындырған ең елеулі белестер туралы публицистикалық сипатта толғаныс күтеміз дейді. Құдай қосқандықтан да адам айыра алмаған бауырларымыздың тілегі бойынша жазылды бұл мақала. Сауытбек АБДРАХМАНОВ.

Кґк тудыѕ желбірегені Тəуелсіздік... Мына дүниеде 2500-ден астам халық бар екен. Соның екі жүзге жуығы ғана өзінің мемлекеттілігіне ие екен. Саны жағынан қазақты сан орап кететін ұлттардың арасында да өз елі өзіне өлең төсегі болмай, туған жерінен бір жапырақ туын тігетін алақандай төбе таппай жүргендері жетерлік. Тіпті туған жерге туын тіккен елдердің бəрін бірдей толық мағынасында тəуелсіз деп тани алмайтынымыз тағы бар. Бұл биікке ел тəуелсіздікті жариялаумен, гимнді, гербті, туды белгілеумен, тіпті Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшелігіне өтумен де бірден жете қалмайды. Тəуелсіздік ұғымының аясы кең. Əлемдік қауымдастық мойындаған өз аумағы болуы да, сол аумақты басқаратын мемлекеттік биліктің болуы да бұл үшін аздық етеді. Тəуелсіздік ең алдымен мемлекеттің өз саясатын өз еркімен жүргізуге қабілеттілігін білдіреді. Күніңді зорға көріп, көршілеріңнен көмек сұрап, барар жеріңе бара алмай, айтар сөзіңді айта алмай, жанжағыңа жалтақтап жүрсең қанша жерден атың тəуелсіз болса да затың тəуелді елсің деген сөз. Шүкіршілік, артта қалған жиырма үш жылдың алғашқы белестерінен-ақ Қазақстан Республикасы толық тəуелсіздікке жетудің жолына түсті, небір тайғақ кешулерден аман-есен өтіп, азаттықтың алғашқы əрі азап, əрі ғажап асуларынан абыроймен асты, айналасы оншақты жылдың жүзінде егемен ел ретінде дамудың даңғылына қарай қадам басты. Одан кейінгі онжылдықта қазір бүкіл əлем «Қазақстан жолы» деп ат қойып, айдар таққан, шын мəнінде феномен құбылысты дүниеге əкелді. Бүгінде біздің еліміз эконо микадағы ішкі жалпы өнімнің өсу қарқыны жөнінен əлемдегі ең алдыңғы көрсеткіштердің біріне қол жеткізіп отыр. Бір сөйлеммен айтыла салған осы жайдың астарына көз жіберсек, тарих сағатының тілі сырт ете қалғандай қысқа кезеңде кешегі кеңестік империяның шет аймағы, шикізаттық шылауы ретінде келген республикадан экономикасы қуатты, саясаты тұрақты, сүйегі мығым мемлекетке, сөздің толық мағынасындағы еңселі елге, ел болғанда да алыс та, жақын да мойындайтын, Батыс та, Шығыс та бір дей сыйлайтын елге, көп дінді, көптілді, бірақ бір ділді елге айналудың қандайлық қиындығын сергек сана сезінбей қоймайды. Осының бəріне ең алдымен табиғатынан кең жаратылған, мол пі шілген халқымыздың, одан кейін сол халыққа дана басшылық жасай білген Елбасымыздың – халқымыздың бағына туған перзент, еліміздің Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың

арқасында қол жетіп отырғаны шығар күндей шындық. Қазақстанның осы жиырма үш жылдағы жүріп өткен жолы атқан оқтай түзу, төселген тақтайдай тегіс болмағанын, жас мемлекеттің алдынан талай-талай сынақтар тосылғанын, оларды еңсеру елдің елінің, ердің ерінің қолынан келгенін барша жұрт біледі. Қазақ елінің де, елді басқарған ердің де қолынан келді сол шаруа. Осы жылдар ішінде даламыз да өзгерді, қаламыз да өзгерді. Олай болатыны – бəрінен бұрын біздің санамыз өзгерді. Ата-бабаларымыз аңсап, армандап өткен азаттыққа арпалысқа толы жасампаз жұмыс қана апаратынын, тəуелсіздікке тəуекелі тұратындардың ғана қолы жететінін айқын ұғынған бостан сана ол. Тəуелсіздіктің басқа бір қонса мəңгілікке шегеленіп қалмайтынын, баянды бостандық бақыттың бағасын білгендердің ғана қолында тұратынын да біледі біздің халқымыз. Бар адамзат бір базарда бəсекелесіп, барын салып, бағын сынап жатқан мына жаһанданудың жанталасты жағдайында ұлт ретінде ұпайыңды жоғалтпау, халық қалпыңда қадіріңді кетірмеу, мемлекет күйінде мығым тұру барған сайын қиындай түсетінін де біледі біздің халқымыз. Біз ата-бабалар аманатын ақтаған ұрпақ екенімізге мақтанамыз, біздің мына жердің бетіне келген кезіміз халқымыздың тарихындағы ең бір ғажайып тұсқа – азаттық алған, тəуелсіз мемлекет құрған тұсқа тап болғанына, біздің маңдайымызға осы елдің бір кірпішін қалау бақыты бұйырғанына шүкіршілік етеміз. Келер ұрпақ өздеріне Елбасы бастап, елі қостап құрып берген Қазақстанның қадір-қасиетін тани біледі, тəуелсіздік туын желбіретіп ұстаудың жауапкершілігін сергек сезінеді. Тəуелсіздіктің баянды болуының басты себебінің бірі – Елбасымыздың елдік мұрат жолындағы ерен еңбегі. Халқымызда кісі тану, адамды айыра алу ежелден бағалы қасиет саналады. Қазақстан халқы 1991 жылғы 1 желтоқсаннан бері кісі танудың кереметін көрсетумен келеді. Осы жиырма үш жылдың ішінде ел халқы дəйім Нұрсұлтан Назарбаевтың жұлдызын жоғарыдан жандырумен болды. Елім, жерім деген, елдің, жердің қамын жеген ерге сену, таңдаған азаматымыз адастырмайды, алға бастайды деп қиын күндерде де соңынан еру халқымыздың мемлекетшіл мінезін, бірлікшіл болмысын сан мəрте айқын айғақтады.

Арќадаєы алтын алќа Тəуелсіздік туралы толғанғанда біз алдымен ауызға алатын жетістіктердің бірі де бірегейі – Астана. Қыран ұшса қияғы тозатын, құлан жортса тұяғы тозатын ұлан-ғайыр дала төсінде

ЎЛЫ ТАУДАЄЫ ЎЛЫ АРМАН аќиќатќа айналатыны аныќ ата-бабаларымыз жүздеген жылдар бойы арлы-берлі жөңкіле көшіп тіршілік құрды, ақ білектің күшімен, ақ найзаның ұшымен туған жерін қорғады, əр заманда ордалы жұрттың туы сол жердің сан қаласында тігілді. Тіпті, халқымыз жаппай отырықшылдыққа көшкен кешегі жиырмасыншы ғасырдың өзінде Алаш жұртының астана алмастыруы Орынбор, Қызылорда, Алматы болып жалғаса берді. Астананы қазақ елінің қақ ортасына – Арқаға алып келу арқылы еліміздің сан ғасырларға созылған ұлы көші діттеген жеріне жетті, халқымыз осылайша межелі мекенге мəңгілік қазық қағып, тəуелсіздігін тиянақтады. Егер ел тəуелсiздiгi ең алдымен неден танылды деген сауал қойылар болса, бəрiнен бұрын өзiмiздiң елордамызды өзiмiз таңдаудан танылды деп жауап қайтарудың əбден-ақ жөнi бар. Елбасымыз бір сөзiнде герб, гимн, мемлекеттiк ту белгiлеу, Бiрiккен Ұлттар Ұйымының мүшелiгiне қабылдану, түрлiше халықаралық ұйымдардың қатарына қосылу, тiптi, ұлттық валюта шығару да кез келген өзiн тəуелсiз деп жариялаған мемлекеттiң мiндеттi атрибуттары болып табылатынын, елдiң шын мəнiндегi дербестiгi, өз тағдырын өзi айқындай алуы бас қаланы жаңадан белгiлеу сияқты шешiмнен, оны iс жүзiнде жаңадан тұрғызу сияқты қуатты қадамнан көрiнетiнiн айтқан едi. Арқа төсiнде алтын алқадай жарқырап жатқан, жылдан жылға жайнап өсіп келе жатқан əрi бас қала, əрi жас қала – Астананы, өзiмiздiң елордамызды Елбасының ерен ерлiгi дейтiнiмiз де сондықтан. Мемлекеттiң қаз-қаз басқан қиын кезiнде Нұрсұлтан Назарбаев бұл идеяны жалғыз өзi көтерiп, қысталаң шақта тізеге салғандай етіп тұрып шешiм қабылдаттырып, осы iрi де іргелі iстi қолға алды.

Көшті де өзі бастады, шын мəнінде құрылысты да өзі басқарды. Нұрсұлтан Назарбаевтың елорданы ауыстырудағы, көшірудегі, салудағы, қалыптастырудағы, өркендетудегі, сол арқылы бүкіл елді өркенді етудегі еңбегі ерен. Елорда Елбасының бөлекше назарында. Тіпті, қаладағы бірқатар ғимараттардың Президент сызбалары бойынша салынғаны да белгілі. Бұл жұмыстың қандай нəтиже бергенiн бүгiнде айдай əлем көрiп-бiлiп отыр. Президенттiң жаңа Астана тұрғызу бастамасының көңiлдегiдей жүзеге асуы барша халқымызды жiгерлендiрдi. Бүкiл ел Астанаға қарап бой түзей бастады. Астана қандай биікке көтеріліп үлгергенін Еуропадағы қауіпсіздік пен ынтымақтастық ұйымының Саммитін өткізген күндерінде кемел көрсетті. Елу алты мемлекеттің делегациялары, жүздеген дипломаттар, журналистер жиналған сол үш тəуліктің ішінде қала ин фра құрылымы сыртылдаған сағат тіліндей мінсіз жұмыс істеп тұрды. Астана осы аса беделді ұйымның басты жиынын өткізген Хельсинки, Париж, Будапешт, Лиссабон, Ыстамбұл сынды атақты қалалар қатарын толықтырды. Əлемдік саясат лексиконында «Хельсинкиден Астанаға дейін» деген ұғым орнықты. ЭКСПО-2017 көрмесін өткізу құқын жеңіп алғанымыз да алдымен Астананың арқасы. Енді Астананы тағы бір жауапты сын күтуде. Ол сыннан да елордамыздың сыр бермей шығатынына, түптің түбінде өркениетті əлемнің озық отыз қаласының қатарына қосылатынына күмəн жоқ. Бүгiнде Астана елдiгiмiздiң басты белгiлерiнiң бiрiне, Алаштың айнасына айналды. Аз жылдың аясында осындай ғажап қала тұрғыза алған елдiң қолынан бəрi де келетiнiне күмəн жоқ.

Мыңжылдықтар межесінде, ғасырлар тоғысында орнын өзіміз таңдап, іргетасын өзіміз қалап, кірпішін өзіміз өріп орнатқан асыл Астана Қазақ елінің тағы бір іргелі ісі тынғанын, Қазақстан тұлпарының ер-тұрманы толық түгенделіп, еліміздің əлемдік бəсеке бəйгесіне қосылғанын көрсетеді, жаһандану желі ұйтқи соққан мына заманда өзімізге сеніміміздің арта түсуіне септеседі.

Їйренерлік їздік їлгі Тамаша табыстарымыздың бір тетігі – еліміздегі дінаралық татулық. Тəуелсіздіктің табалдырығында тұрған тұста біздің жас мемлеке тіміздің болашағы туралы болжам жасап, бал ашқандар аз бол маған. Солардың арасында Қазақстанды алысқа бармай-ақ ара-дара күйге түседі, бір жағынан көпұлттылығы, екінші жағынан көптілділігі, үшінші жағынан көпдінділігі іштен ірітпей қоймайды, деп сəуегейсігендердің саны да аз емес еді. Содан бергі елдіктің ерен сапарына шыққан жиырма жылдан астам уақытта Қазақстан ол болжамдардың бəрінің күлін көкке ұшырды. Президент Нұрсұлтан Назарбаев егемендігіміздің елең-алаңында-ақ: «Дін – халық даналығының, мəдениеті мен салт-дəстүрлерінің шырақшысы» деп жариялап, діннің ұстараның жүзіндей нəзік нəрсе екенін, бұл салада жаза басуға болмайтынын, өйткені, адамның санасында діни жəне ұлттық сезімдер əрдайым тығыз астасып жататынын ескертті. Барлық діндерге бірдей қарап, кез келген діннің жоғарғы мағынасы адам мен адамзатты жоғалтып алған жетілу жолына қайтару болып табылады деп санап, конфессияаралық келісімге келудің

жолдарын көрсетті. Дін бостандығы толық қамтамасыз етіліп, жүздеген мешіттер, шіркеулер, синагогалар, костельдер салынды, оларға ағылған жас пен кəрі дінді адамзат қоғамындағы аса күрделі де маңызды əлеуметтік-мəдени институт, ерекше қоғамдық сана жəне əлеуметтік құбылыс ретінде қарауды үйренді, дін атаулының басты мақсаты адамның рухани жетілуі деп білді, сөйтіп, мұның өзі қоғамның парасаттылық тұрғыдан тазара түсуіне жол ашты. Елбасының сарабдал саясатының арқасында бір кезде білгішсінгендер бұлардың əр діні əр жаққа тартқылап, əрі-сəрі күй кешеді, халқының басы бірікпей ді деген мемлекет көп ұзамай-ақ дінаралық татулықтың мекеніне ғана емес, үйренерлік үздік үлгісіне де айналды. Нұрсұлтан Назарбаев өзі басқаратын мемлекетте дінаралық келісімге қол жеткізумен тоқтап қалған жоқ. «Біздің бəрімізді хаққа бастайтын жол біреу. Сондықтан да діндер арасындағы əлдеқайда белсенді үн қатысудың уақыты жетті» деп, нақты іске кірісті. Дін басшыларының миссиясы адам дарға өз сенімін біржақты бұрмалаусыз, түсінбеушіліктен, əсіресе өшпенділік пен ашу-ызадан ада, таза күйінде жеткізу екенін бүкіл əлемге əйгілей түсу үшін жаңашыл əрі батыл қадам жасады: Қазақстан елордасында Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының съезін шақыруды ұсынды. Саясаттың сан түрлі себептеріне байланысты келісімге келу, қол алысу, уағда байласу тұрмақ, бір-бірін көрместей болып кетуге жақындаған діндердің де басшылары Арқа төріндегі Астанада бір шаңырақтың астында бас қосып, бір тілекке тоқтады, сөйтіп, Қазақстан Президентінің өз сөзімен айтқанда, «саяси жолмен реттеу əдістері нəтиже бермеген жерде Құдай Сөзі жарастырумен үміттің жалғыз құралы болып қалатыны» дəлелденді. Бұған дейін Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының төрт съезі өтті. Олардың бəрі де нəтижелі аяқталды. Бүгінде Қазақ стан əлемдегі дінтұтқа елге айналды.

Елбасы феномені «Əр халықтың басшысы өзіне лайықты болады», деген сөз бар. Тарихтың тағдырдың тар кезеңінде Қазақстан аспанына Назарбаевтай азаматты алып шығуында ғажайып əділеттілік жатыр. Қазақтың маңдайына маңдайы жарқыраған Нұрсұлтандай перзент бітуінде, оның ғасырлар тоғысында, мыңжылдықтар межесінде ел билігіне келуінде ғажайып заңдылық жатыр. Жылдар өтеді. Елбасы феноменін тарихи зерденің терең талдауына салатын уақыт та жетеді. Болашақтың саясаттанушылары, философтары тұлғаның ел тарихындағы атқарар рөлі туралы толғанатын сол тұста Назарбаевтың Қазақстан Республикасы атты мемлекетті құрудағы, оны əлемге танытудағы жеке-дара еңбегі жайында жасампаздық жұмыстың жарқын мысалы ретінде жазатын болады. Назарбаевтың есімі əлем тарихынан ойып тұрып орын алатыны мына жайдан да көрінеді. Қазақстанның Еуропадағы қауіпсіздік жəне ынтымақтастық ұйымына табысты төрағалығы арқылы Еуропа мен Азияның арасындағы, Батыс пен Шығыстың арасындағы, христиандық пен мұсылмандықтың арасындағы мыңдаған жылдар бойы соғылған алып дуалды, қалың қабырғаны құлату үдерісі басталды. Бітіспеске кеткендей көрінген діни алауыздықтың алдын алуға əрекет етуімен Қазақстан басшысы Абай дананың асыл аманатына («Адамзаттың бəрін сүй, бауырым деп») адалдығын айғақтады. Тағаттылықты ту еткен қазақ халқының, бар діннің өкілдерін бауырына басқан қазақ жерінің, көпконфессиялы елде қоғамдық келісімнің əбден-ақ мүмкін екенін даусыз дəлелдеген қазақстандықтардың тілегін жүзеге асыру жөнінде жылдар бойы жүйелі жүргізіп келе жатқан жұмысы Нұрсұлтан Назарбаевтың əлемдік саясаткер ретіндегі тындырар ең ірі ісінің де, əлемдік тарихта қалдырар ең ірі ізінің де бірі болуы мүмкін. Елбасымыз Мəскеу билігі

күшінде тұрған кешегі кеңестік кезеңнің өзінде қазақ даласын қырық жыл бойы тітіреткен ажал аждаһасының – Семей ядролық сынақ полигонының өңешіне өз қолымен құм құйып, қолына өзі келіп түсіп тұрған ғаламат қуатты қарудан өз еркімен бас тартып, нақты қарусыздануды бастау арқылы жер-жаһанды таңдандырар қадам жасаған еді. Ана бір жылы Жапонияның Ниигата қаласынан – Біріккен Ұлттар Ұйымының «Нии гатадан бүкіл дүниеге: ядролық қарусыз əлем құру үшін жаңарған ұмтылыстар мен ісəрекеттер» деп аталатын 21-ші кон ференция сынан жолдаған репортажымызды «Түптің түбінде адамзат атом қаруынан ат құйрығын кесіседі. Жаппай қырыпжоятын қару келмеске кетеді. Ол күнді біз көрмесек те, балаларымыз көреді. Балаларымыз көр месе, не ме релеріміз көреді. Сол кезде осы қасиетті іс қазақ дала сын да басталғанын еске алады адамзат. Сол кезде осы қасиетті істі қазақ баласы бастап бергенін де еске алады адамзат. Осыны ұмытпайық» («ЕҚ», 2009, 28 тамыз) деп аяқтаған едік. Назарбаевтың əлемдегі дінаралық татулықтың ту ұстаушысы болуы да – сол қатардағы ерекше еңбек. Оңайлықпен біте қоймайтын, тіпті ондаған жылдардың ішінде де аяқтала қалмайтын бұл үдерістің де əуелде қазақ даласында басталғанын, оны да қазақ баласы бастағанын алғыскер адамзат разылықпен еске аларына, біздің ұрпақтарымыз мақтанышпен айтарына сенеміз біз. Қазір əлемде жағдай алмағайып болып тұр. Дүние қайтадан екіполярлы сипат алуға ауысып бара жатқандай да əсер қалдырады. Көршімізге салынып жатқан санкциялардың салқыны бізді шарпымайды деп ешкім де кепілдік ете алмаса керек. Күннен күнге күрт түсіп бара жатқан мұнай бағасы да əлемдік шаруашылық қатынастарына дендеп кіріккен ел ретінде Қазақстан экономикасына ауыртпалық əкелері, бюджеттің кіріс бөлігіне түсетін қаржыны азайтары анық. Бірақ, Елбасымыз осындай жағдайда да алдағы қиындықтарға қарсы тұратын нақты қадамдар жасап отыр. Қазіргідей күрделі кездің өзінде Үкіметтің алдына нақты міндет – барлық əлеуметтік міндеттемелерді толық көлемінде қамтамасыз ету міндетін қойып отыр. Бір жақсысы – халықтың біраз бөлігінде ана жылдары байқалатын көңіл күй, яғни Жолдауға «Президент биыл жалақыға қосар ма екен, зейнетақыға қосар ма екен əлде шəкіртақыға қосар ма екен? Қосқанда қанша қосар екен?» дегендей тұтынушылық тұрғыдан қарау, жұртшылық үшін жасалып жатқан жақсылықтардың бəрі солай болуға тиістідей, өздігінен келіп жатқандай көру қазір онша аңғарылмайды. Оның есесіне Ұлттық қордағы жылдар бойы жинақталған қомақты қаржының əркімнің жеке есебіне емес, экономиканың нақты салаларына бағытталуын, сол арқылы адамдардың өзіне қайтарым келетінін түсіну басым. Түрік жеріне қара шаңырақтың – қазақ даласының біраз топоним дері көшіп барған. Осыдан мың жылдай бұрын Сыр өңірінен аттанған оғыздар Анадолы даласына жеткен соң «ана ватанды» сағынып, бұл жақтағы Сейхун, Жейхун, Ақсу, Талас, Алатау, Ке мер, Келес, Қаратау, Ақтау, Аргун, Канлы деген сияқты жер, ру атау ларын өздерінің жаңа қоныстарына қоя бастаған. Түркия картасындағы сондай атаулардың бірі – Ұлытау. Нұрсұлтан Назарбаев туған халқына арнаған перзенттік, президенттік сөзін таяуда сол бүкіл түркі жұрты үшін аяулы мекенде айтты. «Болашақ біздің қолымызда. Болашақ бізге бетін бұрып тұр», «Менің арманым, ойым – Қазақстанның мəңгілік болуы. Сондықтан да Мəңгілік Ел деген идеяны ұсындым. Мəңгілік ел болу үшін бəрін жасап жатырмыз», «Қазақстанның болашағы өте жарқын! Біздің балаларымыз бен немерелеріміз бұдан да керемет елде өмір сүреді деп ойлаймын», деді Елбасымыз Ұлытау төріндегі сұхбатында. Халқына сеніп, өзіне сеніп айтты. Ұлы таудағы ұлы арманның ақиқатқа айналатыны анық.


3

www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

● Тəуелсіздік толғауы

ТЎЄЫРЫМЫЗ – ТЎРАЌТЫЛЫЌ Ел егемендігініѕ тірегі

Тəуелсіздікке таєзым Қазақстан аян боп əлемге кең, «Мəңгілік» деген сөзді дəлелдеген. Əуені əр қазақтың Тəуелсіздік. Мен бүгін тағзым етіп сəлем берем.

Бүркітбай БАТЫРХАНОВ, соғыс жəне еңбек ардагері, Көкшетау қаласының құрметті азаматы.

Киелі Тəуелсіздік мықты үмбетім. Перзентің бағыштайды құт құрметін. Ұранын дүниенің жалт қаратып, Шуағың шайқағандай сүттің бетін. Елін ойлар – Ерім бар мақтанатын, Ұлы ұрпақ келеді өсіп жаттап атын. Тəуелсіздік! Елбасы! Қазақстан! Аттарымен баянды бақ табатын. Шырқап ұштық кеңдікпен аспан аңсап. Нұрлы Жолда шалқимыз асқақ əн сап. Тəуелсіздік байрағын көтеруден... Қажет емес мен үшін басқа мансап. Аллаберген ҚОНАРБАЕВ, Маңғыстау аудандық «Жас Отан» ЖҚ атқарушы хатшысы.

Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданы.

Мəѕгілік Елге бастар ќадам Тілектес ЕСПОЛОВ,

Қазақ ұлттық аграрлық университетінің ректоры, ҰҒА вице-президенті, академик.

Жаңа даму жолына түскен мемлекетіміз үшін Тəуелсіздік күні – қасиетті мереке. Тəуелсіздік – барша халқымыз үшін ең қадірлі де баға жетпес құндылық. Бұл мереке мемлекетіміздің ерекше қуаты мен еркіндігінің, ұлттық келбеті мен абыройбеделінің, азат рухының нышаны болып табылады. Біздің ата-бабаларымыз егемен ел болуды сан ғасыр армандаған еді. Сол арманға бүгінгі ұрпақтың қолы жетті. Тəуелсіздіктің арқасында іргеміз бүтінделіп, еңсеміз көтерілді. Ұлан-ғайыр даламыздағы ұлт пен ұлысты бір мақсатқа тоғыстыратын Тəуелсіз еліміздің іргесін қалап, берекеынтымағымыздың тірегіне айналған Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев Қазақстан халқын кемел болашаққа бастаушы кемеңгер тұлға ретінде аз ғана уақыт ішінде елімізді əлемдегі беделді мемлекеттер қатарына қосып, ел мəртебесін асқақтатты. Астанадай ажарлы елордасын асқақтатып, көгінде Көк байрағын желбіретіп, есімін əлемге паш етіп отырған бүгінгі Қазақстан тамырлы тарихынан нəр ала отырып, өзінің жаңа деңгейдегі дамуының даңғыл жолына түсіп, ертеңгі болашағына қарыштап қадам жасап барады. Елорда – Астананың əлемнің таңдаулы бас қалалары қатарынан бой көрсетуіне негіз болған Елбасымыз Арқа төсіне Ақордасын тігіп, Тəуелсіз Қазақстанды əлем елдерімен тең дəрежеге жеткізу жолында да сарабдалдық танытуда. «Мəңгілік Ел» мұратына «Нұрлы Жолмен» жетуді мақсат еткен егемен еліміздің əрбір азаматы Тəуелсіздіктің бастауында тұрған Елбасын мақтан тұтып, зор сенім артады. Бүгінгі күні Отанымыз жаңа деңгейге көтеріліп, халықтың əлауқаты мен ел экономикасын, өнері мен мəдениетін, білім мен ғылымды өркендету арқылы барлық салаларды инновациялық бағытта дамыту үстінде. Бұл ретте Президент анықтап берген жаңа талаптарды жүзеге асыру – əрбір қазақстандық азаматтың парызы. Елбасы Қазақстан қоғамының негізгі салаларын эволюциялық жаңарту саясатының авторы ретінде ел дамуының басты кепілі екені даусыз. Болып жатқан өзгерістер мен жаңалықтар Президенттің басшылығымен жəне тікелей араласуымен іске асырылуда. Осындай дұрыс жəне ғылыми негізделген басшылық шешімдер мен ықпалдың нəтижесінде ғана Қазақстан қарыштап дамып, аз ғана тарихи мерзімде əлемдегі бəсекеге қабілетті 50 мемлекеттің қатарына қосылып үлгерді. Дегенмен, уақыт бір орында тұрмайды. «Қазақстан-2050» Стратегиясында межеленген ендігі міндеттер одан да биік болмақ. Индустриялы қоғамнан ел постиндустриялық қоғамға өтуі тиіс. Бұл қоғамның өмір салтының рухани фундаменті қазақ ұлтының құндылықтары жəне жалпыадамзаттық гуманитарлық құндылықтар болмақ. Сол себепті, алдағы мақсат – адам өміріне қолайлы, оның еңбек етуіне, білім алуына, рухани дамуына жəне дамуына ыңғайлы қоғам құрып, стратегиялық бағытымызды барынша дамыту. Бүгінгі күні өзгерген əлеммен бірге Қазақстан да жаңару үстінде. Сондықтан, Елбасы Қазақстан Тəуелсіздік алған сəттен бастап жаңарту, жаңғырту саясатын басшылыққа алды. Еліміз эволюциялық реформалар нəтижесінде əлемдік стандарттар деңгейіндегі нарықтық экономика

жасауға қол жеткізді. Нарықтық жаңғырту саясаты экономиканы өркендетудің қайнар көзіне айналды. Соның арқасында XX ғасырдың аяғында əлемдік көштің соңында тұрған Қазақстан алға қарай пəрменді жылжуға қол жеткізді. Енді əлемдегі ең дамыған 30 елдің қатарына ену міндеттері шешіле бастады. Жер шарындағы 220 мемлекет арасында осындай даму көрсеткіштеріне ие болған елдер оншақты ғана. Экономикалық өрлеу нəтижесінде еліміз саясатта, əлеуметтік салада, білім мен мəдениетте əлемдік қауымдастықтан өзінің орнын алды. Қазір Қазақстан барлық елдер есептесетін əлемдегі беделді мемлекеттердің бірі. Реформалар мемлекет үшін емес, халық үшін жасалынды. Бірінші кезекте, ел халқының материалдық əл-ауқаты жақсарды. Тəуелсіздік жылдарында Қазақстан халқының материалдық байлықтарының 16 есеге өскені осы жетістіктердің айқын дəлелі. Қазіргі кезде еліміз Кеден одағының мүшесі ретінде жаңа экономикалық кеңістіктегі өз орнын нақтылап алды. Ендігі қадам – Дүниежүзілік сауда ұйымына кіру. Бұған қоса, Қазақстанның алдындағы меженің бірі – ЭКСПО-2017

халықаралық көрмесін абыроймен өткізу. Жасыл экономиканың дамуына серпін бергелі отырған бұл көрме болашақта республикамызға мол инвестиция тартылуына айтарлықтай септігін тигізері сөзсіз. Бұл біздің əлемдік қауымдастық алдында экономикалық əлеуетіміздің мүмкіндіктерін көрсетіп қана қоймай, тың инновациялық бастамаларға жол ашары анық. Еліміз жаһандық маңызы бар шараларды өткізгелі отырғаны бірінші рет емес. Ірі жобаларды жүзеге асыруда тəжірибеміз де жетерлік. Мұндай əлемдік көрменің өткізілуі – Тəуелсіз Қазақстанның жəне Астананың беделінің өскенінің тағы бір дəлелі. Уақыт алмасып, қоғам жаңарған сайын, заман талаптары да өзгеріске ұшырайтыны заңдылық. Бүгінгі таңда білімді де білікті, интеллектуалды деңгейі жоғары əрі бəсекеге қабілетті ұлт қана өз мүмкіндіктерін барынша көрсетуге қабілеттілік танытуда. Осы орайда жаһанданған əлемнен өзінің айшықты орнын табу үшін мемлекетімізде тың идеялар мен озық технологияларға баса мəн берілуде. Президент Жезқазған өңіріндегі Ұлытауға барған кезінде ұлттың əлемдік бəсекеге қабілетті болуы туралы ойларын айтты. Əңгіме қазіргі экономика мəселелері, ел тарихы, тіл тағдыры, дін ахуалы төңірегінде өрбіді. Президент ұлан-байтақ қазақ жерін əлі де дұрыстап игере алмай келе жатқандығымызға өкініш білдірді. Қазақстан өзінің ішкі ресурстарын игеруге ден қоюына ерекше назар аударды. Теміржолдар, тасжолдар Қазақстанның əрбір аймағын өзара тығыз байланыстыруы керек. Мұның өзі елдің көліктік əлеуетін арттырады, транзиттік қызметті де жақсартады. Жолдар – шаруашылық өмірдің жаны. Жол болмаса, алыстағы аймақтардың өсіпөркендеуіне мүмкіндік болмайды. Əсіресе, су қорлары тапшы аймақтарды игеру, оларды өмірге қажетті инфрақұрылым жасау жол салудан басталады. Президент күн тəртібіне қойған осы міндеттердің шешімі, əсіресе, ауыл шаруашылығы кешенінің бағын ашады деп есептейміз. Елбасының

Қазақстанның көліктік əлеуетін көтеру саясаты бүкіл экономикаға қозғау салатын маңызды тетік болып отыр. Бұл ретте «Мəңгілік Ел» қағидасына айрықша көңіл бөлген «Нұрлы Жол» бағдарламасы уақыттың өзі тудырып отырған біздің үлкен мақсатымыз болмақ. Қазіргі кезде мемлекеттің берген жаңа мүмкіндіктерін пайдалана отырып, Қазақ ұлттық аграрлық университеті əлемдік деңгейдегі Ұлттық зерттеу университетіне трансформациялануға жұмылуда. Заманға сай даму үшін жаңа технологияларды меңгерген, жаңаша ойлайтын білімді мамандар қажет екені белгілі. Сондықтан Мемлекет басшысы ел жастарына əлемдік деңгейдегі білім алуына барынша жағдай жасап келеді. Өйткені, озық білім мен ғылымды меңгерген жастар – еліміздің ертеңгі тірегі. Біздің мақсатымыз – студенттерімізге тиісті білім беріп қана қоймай, оларды рухани жағынан да тəрбиелеу. Елімізде индустрияландыру бағдарламалары шеңберінде озық 10 жоғары оқу орны анықталып, олардың материалдықтехникалық базасын дамытуға 10 миллиард теңге бөлініп отыр. Солардың ішінде біздің университет те бар. Елбасымыздың өзі сенім артып отырған университетімізде қызмет етіп жүрген оқытушы-ғалымдармен қатар, білім алушы əрбір студент өз оқу орнын мақтан тұтуы керек деп есептеймін. Биылғы оқу жылына университетімізге мыңнан астам студент мемлекеттік грант есебінен қабылданды. Бұған қоса, 502 магистрант пен 60-тан астам докторант аграрлық білімдерін жетілдіруге мүмкіндік алды. Ақылы бөлімдерге оқуға қабылданғандарды қосқанда, университетіміз биыл 2,5 мыңдай студент жастарды қабылдап отыр. Бұл – бұрынғы жылдармен салыстырғанда, өте жоғары көрсеткіш. Осының өзі біздің университетке деген зор сенімнің уақыт өткен сайын артып келе жатқандығын көрсетеді. Тарихы тереңнен бастау алатын университетіміз келесі жылы өзінің 85 жылдық мерейтойын атап өтпек. Талай сындарлы кезеңдерден өткен ұжымымыз бүгінгі кезеңге толағай табыстармен жетті. Университет – ұлағатты ұстаздардың даналығы мен жастардың жалынды істерін, білім мен ғылымға деген ізденісі мен құштарлығын бойына сіңірген киелі білім ошағы. Қасиетті қарашаңырақ тарихының əрбір кірпіші оның белгілі оқытушы-ғалымдарының, студенттері мен түлектерінің талмас қайратының, күнделікті ізденістері мен еңбектерінің арқасында қаланған. Мемлекет ұстанған оңтайлы саясат, əсіресе, ауыл жастарының келешегіне үміт пен сенім ұялатты. Қазіргі уақытта ауыл жастары заманауи озық біліммен қаруланып, еліміздегі жоғары оқу орындарымен қатар, шетелдердің беделді университеттерінде білім алу мүмкіндігіне ие болуда. Туған тамырынан нəр алған осы жастардың легіне біз дұрыс бағыттағы білім мен тəрбие бере алсақ, олар келешекте біздің ұлттық əлеуетіміздің негізгі көрсеткіші болатыны даусыз. Сондықтан ауылда туып, ата-баба салтынан ажырамай, дəстүрімізді дəріптеп, құндылықтарымызды бойына сіңіріп өскен ұрпақтың болашағын қамтамасыз ету – елдік мақсат болып отырғаны даусыз. Сондықтан, ата-бабаларымыздың сан ғасырлық арманын жүзеге асырған бүгінгі тəуелсіз ұрпақ Елбасы анықтап берген «Мəңгілік Ел» идеясы төңірегіне жұмылуға тиіс. Халқымыздың бірлік пен ынтымағы тарқамасын. Еліміз аман, жұртымыз тыныш, Тəуелсіздігіміз баянды болсын! АЛМАТЫ.

Мен тағдыр сəйкестігіне риза адаммын. Айыртаудың Ботай ауылында 1924 жылдың 1 желтоқсанында дүние есігін ашыппын. 1 желтоқсан – Тəуелсіз республикамыздың Тұңғыш Президенті күні. Тоқсанның тұғырынан ел тағдырына көз тастай отырып, Президентіміз Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың көреген қайраткерлігіне, бүгінгі жаймашуақ күнімізге, ертеңгі жарқын болашағымыздың айқындығына қуанамын. Ата-бабаларымыз сан ғасыр армандаған құс қанат Қазақстанның абыройы мен толағай табыстары əлем құрметтер биікке көтерілді. Бұл – тарих өлшеміндегі қас-қағым сəттің жетістігі. Қазақстан мен оның Президенті байсалды да ұтқыр бастамалары арқылы елімізді өркениетті ғылыми ойдың, гуманизм мен бейбіт өмір ордасына айналдырды. Осының бəрі көз алдымызда жүзеге асып, орныққанына шексіз риза көңілімді білдіремін. Мен өзімнің мəнді тағдырыма ризамын. Бұғанамыз қатпай жатып еңбекке араласып, адамзат өміріндегі ең ауыр соғыс шайқастарына, соғыс зардаптарын қалпына келтіру күресіне, Тың жəне тыңайған жерлерді игеру қозғалысына қатыстым. Бала тəрбиелеп, одақтық дəрежедегі зейнеткер атандым, Көкшетау қаласының құрметті азаматымын. Үлкен ұлым Мұнарбек Қа зақстанның Құрметті құрылыс шысы, қарапайым жұмысшыдан қаламыздың əкімі дəре жесіне көтерілді, қазір

облыстық басқарманың басшысы, қызым Гауһар – денсаулық сақтау саласының үздігі, ортаншы ұлым Шынарбек – туризм саласының құрметті қызметкері, облыстық туризм басқармасын басқарады, кенжеміз Темірбек қаржы полициясының полковнигі. Бəйбішем Күлнарай Тақанқызы екеуміз 21 немере, шөбере сүйіп отырмыз. Осының барлығы – біздің сарабдал саясаткер Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаев құрған ашық демократиялық қоғамымыздың, Тəуелсіз Қазақстанымыздың арқасы. Мен Қазақстан Президентінің ел Тəуелсіздігін жариялағандағы батыл қадамдарының, Қазақстанды көркейтудегі таразы өлшеміне сыймайтын ерлік еңбек шежірелерінің, болашақты бағамдар көреген саясатының куəгері екендігімді мақтан етемін. Облысымыз бен Көкшетауға келген сапарларында үлкенге ізет, кішіге құрмет көрсетіп, Абылай хан ескерткіші жанында емен-жарқын, ойлы əңгіме қозғағанына талай мəрте тəнті болдым. Президентіміз – істің адамы. Өңіріміздегі қиялдың шындыққа айналған өзгерістерін Елбасымен байланыстырамыз. Заманымыздың басты құжаты саналатын Президенттің халқымызға дəстүрлі Жолдаулары ертеңгі күніміздің бақыт шапағатымен ататынына сенім қалыптастырады. Мерейлі мереке – Қазақстан Республикасының Тəуелсіздігі күнімен барша қазақстандықтарды, Нұрсұлтан Əбішұлын шын жүректен құттықтай отырып, Елбасымызға Қазақстан қоғамын көркейтудегі қызметіне жеміс, деніне саулық тілеймін. Ақмола облысы.

Салмаєы єасырєа теѕ бір саєат! Айтмұхамбет ҚАСЫМОВ, журналист, жазушы.

1991 жылғы 10 желтоқсандағы Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың өз қызметіне кірісуіне арналған салтанатты мəжіліс Алматыдағы Республика сарайында бас-аяғы бір-ақ сағатқа созылған еді. Алайда, ел өміріндегі салмағы бір ғасырға пара-пар болатындай осынау бір сағат тарихымызға алтын əріптермен жазылған аса маңызды оқиға болды: онда тəуелсіз мемлекетіміздің бүкіл халық сайлаған Тұңғыш Президенті ант қабылдап, қызметіне кірісті; еліміздің бір топ бетке ұстар ақсақалдары сахнаға көтеріліп, 91 жастағы ақын атамыз Шəкір Əбенов қызметіне кіріскен Елбасына ақ батасын берді; Қазақ Советтік Социалистік Республикасы дегеннің орнына мемлекетіміз Қазақстан Республикасы деп аталып, ол қаулыға Нұрсұлтан Назарбаев дəл сол мəжілісте қолын қойды. Көк туымыз желбіреп, Елтаңбамыз асқақтап, Əнұранымыз шыр қалғанда, қандай күйде болғанымызды сөзбен айтып жеткізу қиын, залдағылардың барлығы да əлсін-əлсін орындарынан атып-атып тұрып, алақанымыз қызарғанша шапалақ ұрдық... Залда тыныш отыру мүмкін емес, қуаныштан жүрегің жарыла жаздап, көңілің көкке шалықтап кетеді екен. Сол салтанатқа Шығыс Қазақстаннан қатысқан сол кездегі ШҚМУ ректоры Е.Мəмбетқазиев, Ұлан аудандық кеңесінің төрағасы Ж.Əшімов, Самар аудандық ауруханасының бас дəрігері А.Жүнісов, Марқакөл аудандық мəдениет бөлімінің меңгерушісі Н.Кемешов, Үлкен Нарын ауданындағы «Юбилейный» кеңшарының директоры А.Сейітов сияқты, жалпы жиыны 20 адамның бірі – облыстық «Дидар» газеті бас редакторының орынбасары болып қатысқанымды, əрине, өзіме үлкен бақыт деп санаймын. Сол салтанат өтіп жатқанда,

жарты сағаттан кейін бауырлас Түрік Республикасының басшысы Тұрғыт Өзалдан Қазақстан Республикасының тəуелсіз мемлекет екендігін танып, қуана қолдаған жеделхат келіп жетті. Бүкіл əлемде қазақ халқының тəуелсіздігін ең бірінші болып қолдаған түрік ағайындардың мұндай ілтипатына мəжіліске қатысушылар тағы да дүр сілкінді, толқығандары сондай, көз жастарына ерік бергендер де аз болған жоқ... Міне, Қазақстан тəуелсіздігі тарихының алғашқы парағы солай ашылған болатын. Өткен 23 жылда еліміздің өз əскері құрылды, шекарасы бекітілді, жаңа елордасы бой көтерді. Ұлттық бірлік, бейбітшілік пен келісім орнап, халықаралық аренада өз орны бар, əлеуметтік-экономикалық нығайту жұмыстары өркен жайған елге айналды. Мұның барлығы үлкен қажыр-қайратпен, Елбасының бағдарлы, салиқалы саясатының арқасында жасалып жатқан үлкен еңбекпен келді. Егемен ел болған соң ол жоспарлы түрде дамуы керек екендігі заңды. Елбасының Қазақстан халқына арнайтын жылдағы Жолдауы – еліміздің осындай даму жоспары. Қытай, Малайзия, Түркия сияқты көптеген табысты елдер ұзақ мерзімді жоспар бойынша жұмыс істейді. Біздің елдің ондай ұзақ мерзімді жоспары – «Қазақстан-2050» Стратегиясы, содан туындайтын міндеттер. Қазір алда тұрған басты мақсат ғаламдық бəсекеде əлемнің дамыған 30 елінің қатарына қосылу. Ал ондай аса жауапты міндетті іс жүзіне асыруға лайықты үлес қосу – əрбір Қазақстан азаматының парызы болуға тиіс. Сонда ғана мемлекетіміз əлем санасатын озық мемлекеттермен терезесі тең деңгейге көтеріліп, ұрпағымыз өзінің ұлттық мұратына қол жеткізетін болады. Тəуелсіздігіміз əрдайым баянды болғай! ӨСКЕМЕН.


4

www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

Елдер іргесі əріптестік байланыстар арќылы бекиді (Соңы. Басы 1-бетте). Елбасы республикамыз халықаралық істерге бұрынғыдан да белсенді қатысуға ниетті екенін айтты. Біз Кеңейтілген серіктестік пен ынтымақтастық туралы келісім жобасы бойынша Еуропалық одақпен келіс сөзді аяқтадық. Дүниежүзілік сауда ұйымына кірудің соңғы сатысында тұрмыз. Экономикалық ынтымақтастық жəне даму ұйымы стандарттарын да белсенді түрде енгізіп жатырмыз. Біз Еуразиялық экономикалық одақтың бірлескен нарығының бір бөлігі болып табыламыз. Сол себепті, бұл Одаққа мүше елдер мен өзге сауда серіктестері арасында «дəнекер» болуға əзірміз, деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев келесі кезекте Қытай Халық Республикасы достық қатынасты жоғары бағалайтын сенімді стратегиялық серіктесіміз екенін атап өтті. Біз дəстүрлі тату көршілікті, өзара сенімді нығайтып, жан-жақты серіктестікті кеңейте беруге ниеттіміз. Бұл орайда, ҚХР Мемлекеттік Кеңесінің Премьері Ли Кэцянның елімізге алдағы сапарының мəні зор, деді Қазақстан Президенті. Мемлекет басшысы Қазақстанның Үндістанмен арадағы ынтымақтастықты дамытуға мүдделі екеніне тоқталды. Бұл орайда екіжақты ынты мақтастықты стратегиялық серіктестік деңгейіне шығару үшін зор серпіліс жасалғанын алға тартты. Ал келер жылға жоспарланған Үндістан Премьер-министрі Нарендра Модидің Қазақстанға сапарына баса мəн берілмек. Қазақстан Президенті еліміз Египетпен ықпалдастықты жандандыруды көздейтініне де тоқталды. Каирдің Кеден одағы елдерімен еркін сауда аймағына кіру ниетін құптаймыз. Бұл қадам сауда-экономикалық қарым-қатынастарды дамытуға серпін беретініне сенімдімін, деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев Италияның Қазақстан үшін жетекші сауда-экономикалық серіктес əрі ірі инвестор екенін атай отырып, екіжақты ісқимылға 2009 жылы қол қойылған Қазақстан мен Италия арасындағы Стратегиялық серіктестік туралы шарт

ерекше сипат беретінін тілге тиек етті. Менің Премьер-министр Маттео Ренцимен келіссөздерім барысында маңызды уағдаластыққа қол жетті. Индустриялық-инновациялық даму жөніндегі бағдарламамызға италиялық компаниялар қатысатын болды, деді Мемлекет басшысы. Қазақстан Президенті еліміздің Чех Республикасымен екіжақты ынтымақтастықты кеңейтуге мүдделі екенін айтты. Президент Милош Земанның елімізге таяудағы ресми сапарының қорытындысын жоғары бағалаймыз. Астанадағы келіссөздер қазақ-чех ынтымақтастығы дамуының əлеуеті зор екенін көрсетті, деді Нұрсұлтан Назарбаев. Мемлекет басшысы бұдан əрі Қазақстан мен Литваны көп жылғы дəстүрлі достық қатынас пен ынтымақтастық байланыстыратынын атап өтті. Литвалық серіктестерімізбен «ЕҚЫҰ үштігі» аясында қызу жұмыс жүргіздік. Елдеріміз арасындағы сындарлы жəне сенім сипатындағы саяси үнқатысуды құрметтейміз. Сау даэкономикалық жəне мəдени-гуманитарлық саладағы байланысты кеңейтуді көздейміз, деді Қазақстан Президенті. Нұрсұлтан Назарбаев біздің ел Швециямен ынтымақтастықты дамытуға айрықша мəн беретініне назар аударды. Екіжақты байланысты жоғары деңгейде жандандыру, экономикалық ынтымақтастыққа серпін беру маңызды. Биылғы қазан айында Швеция-Қазақстан Іскерлік кеңесінің құрылғанын қуана құптаймыз. Бұл құрылым екі елдің бизнесі арасында байланыс орнатуға ықпал етеді деп үміттенеміз, деді Мемлекет басшысы. Қазақстан Президенті Маке дониямен дипломатиялық қатынастардың орнатылғанына алдағы жылы 20 жыл толатынын айтты. Түрлі салаларда ынтымақтастық орнатуға, бірлескен іскерлік жобаларды жүзеге асыруға əзірміз. Македония Үкіметіне өз университеттерінде оқитын қазақстандықтарға стипендия бөлгені үшін ризашылық білдіремін, деді Нұрсұлтан Назарбаев. Сөзін əрі қарай жалғаған Қазақстан басшысы елшілер біздің елдегі қызметтеріне күрделі əрі қызықты кезеңде кірісіп отырғанына тоқталды.

– Жаһандық қарым-қатынастар құрылымының бұзылуы бір жағынан жаңа сын-қатерлер тудыруда. Олардың əрқайсысы да қалыптан тыс əрекетті талап етеді. Саяси жəне эко номикалық кеңістіктің бірігуі мен бөлшектенуінің қарама-қайшы үрдістері бір-біріне ықпал етуде. Екінші жағынан, біз үшін ашықтық пен барлық мүдделі тараптардың пікірін ескеруге негізделген жаңа жаһандық үлгіге өту мүмкіндігі туады, – деді Қазақстан Президенті. Нұрсұлтан Назарбаев біздің еліміз «Нұрлы Жол» Жаңа Экономикалық Саясатын жүзеге асыруға кіріскенін айтты. – Ол сыртқы экономикалық өзгерістерге ерте бастан белсенді қарекет ету шарасы болып табылады. Оның мазмұны инфрақұрылымның энергетика жəне көліктен бастап əлеуметтік салаға дейінгі əралуан түрлерін дамытумен байланысты. Бұл Қазақстанның даму қарқынын сақтауға жəне күшейтуге, сол арқылы бүкіл өңірдің тұрақтылығын сақтауға мүмкіндік береді деп есептейміз, – деді Қазақстан Президенті. Мемлекет басшысы айтып өткендей, Қазақстан ежелден Жібек жолының маңызды бөлігі болды жəне енді сол бағытты қалпына келтіріп, тиімді пайдалану үшін көлік мүмкіндіктерін дамытуға ниеттеніп отыр. – Бұл бағдарлама Еуропа мен Азияны жалғап жатқан ұлан-ғайыр кеңістікте іскерлік жəне гуманитарлық байланыстардың кең ауқымды арнасын құратын болады. Бұл – біздің елдерімізді өркендетудің кепілі болып саналатын серіктестікті күшейтудің жаңа мүмкіндіктері, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Соңында Қазақстан Президенті дипломаттарды жауапты миссияларының басталуымен тағы да құттықтап, оларға денсаулық пен табыс тіледі. Сенім грамоталары тапсырылған соң бұқаралық ақпарат құралдары өкілдеріне арналған брифингте Италияның Төтенше жəне өкілетті елшісі Стефано Раваньян Миланда өтетін ЭКСПО-2015 көрмесіндегі ең үздік павильонның бірі Қазақстандікі екенін атап өтті. Бұл түрлі елдер өкілдері кездесетін жақсы орын болады. Біз өзіміздің көрме өткізу тəжірибемізді ортаға салуға

Тарифке де тəртіп керек (Соңы. Басы 1-бетте). Сұрақ-жауап барысында депутат Ирина Аронова Қостанай облысын мысалға келтіре отырып, осы өңірдегі тариф орташа республикалық көрсеткіштен 40-50 пайызға жоғары екенін алға тартты. Депутаттың айтуынша, құралжабдықтар мен желінің тозуы 70 пайызға жетіп отыр. Ал Нұрлан Жазылбеков ТМРА мəліметіне сүйене отырып, 2009 жылдан 2013 жылға дейін жинақталған инвестициялық қаржы көлемі 737 миллиард теңге болғанын айтса, бұл жинақталған қаржылар жөндеу жұмыстарына бағытталыпты. Ал электр энергетикасы саласын дамытудың 2010-2015 жылдарға арналған

бағдарламасына сəйкес, қосымша 661 миллиард теңге жиналуы керек болса, оның көлемін 2015 жылға қарай 1 триллион 162,6 миллиардқа ұлғайту көзделген. Депутат, жаңғырту жұмыстарына бұдан 1,5 есе қаржы көп кететіндігін тілге тиек ете келіп, бұдан гөрі жаңасын орнату арзанға түседі деген пікірін білдірді. Аталған мəселе бойынша өз ойын ортаға салған Мəжіліс Төрағасы бұл жайттың маңыздылығын, жылдан жылға шығындардың артып келе жатқандығын, қазірдің өзінде тозудың 70 пайыздан асып отырғандығын көлденең тартты. Сондықтан да Үкіметке əлемдік озық тəжірибелерді қарап, заманауи құрал-жабдықтарды орнатқан орынды. Бұл

Интеграциялыќ їдерістер барысы талќыланды Мəскеуде Премьер-Министрдің бірінші орынбасары Бақытжан Сағынтаев Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің отырысына қатысты, деп хабарлады Премьер-Министрдің баспасөз қызметі. Онда Кеден одағы мен БЭК-тің қызмет істеуі, Еуразиялық экономикалық одақтың құрылуы шеңберіндегі неғұрлым көкейкесті мəселелер қаралды. Кеңес отырысының күн тəртібіндегі негізгі мəселелердің бірі ретінде Қырғыз Республикасының Еуразиялық экономикалық одаққа қосылуы туралы Шарттың жобасын дайындау мəселесі қаралды. Бүтіндей алғанда Қырғызстанның қосылуы туралы Шарттың жобасы дайын. Еуразиялық экономикалық одақтың ұлғаюы жалпы экономикалық кеңістікті кеңейтудің сыртында интеграциялық бірлестіктің тартымдылығын, мүше мемлекеттер экономикалары дамуына қосымша тұрақтылықты қамтамасыз етеді, деді Бақытжан Сағынтаев. Оның сыртында құрылатын Еуразиялық экономикалық одақ органдарының тиімді қызметін қалыптастыруға бағытталған жекелеген шешімдер де қабылданды. Атап айтқанда, Одақтың 2015 жылға арналған бюджеті, Еуразиялық экономикалық комиссия жұмысының регламенті қолдау тапты. Еуразиялық экономикалық одақтың халықаралық қызметтестікті жүзеге асыру жəне Одақ Сотының қызметіне байланысты бірқатар ұйымдастыру мəселелері бойынша ортақ ұстаным қалыптастырылды. Ол 2015 жылдан бастап Еуразиялық экономикалық одақтың тиімді жұмыс істей бастауына жағдай жасайды. Сол сияқты Одаққа мүше

мемлекеттердің өнеркəсіптік жəне агроөнеркəсіптік қызметтестік шеңберінде ақпараттар алмасуының жекелеген мəселелері бойынша да уағдаластыққа қол жеткізілді. Ол уағдаластықтар мемлекеттерде өнеркəсіп жəне ауылшаруашылық сая сатын тиімді болжауға жəне жоспарлауға жағдай жасайды. Біз бүгінгі кездесуді жемісті өткіздік жəне еуразиялық экономикалық интеграцияны дамытудың көкейкесті мəселелері бойынша өзара тиімді шешімдер таптық, деп атап өтті Бақытжан Сағынтаев. Сапар барысында Бақытжан Сағынтаев сондай-ақ, ресейлік əріптестерімен бірқатар кездесулер өткізді. Ресей Федерациясы Үкіметі Төрағасының орынбасары Аркадий Дворковичпен кездесуде Қазақстанның ДСҰ-ға қосылуындағы келіссөздер үдерісінің, сондайақ еуразиялық интеграция шеңберіндегі ынтымақтастық мəселелері талқыланды. Сондай-ақ, Бақытжан Сағынтаев Ресей Үкіметі Төрағасының орынбасары Дмитрий Рогозинмен кездесті. Əңгіме барысында Байқоңыр кешенінің жұмыс істеуінің көкейкесті мəселелері, оның ішінде «Бəйтерек» жобасын одан əрі жүзеге асыру жəйі қаралды. Келіссөздер қорытындысы бойынша Қазақстан Премьер-Министрінің бірінші орынбасары мен Ресей Үкіметі Төрағасының орынбасары екі ел арасында ғарыш саласындағы екіжақты ынтымақтастықты ұлғайта түсуге қызығушылық танытты.

əзірміз жəне ЭКСПО-2017 көрмесіне қатысамыз деген үміттеміз. Сондайақ, біздің мəдени байланыстарымызды жəне Қазақстан мен Италия ЖООлары арасындағы ынтымақтастықты нығайту қажет деп санаймыз, деді С.Раваньян. Швецияның Төтенше жəне өкілетті елшісі Кристиан Камилл өз кезегінде дипломатиялық қатынастар орнатылған 1992 жылдан бері екі елдің арасындағы ынтымақтастық өзара сенім жəне қолдау сипатында жүзеге асып келе жатқанына назар аударды. Қарым-қатынастар соңғы жылдары көптеген бағыт бойынша, əсіресе халықаралық сауда саласында едəуір ұлғайды. Қазақстан швециялық компаниялар үшін басымдығы бар 20 нарықтың бірі болып табылады. «Нұрлы Жол» Жаңа Экономикалық Саясатында қарастырылған ірі инфрақұрылымдық жəне əлеуметтік инвестицияларды ескере отырып, мен швед кəсіпорындарының теміржол жəне басқа да инфрақұрылымдық салаларда, сондай-ақ, денсаулық сақтау мен биоөнеркəсіпте ықпалдасуға əзір екендігін айтқым келеді, деді К.Камилл. Чехияның Төтенше жəне өкілетті елшісі Элишка Жигова Президент М.Земанның таяуда Астанаға келген сапарындағы келіссөздер жемісті болғанына тоқталды. Чех Республикасы үшін Қазақстан – басымдығы бар елдердің бірі. Бізде Қазақстанға деген зор саяси жəне экономикалық қызығушылық бар. Алда өтетін ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесіне біз де қатысуға ниеттіміз. Біздің қарым-қатынастарымыз дами береді деп үміттенемін. Барлық мəселелерді бірлесіп шешу үшін Еуропа мен Орталық Азияның арасындағы байланыстарды нығайту керек, деді Э.Жигова. Ал Литваның Төтенше жəне өкілетті елшісі Витаутас Наудужас Қазақстанның тəуелсіздік жылдарындағы табыстары мен жаңа елорданың құрылысына айрықша тоқталды. Астана қазір жаһандық оқиғалардың ортасында тұр. Біз Қазақстанмен ынтымақтастықты бұдан əрі жалғастыруға ниеттіміз. Сіздің ел жаңа Жібек жолы жобасын жүзеге асыру жұмыстарын жүргізуде. Сонымен қатар, «Нұрлы Жол» бағдарламасында инфрақұрылымдық нысандарға баса

ретте Спикер кəсіпорындарға 4-5 жыл салықтық жеңілдіктер беріп, мəселені шешуге болатынын да меңзеп кетті. Сондай-ақ, депутаттар «Сумен жабдықтау жəне су бұру мəселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын да бірінші оқылымда қолдады. Заң жобасында сумен жабдықтау жəне су бұру саласындағы құқықтық қатынастардың тиімді жүйесін құру мақсатында уəкілетті жəне жергілікті атқарушы органдардың құзыретін нақтылау көзделеді. Бұдан басқа, заңдық құжатта су тұтынушылардың құқықтары мен міндеттерін, елді мекендерде суды есепке алудың жəне ауыз сумен жабдықтау көздеріндегі судың сапасын қамтамасыз етудің жалпы ережелерін айқындау ұсынылады. Сондай-ақ, кешегі отырыста «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Əзербайжан

мəн беріліп отыр. Біз бұл орайда бірқатар жобаларды жүзеге асыруға қатысатын боламыз. Сондай-ақ, Литва Қазақстанмен құрылыс, көлік жəне басқа да салаларда тығыз ынтымақтасып отыр, деді В.Наудужас. Египеттің Төтенше жəне өкілетті елшісі Хайсам Салах Камел Ибрахим Қазақстанмен екіжақты қарым-қатынас келешекте жаңа деңгейге көтеріледі деп үміттенетінін жеткізді. Атап айтқанда, қазақстандық делегациялар алдағы 2015 жылы Египетте болып, əріптестерімен бірқатар кездесулер өткізеді жəне екі ел арасындағы серіктестік пен ынтымақтастықты одан əрі нығайтудың маңызды мəселелерін талқылайды деп күтілуде. Үндістанның Төтенше жəне өкілет ті елшісі Харш Кумар Джайн екі елдің арасындағы өзара ықпалдас тықтың жоғары деңгейіне тоқталып өтті. Біздің елдерімізді өзара құрмет пен ортақ түсіністікке негізделген терең тарихи байланыстар біріктіреді. Қазақстан мен Үндістан – халықаралық күн тəр ті біндегі өзекті мəселелерге көзқарасы ұқсас, көпұлтты, алуан дінді жəне зайырлы мемлекеттер. Екі ел де əлемдегі жедел дамып келе жатқан экономикасы бар елдер болып саналады. Қазақстан – біздің Орталық Азиядағы ең ірі сауда серіктесіміз, ҚазақстанТүрікменстан-Иран теміржол қатынасы сауда-экономикалық ынтымақтастық аясын кеңейту үшін жаңа мүмкіндіктерге жол ашады, деді Х.Джайн. Македонияның Төтенше жəне өкілетті елшісі Илья Псалтиров өз елінің Қазақстандағы елшілігінің ашылуы екі ел арасындағы 20 жылдық дипломатиялық ынтымақтастықтың нəтижесі жəне тығыз байланыстар орнатуға əзірліктің айғағы екенін айтты. Ол, сондай-ақ, екі елдің саяси, экономикалық жəне мəденигуманитарлық ынтымақтастығын нығайту жолында жұмыс жүргізу ниетінде екенін жеткізді. Қытайдың Төтенше жəне өкілетті елшісі Чжан Ханьхуэй Қазақстан мен Қытай арасындағы қарымқатынастардың дамуы қарқын алып келе жатқанын атап өтті. Елдеріміз арасындағы қарым-қатынастар жоғары жəне биік деңгейде қарыштап дамып келеді, сауда-экономикалық, мəденигуманитарлық жəне өңіраралық ынтымақтастық аясы кеңеюде. Президент Н.Назарбаевтың ҚХР-ға таяуда жасаған сапарын атап айтқым келеді, оның барысында бірқатар уағдаластықтарға қол жеткізілді. Бірлескен күш-жігер арқасында біз ҚазақстанҚытай ынтымақтастығын сапалы жаңа деңгейге шығара аламыз деп ойлаймын, деді Чжан Ханьхуэй.

Республикасының Үкіметі арасындағы Азаматтық қорғаныс, төтенше жағдайлардың алдын алу жəне оларды жою саласындағы ынтымақтастық туралы» келісімді ратификациялау туралы» заң жобасы да қолдау тапты. Ал «Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы туралы», «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы қызметі мəселелері бойынша өзгерістер енгізу туралы» жəне «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне Қазақстан Республикасында кəсіпкерлік қызмет үшін жағдайды түбегейлі жақсарту мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобалары екінші оқылымда мақұлданды. Бұдан бөлек, бірқатар заң жобаларына қорытынды əзірлеу мерзімі белгіленіп, тиісті комитеттерге бекітіп берілді.

Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 9 желтоқсандағы №338 Өкіміне қосымша

2014 жылы мəдениет саласында мемлекеттік стипендия берілген адамдардыѕ дербес ќўрамы Əдебиет қайраткерлері Ақсұңқар Серік – 1950 жылы туған, ақын Арыстанбекқызы Асылзат – 1978 жылы туған, ақын, халықаралық «Шабыт» шығармашыл жастар фестивалінің лауреаты Аширов Ахметжан – 1938 жылы туған, драматург, «Құрмет» орденімен наградталған Əбдіқалов Айтақын – 1947 жылы туған, ақын Бақтыгереева Ақұштап – 1944 жылы туған, ақын, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Баянбай Қастек – 1936 жылы туған, жазушы Бодаубай Болат – 1940 жылы туған, жазушы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Гаркавец Александр – 1947 жылы туған, қоғам қайраткері, түрколог ғалым Дүйсенбі Асқар – 1973 жылы туған, ақын, композитор, фольклортанушы ғалым Исабаев Нұртас – 1954 жылы туған, ақын Қайран Əбубəкір – 1958 жылы туған, ақын, халықаралық «Алаш» əдеби сыйлығының лауреаты Қалиев Сұлтан – 1943 жылы туған, ақын Қамаш Назира (Бердалы Нəзира) – 1980 жылы туған, ақын, Т.Айбергенов атындағы əдеби сыйлықтың лауреаты Қарағызұлы Бауыржан – 1982 жылы туған, ақын, халықаралық «Шабыт» шығармашыл жастар фестивалінің лауреаты жəне Гран-при жүлдесінің иегері Лушникова Надежда – 1940 жылы туған, ақын Молотов Вильям – 1976 жылы туған, ақын, Түркі дүниесі жастарының арасында өткен мүшəйраның жүлдегері Оразбаев Иранбек – 1947 жылы туған, ақын, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Сегізбай Кəдірбек – 1941 жылы туған, жазушы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Сейілхан Роза – 1972 жылы туған, ақын, халықаралық «Шабыт» шығармашыл жастар фестивалінің лауреаты Солтиева Жұмагүл – 1948 жылы туған, əдебиеттанушы Тілеуханов Төлек – 1939 жылы туған, жазушы, халықаралық «Алаш» əдеби сыйлығының лауреаты Тынибеков Абай – 1962 жылы туған, жазушы, ақын, композитор, тарихшы, этнограф Чернова Надежда – 1947 жылы туған, ақын Шапай Тұрсынжан – 1957 жылы туған, сыншы, халықаралық «Алаш» əдеби сыйлығының лауреаты Шашкова Любовь – 1951 жылы туған, ақын, «Ерен еңбегі үшін» медалімен наградталған Өнер қайраткерлері Əбжанова Анар – 1986 жылы туған, суретші Əбілов Шаһимардан – 1950 жылы туған, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, «Құрмет» орденімен наградталған Баймаханова Əлия – 1978 жылы туған, режиссер Бекетаева Əйгерім – 1991 жылы туған, балет солисі Бөрібаев Алан – 1979 жылы туған, дирижер, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Бұғыбай Қасымхан – 1976 жылы туған, театр жəне кино актері Ғабдуллина Жұпар – 1978 жылы туған, опера солисі Дайыров Еркебұлан – 1986 жылы туған, актер Демесін Кəдірбек – 1952 жылы туған, актер Жантілеуова Аида – 1990 жылы туған, актриса Имашева Баян – 1941 жылы туған, актриса, Қазақстанның еңбек сіңірген əртісі Қайсанов Мейрам – 1966 жылы туған, актер Қосанова Айгүл – 1974 жылы туған, Мемлекеттік «Дарын» жастар сыйлығының лауреаты, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Мальбеков Эдуард – 1941 жылы туған, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген əртісі, балет ардагері Мусин Ринат – 1961 жылы туған, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген əртісі, «Құрмет» орденімен наградталған Өтеулинова Назым – 1988 жылы туған, режиссер Омарбаев Қанат – 1943 жылы туған, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген əртісі Спирина Ольга – 1991 жылы туған, тележүргізуші Телебарисова Əлия – 1993 жылы туған, киноактриса Төкеева Жанель – 1988 жылы туған, балет солисі Тұрсынбаев Жоламан – 1947 жылы туған, композитор, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, «Құрмет» орденімен наградталған Тыныштығұлова Сара – 1942 жылы туған, Қазақстанның халық əртісі Урманчеев Тимур – 1965 жылы туған, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, пианист Үмбетов Жəңгір – 1947 жылы туған, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Хасанғалиев Біржан – 1978 жылы туған, əнші

«Жас тўлпар» сыйлыєын лайыќтылар алды Кеше «Нұр Отан» партиясы Тəуелсіздік мерекесіне орай түрлі салалардағы айтулы жетістіктері үшін жастарға берілетін «Жас тұлпар» сыйлығын тапсырды. Жеңімпаздарды марапаттау салтанаты «Қазмедиа» орталығының мəжіліс залында өтті. Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан».

60-шы жылдары ой еркіндігін, сөз бостандығын сақтап, ұлттық мұраттарды жандандырып, ана тілімізді ардақтау мақсатымен Ресей қалаларында оқып жүрген қазақтың озық ойлы жастары құрған «Жас тұлпар» қозғалысының атауын иеленген бұл сыйлық биыл екінші рет беріліп отыр. Сыйлыққа жас тұлпардың мүсіні мен 1 млн. теңгенің сертификаты жəне арнаулы куəлік қоса тапсырылады. Сыйлық беру рəсіміне Астана қаласының оқушы жəне студент жастары көп жиналған екен. Сонымен қатар, Парламент депутаттары, республикаға белгілі қоғам қайраткерлері, үкіметтік емес ұйымдар өкілдері де келіпті. Сахна мен зал іші мерекедегідей əсем безендірілген. Сыйлық тапсыру рəсімі Қазақстан Əнұранының шырқалуынан басталды. Одан кейін сахнаға «Нұр Отан» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек шығып, құттықтау сөз сөйледі. Біз жастардың қоғамдық белсенділігін қолдау мақсатымен осы сыйлықты тағайындаған едік. Түпкі мақсатымыз – ел бірлігін нығайту. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Жастар – біздің алтын қорымыз» деген болатын. Сол сөзді басшылыққа ала отырып, біз

жастар арасындағы ерекше үлгілерді, айтулы табыстарды, айрықша жетістіктерді ынталандыра түсуді осылай қолға алдық. Кейбір жастар бойкүйездікке салынып, мен əлі жаспын ғой, менің қолымнан не келеді деген секілді салғырттыққа бой алдырады. Шын мəнінде, əлемдік айтулы жетістіктерге адамдар жас кезінде қол жеткізген. Соның бір мысалы – біздің Шоқан Уəлиханов. Ол өзінің 30ға да толмаған жасында бүкіл əлемді мойындатқан саяхатшы ғалым болды. Оның еңбектеріне азулары алты қарыс париждік, берлиндік, мəскеулік ғалымдар қатты таңырқап, мойындады. Ньютон, Моцарт секілді ғалымдар мен өнерпаздар да өздерінің адамзат құндылығы қатарына қосылған еңбектерін жастық шақтарында жазған. Президент Н.Назарбаевтың «Нұрлы Жол» Жолдауы да жастарға арналған. Бұл – жастардың жолы. Сондықтан да жастардың белсенділігін ынталандыру біздің қасиетті парызымыз деп санаймыз, деді Б.Байбек. Осыдан əрі ол жеңімпаздарды құттықтайтынын жеткізді. Биылғы сыйлық та былтырғыдай 7 номинация бойынша берілді. Алғашқы номинация «Азаматтық қорғаныс саласындағы кəсіби қызметі үшін» деп аталыпты. Бұл сыйлық Павлодар облысы Екібастұз қаласы жол полициясының

қызметкері Арғын Қуановқа берілді. Арғын былтыр Қызылордар – Павлодар бағы тын да ғы қаражолда 50 оқушы мінген автобусты қызметтік жеңіл көлігімен бастап келе жатқанда көзсіз ерлік көрсеткен болатын. Ол өздеріне қарсы жолаққа шығып кетіп, автобусты соғу ықтималдығы зор болған жүк машинасына қарсы, еш ойланбастан, өзінің жеңіл машинасын қойған болатын. Сөйтіп, 50 жеткіншекті ажалдан алып қалған еді. Арғын Қуановқа сыйлық тапсыру құрметі Парламент Мəжілісінің депутаты, комитет төрағасы Мəулен Əшімбаевқа берілді. Өзінің құттықтау сөзінде депутат бұл ерлікті пат риотизмнің жарқын көрінісі деп бағалады. Екінші номинация «Мемлекеттік тіл саясаты саласындағы жетістіктері үшін» деп аталыпты. Бұл номинация бойынша сыйлықты «Астана ТВ» телеарнасының жүргізушісі Оксана Петерс 18 үміткердің арасынан жеңіп алған екен. Қазақ тілінің майын тамызып сөйлей білетін жəне сонысымен басқа ұлттардың жастары мен өзінің ана тілінен жеріген қазақ жастарына үлгі бола білген Оксана бұл сыйлыққа əбден лайықты, деді сыйлықты тапсыру құрметіне ие болған Қазақстан халқы Ассамблеясы Төрағасының орынбасары Ералы Тоғжанов. «Əдебиет саласындағы жетістіктері үшін» деп аталған үшінші номинация бойынша сыйлық жас ақын, «Шалқар» радиосының бас редакторы Серік Сейітманға берілді. Серік – жастығына қарамай, бірнеше жыр жинақтарының авторы. Ол сыйлық алып тұрып,

өзінің философиялық мағынасы терең «Бəтеңке» деген өлеңін оқып берді. Таңдауға 65 үміткер түскен төртінші номинация «Білім жəне ғылым саласындағы жетістігі үшін» деп аталыпты. Бұл сыйлықты ісік ауруларын зерттеуге жəне геномды мəліметтерді сұрыптаудың жаңа əдіс терін құруға бағытталған еңбегі үшін «Назарбаев университеттің» жас ғалымы Ұлықбек Қайыров жеңіп алды. Сыйлықты Мəжіліс депутаты Нұртай Сабильянов тапсырды. «Спорт саласындағы жетістіктері үшін» деп аталған бесінші номинацияға 30 үміткер таласқан екен. Солардың арасынан жеңіс екі дүркін Олимпиада чемпионы, төрт дүркін əлем чемпионы атағын жеңіп алған Илья Ильинге бұйырды. Сыйлықты қазақтың атақты балуаны, Олимпиаданың күміс жəне қола жүлдегері, КСРО-ның сегіз дүркін чемпионы Дəулет Тұрлыханов тапсырды. Алтыншы номинация «Мəдениет жəне өнер саласындағы жетістігі үшін» деп аталыпты. Бұл номинацияның жүлдесіне əнші Жанар Дұғалова лайықты деп танылды. Ол жақында болған «Тurkvision-2014» халықаралық əншілер байқауының жеңімпазы болған еді. «Қазақстандық патриотизмді қалыптастырудағы қоғамдық-саяси белсенділігі үшін» деп аталған жетінші номинация бойынша сыйлық «ҚазБренд» қоғамдық қорының директоры Евгений Рибалкоға тапсырылды. Сыйлық тапсыру рəсімінің өне бойында əн-күйлер шалқып, салтанаттың қызығын арттыра түсті.


www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

ТЕРЕЅ ОЙ, КЕМЕЛ СҐЗДЕР ЌАЗЫНАСЫ

(Соңы. Басы 1-бетте). Бұдан басқа сөйлеген сөздер мəтіндерінің үлкен көлемін орыс тілінен қазақ тіліне аудару, нақтылау жəне мемлекеттік тілдегі терминологиялық ақпаратты айналымға енгізу жөнінде үлкен жұмыстар атқарылды. Кітап тұсаукесері өтпес бұрын Елбасы кітапханасының жұмысын ұйымдастырып отырған Қазақстан Республикасы Президенті Кеңсесінің бастығы Махмұт Қасымбеков осы шараға қатысушыларды кітапхана жұмысымен таныстырып өтті. Бүгінде бұл кітапханада ауқымды кітап қоры қалыптастырылған. Оның негізін электронды-сандық басылымдар құрайды. Сонымен бірге, оқырмандардың кітапхананың өз электронды қорларымен қатар, əлемнің аса ірі электронды кітапханаларына қол жеткізуге мүмкіндіктері бар. Мəселен, АҚШ Конгресінің кітапханасындағы, Оксфорд жəне Кемб ридж университеттерінің кітапханаларындағы, Ресей мемлекеттік кітапханасындағы жəне басқа да көптеген білім қазыналарындағы жинақталған материалдармен таныса алады. Себебі, бұл кітапхана біздің елімізде бірінші болып бүкілəлемдік кітапханалар жүйесіне енгізіліп отыр. Сондықтан кітапханаға келген оқырмандар 13,5 миллионнан астам басылымдармен таныса алады. Кітапхананы аралатып таныстыру сəтінде еліміздің зиялы қауым өкілдері Елбасының жеке кітапханасымен танысу мүмкіндігіне ие болды. Ол өте бай жəне мазмұнды екен. Мұнда осыдан 170 жыл бұрын Парижден шыққан кітапты да кездестірдік. Еліміздің Кеңес өкіметінің алғашқы кезіндегі латын əрпімен жұмыс істеген кездеріндегі кітап тар да сақтаулы. Əлем нің көпте ген ірі саяси қайраткерлерінің Елбасына сыйға тартқан кітап тары мен бұйымдарын да тамашаладық. Түркия Президенті Абдолла Гүл дің Елбасымызды «Түркі əлемі нің көшбасшысы» деп атап кигізген ақ шапаны мен қолына ұстатқан асатаяғы да осында орналастырылыпты. Жинақтың тұсаукесерін Махмұт Қасымбеков қысқаша кіріспе сөзбен ашып, əрбір томдыққа іріктелген баяндамалар мен сөйлеген сөздердің жалпы мазмұнымен таныстырып өтті. Қазақстанның əлеуметтік-экономикалық жəне мемлекеттік-саяси дамуының негізгі кезеңдеріне сəйкес құрамына тоғыз кітап кіретін жеті томнан тұратын жинаққа Мемлекет басшысының 1989-2013 жылдар кезеңіндегі ең елеулі деген тұғырнамалық жəне бағдарламалық сипаты бар көпшілік алдында сөйлеген сөздері енгізілген екен. Мəселен, бірінші том «Тəуелсіздік табалдырығында» деп аталады. Осы атауға сəйкес бұл томға Елбасының 1989-1991 жылдардағы сөйлеген сөздері енгізілсе, «Жол басында» аталатын екінші том 1992-1995 жылдарғы кезеңді қамтиды. Ал «Реформалар жолында» аталатын үшінші томда Мемлекет басшысының 19961998 жылдарғы баяндамалары мен сөйлеген сөздері, сұхбаттары топтастырылған. Жинақ міне, осындай хронологиялық тəртіппен құрастырылған. Соған сəйкес соңғы томға Елбасының «Қазақстан-2050» Стратегиясы туралы баяндамасы енгізілген. Бұл том «Жаңа көкжиектер» деп аталады. Тұсаукесерде алғашқы болып сөз алған Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты Қуаныш Сұлтанов бұл көптомдықтың қолына осыдан бір-екі күн бұрын тигендігін, сол мүмкіндікті пайдаланып, оны

бастан-аяқ шолып шыққандығын айтып өтті. «Көптомдықтан үлкен əсер алдым. Өйткені, олардың барлығы біздің еліміздің көз алдынан өтіп жатқан оқиғалар ғой. Сол оқиғалардың бірсыпырасына өзім де қатысқан екенмін. Осылардың бəрін қайта бір ой елегінен өткізгенде небір сын-қатерлерден өткенімізді пайымдадым. Мəселен, 1991 жылғы «ГКЧП» оқиғасын алайықшы. Осы он күннің өзінде-

тұсауы кесіліп отырған əзірге тоғыз кітаптан тұратын көптомдықтың ел тарихындағы маңызын атап көрсетті. «Көптомдықтың қадамы құтты болсын. Ол еліміздегі кітап шығару өнерін тағы бір биікке көтерген екен», дей келе өзінің ақжолтай тілектерін жеткізді. Көрнекті түркітанушы ғалым, қоғам қайраткері Мырзатай Жолдасбеков ел халқын Нұрсұлтан Əбішұлының əрбір бастамасы тамсандырумен келе жатқандығын

ақ көп ой салмақтанып таразыға тартылған екен. Біздің тарихымызда бірінші рет тəуелсіздік жылдарындағы оқиғалардың бəрі жинақталған, Елбасының сөзімен сарапқа салынған осындай кесек туынды өмірге келіп отыр. Жəне осының барлығы қазақ тілінде жарық көріп отыр. Демек, бұл біздің рухани өмірімізді байытуға қосылған үлкен үлес болып табылады. Тоғыз том дегеніміз, бұл – 23 жылдық өміріміздің жарқын да нағыз дəйекті шежіресі іспетті. Сондықтан осы кітаптың редакциясын басқарған Махмұт Қасымбековке, ондағы материалдардың аударылуына үлкен үлес қосқан көптомдықтың арнаулы редакторы Сауытбек Абдрахмановқа, басқа да азаматтарға үлкен алғысымды арнаймын. Бүгін кітапхананы аралаған кезде де одан үлкен əсер алдық. Ол нағыз рухани байлықтың ордасы екен», деп толғана сөйледі. Мұнан кейін сөз кезегі сенатор, Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Нұрлан Оразалинге берілді. «Кітапханаға кірген сəттен бастап, көңіліміз толқуда болды. Ғажап ғимарат екен. Еліміздің осындай тамаша дүниені өмірге əкеліп, үлкен əлеуметтік рухани кеңістікке шығуы да бір белес қой» деп сөз бастаған Нұрлан Оразалин бүгін тұсауы кесіліп отырған кітаптарды парақтай отырып, тəуелсіз ел тарихындағы көп дүниені көкірегінде қайта бір саралап шыққандығын жеткізді. Елбасының тəуелсіздіктің алғашқы сəттерінің өзінде-ақ мемлекеттік тіл тек бір ғана тіл болуы керек екендігін батыл сөздермен дəйектеп бергендігіне сүйсінгенін айтты. Тəуелсіздік қарсаңындағы «ГКЧП» оқиғасын еске алды. «Əлі күнге дейін есімде. Бұл оқиғадан кейін іле-шала Елбасы мəлімдеме жасағандығын білесіздер. Сонда Кеңес Одағының басшысының атына біраз сын айтылған болатын. Осы жағдайларды кітаптан шолып өтіп, тарихтың қандай бетбұрысты сəттерін бастан кешіргендігімізді қайта бір саралап, көп толғандым», деді. Сонымен қатар, болашақ ұрпаққа рухани орда болуға лайықты осынау кітапхананың сипатына тоқтала келе, нақ осы жерде

атап көрсетіп, соның бір куəсі ретінде осы ғимараттың біздің жерімізде бұрын кездеспеген ерекше стиліне тоқталып өтті. «Шындығын айтқанда, Нұрсұлтан Назарбаев секілді əлем таныған, əлемдік деңгейдегі бəсекелестікке ұмтылған мемлекетті орнатқан қазақ бұрын болған жоқ қой. Ал ол кісінің істеген істерінің бəрі біздің көз алдымызда өтіп келеді. Осы кітапта сөз болған оқиғалардың бəрі де біздің үлкен тарихымыз», дей келе тəуелсіздік қарсаңында Мəскеуде өткен үлкен пленумда қазақ ұлтшылдарына қатысты сөз сөйлеп, əрбір ұлттың өз демократиясы болмайтындығы секілді, əрбір ұлттың жеке ұлтшылдығы да болмайтындығын айтып, көпшілікті ұйытқан сəтін, халқымызды жан-тəнімен қорғаған сəтін еске алып, осының барлығы бұл көптомдыққа енгізілгендігін айтып өтті. «Кезінде қазақтың шын тарихы жазылмай қалды. Шынын айтқанда, бізге оны жаздырмады. Оны біз үшін басқалар жазды. Енді міне, өз тарихымызды өзіміз жазып отырмыз. Соның бір дəлелі осы көптомдық. Ол нақты дəйектерге негізделгендіктен, біздің тəуелсіздігіміздің шынайы тарихы осы көптомдықтың ішінде тұр», дей келе осындай үлкен дүниені жинақтап, жарыққа шығарушыларға ризашылығын жеткізді. «Егемен Қазақстан» газетінің басшысы Сауытбек Абдрахманов кітапхананың ХХІ ғасырдың ең озық стандарттары негізінде салынғандығын атап көрсете келе, осындағы Елбасының жеке кітапханасымен танысқан тұста біздің тарихымызды зерттеуге үлес қосқан тарихшы Сергей Руденконың «Горноалтайские находки и скифы» атты 1952 жылы жарық көрген ғылыми монографиясына көзі түскендігін, демек мұның өзі сол кездің өзінде-ақ жас металлург Нұрсұлтан Назарбаевтың қандай істерге мəн бергендігін білдіретіндігін жеткізді. Осы кітапты көрген тұста Қуаныш Сұлтановтың «Бұл кісі сол кездің өзінде əрі металл құйып, əрі білім жиып жатқан екен ғой» деп тамаша сөз тіркесін айта кеткендігін ауызға алды. «Сол заманда

Қарағандыда жүрген жас жігіттің əлем ғылымында ерекше сенсация жасаған кітапты алып оқуы, осы уақытқа дейін сақтауы Нұрсұлтан Əбішұлының жас кезінен білімге құштар болғандығын діттейді. Президенттің қазіргі замандағы əлем назарын аударып отырған ерекше еңбегінің, тамаша табыстарының сыры бұл адамның ойшылдығында жатыр. Ойшылдықтың сыры білімге құштарлығында жатыр. Барлық нəрсе ойдан басталады, ой сөзбен өріліп жарыққа шығады. Осы тоғыз кітап, жеті том Елбасының қазақ перзенті ретінде, осы даланың сөз ұстаған ұлы ретінде сөздің, əсіресе, қазақ үшін қандай мəні бар екендігін ерекше сезінгендігінің дəлелі. Барлық оқиғалар тұсында Президенттің халыққа арнаған сөздері ғана емес, сол сөздердің айтылу мəнері, жеткізу жолдары ерекше əсерлі болды. Сондықтан да діттеген жеріне жетіп жатты», деді. Мұнан кейін сөз алған академик Болат Көмеков қазақ тарихының шежіреге бай екендігін айта келе, бұл көптомдықтың шежіре емес, дерек ретінде сипатталатындығын атап көрсетті. «Біз қазақ даласында алғашқы мемлекет пайда болған 2,5 мың жылдан бері мемлекеттің тарихын нақты шынайы деректермен өрген осындай үлкен дүниеге қол жеткізіп отырмыз» деді. Академик Ғарифолла Есім

бұл көптомдықтың дер шағында дүниеге келгендігіне сүйсінетіндігін жеткізді. Егер біздің тəуелсіздігіміздің бастапқы 20 жылдық тарихы осыдан 50 жыл кейін жазылатын болса, бəлкім онда ауытқулар болар еді, дей келе бұл көптомдықтың ерекшеліктеріне жан-жақты тоқталып өтті. Тұсаукесер шарасы аяқ талғаннан кейін, осы шараға қатысқан зиялы қауым өкілдеріне кітапхана оқырманының билеттері табысталды. №1 билет Елбасына берілген екен. Мұнан кейінгі №50 санына дейінгі билеттер ерекше жағдайлар үшін сақтауға қойылған. №50 санынан кейінгі билеттер Парламент депутат тары Нұрлан Оразалин, Қуаныш Сұлтанов, Алдан Смайыл, Ерсұлтан Бектұрғановқа, «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ президенті Сауытбек Абдрахмановқа, ғалымдар Мыр затай Жолдасбеков, Кенжеғали Сағадиев, Болат Көмеков, Ғарифолла Есім, Абай Байкенжин, Ерлан Сыдықов, Ханкелді Əбжановқа, ақын-жазушылар Əкім Тарази, Сұлтан Оразалинов, Несіпбек Айтұлына, «Айқын» газетінің бас редакторы Нұртөре Жүсіпке, осы көптомдықты басып шығарған «Сарыарқа» баспасының директоры Қайрат Əлиевке тапсырылды. Президент кітапханасынан алған зиялы қауым əсерлерін көрнекті мəдениет қайраткері Сұлтан Оразалинов мынадай салыстыру арқылы жеткізді. Америка Құрама Штаттарында болғанында АҚШ-тың экс-президенті Ричард Никсонның орталығын көргенін, əлемге əйгілі сол орта лықтың ауқымы, сəн-салтанаты өзі бүгін көр ген Астана дағы Президент кітап ханасымен салыстырғанда кəдімгідей олқы түсіп жатқанын айтты. Мұның өзі көзі тірісінде-ақ ұлы сəулетші ретінде мойындалған Норман Фостер туындысының ішкі мəнін де айшықты ашатыны сөзсіз. Ал қазақтың танымал ақыны, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Несіпбек Айтұлы Президент кітапханасының тұсаукесері өт кен ғимаратты Тəуелсіздіктің тағы бір тамаша тұмарына теңеді. –––––––––––––––– Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ.

5

 Мəселенің мəнісі Жыл сайын, желтоқсан айының соңғы күндерінде Президенттің «Алтын сапа» сыйлығына республикалық конкурс қорытындысын өткізу жақсы дəстүрге айналып келеді. Осы оқиға қарсаңында Ұлттық кəсіпкерлер палатасының басқарма төрағасы Абылай МЫРЗАХМЕТОВТЕН бірнеше сұрақтарға жауап беруін өтінген едік.

«Алтын сапа» байќауы бизнесті ынталандырады – Абылай Исабекұлы, палата отандық кəсіпкерлер мүддесін көздеп, құқығын қорғайтын ұйым. Кəсіпкерлер атынан «Алтын сапа» байқауы туралы өз пікіріңізді білдірсеңіз екен. – «Алтын сапа» байқауы осымен тоғызыншы рет өткізілгелі отыр. Жүлде Елбасынының Жарлығымен 2006 жылы тағайындалғанын баршамыз білеміз. Жыл сайын елімізде Президенттiң «Алтын сапа» жүлдесіне арналған байқауы жəне «Қазақстанның үздiк тауары» республикалық байқаукөрмесі өткізіліп тұрады. Сапа саласында көрсеткен жетістіктері үшін кəсіпкерлерге «Алтын сапа» жүлдесін Елбасының қолынан алу үлкен мəртебе. Бұл Президенттің жүлде иегерлеріне деген үлкен сенімі мен байқаудың маңыздылығын танытады. Байқау қорытындысы шығарылатын күн тегіннен-тегін таңдалмаған. «Алтын сапа» байқауының марапатталу рəсімі Дүниежүзілік сапа күні өткізілетінін де атап өткен жөн. Бұл байқау отандық кəсіпкерлердің бəсекеге қабілеттілігін арттыруға, отандық нарықпен қатар, əлемдік нарыққа шығуда маңызды көрсеткіш болып табылатын жəне тауар сапасын əлемдік деңгейге жеткізуді көздейтін бірденбір жоба. Өйткені, байқауға қатысушыларға қойылатын басты талап қазақстандық өнімнің бəсекелестікке сай болуы, қызмет көрсету сапасы мен олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жəне озық менеджмент жүйелерін енгізу болып табылады. Елбасы тағайындаған сапа саласындағы жүлдені алуға үміткерлердің саны жылдан-жылға артып келеді. Бұл ең алдымен, бəсекеге қабілетті тауарлар мен қызметтерді ұсынып отырған қазақстандық кəсіпкерлер санының артып отырғанының белгісі. Отандық кəсіпкерлер үшін «Атын сапа» жүлдесінің иегері атану нарық көшбасшыларының легіне қосылудағы басты қадам. – Сапаны арттыруға бағыт талған əлемдік беделді жүлделер бар, олар жайында не айтасыз? Əлемдік жүл делердің «Алтын сапа» жүлде сімен ұқсастығы мен айырмашылығы неде? – Сұрағыңыз орынды, əлемде сапаны жақсарту жұмыстарын ынталандыруда ұлттық жəне халықаралық сыйлықтар мен жүлделер баршылық. Алайда, олардың ішінде сапа бағытында əлем мойындап отырған үш беделді жүлде бар. Айтар болсақ, Деминг жүлдесі – компанияда сапаны басқару əдісін əзірлеу жəне қолдануда жапондық көшбасшы компанияларға берілетін жүлде. Бұл жүлде 1951 жылы Жапонияда сапа идеясын дамытуға қосқан үлесін ескере отырып, Эдвард Деминг құрметіне аталып, тағайындалған. Сапаны басқаруда өзінің жеке тəсілдемелерін əзірлеп, сапаны бақылаудың статистикалық əдістерін енгізген ұйымдар осы жүлдемен марапатталады. Жүлдеге қатысушы жапондық компаниялар басқару саясаты жəне оның жүзеге асырылуы, жаңа өнім шығару жəне инновациялық үрдістер, сапаны қолдау мен сапаны одан əрі жоғарылату, менеджмент жүйесі, жаңа технологияларды қолдану, адами ресурстарды дамыту категориялары бойынша бағаланады. Əлем мойындаған жүлделер қатарында АҚШ Конгресі 1987 жылы тағайындаған Малкольм Болдридж жүлдесін де атауға болады. Бұл жүлде америкалық компаниялардың сапаны басқару жүйесін жақсарту жəне бəсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында тағайындалған. Жүлденің бір ерекшелігі – сапаны жақсарту мақсатында əзірленген сəтті стратегиялар туралы ақпараттармен алмасу. Сондықтан да Болдридж жүлдесінің басты талабы – көшбасшылық, тұтынушыға бағдарлану, жеке қызметкерлерді оқыту жəне ұйымда оқыту курстарын дамыту, инновация, адами капитал құндылығы, əлеуметтік жауапкершілік, түпкі нəтижеге бағдарлану. Əлемде көптеген сапа бағытында тағайындалған

ұлттық жүлделер бизнесті ұйымдастыру жəне оны одан əрі жетілдіруде Болдридж жүлдесінің қағидаттарын енгізген. Осындай беделді жүлделер қатарында Еуропалық сапа сыйлығын атауға болады. Бұл жүлде 1992 жылы тағайындалған. Еуропа компанияларының сапаны басқаруын үздіксіз жақсартудың басты құралына айналдыра отырып, бірегей нəтижелерге жеткен компанияларға беріледі. Жоғарыда атап өткен беделді жүлделердің сапа саласында ортақ ұстанымы болғанымен өзара айырмашылығы да бар. Болдридж жүлдесі стратегиялық жоспарлауға басымдық танытса, Деминг жүлдесі стандарттау əдісіне ерекше назар аударады. Ал Еуропалық сапа сыйлығы тұтынушы қызығушылығын қорғауға басымдық береді. Ал «Алтын сапа» жүлдесі Еуропа сыйлығы моделімен үйлестірілген жаңа үлгі бойынша өткізіледі. Үлгіде сапа саласын басқарудың көшбасшылық рөлін, ұйымның саясаты мен стратегиясын сипаттайтын көрсеткіштердің маңызы, тұтынушылардың өнімдер мен қызметтер сапасына қанағаттану көрсет-

кіші күшейтілген. Яғни, Президенттің «Алтын сапа» сыйлығы кəсіпорынның өнім шығару немесе қызмет көрсету сапасы мен олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласындағы жетістіктері, сондай-ақ, менеджмент жүйелерін енгізгені үшін беріледі. – Байқаудың талаптарына осы жылы өзгертулер енгізілгені жөнінде бұқаралық ақпарат құралдары жазды. Осы өзгертулер туралы толығырақ айтып берсеңіз? – Аталған байқауға жəне республикалық байқау-көрмесіне қатысу талаптарына өзгертулер мен толықтырулар осы жылдың 23 маусымында Президент Жарлығымен енгізілді. Осыған дейін байқау екі аталым, яғни шағын жəне орта кəсіпкерлік субъектісі, ірі кəсіпкерлік субъектісі бойынша өткізілген болатын. Енді Елбасы Жарлығына сəйкес, байқау үш санат бойынша өткізілмек, шағын кəсіпкерлік субъектісі, орта кəсіпкерлік субъектісі, ірі кəсіпкерлік субъектісі жекежеке байқау номинацияларына қатысатын болады. Мұнымен бірге, мемлекеттің қатысу үлесі 50 пайыздан асатын ұйымдарды қоспағанда, Қазақстан аумағында тауар өндірумен айналысатын жеке кəсіпкерлер мен заңды тұлғалар да «Алтын сапа» байқауына қатыса алады. Бұл жеке кəсіпкерлер үшін жасалып отырған үлкен мүмкіндік. Сондай-ақ, жеңімпаздар байқау жəне көрме эмблемаларын 4 жыл бойы жарнамалық

мақсатта пайдалану құқығын иеленеді. Байқау талаптарына енгізілген толықтырулар мен өзгертулер отандық кəсіпкерлерді тауар сапасын арттыруда, менеджмент жүйесін жетілдіруде, тұтынушылар сұранысын қанағаттандыру жолында ілгері қадамдарға итермелейтіні сөзсіз. Сапа саласындағы көш басшылықты мойындату жеңімпаздарға жаңа əріптестер тауып, іскерлік əріптестік жолындағы жаңа мүмкіндіктерге жол ашады. Өндіретін өнімнің сапасы конкурстың барлық қатысушылары үшін басты критерий болады. Конкурсқа қатысу компанияларға Қазақстан нарығында барынша танымал болуға, сапалы, заманауи əлемдік талапқа сай өнім өндіруге, кəсіпорынның мəртебесін көтеруге мол мүмкіндіктер береді. Ең алдымен бұл байқау отандық өнім сапасын арттыруға бағытталған кəсіпорындар мен ұйымдардың белсенділігін арттыра түспек. Осылайша, еліміздің нарқын жоғары сапалы əрі бəсекеге қабілетті отандық өніммен толықтыруға үлкен септігін тигізеді. Отандық тауар өндірушіге «Алтын сапа» жүлдесін иелену ел алдында тұтынушыға қажетті сапалы өнім шығарушы, сапалы қызмет түрін көрсететін үздік өндіруші екенін танытуда зор мүмкіндік береді. – Биылғы байқауға қатысушыларға қандай тілегіңіз бар? – Осы жылы 300-ге жуық үміткер байқауға қатысуға ниет танытып отыр. Қазіргі уақытта өңірлерде өткізілген байқаудың қорытындылары шығарылып, шағын кəсіп керлік, орта кəсіпкерлік, ірі кəсіпкерлік субъектілері санатта-

ры бойынша «Өндірістік мақсаттағы үздік кəсіпорын», «Ха лық тұтынатын тауарлар шығарушы үздік кəсіпорын», «Қызмет көрсетуші үздік кəсіпорын» номинацияларының үміткерлерінің құжаттарын қарастыруда. Биылғы жыл отандық кəсіпкерлер үшін үлкен мүмкіндіктер жылы болды деп айтсам артық кетпеймін. Өздеріңіз білетіндей, экономикалық интеграциялық үрдістер отандық бизнеске ауқымы кең нарық есігін ашуда. Бұл ең алдымен бəсекеге қабілеттілік талаптарын күшейтті, яғни қазақстандық кəсіпкерлер өз алдына ресейлік, беларустық тауар өндірушілермен нарықта тең сапа көрсеткішін ұстап тұру мақсатын қояды. Биыл отандық бизнеске қолдау көрсетуде Елбасының қолдауымен теңдесі жоқ шаралар қабылданды. Бұл отандық бизнесті дамытуға танытылған елеулі қолдау. Бұл – жаңа өндірістерді құруға жасалып отырған негіз. Елімізде бизнес ашуға, кəсіпкерлігін дамытып, қазақстандық бренд атағын иеленуге барлық мүмкіндіктер жасалып отырғанын үлкен сеніммен айта аламын. Отандық кəсіпкерлердің мүддесі мен құқығын қорғауды басты мақсаты етіп отырған Ұлттық кəсіпкерлер палатасы өз алдына қойған мақсатын орындауға дайын. Байқау үміткерлеріне үлкен сəттілік тілейміз! Əңгімелескен Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».


6

www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

 Мирас

 Отбасы – Отанның ошағы

Айтыстыѕ (iTys) сґз додасы – ќазаќ тілініѕ ќарымын арттыру, ќолданыс аясын кеѕейту Жыл сайын қазақстандықтарды өзінің тың жобаларымен, жақсы жаңалықтарымен қуантып отыратын Мемлекеттік тілді дамыту қоры биылғы қараша айында тағы бір ұлттық өнім – «Айтыс» (iTys) атты отандық мессенджердің тұсаукесерін өткізді. Қор директоры Азат Шəуеевті көпшілік қолдауына ие болып, ықыласпен қабылданған жаңа жобалардың болашақ дамуы мен алдағы жоспарлары туралы əңгімеге тартқан едік.

Ўлттыќ ќўндылыќтар отбасынан басталады Адамның тұлға ретінде қалыптасуында отбасының алатын орны ерекше. Өз үйінде атасы мен əжесінің «айналайынына» қанып, туған əкесі мен анасының аялы алақаны мен мейірімін көріп өскен ұрпақтың саналы, тəрбиелі, көргенді болып өсері ақиқат. Міне, сондықтан, отбасы тəрбиесі аса өзекті мəселе ретінде қаралып, оған Елбасының өзі үлкен мəн беріп отыр. Өткен жылдан бастап Қазақстанда қыркүйектің екінші жексенбісі «Отбасы күні» болып белгіленді. Үстіміздегі жылы елімізде тұңғыш рет «Мерейлі отбасы» ұлттық конкурсы өтті. Айгүл ƏЖІҒАЛИЕВА,

Атырау облысы əкімінің орынбасары.

Елбасының «Мерейлі отбасы» ұлттық конкурсының жеңімпаздарын марапаттау рəсімінде берген тапсырмасын орындау мақсатында ПремьерМинистр К.Мəсімовтің 2014 жылғы 28 қарашадағы № 139 өкімімен бекітілген «Қазақстан Республикасында отбасылық қатынастарды, моральдық-этикалық жəне рухани-адамгершілік құндылықтарды нығайтудың 2015-2020 жылдарға арналған ісшаралар жоспарын» орындауға бағытталған үлкен міндеттер алдымызда тұр. Бұл шаралардың барлығындағы негізгі түйін – отбасылық құндылықтарды сақтау, адамгершілік рухани бағыттағы ұрпақ тəрбиесі. Ел Президенті Н.Ə.Назарбаевтың халыққа арнаған əрбір Жолдауында ел дамуының негізгі басымдықтары айқындалып келеді. Биылғы қараша айындағы «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Қазақстан халқына Жолдауында экономикалық мəселелермен қатар рухани құндылықтар да өз орнын алды. Тұрақтылық пен келісім, бейбіт өмір – еліміздің дамып, гүлденуінің алғышарты, біздің баға жетпес құндылығымыз. Осы құндылықтарды қамтамасыз етудегі отбасының рөлін де Елбасы өз Жолдауында бағалап өтті. Соның ішінде, бұл халықтың əдет-ғұрпын, салт-дəстүрлерін, ұлттық құндылықтарымызды сақтау арқылы да жүзеге аспақ. «Халқым қандай десең, салтымнан сынап біл» дегендей, салт-дəстүрлерден этностың мінез-құлқы, үлгі-өнегесі, зейінзердесі, даналығы мен даралы ғы, шешендігі мен тапқырлығы, ақыл-ойы, өзін қоршаған жанды-жансыз əлемге моральдық, танымдық, этикалық көзқарастары көрінеді. Қазақ отбасы тəрбиесінің өзіне тəн ерекшеліктері оның халықтық педагогика мұраларының мазмұны мен түрлерінде бейнеленген. Көне заманнан-ақ қазақ халқы жазбаша педагогикалық еңбек қалдырмаса да, ұрпақ тəрбиесіне үлкен мəн бере білген. Даналықтың мектебі іспеттес білгір, ақылгөй атабабаларымыз өз көзқарастары мен əрекеттерінде белгілі бір дəстүрлі дүниетанымды ұстанып, халықтың мұраттары мен армантілектеріне сүйеніп отырған. Солардың бірі, қара қылды қақ жара əділ билік айта білген атақты Төле би: «Адамның басшысы – ақыл, шолушысы – ой, жетекшісі – талап, қорғаушысы – сабыр, сынаушысы – халық, таусылмайтыны – арман, ең қымбаттысы – ар, бəрінен ардақтысы – өмір сүру, соның ішінде ең тəттісі – сыйластық»,

– деген екен. Шындығында да, отбасы берік болуының негізгі қағидасы адам бойындағы осы қасиеттерге негізделсе керек. Халқымыздың отбасы мен некеге қатысты сонау ежелден келе жатқан бірегей əдет-ғұрыптары мен салт-дəстүрлері бар. Қазақ отбасында адамгершілік, еңбек, ақыл-ой, дене, сұлулық, ол кезде бұлай аталмаса да, экономикалық, экологиялық, құқықтық тəрбиелері жүргізілген. Отбасы саясаты, ұлттық құндылықтарды сақтау жəне нығайту – Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Əйелдер істері жəне отбасылық-демографиялық сая сат жөніндегі ұлттық жəне өңірлік комиссия қызметінің басты басымдылықтарының бірі екені белгілі. Осы басымдықты басшылыққа алып, Атырау облысы əкімінің жанындағы əйелдер істері жəне отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі комиссия үкіметтік емес ұйымдармен ынтымақтастықта қазақы дəстүр мен ұлттық құндылықтарды насихаттай отыра, отбасын нығайту жəне отбасындағы тəрбиенің рөлін арттыру мəселелері бойынша жүйелі жұмыстар жүргізіп келеді. Бұл конференция, семинарлар, басқа да іс-шаралар өткізу арқылы іске асырылуда. «Қоғамның қазіргі даму кезіндегі қазақстандық отбасы: проблемалары мен даму болашағы», «Отбасылық тəрбие негіздері» тақырыптарында Құрманғазы жəне Қызылқоға аудандарында өткен көшпелі отырыстар, 2014 жылғы қазан айында Х.Досмұхамедов атындағы мемлекеттік университетте өткен «Ұлттық құндылықтар: жаhандану жағдайындағы дəстүрлі отбасы» тақырыбындағы облыстық ғылыми-практикалық конференциялар осыған бағытталған. Бұл шараларда көптеген мəселелерді қазақ отбасының ғасырлар бойы қалыптасқан салт-дəстүрлері мен ұлттық құндылықтары негізінде шешуге болады деген пікірлер айтылып жүр. Осыған орай, «Ақсақалдар алқасы», «Əкелер кеңесі», «Əжелер кеңесі», т.б. тəрбие ошақтарының маңызы зор деп есептейміз.

Қазақ отбасындағы арнайы жазылып бекітілмеген «заңдары» əке мен ұлдың, шеше мен қыз баланың, əке мен қыздың, қыз бен жеңгенің, келін мен ененің, келін мен атаның арасындағы, отбасылық, ағайындық, басқа да қарым-қатынастар əдептілікке тəрбиелеудің үлгісі іспетті. Соның ішінде, бала тəрбиесінде əке мен ананың орны бөлек. Əсіресе, əке – əулет басшысы, отбасы мүшелерінің тірегі, асырап сақтаушысы, қамқоршысы ретінде ерекше қастерленеді. Осыған орай, 2011 жылдан бастап республика бойынша əкелердің əлеуетін көтеруге бағытталған «Əкелер слетін» өткізу дəстүрге айналып, оның облыстық кезеңі тұрақты өткізілуде. Отбасылық тəрбиеде облыстық комиссия үкіметтік емес ұйымдармен бірлесіп дəстүрлі шаралар өткізіп келеді. Оның ішінде «Айналайын, қазақтың қыздарын-ай» конкурсы, «Отбасы мектебі» тақырыбы аясында семинар, дөңгелек үстелдер бар. Білім беру, денсаулық сақтау, жастар саясаты, дін істері басқармалары, ішкі істер департаменті бірлескен шараларды жүйелі жүргізіп келеді. Ардагер ана-апалар М.Сабырова, М.Ғабдусəлімова, Н.Абдулова, Р.Мұрсалиева, Ж.Асабаева отбасылық тəрбие мəселесі жөніндегі тағылымды ойларымен жастар, ата-аналар арасында жиі болады. Ұлттық құндылықтарды жастарға жеткізе дəріптейтін – білім беру ұйымдары. Əсіресе, Атырау политехникалық, Атырау бизнес жəне құқық, Қ.Дүтбаева атындағы гуманитарлық жəне басқа колледждерде «Өнегелі ұрпақ», «Үлгілі отбасы», «Үлгілі əулеттің ұрпақтары», т.б. тақырыптарда дəстүрлі тəрбие жұмыстары жақсы жолға қойылған. Облысымызда құрылған «Қыз Жібек» қыздар клубы ұлттық құндылықтар мен жалпыадамзаттық құнды лықтарды өзара ұштастыра алатын қыздардың өнегелі мектебі ретінде қызмет етуде. Бұлардың барлығы жоспарлы түрде өткізіліп жатқан шаралар, алда да жалғасын табатын болады. Сонымен қатар, алда шешімін күтіп тұрған мəселелер де көп. Соларды болжап, басым міндеттерді айқындап алудың маңызы зор. Басқа Азия, мұсылман елдерімен салыстырғанда қазақтың қыздары мен əйелдері анағұрлым еркін өмір сүріп, көзі ашық болғаны тарихтан мəлім. Бүгінгі нарық заманында бұл біздің артықшылығымызға айналып отыр. Заманауи білімғылымды бойына сіңірген, алғыр да бастамашыл қазақстандық əйелдердің іскерлік қасиеттерін экономиканы дамытушы фактордың біріне айналдыруға тиіспіз. «Ел боламын десең бесігіңді түзе» дегендей, қазақстандық патриотизмді тəрбиелеудің де шешуші факторы – отбасы. Міне, осы жəне басқа да бағыттарда ауқымды міндеттер тұр. Соларды жүзеге асыруға атсалысу облыс əкімі жанындағы əйелдер істері жəне отбасылықдемографиялық саясат жөніндегі комиссия қызметінің басым бағыты болмақ. АТЫРАУ.

– «Жақсы сөз жаныңды жадыратады», дейді халқымыз. Аты затына сай таңдалған «Айтыс» (iTys) жобасын дер кезінде қолға алынған игі шара деуге болады. Осы жобаның қыр-сырына тоқталып өтсеңіз. – Жақсы. Баршамызға белгілі, қазіргі таңда бүкілəлемдік IT саласы қарқынды даму үстінде. Күннен-күнге жаңа өнімдер мен озық технологиялар саны артуда. Қазақстанның да бұл бағыттағы əлеуеті мол деп есептеуге болады. «Көзді ашып-жұмғанша жылдам хабар алғызуға» мүмкіндік беретін IT-технология бойынша отандық өнімдерді көбейту, солар арқылы мемлекеттік тілді насихаттау, қазақша хат-хабар алмасқысы келетін адамдардың еркіндігіне жағдай туғызу – біздің көздеген басты мақсатымыз деуге болады. Иə, мақсат-міндетіміз айқын. Ендігі шаруа – осы іске қолынан іс келетін азаматтарды жұмылдыру. Сондықтан, жобаны жүзеге асыруға елімізге белгілі актер, продюсер Дəуіт Шайхисламов бастаған ойы ұтқыр, жаңашыл жастарды тарттық. Бағдарлама жасаушы кəсіби техниктер де, креативті суретшілер де, дизайнерлер де – бəрі де өз мамандарымыз. Бұл өнім – солардың жұмыла атқарған еңбегінің нəтижесі. Осы уақыт ішіндегі көзім жеткен қуантарлық жайт – өз арамызда шын мəнінде дарынды, жаңашыл, озық ойлы, отансүйгіш жастар қатарының көбейіп келе жатқандығы. Сөйтіп, бір жылдың ішінде осы жобаны – iTys-ты жасап шығардық. Қазақша, орысша жəне ағылшынша хат-хабар алмасуға

айғағы деуге болады. Біздің осы жобаны іске қосудағы діттеген мақсатымыз – қазақ тілінің қарымын арттыру, қолданыс аясын кеңейту еді. Бұл орындалғандай. Себебі, тұтынушылар дəн ризашылықтарын білдіруде. Оған жылы лебіздерін, шынайы қуаныштарын жолдап, жақсы пікір айтып жатқандары дəлел. – Қазіргі уақытта іске қосылып елді бір серпілтіп, артынан жарты жолда жабылып қалып жататын жобалар да аз емес. Бұл қосымшаның болашағына сенім бар ма? – Сұрағыңыздың астарын түсіндім. iTys – қазақстандық IT-технологияларды дамытудағы жаңа бастама, тың тақырып. Бұл жобаның іске қосылуы – қазақ тілінің əлемдік ақпарат алмасу жүйесіне енуі үшін тағы бір қадам жасалды деген сөз. Жаңа жоба əр қиырындағы барша қазақтілді тұтынушыларды біріктіруді көздейді. Сондықтан да, əлеуметтік маңызы зор, көтеретін жүгі салмақты мұндай істі одан əрі дамыту – біздің алға мықтап қойған жоспарлы жұмысымыз. iTys-тың функциялары, безендірілуі, басқа да жақтары үнемі жетілдіріліп отырады. Келешекте тегін дыбыстық қоңыраулар енгізу көзделіп отыр. Бұл ретте де біз тұтынушылар пікіріне сүйенетін боламыз. Себебі, iTys – халықтық жоба. Жаңа мессенджердің стилін, түртүсін, ең бастысы, қандай функциялар болу керектігін жобаның ресми сайтында дауыс беру арқылы қазақстандықтар өздері таңдай алады. Бір сөзбен айтқанда,

онлайн режімінде тегін үйрететін өзіңіз айтқан интернет-порталын аштық. Бүгінде пор тал ақ парат тық-коммуникация лық тех нологиялар арқылы мыңда ған отан дастарымызға қазақ тілін үйде отырып-ақ тегін үйре ну мүмкіндігін іске асырды. Деңгей бойынша сабақ оқисыз ба, грамматиканы үйренесіз бе, сөздік қорыңызды молайтқыңыз келе ме, əлде қосылып əн айтасыз ба – бəрі өз еркіңізде. Барлық жағдай жасалған, ең бастысы, қызмет тегін. Əрі кез келген уақытта, кез келген жерде осы мүмкіндіктің бəрін пайдалана аласыз. – Осы портал арқылы тіл үйреніп жатқандардың саны қаншаға жетті? – Ашылған 11 айдың ішінде порталдың қызметін еліміздің барлық аймақтарынан жəне РФ, ҚХР, АҚШ сияқты шет мемлекеттерден 200 мыңнан астам адам пайдаланған болса, тіркеліп қазақ тілін күнделікті онлайн режімінде үйреніп жатқандардың саны – 16 мың. Бұл біз үшін үлкен жетістік. Жалпы, барлық нəрсе салыстыру арқылы өз бағасын алатыны белгілі. Республикамыздағы Тілдерді дамыту басқармаларының мемлекеттік тілді оқыту жүйесіне жүргізілген талдау мəліметтеріне сүйенсек, 2012 жылы 14 облыс жəне Астана мен Алматы қалаларының тіл орталықтарында тіркелген тыңдаушылар саны 15

мүмкіндік беретін, қызықты əрі ұлттық нақышта əзірленген, ыңғайлы жəне қолжетімді мессенджер дүниеге келді. – Осы уақытқа дейін бəріміз whatsapp, mailagent секілді шетелдік байланыс көздерін пайдаланып келдік. iTys қосымшасының қосылғанына да бір айдай уақыт болып қалды. Осы өнім артықшылықтарын көпшілік бағалай білді ме, жұртшылық қалай қабылдады? – iTys қосымшасының қазақстандықтар үшін əрі тиімді, əрі пайдалы екендігі анық. Бүгінгі күні электронды қызметтердің көбісі белгілі бір мерзім өткеннен кейін төлем жасауды талап ететіні баршамызға аян. iTys – қолжетімді, тегін ұсынылатын байланыс желісі. Қазақша жазғанда да латын əріптерін теріп əуре болмайсыз. Интерфейсі, мəзірі, бұдан басқа да функциялары үш тілде бірдей. Жаңа жоба технологиялық жағынан да қалыспайды. Қорғаныш деңгейінің өте жоғары болуы жолдаған ақпаратыңыздың құпия сақталуына толық кепілдік береді. Жеке хат алмасу құпиясын сенімді сақтауға мүмкіндік жасайтын автоматты жою функциясы да бар. Тəуелсіз елдің мессенджерді барынша ұлттық нақышта безендіруге күш салдық. Бұған отандық кəсіби суретшілер мен дизайнерлер өз үлестерін қосты. Бұл жаңа бастама – iTys жобасы барша қазақстандықтардың, əсіресе, жастардың қолдауына ие болды, жақсы қабылдады. Бір айға толмай, пайдаланушылар санының 100 мыңнан асуы соның нақты

iTys-тың қандай болатынын тұтынушылардың өздері шешеді, оның дамуына тікелей үлес қосып, қалаған өзгерістерін енгізе алады. Қазіргі таңда iTys қосымшасына ОС Android платформасы арқылы қосылуға болады. Жақында iOC платформасына шығуды жоспарлап отырмыз. Əрине, iTys – заман талабына сай, уақыт тамырын дөп басқан тың бастама, қажетті жоба. Бірақ, оның болашақ дамуы, беделінің артуы тұтынушылардың өз қолында. Пайдаланушылар саны молайған, тілек-талап деңгейі артқан сайын оның жетілуі де жақсара түспек. – Өздеріңіз мемлекеттік тілді ақпарат жүйесі арқылы үйрету мен насихаттаудың кілтін тапқанға ұқсайсыздар. Былтыр дəл осы уақытта іске қосылған www.soyle.kz интернет-порта лының бүгінгі жайы қалай? – Бұл мəселеде суда жүзген балықтай болмасақ та, заман талабына сай қазақ тілін əлемдік ақпарат кеңістігін пайдалана отырып оқыту қажеттілігін, оның нəтиже беретіндігін түсіндік. Жылға созылған ізденістер, жүргізілген талдау-зерттеулерден кейін бұған толықтай көз жеткізіп, осы бағытта жұмыс істеуге кірістік. Елбасы отандық жетекші телеарналардың журналистеріне берген сұхбатында: «Бүгінгі күні бүкіл қазақстандықтардың, қандай ұлт өкілі болса да, қазақ тіліне деген ынтасы бар. Сол ынтаны қолдап жіберуіміз керек», деген еді. Мұны тапсырма деп білсек, оны жүзеге асыру қажет. Сөйтіп, өткен жылы елімізде тұңғыш рет мемлекеттік тілді

мыңға жуықтаған. Еліміз бойынша мемлекеттік тілді оқытатын 57 мемлекеттік орталық жұмыс істейді десек, аталмыш интернет-портал арқылы қазақ тілін үйренушілердің бір жылдағы саны олардан артық болмаса, кем емес. Бұл нені аңғартады?! Қазіргі заман – ақпараттық технологиялар заманы. ХХІ ғасыр – ақпараттық қоғам дəуірі. Соңғы мəліметтерге ден қойсақ, Қазақстанның 70%дан астам тұрғыны интернетті белсенді қолданады екен. Бұл үлкен жетістік. – Енді бір сəт алға көз салсақ, қандай жаңалықтар, үйренер үлгілер бар? – Таяуда Soyle.kz интернетпорталының «Тақырыптық сөздік» жəне «Балаларға арналған қазақ тілі» атты жаңа бөлімдерін ашуды жоспарлап отырмыз. Сөздікте 3500-ге жуық сөз бен күнделікті өмірде жиі қолданылатын тілдесу үлгілері толықтай дыбысталып, тақырып бойынша топтастырылып берілген. Барлық қамтылған сөз шағын тақырыптарға бөлінген, бұл есте сақтауда қиындық тудыратын сөздерді кезең-кезеңмен меңгеруге мүмкіндік береді. Жəне де жаңа сөздерді игерту мақсатында түрлі амалтəсілдерге негізделген 6 жаттығу ұсынылады. Олар сөздердің аудармасын, айтылуын, жазылуын есте сақтауға, дұрыс сөйлеуге, жазуға көмектеседі. «Балаларға арналған қазақ тілі» жобасы мектепке дейінгі бүлдіршіндер мен бастауыш сынып оқушыларының жас деңгейіне арналған. «Ойын ойнап, əн салмай, өсер бала бола ма?» – деп, Абай

атамыз айтқандай, біз баланы ойната отырып сөйлетуге, суреттерді қарау, заттарды сипаттау, жұмбақ есептерді шешу, құрастыру, тақпақтар жаттау, ертегі тыңдау арқылы олардың қызығушылығын арттыруға тырыстық. Сол секілді порталдың «Əріптер сөйлейді», «Суретті сөздік», «Жыл он екі ай», «Сандар сыры», «Қызықты грамматика», «Жақсы деген немене, жаман деген немене» деп аталатын бөлімдерінде қолданылатын сан түрлі ойын түрлері мен тапсырмалар сол бөлім мақсатына сай іріктеліп, таңдалған. Жаңа материалдардың барлығы дерлік қазақ тілді өзге сайттағыдай жəй мəтін түрінде емес, мультимедиалық технологиялар арқылы көрнекі əрі тартымды безендірілген. – Иə, портал мазмұндық жағынан жақсы дүниелермен толығып жатыр екен. Ал технологиялық жасақталуында өзгерістер бар ма? – Қазіргі уақытта жастарымыздың көпшілігі интернетке ұялы телефон арқылы шығуға бейімделіп алған. Соңғы жылдары интернет жүйесіне енгізілген жаңа өнімдердің мобильді қосымшаларын да əзірлеу қажеттігі туып отыр. Осы талап-ұсыныстарға орай біз де ұялы телефондар мен планшеттерге арналған Анроид платформасындағы Soyle қосымшасын əзірлеп шығардық. Интерфейсі, ұсынылатын қызметтері мен мультимедиялық мүмкіндіктері жағынан қазіргі заманғы ақпараттық технология талаптарына толықтай сай келетін бұл қосымшаның безендірілуі де ерекше, жүйелі əрі жинақы. Жоба жұмысына тартылған қабілетті де іскер дизайнерлер мен аниматорлардың бірлескен өнімі көңілімізден шықты. Бұл қосымшаға Soyle сабақтарының барлық бөлімдері, «Тақырыптық сөздік» толықтай еніп отыр. Келесі жылы, iOC платформасына шығамыз деген ойдамыз. Болашақта интернет порталдың латын əріптерімен терілетін қазақша нұсқасын, яғни ағылшынша-қазақша бөлімін жасау да жоспарымызда бар. – Жалпы, осы Қор қызметін үйлестіруге, игі бастамаларыңызға қолдау, көмек көрсету жағы қалай? – Өздеріңізге белгілі, Мемлекеттік тілді дамыту қоры Елбасымыз Н.Назарбаевтың тікелей бастамасымен 2008 жылдың аяғында құрылған болатын. Қорды басқаратын тұрақты алқалы орган – Қамқоршылар кеңесі, оның құрамына белгілі қоғам қайраткерлері мен мемлекеттік органдардың өкілдері енеді. Қор қызметінің басты мақсаты ұлттық құндылығымыз – қазақ тілінің қолданыс аясын кеңейтуге жан-жақты ықпал ету болып табылады. Осы белгіленген мақсат-міндетке сай құрылған сəттен бастап қазақ тілінің дамуына бағытталған қоғамдық жобаларға қолдау көрсету, қазақ тілін үйренушілерді ынталандыру, Қазақ елінің рухани-мəдени жетістіктерін насихаттауға ықпал етіп, тіл мəртебесін көтеру мақсатында кешенді іс-шаралар өткізіп келеміз. Қор жұмысының жоспарлы жүргізілуіне, жаңа бастамалардың жүзеге асуы мен оларды жетілдіріп, дамытуға Қор Қамқоршылар кеңесінің хатшысы Бағлан Асаубайұлы Майлыбаев əрдайым өзінің көмегін аямай көрсетіп келеді жəне біздің Қордың бас құрылтайшысы Қазақстанның Тұңғыш Президенті – Елбасы Қоры мен «Самұрық-Қазына» Ұлттық əл-ауқат қоры қаржылық қолдау көрсетіп отырады. Елбасымыз Н.Назарбаев «Мəңгілік Қазақстан: Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты халыққа жолдаған Жолдауында: «Енді ешкім өзгерте алмайтын бір ақиқат бар. Ана тіліміз Мəңгілік Елімізбен бірге Мəңгілік тіл болды!», – деген еді. Сондықтан, бүгінгі күні егемен ел ретінде əлем мойындаған Қазақстанға деген қызығушылық артып, рухани құндылықтарымызды да танып-білуге деген ынта-ықылас тереңдей түскен шақта қазақ тіліне деген құрмет пен сұраныс ұлттық сана биіктігіне көтеріледі деген сенімдемін. Əңгімелескен Сүлеймен МƏМЕТ, «Егемен Қазақстан».

АСТАНА.


Халқы заңын сыйлайтын,

сотына сенетін қоғам – ең дамыған қоғам Нўрсўлтан НАЗАРБАЕВ, Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті

ƏДІЛЕТ

ƏДІЛЕТ

 Мемлекеттік мəселе

СУДЬЯ ЌЫЗМЕТІ ЌОЄАМ НАЗАРЫНДА Астана ќалалыќ сотыныѕ тґраєасы Тілектес БƏРПІБАЕВПЕН əѕгіме – Тілектес Ешейұлы, Елбасы Н.Назарбаев судьялардың VI съезінде сөйлеген сөзінде судьялар корпусының кəсібилігін арттырудың маңыздылығы жөнінде айтқан еді. Өзіңіз басқаратын ұжымда бұл мəселе бойынша қандай жұмыстар атқарылып жатыр? – Елбасы əрқашан құқықтық мемлекеттің талаптарына жауап беретін сот жүйесінің дамуына аса мəн беріп келеді. Негізгі басымдылық ретінде кадр саясаты, кадрларды сапалы іріктеу, кадрлық қорды қалыптастыру, олардың кəсібилігін арттыруға көңіл бөлінбек. Азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын қорғай білетін əділсоттың халықаралық үлгіге сай келетін заманауи сот жүйесін қалыптастыру білікті кəсіби сот құрамына байланысты. Судьялыққа үміткерлерге қойылатын талаптардың қатаңдауы жəне сот кадрларын іріктеу тəртібін одан əрі жетілдіру жөніндегі шаралардың жүзеге асырылуы қалалық сотта білікті судьялар корпусын қалыптастырды. Қызметте жүрген судьялардың, оның ішінде жас судьялардың кəсібилігін арттырудың маңыздылығын айтқан кезде оқу орталығының рөлі ерекше. 2014 жылдың 9 айында Астана қалалық сотының оқу орталығында 29 семинаркеңес оқу сабақтары, дөңгелек үстелдер жəне жас судьяларға арналған көрнекі түрде істің сотта қаралу тəртібін жүргізу үдерістері ұйымдастырылды. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы Қайрат Мəмидің тікелей қолдауымен Астана қалалық сотының судьялық құрамы толықтырылды. Жұмыс өтілі мен тəжірибесі мол 13 судья біздің ұжымның мүшесі болды. Мəселен, қалалық сотта бұрын 32 судья болса, бүгінгі күні судьялардың саны 45-ке жетті. Ал Астана қаласының аудандық соттарында бұған дейін 90 судья болса, бүгінгі күні олардың қатары 128 судьяға жетті. Бұл, бүгінгі күні біздің алдымызға қойылып отырған талапты шешуге толық мүмкіндік береді. Қазіргі таңда аудандық соттарда 1 жылға жетпейтін жұмыс өтілімен 25 судья, 3 жылға жетпейтін жұмыс өтілімен 11 судья қызмет атқарады. Арнайы өкіммен жас судьялардың судья лауазымына қалыптасуына ықпал жасау мақсатында, сол соттарда жұмыс өтілдері көп, тəжірибелі жəне кəсіби деңгейлері жоғары судьялар тəлімгер ретінде бекітілген. Астана қалалық сотында кадрлық резерв бойынша комиссия құрылған. Кандидат-тағылымдамашылар қаланың соттарында тағылымдамадан өткеннен кейін, қалалық сотта сұхбаттасудан өтеді, комиссияның отырысында талқыланады, содан кейін ғана судьялардың жалпы отырысына ұсынылады. Бұл тағылымдамашылардың өздерінің жауап кершілігін арттырады, олар негізгі жұмысынан қол үзбей, тағылымдамадан өту үшін еңбек дема лыстарын пайдаланады, сондай-ақ кандидаттарға оң қорытынды берген судьялардың да жауапкершіліктерін арттырады. – Мемлекет басшысы медиация туралы заңнаманың жетілмегендігі біздің еліміздегі даулы жағдайларды реттейтін соттық емес институттардың дамуын тежеп отыр деген тұрғыда сын айтқан болатын. Медиация мəселесінде сіз не айтар едіңіз? – Мемлекет басшысы судьялардың VI съезінде дауларды шешудің баламалы əдісіне, яғни медиация арқылы шешуге аса назар аударды. Бұл дауларды соттардан тыс реттеу институттарын дамыту жолы соттардың жұмысын жеңілдетудің бірден-бір əдісі болмақ. Бүгінде Астана қаласының барлық соттары дерлік медиацияға арналған кабинеттермен арнайы жабдықталған, ол жерде бейресми жағдайда жақтардың дау-дамай деңгейін төмендете отырып, бейбітшілік жолмен дауды шешудің шарттарын талқылауға мүмкіндіктері бар. Қазіргі уақытта елордалық соттарда медиация көмегімен 157 азаматтық жəне 21 қылмыстық іс қаралған. Бұл 200 шақты процеске қатысушылардың сот талқылауынсыз, сот шешімінсіз жəне үкімсіз дау мəселесін шешкендігін білдіреді. Дауларды шешудің медиациялық үдерісі жайлы азаматтардың жеткіліксіз ақпараттануымен байланысты, Астана қалалық соты медиация мəселелерін бұқаралық ақпарат құралдарында жариялап, телеарна мен радиода хабарланды.

7

www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

Сонымен қатар, дөңгелек үстелдер, ашық есік күндері, семинар сабақтары тұрақты негізде жүзеге асырылып отырады. – Əділсотты жүзеге асыру – əрбір судьяның қасиетті парызы. Осыған қарамастан, парызын аяққа таптайтын судьялар да кездесіп қалады. Сіз басқарып отырған ұжымда осындай келеңсіз оқиғалар орын алды ма? – Бүгінде сот саласына қатысты қоғам көкейінде жүретін мəселелердің бірі – сот төрелігінің əділдігі, судьялар қатарының тазалығы. Судья қандай жағдайда болмасын, сот төрелігін жүзеге асыру кезінде оның шынайылығы мен тəуелсіздігіне күмəн тудыратын ісəрекеттерге жол бермеуі керек. Сондай-ақ, қызметтен тыс уақытта да оның кəсіби беделіне нұқсан келтіретін іс-əрекеттерден аулақ болуы тиіс. Яғни, «Судья əдебі» кодексімен көзделген моральдық-этикалық нормалар мен мінез-құлық ережелерін мүлтіксіз сақтауға міндетті. Осы қызметті таңдаған əрбір судья

сыбайлас жемқорлықпен күрес мəселесі де күн тəртібінен түскен емес. Ағымдағы жылдың сəуір айында аудандық соттарда Астана қаласының судьяларынан құрылған арнайы комиссия «Жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Заң мен судьялар əдебін сақтаулары бойынша тексеру əрі ұсынымдар беру жұмыстарын жүргізді. Жалпы судьяның жұмысы үнемі қоғамның назарында. Қызметтің көпшілік сипаты халықпен тікелей байланысты болғандықтан, судьяны əрқашан ұстамды болуға, процессуалды заң нормалары мен соттық əдеп кодексін шағым мен сын келтірмей қатаң сақтауға міндеттейді. Əділсотты жүзеге асырудың күрделілігі де осында жатыр ғой, себебі, істі қарау барысында екі жақты бірдей қанағаттандыру мүмкін емес. Жақтардың бірі міндетті түрде наразылық білдіреді. Істің қаралу нəтижесінде жақтардан біркелкі жағымды əрекет күту мүмкін емес. Елбасының сот жүйесіне ұдайы көңіл бөліп отыруы судьяларға қосымша үлкен жауапкершілік жүктейді. Судья – халықтың адамы. Оның сөз саптауы, іс-қимылы барлығы дерлік көпшіліктің назарында. – Өзіңіз басқарып отырған ұжымда 9 айлық мерзім аралығында атқарылған жұмыс жайлы айтып өтсеңіз. – Астана қалалық соты, арнайы мамандандырылған экономикалық соты, №2 Есіл аудандық соты жəне Есіл аудандық соты ағымдағы жылы жаңа ғимаратқа көшті. Жалпы ғимаратта сот отырысының 50 залы бар, оның сыртында арнайы медиаторлық орталықтар, медиаторлар жұмыс жасайтын бөлме, прокурорлар мен қорғаушыларға арнайы кабинеттер, қалалық сотта – баспасөз орталығы, жалпы отырыс өткізетін зал бар. Судьялар мен сот аппаратының қызметкерлеріне жұмыс кабинеттері бөлініп, олардың тиімді жұмыс жасауларына жағдай жасалған. Астаналық соттарға азаматтық істер бойынша 2014 жылдың 9 айында 39 417 талап арыз келіп түскен, бұл былтырғы жылмен салыстырғанда 7 667 талап арызға немесе 24,1 пайызға көп. Мерзімі үш айдан асып қаралған іс жоқ. Тоқтатылған істер саны да былтырғымен салыстырғанда 100 іске кеміген. Бүгінгі күнде өндірісте тоқтатылған 29 азаматтық іс бар. Жоғарғы Соттың қадағалау алқасында өтініштер мен наразылықтар саны республика бойынша көп қаралатын өңір қатарына саналатынымызға қарамастан, істерді қарау сапасы бойынша 2014 жылдың 9 айында Астана қалалық соттары шешімдердің күшінің жойылу жағынан республикалық көрсеткіштен төмен (ортареспубликалық көрсеткіш – 61%, астаналық соттар – 56%). Қылмыстық істер бойынша 2014 жылдың 9 айында 788 тұлғаға қатысты 665 қылмыстық іс, оның ішінде 401 тұлғаға қатысты 322 үкім шығарылған. Былтырғымен салыстырғанда қаралған іс пен шығарылған үкім көбейген. Аталған мерзімде 18 894 əкімшілік іс қаралса, былтыр осы жылмен салыстырғанда 18 494 іс қаралған, яғни əкімшілік істің саны 400 іске артқан. 2014 жылдың 1 қаңтарына дейін Астана қалалық соттарында істерді мерзімінде қарамау, сөзбұйдаға салу істері көбірек болатын. Қазіргі таңда, сөзбұйдаға салу істері тыйылып, мерзімі бұзылып, қаралған істер жоқ. Судьялардың əрекеттеріне азаматтардың жазған шағымдары былтырғы жылмен салыстырғанда едəуір төмендеді. 2014 жылдың 9 ай-

 Үйренетін үрдіс

Жаѕа технологиялар тиімділікті арттырады Сот кеңсесінің негізгі міндеті – сот төрелігін жүзеге асыру үшін жағдай жасау болып табылады. Үстіміздегі жылдың өткен тоғыз айында материалдықтехникалық базаны жақсартуда, судьялар мен сот жүйесі қызметкерлерінің жұмыс істеу жағдайын жақсартуда біршама іс-шаралар жүзеге асырылды. Жалпыға мəлім, ағымдағы жылы Астана қалалық соты ғимаратының құрылысы аяқталып, пайдалануға берілді. Ренат ТАУЫМБЕКОВ,

Астана қаласы соттарының кеңсе басшысы.

Заңнамамен бекітілген талаптарға сəйкес əр соттың ұжымы тікелей сот жұмысына толыққанды жауап беретін сот төрағасымен басқарылады. Соттарда сот төрағасымен азаматтарды қабылдауды жүзеге асыратын кесте регламенттелген, сонымен бірге соттардың байланыс жəне сенім телефондары бар. Ағымдағы жылы сот кеңсесі қалалық сот жүйесі қызметкерлері мен судьялардың материалдық құндылықтарын қамтамасыз ету мен жабдықтау деңгейін арттыру, материалдық-техникалық базаны жақсартуға бағытталған ісшараларды жүзеге асырды. Сот жүйесінің ашықтығы мен қолжетімділігін жеңілдету үшін Жоғарғы Сот бірнеше электрондық ақпараттық жүйелер енгізді. Қолға алынған іс-шаралардың қай-қайсысы да соттар жұмысының қолжетім ділігін қамтамасыз ету бол мақ. Соның бірі – Жоғарғы Соттың ресми сайтындағы «Сот құжаттарымен танысу» бөлімі. Бұл жүйе жұмыс қарқынының жылдамдығы мен қолжетімділігіне жəне барлық сот құжаттарымен танысуға мүмкіндік береді. Қазақстан судьяларының VI съезінде Президент Н.Назарбаев əділсот төрелігінің халық үшін қолжетімді болуын қамтамасыз етуді, бұл істе электронды ресурстарды кеңінен пайдалануды тапсырған

болатын. Осы орайда іске қосылған жаңа ақпараттық сервистердің арқасында қазақ стандықтар өз үйлерінен шықпай-ақ, интернет арқылы сот құжаттарымен таныса алады. Яғни, жаңа электрондық жобалар азаматтардың пошталық қызметтерге жұмсалатын қаржылық жəне уақыт шығынын үнемдеуге мүмкіндік береді. Сервистегі электронды сот құжаттарын тек оқып қана қоймай, жүктеп алуға да болады. Сот отырысы хаттамасының сапа сын арттыру мақсатында қалалық соттың барлық сот мəжілісінің залдары аудио, бейне тіркеу жүйесімен жабдықталған. Заманауи технологиялар негізінде сот процестерін электрондық хаттамаға түсіруге мүмкіндік беретін бұл жүйеге сот процесіне қатысушылар «Сот кабинеті» арқылы шыға алады. Сонымен қатар, сот отырыс залында дыбыстық, бейнебақылау қондырғылары орнатылып қолданылуда, барлық тараптар бөлек микрофондармен қамтамасыз етілген. Барлық істер міндетті түрде сот отырысының залдарында бейнетаспаға түсірілу арқылы қаралады. Сот əділдігінің ашық тығын жүзеге асыру жəне сот жұмысын ұйымдастыруды жетілдіру мақсатында Астана қалалық сотында ақпараттықанықтамалық киоскілер ашылған. 2014 жылғы 2 желтоқсаннан бастап «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне сот төрелігін жүзеге асыруды одан əрі оңайлату, төрешілдік

 Анықтама үшін Бəрпібаев Тілектес Ешейұлы, Астана қалалық сотының төрағасы. Қабылдау күні: айдың бірінші дүйсенбісі сағат 15-17 дейін. Əбдиев Жазбек Ниетұлы, Астана қалалық соты Қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының төрағасы. Естай Берік Естайұлы, Астана қалалық соты Азаматтық жəне əкімшілік істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының төрағасы. *** Нəсірдинов Ғалымжан Патшаханұлы, Астана қаласы Алматы аудандық сотының төрағасы. Тел: 71-06-01, қабылдау күні: сейсенбі сағ: 1012, бейсенбі сағ: 10-12. Рамазанова Əсем Қасембаевна, Астана қаласы Алматы аудандық №2 соты төрағасының міндетін атқарушы. Тел: 71-04-33, қабылдау күні: сейсенбі сағ: 09-18. Баркинхоев Магомед Джабраилович, Астана қаласы Сарыарқа аудандық сотының төрағасы. Тел: 31-78-63, қабылдау күні: сəрсенбі сағ: 14-17, жұма сағ: 14-17.

тəртіптік əдеп нормаларын сақтауға байланысты шектеулерді өзіне ерікті түрде жүктейді. Судьялардың тəртібіне берілген арызшағым дарды арнайы комиссия қарайды. Материалдарды қарау нəтижелері бойынша судьяның «Судья əдебі» кодексін бұзу фактісін анықтап, талқылауға, қоғамдық пікір туғызуға, арызда көрсетілген судьяға қатысты тəртіптік іс жүргізуді қозғау туралы мəселемен судьялардың тиісті тəртіптік-біліктілік алқасына жүгінуге комиссия шешім қабылдай алады. Бүгінгі таңда судья сот iстерiн қарау кезiнде заңдылықты бұзғаны, судья əдебiне қайшы келетiн терiс қылық жасағаны, еңбек тəртібін өрескел бұзғаны үшін тəртiптiк жауапкершiлiкке тартылуы мүмкін. Астана қалалық соттарының 2014 жылдың бірінші жартыжылдығының кеңейтілген жалпы жиынының қаулысымен істерді қарау кезінде соңғы үш жылда жүйелі түрде заң бұзушылықтарға жол бергені үшін жəне сот төрелігін жүзеге асыруда жұмыс сапасы төмен судьялардың кəсіби жарамдылықтарын анықтау мақсатында, бірқатар аудандық жəне қалалық деңгейдегі судьяларға қатысты материалдарды Сот жюриіне жолдау туралы шешім қабылданды. Олар Сот жюриінің шешімдерімен жауапкершілікке тартылды, оның ішінде лауазымдық қызметтерінен өз еріктерімен босату туралы өтініш берген судьялар да бар. Бір қуанатын жағдай 2014 жылы жемқорлыққа байланысты қылмыстық жауапкершілікке тартылған судья немесе сот қызметкері болған жоқ. Осыған байланысты,

ында Астана қаласының сотына 112 шағым келіп түсті, ал 2013 жылы 9 айда 387 арыз түскен, бұл 273 арыз шағымға азайғанын көрсетеді, яғни 71 пайызға төмендеген. Бұрын азаматтардың арыз шағымдарын мемлекеттік қызметкерлер қарайтын болса, қазіргі таңда беделді, тəжірибелі судьялардан арнайы комиссия тексереді. Бұл өз жемісін берді. Бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара байланыс сот жұмысының негізгі бағыттарының бірі болып табылады. Бұл бағытта біршама жұмыстар атқарылды. Атап айтқанда, бұқаралық ақпарат құралдарында – баспа басылымдарында, теледидар мен радиода, сайтта 300-ден аса ақпарат жарық көрді. 50-ге жуық ұйымдастыру іс-шаралары – «дөңгелек үстелдер», семинарлар, тренингтер, брифингтер мен басқа да ісшаралар өткізілді. Аудандық жəне қалалық сотта жыл басында сот қызметкерлері жетіспейтін. Себебі, жалақы аз, тұратын жер жоқ, мамандар тұрақтамайды. Жоғарғы Соттың қолдауымен 80 орындық жатақхана салынып, бұл мəселе өз шешімін тапты. Тəуелсіздік күні қарсаңында қоныс тойын тойлаймыз деп отырмыз. Бұл жатақханада қызметкерлердің күнделікті тұрмысына қажетті жағдай толық жасалған. Барлық бөлмелер жиһаздармен толық жабдықталған. Ежелден келе жатқан «бəрін кадр шешеді» деген қағиданы мойындай отырып, сот қызметкерлерінің тұрақжай мəселесін шешіп, оларды тұрмыстық қамтамасыз ету арқылы кадрдың тұрақтануына аз да болса əсер еттік деп айта аламын. – Əңгімеңіз үшін рахмет.

Тасыров Ерлан Джумаевич, Астана қаласы Сарыарқа аудандық №2 сотының төрағасы. Тел: 32-54-12, қабылдау күні: сейсенбі сағ: 10-12, бейсенбі сағ: 10-12. Абдигалиева Гульнара Аманжоловна, Астана қаласы Есіл аудандық сотының төрайымы. Тел: 55-05-16, қабылдау күні: сейсенбі сағ: 1012, бейсенбі сағ: 10-12. Құрмантаев Ақболат Ахметович, Астана қаласы Есіл аудандық №2 сотының төрағасы. Тел: 55-98-91, қабылдау күні: сейсенбі сағ: 0918, бейсенбі сағ: 09-18. Дуйсембиев Канат Калжанович, Астана қаласы мамандандырылған ауданаралық əкімшілік сотының төрағасы. Тел: 71-08-00, қабылдау күні: сейсенбі сағ: 1012, сағ: 10-12. Абдуғалиев Дамир Абдуғалиевич, Астана қаласы мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты төрағасының міндетін атқарушы. Тел: 55-24-71. Рахымбеков Ербол Мұқажанұлы, Астана қаласы мамандандырылған қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотының төрағасы. Тел: 71-05-30, қабылдау күні: сейсенбі сағ: 1012, бейсенбі сағ: 10-12. Раззақ Нəзила Раззақбайқызы, Астана қаласы мамандандырылған кəмелетке толмағандардың істері жөніндегі ауданаралық сотының төрайымы. Тел: 39-02-01, қабылдау күні: бейсенбі сағ: 14-18. Молдабаев Даулет Сарсембаевич, Ақмола гарнизоны əскери сотының төрағасы. тел: 71-05-58 қабылдау күні: сейсенбі сағ: 1012, бейсенбі сағ: 10-12.

рəсімдерді азайту мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2014 жылғы 17 қарашадағы Заңға сəйкес Қазақстан Республикасының соттарына апелляциялық, кассациялық шағымдар мен қадағалау өтініштерін Сот кабинеті арқылы жолдау мүм кіндігі қолданысқа енді. Бұдан былай азаматтар мен сот процесіне қатысушылар қажетті мəліметтер алу үшін кеңсе мен сот тарға баруға міндетті емес. Та ғайындалған істер тізімі мен олардың шешімдері, сонымен қатар, басқа да қызықтыратын мəліметтерді санаулы секундтарда тиісті сайттарға кіріп, еркін алуына əбден мүмкіндік бар. Бұл жүйе «Сот істерінің анықтамалығы» деп аталады. Аталмыш жүйе іске қосылып ел азаматтарының, жеке, заңды тұлғалардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға, ақпараттар алмасуды жеңілдетуге қызмет етуде. Жоғарғы Сот сайты арқылы ашылған аталмыш анықтамалық жүйе арқылы мемлекеттік айыптаушы, іске қатысушы мен қорғаушы, басқа да мүдделі адамдар сот ісінің қозғалысы, қаралу уақыты, істің өндіріске қабылданған, кейінге қалдырылған, тоқтатылған, қаралған күндерін, сот актілерінің электрондық мəтіндерін əлемнің кез келген нүктесінен ғаламтор арқылы ала алады. Жаңа технологиялар енгізу мен қолдану соның ішінде жоғарыда аталып өткен жүйелерді тиімді пайдалану сот жүйесінің қызметін жеңілдетеді. Бұл жүйелер бюрократиялық əрекеттерге жол бермей, сот жүйесі қызметкерлерінің азаматтармен процессуалдық емес қатынасқа түсуін қысқартады. Сəйкесінше, сыбайлас жем қорлықтың алдын алуға өз септігін тигізеді. Азаматтардың уақыты мен қаражатын үнемдеп, халықтың сот жүйесіне деген сенімділігін қалыптастыруға жасалған қадам өз нəтижесін береді.

 Туған тіл – тұғырың

Тəуелсіздік тірегі – мемлекеттік тіл Ұлмекен ИСКЕНДИРОВА, Астана қалалық сотының бас маманы.

Мемлекеттік тілді қолдану мен дамытуда сот органдарының алар орны ерекше жəне оны дəлелдеп көр сетер уақыт жетті. Қазақ та «Толған ел – тарихын таспен жазады, тозған ел – тарихын жаспен жазады» деген сөз бар. Арғысы, Күлтегін бабамыз тасқа жазған қазақ тілі, «Есім ханның ескі жолы», «Қасымханның қасқа жолы», Əз Тəукенің «Жарғысы», бергісі абыз-жыраулардың, Абайдың, Мағжанның ойлы да сұлу жырлары, Мұхтар бастаған жазушылардың кестелі де көркем тілі – барлығы да тіліміздің мəңгілігін, тазалығын, байлығын, бейнелілігін, қазақ тілінің бабалар аманат еткен ұлы қазына екенін бəрімізге паш етіп тұр. Жалпы, тілді меңгеру үшін оған өзіңнің жүрегіңді ашуың керек. Тосқауыл қоюлармен жəне дөрекі мəжбүрлеумен бұл істе еш нəрсеге қол жеткізе алмаймыз. «Тілдерді қолдану мен дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» сот жүйесінде тиянақты іске асырылуда. Жоғары Сот Төрағасының өкімімен іс қағаздарын мемлекеттік тілде жүргізу Жоғарғы Соттың бақылауына алынып, мониторинг жүргізу бекітілген. Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінде (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратында) мемлекеттік тілдің қолданылу аясын кеңейту мен сот жүйесінде мемлекеттік тілді дамыту бағытындағы жұмысты жандандыру мақсатында Мемлекеттік тілді дамыту бөлімі құрылды. Осы бағыттағы жұмыстың барысы бойынша Астана қалалық сотында мемлекеттік тілді қолдану мəселелеріне байланысты түрлі іс-шараларды (конференция, кеңес, дөңгелек үстел, семинар, дəріс оқу, сайыс т.б.) ұйымдастыру жолға қойылған. Біртұтас мемлекеттік биліктің бір тармағы болып табылатын сот билігінде қазақ тілін төрге шығарып, өзінің мемлекеттік мəртебесі тұғырына орнықтыру, яғни сот төрелігін жүзеге асыру барысында кеңінен қолдану, еркін пайдалану – бүгінгі күннің міндеті. Осы айтылған мақсат-мүдде бір адамның, бір мекеменің немесе бір органның бір күндік шарасы арқылы емес, ұдайы жəне күнделікті қызмет бабында тұрақты негізде жүзеге асырылуы тиіс. Сонда ғана белгіленген мақсатқа нəтижелі қол жеткізуге болады деп ойлаймын. Əрбір қазақстандық азаматтың отансүйгіштік қасиеті өз Отанына, туған еліне жəне туған тіліне деген сүйіспеншілігі арқылы білінетінін ұмытпауға тиіспіз. Тəуелсіздігіміздің мызғымастығының негізгі белгілерінің бірі – мемлекеттік тіл екені айдан анық. Арнайы бетті əзірлеген Шарафаддин ƏМІРОВ. Суреттерді түсірген Орынбай БАЛМҰРАТ.


8

www.egemen.kz

Елімізде діни ахуал тўраќты Кеше Мəдениет жəне спорт министрлігінің Дін істері комитетінде Парламент Мəжілісінің Халықаралық істер, қорғаныс жəне қауіпсіздік комитеті мен Əлеуметтік-мəдени даму комитетінің «Діни төзімділік жəне конфессияаралық келісімді нығайтудың өзекті мəселелері» тақырыбында көшпелі отырысы өтті. Эльмира МƏТІБАЕВА, «Егемен Қазақстан».

Отырыс барысында Дін істері комитетінің ағымдағы жылғы жұмыс қорытындысы қарастырылып, дін саласындағы уəк і летті органның 2015 жылға арналған басым міндеттері анықталды. Аталған басқосуға ж етекшілік еткен Халықаралық істер, қорғаныс жəне қауіпсіздік ко митетінің төрағасы Мəулен Əшімбаев елімізде діни ахуалдың тұрақты екендігін атап өтті. Сондай-ақ, мемлекет міндеті – халық аралық нормаларды ескере отырып осы саладағы қоғамдық қатынастарды реттеу болып табылатындығын нақтылады. Депутаттар мен дін саласындағы уəкілетті орган өкілдері өз

сөздерінде конфессияаралық тұрақ тылық пен келісімді сақтау жəне нығайтудағы маңызды мəселелерді талқылап, діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу жолдарын пысықтады. Осы орайда, Мəдениет жəне спорт министрі Арыстанбек Мұхамедиұлы аталған отырыстың дін саласындағы саясат үшін маңызды екендігін атап өтті. – Қазіргі уақытта дін саласындағы мемлекеттік саясат Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан-2050» Стратегиясы, «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ», «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Қазақстан халқына Жолдауларында, Қазақстан халқы Ассамблеясының отырыстары мен Ұлытау төріндегі сұхбаты аясында айқындалған басты

11 желтоқсан 2014 жыл

бағыттар бойынша жүзеге асырылуда. Осы стратегиялық құжаттарда Президент Үкімет алдына өміршеңдік аясында жəне келешегі бар салалар бойынша нақты тапсырмалар қойғаны өздеріңізге белгілі, – деді Мəдениет жəне спорт вице-министрі Марат Əзілханов. Сондай-ақ, ол елі мізде діни тағаттылық пен конфессияаралық келісімді ны ғайту мақсатында жүргізіліп жатқан жұмыстарға тоқталып өтті. Дін саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асыру барысында үш бағыт бойынша жұмыс жасау ұйымдастырылуда екен. Бірінші бағытта қазақстандық қоғамда кон фессияаралық келісім мен толеранттылықты қамтамасыз ету жəне Қазақстан Конституциясына сəйкес ел дамуының зайырлы қағидаттарын ілгерілету мəселесі тұрған болса, екінші – «Діни қызмет жəне діни бірлестіктер туралы» Заңның ережелерін мүлтіксіз орындау негізінде діни бірлестіктермен сындарлы өзара əрекеттестік пен ынтымақтастықты ұйымдастыру, ал үшінші бағыт – 2013-2017 жылдарға арналған діни экстремизм мен терроризмге қарсы іс-қимылдың мемлекеттік бағдарламасын іске асыру шеңберінде дінді теріс пиғылды мақсаттарда пайдалануға жол бермеу болып отырғандығы баса айтылды.

Этносаралыќ ынтымаќты ныєайту жолында Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде Қазақстан халқы Ассамблеясы жанындағы Этносаралық қатынастар мəселелері жөніндегі журналистер мен сарапшылар клубының мүшелері брифинг өткізіп, клубтың атқарған жұмысынан хабардар етті. Əлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Брифинг Қазақстан халқы Ас самблеясының жаңартылған сайтын таныстырудан басталды. Ол жөнінде «Қазконтент» акционерлік қоғамы басқармасы төрағасының орынбасары Нартай Əшім айтып берді. Оның айтуынша, Қазақстан халқы Ассамблеясының ресми интернет ресурсы assembly. kz домені атауымен орналасқан. Сайттың дизайны, бағдарламасы жəне контенттік толықтырылуы соңғы үлгі бойынша жасалған. Портал үш тілде – қазақ, орыс жəне ағылшын тілдерінде қызмет етеді. Ондағы материалдардың үш нұсқасы да бірдей болады. Сайттың интерфейсінде көзі нашар көретін адамдарға арналған нұсқа да қарастырылған. Интернет портал ҚХА-ның 16 өңірлік бөлімдерінің бірегей тұғырнамасы функциясын атқарады. Сонымен қатар, ҚХА-ның жəне «Қоғамдық келісім» мемлекеттік мекемесінің бөлімдері ашылған. «Сайттың басты беті бірнеше функциялық аймақтан тұрады, – деді Н.Əшім. – Бірінші функциялық аймақта дəйексөздер бөлімі, сайт бойынша іздеу, тіл таңдау, көзі нашар көретіндер үшін бөлімге өту жəне сайттың əлеуметтік желілердегі парақшаларына өту орналасқан. Екінші функциялық аймақта сайттың навигациясының бас мəзірі орналасқан, ол ішкі беттерге өткенде тұрақты қалады, сондай-ақ, бұл аймақта арнайы жо балар парақшасына өтетін графикалық баннер ақпараттық блогы орналасқан. Төменде жаңалықтар блогы жəне аймақтық жаңалықтар бар. Ал үшінші функциялық аймақта екі блок бар. Оң жақта ҚХА Төрағасының жə не оның көмекшілерінің бөлімі орналасқан. Бұл бөлімде төраға жəне

қызметкерлер туралы анықтамалық-биографиялық ақпарат бар». Нартай Əшімнің атап өтуінше, сайттың сол жағына ресми құжаттар жəне аймақтық ҚХА-ның мəзірлері орналасқан. Əр аймақ үшін бөлек сайттар бірдей стильде жəне құрылымды жасалған. Аймақтық сайттар жеке басқарыла алады. Төртінші функциялық аймақта мультимедиялық бөлім бар. Бұл бөлімде Ассамблеяның іс-шаралар күнтізбесі, фото жəне видео галереясы орналасқан. Сайт бейімделген дизайнда жасал ғандықтан, сайт мобильдік құралдарда, планшеттерде жəне смартфондарда да қолданылады. Барлық мəтіндік материалдарды pdf жəне epub пішіндерінде жүктеуге болады. Бұл көлемді мəтіндерді смартфондарда оқуға мүмк індік береді. Сондай-ақ, интернет аудиториямен жұмыс істеу мақсатында негізгі əлеуметтік желілерде аккаунттар ашылған. ҚХА мүшесі, Журналистер клубы төрағасының орынбасары Атсалим Идигов клубтың мақсаты мен міндеттеріне тоқталды. Оның хабардар етуінше, Журналистер мен сарапшылар клубы Ел басының Қазақстан халқы Ассамблеясының XV сессиясында берген тапсырмасы бойынша құрылған. Клуб консультативті-сараптамалық алаң болып табы лады. Ол БАҚ-тардың толе ранттылықты нығайтудағы, этносаралық келісімді жəне азаматтық бірлікті сақтаудағы ынталарын ұйыстыруға жə рдемдеседі. Ал клубтың құра мын да республикалық жəне өңірлік БАҚ-тардың этносаралық тақырыпқа жазатын 22 журналист пен этносаралық қатынастар саласындағы сарапшы бар. «Клубтың міндеттері толеранттылықты нығайту, елімізде этносаралық келісімді, патриотизм мен рухани-мəдени бірегейлікті

Ќыз-келіншектер

енді ќауырт желіні пайдаланады Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде Қазақстанның іскер əйелдер қауымдастығы «Əлеуметтік-еңбек аясында əйелдерге қолдау көрсету» тақырыбында брифинг өткізді. Айгүл СЕЙІЛОВА,

«Егемен Қазақстан».

Брифинг барысында Қазақ станның іскер əйелдер қауымдастығының басшысы Раушан Сəрсембаева «Жұмыспен қамту-2020 жол картасы» бағдарламасы туралы айта келіп, бүгінде елде 2,6 миллион адам өздігінен жұмыспен қамтылған деп есептелгенімен, бірақ осы азаматтардың басым бөлі гі жинақтаушы зейнетақы жүйесіне, оған қоса əлеуметтік сақтандыру жүйесіне кірмейтініне жəне олардың көбі ауылды жерде тұратын əйелдер екеніне тоқталды. «Осыған байланысты Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігінің қолдауымен біздің қауымдастық əйелдердің

əлеуметтік-еңбек аясындағы құқықтары жəне аталмыш бағдарламаға қатысу мүмкіндіктері туралы хабардарлық деңгейін көтеруге, жеке іс ашу арқылы жұмысқа орналасу ахуалын жақсартуға бағытталған «Əлеуметтік-еңбек аясында əйелдер арасында ақпараттық-түсіндіру жұмысы» атты жобаны бастады. Жоба барысында еліміздің түкпіртүк піріндегі əйелдерге қауырт байланыс желісі арқылы көмек көрсетіледі. Олардың түрлі сұрақтарына тегін кеңес беріледі» – деді. Оның айтуынша, қауырт байланыс желісі арқылы əйелдер жұмысқа тұру, жұмыстан босатылу, жұмыссыздық, жүктілік, жұмыс берушілермен шиеленіс кезінде өз құқығын қорғауға байланысты

сақтау, журналистік этика қағидаттарын бұзбау, сонымен қатар, этно с аралық тақырыпты мазмұндау мəселелерінде журналистік қоғамдастықта жауапкершілікті қалыптастыру, – деді ол осы жө нінде. – Клуб мемлекеттік ұлттық саясатты жетілдіру, этнос аралық келісім мен қоғамдағы тұрақтылықты нығайту бойынша ұсыныстарды əзірлейді, этносаралық сипаты бар тақырыптарды дұрыс мазмұндау бойынша БАҚ-тар үшін ұсынымдар дайындайды». А.Идигов, сондай-ақ, клубтың атқарған жұмысын да ортаға салды. Клуб төрт халықаралық семинар жəне қазақстандық БАҚ-тар үшін жеті шеберлік сыныбын өткізіпті. Ал клубтың ұйытқы болуымен өткен жылдың қарашасында Астанада ҚХА-ның бірінші халықаралық медиафорумы ұйымдастырылған. Оған жиырмадан астам алыс-жақын шетелдерден де журналистер қатысқан. Соны мен қатар, Ассамблеяның «Аңсар» əдеби конкурсы жəне этножурналистика саласында «Шаңырақ» байқауы жыл сайын өткізіліп келеді. «Астана» радиосының директоры Гүлмира Қаракөзова ның мəлім етуінше, Ассамблеяның жаңартылған сайтында радио айдарын ашуға болады. Оған мүмкіндік бар. «Біздің радионың эфиріндегі дыбыстық материалдар мен бағдарламалар ҚХА-ның сайтында пайда болуына қызығушылық танытып отырмыз, – деді ол. – Атап айтқанда, сайттың ме диакартасы бұған мүмкіндік береді. Біздің ойымызша, оған телеарналарды да тартуға болады. Өйткені, еліміздің телеарналары түрлі этностардың өмірі жайында тартымды жобаларды эфирден жиі көрсетуде. Өз басым Ассамблеяның жаңартылған сайтын қазіргі заман талабына сəйкес жетілдірілген сайт деп есептеймін». Ал Оңтүстік Қазақстан облыстық «Южный Казахстан» газетінің бас редакторы Марина Лимаренко өзі жетекшілік ететін басылымның этносаралық ынтымақты нығайтуға қатысты қандай жобалардың қолға алынып жатқанын айтып берді.

6969-нөмірінен ақпараттар ала алады. Қазақстанның іскер əйелдер қауымдастығының қауырт желісінің үйлестірушісі Əділет Құрмановтың айтуынша, «Жұмыспен қамту-2020 жол картасы» бағдарламасы аясында елімізде жыл сайын 100 млрд. теңге шамасында қаржы бөлініп отырады. Осы бөлінген сома əртүрлі мақсаттағы ірі-ірі жобаларды жүзеге асыруға жұмсалады. «Ал соның ішінде əйел азаматтар мем лекет тарапынан қандай көмекке лайықты деген сауал бойынша түрлі ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүргізіледі. Олардың өз ісін бастауына көмек көрсетіледі. Биыл үш облыста 50 əйел өз ісін бастауға ниет танытып отыр. Бірақ, жыл соңы болғандықтан, оларға қаржы келер жылдың басында бөлінуі тиіс» – дейді ол. Əділет Құрманов өз ісін бастауға талпынған əйелдерге қаржылық қолдау мұнымен шектелмейтінін, сол үшін тиісті министрліктермен жұмыстар жүргізіліп жатқанын, ол келер жылы нəтижесін беруі мүмкін екенін жеткізді.

 Инвестиция – игергенге игілік

«Бəйтерек» пен «Даму» кəсіпкерлікті несиелеуге 50 миллиард теѕге бґлді Отандық өнімдердің үлесін көбейтіп, жеке кəсіпкерлерді қолдамаса бизнестегі бəсеке сырттан тасылатын тауарлардың легіне төтеп бере алмайтыны бесенеден белгілі. Мемлекет осынау көкейкесті мəселеде нақты қадамдарға барып отырғаны белгілі. Келесі кезекте кəсіпкер боламын, орта жəне шағын бизнес саласында бағын сынап, тəуекелге барғысы келетін іскер жандар үшін тағы да 50 миллиард бөлінді. Алайда, кəсіптің де кəсібі бар. Осыншама қаражат кімдерге беріледі, кімдерге берілмейді? Бұл аз ба, көп пе? Бұл да Үкімет тарапынан өзекті сауал ретінде безбенделген. Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Сонымен, кеше Алматыда «Бəй терек» ұлттық басқарушы хол дингі жəне оның еншілес құрылымы – «Даму» кəсіпкерлікті да мыту қоры өңдеу өнеркəсібі саласындағы шағын жəне орта кəсіпкерлік нысандарын қаржыландыру үшін 50 миллиард теңгені орналастыру туралы екінші деңгейдегі банктермен несиелік келісімге қол қойды. Бұл іске «Халық банкі», «Казком мерцбанк», «Сбербанк», «Нұрбанк, «РБК», «Еуразиялық банк», «AsiaCredit Bank», «Казинвестбанк», «Дельтабанк» сын ды екінші деңгейдегі банктер тартылған. Осы арада, бұл қар жыны орналастырып, жаңа кəсіпкерлердің қолына тигізуде «Халық банкі» мен «Каз коммерцбанкке» басымдық берілгенін айта кету қажет. Яғни, банктерге берілген лимиттер əртүрлі. Дегенмен, осыншама қаражат ұсынықты қолдарға түсіп, шын мəнінде шағын жəне орта бизнесті дамытуы үшін бизнес-жобаларды міндетті түрде електен өткізу қажеттігі өздігінен түсінікті. Мəселен, осы қаржыдан үлес алғысы келетін іскер азаматтар қолға тиген қаражатты жеке мақсаттарға, жекеменшік құрылыс салуға, балабақша, жекеменшік оқу орындары мен сауда нүктелерін ашуға жұмсай алмайды. Екінші деңгейдегі банктер бұл несиені кəсіпкерлердің инвестициялық жобаларын жүзеге асыру үшін, яғни олардың қолдарында бар қаражатты толықтыру үшін таратады. Сол сияқты, отандық құрылыс

 Өңір өмірі

Ќўрметті азамат атанды Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан».

Кешегі облыстық сессия барысында ағымдағы жұмыстар қаралып болған соң бірқатар азаматтар марапатталып, өңірдің өркендеуіне сүбелі үлес қосқан жандардың есімі белгілі болды. Айталық, депутаттар қазіргі вице-премьер, өңірдің бұрынғы басшысы Бердібек Сапарбаевқа Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы атағын беру туралы ұсынысты бірауыздан қолдады. Олар Бердібек Мəшбекұлының Шығыс өңірінің əлеуметтік-экономикалық дамуына бар күш-жігерін арнағанын айрықша атап өтті. – Өскемендегі бірнеше ме дици налық мекемелерді бірік тіріп, «Ана мен бала орталығын» құрған кезде маман жетіспеушілігі болды. Сол кезде облыс əкімі ретінде Б.Сапарбаевтың қолдауын сезіндік. Орталыққа келген 12 жас дəрігерге пəтер берілді. Олар үйлі болған соң, отбасын құрды. Бүгінде білікті маман ретінде еңбек етуде. Халықаралық меморандумдар арқылы көптеген мамандарымыз шетелдерге барып, озық тəжірибелермен таныс ты, біліктіліктерін көтерді. Шетелдің айтулы дəрігерлері өңірімізге келіп, күрделі оталар жасады. Бүгінде облыста ана мен бала өлі мі айтарлықтай азайды. Осының барлығына Бердібек Мəшбек ұлының сіңірген еңбегі орасан, – деді Өскемендегі Ана мен бала орталығының директоры, облыстық мəслихат депутаты Рая Рахимова. Дəрежесі жоғары атақ жыл сайын өңір бойынша бес адамға беріледі. Биыл құрметті атаққа ие болғандардың қатарында «Благовест» халықаралық қайы рымдылық ұйымының негізін қалаушы Зинаида Драгункина, Пар ламент Мəжілісінің экс-депу таты, ұзақ жыл Зырян ауданын басқарған Валерий Доскалов, Семей мамандандырылған əкімшілік сотының төрағасы Кенжеш Мұқашев жəне жазушы-журналист Сəдібек Түгел бар. ӨСКЕМЕН.

материалдарын шығарамын, өндірісті дамытамын, кондитерлік жəне жеңіл өнеркəсіпті, сүт жəне ет өнімдерін өңдеп, сапалы тауар ретінде сауда сөрелеріне шығарамын дейтін шағын жəне орта бизнес өкілдеріне жол ашық. Сонымен бұл бастаманың ресми жəне құжат жүзіндегі жайжапсары мен тəртібі төмендегідей. «Бəйтерек» холдингі 50 миллиард теңгені Ұлттық қордан алып отырғанын айту керек. Бұл қадамдар Елбасының 2014 жылғы қараша айында жариялаған «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Жаңа Экономикалық Саясатын жүзеге асыру аясында атқарылуда. «Бəйтерек» холдингі Ұлттық қордан облигациялық займға қол жеткізді жəне Үкімет қаулысымен қар жыландыру шарттары жəне екінші деңгейдегі банктермен (ЕДБ) жасалатын несиелік келісімнің нысаны бекітілді. Ел экономикасын жаңғырту мəселелері жөніндегі мемлекеттік комиссия шешімімен ЕДБ үшін қаржы бөлу тізбесі жəне лимиттері айқындалды. Осылайша, «Бəйтерек» холдингі өзінің еншілес компаниясы – «Даму» қорына 50 миллиард теңге көлеміндегі несиені 20 жылға ұсынды. Ал «Даму» қоры өз кезегінде екінші деңгейдегі банкпен несиелік келісімді бекітті. Бұл құжатқа сəйкес, ЕДБ аталмыш қаражатты өз жобаларын өңдеу өнеркəсібі саласында жүзеге асырып жүрген шағын жəне орта кəсіпкерлік нысандарына жылдық 6 пайыз үстемақымен 10 жыл мерзімге үлестіруі тиіс. Жоғарыда атап өткендей, бұл қаражат екінші деңгейдегі банктер

тарапынан өңдеуші өнеркəсіп жəне қызмет көрсету салаларындағы шағын жəне орта кəсіпкерліктің инвестициялық жобаларына жеткізу арқылы игеріледі жəне ол ЕДБ-ге бөлінген соманың 50 пайыздан кем емес көлемінде болмақ. Келесі бағыт – өңдеуші өнеркəсіп саласындағы шағын жəне орта кəсіпкерлік нысандарының ай на лым қаражатын толықтыру болып табылады. Бұл бағытқа да ЕДБ-ге бөлінген қаржы лимитінің 50 пайыздан кем емес лимиті жұмсалуы тиіс. Тағы бір айта кетерлігі, бұл бағытқа бөлінген қаражат лимитінің 25 пайызы азық-түлік өнеркəсібі саласындағы кəсіпорындарға жол тартуы тиіс. Бұдан бөлек, «Бəйтерек» холдингінің тағы бір еншілес компаниясы – Қазақстанның Даму банкі, өңдеуші өнеркəсіп саласындағы ірі кəсіпкерлік нысандарының жобаларын ұзақ мерзімді несиелеу мақсатында екінші деңгейдегі банктер арқылы, Ұлттық қордан бөлінген 50 миллиард теңге көлеміндегі қаражатты 10 жыл мерзімге 6 пайызбен бағыттап отыр. Қаржыландыру шарттарына сəйкес, серіктес-банктерге бөлінетін қаржыны қолдағы бар несиені қайта қаржыландыруға жəне шетелдік валюталарды сатып алуға тыйым салынады. Сонымен қатар, акцизделген өнімдер шығаратын, үлесінің 51 пайызы немесе одан да көп пайызы мемлекеттік мекемелер немесе құрылтайшысы ұлттық компания жəне холдингтер

болып табылатын кəсіпорындар бұл несиені ала алмайды. Осылайша, «Бəйтерек» холдингінің екі еншілес компаниясы – «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры жəне Қазақстанның Даму банкі Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 2014 жылғы қараша айында жариялаған «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» атты Жаңа Экономикалық Саясатын жүзеге асыру аясында Ұлттық қордан бөлінген 100 миллиард теңгені игеруге кірісіп кетті. Алдын ала жасалған есеп бойынша, Ұлттық қордан бөлінген қаражат жақын арада шамамен 320 жобаға үлестіріліп, 5 мыңға жуық жаңа жұмыс орындары құрылып жəне салық түрінде мемлекет қазынасына 28 миллиард теңге көлемінде кіріс келтіреді деп жоспарлануда. Қорыта айтқанда, кеше Алматыда екінші деңгейдегі банктермен қол қою рəсімінде «Бəйтерек» ұлттық басқарушы холдингі жəне оның еншілес құрылымы – «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры осы шараға қатысты БАҚ өкілдерінің сауалдарына жауап берді. Ендігі жерде осы іске ортақтас тырылған еліміздегі екінші деңгейдегі банктер аймақтардағы филиалдарының жұмысын жандандыруға міндетті болып отыр. Сол сияқты, алдағы жылдары да шағын жəне орта бизнесті қолдауға 50 миллиард теңгеден бөлінбек. АЛМАТЫ.

 Ақпарат айдынында

Белес

Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде «Қазақ газеттері» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 15 жылдық мерейтойына орай «Қазақстандағы ақпараттық үдерістер: замана талабы мен талғамы» атты халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференция болып өтті.

Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференция жұмысына алыс жəне жақын шетелдердің ғылыми қауымдастығының, сарапшылар қауымдастығының өкілдері мен ЖОО оқытушылары, магистранттары, докторанттары қатысты. Конференцияны əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің əлеуметтік даму жөніндегі проректоры Шолпан Жаманбалаева құттықтау сөзбен ашты. 1999 жылы ақпарат айдынында желкен құрып, сол уақыттан бері ұлт мүддесіне қызмет етіп келе жатқан «Қазақ газеттері» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Президенті Өкімі негізінде құрылғанын айта кеткен жөн. Өз қызметінің негізгі мақсатын тіл, тарих, мəдениет жəне əдебиет, сондай-ақ, рухани адамгершілік құндылықтар мəселесін көрсетіп отыратын мерзімдік басылымдарды қолдау деп айқындап алған медиахолдингтің құрамында бүгіндері алты беделді басылым – «Ана тілі» ұлт газеті, «Экономика», «Ұйғур авази» газеттері мен «Ақиқат», «Мысль», «Үркер» журналдары кіреді. Серіктестікті əр жылдары жазушы, журналистер Жұмабек Кенжалин, Мереке Құлкенов, Бауыржан Омаров басқарды.

Конференцияда «Қазақ газеттері» ЖШС бас директоры-Редакторлар кеңесінің төрағасы, Президент сыйлығының лауреаты Жұмабек Кенжалин баяндама жасады. «Өзінің шаңырақ көтергеніне 15 жыл толып отырған «Қазақ газеттері» серіктестігі мен оның құрамындағы мерзімді басылымдар да аға ұрпақ дəстүріне адалдықтың үлгісін көрсетіп келеді. Бұл қаламгерлеріміздің туған топырағымызды, Қазақ елін ең асыл құндылығымыз деп тұшынуынан, Тəуелсіз мемлекетіміздің ізгілікті қадамына шын қуанып толағай табысын əспеттеп, əуезелей білуінен, ұлт мұратын ұлықтау жолындағы кешенді шараға білек сыбана кірісуінен айқын байқалады. Біз қазір Ахаң армандаған қоғамда өмір сүріп отырмыз. Қазақ елінің атақ-даңқы жер-жаһанға мəлім болды. Тəуелсіздік атты қастерлі ұғымның қадірін сезініп, тұшынып келеміз. Ал бірақ, қоғамдық дамуда ешқандай тақтайдай түзу жол бол майтыны тағы анық. Оның кедір-бұдыры, қисық-бұралаңы кездесетіні заңдылық. Міне, соның бəрінен ақылымен асу, биіктікті бағындыру шын шеберлердің ғана қолынан келген», деді баяндамашы. Қазақ журналистикасының ардагері, жазушы-публицист Сарбас Ақтаев мерейтойға орай

жылы лебізін білдірді. «ХХ ғасырдың 90-жылдарында нарықтық экономиканың жойдасыз адуыны алқымдаған сəтте ұлт басылымдары да қаржы-экономикалық мəселелері жағынан дағдарынқырап қалғаны рас. Міне, сондай сəтте қазақ басылымдарының басын қосып, оларды аман сақтап қалған «Қазақ газеттері» серіктестігінің орны бөлек. Бүгінгі заманда басылымдарымыздың жекешеленуі үлкен қауіп деп білемін. Себебі, ондай басылым сол жекеменшік иесінің сөзін жақтаса, ал оның журналистерінде сөз еркіндігі болмайды. Сондықтан басылымдардың жекешеленуіне қарсымын» деді шешен. «Мысль» қоғамдық-саяси журналының бас редакторы, Қазақстанның құрметті журналисі Сейдахмет Құттықадам бүгінгі алмаға йып заманда ұрпақ тəр биесі басты назарда екенін баса айтып, сол тұрғыда «Қазақ газеттері» серіктестігіне қарасты басылымдар өзіндік бағыт-бағдарын қалыптастырған, ұлттық құндылықтарды дəріптеуші екенін атап өтті. Конференцияға Белоруссия мен Поль ша елдерінен арнайы келген Гродно мемлекеттік университетінің профессоры Владимир Гоголек пен Польша Журналистік инс титутының профессоры Владимир Янчук ақпараттық кеңістіктегі түйінді мəселелер мен мəдениаралық сабақтастық турасында ой өрбітті. Бүгінгі ұлттық журналистиканы қалыптастыруда ауызбіршіліктің маңызы жайында ардагер журналист Нұрмахан Оразбек сөз қозғап, ана тіліміздің тұғырын биіктету үшін журналистер қауымы бұл мəселеге бейжай қарамағаны абзал екенін жеткізді. Конференцияға қатысушыларға «Қазақ газеттері» ЖШС-ның бұрынғы басшысы, бүгінде Қазақстан Республикасы Президенті баспасөз хатшысының орынбасары, ҚР ҰҒА корреспондент мүшесі Бауыржан Омаровтың құттықтау хаты оқылды. Конференцияның екінші бөлімінде «Бұқаралық ақпарат құралдары ның тыныс-тіршілігіндегі ғаламдық өзгерістер: Қазақстан ерекшеліктері», «Қазақстан баспа ісі мен полиграфиясындағы даму бағыттар мен жаңашылдықтар», «Қоғаммен байланыс пен жарнаманың жаңа технологиялары» тақырыптарында секциялық мəжілістер өткізілді.


9

www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

Банктіѕ ашыќтыєы мен əділдігі, клиенттердіѕ ыждаєатпен ќаражат жинауы

«Ќолжетімді тўрєын їй-2020» баєдарламасын жїзеге асырудаєы Тўрєын їй ќўрылыс жинаќ банкініѕ басты ќаєидаты «Қолжетімді тұрғын үй-2020» бағдарламасы бойынша пəтер сатып алу немесе жалға алу бүгінгі күні көптеген қазақстандықтар үшін баспана алудың жалғыз мүмкіндігі болып отыр. Бұл бағдарламаның тоғыз бағыты бар. Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі солардың тек қана екі бағыты бойынша, атап айтқанда, «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» жəне «Жас отбасыға арналған тұрғын үй» бағыттары бойынша жұмыс істейді. Бұған қарамастан, қолжетімді тұрғын үй бағдарламасы қоғамда тек қана осы банкпен байланысты аталып жүр. Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі мемлекеттік банк ретінде маңызды əлеуметтік рөл атқарады. Ол Президенттің бастамасымен, тұрғын үй сатып алуға мұқтаж, бірақ коммерциялық банктерден ипотекалық кредит алуға табысы жетпейтін қазақстандықтар үшін құрылған. Клиенттердің мүддесіне жұмыс істейтін қаржы институты ретінде банк жұмысының басты бағыттары – қаржы жүктемесін жəне əкімшілік кедергілерді азайту, қызмет көрсетудің озық технологияларын енгізу жəне транспаренттілік. «Қолжетімді тұрғын үй-2020» бағдарламасымен ҚТҚЖБ желісі бойынша баллды есептеу жəне тұрғын үйді бөлу бөлігінде адам факторы толықтай алынып тасталды. Бұл жұмыс барысында қателіктен сақтайды. Банкте баллды есептеу де, пəтерлерді бөлу де толықтай автоматтандырылған. Барлық мəліметтерді ҚТҚЖБ сайтында онлайн режімінде көруге болады. ҚТҚЖБ желісі бойынша «Қолжетімді тұрғын үй-2020» бағдарламасын жүзеге асырудың ең өзекті мəселелері туралы Мемлекеттік бағдарламалар мен құрылыс жобаларын іске асыру департаментінің директоры Данияр ЖҰМАШОВ əңгімелеп берді. – Данияр Бимұратұлы, «Қолжетімді тұрғын үй-2020» бағдарламасымен пəтер сатып алу үшін тұрғын үйді сатып алушылар мен жалға алушылар пулына қатысу қажет. Ал бұл жарыс секілді – кімнің баллы көп болса, сол жеңеді. Тіпті, спорттың өзінде де келісіп ойнау кездеседі... Қолжетімді шаршы метрлер үшін күресте əділдікті қалай сақтамақсыздар? «Қолжетімді тұрғын үй-2020» бағдарламасымен «айналма жолдармен» пəтер сатып алуға бола ма? – Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің басшылығы бұл мəселені ерекше бақылауда ұстап отыр. Егер біреу сізге «жоғары орын алуға көмектесемін», «көп балл бергізуге келісіп беремін» деп қолқа салса, мұнысы – нағыз алаяқтық. Сөзіне ерсеңіз, ақшаңыздан бекер айырылғаныңыз. Мұндай жағдай қазір кездесіп те жатыр. Еліміздің барлық өңірлерінде де, Алматы қаласында да. Алаяқтарға сеніп, жинаған ақшасын беріп, алданып қалған адамдар аз емес. Енді олар сотқа жүгінуге мəжбүр болып отыр. Баллды есептеуге ешкім ықпал ете алмайды. Жүйенің өзі банктегі бірде-бір адамға, тіпті, басшылыққа да мұрсат бермейтіндей етіп жасалған. Пəтерлерді бөлу кезінде қанша балл жинайтыныңыз, қандай орын алатыныңыз – шотты қашан ашқаныңызға, шотыңызға тұрақты

түрде қанша ақша жинағаныңызға байланысты. Барлық мəліметтер біздің автоматтандырылған банк жүйесінен алынады. Бұл жүйеге бірде-бір адам араласа алмайды. Яғни адам факторы жəне ықпал ету мүмкіндігі толықтай алынып тасталды. Егер адам есеп жүргізсе, онда ол əдейі немесе қателесіп, балл қосып не кемітіп қоюы ықтимал. Компьютерде берілген алгоритм бар. Машина жинақтау тарихы бойынша өзге жүйеден мəлімет алып, тиісті баллды есептейді. Осылайша, қайталап айтамын, баллды есептеу жəне пəтер алуға басымдылықты анықтау жүйесі тек қана салымшының өзіне, ыждаһатпен қаражат жинағанына байланысты. – ҚТҚЖБ желісімен «Қолжетімді тұрғын үй» бағдарламасына қалай қатысуға болады, қандай құжаттар керек, оларды қайда апару лəзім, қалай ақша жинау керек? Осы жағын тарқатып айтып берсеңіз. – Біріншіден, банк іске асыратын желілер, яғни «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» жəне «Жас отбасыға арналған тұрғын үй» бойынша бағдарламаға қатысу үшін, ең алдымен Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің салымшысы болуы керек. Яғни сізде тұрғын үй құрылыс жинақ шарты болуы қажет. Сондықтан осы шарт бойынша тұрақты түрде жинақ жинақталуы тиіс. Бағдарламаға

қатысу үшін, Банктің интернетресурсын ұдайы қадағалап тұрған жөн. Онда тұрғын үйді сатып алушылар пулына қатысуға өтініш қабылдау туралы барлық хабарландыру жарияланып, қажетті құжаттар тізбесі көрсетіледі. Не істеу керек? Банкке келіп, бағдарламаға қатысуға өтініш беру керек немесе оны банктің сайтында «Жеке кабинет» арқылы жасау қажет. Көріп отырғаныңыздай, мұндай жағдайда банкке келудің қажеті де болмайды. – Егер тұрақты түрде қаражат жинамаса, ол кейін қандай да бір айыппұл төлей ме? – Жоқ, айыппұл төленбейді. Тұрақты қаражат жинамаған жағдайда, баллыңыз тұрақты қаражат жинаған адамның баллынан аз болады. Жалпы алғанда, клиент, өзінің қаржылық мүмкіндігіне қарай жауапкершілік алған жоспарға сəйкес, неғұрлым тұрақты əрі ыждаһатпен ақша жинаса, кейін тұрғын үй заемын алу

оған соғұрлым жеңіл болады. – Өт ін ім п ул жари ялау кезінде беріле ме? – Иə. Міне, бағдарламаның өзі қалай құрылып жатқанына қараңыз. Əкімдікпен, мəселен, жүз пəтерлі тұрғын үй құрылысын салуға келісім жасайық. Айталық, біз 2014 жылдың басында біз шарт жасастық делік. Ал жыл соңында үй құрылысы аяқталады. Пайдалануға бергенге дейін үш ай бұрын біз пул жариялаймыз. Республикалық БАҚ-тарда жəне банк сайтында хабарландыру жарияланады. Қалаған адамның бəрі біздің бөлімшелерде өтініш бере алады. Баллды есептеуге келсек, бұрынғы сызбаның өте күрделі болғанын мойындауға тиіспіз. Бұл баллдарды салымшыларымыз өз бетінше есептей алмайтын еді. Мұның айқын жəне ашық болуы үшін, клиенттерге баллдарын өз бетінше есептеуге, мүмкіндіктерін бағалай алуы үшін, тəртіпті оңайлатуға шешім қабылданды. Жаңа формулада қолданылатын көрсеткіштер қарапайым жəне əр клиентке түсінікті. Соның арқасында ол осы шарт бойынша баллды өздігінше есептеп, пулға қатысуға өтініш берерде өз мүмкіндігін нақты шамалай алады. Жаңа формулада бағалау көрсеткіші, жинақтаудың ең төменгі қажетті сомасы жəне шарттың қолдану мерзімі секілді шарт параметрлері қолданылады. Бағалау көрсеткіші салымшының тəртібін жəне оның жүйеге сенімін сипаттайтын көлем болғандықтан, басымдылық дəл осы көрсеткішке беріледі. Яғни шарт бойынша неғұрлым үлкен сома жəне ұзақ уақыт бойы қаражат жинақтаса, бағалау көрсеткіші соғұрлым жоғары болады. Демек, клиенттің пулға кіру мүмкіндігі де жоғары болмақ. Формуланың өзі оңайлатылған. Алайда, шын мəнінде, бұл – əділ жинақтау формуласы. Бұл жерде

АНЫҚТАМА. 2014 ж. 1 қарашадағы жағдай бойынша, «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша «Қолжетімді тұрғын үй-2020» бағдарламасын жүзеге асыра бастағаннан бері жалпы ауданы 1 203,4 мың шаршы м. болатын 18 749 пәтері бар 232 тұрғын үйдің құрылысы бойынша жергілікті әкімдіктермен ынтымақтастық туралы 163 нысандық келісімге қол қойылды. Банк қабылдаған Тұрғын үйді пайдалануға беру актілеріне сәйкес, олардың ішінде жалпы ауданы 625,6 мың шаршы м. болатын 9 838 пәтері бар 121 тұрғын үй пайдалануға берілді. «Жас отбасыға арналған тұрғын үй» бағыты бойынша 2014 ж. 1 қарашадағы жағдай бойынша, жалпы ауданы 384,5 мың шаршы м. болатын 6 719 пәтері бар 103 тұрғын үйдің құрылысы бойынша ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды. Банк қабылдаған Тұрғын үйді пайдалануға беру актілеріне сәйкес, жалпы ауданы 173,6 мың шаршы м. болатын 3 106 пәтері бар 51 тұрғын үй пайдалануға берілді.

Игі істердіѕ ортасында Павлодар мемлекеттік педагогикалық институты негізгі қызметімен қоса, ғылыми-зерттеу жəне ақпараттық қамту бағытындағы жұмыстармен де тұрақты айналысады. Бұл ретте, ғылыми ақпараттық қамту бағыты дегеніміз – ғылыми ізденістің тек пəндік, теориялық қыры ғана емес, сондай-ақ, оның көпшілікке тікелей танылатын əдеби, тарихи ақпараттық жағы да. Ырысгүл ШАҚАМАН,

Павлодар мемлекеттік педагогикалық институтының профессоры, филология ғылымдарының кандидаты.

Қайсыбір ғылыми жұмыс болсын дербес сипаттан гөрі көпшілік назарында ашық жүзеге асырылуы біз үшін жоғары маңыздылығымен ерекшеленеді. Егер ізденістер көпшілік тарапынан қолдау тауып жатса, онда зерттеудің мəні де барынша еселей түсері даусыз. Біздің институт тарихи, əдеби, тілдік бағыттарда ғылыми-зерттеу жұмысын бір ізге салып, жаңашыл жүйеге түсіп отыр. Оқу орнында жекелеген пəнге, сондай-ақ, мамандыққа қатысты салалық ғылыми-зерттеу жұмыстары үздіксіз жүзеге асырылады. Осының негізінде түрлі ғылыми конференция ұйымдастырып, онда ізденіс жұмыстарының маңызы мен жаңашылдығы талқыланады. Мəселен, биылғы жылдың қараша айының соңына таман институт қабырғасында «Сəбит Дөнентаев мұрасы: таным мен тағылым» атты республикалық ғылыми-тəжірибелік конференция өткізілді. Атауы да айтып тұрғандай, келелі конференция көрнекті ақын, журналист, қоғам қайраткері С.Дөнентаевтың 120 жылдық мерейтойына арналды. Айтулы оқиғаға байланысты баяндамалар жинақ болып басылып шықты. Ұлтымыздың ағартушылық майданындағы белді өкілі саналатын С.Дөнентаевқа арналған бұл жиынға Ақсу қаласының құрметті азаматы Қ.Шаяхметов,

Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің профессоры, филология ғылымдарының докторы С.Жұмағұлов, Семей қаласының Шəкəрім атындағы мемлекеттік университетінің Тарих мұражайы жəне «Шəкəрімтану» орталығының ғылыми қызметкері М.Жарылқасынұлы, Павлодар облыстық «Сарыарқа самалы» газетінің журналисі С.Мұсабаева қатысып, баяндамалар жасады. Мерейтойға қатысты шара тек конференция өткізумен шектеліп қалмады. Жалпы, С.Дөнентаевқа арналған конференция өткізу осыдан бір жыл бұрын жоспарланып бекітілді. Былтырғы қыркүйек айында облыстық «Сарыарқа самалы» газетінде «Жатқа жадағай, жақын ға одағай ма едік немесе ақын рухы аяқ астында қалды» деген тақы рыпта мақала жарық көрді. Онда қоғам қайраткерінің шығарма шылығы мен тұлғасы елеусіз деу қалып бара жатқаны жөнінде мəселелер көтерілген еді. Инсти тутымыз қолға алған ісшаралар аталмыш газет қозғаған мəселелерге қосқан үніміз іспеттес екенін де айтқан жөн. Басылымда мақала жарияланған соң, институт ректоры Н.Аршабеков бірден өз тарапынан үлесін қосу мақсатында газет редакциясымен байланысқа шығып, С.Дөнентаевқа қатысты жүргізетін жұмыс жоспарын ортаға салды. Жоспарда конференция, студенттер арасында мүшəйра өткізу, ақын шығармашылығын насихаттау мақсатында еңбектерін жинақтап, кітап шығарып, тарату жұмысы белгіленді.

тұрақты түрде қаражат жинаған салымшы көп балл жинайды. Бұл қағидат есептеудің негізі болып қалды. Формуланың өзімен біздің клиенттер Банк сайтында таныса алады. – «Қолжетімді тұрғын үй» бағдарламасындағы өзгеріс – бүгінгі күнгі ең өзекті мəселелердің бірі. Үкімет неге мұндай қадамға барып отыр? Неліктен қатысушыларды іріктеу өлшемдерін қатаңдатты? – Иə, шындығында да, ағымдағы жылдың 31 наурызында «Қолжетімді тұрғын үй-2020» бағдарламасына өзгеріс енгізген Үкіметтің қаулысы қабылданды. Сонымен бірге, бағдарламаға қатысушыларға қойылатын талаптар да өзгертілді. «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» арқылы жүзеге асырылатын екі бағыт, яғни «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» жəне «Жас отбасыға арналған тұрғын үй» бойынша мынадай талап қойылды. Енді тұрғын үй бағдарламасына қатысушылардың жəне онымен бірге тұратын отбасы мүшелерінің (жұбайы жəне кəмелетке толмаған балаларының) меншігінде тұрғын үй болмауы тиіс жəне соңғы бес жылда тұрғын үй жағдайын нашарлатпауы қажет. Бұл – бағдарламаға қатысуы үшін тұрғын үйін əдейі сатып жібермеуі керек. Алматы мен Астана тұрғындарына қойылатын тағы бір талап – екі жыл тіркеуде тұруы. Жалпы, үй кезегінде тұрғандардың мəселесі күрделі: Қазақстан Республикасы бойынша 300 мыңға жуық адам тұрғын үй кезегінде тұр. Ипотека алуға қалталары көтермейді. Бұл – халықтың əлеуметтік тұрғыдан қорғалмаған бөлігі. «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша бағдарламаға енгізілген тағы бір жаңалық – пайдалануға берілетін тұрғын үй көлемінің

Ақиық ақын туралы жинақ шығару үшін ғылыми-зерттеу жұмысы бір жыл жүргізіліп, оң нəтижесін берді. Ғылымибиблиографиялық бөлім бастығы Қ.Төлеубаева Алматыға арнайы іссапарға жіберілді. Ол «Ғылым ордасы» РМК ғылыми кітапханасында ақынның 1917-1918 жылдары жазған, бірақ жарыққа шықпаған өлеңдерін тауып, жинастырды. Ақынның өлеңдері төлнұсқа түрінде араб жазуымен жазылған. Сондықтан шығармаларды филология ғылымдарының кандидаты Ə.Əміренов аударды. Жоспарланған іс-шараның бəрі жүзеге асты. Ақынның 1950 жəне 1957 жылдары басылған шығармалары қайта қаралып, бұрын танылмаған еңбектері іздестіріліп, арабша жазылған туындылары қазақшаға түсірілген нұсқасында институт баспасынан «Дархан дарын иесі» деген атпен шығарылды. Ал осы жақында ғана ғұлама ғалым Əлкей Марғұланның 110 жылдығына орай «Марғұлан оқулары-2014» халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференция болды. Аталған конференцияны біздің институт пен Алматыдағы Ə.Марғұлан атындағы Археология институт ұйымдастырды. Конференцияға Қазақстан, Ресей (Мəскеу, Омбы, Челябі, Барнаул, Тюмень, Екатеринбург, Якутия), Италия, Украина, Өзбекстан, Қырғызстан тарихшылары мен археологтары, ғалымдары, музей қызметкерлері шақырылды. Сонымен бірге, жиынға Ə.Марғұлан қорының президенті, ғалымның қызы Данель Əлкейқызы да қатысты. Алқалы басқосуда ғалымдар құнды ой-пікірлерімен бөлісті. Міне, сондықтан да конференция жұмысы көпшілік көңілінен шықты. ПАВЛОДАР.

50 пайызы енді жергілікті атқару органдары арқылы бөлінетін болады. Яғни, əкімдіктер кезекте тұрғандар арасынан іріктеп алып бөледі. Əрине, бағдарламаны өзгерту – Үкіметтің құзырындағы іс. Бұл өзгерістер мемлекеттің қолдауынсыз тұрғын үй ала алмайтын адамдардың мүддесін ескере отырып енгізілген. Банк, қаржылық оператор ретінде, тек қана бағдарлама шеңберінде əрекет етеді. Бірақ біздің жеке өнімдеріміз бар. Олар да бүгінгі күні еліміздің азаматтарына қолжетімді. – Қолжетімді тұрғын үй» бағдарламасы талаптарына егжей-тегжейлі тоқталайық. – «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша бағдарламаға қатысу үшін, ең алдымен, Қазақстан Республикасының азаматы немесе оралман мəртебесі болуы керек. Астана мен Алматыда бағдарламаға қатысу үшін, жаңа айтып кеткенімдей, соңғы 2 жылда осы қалаларда тіркеуде тұру қажет. Бағдарламаға қатысушының жəне онымен бірге тұрып жатқан отбасы мүшелерінің Қазақстан Республикасының аумағында меншігінде тұрғын үйі болмауы жəне соңғы 5 жыл ішінде тұрғын үй жағдайларын əдейі нашарлату дерегі болмауы қажет. Бағдарламаға қатысудың міндетті талабы – төлем қабілеттілігін растау. «Жас отбасыға арналған тұрғын үй» бағыты бойынша қатысу үшін, қосымша мынадай талаптарға сəйкес келуі керек: кемінде екі жыл некеде тұру, өтініш берген кезде жұбайлардың жасы 29-дан аспауы. Осы бағыт бойынша балаларды (баланы) ата-аналардың бірі тəрбиелеп отырған, жасы 29ға толмаған, ажырасқан немесе жесір, яғни толық емес отбасылар да бағдарламаға қатыса алады. Осы бағыт бойынша бағдарламаға қатысушылардың тізімін жергілікті əкімдіктер жасайды. Яғни, бағдарлама бойынша пəтер алуға үміткерлердің тізіміне қандай жас отбасын кіргізетінін жергілікті атқару органдары шешеді. Банкке əкелуі тиіс жолдаманы береді. Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі болса, төлем қабілеттілігін тексереді. Алайда, жастарды тұрғын үймен қамтамасыз ету мəселесінің маңызды екенін түсіне отырып, салымшылардың осы санатына

жататындар үшін біздің банктегі талаптар едəуір жұмсартылған. Жас отбасыларға қатысты шешімді 3 күн ішінде шығарамыз. Банк салымшысы болу, расталған табыс, жақсы кредит тарихы жəне төлем қабілеттілігін растау рəсімдерін оңайлату үшін – алты ай бойы шотына тұрақты түрде ақша салу, жеткілікті. – Данияр Бимұратұлы, бағдарламаға соңғы өзгеріс енгеннен кейін, əкімдер «Жас отбасыға арналған тұрғын үй» бағыты бойынша пəтер бөліп қана қоймайды. Енді «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» əкімдікпен тең бөлісетін болды. Мұндай шешім неге қабылданды? Бұл пəтерлердің жартысы банк клиенттеріне емес, əкімдіктің кезегіндегілерге тиеді деген сөз бе? – Біріншіден, «Халықтың барлық санатына арналған тұрғын үй» бағыты бойынша бағдарламаға қатысу үшін, қатысушылар біздің банктің салымшылары болуы керек. Ең алдымен мұқтаждарды тұрғын үймен қамтамасыз ету мəселесін шешу үшін, Үкімет бұл қадамға барып отыр. Яғни, халықтың əлеуметтік жағынан аз қорғалған бөлігіне жататын азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету міндетін тезірек шешу үшін. Өйткені, əкімдікте үйдің кезегінде тұрғандардың дені – толық емес отбасылар, бюджеттік ұйымдардың жалақысы аз қызметкерлері, əскери қызметкерлер, жетім балалар. Қазір қайта тұрғызылған үйлер екі санатқа бөлінеді. Пəтерлердің жартысы əкімдікке беріліп, үйдің кезегінде тұрғандарға бөлінеді. Қалған бөлігі – пəтерлердің 50 пайызы пулға қатысушылар арасында бөлінеді. Жинаған балл саны бойынша банк үміткерлерді бағалайды. Бұдан бөлек, банк кезекті мейлінше азайту жəне барынша ашықтық үшін, бұл үдерісті автоматтандыру жұмыстарын жүргізіп жатыр. Қорытындылай келе айтарым, «Қолжетімді тұрғын үй-2020» бағдарламасы бойынша Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі жұмысының басты қағидасы – ашықтық жəне əділдік. Клиенттер тарапынан ыждағаттылықпен қаражат жинақтау. Бұл – біздің ортақ табысымыз, салымшыларымыздың тұрғын үй мəселесін шешудің басты кілті. Əңгімелескен Мира КАРИМОВА.

Жер жүзіндегі барлық тіршілік иесі табынған əрі өмірінің шырағы – Күн. Ол бізге тек жарық пен жылу ғана емес, сондай-ақ, қауіп те төндіреді. Атап айтқанда, Күндегі түрлі жарқылдар арнайы аспаптар көмегімен үнемі бақылануда. Əрине, олардың бəрі Жердегі магнит дауылының себепшісі болмауы да ықтимал. Күндегі қарқынды құбылыстардың көзі оның бізге қарама-қарсы арғы бетінде пайда болуы да мүмкін, сөйтіп, күн плазмасы ағынының үлкен бөлігі Жерге соқпай өтіп кетеді.

Єарыш єылымына да ќамќорлыќ ќажет Сонымен қатар, егер де Жер жеткілікті мөлшердегі қуат массасына ие тəжді энергиялық шығару көздерінің тікелей «нысанасына» айналған болса, оның салдары өте қауіпті болуы мүмкін. Атап айтқанда, ол цунами мен жер сілкінісі, технологиялық жəне көліктердің жаппай апаттары, тіпті, адамдардың инфаркт, инсульт жəне басқа да ауруларының күрт артуына əкелуі де ғажап емес. Ал күн шабуылына адамзат баласы төтеп беретін жалғыз-ақ тиімді жол бар. Ол үшін Күндегі жарқылдар белсенділігін алдын ала, дер кезінде болжау жəне оның салдарларын барынша азайтуға септігі тиетін тиісті шаралар кешенін қолдану керек. Біздің елімізде Күнді тұрақты түрде бақылау жəне оның белсенділігін болжау қызметімен Қазғарыштың құрамындағы «Ұлттық ғарыштық зерттеулер мен технологиялар орталығы» АҚ-қа қарасты. Ионосфера институты айналысады. Институт ондаған жылдардан бері Күн-Жер байланыстарын зерттеп келеді. Қажетті жабдықтармен қамтылған жоғары білікті де білімді кадрлар жинақталған жəне ғарыштық зерттеулер жүргізу үшін өте қо лайлы жерде орналасқан

инс титут қазіргі кезде кең көлемді ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуде. Бірегей эксперименттік кешен нақты уақыт режімінде ғарыштық сəулелердің қарқындылығын, геомагнит өрі сінің кернеулігін, Күн радиосəу лелерінің ағыны мен ионо сфераның электронды құрылымына диагностика жасауға жəне болжауға зор мүмкіндік береді. Ғарыш райын болжаудың өзіндік ерекше əдістері үнемі жетілдіру үстінде. Ол жерүсті жəне ғарыштық жоғары технологиялық жүйелердің жұмыс істеуіне кері əсер етуші факторлардың алдын алу үшін шаралар қолдануда өте маңызды. Сондай-ақ, соңғы жылдары Қазақстан аумағы жер қыртысының жерүсті-ғарыштық геодинамикалық жəне геофизикалық мониторингі жүйесін құру қолданбалы ғылымизерттеулердің негізгі перспективалы басым бағыттарының бірі болып саналады. Бұл зерттеулердің нəтижелерін жүзеге асыру жəне тəжірибе жүзінде қол дану жер қыртысы мен атмосферада болып жатқан геодинамикалық жəне геофизикалық үрдістерді бақылауға, жер қабаты телімдерінің кернеулідеформацияланған күйі

динамикасы мен механизмін зерттеуге оң əсерін тигізеді. Жəне де ғалым-физиктердің жер сілкінісін болжауға, Солтүстік Каспий аумағында минералды ресурстарды игеруге байланысты геологиялық ортаның өзгеруі салдарынан болатын техногенді апаттарды болжаудың кешенді жүйесін құруға жол ашады. Жер серігі геодезиясы, Жерді қашықтықтан барлау (ЖҚБ), басқа да геодезиялық əдістер деректерін пайдалану арқылы та биғи-шаруашылық жүйе лерінің, өнеркəсіптік агло ме рациялардың, дамыған аумақтардың, бірінші кезекте Астана жəне Алматы қалаларының жағдайын бағалау мен болжау үшін арнайы маман дандырылған карталар құру туралы да айтқанымыз жөн. Себебі, бүгінгі таңда жөнсіз жүргі зіліп жатқан зəулім құрылыстар тұрғысынан алғанда жəне олардың топыраққа əсер етуі тарапынан да өте маңызды мəселе болып отыр. Институт ғалымдары қазіргі заманғы ғылыми ой-өрістің алдыңғы қатарында болуға əркез ұмтылады. Алайда, бұл үшін заманауи техникалық базаның да болғаны қажет, ал институттағы жабдықтар өткен ғасырдың 80ші жылдарынан бері пайдаланылып келеді. Шетелдік əріптестер

техникалық жабдықталу жағынан осы уақыт аралығында əлдеқайда алға түсіп кетті. Ғылыми деректердің сенімділігі мен өзектілігі тұрғысынан халықаралық ынтымақтастық бойынша барынша мүдделік танытамыз десек, эксперименттіктехникалық салада да бір деңгейде болғанымыз орынды сияқты. Оның үстіне маңызды ғылыми əзірлемелер де жеткілікті мөлшерде қаржыландыруды талап етеді. Егер тиісті көлемде қаражат бөлінсе атқаратын жұмысымыздың ауқымын кеңейтіп, түпкі нəтижесін беретіндігі сөзсіз. Мемлекет басшысы Қазақстанда ғарыш саласының қарыштап дамуын үнемі назарында ұстап, қамқорлық көрсетіп келеді. Бұл орайда, ғарыш қызметі бағдарламасы бекітілді. Соның нəтижесінде қаржыландыру жағынан да, кадрлармен қамтамасыз етілуі жағынан ең жоғары деңгейге көтерілді. Ендеше, ғарыш ғылымы, оның ішінде қолданбалы жəне іргелі ғылымдар қамқорсыз қалмайды жəне Үкімет тарапынан қолдау табады деген сенім ұялатады. Қамқорлықтың қашанда нақты қайтарымы болатындығы белгілі. Ален АСҚАР.


10

www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: C-1 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда алты жылдан кем емес, оның ішінде ұйымдардың басшылары жəне олардың орынбасарлары лауазымдарында жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша мемлекеттік тапсырыс негізінде Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда үш жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе ғылыми дəрежесі болған жағдайда осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес. C-2 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда үш жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде ұйымдардың басшылары жəне олардың орынбасарлары лауазымдарында бір жылдан кем емес немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша мемлекеттік тапсырыс негізінде Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе ғылыми дəрежесі болған жағдайда осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес. C-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. С-5 санаты үшін: жоғары білім. C-O-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-5 санаты үшін: жоғары білім немесе ортадан кейінгі. C-O-6 санаты үшін: жоғары білім немесе ортадан кейінгі. C-R-4 санаты үшін: жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-R-5 санаты үшін: жоғары білім немесе ортадан кейінгі. «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасы бірінші орынбасарының 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 02-0102/5 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2008 жылы 10 қаңтарда № 5084 тіркелген). Мемлекеттік əкімшілік қызметшілердің лауазымдық жалақысы Еңбек сіңірген Еңбек сіңірген жылдарына байжылдарына байСанат Санат ланысты ланысты min max min C-1 175533 237033 C-O-4 84563 114032 C-2 156954 212048 C-O-5 64063 86485 C-3 118516 160157 C-O-6 57656 78157 C-4 106344 143501 C-R-4 56375 76235 С-5 80078 108266 C-R-5 49969 67906 I. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі, 010000, Астана қ., Жеңіс даңғылы, 11-үй, Министрліктер үйі, анықтама үшін телефондар: 8 (7172) 71-74-23, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік сатып алу əдіснамасы департаментінің директоры (С-1 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: департаменттің қызметіне жалпы басшылық жасау, департаменттің құзыретіне енетін мəселелер бойынша Қазақстан Республикасы Үкіметі шешімдерінің жəне министр бұйрықтарының орындалуын бақылауды жəне тексеруді жүзеге асыру, мемлекеттік сатып алу мəселелері жөніндегі нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын əзірлеу бойынша жалпы басшылық ету, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне министрлік басшылығының тапсырмалары бойынша материалдар мен қорытындыларды дайындауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік немесе экономикалық; құқық саласында (құқықтану немесе халықаралық құқық) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе маркетинг немесе аймақтану). Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік сатып алу əдіснамасы департаменті директорының орынбасары (С-2 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: өкілеттігі шеңберінде департамент қызметін үйлестіру, департаменттің құзыретіне енетін мəселелер бойынша Қазақстан Республикасы Үкіметі шешімдерінің жəне министр бұйрықтарының орындалуын бақылауды жəне тексеруді жүзеге асыру, мемлекеттік сатып алу мəселелері жөніндегі нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын əзірлеу жəне əзірлеу бойынша басшылық ету, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне министрлік басшылығының тапсырмалары бойынша материалдар мен қорытындыларды дайындау жəне дайындауды қамтамасыз ету, департаменттің құзыретіне енетін мəселелер бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың хаттарын, өтініштері мен шағымдарын қарауды қамтамасыз ету бойынша жұмыстарына жалпы басшылық жасау, сондай-ақ баяндамалар, сөйленетін сөздер, мақалалар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік немесе экономикалық; құқық саласында (құқықтану немесе халықаралық құқық) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе маркетинг немесе аймақтану). II. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8-үй, 11-кіреберіс, анықтама үшін телефондар: 8 (7172) 74-23-62, 74-20-71, факс: 74-24-23, электронды мекенжайы: Altyngul.Nazarkulova@edu. gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мектепке дейінгі жəне орта білім, ақпараттық технологиялар департаменті директорының орынбасары (С-2, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: мектепке дейінгі тəрбие жəне оқыту, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, балаларға арналған қосымша білім беру, сондай-ақ арнайы жəне инклюзивті білім беру салаларында бірыңғай мемлекеттік саясатты қалыптастыру жəне іске асыруға қатысу.

Мынадай бағыттар бойынша сұрақтарды үйлестіреді: білім сапасын, орта жəне қосымша білім беру жүйесін оқу-əдістемелік жəне əдіснамалық қамтамасыз етуді басқару; орта жəне қосымша білім беру саласында халықаралық ынтымақтастық жасау, арнайы əлеуметтік қызметтерді ұсыну; мемлекеттік жалпыға міндетті орта білім стандарттарын əзірлеу, орта білім берудің, сонымен қатар арнайы, мамандандырылған үлгілік оқу жоспарлары мен үлгілік оқу бағдарламаларын əзірлеу; балалар музыка мектептерінің, балалар көркемөнер мектептерінің жəне балалар өнер мектептерінің үлгілік оқу жоспарлары мен үлгілік оқу бағдарламаларын əзірлеу жəне бекіту; бастауыш, негізгі орта жəне жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгі қағидаларын əзірлеу; меншік нысандарына жəне ведомостволық бағыныстылығына қарамастан, білім беру ұйымдарында оқу жылының басталу жəне аяқталу мерзімін айқындау; оқулықтарды, оқу-əдiстемелiк кешендері мен оқу-əдiстемелiк құралдарын əзiрлеу, оларға сараптама, сынақ өткізу жəне мониторинг жүргізу, оларды басып шығару жөнiндегi жұмысты ұйымдастыру қағидаларын əзірлеу жəне бекiту; оқулықтардың, оқу-əдiстемелiк кешендерiнiң, құралдарының жəне басқа да қосымша əдебиеттердiң, оның ішінде электрондық жеткізгіштердегі тiзбесiн қалыптастыру жəне бекiту; арнаулы білім беру ұйымдарының үлгілері мен түрлерінің тізбесін белгілеу, арнаулы білім алуға мұқтаж адамдар үшін білім беру ұйымдарында қажетті орын санын айқындау; барлық білім беру ұйымдары үшін арнаулы білім беру шарттарының бірыңғай қағидаттары мен нормативтерін айқындау; мүмкіндігі шектеулі балалар оқитын арнаулы сыныптардың (топтардың) шекті толымдылығын айқындау; азаматтардың денсаулығын сақтау, əлеуметтік қорғау саласындағы уəкілетті органдармен бірлесіп, мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытудың техникалық құралдарына қойылатын нормативтік талаптарды əзірлеу жəне бекіту; басқа мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп, мүмкіндігі шектеулі балаларды əлеуметтік жəне медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау бағдарламаларын ғылыми сүйемелдеуді ұйымдастыру; мүгедектерді оқытуды жүзеге асыратын арнаулы білім беру ұйымдарының білім беру қызметін регламенттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін əзірлеу жəне бекіту; психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялар беру қызметін ұйымдастыру қағидаларын бекіту; арнаулы əлеуметтік қызметті ұсыну саласында білім беру ұйымдарының қызметін үйлестіруді жүзеге асыру; білім беру ұйымы ішкі тəртібінің үлгілік қағидаларын əзірлеу жəне бекіту; орта білім мəселесі бойынша жыл-сайынғы ұлттық баяндаманы дайындау; білім беру мазмұны жəне əдіснамасы комиссиясының жұмысын ұйымдастырады; департамент өткізетін коллегия, семинарлар жəне басқа да іс-шаралар өткізу бойынша материалдарды дайындау. Білім алушылардың үлгеріміне ағымдық бақылау, аралық жəне қорытынды аттестаттау өткізу мəселесіне жетекшілік жасау. Білім беру ұйымдарында эксперимент режімінде іске асырылатын білім беретін оқу бағдарламаларын əзірлеу, сынақтан өткізу жəне енгізу қағидаларын бекітуді ұйымдастыру; мемлекеттік қызметтерді көрсету бойынша тиісті нормативтікқұқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Жетекшілік жасайтын басқарманың құзырына кіретін мəселелер бойынша бюджеттік өтінімдерді қалыптастыру жəне техникалық ерекшеліктерді дайындау. Департаментте аппараттық кеңесті ұйымдастыру; департамент директоры орынбасарларының біреуі болмаған жағдайда басшылықтың тапсырмасына сəйкес оның қызметін ауыстыру жəне орындау; жетекшілік жасайтын мəселелері бойынша жүктелген міндеттерді орындауға жеке жауапты алады. Департамент директоры жүктеген өзге де функцияларды жүзеге асыру. Мыналардың: білім беру мазмұны жəне əдіснама; инклюзивтік жəне арнайы білім беру; тəрбие жұмысы жəне қосымша білім беру басқармаларының жұмыстарына жетекшілік жасау; Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының қызметіне жетекшілік жасайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім немесе гуманитарлық ғылымдар. Мүмкіндігінше ғылыми дəрежесінің болуы. 2. Ішкі бақылау департаменті бақылау іс-шаралары басқармасының басшысы (С-3, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: басқарманың бақылау тобының қызметін жалпы басқаруды қамтамасыз ету, департамент директорының келісімі бойынша басқарма қызметкерлерінің арасында міндеттерді бөлу; бақылау объектілерін алдын ала зерделеу; бақылау жоспарлары мен бағдарламаларының жобаларын жасау; жылдық жұмыс жоспарын жасауға қатысу, оның орындалуын қамтамасыз ету; Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігіндегі, оның аумақтық құрылымдарындағы жəне ведомстволық бағынысты ұйымдарындағы басқару жүйесінің жұмыс істеуіне бағалау жүргізу, Қазақстан Республикасының Білім жəне ғылым министріне оның жақсарту бойынша ұсынымдар жобаларын əзірлеу; республикалық бюджеттің орындалуы мен мемлекеттік мүліктің пайдаланылуы, Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің стратегиялық жəне операциялық жоспарларының іске асырылуы, оның нəтижелерін бағалау; бюджеттік бағдарламалардың іске асырылуы жəне олардың сапалы орындалуын қамтамасыз ету мəселелері бойынша бақылау жүргізу; қызметкерлердің бақылауды сапалы жүргізуін үйлестіру жəне бақылау; бақылау қорытындыларының нəтижелерін талдау жəне бақылау сапасына мониторинг жүргізу, олар бойынша алдын ала бағалауды жүзеге асыру; бақылау сапасын арттыру үшін ішкі резервті анықтау жəне нақты ұсыныстар енгізу; ішкі бақылау нəтижелері туралы есепті жəне ұсыныстардың жобаларын əзірлеу; бақылау іс-шараларының орындалуы бойынша департамент директорына тоқсандық, жартыжылдық жəне жылдық ақпараттарды ұсыну; жарты жылдың жəне есептік қаржы жылының қорытындылары бойынша департаменттің жұмысы туралы есеп жобасын дайындауға қатысу; Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің нормативтік-құқықтық актілерін əзірлеуге қатысу; департаменттің құзыретіне кіретін Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің мүддесін білдіру; бақылау объектілеріне жіберілетін ұсынымның орындалуын жəне бақылау ісшараларының қорытындылары бойынша қабылданған шешімдерді бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (экономика, қаржы, есеп жəне аудит). 3. Мектепке дейінгі жəне орта білім, ақпараттық технологиялар департаменті статистика жəне талдау ақпараттық технологиялары басқармасының бас сарапшысы (негізгі қызметкердің оқу демалысында болу мерзіміне) (С-4, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: дүниежүзілік экономикалық форумның Ғаламдық бəсекелестік индексі (ДЭФ ҒБИ) көрсеткіштерін жақсарту жөніндегі іс-шаралар жоспарын əзірлеу жəне іске асыру. Министрліктің ақпараттық жүйелерін басқа мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен кіріктіру мəселелері бойынша НҚА əзірлеу жəне келісу. Электрондық оқыту жүйесінің ақпараттық қауіпсіздік бағдарламасын іске асыру. Мектепке дейінгі жəне орта білім бойынша Ақмола, Ақтөбе, Алматы жəне Атырау облыстарының Ұлттық білім беру деректер базасында (ҰБДБ) ведомстволық статистикасын қалыптастыру. ҰБДБ статистикалық деректерін, Білім беру статистикасы орталығы ұсынған деректер негізінде Ақмола, Ақтөбе, Алматы жəне Атырау облыстарының паспорттарын талдау. Оқытуды жəне ішкі (корпоративтік) порталдың жұмыс істеуін қамтамасыз еу. Интернетке қолжетімділікті ұсыну бойынша ЭОЖ енгізуді қамтамасыз ету: интернетке қолжетімділікті ұсыну бойынша техникалық ерекшеліктерді əзірлеу жəне келісу; негіздемелерді, бағалау ұсыныстарын, бюджеттік өтінімдерді қалыптастыру, интернетке қолжетімділікті ұсыну жұмыстарын актілеу. БҒБАЖ-ны орта білімді ақпараттандыру бойынша енгізу жөніндегі жалпы жұмыс құжаттамаларын əзірлеу жəне бекіту. Жоғары тұрған органдарға басқарманың мəселелері бойынша ақпарат ұсыну. Бюджеттік өтінімдер, жаңа бастамалар жасау кезінде ұсыныстар енгізу, ақпараттандыру мəселелері бойынша техникалық ерекшеліктер жасау. Жетекшілік ететін мəселелері бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Басшылықтың басқа да тапсырмаларын орындау. Еңбек тəртібін, мемлекеттік қызметшінің этикасын сақтау, өзінің лауазымдық функцияларын орындауға дербес жауапкершілік. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар. 4. Мектепке дейінгі жəне орта білім, ақпараттық технологиялар департаменті статистика жəне талдау ақпараттық технологиялары басқармасының бас сарапшысы (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы мерзіміне) (С-4, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: ЭОЖ-ды енгізу жөнінде НҚА, жұмыс құжаттамаларын əзірлеу жəне келісу. Электрондық оқыту жүйесін енгізу мəселелері жөнінде бірыңғай техникалық саясат пен талаптарды қалыптастыру. Мектепке дейінгі жəне орта білім бойынша ШҚО, БҚО, СҚО, ОҚО ҰББД-да ведомстволық статистиканы қалыптастыру. ҰБДБ статистикалық деректерін, Білім беру статистикасы орталығы ұсынған деректер негізінде ШҚО, БҚО, СҚО, ОҚО паспорттарын талдау. Оқытуды жəне білім беру ұйымдары порталының жұмыс істеуін қамтамасыз ету. ЭОЖды жобаны басқару қызметтерін, консалтингтік қызметтерді, білім беру ұйымдарының серверлері мен жабдықтарының жүйелік-техникалық қызметін жəне жобаның инфрақұрылымын қамтамасыз ететін басқа да қызметтерді ұсыну бойынша енгізуді қамтамасыз ету: техникалық ерекшеліктерді, талаптарды əзірлеу жəне келісу; негіздемелерді, бағалау ұсыныстарын, бюджеттік өтінімдерді қалыптастыру, интернетке қолжетімділікті ұсыну жұмыстарын актілеу. БҒБАЖ-ны орта білімді ақпараттандыру бойынша енгізу жөніндегі жалпы жұмыс құжаттамаларын əзірлеу жəне бекіту. Жоғары тұрған органдарға басқарманың мəселелері бойынша ақпарат ұсыну. Бюджеттік өтінімдер, жаңа бастамалар жасау кезінде ұсыныстар енгізу, ақпараттандыру мəселелері бойынша техникалық ерекшеліктер жасау. Жетекшілік ететін мəселелері

бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Басшылықтың басқа да тапсырмаларын орындау. Еңбек тəртібін, мемлекеттік қызметшінің этикасын сақтау, өзінің лауазымдық функцияларын орындауға дербес жауапкершілік. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар. 5. Мектепке дейінгі жəне орта білім, ақпараттық технологиялар департаменті жоспарлау жəне дамыту басқармасының сарапшысы (С-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: мектепке дейінгі тəрбиелеу мен оқыту, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта жəне қосымша білім беру саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясатты қалыптастыруға жəне іске асыруға қатысу. Мектепке дейінгі, орта білім бағдарламалары бойынша, оның ішінде облыстық бюджеттерге, Алматы жəне Астана қалаларының бюджеттеріне нысаналы трансферттердің көлемі бойынша алдағы қаржы жылына арналған бюджетті жасау жəне қалыптастыру. Мемлекеттік білім беру тапсырысы, сондай-ақ қосымша білім беру шеңберінде алдағы қаржы жылына арналған бюджет жобасын қалыптастыруға қатысу. Ведомстволық бағынысты мемлекеттік мекемелер бойынша бюджеттік өтінімдерді жоспарлауға жəне қалыптастыруға қатысу. Республикалық бюджет қаражаты есебінен міндеттемелер мен төлемдер бойынша қаржыландыру жоспарларын қалыптастыруға қатысу. Өз құзыреті шегінде республикадағы əлеуметтікэкономикалық дамудың орта мерзімді жоспарларын қалыптастыруға қатысу. Стратегиялық жоспардың бюджеттік бағдарламаларын əзірлеуге қатысу. Департамент құзыретіне кіретін мəселелер бойынша бюджетті бағдарламалардың орындалу барысы туралы ақпаратты талдау жəне жинақтау. Жетекшілік ететін мəселелері бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Басшылықтың басқа да тапсырмаларын орындау. Еңбек тəртібін, мемлекеттік қызметшінің этикасын сақтау, өзінің лауазымдық функцияларын орындауға дербес жауапкершілік. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім немесе гуманитарлық ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. 6. Мектепке дейінгі жəне орта білім, ақпараттық технологиялар департаменті тəрбие жұмысы жəне қосымша білім басқармасының сарапшысы (негізгі қызметкердің оқу демалысында болу мерзіміне) (С-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: ересектерге арналған қосымша білім беру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру. Ересектерге арналған қосымша білім беру бойынша нормативтікқұқықтық актілерді əзірлеу. Ересектерге арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларын əзірлеу жəне бекіту. Мынадай: білім беру саласындағы педагогикалық кадрлардың біліктілігін арттыру, педагогикалық қызметкерлердің біліктілігін арттыру курстарын жетілдіру, ересектерге арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің тиімділігін бағалау жұмыстарын ұйымдастыру. Жетекшілік ететін мəселелері бойынша жыл сайынғы баяндаманы əзірлеуге қатысу. Департамент өткізетін алқалар, семинарлар, кеңестер мен басқа да іс-шаралар бойынша материалдар дайындауға қатысу. Құзыретіне кіретін мəселелер бойынша бюджеттік өтінімдерді қалыптастыруға жəне техникалық ерекшеліктерді жасауға қатысу. Жетекшілік ететін мəселелері бойынша мемлекеттік қызмет көрсету жөніндегі тиісті нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Басшылықтың басқа да тапсырмаларын орындау. Еңбек тəртібін, мемлекеттік қызметшінің этикасын сақтау, өзінің лауазымдық функцияларын орындауға дербес жауапкершілік. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім немесе гуманитарлық ғылымдар. 7. Стратегиялық жоспарлау жəне үйлестіру департаменті үйлестіру жəне мониторинг басқармасының сарапшысы (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы мерзіміне) (С-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: департаменттің, басқарманың жұмыс жоспарларында анықталған тапсырмаларды, сондай-ақ басшылықтың тапсырмаларын уақтылы жəне сапалы орындау. Білім мен ғылым дамуының жай-күйі мен болашағы туралы ақпараттық-талдамалық материалдар дайындауға қатысу, білім жəне ғылым жүйесінің жай-күйі мен практикалық дамуын зерделеу. Министрліктің, департаменттің жəне басқарманың іс-шаралар жоспарларының уақтылы орындалуын есепке алу. Мемлекет басшысы, министр берген тапсырмалардың орындалуына мониторинг жүргізу. Басқарманың ісін жүргізу. Белгіленген тəртіпте жəне өз құзыреті шегінде департаменттің жəне министрліктің бөлімшелерімен, басқа да мемлекеттік басқару органдарымен, білім беру ұйымдарымен өзара іс-қимыл жүргізу. Еңбек тəртібін жəне мемлекеттік қызметкер этикасын сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім немесе гуманитарлық ғылымдар немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе құқық немесе жаратылыстану ғылымдары немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. 8. Кəсіптік-техникалық жəне орта білімнен кейінгі білімді жаңғырту департаменті КТжОБКБ жүйесін жоспарлау жəне дамыту басқармасының бас сарапшысы (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы мерзіміне) (С-4, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің салалық жəне өңірлік бағдарламаларының іске асырылуына мониторигті жүзеге асыру, техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру жүйесінің индикаторлары мен көрсеткіштерін жетілдіру жұмыстарын жүргізу. Техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білім жəне кадрлар даярлауды дамыту бойынша инвестициялық жобалардың жұмысын үйлестіру. Техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білімді бюджеттік қаржыландыруға деген сұранысты анықтау. Техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру жүйесінің дамуын салааралық жəне өңіраралық үйлестіруге қатысу. Өз құзыреті шегінде кадрлар даярлауды дамытуға ықпал ету мəселелері жөніндегі ынтымақтастық туралы келісімдер, меморандумдар дайындауға қатысу. 09-3-3 Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім немесе гуманитарлық ғылымдар немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. Мүмкіндігінше негізгі қызметінің бейіні бойынша біліктілікті арттыру жəне қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттардың болуы. 9. Жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білім, халықаралық ынтымақтастық департаменті мемлекеттік тапсырыс жəне жоғары оқу орындарының қызметін үйлестіру басқармасының басшысы (С-3, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: басқарманың жұмыстарын төмендегідей мəселелер бойынша үйлестіру: жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар мамандарды даярлауға арналған мемлекеттік тапсырысты орналастыру, жоғары оқу орындарына қабылдауды ұйымдастыру; оқытушыларды қайта даярлау жəне біліктілігін арттыру жүйесін ұйымдастыру, жоғары оқу орындарының қызметін үйлестіру; жоғары оқу орындарындағы жемқорлыққа қарсы күрес; коммерцияландыру жобасының мəселелерін үйлестіру; басқарма мəселелері бойынша ақпараттарды, есептерді, анықтамаларды дайындау, нормативтікқұқықтық актілерді əзірлеу; басқарма құзыретіне жататын мəселелер бойынша жеке жəне заңды тұлғалар өтініштерінің қарастырылуына бақылау жүргізу; Қазақстан Республикасы заңдарын, Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлықтарын, жоғары органдардың шешімдерін, министрліктің бұйрықтарын орындау; өз құзыреті шеңберінде министрліктің құрылымдық бөлімшелерімен, сыртқы ұйымдармен өзара іс-қимыл жасауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: жаратылыстану ғылымдары немесе білім немесе гуманитарлық ғылымдар немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. Ғылыми немесе академиялық дəрежесінің болуы. 10. Жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білім, халықаралық ынтымақтастық департаменті білімнің мазмұны жəне əдістемесі басқармасының бас сарапшысы (негізгі қызметкердің оқу демалысында болу мерзіміне) (С-4, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: əлемдік практика мен еңбек нарығының талаптарын ескере отырып жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің мазмұнын анықтау, мамандықтар жіктеуішін, үлгілік оқу жоспарларын, бағдарламаларын əзірлеу, оқулықтарды əзірлеуді мониторингілеу, республикалық оқуəдістемелік кеңесті ұйымдастыру. Жоғары оқу орындары ұсынатын білім беру қызметінің сапасын əдістемелік жəне əдіснамалық қамтамасыз ету; жоғары оқу орындары мен бағдарламаларды аккредиттеуді мониторингілеу; еуропалық жоғары білім кеңістігіне ықпалдасуды қамтамасыз ету; ұлттық біліктілік жүйесін құруға жəне кəсіптік стандарттарды əзірлеуге қатысу; оқу-əдістемелік жəне ғылыми-əдістемелік жұмысқа басшылық ету жəне үйлестіру, жаңа білім беру технологияларын енгізу; көптілді білім беруді енгізу жəне дамыту. ҚР заңдарын, ҚР Президентінің Жарлықтарын, жоғары тұрған органдардың шешімдерін, министрліктің бұйрықтарын орындау. Өз құзіреті шеңберінде министрліктің құрылымдық бөлімшелерімен, сыртқы ұйымдармен өзара іс-қимыл жасауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: жаратылыстану ғылымдары немесе білім немесе гуманитарлық ғылымдар немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. 11. Жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білім, халықаралық ынтымақтастық департаменті жоспарлау, дамыту жəне инновациялар басқармасының сарапшысы (С-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білім саласындағы бюджеттік өтінімдерді жоспарлау

жəне олар бойынша ұсыныстар əзірлеу; өз құзыреті шеңберінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау; құжаттау мен құжаттаманы басқарудың үлгілік қағидаларына сəйкес іс жүргізуді қамтамасыз ету. ҚР заңдарын, ҚР Президентінің Жарлықтарын, жоғары тұрған органдардың шешімдерін, министрліктің бұйрықтарын орындау. Өз құзыреті шеңберінде министрліктің құрылымдық бөлімшелерімен, сыртқы ұйымдармен өзара ісқимыл жасауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: жаратылыстану ғылымдары немесе білім немесе гуманитарлық ғылымдар немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. 12. Жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білім, халықаралық ынтымақтастық департаменті білімнің мазмұны жəне əдістемесі басқармасының сарапшысы (С-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: Республикалық оқу-əдістемелік кеңестің (РОƏК) жұмысын ұйымдастыру жəне мамандықтар бойынша оқу-əдістемелік секциялардың (ОƏС) жұмыстарын үйлестіру; Болон процесі жəне академиялық ұтқырлық орталығының жұмысын үйлестіру. Өз құзыреті шеңберінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру; құжаттау мен құжаттаманы басқарудың үлгілік қағидаларына сəйкес іс жүргізуді қамтамасыз ету. ҚР заңдарын, ҚР Президентінің Жарлықтарын, жоғары тұрған органдардың шешімдерін, министрліктің бұйрықтарын орындау. Өз құзыреті шеңберінде министрліктің құрылымдық бөлімшелерімен, сыртқы ұйымдармен өзара ісқимыл жасауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: жаратылыстану ғылымдары немесе білім немесе гуманитарлық ғылымдар немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. 13. Заң департаменті нормативтік-құқықтық актілерді мониторингілеу жəне құқықтық қамтамасыз ету басқармасының басшысы (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы мерзіміне) (С-3, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: басқарманың жұмысын ұйымдастыру жəне жалпы басшылық жасау; тұрақты негізде министрліктің құрылымдық бөлімшелерінің нормативтік-құқықтық актілерге мониторинг жəне талдау жүргізуін үйлестіру жəне тиісті есептер дайындау; министрлік əзірлейтін нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын дайындауға, оның ішінде оларды министрліктің басқа құрылымдық бөлімшелері əзірлеген жағдайда келісу арқылы дайындауға қатысу; басшылықтың тапсырмасы бойынша нормативтік-құқықтық актілердің жəне басқа құқықтық сипаттағы құжаттардың жобаларына құқықтық сараптама жүргізу; түрлі комиссиялар мен жұмыс топтарының, оның ішінде басқа мемлекеттік органдар құратын комиссиялар мен жұмыс топтарының жұмысына қатысу; Қазақстан Республикасы Үкіметінің, министрліктің басшылары мүшелері болып табылатын əртүрлі ведомствоаралық комиссиялардың отырыстарына құқықтық сипаттағы материалдарды дайындау; білім жəне ғылым жүйесін құқықтық қамтамасыз етудің жай-күйі туралы талдамалық жəне ақпараттық материалдар дайындауға қатысу; министрлік қабылдайтын нормативтік-құқықтық актілерді есепке алуды, сақтауды жəне талдауды жүзеге асыру, олардың бақылауда ұсталуын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық. 14. Жастар саясаты департаменті директорының орынбасары (С-2, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының Президенті жəне Қазақстан Республикасының Үкіметі актілерінің, Қазақстан Республикасының Президенті жəне Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі, Қазақстан Республикасы Парламенті, Қазақстан Республикасының Президенті Əкімшілігі, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесі тапсырмаларының, министрлік басшылығы тапсырмаларының жəне бақылау құжаттарының орындалуын үйлестіру жəне бақылау. Мемлекеттік жəне өңірлік уəкілетті органдармен жастармен жұмыс бойынша өзара іс-қимылды үйлестіруді жүзеге асыру. Жастар саясатын іске асыруды үйлестіру. Өз құзыреті шегінде жоспарлау жəне дамыту басқармасының, статистика, жинақтық талдау жəне ақпараттық сүйемелдеу басқармасының қызметін жалпы бақылауды жүзеге асырады. Министрлік басшылығының жəне жоғарғы тұрған мемлекеттік органдар тапсырмаларының сапалы жəне уақтылы орындалуына бақылауды жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім немесе гуманитарлық ғылымдар немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. 15. Жастар саясаты департаменті статистика, жинақтық талдау жəне ақпараттық сүйемелдеу басқармасының бас сарапшысы (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы мерзіміне) (С-4, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: Мемлекеттік жастар саясатын іске асыру үрдісін талдау жəне болжау. «Мемлекеттік жастар саясаты туралы» Заңның, «Білім туралы» Заңның, Мемлекеттік жастар саясаты тұжырымдамасының, департамент құзыреті шегіндегі мемлекеттік жəне салалық (секторлық) бағдарламалардың іске асырылу тиімділігіне талдау жүргізу, мемлекеттік жастар саясатын іске асыру процестерін жетілдіру бойынша ұсыныстар, ұсынымдар жəне тетіктер əзірлеу. Жастар саясаты саласындағы бағдарламалық құжаттарды зерттеу жəне жинақтау. Бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара іс-қимыл жүргізу, жарияланымдарға мониторинг жүргізу, министрліктің интернет-ресурсын ақпаратпен толықтыру. Жастар саясаты мəселелері бойынша өңірлік басқармалардың қызметкерлері, жастар үкіметтік емес ұйымдарының өкілдері үшін оқыту семинарларын ұйымдастыруға жəне өткізуге қатысу. Басқарма құзыретіне кіретін міндеттердің орындалуына, оның ішінде бақылаудағы құжаттардың уақтылы жəне сапалы орындалуына дербес жауапты. Министрдің, жауапты хатшының, вице-министрлердің, департамент директоры мен оның орынбасарларының басқарма құзыретіне кіретін тапсырмаларының, бұйрықтарының уақытында орындалуын қамтамасыз ету. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша нұсқамалық əдістемелік құжаттарды əзірлеуге қатысу. 2020 жылға дейінгі мемлекеттік жастар саясаты тұжырымдамасын іске асыру. Басқарма құзыретіндегі мəселелер бойынша министрлік бөлімшелерімен, мемлекеттік ұйымдармен, министрлікке ведомстволық бағынысты ұйымдармен, қоғамдық, үкіметтік емес ұйымдармен өзара өзара іс-қимыл жүргізу. Өз құзыреті шегінде жастар саясаты саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу жəне бекітуге енгізу. Министрдің, вице-министрлердің, жауапты хатшының, департамент директорының жастар саясаты мəселелері бойынша материалдарын жинақтау, баяндамаларын, анықтамаларын, сөйлейтін сөздерінің жобаларын дайындау. Департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындау. Басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша кеңестер, семинарлар, конференциялар ұйымдастыруға жəне өткізуге қатысу. Еңбек тəртібін сақтау. Басқарма құзыретіндегі мəселелер бойынша ұйымдар мен азаматтардың өтініштерін, шағымдарын жəне ұсыныстарын қарастыру. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптарын сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім немесе гуманитарлық ғылымдар немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. 16. Жастар саясаты департаменті жастар бастамаларын қолдау жəне іске асыру басқармасының сарапшысы (негізгі қызметкердің оқу демалысында болу мерзіміне) (С-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: шығармашылық есептерді жинақтау жəне тексеру. Мемлекеттік əлеуметтік тапсырыстың іске асырылуына мониторинг жүргізу жұмыстарын үйлестіру. Басқарма құзыретіне кіретін міндеттердің орындалуына, оның ішінде бақылаудағы құжаттардың уақтылы жəне сапалы орындалуына дербес жауапты. Министрдің, жауапты хатшының, вице-министрлердің, департамент директоры мен оның орынбасарларының басқарма құзыретіне кіретін тапсырмаларының, бұйрықтарының уақытында орындалуын қамтамасыз ету. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша нұсқамалық əдістемелік құжаттарды əзірлеуге қатысу. 2020 жылға дейінгі мемлекеттік жастар саясаты тұжырымдамасын іске асыру. Басқарма құзыретіндегі мəселелер бойынша министрлік бөлімшелерімен, мемелекеттік ұйымдармен, министрлікке ведомстволық бағынысты ұйымдармен, қоғамдық, үкіметтік емес ұйымдармен өзара өзара іс-қимыл жүргізу. Өз құзыреті шегінде жастар саясаты саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу жəне бекітуге енгізу. Министрдің, Вице-министрлердің, жауапты хатшының, департамент директорының жастар саясаты мəселелері бойынша материалдарын жинақтау, баяндамаларын, анықтамаларын, сөйлейтін сөздерінің жобаларын дайындау. Департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындау. Басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша кеңестер, семинарлар, конференциялар ұйымдастыруға жəне өткізуге қатысу. Еңбек тəртібін сақтау. Басқарма құзыретіндегі мəселелер бойынша ұйымдар мен азаматтардың өтініштерін, шағымдарын жəне ұсыныстарын қарастыру. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптарын сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім немесе гуманитарлық ғылымдар немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес. III. Қазақстан Республикасы Иивестициялар жəне даму министрлігі Геология жəне жер қойнауын пайдалану комитеті, 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Орынбор көшесі, 8-үй, «Министрліктер үйі» гимараты, анықтама үшін телефоны: (8-7172) 74-34-77, 74-33-07, факс: 74-3600, b.chikaeva@ mid.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Геология жəне жер қойнауын пайдалану комитетінің Жер қойнауын сараптау басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік.

Функционалды міндеттері: қатты пайдалы қазбалар бойынша жер қойнауына мемлекеттік сараптама жүргізу үшін қорлар жөніндегі мемлекеттік комиссияның қарауына ұсынылатын материалдардың дұрыстығына жəне толықтығына сараптама жасау; қорлар жөніндегі мемлекеттік комиссияның отырысында оларды қарастыру үшін тəуелсіз сараптаманың нəтижелерін жинақтау жəне шешімдердің жобасын дайындау; қатты пайдалы қазбалар мəселелері бойынша сараптама қорытындысын дайындау, пайдалы қазбалар қорларының мемлекеттік теңгерімін, кен орындарының жəне пайдалы қазбалар көрініс белгілерінің, сондай-ақ техногендік минералдық тізілістерінің мемлекеттік кадастрын жасауды жəне жүргізуді ұйымдастырады; мемлекеттік органдарға Қазақстан Республикасы Үкіметімен белгіленген тəртіпте пайдалы қазбалар қорларының мемлекеттік теңгерімі бойынша ақпараттарды ұсынады; жер қойнауын зерттеу жəне пайдалану саласындағы нормативтік-техникалық құжаттарды əзірлеуді жүзеге асырады; кен орындары қорларын жіктеу тəртібін əзірлейді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар (тау-кен инженер-геолог мамандығы – пайдалы қазбалар кен орындарын түсіру, іздеу жəне барлау). Өскемен қаласындағы Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Геология жəне жер қойнауын пайдалану комитетінің «Шығысқазжерқойнауы» Шығыс Қазақстан өңіраралық геология жəне жер қойнауын пайдалану департаменті, 070004, Өскемен қаласы, Тоқтаров көшесі, 35-үй, байланыс телефоны: (7232) 26-47-23, факс: 26-7992, Е-mail: vknedra common@ukg.kz, «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: Мониторинг жəне жер қойнауын пайдалану бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлім қызметін жоспарлау, ұйымдастыру, жəне бақылау; жер қойнауын пайдаланушылардың лицензиялық жəне келісімшарт талаптарын сақтауы туралы статистикалық есепті сауатты құрастыру. Кең таралған пайдалы қазба бойынша жер қойнауын пайдалану құқығына арналған келісімшартты, келісімшартқа жұмыс бағдарламасын, кең таралған пайдалы қазба кен орындарын игеру үшін кен иелігі жобасын қарау жəне келісу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар (геологиялық, тау-кен техникалық мамандықтар бойынша). Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: 1) мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; 2) осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; 3) жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; 4) ғылыми дəрежесінің болуы. Қызметіне сəйкес мамандығы бойынша өз саласындағы қарымқатынасты реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу. Гидрогеология жəне қауіпті геологиялық процестер бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің əлеуметтік демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: жер қойнауын геологиялық зерттеу бойынша жұмыс жүргізудің белгіленген тəртібіне, республикалық бюджет қаражаты есебінен бекітілген жоспарлар мен жобалардың аясында бөлінген лимиттерді ұтымды пайдалануға, сонымен қатар, жер қойнауын пайдалану объектілерінде геологиялық барлау жұмыстарын дұрыс жүргізуге бақылау жасау. Жерасты сулары бойынша қолда бар минералдық-шикізат ресурстарының негізінде геологиялық барлау жұмыстарын жүргізу бағдарламасын жəне ағымдағы перспективалы жоспарларды əзірлеу жəне əзірлеуге қатысу, конкурстық негізде геологиялық зерттеуге арналған мемлекеттік тапсырыстарды орналастыруға қатысу. Ғылыми-техникалық кеңес, қорлар жөніндегі өңіраралық комиссия, кең таралған пайдалы қазбаларды барлау жəне игеру жөніндегі өңіраралық комиссия жəне бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын объектілер бойынша дала жəне камералық жұмыстарды қабылдау жөніндегі тұрақты жұмыс істейтін комиссия жұмысына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар (геологиялық мамандықтар бойынша). Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: 1) мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; 2) осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; 3) жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; 4) ғылыми дəрежесінің болуы. Қызметіне сəйкес мамандығы бойынша өз саласындағы қарымқатынасты реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу. Экономика, қаржы жəне бухгалтерлік есеп бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарын заңнама талаптарына сəйкес құрастыру. Мемлекеттік сатып алу қорытындысы бойынша шарт жасау. Қаржылық жылға веб-порталға орналастыру арқылы тауар, жұмыс жəне көрсетілетін қызмет қажеттілігінің жоспарлық номенклатурасын жасау, веб-порталда мемлекеттік сатып алулар бойынша шарттарды орындау. Тауар-материалдық құндылықтарды есепке алу. Қаржы төлемі құжаттарын дайындау, бюджеттік өтінімді құрастыруға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, қаржы, есеп жəне аудит) немесе жаратылыстану ғылымдары (қолданбалы математика, информатика). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қызметіне сəйкес мамандығы бойынша өз саласындағы қарымқатынасты реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу. Мониторинг жəне жер қойнауын пайдалану бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің əлеуметтік демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: жер қойнауын пайдаланушылардың лицензиялық жəне келісімшарт талаптарын орындауы туралы тоқсандық жəне жылдық есептерді құрастыру жəне ақпарат жинауды жүзеге асыру. Жаңа бағдарламаларды енгізу жұмыстарын жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар (ақпараттық жүйелер немесе геологиялық, тау-кен техникалық мамандықтары бойынша). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қызметіне сəйкес мамандығы бойынша өз саласындағы қарымқатынасты реттейтін заңнамалық жəне нормативтік-құқықтық актілерді білу. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Геология жəне жер қойнауын пайдалану комитеті Орталық Қазақстан геология жəне жер қойнауын пайдалану өңіраралық департаменті, 100012, Қарағанды қаласы, Бұқар жырау даңғылы, 47-үй, анықтама телефоны: (8212) 41-33-48, факс: 41-33-52, электронды мекенжайы: kadrycenter@mail. ru, əкімшілік мемлекеттік лауазымдарының бос орындарына орналасуға ашық конкурс жариялайды: Мониторинг жəне жер қойнауын пайдалану бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тексеріс нəтижелерін жалпылайды, аналитикалық өңдейді, жер қойнауын пайдалану мəселелерінде ережелердің бұзылуын жою бойынша ұсыныстар əзірлейді. Жер қойнауын пайдаланушы кəсіпорындарды тексеру жұмыстарына қатысады. Жоғары тұрған мекемелердің сұранымы бойынша есептерді, бағдарламаларды қарау арқылы құжаттарды дайындайды. Есептер құрастыру үшін бастапқы деректерді дайындайды жəне іріктейді. Бөлімнің іс қағаздарын жүргізеді. ЛКШ 1-4 формасы бойынша жер қойнауын пайдаланушылармен лицензиялық-келісімшарттық талаптарды орындау жөнінде есептер дайындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: геологиялық немесе тау-кен мамандықтары бойынша жоғары техникалық білім. Практикалық тəжірибесі болған жағдайда, геологиялық немесе тау-кен мамандықтары бойынша орта техникалық білімі барлар жіберіледі. Қарағанды өңірлік геология жəне жер қойнауын пайдалану инспекциясының бас маман-инспекторы, С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: бақылауындағы кəсіпорындарында жоспарлы жəне жедел инспекторлық тексерулерді өткізеді, жер қойнауын пайдалану жөніндегі шараладың жəне жұмыс жоспарлары мен нұсқамалардың орындалуын бақылайды.Өз жұмысының есебін жүргізеді. Жер қойнауын пайдалану саласындағы заң бұзушыларға баламалық əсер ету шараларын қолданады. ЛКШ -1 статистикалық есеп нысандарының, тоқсандық есептердің сапалы ұсынылыуын қамтамасыз етеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: геологиялық, маркшейдерлік немесе тау-кен мамандықтары

(Жалғасы 11-бетте).


(Жалғасы. Басы 10-бетте). бойынша жоғары техникалық білім. Практикалық тəжірибесі болған жағдайда, геологиялық, маркшейдерлік немесе таукен мамандықтары бойынша орта техникалық білімі барлар жіберіледі. Павлодар өңірлік геология жəне жер қойнауын пайдалану инспекциясының бас маман-инспекторы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бақылауындағы кəсіпорындарында жоспарлы жəне жедел инспекторлық тексерулерді өткізеді, жер қойнауын пайдалану жөніндегі шараладың жəне жұмыс жоспарлары мен нұсқамалардың орындалуын бақылайды. Өз жұмысының есебін жүргізеді. Жер қойнауын пайдалану саласындағы заң бұзушыларға баламалық əсер ету шараларын қолданады. ЛКШ -1 статистикалық есеп нысандарының, тоқсандық есептердің сапалы ұсынылыуын қамтамасыз етеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: геологиялық, маркшейдерлік немесе тау-кен мамандықтары бойынша жоғары техникалық білім. Практикалық тəжірибесі болған жағдайда, геологиялық,маркшейдерлік немесе тау-кен мамандықтары бойынша орта техникалық білімі барлар жіберіледі. Минералдық-шикізат базасы жағдайын зерттеу бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жер қойнауын геологиялық зерттеу бойынша бақылау жүргізеді, жер қойнауы жағдайының мемлекеттік есебінің жүргізілуін бақылайды, мемлекеттік бюджет есебінен орындалатын жұмыстарды əдістемелік бақылайды. Кен-рудалы кəсіпорындар үшін шикізат базасының талдауын жүргізеді, анықтамалық-ақпараттық есептер жасайды. Жоғары тұрған мекемелердің сұранымы бойынша есептерді, бағдарламаларды қарау арқылы құжаттарды дайындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: геологиялық, мамандықтар бойынша жоғары техникалық білім. Практикалық тəжірибесі болған жағдайда, геологиялық мамандықтар бойынша орта техникалық білімі барлар жіберіледі. IV. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті Астана қалалық сотының кеңсесі, 010000, Астана қаласы, Сауран көшесі, 32-үй, анықтама телефоны: 8 (7172) 55-22-73, 55-2274, e-mail: zhetenova.g.s.sud.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды. Астана қалалық сотының кеңсесі бойынша: Астана қаласында орналасқан соттардың қызметін қамтамасыз ету бөлімінің басшысы (санаты С-О-4). Функционалды міндеттері: бөлім жұмысын ұйымдастырып басшылық жасау, Астана қалалық сотының жергілікті соттарының жұмысын ұйымдастыру, келіп түскен арыз-шағымдарды қарау, тексеру жұмыстарын жүргізу, уақтылы жəне сапалы статистикалық есепті жүргізу, шолу, анықтама жасау, мемлекеттік тілдің дамуына үлес қосу, мемлекеттік жəне басқа да құқық органдарымен соттардың жұмысын қамтамасыз ету барысында туындаған сұрақтар бойынша тығыз жұмыс жасау жəне олардан заңға сəйкес мерзімде қажетті құжаттар мен жаңалықтар алу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, қаржы, есеп жəне аудит), техника ғылымдар жəне технология (құрылыс, ақпараттық жүйелер) саласындағы жоғары білім.Компьютерде жұмыс істей білуі. 2. Соттардың инфрақұрылымын қамтамасыз ету жəне дамыту бөлімінің бас маманы-ақпараттық технологиялар бойынша (санаты С-О-5). Функционалды міндеттері: мониторинг жəне ақпараттық талдау жұмысының əдістері мен түрлерін игеру, сот органдарының автоматтырылған ақпараттық жүйесін пайдалану жəне оны енгізу бойынша тəжірибелік көмек көрсету, ақпарыттың жүйелердің бағдарламалық жəне техникалық қамтамасыз ету жұмыстарын бақылау, мониторинг жасау жəне ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, техника ғылымдары жəне технология (ақпараттық жүйелер) саласындағы жоғарғы білім. Компьютерде жұмыс істей білуі. Қазақстан Республикасы Əскери соты бойынша: Əскери соттардың қызметін қамтамасыз ету жетекші маманы (санатыС-О-6). Функционалды міндеттері: істерді сұратып алу жəне қажеттілігі өтуіне байланысты кері қайтару, жөніндегі хаттарды дайындау, зерделеп жатқан істер бойынша таңдамалы құжаттар дайындау, сот мəжілістеріне аудармашы ретінде қатысу. Сот төрағасының тапсырмасына сай, басқа да құжаттарды аудару. Істер мен құжаттарды тіркеу, судьяларға, жауапты мамандарға беру, қарауға тағайындалған істердің тізімін жасау, алқаға түскен істердің сақталуына жауап беру, хат-хабарларды тіркеу, шығыс істер мен құжаттарды мекенжайы бойынша жеткізілуін қамтамасыз ету, қаулы көшірмелерін тараптарға тапсыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық салысындағы жоғары немесе осы саласындағы ортадан кейінгі білім.Компьютерде жұмыс істей білуі. Аудандық жəне оған теңестірілген соттардың кеңселері бойынша: 1. Кеңсенің бас маманына (С-R-4, 4 бірлік):Кəмелетке толмағандар істері жөніндегі мамандандырылған ауданарлық сотына – 2 бірлік; Қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданарлық əскери сотына – 2 бірлік. Функционалды міндеттері: кеңсенің іс қағаздарын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану) мамандықтары бойынша білім. Компьютерде жұмыс істей білуі. 2. Кеңсенің бас маманы-сот мəжілісінің хатшысына (СR-4, 9 бірлік):Алматы ауданының №2 аудандық сотына -2 бірлік (оның ішінде 1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалыс мерзіміне); Сарыарқа аудандық сотына – 2 бірлік; Сарыарқа ауданының №2 аудандық сотына – 1 бірлік;Есіл аудандық сотына-1 бірлік (негізгі қызметкер бала күтіміне байланысты демалыста болған мерзіміне); Мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотына – 2 бірлік (оның ішінде 1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалыс мерзіміне); Қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданарлық əскери сотына – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қылмыстық, азаматтық, əкімшілік істер бойынша іс қағаздарын жүргізу. Сот отырысының хаттамаларын дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану) мамандықтары бойынша білім. Компьютерде жұмыс істей білуі. 3. Кеңсенің жетекші маманына (С-R-5, 6 бірлік): Алматы аудандық сотына - 2 бірлік;Ақмола гарнизоны əскери сотына – 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалыс мерзіміне); Есіл аудандық сотына – 1 бірлік; Қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық əскери сотына – 2 бірлік. Функционалды міндеттері: қылмыстық, азаматтық, əкімшілік істер бойынша іс қағаздарын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану) мамандықтары бойынша білім, компьютерде жұмыс істей білу. 4. Аға сот приставына (С-R-4, 1 бірлік):Есіл ауданының №2 аудандық сотына. Функционалды міндеттері: сот мəжілісінің залында қоғамдық тəртіпті сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану) мамандықтары бойынша білім, компьютерде жұмыс істей білу. Жас мөлшері 21 жастан төмен емес. 5. Сот приставына (С-R-5, 10 бірлік): Алматы аудандық сотына – 4 бірлік;Алматы ауданының №2 аудандық сотына – 1 бірлік, Мамандандырылған ауданаралық əкімшілік сотына – 1 бірлік;Мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотына – 2 бірлік;Қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық əскери сотына – 1 бірлік; Қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот мəжілісінің залында қоғамдық тəртіпті сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану) мамандықтары бойынша білім. Компьютерде жұмыс істей білу. Жас мөлшері 21 жастан төмен емес. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) Батыс Қазақстан облыстық сотының кеңсесі, 090006, Орал қаласы, Достық даңғылы, 204-үй, анықтама үшін телефоны: 8 (7112) 554762, факс: 554764, электронды мекенжайы: L-2-1@la.sud. kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарына орналасуға конкурс жариялайды. 1. Ішкі қауіпсіздікті жəне соттардағы сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бөлімінің басшысы (С-О-4, 1бірлік). Функционалды міндеттері: бөлім қызметін ұйымдастыру, ішкі қауіпсіздікті қамтамасыз ету жəне судьялар мен сот жүйесі қызметкерлерін қорғау, сот жүйесі қызметкерлері арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы күреске іс-шаралар өткізу, қызметтік тексеріс жүргізу, бөлім жұмысының жоспарын құру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласында, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес болуы. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 2. Ақпараттық қамтамасыз ету бөлімінің басшысы (С-О4, 1 бірлік). Фунционалды міндеттері: бөлім қызметін ұйымдастыру, БАҚ пен өзара əрекеттесу, қоғамдық жəне мемлекеттік мекемелермен, оған қоса, соттардың қызметін баяндау бойынша жеке тұлғалармен жұмыс істеу, БАҚ-та мақалалар мен жарияланымдары жариялау, лауазымды тұлғалардан сұхбат алып, теледидардан көрсетуді ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық, экономика жəне бизнес (журналистика) немесе білім

11

www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

саласында, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес болуы. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 3. Қаржы бөлімінің бас маманы (негізгі қызметкердін бала күту демалысында болған мерзіміне) (С-О-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есеп пен есеп беруді, жоспарлауды жүзеге асыруға. Бухгалтерлік есеп жүргізу, еңбек ақы төлеу, штаттық кестесін əзірлеу, мұрағатқа бухгалтерлік құжаттарды тапсыруға дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономика жəне бизнес саласында (есеп жəне аудит, қаржы, экономика). Іс тəжірибесі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 4. Соттардың инфрақұрылымын қамтамасыз ету жəне дамыту бөлімінің жетекші маманы (С-О-6, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: материалдық-техникалық құндылықтар жəне басқа мүліктер бойынша мəліметтердің ақпараттық базасын жасау бойынша жұмыстарды жүзеге асыру, бөлімнің іс қағаздарын жүргізу, мемлекеттік сатып алу жоспарын, шарттар жобаларын, конкурстық құжаттаманы дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: экономика жəне бизнес немесе техникалық ғылымдар мен технология саласында. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 5. Бас маманы (С-R-4, 2бірлік): Ақжайық аудандық соты; Бөрлі аудандық соты. Функционалды міндеттері: келіп түскен өтініш, шағымдарын тіркеу жəне есепке алу, олардың қаралу мерзімдерінің сақталуын бақылау; сот істерін автоматты түрде бөлу; сот істері мен материалдары бойынша статистикалық есептерді жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе білім саласында. Іс тəжірибесі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 6. Бас маманы – сот мəжілісінің хатшысы (С-R-4, 11 бірлік): Ақжайық аудандық соты; Ақжайық ауданының №2 соты; Бөрлі аудандық соты (негізгі қызметкердін бала күту демалысында болған мерзіміне); Сырым аудандық соты; Зеленов ауданының №2 соты-2 бірлік; Орал қалалық соты; Орал қаласының №2 соты- 3 бірлік (оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердін бала күту демалысында болған мерзіміне); Шыңғырлау аудандық соты. Функционалды міндеттері: сот мəжілісінің хаттамасын жүргізу, процессуалдық құжаттарды дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе білім саласында. Іс тəжірибесі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 7. Аға сот приставы (С-R-4, 3 бірлік). Жəнібек аудандық соты; Шыңғырлау аудандық соты; Бөрлі ауданының мамандандырылған əкімшілік соты. Функционалды міндеттері: сот мəжілісінің залында қоғамдық тəртіпті сақтауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе техникалық ғылымдар мен технология саласында. Іс тəжірибесі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 8. Жетекші маманы (С-R-5, 4 бірлік): Орал қаласының № 2 соты - 4 бірлік (оның ішінде 3 бірлік уақытша, негізгі қызметкердін бала күту демалысында болған мерзіміне). Функционалды міндеттері: азаматтық істер бойынша іс жүргізу,арыздар мен шағымдарды тіркеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқық немесе білім саласында. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. 9. Сот приставы (С-R-5, 4 бірлік): Орал қаласының №2 соты-3 бірлік; БҚО қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты. Функционалды міндеттері: сот мəжілісінің залында қоғамдық тəртіпті сақтауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқық немесе техникалық ғылымдар мен технология саласында. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде жұмыс істей білу. Қосымша: конкурска қатысушылар шетелдік оқу орнын бітіргендер білімі туралы құжаттарын нострификациялау қажет. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің Қарағанды облыстық сотының кеңсесі, 100000, Қарағанды қаласы, Кривогуз көшесі, 7-үй, 2-бөлме, анықтама үшін телефондар: (7212) 55-94-25, 55-94-22, электронды мекенжайы: M-2-1@ma.sud.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржы бөлімінің бас маманына (С-О-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: есептер жасау, түгендеу жұмыстарын жүргізу, зейнетақыны жинақтау қорларына зейнетақы аударымдары бойынша есеп жүргізу, кредиторлық қарыздар бойынша есеп жасау, еңбекақы есептеу жұмыстары, кассалық, банкілік есептер жасау, ЖЖМ есепке алу жəне есептен шығару: салық органдарына бюджет салығы бойынша декларация дайындап тапсыру, статистикалық басқармаға есеп дайындау жəне тапсыру; 1С: Кəсіпорын 8.2. бағдарламасында жұмыс жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық. Практикалық тəжірибесі бар болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық білімі барлар жіберіледі, қазіргі уақыттағы ұйымдастыру ісі техникасымен жұмыс істей білу. 2. Қаржы бөлімінің жетекші маманына (С-О-6, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: соттар шегінде негізгі құралжабдықтар мен босалқы қорлардың бухгалтерлік есебін жүргізу, оларды есептен шығару, қоймадағы қалдықтармен шоттар бойынша қалдықтарды салыстырып тексеру үшін негізгі құрал-жабдықтарды, босалқы қорларды түгендеуді жүргізу, ұсынылған есеп берулердің жағдайына талдау жасау, ай сайын № 9, № 13 мемориалдық ордерлерін жүргізу; бастапқы құжаттар негізінде коммуналдық қызмет көрсету есебін жүргізу, заңды тұлғалармен салыстыру актілерін жасау, жабдықтаушылар бойынша игерілмеген қалдықтар жағдайына талдау жүргізу, ай сайын №6 мемориалдық ордерлерін жасау; 1С: Кəсіпорын 8.2. бағдарламасында жұмыс жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: экономикалық, қазіргі уақыттағы ұйымдастыру ісі техникасымен жұмыс істей білу. 3. Аудандық (қалалық) сот кеңсесінің бас маманына (СR-4, 6 бірлік): Қарағанды қаласының Қазыбек би ауданының №2 аудандық сотына - 2 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының Октябрь аудандық сотына - 2 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Абай аудандық сотына - 1 бірлік; Қарағанды облысының № 2 кəмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына - 1 бірлік. Функционалды міндеттері: келіп түскен ұсыныстар, өтініш,шағымдарын тіркеу жəне есепке алу, олардың қаралу мерзімдерінің сақталуын бақылау: сот төрағасы қабылдайтын азаматтарды тіркеу жəне есепке алу: заңнамаларды іріктеу жəне жүйелеу: сот істерін автоматты түрде бөлу: кодификацияны жүргізу жəне сот тəжірибесін зерделеуге қатысу: БАҚ өзара байланысты ұйымдастыру: электронды нарядтарды, журналдарды жүргізу: сот істері мен материалдары бойынша статистикалық есептерді жасау: жеке ұйғарулар, қаулыларды есепке алу жəне олардың орындалуын бақылау:заттай айғақтарға қатысты сот актілерінің сақталуы мен орындалуын тірке жəне есепке алу:халықаралық келісімдерге сəйкес республиканың басқа соттар мен шет ел мемлекеттері соттарынан түскен сот тапсырмаларын есебін жүргізу:істердің мұрағатқа уақытында тапсырылуын бақылау,аяқталған істер мен журналдарды мұрағатқа тапсыруға дайындау, құқық білімдерін насихаттауды ұйымдастыру, семинар сабақтарын өткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заң, тəжірибесі болған жағдайда ортадан кейінгі заң білімімен де жіберіледі, қазіргі уақыттағы ұйымдастыру ісі техникасымен жұмыс істей білу. 4. Аудандық (қалалық) соттың кеңсесінің бас маманы – сот мəжілісінің хатшысына (С-R-4, 26 бірлік): Қарағанды қаласының Қазыбек би атындағы аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының Қазыбек би ауданының №2 аудандық сотына - 10 бірлік (оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының Октябрь аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Теміртау қалалық сотына - 2 бірлік (оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Шахтинск қалалық сотына - 2 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Абай аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Абай ауданының №2 аудандық сотына - 1 бірлік; Жезқазған қалалық сотына - 1 бірлік; Приозерск қалалық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Жаңаарқа аудандық сотына - 1 бірлік; Ұлытау аудандық сотына - 1 бірлік; Шет аудандық сотына - 1 бірлік; Шет ауданының №2 аудандық сотына 1 бірлік; Ақтоғай аудандық сотына - 1 бірлік; Қарағанды облысының № 2 кəмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына - 1 бірлік. Функционалды міндеттері: істі сот талқылауына дайындауда қажетті жұмыстарды атқару,сот отырысының хаттамаларын жүргізу, журналдарды нұсқаулыққа сəйкес толтыру жəне жүргізу, атқару құжаттарының көшірмесін дайындау, қаулылар мен үкімдердің көшірмелерін тапсыру, сұранымдар мен хаттар дайындау, шақыру қағаздарын жіберу, сотқа қатысушыларды шақыру, сотталушылардың жеткізілуін қамтамасыз ету.

Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заң, тəжірибесі болған жағдайда ортадан кейінгі заң білімімен де жіберіледі, қазіргі уақыттағы оргтехникамен жұмыс істей білу. 5. Аудандық (қалалық) соттың кеңсесінің жетекші маманына (С-R-5, 14 бірлік): Қарағанды қаласының Қазыбек би ауданының №2 аудандық сотына - 6 бірлік (оның ішінде 3 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Қарағанды қаласының Октябрь аудандық сотына - 1 бірлік; Абай аудандық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Абай ауданының № 2 аудандық сотына - 1 бірлік; Жезқазған қалалық сотына - 2 бірлік (оның ішінде 1 бірлік уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Сəтбаев қалалық сотына - 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Балқаш қалалық сотына -1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалыс кезіне); Жезқазған қаласының мамандандырылған əкімшілік сотына - 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қызметтік хат алмасуды жүргізу; ағымдағы құжаттарды рəсімдеу, кіріс жəне шығыс жөнелтілімдерді журналда, реестрде, электронды түрде тіркеу:мұрағатты жүргізу, сұранымдар бойынша істерді жіберу жəне есепке алу, мұрағат құжаттарының көшірмелерін беру: нарядтар мен істерді жоюға іріктеу жəне дайындау: сот жөнелтілімдерін тиісті жеріне уақытында жеткізу. Сауаттылық, жеделдік, адамдармен тіл табыса білу, жұмысты ұйымдастыра білу, коммуникабельділік. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заң, қазіргі уақыттағы ұйымдастыру ісі техникасымен жұмыс істей білу. 6. Аудандық (қалалық) соттың кеңсесінің аға сот приставына (С-R-4, 3 бірлік): Қарағанды қаласының Октябрь ауданының №3 аудандық сотына - бірлік; Ұлытау ауданының №2 аудандық сотына – 1 бірлік; Ақтоғай ауданының №2 аудандық сотына – 1 бірлік (уақытша, негізгі қызметкердің қызметте болмаған кезіне). Функционалды міндеттері: сот приставтарының бөлімдерінде жұмысты ұйымдастыру жəне бақылау: сот отырысы кезінде залдағы қоғамдық тəртіптің сақталуын қадағалау:сот ғимараттарын,кеңесу бөлмелерін күзетуді қамтамасыз ету: судьялар мен процеске басқа да қатысушыларды күзету:тұтқындағы тұлғаларды күзету мен олардың қауіпсіздігіне қатысты сұрақтар бойынша айдауыл қызметіндегілермен өзара əрекеттесу, судьяның тапсырмасы бойынша қылмыстық іс пен заттай айғақтарды жеткізуін жəне оның сақталуын қамтамасыз етеді: оқытылатын, электр қаруларын, арнаулы құралдармен жəне ұрыс тəсілдерін білу:жұмысты жоспарлай,талдай білу,дене шынықтыру бойынша арнаулы сабақтар өткізе білу,азаматтармен жұмыс істей білу, сот приставтарының əрекеттеріне түскен шағымдарды шеше білу,соттың қызметімен байланысты төтенше жағдайларды болдырмау жəне болжай білу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім, жасы 21-ден жоғары, қазіргі уақыттағы ұйымдастыру ісі техникасымен жұмыс істей білу. 7. Аудандық (қалалық) соттың кеңсесінің сот приставына (С-R-5, 4 бірлік): Қарағанды қаласының Қазыбек би ауданының №2 аудандық сотына - 3 бірлік; Жезқазған қалалық сотына - 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот отырысы кезінде залдағы қоғамдық тəртіптің сақталуын қадағалау:сот ғимараттарын, кеңесу бөлмелерін күзетуді қамтамасыз ету: судьялар мен процесске басқа да қатысушыларды күзету:тұтқындағы тұлғаларды күзету мен олардың қауіпсіздігіне қатысты сұрақтар бойынша айдауыл қызметіндегілермен өзара əрекеттесу, судьяның тапсырмасы бойынша қылмыстық іс пен заттай айғақтарды жеткізуін жəне оның сақталуын қамтамасыз етеді: оқ атылатын, электр қаруларын, арнаулы құралдармен жəне ұрыс тəсілдерін білу: жұмысты жоспарлай,талдай білу, денешынықтыру бойынша арнаулы сабақтар өткізе білу,азаматтармен жұмыс істей білу, сот приставтарының əрекеттеріне түскен шағымдарды шеше білу, соттың қызметімен байланысты төтенше жағдайларды болдырмау жəне болжай білу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім, жасы 21-ден жоғары, қазіргі уақыттағы ұйымдастыру ісі техникасымен жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) Павлодар облыстық сотының кеңсесі, 140000, Павлодар қаласы, Жеңіс алаңы көшесі, 1-үй, анықтама үшін телефоны: 8 (7182) 32-73-81, электронды мекенжайы: S-1-1@sa.sud.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Бас маман – сот мəжілісінің хатшысы (С-R-4, 17 бірлік): Павлодар қалалық соты – 5 бірлік (1-негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс кезеңіне); Павлодар облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты -2 бірлік (1-негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс кезеңіне); Екібастұз қалалық соты - 5 бірлік; Павлодар облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты -1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс кезеңіне); Павлодар қаласының №2 соты 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс кезеңіне); Павлодар аудандық соты – 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс кезеңіне); Железин аудандық соты – 1 бірлік, Ақсу қалалық соты – 1 бірлік; Функционалды міндеттері: істі дайындау кезінде қажетті жұмыстарды орындайды (сұрау салуларды, хаттарды, соттың шақыру қағаздарының көшірмелерін дайындау жəне т.б.); процеске қатысушыларды жəне куəларды шақырады; істерді қараудың апта сайынғы кестесін жасайды жəне оны сот кеңсесіне береді; сот отырысына келген адамдардың келуін тексереді жəне олардың шақыру қағаздарына сотта болу уақытын белгілейді; сот отырысының хаттамаларын жүргізеді; оның толықтығы мен дұрыстығына жауапкершілік көтереді; алдын ала тыңдаудан жəне басты сот талқылауынан кейін қылмыстық істерді ресімдейді, оларды қарағаннан кейін азаматтық істерді жəне əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді ресімдейді; істерді есепке алу журналында қарау нəтижелерін белгілейді; процеске қатысушыларға заңда белгіленген мерзімдерде тапсыруға жататын сот актілерінің көшірмелерін (шешімдерін, үкімдерін, қаулыларын) таратады немесе береді; процеске қатысушыларға жəне тараптарға қолданыстағы заңнамаға сəйкес қарсылық беруге құқығын түсіндіре отырып, апелляциялық шағымдардың немесе наразылықтың көшірмелерін жібереді жəне хабарлайды; үкімдерді, шешімдерді, сот бұйрықтары мен сот қаулыларын орындауға келтіреді; апелляциялық шағымдармен жəне наразылықтармен бірге істерді жоғары тұрған сотқа жібереді; процеске қатысушыларға апелляциялық сатыдағы сотта істің тыңдалатын күні туралы хабарлайды; сот істерін белгіленген мерзімдерде сот кеңсесіне тапсырады; анықтама парақтарын жасайды; сот төрағасының, судьялардың, сот кеңсесі меңгерушісінің басқа да тапсырмаларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан асатын болса не осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес 2 жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда орта арнайы заңгерлік білім жіберіледі. Мемлекеттік тілді білген жақсы, компьютерде Excell, Windows бағдарламаларымен жұмыс істей білу жəне т.б. 2.Бас маман (С-R-4, 2 бірлік): Павлодар қалалық соты -1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыс кезеңіне); Павлодар облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты - 1 бірлік. Функционалды міндеттері: келіп түскен ұсыныстарды, арыздарды, шағымдарды есепке алады жəне тіркейді, оларды қарау мерзімдерінің сақталуын бақылайды; сот практикасын талдауға қатысады; соттың жедел кеңесін дайындайды, хаттамасын жүргізеді; жеке қаулыларды, ұйғарымдарды есепке алады жəне олардың орындалуын бақылайды; республиканың басқа соттарының жəне халықаралық келісімдерге сəйкес келіп түскен шет мемлекеттердің сот тапсырмаларын есепке алуды жүргізеді; сот төрағасы жүзеге асыратын азаматтар қабылдауын тіркейді жəне есепке алады; қылмыстық, азаматтық істер, əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер мен материалдар бойынша іс қағаздарын жүргізеді; қылмыстық, азаматтық істерді жəне əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер мен материалдарды есепке алады жəне сақтайды; нарядтарды, журналдарды, карточкаларды, əліпбилік нұсқауларды жүргізеді; істерді сот кеңсесіне уақытында тапсырылуын жəне істердің апелляциялық шағымдармен жəне наразылықтармен бірге жоғары тұрған сотқа жіберілуін бақылайды; істерді жіберу туралы жоғары тұрған соттардың сұрауларын уақытында орындайды; сот үкімдерін, шешімдерін, ұйғарымдарын, қаулыларын орындау бойынша құжаттарды дайындайды əрі жібереді жəне орындалуы туралы хабарламаның алынуын бақылайды; заттай дəлелдемелерді тіркейді, есепке алады, сақтайды жəне жояды; аяқталған істерді, журналдар мен карточкаларды дайындайды жəне мұрағатқа тапсырады; компьютерлік, көбейту жəне басқа да ұйымдастыру техникасымен қызмет көрсетеді; сот төрағасының, сот кеңсесі меңгерушісінің басқа да тапсырмаларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан асатын болса не осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес 2 жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда орта арнайы заңгерлік білім жіберіледі. Мемлекеттік тілді білген жақсы, компьютерде Excell, Windows бағдарламаларымен жұмыс істей білу жəне т.б. 3. Аға сот приставы (С-R-4, 1-бірлік): Ақсу қаласының мамандандырылған əкімшілік соты -1 бірлік. Функционалды міндеттері: судьяларды жəне сот процесіне қатысатын өзге де адамдарды, кеңесу бөлмелерін, басқа да сот үй-жайлары мен ғимараттарды күзетуді жүзеге асырады; атқарушылық іс жүргізу туралы заңнамаға сəйкес атқарушылық əрекеттердің жасалуына қатысады; сот отырысы залында жəне сот үй-жайында құқық бұзушылықтардың алдын алады жəне жолын кеседі; судьяның тапсырмасы бойынша қылмыстық іс

пен заттай дəлелдемелерді жеткізуді жəне сот тұрақты болатын орыннан тыс жерде сот талқылауын өткізген кезде олардың сақталуын қамтамасыз етеді; судьяның сот талқылауын өткізу тəртібін сақтауға байланысты өкімін орындайды; сотқа келуден жалтарған адамдарды əкеледі; қамауға алынған адамдарды күзету жəне қауіпсіздігі мəселелері бойынша айдауыл қызметінің қызметкерлерімен өзара əрекет етеді; өзінің функционалды міндеттеріне сəйкес сот төрағасының, кеңсе меңгерушісінің тапсырмасы бойынша басқа да жұмыстарды орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан асатын болса не осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес 2 жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда орта арнайы заңгерлік білім жіберіледі, 21 жас шамасынан асқан. Мемлекеттік тілді білген жақсы; компьютерде жұмыс істей білу, құқық қорғау органдарында қызмет тəжірибесінің бар болуы. 4. Жетекші маман (С-R-5, 4 бірлік): Павлодар қалалық соты - 1 бірлік; Екібастұз қалалық соты – 2 бірлік;Ақтоғай аудандық соты-1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот хат-хабарларын жүргізеді; ағымдағы құжаттаманы ресімдейді; кіріс хат-хабарларды журналға жəне тізілімге тіркейді; материалдық құндылықтардың қозғалыс есебін жүргізеді; соттың керек жабдықтарға, кеңсе жабдықтарына, бланкілерге қажеттілігін айқындайды жəне материалдық құндылықтың жұмсалуын үнемдеуді қамтамасыз етеді, қажетті материалдық құндылықтарға өтінімдер жасайды; тарату кітабын жүргізеді; сот хат-хабарларын тиістігі бойынша жеткізеді; жөнелтілетін хат-хабарлардың тізілімін жасайды; тізілімдер нарядын жүргізеді; сот төрағасының, судьялардың, кеңсе меңгерушісінің, бас маманның тапсырмасы бойынша басқа да кеңсе жұмыстарын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім; мемлекеттік тілді білген жақсы; компьютерде Excell, Windows бағдарламаларымен жұмыс істей білу жəне т.б. 5. Сот приставы (С-R-5, 7 бірлік): Павлодар қалалық соты – 3 бірлік; Павлодар облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты -1 бірлік; Екібастұз қалалық соты – 2 бірлік; Ақсу қалалық соты – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: судьяларды жəне сот процесіне қатысатын өзге де адамдарды, кеңесу бөлмелерін, басқа да сот үй-жайлары мен ғимараттарды күзетуді жүзеге асырады; атқарушылық іс жүргізу туралы заңнамаға сəйкес атқарушылық əрекеттердің жасалуына қатысады; сот отырысы залында жəне сот үй-жайында құқық бұзушылықтардың алдын алады жəне жолын кеседі; судьяның тапсырмасы бойынша қылмыстық іс пен заттай дəлелдемелерді жеткізуді жəне сот тұрақты болатын орыннан тыс жерде сот талқылауын өткізген кезде олардың сақталуын қамтамасыз етеді; судьяның сот талқылауын өткізу тəртібін сақтауға байланысты өкімін орындайды; сотқа келуден жалтарған адамдарды əкеледі; қамауға алынған адамдарды күзету жəне қауіпсіздігі мəселелері бойынша айдауыл қызметінің қызметкерлерімен өзара əрекет етеді; өзінің функционалды міндеттеріне сəйкес сот төрағасының, кеңсе меңгерушісінің тапсырмасы бойынша басқа да жұмыстарды орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік; жасы - 21 жас шамасынан асқан, мемлекеттік тілді білген жақсы; компьютерде Excell, Windows бағдарламаларымен жұмыс істей білу жəне т.б. V. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі Атом дық жəне энергетикалық қадағалау мен бақылау комитеті, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 10-үй, Министрліктер үйі, 15-кіреберіс, 7-қабат 714-бөлме, электронды мекенжайы: ku_zhanabek@mail.ru, анықтамалар үшін телефондар: (8 7172) 740034, факс: (8 7172) 741218, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарына иеленуге конкурс жариялайды: 1. Ақтөбе облысы бойынша аумақтық департаментінің бөлім басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: өңір бойынша бақылау жұмысын жүргізу жоспарын жүзеге асыру. Электр жəне жылу энергиясын өндіру, беру, тарату жəне тұтыну кезінде электр энергетикасы саласындағы субъектілердің сенімді, қауіпсіз жəне үнемді қызмет етуіне, техникалық пайдалану жағдайына, энергетикалық объектілердің авариялық, жарақаттану жағдайына талдау жүргізу; Қазақстанның Бірыңғай энергия жүйесінің бірнеше бөлшектерге бөлінуіне, тұтынушылардың жылу жəне электр энергиясын жаппай шектеуіне, ірі энергетикалық жабдықтың бұзылуына алып келген электр станцияларының, жылу жəне электр желілерінің ірі технологиялық бұзылушылығын тергеуді ұйымдастыру жəне есепке алу. Қазақстан Республикасының электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілері талаптарының орындалуын бақылауды, электр жəне жылу станцияларының, электр жəне жылу желілерінің, сондайақ тұтынушылардың электр жəне жылуды пайдаланатын қондырғыларының энергетикалық жабдықтарының пайдаланылуы мен техникалық жай-күйін бақылауды; электр жəне жылу энергиясын өндіру, беру жəне тұтыну режимдерін ұтымды жəне үнемді пайдалану, оңтайландыруды бақылауды жүзеге асыру. Берілген нұсқаулықтардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру. Электр жəне жылу станцияларының, электр жəне жылу желілерінің күз-қыс кезеңіндегі жұмысқа дайындығын тексеру бойынша комиссияның жұмысына қатысу. Комитетке берілген ақпарат пен есептіліктің жинағы бойынша жұмысты ұйымдастыру. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштерді қарау жөніндегі жұмысты ұйымдастыру. Жаңартылатын энергия көздерін пайдаланатын объектілердің электр немесе жылу беруші ұйымдарға қосылуына бақылауды жүзеге асыру. Электр жəне жылу энергиясын өндіруді, беруді жəне тұтынуды жүзеге асыратын ұйым басшыларының электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді білуін біліктілік тұрғысынан тексеруге қатысу жəне ұйымдастыру. Жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулерге қатысу. Қазақстан Республикасының электр энергетикасы саласындағы заңнамаларды бұзуда кінəлі адамдарды əкімшілік жауапкершілікке тарту туралы тиісті мемлекеттік органдарға материалдар жіберу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар мен технологиялар. 2. Қарағанды облысы бойынша аумақтық департаментінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: электр жəне жылу станциялары, электр жəне жылу желілерінің сенімді, қауіпсіз жəне үнемді жұмыс істеуіне, сондай-ақ тұтынушылардың электр жəне жылу тұтыну энергетикалық жабдығының пайдаланылуына жəне техникалық жағдайына бақылауды жүзеге асыру. Электр энергетикасы обьектілеріндегі авариялық, технологиялық бұзушылықтар мониторингі жəне талдау. Электр жəне жылу энергиясының сапасы бойынша техникалық шарттардың сақталуына, электр станцияларының, электр жəне жылу желілерінің күзгі қысқы жағдайдағы жұмысқа дайындығына, электр энергетикасы саласындағы заңнамаларды жетілдіру бойынша ұсыныстар. Электр энергетикасы саласындағы заңнаманы жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізу. Қазақстан Республикасының электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілердің техникалық талаптарының орындалуына бақылауды жүзеге асыру. Аварияларды, жазатайым оқиғаларды жəне электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілердің техникалық талаптарының өзге де өрескел бұзушылықтарын жіберген кінəлі адамдарды тəртіптік жауапкершілікке тарту туралы ұйымдардың меншік иелеріне ұсыныстар енгізу немесе электр энергетикасы саласындағы заңнамаларды бұзуда кінəлі адамдарды əкімшілік жауапкершілікке тарту туралы тиісті мемлекеттік органдарға материалдар жіберу. Тəуекелдерді бағалау жүйесіне сəйкес аумақтық департаменттің жұмыс жоспарын жасау жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру. Өңірлік деңгейде материалдарға талдау дайындау. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштерді қарауды жүзеге асыру. Электр жəне жылу энергиясын өндіруді, беруді жəне тұтынуды жүзеге асыратын ұйым басшыларының электр энергетикасы саласындағы нормативтік құқықтық актілерді білуіне біліктілік тұрғысынан тексеруді қатысу жəне ұйымдастыру. Өңірлік деңгейде талдамалық материалдарды, өндіріс жəне электр энергиясын тұтыну теңгерімін дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар мен технологиялар. 3. Павлодар облысы бойынша аумақтық департаментінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: электр жəне жылу станциялары, электр жəне жылу желілерінің сенімді, қауіпсіз жəне үнемді жұмыс істеуіне, сондай-ақ тұтынушылардың электр жəне жылу тұтыну энергетикалық жабдығының пайдаланылуына жəне техникалық жағдайына бақылауды жүзеге асыру. Электр энергетикасы обьектілеріндегі авариялық, технологиялық бұзушылықтар мониторингі жəне талдау. Электр жəне жылу энергиясының сапасы бойынша техникалық шарттардың сақталуына, электр станцияларының, электр жəне жылу желілерінің күзгі қысқы жағдайдағы жұмысқа дайындығына, электр энергетикасы саласындағы заңнамаларды жетілдіру бойынша ұсыныстар. Электр энергетикасы саласындағы заңнаманы жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізу. Қазақстан Республикасының электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілердің техникалық талаптарының орындалуына бақылауды жүзеге асыру. Аварияларды, жазатайым оқиғаларды жəне электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілердің техникалық талаптарының өзге де өрескел бұзушылықтарын жіберген кінəлі адамдарды тəртіптік жауапкершілікке тарту туралы ұйымдардың меншік иелеріне ұсыныстар енгізу немесе электр энергетикасы саласындағы заңнамаларды бұзуда кінəлі адамдарды əкімшілік жауапкершілікке тарту туралы тиісті мемлекеттік органдарға материалдар жіберу. Тəуекелдерді бағалау жүйесіне сəйкес аумақтық департаменттің жұмыс жоспарын жасау жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру. Өңірлік деңгейде материалдарға талдау дайындау. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштерді қарауды жүзеге асыру. Электр жəне жылу энергиясын өндіруді, беруді жəне тұтынуды жүзеге асыратын ұйым басшыларының электр энергетикасы саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді білуіне біліктілік тұрғысынан тексеруді қатысу жəне ұйымдастыру.

Өңірлік деңгейде талдамалық материалдарды, өндіріс жəне электр энергиясын тұтыну теңгерімін дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар мен технологиялар. VI. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитетінің Су ресурстарын пайдалануды реттеу жəне қорғау жөніндегі Нұра- Сарысу бассейндік инспекциясы, 100000, Қарағанды қаласы, Əлиханов көшесі, 11аүй, 407-бөлме, анықтама үшін байланыс телефондары: 8(7212) 41-13-30, 41-13-03, электронды мекенжайы: nurakrg@mail.ru, «Б» корпусындағы мемлекеттік əкімшілік лауазымның бос орындарына конкурс жариялайды. 1. Су қорын мемлекеттік бақылау жəне қорғау бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты, 1 бірлік), орналасқан жері – Қарағанды қаласы. Функционалды міндеттері: кəсіпорындарда тұтылынатын судың бастапқы есебінің жүргізілуін, су қоймаларының бекітілген жұмыс тəртібінің, арнайы су пайдалану шарттары талаптарының жəне мерзімінің су пайдаланушылармен орындалуын бақылау; кіші өзендердің жағдайларына жəне оларға өндірістік кəсіпорындардың сушаруашылық қызметтерінің əсер етуіне бақылау жасау; су тұтынушы мекемелермен су қорын тиімді қолдану жəне су заңнамасының сақтау тəртіптері бойынша тексерістерді өткізу; өзен ағындарының жəне су қоймаларымен реттелген ағындардың баланстық есебін өткізу; ластанудан, таусылудан жəне қоқыстанудан су қорының қорғалуын жүзеге асыру, су объектілерін орнықты экологиялық жағдайларымен қамтамасыз етілуін жүзеге асыру; су қоймаларына судың түсуіне қатысты ақпаратты жинау жəне бірігіп пайдаланудағы су қоймаларының жұмыс режиміне бақылау жасау; су қоймаларының сушаруашылық есебін əзірлеу жəне оны қолдану; əкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша өндірісті жүргізу; əкімшілік істер есебін жүргізуге, əкімшілік құқық бұзушылық жəне оларды жасаған тұлғалар туралы мəліметтердің электрондық банкін жүргізу; су қорын кешенді тұтыну жəне қорғау мəселелеріне қатысты статистикалық есептеменің материалдарын өңдеу, формаларын құрастыру, ақпараттарды жəне басқа да мəліметтерді дайындау; су ресурстарын тиімді пайдалану мен қорғауды жүзеге асыру; Қазақстан Республикасының заңнамаларымен белгіленген басқа да өкілеттіктерін жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: өзендердегі гидротехникалық құрылыстар мен су электрстанциялары немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (гидротехникалық құрылыс жəне ғимарат, қоршаған ортаны қорғау жəне тіршілік қызметінің қауіпсіздігі) немесе сумен қамтамасыз ету, су бұру жəне су ресурстарын қорғау немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары (су ресурстары жəне суды пайдалану) немесе жаратылыстану ғылымдары (гидрология, экология) немесе гидрогеология немесе гидромелиорация немесе өнеркəсіптік жəне қолданбалы экология немесе құқық (құқықтану). Жұмыс тəжірибесі болған жағдайда ортадан кейінгі өзендердегі гидротехникалық құрылыстар мен су электрстанциялары немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (гидротехникалық құрылыс жəне ғимарат, қоршаған ортаны қорғау жəне тіршілік қызметінің қауіпсіздігі) немесе сумен қамтамасыз ету, су бұру жəне су ресурстарын қорғау немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары (су ресурстары жəне суды пайдалану) немесе жаратылыстану ғылымдары (гидрология, экология) немесе гидрогеология немесе гидромелиорация немесе өнеркəсіптік жəне қолданбалы экология немесе құқық (құқықтану) білімімен рұқсат етіледі Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттік қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы», «Қоршаған ортаны қорғау туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасының Су кодексін, «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексін, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе жер үсті жəне жерасты су ресурстары облыстарында екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімімен рұқсат етіледі. Microsoft Office бағдарламаларының стандартты пакетімен компьютерде жұмыс істей білуі. 2. Су ресурстары мониторингі, мемлекеттік есеп жəне кадастры бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты, 1 бірлік), орналасқан жері Қарағанды қаласы. Функционалды міндеттері: бассейндерде бақылауды жүзеге асыратын мемлекеттiк органдармен байланыс жасау; суды пайдалану жəне су бұру бөлігінде су кадастрын жүргізу; бассейндегі су ресурстарын бақылау туралы мəліметтерін өңдеу жəне талдау, жүйелендіріп жинау; су объектілерінің жағымсыз процестерін уақытында анықтау, алған ақпаратты жинау, өндеу; су қорын қорғау жəне тиімді пайдалану бойынша мемлекеттік инспекторлық бақылау тексерістерін жүргізу; судың жай-күйiне əсер ететiн кəсiпорындардың жəне басқа да құрылыстардың құрылыс орнын айқындау жөнiндегi ұсыныстарды, судың жайкүйiне əсер ететiн кəсiпорындарды жəне басқа да құрылыстарды салу мен қайта жаңартудың жобалау алдындағы құжаттамасы жобаларын, су объектiлерiнде, су қорғау белдеулерi мен аймақтарында құрылыс, түбiн тереңдету, пайдалы қазбалар, су өсiмдiктерiн өндiру жөнiндегi жарылыс жұмыстарын, кабельдер, құбырларды жəне басқа да коммуникацияларды төсеу, ағаш кесу, сондай-ақ бұрғылау, ауыл шаруашылығы жəне басқа да жұмыстарды жүргiзу туралы құжаттарды, су пайдаланушылардың су объектiлерiн сақтау, олардың жай-күйiн жақсарту жөнiндегi iс-шаралар жоспарларын келiсу; су ресурстарын қорғау жəне кешенді пайдалану бойынша ағымды жəне жылдық есептерді құрастыру, 2-ТП (cушар) үлгісі бойынша су пайдалану туралы жылдық есептерді қабылдау жəне дайындау; «Су ресурстарын пайдалану кадастрына» мəліметтерді енгізу; Нұра-Сарысу бассейндік кеңес жұмыстарына қатысу; су ресурстарын тиімді пайдалану мен қорғауды жүзеге асыру; Қазақстан Республикасының заңнамаларымен белгіленген басқа да өкілеттіктерін жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: өзендердегі гидротехникалық құрылыстар мен су электрстанциялары немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (гидротехникалық құрылыс жəне ғимарат, қоршаған ортаны қорғау жəне тіршілік қызметінің қауіпсіздігі) немесе сумен қамтамасыз ету, су бұру жəне су ресурстарын қорғау немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары (су ресурстары жəне суды пайдалану) немесе жаратылыстану ғылымдары (гидрология, экология) немесе гидрогеология немесе гидромелиорация немесе гидрометеорология немесе өнеркəсіптік жəне қолданбалы экология. Жұмыс тəжірибесі болған жағдайда ортадан кейінгі өзендердегі гидротехникалық құрылыстар мен су электр станциялары немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар (гидротехникалық құрылыс жəне ғимарат, қоршаған ортаны қорғау жəне тіршілік қызметінің қауіпсіздігі) немесе сумен қамтамасыз ету, су бұру жəне су ресурстарын қорғау немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары (су ресурстары жəне суды пайдалану) немесе жаратылыстану ғылымдары (гидрология, экология) немесе гидрогеология немесе гидромелиорация немесе гидрометеорология немесе өнеркəсіптік жəне қолданбалы экология білімімен рұқсат етіледі Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Мемлекеттік қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзінөзі басқару туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасының Су кодексін, «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексін, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтікқұқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе жер үсті жəне жерасты су ресурстары облыстарында екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімімен рұқсат етіледі. Microsoft Office бағдарламаларының стандартты пакетімен компьютерде жұмыс істей білуі. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитетінің Су ресурстарын пайдалануды реттеу жəне қорғау жөніндегі Есіл бассейндік инспекциясы, 010000, Астана қаласы, Пушкин көшесі, 25/5-үй, анықтама үшін байланыс телефондары: (8-7122) 27-42-86, электронды мекенжайы: ishim_bvu@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымына конкурс жариялайды: Су қорын мемлекеттік бақылау жəне қорғау бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты), негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне, орналасқан жері Астана қ. Функционалды міндеттері: су пайдаланушыларға инспекторлық тексеріс жүргізу; əр айлық тексерістердің есебін жинақтау; суды қорғау жəне санитарлық шаралардың сақталуын тұрақты бақылауын жүзеге асыру, бас тоған имараттарын пайдалану ережесін сақталуын тексеру, Қазақстан Республикасының заңнамаларымен белгіленген басқада өкілеттіктерін жүзеге асыру.

(Соңы 12-бетте).


12

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 10-11-беттерде). Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: ауыл шаруашылығы ғылымдары, құқық, жаратылыстану ғылымдары, техникалық ғылымдар жəне технологиялар, қызмет көрсету салаларындағы жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда жоғарыда аталған мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Тестілеу бағдарламасына жəне үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес «Қазақстан-2050» Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. Қазақстан Республикасының Су кодексі жəне Қазақстан Республикасының су шаруашылығындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі. Үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. Мүмкіндігінше су ресурстарын қорғау жəне пайдалану саласында жұмыс тəжірибесінің болуы. Microsoft Office стандарттық пакет бағдарламасымен компьютерде жұмыс жасай білу. VII. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Астана қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті, 010000, Астана қаласы, М. Əуезов көшесі, 14-үй, № 6-бөлме (1-қабат), анықтамалар үшін телефоны: 8 (7172) 32-44-83, электронды мекенжайы: zh.omarov@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасу үшін конкурс жариялайды: Астана қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің заңды тұлғалармен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: «Мүлікті жалға беру шарттарының тізілімі» мамандандырылған бағдарламалық кешенін жүргізу, мүліктік жалдау шарттарын жасасу үшін құжаттардың пакетін дайындау, жалдау шарттары бойынша міндеттемелердің толық жəне уақтылы орындалуына бақылау, кінəрат-талап жұмыстарын жəне жалдаудан бюджетке қаражаттардың түсуі бойынша есептілікті жүргізу, республикалық мемлекеттік мүліктің мақсатты жəне тиімді пайдаланылуын тексерулерге қатысу, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика) саласындағы, құқық саласындағы жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан немесе аталған санат лауазымының функционалды бағыттарына сай келетін салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем болмағанда, əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес саласындағы (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика), құқық саласындағы ортадан кейінгі білімге рұқсат етіледі. Үлгілік біліктілік талаптары мен тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде (Word, Excel, E-mail, Internet) жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Маңғыстау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті, 130000, Ақтау қаласы, 9-шағын аудан, № 23-ғимарат, анықтамалар үшін телефоны: 8 (7292) 421657, факс: 8 (7292) 421655, электронды мекенжайы: kadry.kgipmangistau@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасу үшін конкурс жариялайды: Маңғыстау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің заңды тұлғалармен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: республикалық мемлекеттік заңды тұлғаларға бекітіліп берілген мемлекеттік мүліктің тиімділігін жəне мақсатты пайдаланылуын тексерулерге қатысу; мемлекет қатысатын акционерлік қоғамдардағы, серіктестіктердегі акциялардың мемлекеттік пакеті мен мемлекеттік үлесіне дивидендтерінің уақтылы жəне дұрыс есептелуі мен аударылуына бақылауды жүзеге асыру; бөлімнің негізгі қызметі бойынша есептерді, ақпараттарды, мəліметтерді жасау жəне жолдау; Маңғыстау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің қызметіне қатысты комиссиялардың жұмысына, сондай-ақ басқа органдардағы кеңестерге, келіссөздерге, отырыстарға қатысу; бөлім басшысы мен Маңғыстау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті басшылығының тапсырмаларын, міндеттерін орындау; жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштеріне жауаптар дайындау; ішкі еңбек тəртібі қағидаларын сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, қаржы, есеп жəне аудит) саласындағы, құқық (юриспруденция, халықаралық құқық), техникалық ғылымдар мен технологиялар саласындағы жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан немесе аталған санат лауазымының функционалды бағыттарына сай келетін салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем болмағанда, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, қаржы, есеп жəне аудит) саласындағы, құқық (юриспруденция) саласындағы ортадан кейінгі білімге рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Солтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті, 150000, Солтүстік Қазақстан облысы, Петропавл қаласы, Совет көшесі, 34-үй, анықтамалар үшін телефоны: 8 (7152) 46-48-88, факс: 8 (7152) 46-51-08, электронды мекенжайы: Үе.Yuryeva@minfin. gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасу үшін конкурс жариялайды: Солтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мүлікті иелену бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты (1 бірлік). Функционалды міндеттері: жекешелендірілетін объектілерді сату алдындағы дайындықты жүзеге асыру. Жекешелендіру объектілерінің құнын бағалау бойынша консалтингілік фирмалардың есептерін сараптау. Республикалық меншікті жекешелендіру жəне жекешелендіруден кейінгі бақылау жөніндегі комиссияның қызметін қамтамасыз ету. Сауда-саттықтар туралы ақпараттық хабарламаларды дайындау, сауда-саттықтарды дайындау жəне өткізу, жекешелендіру бойынша есептілікті дайындау. Сауда-саттықтарды өткізу бойынша бұйрықтарды дайындау, жекешелендіру объектісін сатып алу-сату шарттарын дайындау мен жасасу жəне сатып алу-сату шарттары талаптарының сақталуына бақылау. Сатып алушылардың сатып алу-сату шарттарының талаптарын орындау бойынша жекешелендіргеннен кейінгі бақылауды жүзеге асыру. Республикалық мемлекеттік меншік объектілерін сатудан республикалық бюджетке ақшалай қаражаттың уақтылы түсуіне бақылауды жүзеге асыру. «Мемлекеттік меншікті жекешелендіруді есепке алу» автоматтандырылған бағдарламаны жүргізу бойынша жұмысты жүзеге асыру. Республикалық мүлікті мүліктік жалдауға (жалға) беру жөніндегі жұмысқа қатысу. Республикалық заңды тұлғаларға бекітіліп берілген мүліктің мақсатты жəне тиімді пайдаланылуына тексерулер жүргізуге қатысу. Заңды жəне жеке тұлғалар жүгінген кезде қолданыстағы заңнаманың нормаларын түсіндіруде консультативтік көмек көрсету. Заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштеріне жауаптар дайындау. Мемлекеттік тілде іс қағаздарын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе маркетинг немесе аймақтану) саласындағы немесе құқық (юриспруденция) саласындағы жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан немесе аталған санат лауазымының функционалды бағыттарына сай келетін салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем болмағанда, сервис, экономика жəне

11 желтоқсан 2014 жыл

басқару (экономика (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) саласындағы немесе құқық (құқықтану) саласындағы ортадан кейінгі білімге рұқсат етіледі. VIII. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қаржылық бақылау комитеті, 010000, Астана қаласы, Жеңіс даңғылы, 11-үй, 709-бөлме, анықтама үшін телефондар: 8 (7172) 71-74-06, 71-84-27, электронды мекенжайы: K.Sharipbayeva@ minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Бақылау іс-шараларын талдау, жоспарлау, есептілік басқармасының сарапшысы,санаты С-5, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: комитеттің бақылау ісшара ларының жоспарын қалыптастыруға қатысу; аумақтық бөлімшелердің бақылау іс-шаралар жоспарының қалыптастырылуын жəне орындалуын бақылау; комитет пен оның аумақтық бөлімшелерінің бақылау қызметіне талдау жүргізу; есептерді жəне талдамалық ақпараттарды дайындау; стратегиялық жəне басқа бағдарламалық құжаттарды əзірлеуге жəне орындауға қатысу; комитеттің аумақтық бөлімшелерінің қызметін рейтингтік бағалау нəтижелерін салыстырып тексеру жəне қорытындысын шығару; ақпараттық жүйелердің жұмыс істеуі жəне деректер базасын жаңарту бойынша жұмыстарды ұйымдастыру; комитет қызметкерлері жүргізген тексеру материалдарын «Қаржылық бақылау» ақпараттық жүйесіне енгізу; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес басқа да міндеттер. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе заңгерлік немесе техникалық; əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында: экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару мамандықтары бойынша немесе құқық саласында немесе техникалық ғылымдар жəне технология саласында: автоматтандыру жəне басқару ақпараттық жүйе немесе ақпараттық жүйелер немесе есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету. Үлгі біліктілік талаптарға сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерді білу.Қазақстан Республикасының бюджеттік, азаматтық заңнамалары, мемлекеттік сатып алу туралы, бухгалтерлік есеп, қаржылық есептілік жəне аудиторлық қызмет заңнамаларын, қаржылық бақылау органдарының функциялары мен құқықтарын реттейтін нормативтік-құқықтық актілерін білу. «Қазақстан -2050» Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білу». Заманауи ақпараттық технологияларды білу, талдамалық жұмыстар жүргізу дағдысының болуы. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық бақылау комитетінің Ақтөбе облысы бойынша қаржылық бақылау инспекциясы, 030010, Ақтөбе облысы, Ақтөбе қаласы, Əбілқайыр хан даңғылы, 40-үй, 627-бөлме, анықтама үшін телефоны: 8 (7132) 54-16-65, 54-59-08, E-mail: fink_aktob@ minfin.gov.kz, «Б» корпусындағы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. 1. № 3 бақылау бөлімінің бас маманы-бас бақылаушытексерушісі, уақытша, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша алған демалысы кезеңіне 09.03.2016 ж. дейін (С-О-5 санаты), 1 бірлік. Функционалды міндеттері: республикалық жəне жергілікті бюджеттердің қаражатын пайдаланудың Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкестігін, бақылау объектілерінің есепке алу мен есептілікті жүргізуінің анықтығы мен дұрыстығын, Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасының сақталуын, бюджеттік несиелер, концессиялық жобаларды қоса қаржыландыру, мемлекеттік кепілдіктер мен мемлекет кепілгерліктерін, байланысты гранттарды жəне мемлекет активтерін беру шарттары мен рəсімдерінің сақталуына, өз құзыреті шегінде бақылау объектілерінің республикалық жəне жергілікті бюджеттерге салықтық емес түсімдерді енгізудің толықтығы мен уақтылылығына қатысты мəселелер жөніндегі қызметін, мемлекеттік мекемелердің өз иелігінде қалатын тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түскен ақшаның қалыптастырылуы мен пайдаланылуын, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің бюджет қаражатын пайдалануының қаржылықэкономикалық негіздемеге сəйкестігін Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен бақылауды жүзеге асырады. Облыстың жергілікті атқарушы органдарының бюджеттік қаражатты басқару жөніндегі қызметінің тиімділігін жыл сайынғы бағалауды жүргізуге қатысу. Бақылау материалдарын уақытында іске асыру мен анықталған залалды толық қалпына келтіру бойынша шаралар қолдану. Əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамаларды ресімдеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе қаржылық немесе бухгалтерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, осы санат бойынша функционалдық міндеттерін орындау үшін қажетті нормативтікқұқықтық актілерді білу. Компьютерде жұмыс істей білу. 2. Кадр жəне ұйымдастыру жұмыстары бөлімінің бас маманзаңгері, (С-О-5 санаты), 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ҚР заңдары, ҚР Президентінің Жарлықтары, ҚР Үкіметінің қаулылары мен өкімдері, инспекция бойынша басқарушылық құжаттардың орындалуына бақылауды жүзеге асыру. Инспекцияның қызметінде заңнаманың сақталуын бақылауды қамтамасыз ету. Сотта жəне басқа да ұйымдарда заңсыз шығындарды қалпына келтіру бойынша кінəлі тұлғалардың ісі мен өзге құқықтық мəселелерді қарау кезінде белгіленген тəртіпте инспекция мүддесін ұсыну. Еңбек, əкімшілік жəне азаматтық заңнаманы зерделеу бойынша жұмыстарды қамтамасыз ету, келісімшарттарды жасауға қатысу жəне келісімшарт тəртібін сақтауды қамтамасыз ету. Құқық қорғау органдарына тапсырылған материалдардың қозғалысына бақылауды жүзеге асыру, инспекцияның мемлекеттік қызметшілеріне құқықтық оқу ұйымдастыру жəне өткізу, наразылық-талап-қуыным жұмыстарын жүргізу, залалды өтеу жөніндегі кінəлі тұлғалардың қуынымдарын қарау кезінде төрелікте, сотта жəне басқа да ұйымдарда инспекция мүддесін ұсыну, əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамалардың жасалуы мен олардың орындалуына бақылау жасау, прокуратура органдарында бақылауды тағайындау туралы бұйрықтардың тіркелуін бақылау, құқық қорғау органдарының қаулылары бойынша бақылау материалдарын есепке алу, салыстырма тексеру актілерін жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, осы санат бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті нормативтікқұқықтық актілерді білу. Компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық бақылау комитетінің Павлодар облысы бойынша қаржылық бақылау инспекциясы, 140000, Павлодар қаласы, Ак.Сəтбаев көшесі, 136-үй, анықтама телефоны: (7182) 32-55-50, факс: (87182) 61-82-73, fink.pavl@minfin.gov.kz бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналауға конкурс жариялайды: 1. Кадр жəне ұйымдастыру жұмыстары бөлімінің басшысы (С-О-4 санаты), 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есеп жəне есеп беру саласында бақылауды жүзеге асыру. Мемлекеттік сатып алуды өткізу. Ұйымдастыру жəне құқықтық жұмысты үйлестіру. Бақылауды ұйымдастыру жəне жүргізу, сондай-ақ облыс қалалары

мен аудандары бюджеттерінің орындалуы бойынша кешенді тексеруге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес мамандықтары бойынша, «экономика», «есеп жəне аудит», «қаржы», «мемлекеттік жəне жергілікті басқару» жəне «заңтану» мамандықтары бойынша жоғары білімі. 2. Кадр жəне ұйымдастыру жұмыстары бөлімінің құқықтық мəселесі бойынша бас маманы (С-О-5 санаты), 1 бірлік. Функционалды міндеттері: инспекцияның негізгі қызметімен байланысты құқық қорғау органдарында, сот органдарында, прокуратурада жəне басқа мемлекеттік органдарда, сондай-ақ барлық жеке меншік нысандарының ұйымдарында мүддесін білдіру. Құқық қорғау органдарына тапсырылған бақылау материалдары бойынша салыстырып тексеру мен бақылау жүргізу. Кінəрат-талап жұмыстарын ұйымдастырып өткізу. Инспекция қызметкерлерінің бақылау қызметінде құқықтық көмек көрсету, сондай-ақ инспекция қызметкерлеріне құқықтық мəселелер бойынша кеңес беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдары саласында, экономика жəне бизнес мамандықтары бойынша «мемлекеттік жəне жергілікті басқару» жəне құқық саласында «заңтану» мамандықтары бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салада екі жылдан кем емес жұмыс өтілімен «заңтану» мамандығы бойынша ортадан кейінгі білімімен қатысуға рұқсат етіледі. 3. № 1 бақылау бөлімінің бас маман - бас бақылаушы тексерушісі (С-О-5 санаты), 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік қаржылық бақылау объектілерінің республикалық жəне жергілікті бюджет шығындарының сəйкестігіне, қаржылық есептілігі мен орындау тиімділігіне бақылауды жүзеге асыру. Мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманың сақталуын бақылау. Бақылау объектілерімен жасалған бұзушылықтарды жою жөніндегі нұсқамаларды дайындау жəне олардың орындалуын бақылау. Қазақстан Республикасының ƏҚБтК сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар саласында, экономика жəне бизнес мамандықтары бойынша «экономика», «есеп жəне аудит», «қаржы», «мемлекеттік жəне жергілікті басқару» мамандықтары бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салада екі жылдан кем емес жұмыс өтілімен «экономика», «есеп жəне аудит», «қаржы» мамандықтары бойынша ортадан кейінгі білімімен қатысуға рұқсат етіледі. Бюджет заңнамасын білу. Компьютерде жұмыс істей білу. 4. № 3 бақылау бөлімінің бас маман - бас бақылаушы тексерушісі (С-О-5 санаты), 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік қаржылық бақылау объектілерінің республикалық жəне жергілікті бюджет шығындарының сəйкестігіне, қаржылық есептілігі мен орындау тиімділігіне бақылауды жүзеге асыру. Мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманың сақталуын бақылау. Бақылау объектілерімен жасалған бұзушылықтарды жою жөніндегі нұсқамаларды дайындау жəне олардың орындалуын бақылау. Қазақстан Республикасының ƏҚБтК сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар саласында, экономика жəне бизнес мамандықтары бойынша «экономика», «есеп жəне аудит», «қаржы», «мемлекеттік жəне жергілікті басқару» жəне «техникалық ғылымдар мен технологиялар» мамандықтары бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салада екі жылдан кем емес жұмыс өтілімен «экономика», «есеп жəне аудит», «қаржы» мамандықтары бойынша жəне «техникалық ғылымдар мен технологиялар» ортадан кейінгі білімімен қатысуға рұқсат етіледі. Бюджет заңнамасын білу. Компьютерде жұмыс істей білу. Бюджет заңнамасын білу. Компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық бақылау комитетінің Қостанай облысы бойынша қаржылық бақылау инспекциясы, 110000, Қостанай қаласы, Толстой көшесі, 74-үй, № 208-бөлме, анықтама үшін телефоны: 8(7142) 54-43-33, факс: 8(7142) 51-10-97, Е-mail: fink.kost@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: № 2 бақылау бөлімінің бас маманы-бас бақылаушытексерушісі, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша алған демалысы кезеңіне 15.06.2015 ж. дейін, (С-О-5 санаты), 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қойылған мəселелер бойынша объективті шешімдер көрсете отырып, инспекциямен тағайындалатын бақылау іс-шараларын уақытылы жəне бастамашыл түрде жүргізу, оның ішінде Қазақстан Республикасының əкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнамасына сəйкес көзделген жауапкершіліктердің, құқық бұзушылықтардың көріністерін анықтау кезінде əкімшілік хаттаманы құрастырады. ХҚЕС сəйкес қаржылық есептілікті жасаудың толықтығы мен растығы бөлігінде депозитарий арқылы ҚМҰ қаржылық есептілігінің мониторингін өткізеді. Бақылау материалдары бойынша анықталған бұзушылықтарды уақытылы жəне толық жою жөніндегі іс-шараларды жүзеге асырады. Жүргізілген бақылау материалының шегінде инспекцияның мүдделерін соттық, мемлекеттік органдарда жəне басқа да ұйымдарда ұсынады. Бөлімге жүктелген міндеттердің шегінде аналитикалық жазбаларды, анықтамаларды, ақпараттарды дайындауға қатысады жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес басқа да міндеттер. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: инженерлік-техникалық немесе қаржылық немесе экономикалық. Осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі қаржылық немесе экономикалық біліммен жіберіледі. Біліктілігі: (инженер, бухгалтер, экономист, қаржыгер). Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық бақылау комитетінің Қызылорда облысы бойынша қаржылық бақылау инспекциясы, 120008, Қызылорда қаласы, Жалаңтөс Баһадүр көшесі, № 2-үй, 36-бөлме, анықтама үшін телефондар: (7242) 20-22-20, 23-38-09, факс: (7242) 23-35-41, е-mail: fink. kyzyl@minfin.gov.kz, уақытша бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Талдау, есептілік жəне сапаны бақылау бөлімінің бас маман бас бақылаушы - тексерушісі, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша алған демалысы кезеңіне 01.04.2015 ж.дейін, (санаты С-О-5), 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінде белгіленген өкілеттік шеңберінде бақылауды ұйымдастыру жəне Қазақстан Республикасының заңдары жəне Қазақстан Республикасы Президентінің актілеріне сəйкес басқа да өкілеттіліктерді жүзеге асыру. Əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамалар толтыру. Олардың мемлекеттік қаржылық бақылау стандарттарының талаптарына сəйкестігін бағалау. Ай сайынғы, тоқсандық, жарты жылдық, жылдық есептілікті əзірлеуге қатысу. Инспекцияның бақылау қызметінің қорытындысын талдау жəне бақылау қорытындысы бойынша аналитикалық жазбаларды əзірлеу. «Қаржылық бақылау» АЖ бағдарламасы бойынша бақылау жұмысының берілген қорытындыларын енгізу, өңдеу мен тапсыру жөнінде жұмысты жүзеге асыру. Бақылау құжаттарын уақытында тапсыруға бақылауды жүзеге асыру. Бөлімге жүктелген міндеттердің шегінде аналитикалық жазбаларды, анықтамаларды, ақпараттарды дайындауға қатысады жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес басқа да міндеттер. Ұйымдастыру техникасымен жұмыс істеу, мемлекеттік тілді білу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит,

қаржы). Үлгілік біліктілік талаптарға сəйкес жұмыс өтілі. Үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, осы санат бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті нормативтік құқықтық актілерді білу. Мүмкіндігінше экономист, есепші қызметінде жұмыс тəжірибесінің болуы. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен нысанға сəйкес толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік-құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат (немесе куəландырылған нотариалды көшiрмесi). Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда 4) тармақшада көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе почта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электронды почта мекенжайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін жоғарыда көрсетілген құжаттарды электрондық почта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталуға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірілмей береді. Жоғарыда аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. Құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде, көрсетілген мекенжай бойынша тиісті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің Астана, Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы 06-7/32 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымдарға орналасуға конкурс өткiзу жəне конкурс комиссиясын қалыптастыру қағидаларына сəйкес конкурс комиссиясының отырысына сарапшылар мен байқаушылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде – конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. Байқаушылар ретінде – Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: С-1, С-2, С-3 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтік-құқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. C-4, С-5, С-О-4, С-О-5, С-О-6, C-R-4 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңы, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi; C-R-5 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің сайты: www.kyzmet.gov.kz

Екі кезеңдік ашық конкурс тəсілімен «Еуро-Азия Эйр» авиакомпаниясы» акционерлік қоғамының 100% акцияларын сату бойынша САУДА-САТТЫҚ ӨТКІЗУ ТУРАЛЫ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы, Астана қ., Қабанбай батыр д-лы, 19-үй мекенжайындағы «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы (бұдан əрі – «Сатушы», «Меншік иесі», «ҚМГ» немесе «Сауда-саттықты ұйымдастырушы») осымен «Еуро-Азия Эйр» авиакомпаниясы» акционерлік қоғамының (бұдан əрі – «Компания», «Қоғам» немесе «Актив») 100% акцияларын (бұдан əрі – «Акциялар») сату бойынша екі кезеңдік ашық конкурс (бұдан əрі – «Сауда-саттық» немесе «Конкурс») өткізетіні туралы хабарлайды. Акцияларды сату «Самұрық-Қазына» ұлттық əл-ауқат қоры» акционерлік қоғамының жəне дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) кемінде елу пайызы «Самұрық-Қазына» АҚ-қа меншік немесе сенімгерлік басқару құқығында тікелей немесе жанама тиесілі ұйымдардың активтер мен объектілерді сатуының бірыңғай қағидасына (2014 жылғы 28 мамырдағы №110 хаттама, бұдан əрі – «Қағида») сəйкес жүзеге асырылады. Өткізілетін Сауда-саттық туралы ақпараты орналастырылған веб-сайттың электрондық мекенжайы: www.kmg.kz жəне www.skc.kz. Өткізілетін Сауда-саттыққа байланысты өтініш берушілердің құқықтары бұзылған жағдайда олардың жүгінуі үшін электрондық почтаның мекенжайы мен телефон нөмірлері: «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ активтерді басқару департаментінің сарапшысы «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ активтерді басқару департаментінің сарапшысы

Аманжол Нұрболат Аманжолұлы

N.Amanzhol@kmg.kz; жұмыс тел.: 8 (7172) 976126

Нұсызова Сəуле Болатқалиқызы

S.Nusuzova@kmg.kz; жұмыс тел.: 8 (7172) 976533

Сатылатын Активтің атауы мен деректемелері: Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1997 ж. 09.07 қаулысымен құрылған, Астана қаласының Əділет департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша заңды тұлға ретінде тіркеген, мемлекеттік қайта тіркеу туралы 2007 ж. 12.03 куəлігінің №26069-1901АО, БСН 971040001526, СТН 150100225112, КБЕ 16, БСК HSBKKZKX «Еуро-Азия Эйр» авиакомпаниясы» акционерлік қоғамы. Қызметтің түрі: заңды жəне жеке тұлғаларға авиатасымалдау бойынша қызметтер көрсету; пайдалы қазбалар кен орындарын дамыту жəне игеру, мұнай

құбырларына, газ құбырларына жəне электр беру желілеріне қызмет көрсету бойынша ұшуды орындау. Компанияның орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Астана қ., Есіл ауданы, Тұран даңғылы, 18-үй. Компанияның меншік иесі мен Сауда-саттықты ұйымдастыру: «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы. Компанияның меншік иесінің орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Астана қ., Қабанбай батыр даңғылы, 19-үй. Байланыс деректері: 8 (7172) 976533 жəне 8 (7172) 976126 (ҚМГ активтерді басқару департаменті). Сауда-саттықты өткізудің барлық кезеңдерінде Активті сатуға байланысты шешімдерді қабылдайтын Компанияның меншік иесінің уəкілетті органы: ҚМГ Активтерді сату комиссиясы. Компания қызметінің бейіні: осы хабарламаға «Компания қызметі бейінінің сипаттамасы» туралы 1-қосымшаны қараңыз. Өндірістік-экономикалық ерекшелік жəне сипаттамалар: осы хабарламаға «Компанияның өндірістік-экономикалық ерекшелігі жəне сипаттамалары» туралы 2-қосымшаны қараңыз. Компанияның өндірістік базасымен танысу: осы хабарламаға «Активпен танысу тəртібі» туралы 3-қосымшаны қараңыз. Бастапқы баға: 19 741 770 000 (он тоғыз миллиард жеті жүз қырық бір миллион жеті жүз жетпіс мың) теңге. Базалық төлем шарттары: Акциялар Сауда-саттықтың жеңімпазы болып танылған жəне Акциялардың сатып алу бағасын толық көлемде төлегеннен кейін ғана Сатушымен Сатып алу-сату шартын жасасқан тұлғаға беріледі. Компанияға қатысты құжаттардың электрондық базасы: құжаттардың электрондық базасына қол жеткізу мерзімінің тəсілі осы хабарламаға 3-қосымшада көрсетілген. Актив бойынша құжаттама пакетін алу тəсілі: осы хабарламаның толық нұсқасы мен оған барлық қосымшаларды мынадай сілтеме бойынша алуға болады: www.kmg.kz немесе www.skc.kz (бұдан əрі – ҚМГ мен Жалғыз оператордың корпоративтік веб-сайттары). Сауда-саттыққа қатысуға арналған өтініштерді беру мерзімі: осы хабарлама мерзімді баспасөз басылымдарында жəне ҚМГ мен «Самұрық-Қазына Келісімшарт» ЖШС (бұдан əрі – Бірыңғай оператор) корпоративтік веб-сайттарында жарияланған сəттен бастап 20 жұмыс күні. Конкурсқа қатысуға арналған өтініштер

бар конверттерді ашу конкурсқа қатысуға арналған өтініштер беру мерзімі аяқталған күні жүргізіледі. Конкурстық ұсыныстарды беру мерзімі: осы хабарлама мерзімді баспасөз басылымдарында жəне ҚМГ мен Бірыңғай оператор корпоративтік веб-сайттарында жарияланған сəттен бастап 60 жұмыс күні. Сауда-саттықты өткізу күні: 2015 жылғы 15 қаңтарда 11 сағат 00 минутта (Астана уақыты). Сауда-саттықты өткізу орны: Қазақстан Республикасы, Астана қ., Қабанбай батыр д-лы, 19-үй, А блогы. Сауда-саттыққа қатысу тəртібі: осы хабарламаға «Сауда-саттыққа қатысу тəртібі» туралы 4-қосымша, сондай-ақ Қағиданы қараңыз. Сауда-саттыққа қатысуға арналған өтініштерді берудің түпкілікті мерзімі: 2015 жылғы 15 қаңтарда 10 сағат 00 минутта. Сауда-саттыққа қатысуға арналған өтініштер мен конкурстық ұсыныстарды беру жəне тіркеу мекенжайы: Қазақстан Республикасы, Астана қ., Қабанбай батыр д-лы, 19-үй, А блогы, 1104 кабинет. Сауда-саттыққа қатысуды қамтамасыз ету: осы хабарламаға «Сауда-саттыққа қатысуды қамтамасыз ету» туралы 5-қосымшаны қараңыз. Сауда-саттықты өткізу тəртібі: осы хабарламаға «Сауда-саттықты өткізу тəртібі» туралы 6-қосымшаны, сондай-ақ Қағиданы қараңыз. Акцияларды сатудың ерекше шарттары: осы хабарламаға «Акцияларды сатудың ерекше шарттары» туралы 7-қосымшаны қараңыз. Акцияларды сатудың өзге де шарттары: осы хабарламаға «Сатып алу-сату шарты» туралы 11-қосымшаны қараңыз. Сауда-саттықтың жеңімпазымен Активті сатып алу-сату шартына қол қою шарты: ҚМГ Активтерді сату комиссиясының тиісті шешімі қабылданған күннен бастап көп деген 20 жұмыс күні. Қосымша ақпарат жəне анықтама: осы Сауда-саттықты өткізу туралы хабарламаны жариялаумен қатар ҚМГ мен Жалғыз оператордың корпоративтік вебсайттарында Сауда-саттықты өткізу тəртібі, оның ішінде Сауда-саттыққа қатысуды ресімдеу тəртібі, Сауда-саттықтың жеңімпазын белгілеу шарттары жазылған қағида орналастырылған. Сауда-саттық туралы қосымша ақпаратты ҚМГ-де мынадай телефондар бойынша алуға болады: 8 (7172) 976533 жəне 8 (7172) 976126. Осы хабарламаға қосымшалар оның ажырамас бөлігі болып табылады жəне ҚМГ мен Жалғыз акционердің корпоративтік веб-сайттарында орналастырылған.

ТОО «Интернационал-Астана» извещает своих участников о том, что 29.12.2014 года в 10 часов 00 минут по адресу: Акмолинская область, Жаркаинский район, село Бирсуат, состоится собрание со следующей повесткой дня: 1.Получение займов, гарантий либо кредитных линий в АО «DeltaBank». 2.Предоставление имущества ТОО «Интернационал-Астана», а именно движимое и не движимое в количестве, достаточном для покрытия обязательств, в залог АО «DeltaBank» в обеспечение своих обязательств. 3.Предоставление согласия на внесудебную реализацию залогового имущества в случае неисполнения либо ненадлежащего исполнения своих обязательств перед АО «DeltaBank». 4.Предоставление всех полномочий на совершение сделки по получению банковского займа либо кредитных линий, предоставления в залог на вышеуказанных условиях исполнительному органу ТОО «Интернационал-Астана». ТОО «Ишим-Астык» извещает своих участников о том, что 29.12.2014 года в 10 часов 00 минут по адресу: Акмолинская область, Жаксынский район, село Ишимское, состоится собрание со следующей повесткой дня: 1.Получение займов, гарантий либо кредитных линий в АО «DeltaBank». 2.Предоставление имущества ТОО «ИшимАстык», а именно движимое и не движимое в количестве, достаточном для покрытия обязательств, в залог АО «DeltaBank» в обеспечение своих обязательств. 3.Предоставление согласия на внесудебную реализацию залогового имущества в случае неисполнения либо ненадлежащего исполнения своих обязательств перед АО «DeltaBank». 4.Предоставление всех полномочий на совершение сделки по получению банковского займа либо кредитных линий, предоставления в залог на вышеуказанных условиях исполнительному органу ТОО «Ишим-Астык». ТОО «Актюбе-О» извещает своих участников о том, что 29.12.2014 года в 10 часов 00 минут по адресу: Акмолинская область, Жаркаинский район, село Отрадное, состоится собрание со следующей повесткой дня: 1.Получение займов, гарантий либо кредитных линий в АО «DeltaBank». 2.Предоставление имущества ТОО «Актюбе-О», а именно движимое и не движимое в количестве, достаточном для покрытия обязательств, в залог АО «DeltaBank» в обеспечение своих обязательств. 3.Предоставление согласия на внесудебную реализацию залогового имущества в случае неисполнения либо ненадлежащего исполнения своих обязательств перед АО «DeltaBank». 4.Предоставление всех полномочий на совершение сделки по получению банковского займа либо кредитных линий, предоставления в залог на вышеуказанных условиях исполнительному органу ТОО «Актюбе-О». ТОО «Сепе-2012» извещает своих участников о том, что 29.12.2014 года в 10 часов 00 минут по адресу: Акмолинская область, Атбасарский район, село Сепе, улица Орталык-9, состоится собрание со следующей повесткой дня: 1.Получение займов, гарантий либо кредитных линий в АО «DeltaBank». 2.Предоставление имущества ТОО «Сепе2012», а именно движимое и не движимое в количестве, достаточном для покрытия обязательств, в залог АО «DeltaBank» в обеспечение своих обязательств. 3.Предоставление согласия на внесудебную реализацию залогового имущества в случае неисполнения либо ненадлежащего исполнения своих обязательств перед АО «DeltaBank». 4.Предоставление всех полномочий на совершение сделки по получению банковского займа либо кредитных линий, предоставления в залог на вышеуказанных условиях исполнительному органу ТОО «Сепе-2012». АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА «Казвторчермет» АҚ 09.12.2014 жылы болған акционерлердің кезектен тыс жалпы жиналысының қорытындысы туралы хабарлайды. Жиналысқа 783 399 акцияны иеленуші акционерлер қатысты, бұл дауыс беруші акциялардың 97,04%-ын құрайды. Жиналыс болды деп танылды. Дауыс берудің нəтижелері: «Казвторчермет» АҚ Директорлар кеңесінің сандық құрамы 5 адам болып анықталсын: Колпаков А.А., Руденский Е.В., Тəжібаев Т.С., Князев И.А. Зайцев А.А. Директорлар кеңесінің өкілеттік мерзімі 3 жыл болып белгіленсін, Есептеу 10.01.2015 жылдан бастап. Дауыс беруші акциялардың жалпы саны – 783 399. Жақтап – 783 399 дауыс. Қарсы – жоқ. Қалыс қалған – жоқ. Бірауыздан қабылданды. Осы арқылы «Трест Средазэнергомонтаж» АҚ «Сбербанк» АҚ ЕБ алдындағы «АРЭК» АҚтың міндеттемелерін орындауды қамтамасыз етуге 1.800.000.000,00 (бір миллиард сегіз жүз миллион) теңгеден астам сомаға қоғамның ынтымақтастық кепілдемесін беру бойынша «Сбербанк» АҚ ЕБ-пен ірі мəмілені қоғамның жасауы туралы хабарлайды. Настоящим АО «Трест Средазэнергомонтаж» информирует о заключении обществом крупной сделки с ДБ АО «Сбербанк» по предоставлению солидарной гарантии общества на сумму более 1.800.000.000,00 (один миллиард восемьсот миллионов) тенге в обеспечение исполнения обязательств АО «АРЭК» перед ДБ АО «Сбербанк».

«АЛТЕЛ» АҚ Директорлар кеңесі «Қазақстан даму банкі» АҚ-пен ірі мəміле жасау жолымен міндеттемелерді меншік капиталы көлемінен 10 жəне одан көп % құрайтын көлемге арттырғаны туралы хабарлайды (12.11.2014 ж. № 08/2014). В связи с утерей договора дарения №392 от 14.01.2009 года на недвижимость по адресу: г.Астана, район Есиль, ж.м. Пригородный, улица Новый Аэропорт, дом 111, квартира 217 на имя Байжановой Кульгайши Айтжановны считать недействительным.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.


www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қарағанды мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 30 желтоқсанда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің вебпорталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасымен республикалық меншіктегі нысандарды сатудың орындалуын сəйкестендіреді. Сауда-саттықтың ағылшын əді сімен электрондық аукционға респуб ликалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1) Ваз-21213 автокөлігі, 2002 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі M018NS, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Бұқар жырау даңғылы, 17. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің «Қарағанды облысы бойынша департаменті» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 90000 теңге, кепілді жарна – 13500 теңге. 2) Ваз-21093 автокөлігі, 2002 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі M035NS, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Бұқар жырау даңғылы, 17. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің «Қарағанды облысы бойынша департаменті» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 85000 теңге, кепілді жарна – 12750 теңге. 3) Ваз-21099 автокөлігі, 2002 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі M055NS, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Бұқар жырау даңғылы, 17. Баланс ұстаушы – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің «Қарағанды облысы бойынша департаменті» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 104000 теңге, кепілді жарна – 15600 теңге. 4) Ваз-21213 автокөлігі, 2006 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М489DH, Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, Бөкейханов көшесі, 33. Баланс ұстаушы –Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің «Қарағанды облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Бастапқы (алғашқы) баға – 90000 теңге, кепілді жарна – 13500 теңге. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1) Газ-3110-411 автокөлігі, 2002 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М753BS, Қарағанды облысы, Жаңаарқа ауданы, Атасу кенті, Қ.Абжанов көшесі, 62. Баланс ұстаушы – «Республикалық ветеринариялық зертхана» ШЖК РМК Қарағанды облыстық филиалы. Алғашқы баға – 101000 теңге, бастапқы баға – 505000 теңге, ең төменгі баға – 55257 теңге, кепілді жарна – 15150 теңге. 2) Ваз-21060 автокөлігі, 2003 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 032CS09, Қарағанды қаласы, Бұқар жырау ауданы, Ботақара кенті, Маяковский көшесі, 33. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі. Алғашқы баға – 117000 теңге, бастапқы баға – 585000 теңге, ең төменгі баға – 64010 теңге, кепілді жарна – 17550 теңге. 3) Газ-31105-411 автокөлігі, 2005 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 034CS09, Қарағанды облысы, Абай ауданы, Абай қаласы, К.Маркс көшесі, 34. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі. Алғашқы баға – 267000 теңге, бастапқы баға – 1335000 теңге, ең төменгі баға – 146074 теңге, кепілді жарна – 40050 теңге. 4) Ваз-21060 автокөлігі, 2003 жы лы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 028CS09, Қарағанды облысы, Шахтинск қаласы, 40 лет Победы көшесі, 48. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты ның аппараты) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі. Алғашқы баға – 117000 теңге, бастапқы баға – 585000 теңге, ең төменгі баға – 64010 теңге, кепілді жарна – 17550 теңге. 5) Ваз-21061 автокөлігі, 1998 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 016CS09, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі. Алғашқы баға – 67000 теңге, бастапқы баға – 335000 теңге, ең төменгі баға – 36655 теңге, кепілді жарна – 10050 теңге. 6) Уаз-315126 автокөлігі, 1995 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі M740BS, Қарағанды облысы, Абай ауданы, Көксу кенті, Северный бөлімшесі. Баланс ұстаушы – «АК159/9 мекемесі» РММ. Алғашқы баға – 45000 теңге, бастапқы баға – 225000 теңге, ең төменгі баға – 24619 теңге, кепілді жарна – 6750 теңге. 7) Уаз-31512 автокөлігі, 1996 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі M257BU, Қарағанды облысы, Абай ауданы, Сангородок кенті. Баланс ұстаушы – «АК-159/11 мекемесі» РММ. Алғашқы баға – 40000 теңге, бастапқы баға – 200000 теңге, ең төменгі баға – 21884 теңге, кепілді жарна – 6000 теңге. 8) Ваз-2106 автокөлігі, 2002 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі M002BT, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Əлиханов көшесі. 12. Баланс ұстаушы – «Қарағанды облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы)» ММ. Алғашқы баға – 75000 теңге, бастапқы баға – 375000 теңге, ең төменгі баға – 41032 теңге, кепілді жарна – 11250 тенге. 9) Ашалы кран, Қарағанды қаласы, Октябрь ауданы, Верещагин көшесі,

1. Баланс ұстаушы «Қазсушар» ШЖҚ РМК-ның «Қаныш Сəтбаев атындағы канал» филиалы. Алғашқы баға – 1150000 теңге, бастапқы баға – 5750000 теңге, ең төменгі баға – 629159 теңге, кепілді жарна –172500 теңге. 10) Уаз-396259 автокөлігі, 2005 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М354СС, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Ермеков көшесі, 73. Баланс ұстаушы – «Қарағанды облысы бойынша бақылау жəне əлеуметтік қорғау департаменті» ММ. Алғашқы баға – 91000 теңге, бастапқы баға – 455000 теңге, ең төменгі баға – 49786 теңге, кепілді жарна – 13650 теңге. 11) «Сарыарқа» демалыс орнының мүліктер кешені, Қарағанды облысы, Ақтоғай ауданы, Бектау ата шатқалы. Баланс ұстаушы – «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС. Алғашқы баға – 30711000 теңге, бастапқы баға – 153555000 теңге, ең төменгі баға – 16801833 теңге, кепілді жарна – 4606650 теңге. 12) «Жасыл мыс» демалыс орнының мүліктер кешені, Қарағанды облысы, Балқаш қаласы. Баланс ұстаушы – «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС. Алғашқы баға – 50938000 теңге, бастапқы баға – 254690000 теңге, ең төменгі баға – 27867922 теңге, кепілді жарна – 7640700 теңге. 13) Газ-3110-411 автокөлігі, 2003 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 022CS09, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі. Алғашқы баға – 90000 теңге, бастапқы баға – 450000 теңге, ең төменгі баға – 49239 теңге, кепілді жарна – 13500 теңге. 14) Ваз-21214 автокөлігі, 2008 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 055CS09, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – Қазақстан Рес публикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі. Алғашқы баға – 267000 теңге, бастапқы баға – 1335000 теңге, ең төменгі баға – 146074 теңге, кепілді жарна – 40050 теңге. 15) Ваз-21214 автокөлігі, 2008 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 078CS09, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі. Алғашқы баға – 40000 теңге, бастапқы баға – 200000 теңге, ең төменгі баға – 21884 теңге, кепілді жарна – 6000 теңге. 16) Skoda Oktavia автокөлігі, 2008 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 071CS09, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) Қарағанды облыстық сотының кеңсесі. Алғашқы баға – 328000 теңге, бастапқы баға – 1640000 теңге, ең төменгі баға – 179447 теңге, кепілді жарна – 49200 теңге. 17) «Орленок» демалыс орнының мүліктер кешені, Қарағанды облысы, Жезқазған қаласы, Баланс ұстаушы – «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС. Алғашқы баға – 162549000 теңге, бастапқы баға – 812745000 теңге, ең төменгі баға – 88929736 теңге, кепілді жарна – 24382350 теңге. Сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарналар «Қарағанды мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» мемлекеттік мекемесінің шотына төленеді: депозиттік шот KZ060705012170172006, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті, БИК KKMFKZ2A, БИН 120240019369, КБе 11, КНП 171. Сатушының өтінімді қабылдаудан бас тартуы үшін қатысушының хабарламада көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі негіз болып табылады. Кепілді жарнаны қайтару үшін аукционға қатысушы сауданы ұйымдастырушыға банкте ағымдағы есепшоты бар екенін растайтын анықтама тапсыруы керек. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсетіп, Тізілімнің вебпорталына алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсетіп Тізілімнің вебпорталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушы ЭЦҚ

қойылған аукционға қатысуға өтінімді жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес Тізілімнің вебпорталында тіркеуі қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталда үш минут ішінде сатылатын нысан бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім вебпорталында өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату келісімшартына қол қой ған кезде мынадай құжаттар дың түпнұсқаларын көшірмелерімен бірге міндетті түрде көрсетеді немесе нотариалды куəландырылған көшірмелерін сатушыға ұсынады: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, сондайақ банктен ағымдағы шоттың баржоғын растайтын анықтаманың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Электрондық аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша электрондық аукцион: 1) егер аукцион залында электрондық аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі осы Қағиданың 36-4-тар мағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында электрондық аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі Қағидаға сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растайтын болса, бастапқы баға белгіленген қадамға артады; 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанының ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілді деп танылады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион: 1) егер электрондық аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі электрондық аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы Қағидамен сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама жеңімпазбен сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Қарағанды қаласы, Қазыбек би ауданы, Костенко көшесі, 6-үй, 11-бөлме мекенжайында жеңімпазбен сатып алусату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Жылжымайтын мүлікті жекешелендіру кезінде Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес жер учаскесіне құқық сатып алушыға өтеді, жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын сатып алушы Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес бөлек төлейді. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7212) 42-57-53 телефоны арқылы алуға болады.

13

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Батыс Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 26 желтоқсанда сағат 11.00-де (Астана уақытымен) www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарын сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес жүзеге асырады (өзгерістер мен толықтыруларды есепке ала отырып) (бұдан əрі – Ереже). Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1.Ваз-21310 автокөлігі, 2004 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі L223КР. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының ішкі істер департаменті» ММ. Орал қаласы, Пугачев көшесі, 45. Алғашқы бағасы – 216 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 080 000 теңге. Төменгі бағасы – 108 000 теңге. Кепілді жарна – 32 400 теңге. 2.Газ-22171 автокөлігі, 2001 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі L235КР. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының ішкі істер департаменті» ММ. Орал қаласы, Пугачев көшесі, 45. Алғашқы бағасы – 250 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 250 000 теңге. Төменгі бағасы – 125 000 теңге. Кепілді жарна – 37 500 теңге. 3.Volvo Xc90 автокөлігі, 2004 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі L671АС. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысы бойынша жылжымайтын мүлік жөніндегі орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Нұрпейісова көшесі, 16/2. Алғашқы бағасы – 1 380 000 теңге. Бастапқы бағасы – 6 900 000 теңге. Төменгі бағасы – 690 000 теңге. Кепілді жарна – 207 000 теңге. 4.Ваз-21214 автокөлігі, 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі L659BD. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысы бойынша кедендік бақылау департаменті» ММ. Орал қаласы, Пойменная көшесі, 2/2. Алғашқы бағасы – 371 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 855 000 теңге. Төменгі бағасы – 186 000 теңге. Кепілді жарна – 55 650 теңге. 5.Газ-31105 120 автокөлігі, 2004 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі L841КР. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысы бойынша қылмыстықатқару жүйесінің департаменті» ММ. Орал қаласы, Широкая көшесі, 2. Алғашқы бағасы – 137 000 теңге. Бастапқы бағасы – 685 000 теңге. Төменгі бағасы – 69 000 теңге. Кепілді жарна – 20 550 теңге. 6.Ваз-21310 автокөлігі, 2003 жылы шыға рылған, мемлекеттік нөмірі L842КР. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысы бойынша қылмыстықатқару жүйесінің департаменті» ММ. Орал қаласы, Широкая көшесі, 2. Алғашқы бағасы – 194 000 теңге. Бастапқы бағасы – 970 000 теңге. Төменгі бағасы – 97 000 теңге. Кепілді жарна – 29 100 теңге. 7.Ваз-21214 автокөлігі, 2011 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі L049LL. Баланс ұстаушы – Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің «Батыс Қазақстан облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Орал қаласы, Аманжолов көшесі, 75. Алғашқы бағасы – 802 000 теңге. Бастапқы бағасы – 4 010 000 теңге. Төменгі бағасы – 401 000 теңге. Кепілді жарна – 120 300 теңге. 8.Лада-21101 автокөлігі, 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 033CS07. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ. Орал қаласы, Достық даңғылы, 204. Алғашқы бағасы – 290 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 450 000 теңге. Төменгі бағасы – 145 000 теңге. Кепілді жарна – 43 500 теңге. 9.Skoda Octavia A4 автокөлігі, 2008 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 016CS07. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ. Орал қаласы, Достық даңғылы, 204.

Алғашқы бағасы – 630 000 теңге. Бастапқы бағасы – 3 150 000 теңге. Төменгі бағасы – 315 000 теңге. Кепілді жарна – 94 500 теңге. 10.Skoda Octavia A4 автокөлігі, 2008 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 021CS07. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ. Орал қаласы, Достық даңғылы, 204. Алғашқы бағасы – 572 000 теңге. Бастапқы бағасы – 2 860 000 теңге. Төменгі бағасы – 286 000 теңге. Кепілді жарна – 85 800 теңге. 11.Ваз-21214 автокөлігі, 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 025CS07. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ. Орал қаласы, Достық даңғылы, 204. Алғашқы бағасы – 407 000 теңге. Бастапқы бағасы – 2 035 000 теңге. Төменгі бағасы – 204 000 теңге. Кепілді жарна – 61 050 теңге. 12.Ваз-21214 автокөлігі, 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 035CS07. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ. Орал қаласы, Достық даңғылы, 204. Алғашқы бағасы – 400 000 теңге. Бастапқы бағасы – 2 000 000 теңге. Төменгі бағасы – 200 000 теңге. Кепілді жарна – 60 000 теңге. 13.Ваз-21214 автокөлігі, 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 036CS07. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ. Орал қаласы, Достық даңғылы, 204. Алғашқы бағасы – 367 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 835 000 теңге. Төменгі бағасы – 184 000 теңге. Кепілді жарна – 55 050 теңге. 14.Ваз-21214 автокөлігі, 2008 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі 030CS07. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ. Орал қаласы, Достық даңғылы, 204. Алғашқы бағасы – 441 000 теңге. Бастапқы бағасы – 2 205 000 теңге. Төменгі бағасы – 221 000 теңге. Кепілді жарна – 66 150 теңге. 15.Chevrolet Lacetti автокөлігі, 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі L078LL. Баланс ұстаушы – «Сот сараптамасы орталығы Батыс Қазақстан облысы бойынша сот сараптамасы институты» ММ. Орал қаласы, Достық даңғылы, 208. Алғашқы бағасы – 527 000 теңге. Бастапқы бағасы – 2 635 000 теңге. Төменгі бағасы – 264 000 теңге. Кепілді жарна – 79 050 теңге. 16.Газ-2705 34 автокөлігі, 2005 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі L074ВА. Баланс ұстаушы – «Сот сараптамасы орталығы Батыс Қазақстан облысы бойынша сот сараптамасы институты» ММ. Орал қаласы, Достық даңғылы, 208. Алғашқы бағасы – 819 000 теңге. Бастапқы бағасы – 4 095 000 теңге. Төменгі бағасы – 410 000 теңге. Кепілді жарна – 122 850 теңге. 17.Əкімшілік ғимараттың екінші қабатының бөлігі, 1978 жылы салынған, жалпы ауданы 90,4 ш.м. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысы бойынша салық департаменті» ММ. БҚО, Зеленов ауданы, Дарьинск ауылы, Ленин көшесі, 27. Алғашқы бағасы – 849 000 теңге. Бастапқы бағасы – 4 245 000 теңге. Төменгі баға – 650 000 теңге. Кепілді жарна – 127 350 теңге. 18.Əкімшілік ғимарат, 1960 жылы салынған, жалпы ауданы 52,1 ш.м. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысы бойынша салық департаменті» ММ. БҚО, Зеленов ауданы, Дарьинск ауылы, Песочный тұйығы, 4. Алғашқы бағасы – 565 000 теңге. Бастапқы бағасы – 2 825 000 теңге. Төменгі баға – 420 000 теңге. Кепілді жарна – 84 750 теңге. 19.Уаз-3909 автокөлігі, 2000 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі L009KS. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысы төтенше жағдайлар

департаментінің суда құтқару қызметі» ММ. Орал қаласы, Жəңгір хан көшесі, 1/5. Алғашқы бағасы – 121 000 теңге. Бастапқы бағасы – 605 000 теңге. Төменгі баға – 70 000 теңге. Кепілді жарна – 18 150 теңге. 20.К2-150 компрессоры, 2005 жылы шығарылған. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысы төтенше жағдайлар департаментінің суда құтқару қызметі» ММ. Орал қаласы, Жəңгір хан көшесі, 1/5. Алғашқы бағасы – 314 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 570 000 теңге. Төменгі баға – 220 000 теңге. Кепілді жарна – 47 100 теңге. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне электрондық аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарна «Батыс Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» мемлекеттік мекемесінің депозиттік шотына енгізіледі: КZ400705012170171006, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті, БИК KKMFKZ2A, БСН 120240022537, Кбе 11, КНП 171 (кепілді жарна мөлшеріне банк қызметінің төлемі кірмейді). Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсетіп, Тізілім веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4)байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, e-mail); 5)ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсетіп, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушы ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді осы Қағидаға қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім вебпорталында үш минут ішінде өтінім берілген сату нысаны бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Назар аударыңыз! Қатысушының осы Қағиданың 23-1 жəне 23-2-тармақтарында көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінім қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімі кері қайтарылады. Автоматты түрдегі тексеру нəтижелері бойынша Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімінде көрсетілген электронды мекенжайына өтінім қабылдау туралы электрондық хабарлама не өтінімді қабылдаудан бас тарту

себептері туралы электрондық хабарлама жіберіледі. Аукционға жіберілген қатысушыға Тізілім веб-порталында берілетін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Электрондық аукционға қатысушылар электрондық аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Электрондық аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер электрондық аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі электрондық аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы қағидамен бекітілген қадамға азаяды; 2)егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды; Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша жеңімпазы болып танылады жəне жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда электрондық аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион нəтижелері электрондық аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған қатысушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, электрондық аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің вебпорталында қол қояды. Электрондық аукцион нəтижелері туралы хаттама электрондық аукцион нəтижелерін жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлға өкілі паспортының немесе оның басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласы, Достық даңғылы, 208 мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап он күнтізбелік күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7112) 53 42 36 телефоны арқылы алуға болады.

Қазақстан Республикасы Президентінің Əкімшілігі Əкімшіліктің қызметкері Маржан Əкімжановаға анасы БАҚЫТЖАННЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

Семей қаласының Шəкəрім атындағы мемлекеттік университетінің ұжымы Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа əкесі ҚОЗЫКЕНІҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің ректораты мен ұжымы Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа əкесі Қозыке БИШІМБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Марқұмның жаны жəннатта, иманы жолдас болсын.

«Кəсіпқор» холдингі» КЕАҚ ұжымы Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты Уəлихан Бишімбаевқа ƏКЕСІНІҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің ұжымы мемлекет жəне қоғам қайраткері, техника ғылымдарының докторы, профессор, ҰҒА академигі, Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа əкесі, мемлекеттік қауіпсіздік қызметінің ардагері, ел ағасы Қозыке Бишімбайұлы БИШІМБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің ұжымы Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа əкесі ҚОЗЫКЕНІҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің ұжымы Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты, ҰҒА академигі Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа əкесі Қозыке БИШІМБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік техникалық университетінің ректораты Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа əкесі, Ұлы Отан соғысының ардагері Қозыке БИШІМБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің ұжымы Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа əкесі, Ұлы Отан соғысының жəне мемлекеттік қауіпсіздік органдарының ардагері Қозыке БИШІМБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің əкімшілігі мен ұжымы Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты, техника ғылымдарының докторы, профессор Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа əкесі Қозыке БИШІМБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Білім жəне ғылым министрлігі Ғылым комитетінің «Математика жəне математикалық моделдеу институты» РМК ұжымы Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты, ҰҒА академигі, техника ғылымдарының докторы, профессор Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа əкесі Қозыке БИШІМБАЕВТЫҢ дүниеден озуына байланысты ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады. С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университетінің ұжымы Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа əкесі Қозыке БИШІМБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Рудный индустриялық институтының ректораты мен ұжымы Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаты Уəлихан Қозыкеұлы Бишімбаевқа əкесі, Ұлы Отан соғысының жəне мемлекеттік қауіпсіздік органдарының ардагері Қозыке БИШІМБАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

«Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ҰК» АҚ ұжымы басқарма төрағасының орынбасары Айдар Шакенге ƏКЕСІНІҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қали Байжанов атындағы Қарағанды концерттік бірлестігінің ұжымы Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген əртісі, Тараз филармониясының қызметкері Жексен Нұржауовқа зайыбы ГҮЛМАРИЯНЫҢ дүниеден озуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «Ұлттық ақпараттандыру орталығы» акционерлік қоғамының ұжымы қоғам президенті, педагогика ғылымдарының докторы, Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясы мен Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі Альмира Ізбасарқызы Тəжіғұловаға жұбайы Ермек ƏЛІКЕЙҰЛЫНЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қ.И.Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетінің ректораты мен ұжымы халықаралық Абай клубының президенті, жазушы Роллан Шəкенұлы Сейсенбаевқа інісі Серікқали Шəкенұлы СЕЙСЕНБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ұжымы Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму вице-министрі Серікбол Рахымқанұлы Мусиновке анасы Мəрияш ЫДЫРЫСОВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Шəкен Айманов атындағы «Қазақфильм» АҚ көрнекті жазушы, драматург, аудармашы Роллан Сейсенбаевқа інісі Серікқали СЕЙСЕНБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «Мектеп» баспасының ұжымы белгілі жазушы, драматург Роллан Сейсенбаевқа бауыры СЕРІКҚАЛИДЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «Қазақстан Республикасының минералдық шикізатты кешенді қайта өңдеу жөніндегі ұлттық орталығы» РМК басшылығы мен ұжымы ҰҒА академигі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Қалдыбай Жайлауұлы Пірəлиевке зайыбы Аниза Базарбайқызы БАЗАРБАЕВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «Қазақстан Республикасының минералдық шикізатты кешенді қайта өңдеу жөніндегі ұлттық орталығы» РМК басшылығы мен ұжымы физика-математика ғылымдарының докторы, əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Математика жəне механика ғылыми-зерттеу институтының директоры, математикалық үлгілеу кафедрасының профессоры Нарғозы Тұрсынбайұлы ДАНАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туыстары мен жақындарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


14

www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

 Еркін елдің ертеңі

 Өнер

Топжарєандар Раушан НҰҒМАНБЕКОВА, журналист.

Математикадан SAT атты тестілеу нəтижесінде Семей қаласындағы физика-математика бағытындағы Назарбаев зияткерлік мектебінің екі оқушысы əлем бойынша үздік деп танылды. Бұған дүниежүзінің бірнеше елінен мыңнан астам жоғары сынып оқушылары қатысады. Назарбаев мектебінің оқушылары осылайша өткен жылғы үздік нəтижені қайталап отыр. Ол бір күнде, бір уақытта, тек қана ағылшын тілінде өткізіледі. Осы сынаққа қатысқан Назарбаев зияткерлік мектебінің жоғары сынып оқушылары Жəнібек Əли мен Тілес Өсербаев математика пəнінен ең көп 800 ұпай жинады. Оларды ағылшын тілінде берілген математика сұрақтарына ұстаздары Майкл Малутши

дайындаған. «Бұл біздің оқушылардың əлем бойынша білім деңгейі жоғары екендігін дəлелдеді. Мектептің де мəртебесін көтерді. Оған қоса, мұны Қазақстан үшін де үлкен мақтаныш, зор жетістік деп санаймын», – дейді ол. Жəнібектің бұл жеңісі үлкен болашаққа жолдама болды. Енді ол Гарвард, Оксфорд пен Кембридж секілді ең үздік оқу орындарында тегін білім алу құқына ие болып отыр. Жəнібектің айтуынша, бұл сынақтың өзіндік қиындығы болған, ағылшын тілін терең меңгеру қажет екен. Ал ол 9-сыныпқа дейін барлық материалдарды қазақша талқылап үйренген. Сондықтан да ағылшын тілінде тест тапсыруда қиналғаны рас. Дегенмен, семейлік оқушылар білімдерін дəлелдеп бере алды. СЕМЕЙ.

 Тəуелсіздік тартуы

Жаѕа мектеп-интернат

директоры Айтбек Жиенгелдинов. Мектепке аты берілген Мұрат Дəуленов – ауданның өсіп-өркендеуіне ерекше үлес қосқан, білім ордасының қалыптасуына еңбек сіңірген, өңірдің екі-үш ауданын басқарған, Зайсанның өнері мен мəдениетін көтерген абыройлы азамат. 1994 жылы М.Дəуленовтің есімі білім ордасына берілді. Енді, міне, жаңа мектеп-интернат жас ұрпақты тəрбиелеп, білім нəрімен сусындата бермек. Мұрат Дəуленовтің қарындасы мен күйеу баласы профессорлар Зүлжамал Нұрғазықызы мен Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар жəне əлем тілдері университетінің кафедра меңгерушісі Құсайын Рысалды білім ордасының ашылуы қарсаңында қомақты қаржы жұмсап, құрал-жабдықтар сыйға тартыпты. Мұның алдында да Құсайын Рысалдының отбасы мектепке демеушілік жасап келген екен. Мектеп-интернаттың ұстаздары Гүлнар Əбділдинова, Гүлнар Дуанханова, Дамир Ерзин білім ордасындағы 43 мұғалімнің кəсіби шеберліктері жоғары екенін айта келіп, биыл ҰБТ-дан шəкірттер орта есеппен 82 балл жинағанын, алда бұл көрсеткіш жалғаса беретінін көлденең тартты.

ауыл балаларыныѕ игілігіне ќызмет етеді Тəуелсіздік мерекесі қарсаңында іссапармен Зайсан ауданына бардық. Аудан орталығына кіреберісте алыстан менмұндалап тұрған, қызыл кірпішпен өрілген үш қабатты еңселі əсем екі ғимаратты көрдік. Бұл ғимаратқа жақында ғана 57 жылдық тарихы бар М.Дəуленов атындағы орта мектеп-интернаттың ұстаздары мен шəкірттері көшіп келіпті. Ең алдымен білім ордасын салуға мұрындық болып, қамқорлық жасаған қазіргі Премьер-Министрдің орынбасары, бұрынғы облыс əкімі Б.Сапарбаев болатын. «600 орындық мектеп пен ауыл балаларына арналған 300 орындық интернатты Зайсандағы Қуат Əбжанов же текшілік ететін «Шығыс» құрылыс-монтаж басқармасы тура екі жылда сапалы етіп салып берді. Оның құрылысына 1 миллиард 470 миллион теңге жұмсалды. Мұның алдында ескі мектепте қысылыпқым тырылып үш ауысымда білім алып келген балалар қуанышында шек жоқ. 600 шəкірт бір ауысымда оқып жатыр. Ата-аналары алаңдамайды. Білім ордасында арнайы жабдықталған

кабинеттер бар. Компьютер сыныптары, үлкен спорт, акт залдары, асхана, бар. Интернаттағыларға төрт мезгіл ыстық

тағам беріледі. Ал аз қамтылған 300 отбасы ұл-қызын бір уақыт аспен қамтамасыз етеміз», – дейді мектеп-интернаттың

Оңдасын ЕЛУБАЙ, журналист. Шығыс Қазақстан облысы.

 Бəрекелді!

Теѕге еѕ їздік банкнот деп танылды

Ќўран кітабын шґптен жасаєан Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Дубай қаласында Құран Кəрімнің əлемде тұңғыш рет шөптен жасалған нұсқасы табылды. Muslim.kz сайты таратқан ақпаратқа қарағанда, салмағы 7,5 кило тартатын бұл кітап басылған уақытынан кейін араға отыз жыл салып адамзат назарына ілігіп отырған көрінеді. Хабарламада көрсетілгендей, оны жасауға түрік дəрігері Хаким Хамди Тахер 22 жылын арнаған. Терапевтік қасиеттері бар кітап «юнани» медицина жүйесіне сəйкес, «жоғары концентратты» шөп қоспаларынан тұрады. Оның адам денсаулығына тигізер пайдасы да анықталған. Айта кетейік, «юнани» араб тілінде «ионийлік», яғни «гректік» деген мағынаны білдіреді. Медицинаның бұл саласы 6 ғасырдан астам уақыттан бері қолданылып келеді.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Ұлттық банктің ресми сайты атап көрсеткендей, «Күлтегін» түркі жазба ескерткіші бедерленген 1000 теңгелік банкнотымыз əлем бойынша 2014 жылдың үздігі атанды. Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Халықаралық банкнот қоғам дастығы (International Bank Note Society) жыл сайын ұйымдастыратын дəстүрлі байқауда «Күлтегін» түркі жазба ескерткішіне арналған еліміздің 1000 теңгелік банкнотына жоғары баға берілді. Сөйтіп, ол 2014 жылдың «Үздік банкноты» деп танылды. Ұлттық банк хабарлағандай, Швейцарияның Лозанна қаласында өткен байқауға

АҚШ доллары (номиналы 100 долларлық банкнот), еуро (5 еуро), Канада доллары (10 доллар), Ресейдің рублі (100 рубль), Бразилия реалы (5 реал), Ливия динары (5 динар), сондай-ақ, Исландия, Ливан, Соломон аралдары, Барбадос, Фиджи банкноттары қатысқан. Осылардың арасында төл теңгеміздің жоғары сапасы мен қорғалу дəрежесі шараны ұйымдастырушыларды тəнті еткен. Біздің банкноттарымыз халықаралық конкурста бұған дейін де жүлде алған. Мəселен,

2011 жылы номиналы 10 мың теңгелік, ал 2012 жылы 5 мың теңгелік банкнот үздік шыққан-ды. Айта кетейік, Халықаралық банкнот қоғамдастығы (IBNS) – бүкіл əлемнің банкнот коллекционерлерінің тəуелсіз бірлестігі. Ол жыл сайын өзінің www.theibns.org. сайтында интернет-дауыс беру арқылы жылдың ең «күшті» банкнотын таңдайды. Бұл коммерциялық емес ұйымның негізі 1961 жылы қаланған. Қазіргі таңда қоғамдастыққа 90 елдің өкілдері мүше.

Есімі өнерсүйер қауымға кеңінен танымал əнші, халықаралық байқаулардың лауреаты, Сүлеймен Ибрагимов өзінің «Қазақконцерт» залында табысты өткен «Сол бір əуен» атты сырлы да сазды əн кешін қазақ эстрадасындағы шығармашылығының жиырма жылдығына орайластырған екен.

Сырєа толы сол бір əуен Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан».

Көрермен мол жиналған көрікті əн кешін төрт бірдей көркем фильмде Елбасы бейнесін келісті етіп сомдай білген дарынды жас актер, əнші əрі сазгер, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Нұрлан Əлімжановтың жүргізуі əн-думанды одан əрі шырайландыра түскендей. Нұрлан жас кезінде Сүлеймен ағасынан көп нəрсе үйренгенін, өзінің əсіресе, əнші ретінде қалыптасуына оның ықпал еткенін, «жақсының жақсылығын айт...» демекші, көпшілікке риясыз көңілмен жайып салды. Шынымен-ақ Сүлеймен əнші нің өмір мен өнер жолына үңілер болсақ, одан сайрап жатқан жақсылық іздерін көбі рек көреміз. Ол 1991-1994 жылдары Ж.Елебеков атындағы республикалық эстрада жəне цирк өнері училищесінің əн бөлімін аяулы ұстаз, Қазақстанның халық əртісі Зейнеп Қойшыбаевадан бітір ген. Əншілік жолын сол бе тінде «Тамаша» ойын-сауық отауында жəне Қазақ мемлекеттік телерадио комитетінің эстра да лық-симфониялық оркестрінде белгілі композитор Кеңес Дүй секеевтің жетекшілігімен бастаған. Одан кейін жеті жыл бойы мемлекеттік «Гүлдер» əн-би ансамблінде өнер көрсеткен. 2002 жылдан бері мемлекеттік «Қазақконцерт» бірлестігінде қызметін абыройлы атқарып келеді. Белгілі ақын, сазгер ағамыз Исрайыл Сапарбаев: «Əні мен жаны сұлу Сүлейменді көр месе көрермені сағынады», деп бір көтеріп тастаған екен. Сол айтқандай, бұл кеште де жиналған қауым сұлу əн мен сұлу сазға молынан сусындап, құлақ құрыштарын қандырды десек те, артық емес. Кеш шымылдығын Жұмағұл Қыдырəлиев пен Марат Нұрқалиевтің «Сол бір əуен» əнімен ашқан əнші бірден ел ықыласын баурап алды. Бұдан соң жүремелете бірінен бірі өте шырқалған Марат Ілиясовтың «Қазақ елім-ай», «Қарағым-ай»,

Шəмшінің «Ақ ерке Жайық», «Теріскей», Əсет Бейсеуовтің «Мұңайма», сондай-ақ, «Ардағым», «Арулар, асыл жандар», «Ақ тамақ», «Жан досым», тағы басқа тамаша əндер көптің көңілін өзгеше бір өнер əлеміне шарықтатқандай. Асылы, Сүлеймен романтикаға бейім əнші. Қазақы ыңғайдағы эстраданың өкілі. Естен кетпес Роза Бағланованың репер туарында болған «Асыл арманды» нəшіне келтіре орындауы да осыны аңғартқандай. Əуезі əсем, тынысы кең. Қай əннің де шырқау тұстарында дауысы биікке еркін сам ғайды. Үзілдіре, үздіге шыр қайды. Оның ар жағынан əншінің əрдайым махаббатшыл, іңкəр жүрегін, ізгілікке толы арман-аңсарын танығандаймыз. Жақсылыққа құштарлығы қалықтаған əнімен сондай жарасымды өріледі. Осындай ізгілік нұрын себелеп, шаттық пен шуақ сыйлаған əншіні тыңдарман қауым да жақсы көріп, қолпаштаудан, қошеметтеуден жазбады. Сүлейменнің концерттік бағдар ламасынан Қазақстанның картасын да көргендейміз. Қазақ жерінің шырайлы шығысын «Тарбағатай таулары», «Ертісім», Батысын «Жайықтың толқындары», «Айдынды Атырауым», Арқа өңірін «Торғайым – алтын бесігім», «Ақ орда – Ас тана», оңтүстігін «Теріскей», Жетісуды «Бақанас жердің байтағы» əндері сипаттай өрнектеп паш еткендей болды. Залда əншіге тілектес болып отырған Нұрғали Нүсіпжанов, Мақпал Жүнісова, сахнаға шығып иығына шапан жауып, құттықтаған Алтынбек Қоразбаев сияқты өнер дүлдүлдерімен, қазақ эстрадасында жиырма жыл бойы тұлпар шабыстан жазбай келе жатқан өнерпазға сый-сияпаттарын арнаған Атырау облысының өкілдерімен, зал толы өнерсүйгіш қауыммен бірге Сүлеймен əншінің туған елге бар асылын арнап келе жатқандығына біз де шын көңілден разы болып отырдық. АЛМАТЫ.

 Достық дəнекері

Ќазаќ киносыныѕ апталыєы Брест қаласының «Беларусь» кинотеатрында Қазақстан Республикасының Беларусь Республикасындағы елшісі Ерғали Бөлегенов жəне Брест облыстық атқарушы комитеті төрағасының орынбасары Андрей Клец жəне Гродно облыстық атқарушы комитеті төрағасының орынбасары Виктор Лискович Қазақстан Республикасының Беларусь Республикасындағы елшілігі мен Брест қаласындағы консулдығы ұйымдастырған «Қазақ киносы апталығын» салтанатты рəуіште ашып берді.

Елші өзінің құттықтау сөзінде аталған іс-шараның Қазақстан-Беларусь арасындағы достық қарым-қатынастарды одан əрі нығайта түсетіндігін жəне фильмдердің көрсетілімі беларусь көрермендеріне тəуелсіздік алған жылдан бергі қазіргі заманғы Қазақстанмен, оның жетістіктерімен, қазақ халқының мəдениеті жəне тарихымен тереңірек танысуға жол ашатынын атап өтті. Сонымен бірге, Е.Бөлегенов биылғы 11 қарашадағы Елбасы Жолдауында көтерілген мəселелерге жан-жақты тоқталды.

Өз кезегінде А.Клец егемен Қазақстанды қалыптастырудағы Елбасының тарихи рөлін, Н.Ə.Назарбаевтың елдің саяси егемендігін ны ғайту мен нарықтық қа тынастарды қалыптастырудағы, халықаралық əріптестермен өзара пайдалы əлеуметтік теңдікті қамтамасыз етудегі орнын ерекше атады. Ол: «Нұрсұлтан Əбішұлы – Қазақстандағы демократияландыру мен тұрақтылықтың кепілі», – деді. Гродно облыстық атқарушы комитеті төрағасының орынбасары В.Лискович өз

сөзінде: «Н.Назарбаев тек өз елінде емес, барлық əлем елдеріне танымал саяси көшбасшы. Оның салиқалы саясатының нəтижесінде Қазақ стан халықаралық аренада үлкен жетістіктерге қол жеткізді», – деп атап өтті. Қазақ киносы апталығы Қазақстан Республикасы Президенті өмірбаянының əртүрлі кезеңдерімен танысуға мүмкіндік беретін «Елбасы жолы» киноэпопеясының «Отты өзен» көркем фильмінің көрсетілімімен ашылды. Фильм көрермендер тарапынан жылы қабылданды. «Брест қорғаны» музейінің бөлім бастығы Елена Грицук фильмнен алған əсерін бізбен былайша бөлісті: « Мен Қазақстанды 2012 жылы арнайы көрме апарған сапарымда көргенде, өзімді осы халықпен ежелден аралас-құраластығы бар, жақсы танитын досымен қауышқан жандай сезіндім. Астана, Алматы қалаларынан алған

əсерімді дəл осы аралықта айтып тауыса алмауым мүмкін. Ал бүгінгі мына экрандық туындыдан Қазақстан Президентінің кісілік келбетін біркісідей танып шыққандай болдым. Фильм жылы сезіммен түсірілген екен. Адамның жанын тану тұрғысынан осындай дүниелер, əсіресе, бүгінгі қоғамға ауадай қажет деп есептеймін». Ал Брест облыстық атқару комитетінің сыртқы экономикалық байланыстар басқармасының бастығы Юрий Колчесов: «Бұл фильмді толғанбай отырып көру мүмкін емес. Жəне мұндай өнер апталықтары қос елдің руханияты үшін алтын көпірдің қызметін атқара береді. Өмірдің соқпақтарында, тарихтың небір қилы жолдарында достығы мен жақындығы сыннан өткен халықтардың қайта қауышып, жақындасып жатқанына өз баcым қатты қуаныштымын», деді.

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-94-72; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 68-59-85; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Ермеков к-сі, 33, «Қарағанды полиграфия» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Смағұлов к-сі, 9 К, «Хабар-Сервис» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Көрсетілім аяқталғаннан кейін «Эрмитаж» қонақүйінде Қазақстан Республикасының Беларусь Республикасындағы елшісі Ерғали Бөлегеновтің атынан Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күні мерекесіне арналған салтанатты қабылдау өткізілді. Келген қонақтар «Атамекен» халықаралық қоғамдық ұйымы жанынан құрылған «Қарлығаш» шығармашылық тобының өнерін тамашалап, Беларусь Əскери академиясында білім алып жатқан қазақстандық курсанттардың домбырамен салған əндерін сүйсіне тыңдады. Олар қазақтың ұлттық тағамдары қойылған дастарқаннан дəм татты. Ап талық аясында «Елбасы жолы» киноэпопеясынан басқа, «Қазақфильм» киностудиясының түрлі жанрдағы киноленталары көрсетілді. Осы мүмкіндікті пайдаланып, Брест қаласының тұрғындары қазақ ұлттық кино өнерінің туындыларын бір апта бойы тамашалады. Жетіқара ҚОҢЫР.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 201 715 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Сұңғат ƏЛІПБАЙ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 13 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №459 ek


15

www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ №1231

Астана, Үкімет Үйі

«Телекоммуникацияның әмбебап қызметтерінің тізбесін және Телекоммуникацияның әмбебап қызметтерінің құнын субсидиялау ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 31 наурыздағы № 451 қаулысына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Телекоммуникацияның әмбебап қызметтерінің тізбесін және Телекоммуникацияның әмбебап қызметтерінің құнын субсидиялау ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 31 наурыздағы № 451 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2009 ж., № 17, 153-қужат) мынадай өзгерістер мен толықтыру енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Телекоммуникацияның әмбебап қызметтерінің құнын субсидиялау ережесінде: 9-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «9. Телекоммуникацияның көрсетілген әмбебап қызметтерінің нақты кірістері, көлемі және сапасы туралы деректер осы. Ережеге 1-қосымша түрінде ресімделеді және оны Оператор уәкілетті органға тоқсан сайын есепті тоқсаннан кейінгі тоқсанның бірінші айының 15-күніне дейін ұсынады. Төртінші тоқсанның деректері есепті жылдың 10 желтоқсанына дейін беріледі.»; 11-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «11. Уәкілетті орган есепті тоқсаннан кейінгі бірінші айдың 22-күніне дейінгі мерзімде Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің аумақтық қазынашылық органына Операторға телекоммуникацияның әмбебап қызметтерін көрсеткені үшін залалдарды өтеу үшін субсидиялар мөлшері туралы ведомость пен төлем шотын ұсынады. Төртінші тоқсанның деректері есепті жылдың 20 желтоқсанына дейін беріледі.»; көрсетілген ережеге 1-қосымша осы қаулыға қосымшаға сәйкес кестемен толықтырылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі К.МӘСІМОВ. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 25 қарашадағы № 1231 қаулысына қосымша 20___ жылғы _____тоқсандағы телекоммуникацияның көрсетілген әмбебап қызметтерінің сапасы туралы деректер

22. Португалия (Мадейра аралдарының аумақтары бөлігінде ғана). 23. Мальдив Республикасы. 24. Мальта Республикасы. 25. Маршалл аралдары Республикасы. 26. Монако Князьдігі. 27. Мьянма Одағы. 28. Науру Республикасы. 29. Нидерланд (Аруба аралы аумағының және Антиль аралдарының тәуелді аумақтарының аумағы бөлігінде ғана). 30. Нигерия Федеративтік Республикасы. 31. Жаңа Зеландия (Кука және Ниуэ аралдары аумағы бөлігінде ғана). 32. Палау Республикасы. 33. Панама Республикасы. 34. Самоа Тәуелсіз Мемлекеті. 35. Сейшель аралдары Республикасы. 36. Сент-Винсент және Гренадины мемлекеті. 37. Сент-Китс және Невис Федерациясы. 38. Сент-Люсия мемлекеті. 39. Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия Біріккен Корольдігі (келесі аумақтары бөлігінде ғана): 1) Ангилья Аралдары; 2) Бермуд аралдары; 3) Британдық Виргин аралдары; 4) Гибралтар; 5) Кайман аралдары; 6) Монтсеррат аралы; 7) Теркс және Кайкос аралдары; 8) Мэн аралы; 9) Норманд аралдары (Гернси, Джерси, Сарк, Олдерни аралдары); 10) Оңтүстік Георгия аралы; 11) Оңтүстік Сэндвич аралдары; 12) Чагос аралы. 40. Америка Құрама Штаттары (Американдық Виргин аралдарының, Гуам аралының және ПуэртоРико достастығы, Вайоминг штаты, Делавэр штаты аумақтары бөлігінде ғана). 41. Тонга Корольдігі. 42. Филиппин Республикасы. 43. Шри-Ланка Демократиялық Республикасы. 44. Бахрейн Корольдігі. 45. Гайана Кооперативтік Республикасы. 46. Доминика Достастығы. 47. Ирландия Республикасы (Дублин, Шеннон қалаларының аумақтары бөлігінде ғана). 48. Колумбия Республикасы. 49. Ливан Республикасы. 50. Люксембург Ұлы Герцогтігі. 51. Мавритания Ислам Республикасы. 52. Мариан аралдары. 53. Марокко корольдігі (Танжер қаласының аумағы бөлігінде ғана). 54. Біріккен Араб Әмірліктері (Дубай қаласы аумағы бөлігінде ғана). 55. Сан-Марино Республикасы. 56. Суринам Республикасы. 57. Біріккен Танзания Республикасы. 58. Тринидад және Тобаго Республикасы. 59. Фиджи Егеменді Демократиялық Республикасы. 60. Француз Республикасы (мынадай аумақтар бөлігінде ғана): 1) Кергелен аралдары; 2) Француздық Полинезия; 3) Француздық Гвиана. 61. Черногория Республикасы. 62. Ямайка. Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2014 жылғы 14 қазандағы Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №9794 болып енгізілді.

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің нормативтік қаулысы 2014 жылғы 2 қазан

№4-НҚ

Астана қаласы

Құрылымдық бөлімше басшысы А.Ә.Т._____________________________ Күні______________________________ Қолы___________________________ Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің «Б» мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесіне 3-қосымша нысан Айналмалы бағалау парағы Бағаланатын қызметшінің А.Ә.Т.: ________________________________ Бағаланатын қызметшінің лауазымы: _______________________________ №

Өлшем Бағынышты адам Жұмысты жоспарлай алу қабілеті Жұмысқа ынталандыру қабілеті Қызметтік этиканы сақтауы ЖИЫНЫ (барлық бағалардың қосындысы) Әріптес Топта жұмыс істей алу қабілеті Қызметтік этиканы сақтауы Лауазымдық міндеттерін орындау сапасы ЖИЫНЫ (барлық бағалардың қосындысы)

1. 2. 3.

1. 2. 3.

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2014 жылғы 2 қазандағы № 4-НҚ нормативтік қаулысымен бекітілген

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2014 жылғы 28 қараша

№1249

Астана, Үкімет Үйі

Күзет қызмет жүзеге асыру жөніндегі лицензияларды белгілеу туралы «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» 2014 жылғы 16 мамырдағы Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің аумақтық органдары күзет қызметін жүзеге асыру жөніндегі лицензиар болып белгіленсін. 2. «Күзет қызметін лицензиялаудың кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 9 қарашадағы №1421 қаулысы 2-тармағының (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., №77-78, 1150-құжат) күші жойылды деп танылсын. 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МӘСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2014 жылғы 28 қараша

№1253

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Арнаулы мемлекеттік органның қызметкері қаза тапқан (қайтыс болған), оған мүгедектік белгіленген немесе мертіккен жағдайда берілетін біржолғы өтемақыларды төлеу қағидаларын бекіту туралы» 2012 жылғы 12 қазандағы №1301 және «Әскери қызметін өткеру кезеңінде әскери қызметші немесе әскери жиындарға шақырылған әскери міндетті қаза тапқан (қайтыс болған) жағдайда, оған мүгедектік белгіленген кезде немесе ол әскери қызмет міндеттерін орындауға байланысты мертіккен жағдайда біржолғы өтемақы төлеу қағидаларын бекіту туралы» 2013 жылғы 27 тамыздағы №868 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Арнаулы мемлекеттік органның қызметкері қаза тапқан (қайтыс болған), оған мүгедектік белгіленген немесе мертіккен жағдайда берілетін біржолғы өтемақыларды төлеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 12 қазандағы №1301 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 74, 1083-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Арнаулы мемлекеттік органның қызметкері қаза тапқан (қайтыс болған), оған мүгедектік белгіленген немесе мертіккен жағдайда берілетін біржолғы өтемақыларды төлеу қағидаларында: 10-тармақтың бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «10. Арнаулы мемлекеттік орган (мекеме) өтемақы төлеу үшін құжаттарды алған күннен бастап екі ай ішінде:»; 2) «Әскери қызметін өткеру кезеңінде әскери қызметші немесе әскери жиындарға шақырылған әскери міндетті қаза тапқан (қайтыс болған) жағдайда, оған мүгедектік белгіленген кезде немесе ол әскери қызмет міндеттерін орындауға байланысты мертіккен жағдайда біржолғы өтемақы төлеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 27 тамыздағы №868 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2013 ж., №50, 708-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Әскери қызметін өткеру кезеңінде әскери қызметші немесе әскери жиындарға шақырылған әскери міндетті қаза тапқан (қайтыс болған) жағдайда, оған мүгедектік белгіленген кезде немесе ол әскери қызмет міндеттерін орындауға байланысты мертіккен жағдайда біржолғы өтемақы төлеу қағидаларында: 2-тармақтың 5) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «5) Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің әскери қарсы барлау және әскери полиция органдарында әскери қызметте тұратын немесе әскери қызмет өткерген әскери қызметшілерге Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті; Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметінде әскери қызметте тұратын немесе әскери қызмет өткерген әскери қызметшілерге Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі;». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МӘСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің бұйрығы 2014 жылғы 10 қыркүйек

№393

Астана қаласы

«Заңсыз жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының мақсаттары үшін оффшорлық аймақтар тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің міндетін атқарушының 2010 жылғы 10 ақпандағы № 52 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы «Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» 2009 жылғы 28 тамыздағы Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабының 13) тармақшасына сәйкес, бұйырамын: 1. «Заңсыз жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының мақсаттары үшін оффшорлық аймақтар тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің міндетін атқарушының 2010 жылғы 10 ақпандағы № 52 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 6058 болып тіркелген, «Заң» газетінде 2010 жылғы 26 наурызда № 42 (1664) жарияланған) мынадай өзгерістер енгізілсін: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: ««Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының мақсаттары үшін Оффшорлық аймақтар тізбесін бекіту туралы»; кіріспе мынадай редакцияда жазылсын: «Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» 2009 жылғы 28 тамыздағы Қазақстан Республикасының Заңының 16-бабының 13) тармақшасына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:»; 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Қоса беріліп отырған «Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының мақсаттары үшін Оффшорлық аймақтар тізбесі бекітілсін.»; көрсетілген бұйрықпен бекітілген «Заңсыз жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының мақсаттары үшін оффшорлық аймақтар тізбесі осы бұйрықтың қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қаржы мониторингі комитеті (Б.Ш. Тәжіяқов) заңнамамен белгіленген тәртіпте: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықты мемлекеттік тіркелгеннен кейін он күнтізбелік күн ішінде оны ресми жариялауға мерзімді баспа басылымдарына және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесіне жіберуді; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Қаржы министрі Б. СҰЛТАНОВ. «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі _____________ Қ. Келімбетов 2014 жылғы «_____»______________ Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2014 жылғы 10 қыркүйектегі № 393 бұйрығына қосымша Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің міндетін атқарушының 2010 жылғы 10 ақпандағы № 52 бұйрығымен бекітілген «Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының мақсаттары үшін Оффшорлық аймақтар тізбесі 1. Андорра Князьдігі. 2. Антигуа және Барбуда мемлекеті. 3. Багам аралдары достастығы. 4. Барбадос мемлекеті. 5. Белиз мемлекеті. 6. Бруней Даруссалам мемлекеті. 7. Вануату Республикасы. 8. Гватемала Республикасы. 9. Гренада мемлекеті. 10. Джибути Республикасы. 11. Доминикан Республикасы. 12. Индонезия Республикасы. 13. Испания (Канар аралдары аумағының бөлігінде ғана). 14. Кипр Республикасы. 15. Қытай Халық Республикасы (Аомынь (Макао) және Сянган (Гонконг) арнайы әкімшілік аудандардың аумағы бөлігінде ғана). 16. Комор Аралдары Федералды Ислам Республикасы. 17. Коста-Рика Республикасы. 18. Малайзия (Лабуан анклавы аумағының бөлігінде ғана). 19. Либерия Республикасы. 20. Лихтенштейн Князьдігі. 21. Маврикий Республикасы.

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесі 1. Жалпы ережелер 1. Осы Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесі (бұдан әрі - Әдістеме) Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының міндетін атқарушының 2014 жылғы 5 маусымдағы № 04-2-4/93 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалаудың үлгілік әдістемесі (Нормативтік құқықтық актілерді тіркеу тізілімінде № 9521 тіркелді) негізінде әзірленді. 2. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау (бұдан әрі - бағалау) олардың жұмыс тиімділігі мен сапасын айқындау үшін жүргізіледі. 3. Бағалау мемлекеттік қызметте болған әрбір жыл өткен сайын, көрсетілген мерзім басталған күннен бастап үш айдан кешіктірілмей, бірақ осы лауазымға орналасқан күннен бастап алты айдан ерте емес мерзiмде жүргізіледі. 4. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерін (бұдан әрі - қызметшілер) бағалау: 1) қызметшінің құрылымдық бөлімше басшысының бағалауынан (бұдан әрі – қызметшінің басшысы); 2) айналмалы бағалаудан (қызметшінің қарамағындағы немесе әріптестерінің бағалауы) тұрады. 5. Бағалау нәтижелері бойынша қызметшілердің қызметіндегі кемшіліктерді жою бойынша ұсыныстар әзірленеді, олардың қызметіндегі жақсартуды қажет ететін бағыттар айқындалады, тағылымдамадан өткізу, ілгерілету бойынша ұсыныстар әзірленеді. 6. Қызметшінің соңғы үш жыл бойы «тиімді» деген баға алуы бос мемлекеттік лауазым болған жағдайда оны лауазымы бойынша көтеруге негіз болып табылады. 7. Қызметшінің соңғы үш жыл бойы екі «қанағаттанарлықсыз» деген баға алуы оны аттестаттаудан өткізуге негіз болып табылады. Аттестаттаудан өткізу туралы шешім қабылдау кезінде алдыңғы аттестаттаудан өткізуге негіз болған бағалау нәтижелері ескерілмейді. 8. «Қанағаттанарлықсыз» деген баға алған қызметші мемлекеттік әкімшілік лауазымға алғаш қабылданған тұлғаларға тәлімгер ретінде бекітілмейді. 9. Қызметшінің бағасын тұрақты жұмыс істейтін Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті қызметшілерінің істері жөніндегі комиссия (бұдан әрі – Комиссия) бекітеді. 10. Комиссия Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті (бұдан әрі – Есеп комитеті) Төрағасының бұйрығымен құрылады және кемінде үш мүшеден, соның ішінде төрағадан тұрады. 11. Дауыс беру қорытындысы Комиссия мүшелерінің көпшілік дауысымен айқындалады. Дауыс саны тең болған жағдайда, комиссия төрағасының дауысы шешуші болып табылады. Есеп комитетінің аппарат басшысы Комиссия төрағасы болып табылады. Есеп комитетінің Персоналды басқару қызметінің қызметкері Комиссия хатшысы болып табылады. Комиссия хатшысы дауыс беруге қатыспайды. Егер Комиссия құрамына осы Әдістеменің 4-тармағының 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген тұлғалар кіретін болса, олар осы қызметшіге қатысты дауыс беруге және шешім қабылдауға қатыспайды. 2. Бағалау жүргізуге дайындық 12. Персоналды басқару қызметі: 1) Комиссия төрағасының келісімі бойынша бағалауды өткізу кестесін әзірлейді; 2) бағаланатын қызметшіге, сондай-ақ осы Әдістеменің 4-тармағының 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген тұлғаларға бағалау жүргізілетіні туралы хабарлайды және оларға бағалау өткізуге дейін бір айдан кешіктірмей толтыру үшін бағалау парағын жібереді. 3. Басшының бағалауы 13. Қызметшінің басшысы: 1) осы Әдістеменің 1-қосымшасына сай нысан бойынша бағалау парағын Персоналды басқару қызметінен алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде толтырады; 2) қызметшіні толтырылған бағалау парағымен таныстырады және екі жұмыс күні ішінде толтырылған бағалау парағын Персоналды басқару қызметіне қайтарады. Қызметшіні толтырылған бағалау парағымен таныстыру жазбаша нысанда жүргізіледі. Қызметшінің танысудан бас тартуы құжаттарды Комиссия отырысына жіберуге кедергі бола алмайды. Бұл жағдайда Персоналды басқару қызметiнiң қызметкерi және қызметшінің басшысы танысудан бас тарту туралы еркін нұсқада акт жасайды. 14. Басшыны бағалауды жүзеге асырған кезде бағалаудың алдындағы құрылымдық бөлімшенің 4 тоқсан ішіндегі қызметінің тиімділігінің орташа бағасы (бұдан әрі – тиімділіктің орташа бағасы) ескеріледі. Құрылымдық бөлімшелер бағалауға жататын қызметшілердің бағалау парағымен бірге құрылымдық бөлімшенің барлық қызметшілерінің дербес бағалау жөніндегі жиынтық ақпаратты осы Әдістемеге 2-қосымшаға сай нысан бойынша Персоналды басқару қызметіне жібереді. Құрылымдық бөлімшенің барлық қызметшілерінің дербес бағаларының орташа арифметикалық мәні тиісті құрылымдық бөлімшенің тиімділігінің орташа бағасынан аспауы тиіс. 4. Айналмалы бағалау 15. Айналмалы бағалау қызметшінің қарамағындағы адамдардың, ал қарамағындағы адамдар болмаған жағдайда – қызметші жұмыс істейтін құрылымдық бөлімшеде лауазымды атқаратын адамдардың (олар болған жағдайда) бағалауын білдіреді. Мұндай адамдардың тізбесін (үш адамнан аспайтын) қызметшінің лауазымдық міндеттері мен қызметтік өзара іс-қимылдарына қарай Персоналды басқару қызметі бағалау жүргізілгенге дейін бір айдан кешіктірмей айқындайды. 16. Осы Әдістеменің 15-тармағында көрсетілген тұлғалар осы Әдістеменің 3-қосымшасына сай нысан бойынша айналмалы бағалау парағын толтырады. 17. Осы Әдістеменің 15-тармағында көрсетілген тұлғалардың толтырған бағалау парақтары Персоналды басқару қызметінен алынған күнінен бастап екі жұмыс күні ішінде Персоналды басқару қызметіне жіберіледі. 18. Персоналды басқару қызметі осы Әдістеменің 15-тармағында көрсетілген тұлғалардың берген орташа бағаларын есептеуді жүргізеді. 19. Осы Әдістеменің 15-тармағында көрсетілген тұлғалар бағалауды жасырын түрде жүзеге асырады. 5. Қызметшінің қорытынды бағасы 20. Персоналды басқару қызметі қызметшінің қорытынды бағасын Комиссия отырысына дейін бес жұмыс күнінен кешіктірмей мына формула бойынша есептейді: a = 0,7х b + 0,3х c мұнда, a - қызметшінің қорытынды бағасы, b – қызметшінің басшысы берген баға, c – осы Әдістеменің 15-тармағында көрсетілген тұлғалардың берген орташа бағасы. 21. Қызметшінің қорытынды бағасы мына шкала бойынша қойылады: 86 балдан төмен - «қанағаттанарлықсыз», 86-дан 94 балға дейін - «қанағаттанарлық», 94 балдан жоғары - «тиімді». 6. Комиссияның бағалау нәтижелерін қарауы 22. Персоналды басқару қызметі осы Әдістеменің 12-тармағында көрсетілген кестеге сәйкес бағалау нәтижелерін қарау бойынша Комиссияның отырысын өткізуді қамтамасыз етеді. Персоналды басқару қызметі Комиссияның отырысына мына құжаттарды: 1) қызметшінің басшысының толтырылған бағалау парағын; 2) айналмалы бағалаудың толтырылған парағын; 3) қызметшінің лауазымдық нұсқаулығын; 4) осы Әдістеменің 4-қосымшасына сай нысан бойынша қызметшінің бағасы көрсетілген Комиссия отырысы хаттамасының жобасын тапсырады. 23. Комиссия бағалау нәтижелерін қарап, мына шешімдердің бірін шығарады: 1) бағалау нәтижелерін бекітеді; 2) бағалау нәтижелерін қайта қарайды. Бағалау нәтижелерін қайта қарау туралы шешім қабылдаған жағдайда Комиссия хаттамада қысқаша тиісті түсіндірме бере отырып бағаны түзетеді. Бұл ретте қызметшінің бағасын төмендетуге жол берілмейді. 24. Персоналды басқару қызметі бағалау нәтижелерін Комиссия қараған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде бағалау нәтижелерімен қызметшіні таныстырады. Қызметшіні бағалау нәтижелерімен таныстыру жазбаша нысанда жүргізіледі. Қызметшінің танысудан бас тартуы бағалау нәтижелерін оның қызметтік тізіміне енгізуге кедергі бола алмайды. Бұл жағдайда Персоналды басқару қызметiнiң қызметкерi танысудан бас тарту туралы еркін нұсқада акт жасайды. 25. Бағалау нәтижелері қызметшілердің қызметтер тізіміне енгізіледі. 26. Осы Әдістеменің 22-тармағында көрсетілген құжаттар, сондай-ақ Комиссия отырысының қол қойылған хаттамасы Персоналды басқару қызметінде сақталады. 7. Бағалау нәтижелеріне шағымдану 27. Комиссия шешіміне қызметшінің мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті органға шағымдануы шешім шыққан күннен бастап он жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады. 28. Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті орган қызметшіден шағым түскен күннен бастап он жұмыс күні ішінде оны қарайды және бұзушылықтар анықталған жағдайда, мемлекеттік органға Комиссия шешімінің күшін жою туралы ұсыныс жасайды. 29. Қабылданған шешім туралы ақпаратты мемлекеттік орган екі апта ішінде мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті органға береді.

№ 1 …

Қызметшінің А.Ә.Т.

№ 1. 2. 3. 4. ЖИЫНЫ (барлық бағалардың қосындысы):

Өлшем Бастамашылығы Лауазымдық міндеттерін орындау сапасы Ынтымақтасып жұмыс істеу қабілеті Қызмет этикасын сақтауы

Көрсеткіш мәні 5-тен 20-ға дейін 10-нан 40-қа дейін 5-тен 20-ға дейін 5-тен 20-ға дейін

(А.Ә.Т.) ______________________ Күні _________________________ Қолы _____________________

2014 жылғы 15 шілде

№ 281

Индекс

Министр

А. СӘРІНЖІПОВ.

Негізгі орта білім беру деңгейінің 9-сыныбына арналған «Зайырлылық және дінтану негіздері» курсының үлгілік оқу бағдарламасы 1. Түсіндірме жазба 1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленді. 2. «Зайырлылық және дінтану негіздері» пәнінің мәні және маңызы оның қазіргі қоғам қажеттілігі мен тұрақтылығының ғылыми тұғырнамасы ретіндегі өзектілігінен, қоғам тарихы, мәдениеті мен рухани құндылығын анықтайтын бастаулардан тұрады. Зайырлылық және дінтану негіздері жалпы орта білім жүйесіндегі әлеуметтікгуманитарлық және қоғамтанулық білім алудың құрамдас бөлігі болып табылады. 3. Қазақстанның қазіргі саясаты еліміздегі көптеген этностар мен мәдениеттер арасындағы этносаралық, конфессияаралық құрмет пен төзімділікті, өзара татулықты орнатуға, рухани-адамгершілік құндылықтардың ортақ жүйесін құруға бағытталған. 4. Дін және мәдениет, дін және мемлекет, дін және өркениет қатынастары мен тарихын білу адамзаттың сан ғасырлық тәжірибесінің рухани көрінісін тану болып табылады. 5. Қазақтың белгілі ойшылдары – әл-Фараби, Қожа Ахмет Йасауи, Абай, Ыбырай, Шәкәрім өздерінің рухани мұраларында ел тарихындағы діннің рөлі мен оның жеке тұлғаны жан-жақты қалыптастырудағы маңызын тарихи сана мен тәжірибе негізінде ашып көрсетті. 6. Пәннің оқыту мақсаты: 1) білімалушыларды зайырлылық қағидатын құндылық, яғни мемлекет тұрақтылығының басты факторы ретінде қабылдауға, дінді зайырлы таным аясында тануға үйрету; 2) діни сенім бостандығы, әлемдік және дәстүрлі діндердің, жаңа діни қозғалыстардың тарихы мен қазіргі жай-күйі, теріс пиғылды діни ағымдар мен тыйым салынған діни ұйымдар туралы жан-жақты білімін қалыптастыру; 3) оқушыларды экстремизм, терроризм және діни радикализм идеологияларын қабылдамауға үйрету, рухани-адамгершілік құндылықтар негізінде толеранттылық қасиетке тәрбиелеу және олардың гуманистік дүниетанымын қалыптастыру. 7. Пәннің оқыту міндеттері: 1) білім алушыларға діннің мәні, тарихы және оның қазіргі қоғамдағы рөлі жөнінде жүйелі мәлімет беру; 2) зайырлылық ұстанымдарын мемлекеттілік пен тәуелсіздіктің негізі ретінде таныта отырып, осы бағыттағы білімін қалыптастыру; 3) зайырлылық тұрғысынан діни сана, діни сенім, діни таным және діни тәжірибе негіздерін салыстыра білуді үйрету; 4) діннің дүниетанымдық, мәдениеттанымдық және адамгершілік мәнін түсіндіру; 5) оқушыларды діни сенім бостандығын құрметтеуге, толеранттылыққа баулу арқылы қазіргі қоғамдағы діни ағымдарға зайырлылық ұстанымы негізінде баға бере алатын дағды қалыптастыру; 6) Қазақстандағы этносаралық, конфессияаралық келісімді зайырлылық ұстанымдарының нәтижесі ретінде таныта отырып, оқушылардың бойында азаматтық мінез бен жауапкершілік қасиетті тәрбиелеу; 7) экстремизм, терроризм, діни радикализм секілді жаһандық жағымсыз құбылыстардың теріс идеологияларының ұлттық қауіпсіздікке, зайырлылық ұстанымдарына, қоғам тұрақтылығына төндіретін қауіпқатерін түсіндіре отырып, зайырлы мемлекет қағидаттарына құрмет сезімін тәрбиелеу; 8) білім алушылардың бойында діни әдебиеттер, электрондық ресурстар және бұқаралық ақпарат құралдары материалдарын салыстыра білу және сыни тұрғыда сараптау мәдениеті мен қабілеттерін қалыптастыру; 9) құқықтық сауаттылықтың қоғам өміріндегі маңызын түсіндіре отырып, осы тұрғыдағы білімін арттыруға, Қазақстан адамдары мен азаматтарының құқықтары мен еркіндіктерін сыйлауға тәрбиелеу; Бағдарламада ұсынылған материалды игеру барысында «Қазақстан тарихы», «Дүниежүзі тарихы», «Адам. Қоғам. Құқық», «Этносаралық қатынастардың қалыптасу тарихы», «Қазақ әдебиеті», «Өнер» сияқты пәндермен және «Абайтану» курсымен пәнаралық байланыс пен сабақтастықты орнату қарастырылған. 8. Оқу жүктемесінің көлемі: 9-сыныпта - аптасына 1 сағат, оқу жылында 34 сағат. 2. Оқу пәнінің базалық білім мазмұны 9. Оқу пәнінің мазмұны төмендегідей тақырыптарды қамтиды: 1) Кіріспе: «Зайырлылық және дінтану негіздері» пәнінің мәні (1 сағат). 2) Зайырлылық және зайырлы мемлекет: ұғымы, мәні, сипаты. Зайырлы мемлекет және дін. Зайырлы этика негіздері. Білім жүйесіндегі зайырлылық қағидаттары (3 сағат). 3) Діннің мәні, анықтамасы, әлеуметтік маңызы, шығу тегі, жіктелуі мен түрлері. Діннің құрылымы және функциялары. Дінтану ғылымының қалыптасуы мен дамуы. Негізгі діни ұғымдар. Дін – рухани мәдениет феномені (2 сағат). 4) Діннің бастаулары мен тарихи түрлері. Көне наным-сенім нысандары және ұлттық діндер. Ежелгі Египеттегі, Грекиядағы, Римдегі діндер. Индуизм. Конфуциандық. Даосизм. Синтоизм. Иудаизм. Тора және Талмуд. Тәңірлік. Ежелгі түркі дүниетанымындағы тәңірліктің орны (3 сағат). 5) Әлемдік діндер. Буддизм: діни ілімінің негіздері, тарихы, тәжірибесі және таралу аймақтары. Буддизмнің негізгі тармақтары (1 сағат). 6) Христиан діні: діни ілімінің негіздері, тарихы, тәжірибесі және таралу өңірлері. Иисус Христос және Інжіл. Христиан дінінің негізгі бағыттары (православие, католицизм, протестантизм). Қазіргі заманғы христиан діні (4 сағат). 7) Ислам: діни ілімінің негіздері, тарихы, тәжірибесі және таралу өңірлері. Мұхаммед – пайғамбар. Қасиетті кітап – Құран. Ислам дініндегі бағыттар. Мұсылман құқығының негізгі мектептері (мазхабтар). Ханафи құқықтық мектебінің ерекшеліктері мен маңызы. Сопылық танымдық мектебі. Ислам, ғылым және мәдениет (5 сағат). 8) Қазақстандағы діндер. Қазақстандағы ислам діні: исламның Қазақстанда таралуы. Қожа Ахмет Йасауидің діни философиясы (хикмет ілімі). Қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуындағы исламның рөлі. ХХ ғасырдағы және қазіргі кезеңдегі Қазақстандағы ислам. Ханафи құқықтық нормаларының Қазақстанда таралуы (3 сағат). 9) Қазақстанда христиан дінінің таралуы. Қазақстандағы православие шіркеуі. Қазақстандағы католицизм және протестантизм (2 сағат). 10) Қазақстандағы ислам мәдениеті. Қазақстандағы исламдық сәулет өнері. Ислам жазба мәдениетінің ескерткіштері. Әл-Фараби, Жүсіп Баласағұн, Махмұд Қашқари, Ахмет Йүгінеки, Хусамеддин Сығнақидің философиялық-ағартушылық және діни қөзқарастары. ХІХ-ХХ ғасырдағы дін ғұламалары. Абай мен Шәкәрімнің діни мұралары (3 сағат). 11) Жаңа діни қозғалыстар. Жаңа діни қозғалыстар туралы түсінік, сипаты және ерекшеліктері. Жаңа діни қозғалыстар мен дәстүрлі діндер дилеммасы: танымдық, психологиялық және болмыстық қайшылықтар. Теріс пиғылды діни ағымдар, олардың белгілері және зардабы. Тыйым салынған діни ұйымдар. Терроризм – дінге жат ұғым. Діни экстремизм мен терроризмнің ұлттық қауіпсіздікке қатері (3 сағат). 12) Қазақстан – дінаралық келісім аумағы. Қазақстан Республикасының дін туралы заңнамасы. Зайырлылық – мемлекеттік жүйенің және ұлттық қауіпсіздіктің тұғыры. Діни сенім бостандығы туралы түсінік. Қазіргі Қазақстандағы дінаралық татулық пен келісім тұғырнамасы (3 сағат). 13) Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан Республикасында және халықаралық қауымдастықта бейбітшілік пен дінаралық келісім орнату саласындағы саясаты (1 сағат). 3. Оқушылардың дайындық деңгейіне қойылатын талаптар 10. Пәндік нәтижелер. 9-сыныптың соңында білім алушылар: 1) негізгі діни ұғымдарды; 2) зайырлылық пен дін арақатынасын, 3) діндер тарихы мен сенім ерекшеліктерін; 4) жаңа діни ағымдардың ерекшеліктерін; 5) экстремизм мен терроризмнің қауіп-қатерін; 6) қазақ мұсылмандық таным-түсінігін; 7) Республикадағы діни ұйымдар, мемлекет және мәдениет арасындағы өзара қатынасын; 8) Елбасымыз Н.Ә. Назарбаевтың конфессияаралық келісім, елдегі және халықаралық деңгейдегі шынайы діни құндылықтардың үстемдігі мен тұрақтылықты сақтау жөніндегі саясатын білуі тиіс. 11.Тұлғалық нәтижелер. Білім алушылар: 1) конфессияаралық құрмет пен толеранттылықтың негіздерін тануы; 2) мемлекет, діни бірлестіктер және мәдениет арасындағы қатынастардың мәнін білуі; 3) діни сана, діни сенім, діни тәжірибе мен діни таным ара-жігін ажырату қабілетіне ие болуы; 4) қоғам тіршілігіндегі діндердің және сенімнің дүниетанымдық және танымдық миссиясын түсінуі; 5) діннің моральдық-этикалық құндылықтарын тануы және түсіндіруі; 6) діни радикализм мен экстремизм, терроризм секілді жаһандық жағымсыз құбылыстар идеологияларының қауіпін түсінуі; 7) экстремистік, террористік мәндегі теріс ағымдардың ерекшеліктерін тануы; 8) дін және ғылым, зайырлылық пен құқық, дін және жалған діни ағымдардың арақатынасын ажырата білуі тиіс. 12. Жүйелілік іс-әрекеттік нәтижелер. Білім алушылар: 1) дінтанулық тұрғыдан маңызды мәліметтер мен жүйелі білімді жүйелі игеруі; 2) ақпараттарды сыни тұрғыда сараптау мәдениеті мен қабілеттерін меңгеруі; 3) шығармашылық оқу жобалары мен зерттеу жұмыстарының басқа да түрлерін орындауда пайдалану үшін ақпаратты бағдарлап талдай білуі; 4) экстремистік, террористік діни топтар мен ағымдардың идеологиялары мен тәжірибесіне қарсы әсер ету иммунитетін қалыптастыруы; 5) қазіргі ақпараттық технологияларды игеруі; 6) діни мәселелер бойынша пікірталасқа, ой бөлісуге, түрлі мәдениеттер мен діни жүйенің ерекшеліктері бойынша хабардар болуы тиіс. Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2014 жылғы 14 қазандағы Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №9691 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің бұйрығы №268

Астана қаласы

Техникалық жəне кəсіптік білім беру мамандықтары бойынша үлгілік оқу жоспарлары мен үлгілік білім беретін оқу бағдаламаларын бекіту туралы (Жалғасы. Басы 181, 187, 191, 196, 206, 216, 232-нөмірлерде) АП 00 АП 01

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің «Б» мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесіне 2-қосымша нысан

АП 03

Арнайы пәндер Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Білуі керек: -стандарттаудың мәнін; -стандарттау тарихын; -Қазақстан Республикасының мемлекеттік стандарттау жүйесін; -“техникалық реттеу” туралы Қазақстан Республикасының Заңын; -НҚ-ды даярлаудағы негізгі ережелер, мақсаттар, категориялар және тәртіптерді; -халықаралық стандарттауды; -өнім сапасын басқару жүйесін; -стандарттаудың экономикалық тиімділігін. Істеуі керек: -нормативтік құжаттамаларды тани білу; -“техникалық реттеу” туралы Қазақстан Республикасының Заңын пайдалана алуды; өнім сапасын басқаруды; стандарттау бойынша халықаралық ұйымдарға сипаттама беруді: терминдер мен анықтамаларды қолдануды. Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Білуі керек: -өнімді дайындау,өндіру, пайдалану кезеңдерінде оның сапасын метрологиялық қамтамасыз етуді; -өлшем құралдарын таңдау қағидаларын; -метрологиялық қамтамасыз етудің ұйымдастырушылық және нормативтік негіздерін; - метрологиялық қамтамасыз етуді мемлекеттік бақылауды; Істеуі керек: - өлшемдердің түрлері мен әдістерін анықтауды; - өлшем жүргізуді; -өлшем құралдарының олқылықтарын анықтауды; -метрологияның заңды негіздерін қолдануды; -тексеру, метрологиялық экспертиза мен мемлекеттік бақылау жасауды. Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Білуі керек: -сертификаттауға қатынасушылар туралы; - ерікті және міндетті сертификаттау туралы; -сертификаттаудың нормативтік базасын; -сертификаттау жұмысын жүргізудің ретін; -аккредитация жұмысын жүргізу ретін; -сертификаттау үлгісін; -өнімді, қызмет және сапа жүйесін сертификаттауды. Істеуі керек:

БҚ 1-10 КҚ 1-10 АҚ 1-9

Патенттану және лицензиялау: -негізгі түсініктер мен анықтамалар; авторлар мен патент иеле-рінің құқықтарын қорғау; -тауар белгілері, тауардың шығарған жердің атауы және қызмет көрсету белгілері; -өнеркәсіптік жекеменшік объектілерін құқықтық қор-ғау; - өнеркәсіптік жекеменшік объектілеріне шетелдерде патент беру; -патент құжаттамаларының ерекшеліктері; -лицензиялау.

БҚ 1-10 КҚ 1-10 АҚ 1-9

Пәндерді оқыту циклы

Кәсіптік модульдердің бөлімдері мен пәндер атауы

Астана қаласы

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2014 жылғы 15 шілдедегі № 281 бұйрығына қосымша Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 111-қосымша

2013 жылғы 10 шілдеде

Өнiм сапасын бақылау: -кіріспе; -негізгі түсініктер мен анықтамалар; -тамақ өнеркәсібі мен ауылшаруашылық өнімдердің сапасын бақылау; -өнеркәсіп тауарларының сапасын бақылау.

1.3 0601000 – «Стандарттау, метрология және сертификаттау (салалар бойынша)» мамандығы бойынша техникалық және кәсіптік білім берудің орта буын маманының біліктілік деңгейінің оқу бағдарламасының құрылымы. Біліктілігі 060102 3 – Техник-метролог Оқу түрі: күндізгі Оқу мерзімі: 3 жыл 10 ай

бұйырамын: 1. «Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, таңдау курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8424 тіркелген, «Егемен Қазақстан» газетінде 2013 жылғы 12 маусымда № 146 (28085) жарияланған) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген бұйрыққа 111-қосымша осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Мектепке дейінгі және орта білім, ақпараттық технологиялар департаменті (Ж.А. Жонтаева): 1) осы бұйрықтың белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін; 2) осы бұйрықты мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында жарияласын. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау вице-министр Е.Н. Иманғалиевке жүктелсін. 4. Осы бұйрық 2016 жылғы 1 қыркүйектен бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс.

Баға (балл)

Бағасы (пайызда)

Айналмалы баға Қызметшінің бағасы

«Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, таңдау курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына өзгеріс енгізу туралы

Құрылымдық бөлімше басшысы А.Ә.Т._____________________________ Күні______________________________ Қолы___________________________

Р/с № А.Ә.Т. 1. 2. 3. 4. Құрылымдық бөлімшенің барлық қызметшілерін дербес бағалаудың орташа арифметикалық мәні Құрылымдық бөлімшенің тиімділігінің орташа бағасы

Қызметшінің басшысы берген баға

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің бұйрығы

нысан

Қызметшілерді дербес бағалау жөніндегі жиынтық ақпарат _______________________________________________ (құрылымдық бөлімшенің атауы)

АП 05

Тексерген: Комиссия хатшысы:___________________________ Күні: ___________ (А.Ә.Т., қолы) Комиссия төрағасы:_______________________ Күні: ___________ (А.Ә.Т., қолы) Комиссия мүшесі:_______________________________ Күні: ___________ (А.Ә.Т., қолы)

АП 02

Таныстым: Қызметші

5-тен 30-ға дейін 5-тен 30-ға дейін 10-нан 40-қа дейін

Комиссия қорытындысы: _____________________________________________________________ _____________________________________________________________

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің «Б» мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесіне 1-қосымша Қызметшінің басшысы берген бағалау парағы Бағаланатын қызметшінің А.Ә.Т.: ________________________________ Бағаланатын қызметшінің лауазымы: _______________________________

Баға (балл)

7,5-тен 40-қа дейін 7,5-тен 30-ға дейін 5-тен 30-ға дейін

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің «Б» мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесіне 4-қосымша нысан Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті қызметшілерінің істері жөніндегі комиссия отырысының хаттамасы

Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметіне жыл сайынғы бағалау жүргізу әдістемесін бекіту туралы «Мемлекеттік қызмет туралы» 1999 жылғы 23 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабына, Қазақстан Республикасы Президентінің 2000 жылғы 21 қаңтардағы № 327 Жарлығымен бекітілген Мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің қызметіне жыл сайынғы бағалау жүргізу және оларды аттестаттаудан өткізу қағидаларының 27-тармағына сәйкес Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметіне жыл сайынғы бағалау жүргізу әдістемесі бекітілсін. 2. Заң бөлімі заңнамада белгіленген тәртіппен: 1) осы нормативтік қаулының Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы нормативтік қаулы Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оны мерзімді баспа басылымдарына және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесіне ресми жариялауға жіберуді; 3) осы нормативтік қаулыны Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің интернет-ресурсына орналастыруды қамтамасыз етсін. 3. Нормативтік қаулының орындалуын бақылау Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің аппарат басшысына жүктелсін. 4. Осы нормативтік қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Төраға Қ. ЖАҢБЫРШИН.

Көрсеткіш мәні

АП 04

- сәйкестігін растауды жүргізгенде сертификаттау үлгілерін қолдануды; -ерікті және міндетті сертификаттауды ажыратуды; - сертификаттаудың нормативтік базасын қолдануды; -сәйкестілікті растауды жүргізу кезінде заң негіздерін қолдануды. Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Білуі керек: - сапаны бақылауды ұйымдастыруды; -жіктеуді; -бақылау қызметтерін ұйымдастыру ерекшеліктері, олардыңқұрылымдары мен негізгі функцияларын; -бұзылмайтын бақылаудың әдістері мен құралдарн; -мазмұны және жіктелуін; -тауарлардың сапасын бақылауды; -өнім сапасын бағалауды; -өнім сапасының көрсеткіштерін. Істеуі керек: -сапаны бақылауды ұйымдастыруды; -өнімге баға беру және оның сапасын бақылауды жүргізу; -тауардың ақауын анықтауды; -тауардың сұрыпы мен категориясын анықтауды; сапа көрсеткіші бойынша өнім сапасына сипаттама беруді. Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Білуі керек: - өнеркәсіптік меншікті қорғау туралы; -өнертабыстар, өнеркәсіптік үлгілер жәнепайдалы моделдер туралы; -тапсырыс берудің реті мен қарастыруды; -тауарлық белгілер, қызмет көрсету белгілерін; - патенттік құжаттардың ерекшелігі туралы; -лицензия беруді өткізу; Істеуі керек: -өнеркәсіптік жекеменшікті қорғауды ұйымдастыруды; - тапсырысты дұрыс беруді; -патент алу үшін қажетті құжаттарды дайындауды; -лицензия алу үшін қажетті құжаттарды дайындауды.

Өнiмдердi стандарттау: -стандарттау негіздері; -стандарттаудың заңды негізі; -өнім сапасын басқару; -өнім сапасының көрсеткіштері; -өнімнің техникалық деңгейі; -халықаралық және аймақтық стандарттау; -Қазақстандағы мемлекеттік стандарттау жүйесі; -мемлекеттік бақылау.

БҚ 1-10 КҚ 1-10 АҚ 1-9

Өндiрiстi метрологиялық қамтамыз ету: -кіріспе; физикалық өлшем; -өнім өндіргенде қажет өлшем құралдарының түрлері; -өлшем бірліктерінің мемлекеттік жүйесі.

БҚ 1-10 КҚ 1-10 АҚ 1-9

Өнiмдi сертификаттау: -кіріспе; негізгі түсініктер мен анықтамалар; -сертификаттаудың субъектілері мен қатысушылары; -сертификаттау тәртібі.

БҚ 1-10 КҚ 1-10 АҚ 1-9

ЖБП Жалпы білім беру пәндері 00 ЖГП 00 Жалпы гуманитарлық пәндер ЖГП 01 Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы білуі керек: - іскерлік қазақ тілінің негіздерін; - кәсіптік лексиканы; - мамандық бойынша грамматикалық материалдарды; Істеуі керек: - оқыған мәтінге талдау жасай білуі; - техникалық мәтіндерді сөздікпен аудара білуі, - диалогтық және монологтық сөйлесе білуі; ЖГП 02 Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы білуі керек: - лексика-грамматикалық материалды; - мамандық бойынша іскерлік тілдің негіздерін; - кәсіби лексиканы; - тұрақты сөз тіркестері мен терминдерді; - кәсіптік бағыттағы мәтіндерді техникалық аударуды (сөздікпен); Істеуі керек: - кәсіптік терминдерді қолданып сөйлей білуі; - мәтінді түсіне білуі; - сөздікпен аудара білуі; ЖГП 03 Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы білуі керек: -мамандарды даярлаудағы дене тәрбиесінің ролі туралы; - дене тәрбиесінің әлеуметтік-биологиялық және психофизиологиялық негіздерін; - Қазақстан Республикасының “Дене тәрбиесi және спорт” туралы заңын; - дене тәрбиесі мен спортта өзін-өзі жетілдірудің негіздерін. Істеуі керек: - негізгі дағдылар мен іскерліктерді қолдану; - оқу нормативтерін тапсыру; - Президенттік тестілеудің нормативтерін тапсыру. ӘЭП 00 Әлеуметтiк – экономикалық пәндер ӘЭП 01 Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы білуі керек: - мәдениеттің мәні мен бағыты туралы; -мәдениеттанудың концепциясы мен бағыттарын; - дүниежүзілік және отандық мәдениеттің тарихы туралы; - дін қоғамдық құбылыс ретінде туралы; - философия пәнін. Істеуі керек: -мәдениеттанудың концепциялары мен бағыттарын анықтауды; -дін жөнінен хабардар болу; -ғылыми сараптама жүргізе білу. ӘЭП 02 Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Білуі керек: - әлемдік философиялық ойлардың негізгі кезеңдерін білуі; - материя және сана-сезім туралы. Істеуі керек: - материя мен сана-сезімді ажырата білу; - жеке тұлғаның еркіндігі мен жауапкершілігін айыра білу; ӘЭП 03

ӘЭП 04

ӘЭП 05

ЖКП 00 ЖКП 01

ЖКП 02

ЖКП 03

Қалыптасу құзыреттілігінің коды

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2014 жылғы 25 қараша

Кәсiби қазақ (орыс) тiлi - қазақ тілінің фонетикасы, лексика, морфологиясы, синтаксисі; - тіл дамыту; - мамандық бойынша терминология; - кәсіптік бағыттағы мәтіндерді аудару техникасы (сөздікпен); - кәсіптік қарым-қатынас; - оқу техникасы; - диалогтық және монологтық сөйлесе білуі. Кәсіби шетел тiлi: - ауызша сөйлесу; - оқу; - итернационализмдер; - аудиториядан тыс оқулар.

БҚ 4 БҚ 5 БҚ 6

Дене тәрбиесi: - дене тәрбиесiнiң рөлi; - дене тәрбиесінің әлеуметтікбиологиялық негіздері; - дене тәрбиесiнiң психофизиологиялық негiздерi; -Қазақстан Республикасының “Дене тәрбиесi және спорт” туралы заңы.

БҚ8

Мәдениеттану: - мәдениет – ғылыми сараптама пәні; -мәдениет типологиясы; -Қазақстан мәдениеті.

БҚ 4 БҚ 5 БҚ 6

БҚ5,6

БҚ 6 Философия негiздерi: -философиялық білімнің ерекшелігі; -әлем шынайылықтар жиынтығы ретінде; -адам мен қоғамның ішкі әлемі; -адамның философиядағы мәселелері; -философияның адамгершілік мәселелері. БҚ 6 Социология және саясаттану Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы негiздерi: Білуі керек: -саясаттану ғылым ретінде; - әлеуметтануды ғылым ретінде білу; -саясат – қоғамдық құбылыс; -әлеуметтік және этноұлттық қарым-қатынастар туралы; -саяси билік; -әлеуметтік үрдістер туралы; -саяси жүйе және саяси тәртіп; - әлеуметтік институттар және ұйымдар жөнінде; -саяси институттар; -әлеуметтік қозғалыстар; -әлеуметтік кикілжің және оларды шешу тәсілдері туралы; -саясат субъектілері; -адам және саясат; - саясаттану пәнін; -халықаралық саясат және -саяси жүйелер туралы; халықаралық қарым-қатынас; -Қазақстандағы саяси үрдістер туралы. -әлеуметтанудың ғылым ретінде Істеуі керек: пайда болуы және дамуы; -әлеуметтік және саясаттану мәселелерін талдай білу; -әлеуметтанудың негізгі ұғымдары, -әлеуметтік институттар мен ұйымдарды ажырата білу; қолданбалы әлеуметтік зертеулер. - тұлғаның саясаттағы рөлін анықтай білу; -дүниежүзілік саясат пен халықаралық қатынастардың сұрақтарын талдай білу. БҚ 6 Құқық негiздерi: Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы -кіріспе; Білуі керек: -құқықтық мемлекет; - мемлекеттік құқық туралы; конституциялық құқық; - азаматтық құқық туралы; - әкiмшiлiк құқық; -әкімшілік құқық туралы; - азаматтық құқық; - қылмыстық құқық туралы; - еңбек құқығы; - отбасы құқығы туралы; - қылмыстық құқық; -экологиялық құқық жөнінде; - отбасы құқығы; -салық құқығы туралы. - Қазақстан – осы заманғы Істеуі керек: халықаралық құқықтар субъектісі. -құқық туралы білімдерін қолдана білу; - құқықтың түрлерін ажырата білу; - өз білімін азаматтардың құқығын қорғауға қолдана білу. БҚ 6 Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Экономика негiздерi: -экономика теориясына кіріспе; Білуі керек: экономикалық жүйелердің жалпы -экономика және оның негізгі мәселелері жөнінде; негіздері; - микроэкономика, ресурстар туралы; -жаңа бағаның өндірісі және ай-нарықтық баға түзілудің механизмі жөнінде; налымы; - елдің экономикасының құрылымы туралы. -кірісті алғашқы тарату жүйесі; Істеуі керек: -макроэкономикаға кіріспе; -әлеуметтік-экономикалық мәселелерді реттей білу; -дүниежүзілік экономика және -фирмалар қызметінің экономикалық негізін және әлемдік нарық. бәсекелестігін талдай білу; -халықтың кірістеріне және антимонополиялық реттеуге сипаттама беру. Жалпы кәсіптік пәндер БҚ 4 Мемлекеттiк тiлде iс жүргiзу: Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы -жазбаша жанрлардың өзіндік БҚ 5 Білуі керек: ерекшелігі; БҚ 6 - мемлекеттік тілде іс қағаздарын жүргізуді; - істер тізімдемесін; -құрылтай құжаттары; -Қазақстан Республикасы іс қағаздарын жүргізудің -ұйымдық құжаттар; нормативтік құжаттарын; -бұйрық, жарлық құжаттары; -ведомстволық мұрағаттарға өткізілетін құжаттамаларды -ақпараттық-анықтамалық даярлауды. құжаттар; Істеуі керек: -еңбек қатынастарының -құжаттарды мемлекеттік тілде рәсімдеу; құжаттары; -қайда, қашан және қандай құжаттарды қолдану керектігін -коммерциялық хат алмасу; ажырата білу; -құжат айналымы. -мұрағатқа сұрау салуды рәсімдеу. Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Жалпы электр-техника электрони- БҚ 3 Білуі керек: ка негіздерімен: БҚ 4 -электротехника және электроника негіздерін; -электрондық техниканың КҚ 5 -қосу сұлбалары және негізгі параметрлердің қағидасын; физикалық негіздері; КҚ 6 -электротехника және электроника даму тенденциясын; -электрлік қосулардың сұлбалары; Істеуі керек: -негізгі логикалық операциялар; -жұмыста қосу сұлбаларын қолдануды; -даму тенденциялары. -негізгі логикалық операцияларды қолдануды; -электрондық техниканы қолдануды. Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Ақпараттық технология және БҚ 4 Білуі керек: қолданбалы информатика: БҚ 5 -Windows операциялық жүйесімен жұмысты; кіріспе; КҚ 6 -Microsoft offise пакетін кәсіпке байланысты қолдануды; -Windows операциялық жүйесі; КҚ 10 -қазіргі есептеу машиналарында жұмыс істеу әдістері мен Word мәтіндік редакторы; тәсілдерін; Excel электрондық кестесі; Істеуі керек: Paint графикалық редакторы; - компьютерде сақталатын ақпараттарды еркін Adobe Photoshop графикалық қолдануды; редакторы; - Windows операциялық жүйесімен жұмысты; Power Point презентациялық даяр- Microsoft offise пакетін кәсіпке байланысты қолдануды; лау бағдарламасы.

ЖКП 04 Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Білуі керек: - әртүрлі жекеменшік кәсіпорындарының қызметі туралы; - рынокқа көшу мәселелерін; - негізгі және қосалқы өндірістерді ұйымдастыруды; - еңбекті ғылыми ұйымдастыруды; - еңбекақыны ұйымдастыруды. Істеуі керек: - жекеменшік кәсіпорындар түрлерін анықтауды; -еңбекақыны есептей білуді; негізгі және қосалқы өндіріс ұйымдастыруды; -рыноктық қарым-қатынасты талдауды; -қазіргі рынокты бағдарлай білуді. ЖКП 05 Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Білуі керек: -негізгі технологиялық үрдістерді; -технологиялық операцияларды; -бұйымдарды өндіру технологиясын. Істеуі керек: -негізгі технологиялық үрдістерді анықтауды; -тауарлардың сұраптарын анықтауды; -бұйым өндірудің технологиялық үрдістерін сипаттауды. ЖКП 06 Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Білуі керек: - басқарудың негіздері, қағидалары және әдістерін; - жетекшінің жеке жұмысын жоспарлау және ұйымдастыруды; - кәсіпорынның сыртқы экономикалық қызметін. -ұйымдастырудың элементі және басқару үрдісін; -байланыс үрдісін және коммуникациясын; -басқару функциясын; -топтық динамика және басшылық туралы. Істеуі керек: -кәсіпорынның жұмысын жоспарлауды; - кәсіпорынның сыртқы экономикалық қызметін білу. - басқару ұйымының элементтерін байланыс-тыруды; -басқару үрдістерін қолдануды; -басқару функциясын және динамикасын реттеуді.

ЖКП 07 Пәндер циклін оқу нәтижесінде білім алушы Білуі керек: -МС бойынша сызба форматын; -шеңбердің тиіміді әдістерін қолдана отырып бөлшектің контурын сызу тәсілдері; -аксонометриялық проекциялар туралы жалпы ұғым; -дененің сыртын анықтау; -сызба көшірмелерін алудың жаңа әдістері; -бұранда туралы негізгі мәліметтер; -бұранданың негізгі түрлері; Істеуі керек: -сызбаны оқуды; -жұмыста көшірмелерді алудың жаңа әдістерін қолдануды.

(Жалғасы бар).

Нарықтық экономика: -кіріспе; -нарықтық экономиканың негiздерi; -постсоциалистік елдерде рыноктық экономиканың қалыптасу ерекшеліктері; -экономика негіздері және сала кәсіпорындарын ұйымдастыру; -өндірісті ұйымдастыру және халыққа қызмет көрсету; - кәсіпорын қызметін жоспарлау және болжау. Материалтану: -негізгі технологиялық үрдістер; -технологиялық операциялар; -бұйым өндіру технологиясы

БҚ 4 БҚ 7 БҚ 9 БҚ 10

БҚ 4 БҚ 5 БҚ 6 БҚ 7 БҚ 8 БҚ 9 БҚ 10 КҚ 3 КҚ 12 АҚ 11 БҚ 4 Маркетинг және менеджмент БҚ 5 негіздері: БҚ 6 -кәсіпкерлік қызметтің негіздері; БҚ 7 -маркетинг теориясы; -тұтыну тауарларының нарығын БҚ 10 зерделеу; -нарықты болжау; -нарық конъюнктурасы; -маркетингпен басқару; -кәсіпкерлік қызметті ұйымдастыру. -менеджмент теориясы мен іспрактикасынің дамуын; басқару үрдісі мен ұйымдастыру элементтерін; -менеджменттің қағидалары мен функцияларын; -байланыстыру үрдістері мен коммуникацияны; -топтық динамика және басшылық; -кикілжің мен күйзелісті басқару; -қарым-қатынас өнері. БҚ 3 Техникалық механика: БҚ 4 -кіріспе; -техникалық сызбалар; БҚ 5 -аксионометрия; БҚ 6 -машина бөлшектерін; БҚ 7 -бекітудің негізгі түрлерін. БҚ 10 КҚ 2 КҚ 3 КҚ 4 АҚ 5 АҚ 11


16

www.egemen.kz

Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігінің бұйрығы 2014 жылғы 20 қаңтар

№43

Астана қаласы

Авиациялық тіркелген электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясын бекіту туралы (Жалғасы. Басы 238-нөмірде). 9-параграф. Хабарламаны қабылдағанын растау 70. AFTN станциялары қабылданатын нөмірлердің ретіне қарай хабарламалардың қабылдануын бақылауды жүзеге асырады. AFTN қабылдау станциясы төмендегі жағдайларда хабарламаны қабылдағанын міндетті түрде растайды: апат туралы хабарлама қабылдағанын («СС» («SS») санатындағы); кесте бойынша жұмыс істеген жағдайда; «ЛР» («LR») рәсімдік сигналы бар арналар арқылы таратылатын бақылау хабарламаларын құрғанын; хабарламаны айналма жолдар бойынша бергенін. 71. Апат туралы хабарламаны алғанын межелі AFTN станциясы хабарламаны жіберуші AFTN станциясына әр жағдайда жеке растайды. Межелі AFTN станциясы «СС» («SS») шұғылдық индексі бар кіріс хабарламаны қай тіркелім бойынша: орыс немесе латын тіркелімімен алғанын растайды. Қабылдағанын былайша растау хабарлама жіберуші AFTN станциясына жіберілген толық хабарлама пішімінде жасалады, мұндай хабарламаға «СС» («SS») шұғылдық индексі беріліп, оған онымен байланысты сигнал қосылады, мұның мәтіні мынадай болады: «Р» («R») рәсімдік сигналы; расталатын хабарламаның дереккөзі; мәтін соңының сигналы. Растау хабарламасы мынадай пішімде болады: «ITA-2» кодында: «↓ЗЦЗЦ→БАА↑123→[1522→]*→→→→↓<≡»; «СС→УУУУЗГЗЬ<≡»; «↑311522→↓УАААЫФЫЬ↑ЮЮЮЮЮ**↓<≡»; «Р→↑311521→↓УУУУЗГЗЬ↓<≡»; «≡≡≡≡≡≡≡НННН» немесе «↓ZCZC→BАА↑123→[1522→]*→→→→↓<≡»; «SS→UUUUZGZX<≡»; «↑311522↓→UAAAYFYX↑ЮЮЮЮЮ**↓<≡»; «R→↑311521↓→UUUUZGZX↓<≡»; «≡≡≡≡≡≡≡NNNN»; «IA-5» кодында: «(SO)БАА123[→1522]*<≡»; «СС→УУУУЗГЗЬ<≡»; «311522→УАААЫФЫЬ(BEL)(BEL)(BEL)(BEL)(BEL) <≡»; «Р→311521→УУУУЗГЗЬ<≡»; «(VT)(ETX)» немесе «(SI)BАА123[→1522]*<≡»; «SS→UUUUZGZX<≡»; «311522→UAAAYFYX(BEL)(BEL)(BEL)(BEL)(BEL)< ≡»; «R→311521→UUUUZGZX<≡»; «(VT) (ETX)»; * - [ ]міндетті емес деректер; ** - орыс тіркелімі бар аппаратура үшін. 10-параграф. Кесте бойынша жұмыс істеу 72. AFTN станциясы жұмысын тоқтатпастан бұрын бұл туралы ортақ арналары бар барлық AFTN станцияларына ескертіп, жұмысын қайта бастау уақытын хабарлайды, егер бұл уақыт жұмыстың қалыпты басталу уақытынан өзгеше болса. Мұндай хабарламаның мәтіні шектес AFTN станциялары арасындағы уағдаластық бойынша анықталады. 73. Шектес AFTN станциясынан жұмысының алдағы тоқтатылуы туралы хабарлама алған AFTN станциясы мынадай мәтінде қызметтік хабарлама жібереді: «СЖЦ» («SVC») қысқартуы, «ЛР» («LR») «ЛС» («LS») рәсімдік сигналдары, бұлардан кейін әр арна бойынша қабылданған және таратылған соңғы өңделген хабарламаның тарату белгісі мен реттік нөмірі қойылады. Шектес AFTN станциялары арасында уағдаластық болған жағдайда мұндай хабарламаға қосымша мәтін қосуға болады. Мәтіннен кейін мәтін соңының сигналы қойылады. Қызметтік хабарламаның форматы: «ITA-2» кодында: «СЖЦ→ЛР→АБА↑123↓→ЛС→БАА↑321↓<≡»; қосымша мәтін, қажет болған жағдайда немесе «SVC→ LR→АBА↑123↓→LS→BАА↑321↓<≡»; қосымша мәтін, қажет болған жағдайда. «IA-5» кодында: «(STX) СЖЦ→ ЛР→АБА123→ЛС→БАА321<≡»; қосымша мәтін, қажет болған жағдайда немесе «(STX) SVC→ LR→АBА123→LS→BАА321<≡» қосымша мәтін, қажет болған жағдайда. 74. AFTN станциясы осы Технологияға 75-тармаққа сәйкес жасалған хабарламаны алып, реттік нөмірлерін салыстырып тексереді және қажет болған жағдайда хабарламаларды жеткізу бойынша ісәркеттерді орындайды. Кесте бойынша жұмыс істейтін AFTN станциясы хабарламалардың станция жабылған кезде де арна арқылы келуін және жіберілуін қамтамасыз етеді. 75. Кесте бойынша жұмыс істейтін AFTN станциясының жұмысын қайта бастауы шектес станциялармен жасалған уағдаластық шеңберінде жүргізіледі. 11-параграф. Хабарламаларды айналма жолдар арқылы тарату 76. Трафиктің қозғалысын жылдамдату қажет болған жағдайда хабарламаларды таратуға белгіленген тракттарды өзгерту көзделген. Әрбір AFTN станциясында тиісті AFTN станцияларын пайдаланатын әкімшілікпен келісілген қосалқы тракттар тізбесі болады және оларды қажетіне қарай қолданады. 77. Егер AFTN станциясының белгісі бір тізбегінде қосылқа тракт көзделмеген жағдайда, тізбек істен шыққан жағдайда хабарламаларды жеткізу талаптары осы екі AFTN станцияларының әкімшіліктері арасында келісілуге тиіс. 78. Белгіленген тракттарды өзгерту 10 минуттық кезең шегінде жүргізілуге тиіс. 79. Трафикті айналма тізбек арқылы жіберу қажет болған жағдайда бағытты өзгерту арнайы қызметтік хабарламалармен алмасқаннан кейін жүзеге асырылады. Мұндай қызметтік хабарламалардың мәтіні мынадай: «SVC» қысқартуы; «QSP» рәсімдік сигналы; бағытты өзгертуден бас тартуды немесе жоюды сұрау үшін «RQ», «NO» немесе «CNL» рәсімдік сигналы талап етілген жағдайда; бағытты өзгерту қолданылатын тракттардың, мемлекеттердің, аумақтардың, орналасқан жерінің немесе бағыттағы станциялардың белгілері; мәтін соңының сигналы. Қызметтік хабарламалар пішімдері: тракттардың өзгерту үшін («UACC», «UASP» және «UASK» станциялары үшін трафикті жіберу жоспарланып отырған AFTN станциясына жіберіледі): «SVC→QSP→RQ→UACC→UASP→UASK↓<≡»; тракттардың өзгерісін қабылдау үшін («UACC», «UASP» және «UASK» станциялары үшін аралап шығуды қамтамасыз етуге дайын AFTN станциясы жібереді;: «SVC→QSP→UACC→UASP→UASK↓<≡»; тракттарды өзгертуден бас тарту үшін (UACC, UASP және UASK станциялары үшін аралап шығуды қамтамасыз ете алмайтын AFTN станциясы жібереді); «SVC→QSP→NO→UACC→UASP→UASK↓<≡»; тракттардың өзгерісін жою үшін («UACC», «UASP» және «UASK» станциялары үшін трафик жіберілген AFTN станциясына жіберіледі); «SVC→QSP→CNL→UACC→UASP→UASK↓<≡». 80. Трафикті өзгертуді мәнін толық түсіндіріп беретін еркін нысанда жазылған қызметтік хабарламалар арқылы келісуге болады. 81. Айналма тізбек бойынша трафикпен алмасу басталғаннан кейін дереу AFTN станциясының екеуі де айналма тракттары бойынша істен шыққан тізбектің тікелей арналарының әрбірінің соңғы қабылданған және берілген арналық реттік нөмірлерімен алмасуға тиіс. Мұндай алмасу толық қызметтік хабарлама түрінде жүргізіледі, оның мәтінінде «СЖЦ» («SVC») қысқартуы, «ЛР» («LR») «ЛС» («LS») рәсімдік сигналдары болады, бұл сигналдардан кейін істен шыққан тізбекітің әрқайсысының қабылданған және таратылған соңғы өңделген хабарламаларының тарату белгісі мен реттік нөмірі қойылады. Қызметтік хабарламаның форматы (трафикпен алмасу): «ITA-2» кодында: «СЖЦ→ЛР→АБА↑123↓→ЛС→БАА↑321↓<≡» немесе «SVC→ LR→АBА↑123↓→LS→BАА↑321↓<≡»; «IA-5» кодында: «(STX) СЖЦ→ ЛР→АБА123→ЛС→БАА321<≡» немесе «(STX) SVC→ LR→АBА123→LS→BАА321<≡». Осындай форматтағы хабарлама реттік нөмірлерін түзету және AFTN станциясы кесте бойынша жұмыс істеген жағдайда (осы тараудың 10-параграфы) реттік нөмірлерді салыстырып тексеру қажет болған кезде тікелей арна бойынша таратылады. Айналма тізбек бойынша осындай хабарлама алған AFTN станциясы шектес AFTN станциясы алмаған хабарламаларды қайта жіберіп, қажет болған жағдайда осы арна бойынша алынған реттік нөмірді түзетеді (арнаның жұмысы қалпына келген жағдайда хабарламаларды сұратуды жою). 82. Трафикті рұқсат етілген кезең ішінде AFTN желісі арқылы өткізу мүмкін емес екендігі және хабарламаларда келіп түскен AFTN станциясында трафик жиналып қалғаны түсінікті болған жағдайда әрі қарайғы іс-қимылдарға қатысты хабарламаны жіберушіден консультация алынады. Тиісті AFTN станциясы мен хабарламаны жіберуші арасында осындай жағдайда орындалатын іс-қимылдарға қатысты қандай да бір алдын ала уағдаластық болған жағдайда мұндай келісім талап етілмейді.

11 желтоқсан 2014 жыл

Бұл жағдайда хабарламалардың жеткізілуін есепке алу журналына тиісті жазу жазылады. 104. Хабарламалардың көшірмесін олар арналмаған адамдарға жасау және беруге тыйым салынады. 105. Хабарламаларды адресаттарға уақтылы жеткізу лауазымдық міндеттеріне кіретін тұлғаларға жүктеледі. 106. AFTN станциясының қызметкерлеріне хабарламаларды адресаттарға жеткізуге тыйым салынады. 7-параграф. AFTN хабарламаларының алдын ала белгіленген тарату жүйесі 107. Тиісті әкімшіліктер арасында AFTN хабарламаларының алдын ала белгіленген тарату жүйесін қолдануға қатысты белгілі уағдаластық болған жағдайда мынадай жүйе қолданылады. 108. Хабарламаларды алдын ала белгіленген тарату жүйесін қолдануға келісім берген мемлекеттер арасында тарату кезінде алдын ала белгіленген тарату адресінің индексі («PDAI») төмендегідей құрылады: 1) бірінші және екінші әріп: осы жүйені қолдануға келісім берген және хабарламаларды алдын ала белгіленген трактпен тарату міндеттемелеріне қатысты тізбек бойынша хабарлама алған AFTN байланыс орталығының орналасқан жері индексінің бірінші екі әрпі; 2) үшінші және төртінші әріптер: арнайы тарату қажеттігін көрсететін «ЗЗ» («ZZ») әріптері; 3) бесінші, алтыншы және жетінші әріптер: AFTN байланыс орталығы қолдануға тиіс «A-Z» сериясынан алынған және ішкі және/немесе халықаралық тарату тізбесін (тізбелерін) білдіретін әріптер; «Н» («N») және «С» («S») әріптері тиісінше NOTAM және SNOTAM хабарламалары үшін бесінші әріп ретінде резервтеледі. 4) сегізінші әріп: «Ь» («X») толықтырғыш әріп немесе AFTN байланыс орталығы қолдануға тиіс «A-Z» сериясынан алынған және ішкі және/немесе халықаралық тарату тізбесін білдіретін әріп. Хабарламаның басы мен соңы сигналдарын шатастырмас үшін AFTN «ЗЦ» («ZC») «ЦЗ» («CZ») «НН» («NN») әріптерінің комбинациясын қолданбайды. 109. Алдын ала белгіленген тарату жүйесін мемлекеттер арасында қолданған жағдайда, сондайақ Қазақстан Республикасының осы индекстерді көбейтумен айналысатын бірнеше AFTN байланыс орталықтары жұмылдырылған мемлекет ішінде қолданған жағдайда алдын ала белгіленген тарату индекстерін белгілеуді және Қазақстан Республикасының осы индекстерді көбейтумен айналысатын AFTN байланыс орталықтарын анықтауды Хабарламаларды таратудың бас орталығы жүзеге асырады. 110. Алдын ала белгіленген тарату жүйесін қолданған жағдайда AFTN станциялары төмендегілерге адресаттардың тиісті индекстерінің тізбелерімен бірге алдын ала тарату белгіленген адресаттардың өздері өңдеген индекстерін жібереді: 1) алдын ала тарату үшін адресаттардың индекстерін дұрыс қолданылуын қамтамасыз ету мақсатында алдын ала таратылатын AFTN хабарламаларын алатын AFTN станцияларына; 2) қайта тарату туралы өтініштерді өңдеуді жеңілдету және жіберушілерге алдын ала тарату адресаттарының индекстерін дұрыс қолдануына көмектесу мақсатында алдын ала таратылатын AFTN хабарламаларын құрастыратын жіберушілерге. 8-параграф. Есеп және есептілік 111. Барлық ШС және хабарламаларды таратудың барлық деңгейдегі бас орталықтарында (AFTN ХТО) осы Технологияда айқындалатын есептік және пайдалану құжаттамасын жүргізу мен сақтау ұйымдастырылады. 112. ШС арналған есептік және пайдалану құжаттамасына мыналар жатады: шығыс жеделхаттардың түпнұсқалары; осы Технологияға 10-қосымшасына сәйкес формасы бойынша хабарламалардың жеткізілуін есепке алу журналы; шығыс хабарламалар (қағаз бумасы немесе АРМ мұрағаты); осы Технологияға 3-қосымшаға сәйкес жеделхаттарға қол қою құқығы бар лауазымды тұлғалар тізімі; осы Технологияға 1-қосымшаға сәйкес хабарламалардың кешігу және келмеу себептеріне тексеру жүргізу журналы; авиациялық электр байланысы органының немесе ШС үшін жауап беретін әкімшіліктің бұйрықтарында немесе өкімдерінде айқындалған басқа да құжаттар. 113. Барлық деңгейдегі ХТО арналған есептік және пайдалану құжаттарына мыналар жатады: шығыс жеделхаттарды ХТО-дан жіберген кезде олардың түпнұсқалары; ХТО арқылы өткен хабарламалар мұрағаты; осы Технологияға 11-қосымшаға сәйкес формасы бойынша ХТО жұмыс журналы; осы Технологияға 1-қосымшаға сәйкес хабарламалардың кешігу және келмеу себептеріне тексеру жүргізу журналы; осы Технологияға 12-қосымшаға сәйкес формасы бойынша ХТО арналары бойынша хабарламалар трафигі; авиациялық электр байланысы органының немесе ХТО-ны иеленетін әкімшіліктің бұйрықтарында немесе өкімдерінде айқындалған басқа да құжаттар. 114. Жеделхатты таратқаннан кейін AFTN станциясының қызметкері бланкіге мынадай белгі қояды: жіберілген хабарламаның (хабарламалардың) белгісі мен арнаның реттік нөмірі; хабарламаның (хабарламалардың) желісіне тарату уақыты; AFTN станциясы қызметкерінің қолы. 115. Тәулік аяқталғаннан кейін AFTN станциясының қызметкерлері шығыс және транзиттік жеделхаттар балнкілерін тігеді, оларға күні, айы, станция қызметкерінің қолы қойылып, мұрағатқа арнайы бөлінген жерге орналастырылады. 116. Мұрағаттың барлық түрлерін ұйымдастыруды, есептік және пайдалану құжаттамасының болуын, сақталуын, жай-күйін қамтамасыз етуді AFTN станциясының басшысы жүзеге асырады. 117. Құжаттаманы сақтаудың мынадай мерзімдері белгіленеді: шығыс жеделхаттардың түпнұсқалары, бақылау орамдары немесе АРМ мұрағаттары, транзиттік хабарламалар журналы, ХТО мұрағаттары – 30 тәулік; хабарламалардың жеткізілуін есепке алу журналы, ХТО жұмысын есепке алу журналы, хабарламалардың кешігу және келмеу себептеріне тексеру жүргізу журналы – соңғы жазба енгізілген күннен бастап 30 тәулік; осы Технологияның 12-қосымшасына сәйкес хабарламалардың ХТО арналары бойынша трафигі туралы деректер – соңғы жазба енгізілген күннен бастап 12 ай.

2. ICAO-ның «ЗЗЗ» («ZZZ») үш әріптік шартты белгісі (осы Технологияға 25-тармағының 1) тармақшасы) GABCD әуе кемесіне «UATT» авиациялық станция арқылы жіберілген және «NZZC» аудандық диспетчерлік станциясынан шыққан хабарламаның форматы мынадай: (Адрес) «FF UATTZZZX»; (Дереккөз) «031451 NZZCZRZX»; (Мәтін) «GABCD CLR DES 5000FT HK NDB». Орамдық (парақтық) телетайпта басылған хабарламаның тақырыбы мен соңы бұл жағдайда көрсетілмеген. 3. Әуе кемесінің бортынан берілген хабарламаның форматы (осы нұсқаулыққа 25-тармағының 2 тармақшасы) «UATT» авиациялық станциясы арқылы «CZEG» аудандық диспетчерлік станцияға бағытталған «KLM153» әуе кемесінің бортынан хабар жіберілген жағдайда, бұл хабар осы станцияда өңделеді, оның түрі мынадай: (Адрес) «FF CZEGZRZX»; (Дереккөз) «031821 UATTZZZX»; (Мәтін) «KLM153» [қалған мәтін әуе кемесінің бортынан алынған түрінде көрсетіледі]. Орамдық (парақтық) телетайпта басылған хабарламаның тақырыбы мен соңы бұл жағдайда көрсетілмеген. 4. Кірістіру форматы (Осы Технологияға 59-тармақ) «ITA-2» кодында: «↓<≡ТЕКСЕРІЛСІН (ТЕКСЕРІҢІЗ)»; «МӘТІН»; «ЖАҢА→ЖАЛҒАУ→ ҚОСЫЛДЫ →УАААЫФЫЬ↓<≡»; «≡≡≡≡≡≡≡НННН» немесе «↓<≡CHECK»; «TEXT»; «NEW→ENDING→ADDED→UAAAYFYX↓<≡»; «≡≡≡≡≡≡≡NNNN». «IA-5» кодында: «<≡ТЕКСЕРІЛСІН (ТЕКСЕРҢІЗ)»; «МӘТІН»; «ЖАҢА→ЖАЛҒАУ→ ҚОСЫЛДЫ→УАААЫФЫЬ<≡»; «(VT)(ETX)» немесе «<≡CHECK»; «TEXT»; «NEW→ENDING→ADDED→UAAAYFYX<≡»; «(VT)(ETX). 5. Ерікті үлгідегі қызметтік хабарламаның форматы (Осы Технологияға 64-тармақ) «ФФ УАААЫФЫЬ»; «121314 УАРРЫФЫЬ»; «СЖЦ ҚАЙТАЛАҢЫЗ 140018 УАААЫМЫЬ УАРРЫМЫЬ АДРЕСІ ҮШІН» немесе «FF UAAAYFYX»; «121314 UARRYFYX»; «SVC REPEAT 140018 UAAAYMYX FOR ADDRESS UARRYMYX». Белгіленген авиациялық электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясына 5-қосымша «МТК-2» («ITA-2») халықаралық телеграф коды сигнал № 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26

Белгіленген авиациялық электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясына 1-қосымша Кідірістің немесе хабарламаны алмаудың себептерін тексеру тәртібі 1. Тексеру AFTN станцияларында хабарламалардың кідіру мен алмау себептерін тексеруді жүргізудің 1 қосымшасында келтірілген алгоритмдерге сәйкес жүргізіледі. 2. Хабарламалардың жету мерзімін Станциялардың жұмыс режимі технологиясының 94-тармағын, 26-тармағының 2) тармақшасы мен 14-тармағын, желінің қолданыстағы сұлбасын ескере отырып, AFTN станциялары анықтайды. Осылайша, КК шұғылдық индексі бар көлемі 160 белгіге дейінгі хабарламаның екі қайта тарату AFTN станциялары арқылы өту уақыты 50 минутты құрайды. 3. Хабарламалардың кідіру себептерін тексеру хабарламаны алушының өтінімі бойынша межелі AFTN станциясында жүргізіледі. 4. Хабарламаны алмау себептерін тексеру жіберушінің өтінімі бойынша жіберетін AFTN станциясында жүргізіледі. 5. Кідірістердің және хабарламаларды алмау себептерін тексеруге өтінімдер Кідірістің және хабарламаларды алмаудың себептерін тексеру журналында ресімделеді, Кідірістер және хабарламаларды алмау себептерін тексеруді жүргізу ретінің 2 қосымшасында келтірілген AFTN станцияларында сақталады. 6. Тексеру жргізуге берілген сұрау салулар және тексеру нәтижелерінің жауаптары қызметтік хабарламалар ретінде ресімделуі керек. Осы қызметтік хабарламаларда тексерілетін хабарламаға берілетін сілтеме тарату мен дереккөз белгілерінің тиісті топтары арқылы жүргізіледі. 7. Тексеру жүргізуге берілген сауал «СЖЦ» («SVC») қысқартудан басталуға тиіс, бұдан кейін сауалдың мазмұнына түсінік беретін ерікті мәтін жазылады. Тексеруге қатысатын барлық станциялар, қажет болған жағдайда, үшінші станцияға сауал жіберуі керек, ал сұрау салудың көшірмесін – тексеруді бастаған станцияға жібереді (осы станцияның адресі келіп түскен сұрау салудың мәтінінен «КӨШІРМЕ» сөзінен кейін анықталады). Сұрау салудың мысалы: «КК УАААЫФЫЬ УАРРЫФЫЬ» «121350 УАТТЫФЫЬ» «КӨШІРМЕ УАРРЫФЫЬ» «СЖЦ 121100 УАААЗТЗЬ ҚАБЫЛДАНДЫ АТА437 1345 ЖІБЕРІЛДІ АРА223 1346» «АДРЕСАТ ҮШІН УАРРЗТЗЬ» «КІДІРІС СЕБЕПТЕРІН АНЫҚТАУЫҢЫЗДЫ СҰРАЙМЫН» 8. Тексеру бойынша жауап мәтіні СЖЦ (SVC) қысқарған сөзінен басталуы, одан кейін сұратылатын хабарлама жүру кезіндегі ақау себептерін нақты түсіндіретін ерікті мәтін жазылуы керек. Жауаптың форматы: «КК УАРРЫФЫЬ» «121440 УАААЫФЫЬ» «СЖЦ 121100 УАААЗТЗЬ ҚАБЫЛДАНДЫ АДА112 1102 ЖІБЕРІЛДІ АТА437 1345» «АДРЕСАТ ҮШІН УАРРЗТЗЬ» «КІДІРУ СЕБЕПТЕРІ - АЛМАТЫ ХТО ЖАРАМСЫЗДЫҒЫ» 9. Өтінімді алған AFTN станцияларында дереу тексеру амалдары басталуға тиіс. 10. AFTN станцияларындағы тексеру сұрау салу түскен сәттен бастап бір сағаттан артық уақыт жүргізілмеуі керек. 11. Тексеру нәтижелері, сол өтінім келіп түскен AFTN станциясында Кідірістің және хабарламаларды алмаудың себептерін тексеру журналында тіркеледі. 12.Өтінім келіп түскен станция, қажет болған жағдайда, сұратылатын хабарламаның жүру бағыты бойынша кез келген станцияға қызметтік хабарлама жіберуі мүмкін.

27 28 29 30 31 32 Белгі А Z

Әріптік тіркелім Орыс Латын А А Б В Ц C Д D Е E Ф F Г G Х H И I Й J К K Л L М M Н N О O П P Я Q Р R С S Т T У U Ж V В W Ь X Ы Y З Z

Цифрлық тіркелім

Басталу сәті A A A A A A A A 8 A «Қоңырау» A ( A ) A . A , A 9 A 0 A 1 A 4 A ‘ A 5 A 7 A = A 2 A / A 6 A + A Кез-келген тіркелімде күймешекті кері қайтару ( < ) A жолды ауыстыру ( = ) A әріптер ( ¯ ) A цифрлар ( ) A бос орын ( ® ) A Бланк A

Тұйық тізбек Токтың болмауы Оң ток

? : «Бұл кім» 3

Теріс ток Оң ток

Импульстер 12345 ZZAAA ZAAZZ AZZZA ZAAZA ZAAAA ZAZZA AZAZZ AAZAZ AZZAA ZZAZA ZZZZA AZAAZ AAZZZ AAZZA AAAZZ AZZAZ ZZZAZ AZAZA ZAZAA AAAAZ ZZZAA AZZZZ ZZAAZ ZAZZZ ZAZAZ ZAAAZ AAAZA AZAAA ZZZZZ ZZAZZ AAZAA AAAAA

Тоқтау сәті Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z

Шартты белгілер «↓ ӘРІПТІК ТІРКЕЛІМГЕ АУЫСУ» ( № 29 сигнал); « = ЖОЛДЫ АУЫСТЫРУ» ( № 28 сигнал); «→ БОС ОРЫН» ( № 31 сигнал); « ЦИФРЛЫҚ ТІРКЕЛІМГЕ АУЫСУ» ( № 30 сигнал); «< КҮЙМЕШЕКТІ КЕРІ ҚАЙТАРУ» ( № 27сигнал). Белгіленген авиациялық электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясына 8-қосымша «IA-5» хабарламаның форматы Хабарлама бөлігі Т А Қ Ы Р Ы П

Тақырыптың жолы

(Қажет болған жағдайда) Қосымша қызметтік сигнал Теңестіру атқарымы

Екі жақты ток Адрес

«Ч» – цифрлық тіркелімдегі № 18 сигнал «Э» – цифрлық тіркелімдегі № 6 сигнал «Ш» – цифрлық тіркелімдегі № 7 сигнал «Ю» – цифрлық тіркелімдегі № 10 сигнал «Щ» – цифрлық тіркелімдегі № 8 сигнал «Орысша» тіркелімі № 32 сигналға сәйкес келеді

№ 5 («IA-5») халықаралық код

Мәтін

1) Шеткі тарату құрылғысын белгілейтін әріп; 2) Шеткі қабылдау құрылғысын белгілейтін әріп; 3) Арнаны белгілейтін әріп; 4) Арналық реттік нөмір.

……

1) Бір «БОС ОРЫН»; 2) Жол қалдығынан көп емес

«®»

Бір «КҮЙМЕШЕКТІ КЕРІ ҚАЙТАРУ» және бір «ЖОЛДЫ АУЫСТЫРУ» Тиісті екі әріптік топ Бір «БОС ОРЫН» Сегіз әріптік топ (Мысал: «®EGLLZRZX® EGLLYKYX® EGLLACAX») Бір «КҮЙМЕШЕКТІ КЕРІ ҚАЙТАРУ»және бір «ЖОЛДЫ АУЫСТЫРУ» Хабарламаны таратуға беру уақытын көрсететін «күніуақыты» алты цифрлық тобы 1) Бір «БОС ОРЫН»; 2) Хабар құрастырушысын белгілейтін сегіз әріптік топ Бес белгі (0/7) («BEL»)

«<≡» ..

«<≡» …… «®…»

(қажет болса) адресаттардың нақты белгілері, «FROM», «STOP»және т.б. Соңғы жолын ескермегенде, мәтіннің әр баспа жолының соңындағы хабар мәтіні және «КҮЙМЕШЕКТІ КЕРІ ҚАЙТАРУ» бір позициясы және «ЖОЛДЫ АУЫСТЫРУ» бір позициясы Растау (қажет болса) 1) Бір «КҮЙМЕШЕКТІ КЕРІ ҚАЙТАРУ» және бір «ЖОЛДЫ АУЫСТЫРУ» 2) «CFM» қысқартуы, бұдан кейін мәтіннің растайтын бөлігі жазылады Түзету (қажет болса) 1) Бір «КҮЙМЕШЕКТІ КЕРІ ҚАЙТАРУ және бір ЖОЛДЫ АУЫСТЫРУ» 2) «COR» қысқартуы, бұдан кейін алдыңғы мәтінде жіберілген қатенің түзетілуі жазылады. Теңестіру атқарымы Бір «КҮЙМЕШЕКТІ КЕРІ ҚАЙТАРУ» және бір «ЖОЛДЫ «<≡» АУЫСТЫРУ» Бір бетке жіберу реті Бір белгі ( 0/11 ) «VT» Мәтін соңының белгісі Бір белгі ( 0 /3 ) «ETX» Хабарламаның мәтіні

Кідірістің немесе хабарламаны алмаудың себептерін тексеру тәртібінің 1-қосымша Соңы

Алынбаған хабарламалар бойынша

Белгіленген авиациялық электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясына 9-қосымша AFTN желісіндегі хабарламаларды қолданылатын қысқартулармен нөмірленбеген сигналдар ADS (АДС) DUPE (ДУПЕ) EXP CFM (ЦФМ) CH (ЦХ) CNL COR (ЦОР) LC (ЛС) LR (ЛР) MIS (МИС) MSR (МСР) NNNN (НННН) NO OGN (ОГН) QJH QSP QTA (ЩТА) R (Р) RPT (РПТ) RQ SVC (СЖЦ) VVV (ЖЖЖ) ZCZC (ЗЦЗЦ)

2-параграф. AFTN станциясының бағыттық анықтамалығы 87. Трафикті ICAO белгілеген рәсімге сәйкес тізбектермен жіберу үшін AFTN станциясының берілген тізбектері бойынша анықтамалықтың мынадай элементтері қолданылуға тиіс: 1) тізбектің жұмысы бұзылмаған жағдайда адресаттың әрбір индексі үшін қолданылуға тиіс бастапқы тізбекті дұрыс көрсететін тізбе. Бұл тізбе «станцияның жол тізімі» деп аталады 2) жай тізбек жоғалған жағдайда қолданылуға тиіс бастапқы тізбекті көрсететін айналма тізбектер (қосалқы тракттар) тізбесі; 3) AFTN байланыс орталығы осы тізбек бойынша қабылдайтын және тарататын адресаттардың индекстерін көрсететін әрбір кіріс тізбек ескерілген кіріс тізбектері бойынша көрсеткілер тізбесі. Бұл тізбе «хабарламаларды қабылдау үшін жауапкершілік тізімі» деп аталады; 4) осы тізбек бойынша қабылдауға рұқсат етілген жіберушілер индекстерінің тізбесі. Осы тармақтың 2) және 3) тармақшаларында көрсетілген тізбелер AFTN станциялары үшін өңірлік деңгейде келісіледі. Негізгі және айналма тізбек бұзылған жағдайда үшінші AFTN станциясы арқылы айналу осы Технологияға 4-тарауының 11-параграфындағы талаптарға сәйкес жүзеге асырылады. Осы тармақтың 1) – 4) тармақшаларында көрсетілген тізбелер AFTN станциясының әрбір тізбегі үшін жеке жасалуға тиіс.

- адрес; - қайта; - күтілген; - растау; - тексеру; - жою; - түзету; - соңғы жіберілген; - соңғы қабылданған; - жоқ; - жіберілді; - хабарлама соңының сигналы; - жоқ; - дереккөз; - сынама; - беру; - күші жойылды; - қабылданды; - қайталаңыз; - өтініш; - қызметтік; - аралау сигналы; - хабарламаның басы

Белгіленген авиациялық электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясына 10-қосымша ___________________________________________ AFTN станциясына келіп түскен (кәсіпорын атауы)

Нысан

Хабарламалардың жеткізілуін есепке алу журналы 20__ жылғы « 20__ жылғы «

Кідірістің және хабарламаларды алмаудың себептерін тексеру журналының үлгісі ДӨтінім берілген күні мен уақыты

Өтінім мазмұны, оны берген тұлғаның тегі және телефоны

Өтінімді алған тұлғаның лауазымы және тегі

Тексеру нәтижелері

Нәтижелері туралы хабарланды: Ккімге Кқашан (күні, уақыты)

хабарлаған тұлғаның қолы

Белгіленген авиациялық электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясына 2-қосымша Латын әріптерімен орысша сөздерді жазуға арналған хабарламаларда қолданылатын латын әріптеріне орыс алфавитінің сәйкестігі Орыс Аа Бб Вв Гг Дд Ее Жж Зз Ии Йй Кк Лл Мм Нн Оо Пп

Латын Aa Bb Ww Gg Dd Ee Vv Zz Ii Jj Kk Ll Mm Nn Oo Pp

Орыс Рр Сс Тт Уу Фф Хх Цц Чч Шш Щщ Ыы Ьь Ээ Юю Яя

Латын Rr Ss Tt Uu Ff Hh Cc CHch SHsh Qq Yy Xx Ee IUiu IAia

Ағылшын белгілерімен сәйкестігі: 0/1 – «SOH» 0/2 – «STX» 0/3 – «ETX» 0/7 – «BEL» 0/10 – «LF» 0/11 – «VT» 0/13 – «CR» 0/14 – «SO» 0/15 – «SI»

– – – – – – – – –

«НЗ» (тақырыптың басы); «НТ» (мәтіннің басы); «КТ» (мәтіннің соңы); «ЗВ» (шұғылдық сигналы); «ПС» (жолды ауыстыру); «ВТ» (бір бетке жіберу); «ВК» (күймешекті қайтару); «ВЫХ» (H1 кестесімен жұмыс); «ВХ» (H0 кестесімен жұмыс).

реттік №

Қабылданған хабарламаның дереккөзі

1

2

1

Жіберушінің индексі (тері) Шұғылдық санаты

Қолының үлгісі

3

5

4

Кәсіпорын басшысының қолы, күні. КЕЛІСІЛГЕН (Кәсіпорынның AFTN станциясына жауапты лауазымды тұлға) Белгіленген авиациялық электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясына 4-қосымша Хабарламалардың форматы 1. Адрес индекстерінің болуы мүмкін үлгілері (Нұсқаулықтың 25-тармағы 1) тармақшасы) «УАААЗТЗЬ» «УААА»-дағы әуеайлақтық диспетчерлік пункт («ЗТЗ») ; «УАЦЦЫМЫА» «УАЦЦ»-дағы метеорологиялық органның (А) секциясы («ЫМЫ»); «УАТЕКЗКБ» «УАТЕ»-дегі «КЗК» ұшу-пайдалану агенттігінің (Б) бөлімі; «УАААЫЫЫЬ» «УААА» пунктіндегі ұшу-пайдалану агенттігі, бұның атауы хабарлама мәтінінің басында көрсетілген; «УАТТЗЗЗЬ» («УАТТ») авиациялық станциясы осы хабарламаны авиациялық жылжымалы қызмет арқылы әуе кеменің бортына қайта жіберуге тиіс, бұның тану индексі хабар мәтінің басында көрсетілген.

Берген уақыты 4

Хабарламаны алушының қолы 5

Белгіленген авиациялық электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясына 11-қосымша Нысан ____________________________________________ ХТО AFTN жұмысының (кәсіпорын атауы) ЖУРНАЛЫ

Белгіленген авиациялық электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясына 7-қосымша

20__ жылғы « 20__ жылғы «

«ITA-2» хабарламасының форматы

»______________ басталды »______________ аяқталды

Журналдың мазмұны: Күні 1

Мазмұны 2

Қолы 3

Журналды жүргізу тәртібі Журналды ХТО AFTN диспетчері (телеграфисті) жүргізеді. Журналға мынадай жазбалар енгізіледі: кезекшілікті қабылдау, ХТО AFTN жұмысқа дайындығы, кезекшілікті тапсыру туралы; ХТО AFTN қосу, ажырату және ХТО AFTN жұмысындағы барлық ақаулар туралы ; ХТО AFTN арналары жұмысының ақаулары, арна жоқ болған жағдайдағы персоналдың әрекеттері туралы; ХТО AFTN маршруттық анықтамасындағы өзгерістер, жаңа конфигурациясын сақтау туралы; кезекшілік кезінде лауазымды тұлғалардан келіп түскен нұсқаулар мен бұйрықтар туралы; лауазымды тұлғалардың тексеру нәтижелері.

Жеделхаттарға қол қоюға құқылы лауазымды тұлғалардың тізімі Лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты 2

Адресаттың индексі 3

1-бағанда ауысым ішінде станцияға келіп түскен хабарламалардың санын көрсететін 1... дейінгі нөмірлер рет-ретімен жазылады.. 2-бағанда қабылданған хабарламаның дереккөзі жазылады. 3-бағанда осы хабар жіберілген адресаттың индексі жазылады. Ерекше жағдайда, 5-бағанда «Телефон (FAX) арқылы жіберілді» белгісі жазылып, осы хабарламаны жіберген тұлғаның қолы қойылады.

Белгіленген авиациялық электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясына 3-қосымша

№ р/с

»______________ басталды »______________ аяқталды

Журналдың мазмұны:

Кідірістің немесе хабарламаны алмаудың себептерін тексеру тәртібінің 2-қосымша

4-параграф. Айналма тізбек индексі 91. Хабарламаны айналма тізбек арқылы жіберген жағдайда хабарламаның тақырыбына «ЖЖЖ» («VVV») айналма индексі қойылып, содан кейін «ITA-2» кодында 5 «БОС ОРЫН» және бір «ӘРІПТІК ТІРКЕЛІМГЕ АУЫСУ» позициясы қойылады. 92. Айналма индексі қойылған хабарламаны әрі қарай таратқан кезде «ЖЖЖ» рәсімдік сигналын хабарламаны қабылдаушы AFTN станциясы алып тастайды. Мұндай хабарламаны әрі қарай тарату осы AFTN станциясының бағыттық анықтамалығына сәйкес жүзеге асырылады.

6-параграф. Хабарламаларды адресатқа жеткізу 99. Жер үстіндегі авиациялық электр байланысы станциялары хабарламаларды осы станция қызмет көрсететін әуеайлақ (әуеайлақтар) шекарасы шегінде орналасқан адресатқа (адресаттарға), ал бұл шекаралардан тыс жерде орналасқандарына – тиісті келісім жасалған адресатқа (адресаттарға) ғана жеткізу жүзеге асырады. 100. Хабарламалар жазбаша түрде немесе AFTN станциясын иеленетін азаматтық авиация ұйымының нұсқаулығында жазылған тұрақты қолданылатын басқа әдіспен жеткізіледі. 101. Хабарламаны қабылдаған кезде «ITA-2» кодында оны жазбаша түрде жеткізген кезде хабарламаның басында үздіксіз реттілікпен алдыңғы хабарлама соңының сигналы («НННН» [«NNNN»]) және («ЗЦЗЦ» [«ZCZC»]) осы хабарламаның басының сигналы болуы мүмкін. Жеткізілетін хабарлама соңында хабарламаның соңының сигналы болмауы мүмкін. 102. AFTN станциясы осы станцияның адресаттары үшін қабылдаған кіріс хабарламалар станцияда алушылар тікелей өзі алған, экспедиторлар немесе курьерлер жеткізген жағдайда оларды әрбір адресатқа табыстау үшін қатаң белгіленген дана мөлшерінде ғана көбейтіледі. Көбейтілген әрбір хабарлама осы Технологияға 11-қосымшаға сәйкес AFTN станциясындағы хабарламалардың жеткізілуін есепке алу журналында тіркелуге тиіс. Бұл журналға табысталған күні мен уақыты көрсетіліп, қол қойылады. Басқа әдістермен жеткізілетін хабарламалар (ШС арқылы) бұл журналда тіркелмейді. 103. Ерекше жағдайларда тиісті өкіммен белгіленген адресатқа немесе лауазымды тұлғаға «СС» («SS») және «ДД» («DD») шұғылдық санатындағы хабарламалардың өзін кейін жеткізіп, мазұмнын телефон, «ГГС» немесе «FAX» арқылы айтуға болады.

Телетайптық белгі «SOH»

Бір белгі (0/1)

Мәтіннің басы

1-параграф. Жалпы ережелер 83. AFTN станциялары хабарламаларды жіберушіден алушыға жеткенге дейін өңдеуді қамтамасыз етуге арналған. 84. AFTN станцияларының қызметкерлерінің саны мен жұмыс тәртібі осы AFTN станциясының автоматтандырылу дәрежесіне және өңделетін хабарламалар көлеміне қарай анықталады. 85. Хабарламаларды тарату және қабылдау жылдамдығын арттыру үшін шеткі станциялар (бұдан әрі – ШС) ұйымдастырылуы мүмкін. AFTN станциясымен жұмыс істеу және өзара әрекет ету тәртібі осы Технологияда айқындалған. ШС жұмыс істеу технологиясын осы ШС бекітіліп берілген әкімшілік белгілейді. 86. AFTN станцияларының қызметкерлері өз қызметінде AFTN станциясының басшысы жұмыс ерекшеліктерін ескере отырып әзірлеген лауазымдық нұсқаулықтарын басшылыққа алады.

5-параграф. Транзиттік хабарламаларды AFTN станцияларында өңдеу 93. AFTN станцияларында ұзақтығы кем дегенде бір сағат уақыт бойы осы AFTN станциясы арқылы қайта тарату жолымен берілген барлық хабарламалардың толық көшірмесі сақталады. 94. AFTN станцияларында қайта тарату жолымен берілген барлық хабарламаларды тануға және ол бойынша орындалған іс-әрекеттерді анықтауға қажет болатын ақпарат жазылған жазба 30 күнтізбелік күн бойы сақталуға тиіс. Хабарламаларды тануға қатысты ереже хабарламаның тақырыбына, адресіне және дереккөзіне қатысты бөліктерін жазып алу арқылы орындалуы мүмкін. 95. Транзиттік хабарламаларды тарату кезектілігі осы Технологияның 14-тармағындағы талаптарға сәйкес жүзеге асырылады. «ДД» («DD»), «ФФ» («FF»), «ГГ» («GG») және «КК» («KK») шұғылдық индекстері қойылған хабарламаларды транзиттік тарату уақыты ь 10 минуттан аспауға тиіс. «СС» («SS») шұғылдық индексі қойылған хабарламалар кезектен тыс таратылады. 96. Хабарламаларды қайта тарату мүмкін емес екендігі анықталған жағдайда осы Технологияның 95-тармағындағы талаптарға сәйкес айналма тізбектерді қолдану қажет. 97. AFTN станцияларында транзиттік хабарламаларды бағыттау «Тіркелген авиациялық қызмет желісін жоспарлау және оның техникасы жөніндегі нұсқаулық DOC 8259» ICAO құжатында көрсетілген ережелерге сәйкес жүзеге асырылады. 98. Транзиттік AFTN желісінде хабарламаның тақырыбынан кейінгі бөлікке енгізілетін жалғыз өзгеріс қысқартылған адрестік жол енгізу немесе адресті бөлек жазу рәсімін қолдану болып табылады.

Компоненттің элементі

Бір «КҮЙМЕШЕКТІ КЕРІ ҚАЙТАРУ» және бір «ЖОЛДЫ «<≡ « Теңестіру атқарымы АУЫСТЫРУ» Мәтін басының белгісі Бір белгі (0/2) «STX»

5. Хабарламаларды AFTN станциясында өңдеу және адресаттарға жеткізу

3-параграф. Бөлек жазылған адрес және қысқартылған адрестік жол 88. Қабылданған хабарламаны қайта тарату қажет болған жағдайда AFTN станциясы адресті бөлек жазу рәсімін қолданады, ал оны қолдану мүмкін емес болған жағдайда – қысқартылған адрестік жол рәсімін қолданады. 89. Бөлек жазылған адрес: 1) Қабылданған хабарламаны қайта тарату қажет болған жағдайда AFTN станциясы қабылданған хабарламаның адрестік жолынан адресаттардың кіріс тізбек бойынша өзі жауап беретін барлық индекстерін алып тастайды; 2) Тізбекке осы тізбек бойынша таратуға арналған адресаттардың хабарламасының адрестік жолындағы (жолдарындағы) индекстерін ғана жібереді. 90. Қысқартылған адрестік жол: 1) қабылданған хабарламаны қайта тарату қажет болған жағдайда AFTN станциясы қабылданған хабарламадағы адресаттардың кіріс тізбек бойынша өзі жауап беретін индекстерін ғана белгілейді; 2) тізбекке мынадай мазмұндағы хабарлама жіберіледі: осы тізбекке жіберуге арналған адресаттардың индекстері бар жаңадан құрастырылған адрестік жолда (жолдарда – үш адрестік жолды өңдеген жағдайда; кейінгі жолда (жолдарда) – қабылданған хабарламаның адрестік жолының толық көшірмесі.

Шұғылдық индексі Адресаттың индексі (индекстері)

Теңестіру атқарымы (функциялары) Хабарламаны жіберу уақыты Құрастырушының индексі Шұғылдық сигналы (апат туралы хабарламаға арналған телетайпДереккөз пен жұмыс істеген кезде қолданылады Тақырыпқа арналған қосымша ақпарат

Белгіленген авиациялық электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясына 6-қосымша

Кідірістің немесе хабарламаларды алмаудың себептеріне тексеру жүргізудің алгоритмі Кідірген хабарламалар бойынша

Хабарлама бөлігінің компоненті Тақырып басының белгісі Тарату белгісі

Белгіленген авиациялық электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясына 12-қосымша _____________________________________________________ХТО AFTN хабарларының (кәсіпорын атауы) 20____ жылғы _____________ айындағы

Нысан

ТРАФИГІ № п/п

Арна

1

2

Жіберілді (ЛС) Барлығы 3

Жіберілгендерден СЖЦ ЦХ 4 5

Қабылданды (ЛР) Барлығы 6

Қабылданғандардан СЖЦ ЦХ 7 8

БАРЛЫҒЫ

ХТО AFTN пайдалану үшін жауапты тұлғаның қолы________________________ Жолдар саны ХТО AFTN қосылған арналардың санымен анықталады. Кестені ХТО AFTN тәуліктік статистика мәліметтері бойынша ХТО AFTN пайдалану үшін жауапты тұлға толтырады.


1.1 1.2

2

3

3.1 3.2 3.3 3.4

15. Кітапханалардың қызметі туралы деректерді толтырыңыз Заполните данные по деятельности библиотек Жол коды Код строки

А 1

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

Б Барлығы Всего

Кітапхана қоры, дана Библиотечный фонд, экземпляров 1

Оның ішінде: Из них: оқулықтар оқуучебники әдістемелік кітаптар учебно-методичес-кая литература 2 3

Жыл сайын түскендері, дана электрондық Ежегодные кітаптар поступления, электронные экземпляров учебники

Оқырмандар саны, адам Количество читателей, человек

4

6

5

Бір жыл ішінде берілген кітаптар саны, кітаптар Число книговыдач за год, книг 7

16. Материалды-техникалық базаның бары туралы деректерді толтырыңыз Заполните данные о наличии материально-технической базы Жол коды Код строки А 1 1.1 1.2 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 13.1 14 15 15.1

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

Барлығы Всего

Б Ғимараттың жалпы көлемі, шаршы метр Общая площадь зданий, метр квадратный жеке меншікте собственная жалға алынғаны арендованная Жер учаскесінің көлемі (тәжірибе алаңы), гектар Площадь земельного участка (опытное поле), гектар Оқу ғимаратының жобалық қуаттылығы, оқушылар орындары Проектная мощность учебного здания, ученических мест Спорт залдың көлемі, шаршы метр Площадь спортзала, метр квадратный Акт залының көлемі, шаршы метр Площадь актового зала, метр квадратный Жатақханалардың көлемі, шаршы метр Площадь общежитий, метр квадратный Асхананың жобалық қуаттылығы, отыратын орындар Проектная мощность столовой, посадочных мест Оқу кабинеттерінің саны, бірлік Количество учебных кабинетов, единиц Зертханалар саны, бірлік Количество лабораторий, единиц Шеберханалар саны, бірлік Количество мастерских, единиц Авто (тракто) дромдар саны, бірлік Количество авто (тракто) дромов, единиц Компьютерлік сыныптар саны, бірлік Количество компьютерных классов, единиц Оқу процесінде қолданылатын компьютерлер саны, бірлік Количество компьютеров, используемых в учебном процессе, единиц одан Интернетке қатынай алатындары, бірлік из них имеют доступ к сети Интернет, единиц Интерактивті құрал-жабдық, жиынтықтар Интерактивное оборудование, комплектов Орта медициналық қызметшілер саны, адам Численность среднего медицинского персонала, человек одан әйелдер из них женщин

1

Атауы Мекенжайы Наименование______________________ Адрес __________________________ __________________________ __________________________ Телефон

__________________________

Электрондық пошта мекенжайы Адрес электронной почты ___________________________ Орындаушы Исполнитель Басшы Руководитель

_____________________________ аты-жөні фамилия

____________________________ телефон

_____________________________ тегі, аты және әкесінің аты фамилия, имя и отчество

____________________________ қолы подпись

Бас бухгалтер Главный бухгалтер _____________________________ тегі, аты және әкесінің аты фамилия, имя и отчество

____________________________ қолы подпись

Мөрдің орны (бар болған жағдайда) Место для печати (при наличии) ______________________ 1 Мұнда және бұдан әрі қосымша мамандықтар және 10-бөлімде - ұлттар болған жағдайда бос жолдарда жалғастыру Здесь и далее в пустых строках продолжить при наличии дополнительных специальностей и национальностей – в разделе 10 2 ТМД-Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы СНГ-Содружество Независимых Государств Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2013 жылғы 27 қыркүйектегі № 227 бұйрығына 4-қосымша «Техникалық және кәсіптік білім беру туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын (коды 1301104, индексі 2-НК, кезеңділігі жылдық) толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. Осы «Техникалық және кәсіптік білім беру туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын (коды 1301104, индексі 2-НК, кезеңділігі жылдық) толтыру жөніндегі нұсқаулық «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12бабы 7) тармақшасына сәйкес әзірленді және «Техникалық және кәсіптік білім беру туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын (коды 1301104, индексі 2-НК, кезеңділігі жылдық) толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар осы статистикалық нысанды толтыру мақсатында қолданылады: 1) қабылданғаны (оқушылар қабылдау) - оқу жылы басында конкурстық іріктеу нәтижесінде оқу орнына жаңадан қабылданған барлық оқушылардың саны көрсетіледі; 2) өткен оқу жылы ішінде келген оқушылар - оқу орнына оқуға қабылдау туралы бұйрық шығарылғаннан кейін келген (қабылданған) оқушылардың барлық саны көрсетіледі; 3) өткен оқу жылы ішінде кеткен оқушылар - өткен жылғы 1 қазаннан кейін оқу орнынан шыққан оқушылар саны туралы деректер келтіріледі; 4) бітірген оқушылар (оқушыларды бітіртіп шығару) – оқуды ағымдағы жылы бітіргендер, сондай-ақ өткен жылдары оқу курсынан өткендер, диплом қорғағандар немесе бітіру емтиханын тапсырғандар туралы деректер келтіріледі. 5) болжамды бітірушілер - оқу жоспарында көзделген оқу жылының соңында бітірушілер; 6) білімнің негізгі деңгейі – бітірген жалпы білім беретін оқу бағдарламалары анықталады және білім деңгейі (дәрежесі) туралы мемлекеттік үлгідегі құжат негізінде анықталады; 7) оқыту тілі – барлық пәндер бойынша оқыту жүргізілетін тіл; 8) қызметкерлердің тізімдік саны – шартты жасасу мерзіміне байланыссыз еңбек шарты бойынша қабылданған адамдар саны; 9) қызметті қоса атқарушылық – қызметкердің негізгі жұмысынан бос уақытында еңбек шарты жағдайында басқа тұрақты төленетін жұмысты орындауы; 10) ғимараттың жалпы алаңы – оқу орнымен пайдаланылатын оқу корпустарының, жатақханалардың, оқытушылар тұратын тұрғын үйлердің алаңы; қосалқы және меншікті, сондай-ақ жалға алынған да аудан кіреді; 11) жалға алынған алаңы - белгілі бір ақыға уақытша пайдалануға берілген (алынған) аудан; 13) жер телімінің ауданы (тәжірибе алаңы) – ауылшаруашылық тәжірибе шаруашылығын жүргізу үшін (өсімдік және мал шаруашылығы) оқу орнының пайдаланатын ауданы; 14) жобалық қуаттылығы – пайдалануға берілген объектінің бекітілген жобасында қарастырылған өндірістік қуаттылығы; 14) компьютерлік сынып – бұл арнаулы жиһазбен, жергілікті компьютерлік желімен, бағдарламалық қамтамасыз ету жиынтығымен, перифериялық жабдықпен және компьютерлермен жабдықталған оқу орындары; 15) интерактивті құрал-жабдық – интерактивті тақта, мультимедиялық проектор мен ноутбуктың жиынтығын білдіреді. Интерактивті тақта проектор экранының (тұсаукесер сабақты көрсету үшін) және тақталы-интерактивті функциялардың (суреттің үстінен жазу, тақтада проектормен көрсететін объектілерді қозғау, басқарудың интерактивті органдарын іске қосу мүмкіндігі және тағы сол сияқты) жиынтығын білдіреді; 16) кітапхана қоры – құжаттарды сақтау және пайдалану үшін оның міндеттеріне, түрлері мен бейініне сәйкес қалыптастырылатын кітапханадағы құжаттардың жүйелендірілген жиынтығы; 17) оқырман саны– белгіленген құжаттардағы ресми жазбалардың негізінде кітапхананы пайдаланатын тұлғалар саны; 18) келіп-кету саны - оқырмандардың кітапхананың абонементінен кітап алу, оған өткізу немесе айырбастау мақсатымен келіп-кету саны; 19) берілген кітаптар саны – оқырмандар формулярында тіркелген үйге берілген кітаптардың саны; 3. Статистикалық нысандағы деректер оқудың күндізгі, кешкі және сырттай нысандары бойынша жеке-жеке және оқу орны бойынша тұтастай толтырылады. Статистикалық нысан оқу орнының оқу бөліміндегі, бухгалтериясындағы, кадрлар бөлімі мен басқа құрылымдық бөлімшелеріндегі бастапқы есепке алу құжаттамасы деректерінің негізінде құрастырылады. 4. 1, 2 және 3 - бөлімдерде көрсетілген тор көздерде тиісті белгіні қою қажет. 3-бөлімде көрсетілген тор көздерге тиісті белгіні қою қажет. Дербестік белгісі – осы оқу мекемесі дербес пе немесе басқа өңірдегі (аудандағы, қаладағы) оқу орнының филиалы болып табылатындығымен анықталады. 5. 4-бөлімде оқушылар санына (1-жол) есепті жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша тіркелген барлық адамдар енгізіледі. Сабақта әлде бір себеппен болмаған, бірақ оқушылар құрамынан шығарылмаған оқушылар да осы бағанда есепке алынуға тиіс. Өткен оқу жылы ішінде келгендер санына (3-жол) басқа оқу орнынан ауыстырылған және бұрын қандай да бір себеппен шығарылып, енді қайта қабылданғандар енеді. Өткен оқу жылы ішінде кеткендер санына (4-жол) сабақты үлгірмегені үшін оқудан шығарылған оқушылар, соның ішінде дипломды қорғау немесе мемлекеттік емтихандарды тапсыру кезінде қанағаттанарлықсыз баға алғандар, сондай-ақ диплом қорғауға немесе бітіру емтихандарын тапсыруға

Бөлімдер арасындағы бақылау: Барлық үйренушілар: 4-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 5-бөлімнің 4- бағаны 1-жолы + 6-бөлімнің 4-бағаны 1-жолы = 7-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 8-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 9-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 10-бөлімнің 3-4 бағандар қосындысынан,1-жолы = 11- бөлімнің 2-бағаны 1-жолы. Қабылдау: 4-бөлімнің 1- бағаны 2- жолы = 5-бөлімнің 1- бағаны 1- жолы + 6- бөлімнің 1- бағаны 1- жолы = 10бөлімнің 1-2 бағандар қосындысынан 1- жолы = 11- бөлімнің 1- бағаны 1- жолы. 3) Бітірушілер: 4- бөлімнің 1- бағаны 5- жолы = 5- бөлімнің 7- бағаны 1- жолы + 6- бөлімнің 7- бағаны 1- жолы = 10бөлімнің 5-6 бағандар қосындысынан 1- жолы = 11- бөлімнің 3- бағаны 1- жолы. 4) Барлық оқып жатқан ерлер: 4- бөлімнің 1- бағаны 1.1- жолы = 8- бөлімнің 1- бағаны 1.1- жолы = 9- бөлімнің 1- бағаны 1.1- жолы = 10- бөлімнің 3- бағаны 1- жолы. 5) Барлық оқып жатқан әйелдер: 4- бөлімнің 1- бағаны 1.2- жолы = 5- бөлімнің 5- бағаны 1- жолы + 6- бөлімнің 5- бағаны 1- жолы = 8- бөлімнің 1- бағаны 1.2- жолы = 9- бөлімнің 1- бағаны 1.2- жолы = 10- бөлімнің 4- бағаны 1- жолы. 6) Қабылданған ерлер: 4- бөлімнің 1- бағаны 2.1- жолы = 10- бөлімнің 1-бағаны 1-жолы 7) Қабылданған әйелдер: 4- бөлімнің 1- бағаны 2.2- жолы = 5-бөлімнің 2- бағаны 1-жолы + 6- бөлімнің 2- бағаны 1- жолы = 10- бөлімнің 2- бағаны 1-жолы. 8) Бітірген ерлер: 4-бөлімнің 1- бағаны 5.1- жолы = 10- бөлімнің 5- бағаны 1- жолы. Егер 4- бөлімнің 1- бағаны 5.1- жолы ≠ 0, онда 13- бөлімнің 1- бағаны 1- жолы ≠ 0. 9) Бітірген әйелдер: 4- бөлімнің 1-бағаны 5.2- жолы = 5- бөлімнің 8- бағаны 1- жолы + 6- бөлімнің 8- бағаны 1- жолы = 10- бөлімнің 6- бағаны 1- жолы Егер 4- бөлімнің 1- бағаны 5.2- жолы ≠ 0, онда 12- бөлімнің 6- бағаны 1- жолы ≠ 0. 10) Негізгі орта білімнің базасындағы оқушылардың саны: 4- бөлімнің 2- бағаны 1- жолы = 7- бөлімнің 1- бағаны 1.1-жолы. 11) Жалпы орта білімнің базасындағы оқушылардың саны: 4- бөлімнің 3- бағаны 1- жолы = 7- бөлімнің 1- бағаны 1.2- жолы. 12) Училище базасындағы оқушылардың саны: 4- бөлімнің 4- бағаны 1- жолы = 7-бөлімнің 1- бағаны 1.3- жолы. 13) Оқуға түсу кезінде жеңілдіктері бар оқушылардың саны: 4- бөлімнің 1- бағаны 1.1- жолы ≥ 12- бөлімнің 3- бағаны 1, 2, 3, 4, 5, 6-әрбір жолынан 4- бөлімнің 1-бағаны 1.2-жолы ≥ 12-бөлімнің 4-бағаны 1, 2, 3, 4, 5, 6-әрбір жолынан 4-бөлімнің 1-бағаны 2.1-жолы ≥ 12-бөлімнің 1-бағаны 1, 2, 3, 4, 5, 6-әрбір жолынан 4-бөлімнің 1-бағаны 2.2-жолы ≥ 12-бөлімнің 2-бағаны 1, 2, 3, 4, 5, 6-әрбір жолынан 4-бөлімнің 1-бағаны 5.1-жолы ≥ 12-бөлімнің 5-бағаны 1, 2, 3, 4, 5, 6-әрбір жолынан 4-бөлімнің 1-бағаны 5.2-жолы ≥ 12-бөлімнің 6-бағаны 1, 2, 3, 4, 5, 6-әрбір жолынан. 14) Қазақ тілінде оқитын оқушылардың саны: 5 -бөлімнің 6-бағаны 1-жолы + 6-бөлімнің 6-бағаны 1-жолы = 8-бөлімнің 2-бағаны 1-жолы. 15) Баланстық бақылау (оқушылардың барлығы)1: «Оқушылардың барлығы» соңғы кезең үшін есеп = «Оқушылардың барлығы» өткен кезең үшін + («Келген оқушылар» - «Кеткен оқушылар» + «Қабылданды» - «Бітіріп шыққандар») соңғы кезеңдегі есеп. 16) Баланстық бақылау (әйелдер): «Оқушылардың барлығы – әйелдер» соңғы кезең үшін есеп = «Оқушылардың барлығы – әйелдер» өткен кезең үшін + («Келген оқушылар – әйелдер» - «Кеткен оқушылар – әйелдер» + «Қабылданды – әйелдер» - «Бітіріп шыққандар – әйелдер») соңғы кезеңдегі есеп 17) Баланстық бақылау (ерлер). «Оқушылардың барлығы – ерлер» соңғы кезең үшін есеп = «Оқушылардың барлығы – ерлер» өткен кезең үшін + («Келгені оқушылар – ерлер» - «Кеткен оқушылар – ерлер» + «Қабылданды – ерлер» «Бітіріп шыққандар – ерлер») сонғы кезеңдегі есеп. ______________ 1 Келтірілген бақылаулар рұқсат етілген болып табылады және респонденттердің жаңылысып жазуы және көңіл қоймағандығы себебінен туындаған тіркеудің кездейсоқ қателерінің пайда болу ықтималдылығын төмендету мақсатында қарастырылған. Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысаны Статистическая форма общегосударственного статистического наблюдения Аумақтық статистика органына тапсырылады Представляется территориальному органу статистики Статистикалық нысанды www.stat.gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Есепті кезең Отчетный период

жыл год

Тапсыру мерзімі – есепті кезеңдегі 5-қазан. Срок представления – 5 октября отчетного периода. БСН коды код БИН 1. Ұйымның түрін «V» белгісімен белгілеңіз Отметьте знаком «V» вид организации

1.3 1.4

1.5

4.8

4.9 5 6 6.1

6.1.1

ұлттық зерттеу университеті национальный исследовательский университет ұлттық жоғары оқу орны национальное высшее учебное заведение университет, зерттеу университеті университет, исследовательский университет академия академия институт және оларға теңестірілген консерватория, жоғары мектеп, жоғары училище институт и приравненные к ним консерватория, высшая школа, высшее училище

2. Оқыту нысанын «V» белгісімен белгілеңіз Отметьте знаком «V» форму обучения 2.1 күндізгі дневная 2.2 кешкі вечерняя 2.3 сырттай заочная Дербестік белгісіне «V» белгісімен белгілеңіз Отметьте знаком «V» признак самостоятельности дербес самостоятельное

3.1

3.2 дербес емес несамостоятельное

4. Контингенттің нақты бары және қозғалысы туралы деректерді толтырыңыз, адам Заполните данные о наличии и движении контингента, человек Жол коды Код строки

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

Барлығы Всего

Оның ішінде әйелдер Из них женщин

А 1

Б Оқу жылы басындағы студенттердің жалпы саны Общая численность студентов на начало учебного года

1

2

Жол Мамандық атауы коды Наименование показателя Код строки

А 1 2

2.1

2.2

2.3

2.3.1 2.3.2 3

3.1

3.2

3.3

3.3.1 3.3.2 4

4.1

4.3

4.3.1 4.3.2 5

5.2

5.3

5.3.2 6.

Б В Барлығы Х Всего Мамандығы бойынша барлығы Всего по специальности соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: в том числе обучающихся за счет: мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов мемлекеттік білім беру тапсырысы государственного образовательного заказа білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг соның ішінде: в том числе: кәсіпорындар қаражаттары средств предприятий халық қаражаттары средств населения Мамандығы бойынша барлығы Всего по специальности соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: в том числе обучающихся за счет: мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов мемлекеттік білім беру тапсырысы государственного образовательного заказа білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг соның ішінде: в том числе: кәсіпорындар қаражаттары средств предприятий халық қаражаттары средств населения Мамандығы бойынша барлығы Всего по специальности соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: в том числе обучающихся за счет: мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов мемлекеттік білім беру тапсырысы государственного образовательного заказа білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг соның ішінде: в том числе: кәсіпорындар қаражаттары средств предприятий халық қаражаттары средств населения Мамандығы бойынша барлығы Всего по специальности соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: в том числе обучающихся за счет: мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов мемлекеттік білім беру тапсырысы государственного образовательного заказа білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг соның ішінде: в том числе: кәсіпорындар қаражаттары средств предприятий халық қаражаттары средств населения Мамандығы бойынша барлығы Всего по специальности

соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: в том числе обучающихся за счет: 6.1 мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов 6.2 мемлекеттік білім беру тапсырысы государственного образовательного заказа 6.3 білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг соның ішінде: в том числе: 6.3.1 кәсіпорындар қаражаттары средств предприятий 6.3.2 халық қаражаттары средств населения 7 Мамандығы бойынша барлығы Всего по специальности соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: в том числе обучающихся за счет: 7.1 мемлекеттік білім гранттары государственных образовательных грантов 7.2 мемлекеттік білім беру тапсырысы государственного образовательного заказа 7.3

Одан: Из них:

білім беру қызметтерін сатып алу покупки образовательных услуг соның ішінде: в том числе:

7.3.1

кәсіпорындар қаражаттары средств предприятий

7.3.2

халық қаражаттары средств населения

1

2

3

Барлығы Всего

1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 1.10 1.11 1.12 1.13 X

1.14

X

1.15

4. Студенттердің оқыту тілдері бойынша санын көрсетіңіз, адам Укажите численность студентов по языку обучения, человек

X

5. Жоғары білім (бакалавриат) және жоғары арнайы білім мамандықтары бойынша оқитын студенттер саны, адам Численность студентов, обучающихся по специальностям высшего образования (бакалавриат) и высшего специального образования, человек

5.3.1

Отчет высшего учебного заведения

Меншік нысанына және ведомстволық қатыстылығына қарамастан жоғары білім беру саласында бакалаврлар мен мамандарды даярлауды жүзеге асыратын, заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері. Представляют юридические лица и (или) их структурные и обособленные подразделения, осуществляющие подготовку бакалавров и специалистов в области высшего образования, независимо от форм собственности и ведомственной принадлежности.

1.2

4.7

Жоғары оқу орнының есебі

3-НК

1.1

4.6

5.1

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау, дәйексіз деректерді беру «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление, представление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики являются административными правонарушениями, предусмотренными статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях».

Жылдық Годовая

4.5

4.2

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2013 жылғы 27 қыркүйектегі № 227 бұйрығына 5-қосымша Приложение 5 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 27 сентября 2013 года № 227

Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Статистикалық нысан коды 1311104 Код статистической формы 1311104

4.4

1.4

Одан: Из них:

Одан: Из них:

А 1

4

5

7

9

10

6

Жол Көрсеткіш атауы коды Наименование показателя Код строки

8

Соның ішінде: В том числе:

Б Студенттердің жалпы саны Общая численность студентов одан әйелдер из них женщин

1.1

1

2

3

4

5

6

басқа тіл другой язык

Б Барлығы Всего қызметкерлердің тізімдік саны списочная численность работников қоса атқарушылық бойынша қабылданған қызметкерлердің саны численность работников, принятых по совместительству Жоғары білімі бар педагог қызметкерлердің саны Численность педагогических работников, имеющих высшее образование Санаты бойынша педагог қызметкерлердің саны Численность педагогических работников по категориям жоғары высшая бірінші первая екінші вторая санаты жоқ без категории

Өндірістік оқыту шеберлері Мастера производственного обучения ер жыәйел жы- ер жыәйел жынысты нысты нысты нысты мужского женского мужского женского пола пола пола пола 1 2 3 4

1.3

7

5. Студенттердің санын ұлттары бойынша бөлінісінде көрсетіңіз, адам Укажите численность студентов в разбивке по национальностям, человек Жол Ұлт атауы коды Наименование нациКод ональности строки

А

Б

1

Барлығы Всего одан: из них: қазақтар казахи орыстар русские украиндар украинцы белорустар белорусы өзбектер узбеки қырғыздар кыргызы грузиндер грузины әзірбайжандар азербайджанцы тәжіктер таджики армяндар армяне түркімендер туркмены татарлар татары дүнгендер дунгане кәрістер корейцы немістер немцы ұйғырлар уйгуры басқа ұлттарды көрсетіңіз укажите другие национальности одан: из них:

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 2

2.1

Есепті жылы қабылданды Принято в отчетном году барлығы одан всего әйелдер из них женщин 1 2

Студенттер саны Есепті жылы бітіргендер Численность студентов Выпущено в отчетном году барлығы одан всего әйелдер из них женщин 3 4

барлығы всего

одан әйелдер из них женщин 6

5

2.2 2.3 2.4 6. Студенттердің келген елдері бойынша санын көрсетіңіз, адам Укажите численность студентов по странам прибытия, человек Жол Елдің атауы коды Наименование страны Код строки А Б 1 Барлығы Всего 2 Қазақстан Республикасы Республика Казахстан 3 ТМД 1мемлекеттерінен: Из стран СНГ: 3.1 Әзірбайжан Азербайджан 3.2 Армения Республикасы Республика Армения 3.3 Беларусь Республикасы Республика Беларусь 3.4 Қырғызстан Республикасы Республика Кыргызстан 3.5 Молдова Республикасы Республика Молдова 3.6 Ресей Федерациясы Российская Федерация 3.7 Тәжікстан Республикасы Республика Таджикистан 3.8 Түркіменстан Туркменистан 3.9 Өзбекстан Республикасы Республика Узбекистан 3.10 Украина 4 Алыс шет елден (елді көрсетіңіз) Из дальнего зарубежья (указать страну) одан: из них: 4.1 4.2 4.3 4.4

Есепті жылы қабылданды Принято в отчетном году 1

Студенттер саны Численность студентов 2

Есепті жылы бітіргендер Выпущено в отчетном году 3

7. Квота бойынша деректерді көрсетіңіз, адам Укажите данные по квоте, человек Жол Көрсеткіш атауы коды Наименование показателя Код строки

Есепті жылы қабылданды Принято в отчетном году

А 1

2 3

4

5

6

Б 1 Жеңілдіктер мен кепілдіктер бойынша соғысқа қатысушылар мен соғыс мүгедектеріне теңестірілген тұлғалар саны Численность лиц, приравненных по льготам и гарантиям к участникам войны и инвалидам войны 18 жастан асқан I және II топтағы мүгедектер саны Численность инвалидов I и II групп старше 18 лет 18 жасқа дейінгі бала кезінен мүгедектер және мүгедек-балалар саны Численность инвалидов с детства и детей-инвалидов до 18 лет Жетімдер және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған студенттер саны Численность студентов - сирот и оставшихся без попечения родителей Ауыл (село) жастары арасынан шыққан студенттер саны Численность студентов из числа аульной (сельской) молодежи Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылмайтын ұлты қазақ студенттер саны Численность студентов казахской национальности, не являющихся гражданами Республики Казахстан

2

Студенттер саны Численность студентов

3

4

Есепті жылы бітіргендер Выпущено в отчетном году

5

одан әйелдер из них женщин

А 1

Оқытушылар Преподаватели

4.3

1.2

Одан әйелдер Из них женщин 2

немісше немецкий

Жол Көрсеткіш атауы коды Наименование показателя Код строки

4.2

1.1

Барлығы Всего 1

барлығы всего

14. Педагог қызметкерлердің саны мен құрамын көрсетіңіз, адам Укажите численность и состав педагогических работников, человек

4.1

Көрсеткіш атауы Наименование показателя Б Студенттердің жалпы саны Общая численность студентов одан: из них: 16 жас және одан кіші лет и менее 17 жас лет 18 жас лет 19 жас лет 20 жас лет 21 жас год 22 жас года 23 жас года 24 жас года 25-29 жас лет 30-34 жас года 35-39 жас лет 40-49 жас лет 50-59 жас лет 60 жас және одан үлкен лет и старше

қытайша китайский

6.2

4

Жол коды Код строки А 1

одан әйелдер из них женщин

6.1

3.5

3. Студенттердің жынысы мен жасы бойынша санын көрсетініз, адам Укажите численность студентов по полу и возрастам, человек

ағылшынша английский

6

3.4

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7

1

барлығы всего

5.1

3.3

Студенттердің жалпы саны Общая численность студентов оның ішінде курстарда: в том числе по курсам: I II III IV V VI VII

орысша русский

5

3.2

Б

1

одан әйелдер из них женщин

4.3

3.1

А

Соның ішінде мыналардың есебінен оқитындар: В том числе обучающихся за счет: мемлекеттік мемлекеттік білім беру білім гранттары білім берү тап- қызметтерін государственных сырысы сатып алу образовательных государственного покупки образогрантов образовательно- вательных услуг го заказа 2 3 4

қазақша казахский

4.2

3

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

барлығы всего

4.1

2.3

Жол коды Код строки

Барлығы Всего

4

2.2

Болжамдағы бітірушілер Выпуск ожидаемый

Мамандықпен бірге жалпы орта білім алған түлектер саны Численность выпускников, получивших вместе со специальностью общее среднее образование Разряд біліктілік алған түлектер саны Численность выпускников, получивших разряд (квалификацию) соның ішінде: в том числе: белгіленгеннен жоғары выше установленного белгіленгеннен төмен ниже установленного белгіленген установленный Жұмысқа орналасқан түлектер саны Численность выпусников трудоустроенных оның ішінде күндізгі оқу нысаны бойынша из них выпускники дневной формы обучения Оқуын жалғастырған түлектер саны Численность выпусников, продолживших обучение одан: из них: жоғары оқу орнында в высших учебных заведениях колледжде в колледжах

3

2.1

жалпы шығарылымнан қазақ тілінде оқитындары из общего выпуска обучающихся на казахском языке

(Жалғасы. Басы 232, 237-нөмірде).

2

2. Оқыту курстары бойынша студенттер санын көрсетіңіз, адам Укажите численность студентов по курсам обучения, человек

оның ішінде: в том числе: Қабылданды Принято оның ішінде: в том числе: жалпы орта білім негізінде қабылданды на базе общего среднего образования техникалық және кәсіптік білім негізінде қабылданды на базе технического и профессионального образования жоғары білім негізінде қабылданды на базе высшего образования Өткен оқу жылы ішінде келгені Прибыло в течение предыдущего учебного года келгендердің жалпы саны - келу себептері: в том числе по причинам прибытия: осы оқу орнының басқа оқыту нысанынан ауыстырылғандар переведено с других форм обучения данного учебного заведения басқа жоғары оқу орнынан ауыстырылғандар переведено из других высших учебных заведений қарулы күштер қатарынан оралды возвратились из рядов вооруженных сил қайтадан қабылданғандар восстановлено өзге де себептер другие причины Өткен оқу жылы ішінде кеткені Выбыло в течение предыдущего учебного года кеткендердің жалпы санынан - кету себептері в том числе по причинам выбытия: қаржы жетіспеушілігінен из-за финансовых затруднений үлгермеушілігі бойынша по неуспеваемости осы оқу орнына басқа оқыту нысанына ауыстырылғандар переведено на другие формы обучения в данном учебном заведении басқа жоғары оқу орнына ауыстырылғандар переведено в другие высшие учебные заведения қарулы күштер қатарына шақырылғандар призвано в ряды вооруженных сил өз еркімен по собственному желанию денсаулық жағдайына байланысты по состоянию здоровья оқу тәртібін, ішкі тәртіп ережелері мен оқу орнының Жарғысын бұзғаны үшін за нарушение учебной дисциплины, правил внутреннего распорядка и Устава учебного заведения өзге де себептер другие причины Күнтізбелік жылы бітіргендер Выпуск за календарный год Басқа қаладан келген студенттер саны, барлығы Численность иногородних студентов, всего оның ішінде басқа қаладан келген жатақханаға мұқтаж студенттер саны из них численность иногородних студентов, нуждающихся в общежитии оның ішінде жатақханада тұратын студенттер саны из них численность студентов проживающих в общежитии

Бітіргендер Выпуск әйелдер женщин

Әлеуметтік статистика бойынша жалпымемлекеттік статистикалықбайқаулардың статистикалық нысандары мен оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы

отбасының жағдайына, науқастануына және басқа да дәлелcіз себептермен келмегендер, сондай-ақ басқа оқу орындарына ауыстырылған оқушылар енгізіледі. 6-жолда оқу жоспарында көзделген оқу жылының соңында бітірушілер көрсетіледі. Сонымен қатар, бұл бағанда қандай да бір себеппен диплом жобасын қорғамаған (мемлекеттік емтихандарды тапсырмаған), бірақ есепті жылы диплом қорғауға (мемлекеттік емтихандарды тапсыруға) рұқсат алған адамдар көрсетіледі. 6. 7-бөлімде білім беру базасын ескере отырып, оқыту курсы бойынша оқушылар саны бөлінеді. 7. 9-бөлімде оқушылардың жасы 1 қаңтардағы толық жасы бойынша анықталады. 8. 13-бөлімде жұмысқа орналасқан түлектер санында (5-жол) толық оқу курсын бітіргеннен кейін және диплом алған тұлғалар немесе разряд/біліктілік, оның ішінде (5.1-жол) күндізгі оқу нысанын бітіргеннен кейін жұмысқа орналасқан түлектер көрсетіледі. Сонымен қатар 6-жолда оқуын жалғастырған оқу орнының түрлері бойынша бөлумен көрсетіледі: жоғары оқу орны (6.1-жол) және (6.2-жол) колледж. 9. 14-бөлім. Егер оқытушы немесе өндірістік оқыту шебері бір оқу орнында негізгі жұмыс істесе және басқа оқу орнында еңбек шарты жағдайында жұмыс істесе, онда ол негізгі жұмыс орны бойынша тек бір рет қана көрсетіледі. Оқу орнының басшылары мен әкімшіліктің басқа да қызметкерлері еңбегіне сағатпен ақы төленетін оқытушыларға жатқызылып, тек жалпы қорытындыға енгізіледі. Бұл бөлім сырттай және кешкі оқу орындары (бөлімшелері) негізгі жұмыс орны болып табылатын оқытушыларға ғана толтырылады. 10. 15-бөлімнің 1-бағанында есеп күніне оқырмандардың пайдалануында, қозғалыста және оқу залдарында (тағы басқаларда) болған мектеп оқулықтары, оқу-әдістемелік әдебиеттер, электрондық оқулықтар, кітапшалар, журналдарды қоса тізімдеме кітаптарында және басқа да есеп құжаттарында тіркелген барлық кітап қоры көрсетіледі. 7-бағанда оқырмандар залында берілген кітаптардың жалпы санында ескерілмейді. 11. 16-бөлімде ғимараттың жалпы ауданы туралы деректер ондықсыз бүтін сандармен, шаршы метрмен келтіріледі (1 жол). Егерде оқу орнында ауылшаруашылық өндірісіне (өсімдік және мал шаруашылығы) бөлінген тәжірибе шаруашылығы бар болса, 2-жолды толтыру керек. Осы нысанды тапсыру қағаз тасығышта және электронды форматта жүзеге асырылады. Нысанды электронды форматта толтыру Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі Интернет-ресурсының (www.stat.gov.kz) «On-line есептер» бөлімінде орналастырылған бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану арқылы іске асырылады. Ескертпе: Х – осы айқындама толтыруға жатпайды. 12. Арифметикалық-логикалық бақылау: 1) 4- бөлім. «Контингенттің нақты бары және қозғалысы туралы деректер»: 1-баған = ∑ 2-4-бағандардың әрбір жол үшін; 1-жол = ∑ 1.1-1.2-жолдардың әрбір баған үшін; 2-жол = ∑ 2.1-2.2-жолдардың әрбір баған үшін; 3-жол = ∑ 3.1-3.2-жолдардың әрбір баған үшін; 4-жол = ∑ 4.1-4.2-жолдардың әрбір баған үшін; 5 жол = ∑ 5.1-5.2- жолдардың әрбір баған үшін; 2) 5-бөлім. «Мамандықтар бойынша мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша оқитын оқушылар саны»: 1- жол = ∑ 2-21-жолдардың әрбір баған үшін; 1-баған ≥ 2-бағаннан әрбір жол үшін; 1-баған ≥ 3-бағаннан әрбір жол үшін; 4-баған ≥ 5-бағаннан әрбір жол үшін; 4-баған ≥ 6-бағаннан әрбір жол үшін; 7-баған ≥ 8-бағаннан әрбір жол үшін; 7-баған ≥ 9-бағаннан әрбір жол үшін; 3) 6-бөлім. «Ақылы білім беру қызметтері көрсетілетін оқушылар саны мамандықтар бойынша»: 1-жол = 2-21-жолдар қосындысына әрбір баған үшін; 1-баған ≥ 2-бағаннан әрбір жол үшін; 1-баған ≥ 3-бағаннан әрбір жол үшін; 4-баған ≥ 5-бағаннан рбір жол үшін; 4-баған ≥ 6-бағаннан әрбір жол үшін; 7-баған ≥ 8-бағаннан әрбір жол үшін; 7-баған ≥ 9-бағаннан әрбір жол үшін; 4) 7-бөлім. «Оқыту курсы бойынша оқушылар саны»: 1-жол = ∑ 1.1-1.3-жолдардың әрбір баған үшін; 1-баған = ∑ 2-5-бағандардың әрбір жол үшін; 5) 8-бөлім. «Оқыту тілдері бойынша оқушылар саны»: 1-жол = ∑ 1.1-1.2-жолдардың әрбір баған үшін; 1-баған = ∑ 2-8-бағандардың әрбір жол үшін; 6) 9-бөлім. «Жынысы мен жасы бойынша оқушылар саны»: 1-жол = ∑ 1.1-1.2-жолдардың әрбір баған үшін; 1-баған = ∑ 2-17-бағандардың әрбір жол үшін; 7) 10-бөлім. «Ұлттар бойынша оқушылар саны»: 1-жол = ∑ 1.1-2-жолдардың әрбір баған үшін; 8) 11-бөлім. «Келген елдері бойынша оқушылар саны»: 1-жол = ∑ 2, 3, 4-жолдардың әрбір баған үшін; 3-жол = ∑ 3.1-3.10-жолдардың әрбір жол үшін; 4-жол = ∑ 4.1-4.7-жолдардың әрбір баған үшін; 9) 13-бөлім. «Оқуды бітірушілердің білімін мемлекеттік бағалаудың қорытындылары және олардың жұмысқа орналасуы бойынша деректер»: 4-жол = ∑ 4.1-4.3-жолдардың әрбір баған үшін; 6-жол = ∑ 6.1, 6.2-жолдардың әрбір баған үшін; 1-жол > 2-жолдан әрбір баған үшін; 1-жол > 3-жолдан әрбір баған үшін; 5-жол > 5.1-жолдан әрбір баған үшін; 10) 14-бөлім. «Педагог қызметкерлердің саны мен құрамы»: 1-жол = ∑ 1.1-1.2-жолдардың әрбір баған үшін; 3-жол = ∑ 3.1-3.4-жолдардың әрбір баған үшін; 1-жол = 3-жолға әрбір баған үшін; 1-жол > 2-жолдан әрбір баған үшін; 11) 15-бөлім. Кітапханалардың қызметі туралы деректер: 1 баған > ∑ 2-4 бағандардың; 12) 16-бөлім. «Материалдық-техникалық базаның бары туралы деректер»: 1-жол = ∑ 1.1-1.2 жолдардың; 8-жол > 14-жолдан; 13-жол > 13.1-жолдан; егер 1-жол ≠ 0, онда 3 жол ≠ 0; егер 3-жол / 8-жолға > 100 немесе < 1; егер 12-жол ≠ 0, онда 13-жол ≠ 0; егер 13-жол / 12-жол > 30 немесе < 1; жол 1 ≥ ∑ 4, 5, 6-жолдардың; 15 жол ≥ 15.1 жолдан.

әйелдер женщин қазақ тілінде оқитындардың жалпы санынан из общей численности обучающихся на казахском языке

Астана қаласы

Студенттер саны Численность студентов

№227

Мамандық коды Код специальности Студенттерді қабылдау Прием студентов әйелдер женщин қазақ тілінде оқитындар-ды жалпы қабылдау-дан из общего приема обучающихся на казахском языке

Қазақстан Республикасы статистика агенттігінің бұйрығы 2013 жылғы 27 қыркүйек

17

www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

6

8. Түлектердің мемлекеттік аттестациясының қорытындылары бойынша деректерді толтырыңыз, адам Заполните данные по итогам государственной аттестации выпускников, человек

(Жалғасы 18-бетте).


18

www.egemen.kz

2

одан: из них: 1.1

Үздік диплом алған түлектер саны Численность выпускников, получивших диплом с отличием

1.2

Тек «үздік» баға алған түлектер саны Численность выпускников, получивших оценки только «отлично»

1.3

«Үздік» және «жақсы» бағаларын алған түлектер саны Численность выпускников, получивших оценки «отлично» и «хорошо»

А 1

Б Барлығы Всего ерлер мужчин соның ішінде: в том числе: 30 жасқа дейін до 30 лет 30 - 39 жас лет 40 - 62 жас года 63 жас және одан жоғары года и старше әйелдер женщин соның ішінде: в том числе: 30 жасқа дейін до 30 лет 30 - 39 жас лет 40 - 57 жас лет 58 жастан жоғары лет и старше

2

2.1 2.2 2.3 2.4 3

3.1 3.2 3.3 3.4

1

2

3

4

5

6

7

8

Қызметті қоса атқарушылық бойынша қабылданғандар саны Численность принятых по совместитель ству

доцент доцента

профессор профессора

ғылыми атағына ие ученое звание ғылым кандидаты кандидата наук

ғылым докторы доктора наук

бейіні бойынша докторы доктора по профилю

философия докторы доктора философии (PhD)

Одан: Из них имеют: ғылыми дәрежесі ученую степень

академия лық дәрежесі магистр академическую степень магистра

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

Негізгі (штаттың) құрамның тізімдік саны Списочная численность основного (штатного) состава

9. Профессорлық- оқытушылық құрамның санын көрсетіңіз, адам Укажите численность профессорско-преподавательского состава, человек Жол коды Код строки

9

10. Материалдық-техникалық базаның сипаттамалары туралы деректерді толтырыңыз Заполните данные о характеристиках материально-технической базы Жол коды Код строки А 1

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 2 3 3.1 4 5 6 7 8 9

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

Б Ғимараттың жалпы көлемі, шаршы метр Общая площадь зданий, квадратных метров одан: из них: жеке меншіктегі собственная жалға алынғаны арендованная Оқу - зертханалық ғимараттардың жалпы көлемі, шаршы метр Общая площадь учебно-лабораторных зданий, квадратных метров Спортзалдың көлемі, шаршы метр Площадь спортзала, квадратных метров Мәжіліс залының көлемі, шаршы метр Площадь актового зала, квадратных метров Жатақханалардың көлемі, шаршы метр Площадь общежитий, квадратных метров Асхананың жобалық қуаттылығы, отыратын орындар Проектная мощность столовой, посадочных мест Оқу үдерісінде қолданылатын компьютерлер саны, бірлік Количество компьютеров, используемых в учебном процессе, единиц одан Интернетке қатынай алатындары, бірлік из них имеют доступ к сети Интернет, единиц Интерактивтік жабдық, комплектілер Интерактивное оборудование, комплектов Кітапхана қоры, дана Библиотечный фонд, экземпляров Жыл сайынғы түсімі, дана Ежегодные поступления, экземпляров Оқырмандар саны, адам Количество читателей, человек Бір жыл ішінде келушілер саны, бірлік Число посещений за год, единиц Бір жыл ішінде берілген кітаптар саны, кітаптар Число книговыдач за год, книг

1

Барлығы Всего

Атауы Мекенжайы Наименование______________________ Адрес __________________________ __________________________ __________________________ Телефон __________________________ Электрондық пошта мекенжайы Адрес электронной почты ___________________________ Орындаушы Исполнитель _____________________________ ____________________________ аты-жөні телефон фамилия Басшы Руководитель _____________________________ ____________________________ тегі, аты және әкесінің аты қолы фамилия, имя и отчество подпись Бас бухгалтер Главный бухгалтер _____________________________ ____________________________ тегі, аты және әкесінің аты қолы фамилия, имя и отчество подпись Мөрдің орны (бар болған жағдайда) Место для печати (при наличии) ____________________ 1 ТМД-Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы СНГ-Содружество Независимых Государств Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2013 жылғы 27 қыркүйектегі № 227 бұйрығына 6-қосымша «Жоғары оқу орнының есебі» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1311104, индексі 3-НК, кезеңділігі жылдық) 1. Осы «Жоғары оқу орнының есебі» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1311104, индексі 3-НК, кезеңділігі жылдық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сәйкес әзірленді және «Жоғары оқу орнының есебі» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын (коды 1311104, индексі 3-НК, кезеңділігі жылдық) толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар осы статистикалық нысанды толтыру мақсатында қолданылады: 1) қабылданғаны (студенттерді қабылдау) - оқу жылының басында конкурстық іріктеу нәтижесінде оқу орнына жаңадан қабылданған студенттердің барлық саны; 2) өткен оқу жылы ішінде келген оқушылар - оқу орнына оқуға қабылдау туралы бұйрық шығарылғаннан кейін келген (қабылданған) студенттер саны; 3) өткен оқу жылы ішінде кеткен оқушылар - өткен жылғы 1 қазаннан кейін оқу орнынан шығарылған студенттер саны; 4) күнтізбелік жылы бітірушілер - оқуды ағымды жылы бітіргендердің, сондай-ақ өткен жылдары оқу курсынан өткендердің санынан диплом қорғағандардың немесе бітіру емтихандарын тапсырғандардың саны; 5) болжамды бітірушілер - оқу жоспарында көзделген оқу жылының соңында бітірушілер; 6) білім беру қызметтерін сатып алу – ақылы білім алу; 7) қызметкерлердің тізімдік саны – шартты жасасу мерзіміне байланыссыз еңбек шарты бойынша қабылданған адамдар саны; 8) қызметті қоса атқарушылық – қызметкердің негізгі жұмысынан бос уақытында еңбек шарты жағдайында басқа тұрақты төленетін жұмысты орындауы; 9) ғимараттың жалпы алаңы – оқу орнымен пайдаланылатын: оқу корпустарының, жатақханаларының, оқытушылар тұратын тұрғын үйлердің алаңы; меншікті, сондай-ақ жалға алынған қосалқы алаң және басқа да барлық алаңы; 10) жалға алынған алаңы - белгілі бір ақыға уақытша пайдалануға алынған алаң; 11) кітапхана қоры – құжаттарды сақтау және пайдалану үшін олардың міндеттеріне, түрлері мен бейініне сәйкес қалыптастырылатын кітапханадағы құжаттардың жүйелендірілген жиынтығы; 12) оқырман саны– белгіленген құжаттардағы ресми жазбалардың негізінде кітапхананы пайдаланатын тұлғалар саны; 13) келіп-кету саны - оқырмандардың кітапхананың абонементінен кітап алу, оған өткізу немесе айырбастау мақсатымен келіп-кету саны; 14) берілген кітаптар саны - оқырмандар формулярында тіркелген үйге берілген кітаптардың саны. 3. Статистикалық нысанда деректер оқытудың күндізгі, кешкі және сырттай нысандары бойынша жеке толтырылады. Статистикалық нысан оқу орнының оқу бөліміндегі, бухгалтериясындағы, кадрлар бөлімі мен басқа да құрылымдық бөлімшелеріндегі бастапқы есепке алу құжаттамасы деректерінің негізінде құрастырылады. 4. 1 және 2- бөлімдерде көрсетілген торкөздерге тиісті белгіні қою қажет. 5. 3 - бөлімде нұсқау кезенде жаупта дербестік белгісі – осы оқу мекемесі дербес пе немесе басқа өңірде (ауданда, қалада) орналасқан оқу орнының филиалы болып табылатындығымен анықталады. 6. 4 - бөлімде студенттердің қозғалысы және олардың оқу жылы басында бары туралы деректер көрсетіледі. Қабылданған студенттер санына аталмыш жоғары оқу орнында білім беру базасы бойынша бөле отырып, оқуды алғаш рет бастағандар кіреді. Келгендердің санына басқа оқу орнынан ауыстырылғандар және бұрын қандай да бір себеппен шығарылып, қайта қабылданғандар енгізіледі. Кеткендердің санын сабақ үлгерімінің төмендігі үшін оқудан шығарылғандар, оның ішінде диплом қорғау немесе бітіру емтихандарын тапсыру кезінде қанағаттанарлықсыз баға алғандар, сондай-ақ диплом қорғау немесе бітіру емтихандарын тапсыруға дәлелсіз себептермен отбасының жағдайына, науқастануына байланысты, өз еркімен және басқа себептермен келмегендер, сондай-ақ басқа да оқу орындарына ауыстырылғандар енгізіледі. 6 - жолда басқа қаладан келген студенттердің жалпы санын, оның ішінде басқа қаладан келген, жатақханаға мұқтаж студенттер санын (6.1 жол) және жатақханада тұратын студенттер санын (6.1.1 жол) көрсету қажет. 7. 5 - бөлімде жоғары білім мамандықтары бойынша деректер 2009 жылғы 20 наурыздағы №131од Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрлігі Техникалық реттеу және метрология комитетімен (Мемстандартпен) бекітілген «Қазақстан Республикасының жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі мамандықтар жіктеуіші» Қазақстан Республикасының мемлекеттік жіктеуішіне сәйкес толтырылады. Жыл басындағы студенттер санына: 1) есепті жылғы 1-қазандағы жағдай бойынша тіркелген барлық адамдар енгізіледі. Сабақта әлде бір себеппен болмаған, бірақ оқушылар құрамынан шығарылмаған студенттер де осы бағанда есепке алынуы тиіс; 2) жоғары оқу орнына түсу үшін даярлау жөніндегі ақылы курстардың тыңдаушылары, шетелде оқу үшін іссапарға кеткен студенттер туралы деректер көрсетілмейді. «Болжамды бітірушілер» бағанында сонымен қатар қандай да бір себеппен мерзімінде диплом жобасын қорғамаған (мемлекеттік емтихандарды тапсырмаған), бірақ есепті жылы диплом қорғауға (мемлекеттік емтихандарды тапсыруға) рұқсат алған адамдар көрсетіледі. 8. 6 - бөлімде студенттердің санын оқытуды қаржыландыру көздерінің бөлінісінде курстар бойынша бөлу. 9. 7 - бөлімде студенттердің жынысы мен жасы бойынша саны көрсетіледі. Студенттердің жасы 1 қаңтардағы толық жасы бойынша анықталады. 10. 8 - бөлімде студенттерді оқыту тілдері бойынша бөлу, «басқа тіл» бағанында оқыту тілін көрсету керек. 11. 9 және 10 - бөлімдерде студенттердің саны ұлттары және тиісінше келген елдері бойынша көрсетіледі 12. 11 - бөлімде студенттердің саны және квота бойынша қабылдау, бітіріп шығы туралы деректер көрсетіледі. 13. 12- бөлімде бітірушілердің мемлекеттік аттестаттау қорытындылары толтырылады. 14. 13-бөлімде негізгі жұмыс орны бойынша тек бір рет штаттық профессорлық- оқытушылық құрамының оқытушыларының тізімдік саны көрсетіледі. Сырттай және кешкі оқу орындары (бөлімдері) осы бөлімге негізгі жұмыс орны осы оқу орны (бөлімшесі) болып табылатын оқытушылар ғана енгізіледі. 15. 14-бөлімде алаң туралы деректер бүтін сандармен шаршы метрмен келтіріледі. 5 - жолда кітапхана қоры бойынша есеп күніне оқырмандар пайдалануында, қозғалыста және оқу залдарында (тағы басқа) болған мектеп оқулықтарын, кітаптар, кітапшалар, журналдарды қоса, мүкәммалдық кітаптарында және басқа да есеп құжаттарында тіркелген барлық кітап қоры көрсетіледі. Оқырмандар залында берілген кітаптар саны берілген кітаптардың жалпы санына кірмейді. 8 - жолда «Келіп-кету саны» көрсеткішіне оқу залына келгендер саны есептелмейді. Осы нысанды тапсыру қағаз тасығышта және электронды форматта жүзеге асырылады. Нысанды электронды форматта толтыру Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі Интернет-ресурсының (www.stat.gov.kz) «On-line есептер» бөлімінде орналастырылған бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану арқылы іске асырылады. Ескертпе: Х – осы айқындама толтыруға жатпайды. 16. Арифметикалық-логикалық бақылау: 1) 4-бөлім. «Контингенттің нақты бары және қозғалысы туралы деректер»: 2-баған ≤ 1-бағаннан әрбір жолдар үшін; 2-жол = 2.1-2.3-жолдар қосындысына әрбір баған үшін;

Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысаны Статистическая форма общегосударственного статистического наблюдения Аумақтық статистика органына тапсырылады Представляется территориальному органу статистики

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2013 жылғы 27 қыркүйектегі № 227 бұйрығына 7-қосымша Приложение 7 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 27 сентября 2013 года № 227

Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Статистикалық нысанды www.stat.gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау, дәйексіз деректерді беру «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление, представление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики являются административными правонарушениями, предусмотренными статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 1401104 Код статистической формы 1401104

Тұруды қамтамасыз ете отырып әлеуметтік қызмет көрсетуді ұсыну есебі

3-әлеуметтік қамсыздандыру 3-собес

Отчет по предоставлению социальных услуг с обеспечением проживания

Жылдық Годовая

Есепті кезең Отчетный период

жыл год

Тұруды қамтамасыз ете отырып әлеуметтік қызмет көрсетуге (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 87 коды), бағытталған қызметті жүзеге асыратын, меншік нысаны мен ведомстволық тиістілігіне қарамастан заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері толтырады. Представляют юридические лица и (или) их структурные и обособленные подразделения, деятельность которых направлена на оказание социальных услуг с обеспечением проживания (код 87 Общего классификатора видов экономической деятельности), независимо от форм собственности и ведомственной принадлежности. Тапсыру мерзімі – есепті кезеңнен кейінгі 16 сәуір Срок представления – 16 апреля после отчетного периода БСН коды код БИН 1. Ұйымның типін «√» белгісімен белгілеңіз Отметьте тип организации знаком «√» 1.1 1.2 1.3 1.4

1.5

Қарттар мен мүгедектерге арналған жалпы үлгідегі интернат үйі Дом-интернат для престарелых и инвалидов общего типа Психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекеме Психоневрологическое медико-социальное учреждение Балаларға арналған психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекеме Детское психоневрологическое медико-социальное учреждение Тірек-қимыл аппараты бұзылған мүгедек балаларға арналған медициналықәлеуметтік мекеме Медико-социальное учреждение для детей-инвалидов с нарушением опорно-двигательного аппарата Басқа Другой 2. Тұратындардың контингент сипаттамасын толтырыңыз, адам Заполните характеристику контингента проживающих, человек

Жол Көрсеткіш атауы коды Наименование показателя Код строки

А 1

1.1 2

2.1 3

3.1 4

4.1 4.2

4.3 5

5.1 6

6.1 6.2

Б 1 Жыл басындағы тұратындар саны, адам Численность проживающих на начало года, человек оның ішінде әйелдер из них женщин Жыл ішінде келгендер саны, адам Численность прибывших в течение года, человек оның ішінде әйелдер из них женщин Жыл ішінде кеткендер саны, адам Численность выбывших в течение года, человек оның ішінде әйелдер из них женщин Себептер бойынша кеткендер санынан, адам Из числа выбывших по причине, человек өлім смерть өз бетімен тұру үшін шығарылғаны отчисления для самостоятельного проживания басқа себептер бойынша другие причины Жыл соңындағы тұратындар саны, адам Численность проживающих на конец года, человек оның ішінде әйелдер из них женщин Жыл соңындағы тұратындар санында мүгедектігі бар, адам: Из числа проживающих на конец года имеют инвалидность, человек: 1 топ (18 жастан асқандар) группа (старше 18 лет) 2 топ (18 жастан асқандар) группа (старше 18 лет)

6.3

3 топ (18 жастан асқандар) группа (старше 18 лет)

6.4

Мүгедек бала (16 жасқа дейін) Ребенок-инвалид (до 16 лет)

6.5

Соның ішінде: В том числе:

1-топтағы мүгедек бала (16дан 18 жасқа дейін) Ребенок-инвалид 1 группы (от 16 до 18 лет)

Жалпы санынан: Из общего числа:

2

3

4

5

6

7

6.7

7

8

9

9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 9.6 9.7 9.8 9.9 9.10 9.11 10

11

12

13

2-топтағы мүгедек бала (16дан 18 жасқа дейін) Ребенок-инвалид 2 группы (от 16 до 18 лет) 3-топтағы мүгедек бала (16дан 18 жасқа дейін) Ребенок-инвалид 3 группы (от 16 до 18 лет) Жыл соңына тұратындардың санынан заңмен белгіленген тәртіпте әрекетке қабілетсіз деп танылғандар Из числа проживающих на конец года, признанных в установленном законом порядке недееспособными Жыл соңына төсек тартып жатқан тұратындардың жалпы саны, адам Из общего числа проживающих на конец года, находятся на постельном режиме, человек: Жыл соңына тұратындардың жалпы санынан мына жастағылар, адам Из общего числа проживающих на конец года в возрасте, человек 0 -3 жас лет 4-7 жас лет 8-13 жас лет 14-17 жас лет 18-24 жас года 25-29 жас лет 30-39 жас лет 40-49 жас лет 50-58 жас лет 59-63 жас года 64 жас және одан жоғары лет и старше Жыл соңына тұрғындардың интернат үйінде өткізген төсек-орын күні саны, төсек-орын күндер Число койко-дней, проведенных в доме-интернате проживающими на конец года, койко-дней Әлеуметтік-енбеқ қызметіне тартылған тұратын тұлғалар саны, адам Количество проживающих лиц, вовлеченных в социально-трудовую деятельность, человек Жыл соңына дәрігердің қорытындысы бойынша жұмыс істеуге мүмкіндігі бар тұратындардың саны, адам Количество проживающих на конец года, которые по заключению врача могут работать, человек жұмыс істейтіндердің саны, адам число работающих, человек

Басшы Руководитель

Х

Х

Х

Х

Х

Х

Х

Х

1

4 5 6 7 8 9 10

Жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысаны Статистическая форма общегосударственного статистического наблюдения Аумақтық статистика органына тапсырылады Представляется территориальному органу статистики

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау, дәйексіз деректерді беру «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление, представление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики являются административными правонарушениями, предусмотренными статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 1381104 Код статистической формы 1381104 7 - ЖКС 7 - ТПЗ

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

Б Интернат үйінің жалпы ауданы, шаршы метр Общая площадь дома-интерната, квадратных метров Ұйықтайтын бөлмелердің жалпы ауданы, шаршы метр Общая площадь спальных комнат, квадратных метров Ұйықтайтын бөлмелердің саны, бірлік Количество спальных комнат, единиц Төсек орындардың жоспарлы саны, бірлік Плановое число коек, единиц Нақты қойылған төсек-орындар, бірлік Фактически развернуто коек, единиц Еңбекпен емдеу шеберханаларының саны, бірлік Количество лечебнотрудовых мастерских, единиц Цехтар мен учаскелердің саны, бірлік Количество цехов и участков, единиц Қосалқы шаруашылықтардың саны, бірлік Количество подсобных хозяйств, единиц әлеуметтік-тұрмыстық бағыттағы кабинеттер саны, бірлік Количество кабинетов социально-бытовой ориентации, единиц Барлық телефондар саны, бірлік Количество телефонов, всего, единиц

1

5.2.1 5.2.2 5.2.3

санитарлық торап (сумен шайылатын дәретхана) санузел (туалет со смывом) тұрақты ванна немесе сусебізгі стационарная ванна или душ тұрақты телефон байланысы стационарная телефонная связь

Жылдық Годовая

Есепті кезең Отчетный период

жыл год

Еңбек қызметімен байланысты жазатайым оқиғалар мен қызметкерлер денсаулығының өзге де зақымдануларын тексеру және есепке алу ережесіне сәйкес атына жазатайым оқиға тіркелген заңды тұлғалар тапсырады. Предоставляют юридические лица, на которых был зарегистрирован несчастный случай в соответствии с правилами расследования и учета несчастных случаев и иных повреждений здоровья работников, связанных с трудовой деятельностью

1. Заңды тұлғаның (бөлімшенің) нақты орналасқан орнын көрсетіңіз (оның тіркелген жеріне қарамастан) - облыс, қала, аудан, елді мекен Укажите фактическое место расположение юридического лица (подразделения) (независимо от места его регистрации) – область, город, район, населенный пункт Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішіне (ӘАОЖ) сәйкес аумақ коды (статистика органының қызметкері толтырады) Код территории согласно Классификатору административно-территориальных объектов (КАТО) (заполняется работником органа статистики) Абаттандыру, барлығы Благоустройства, всего

Заңды тұлға (бөлімше) экономикалық қызметінің нақты жүзеге асырылатын түрлерінің коды мен атауын Экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасына (ЭҚЖЖ бойынша код) сәйкес көрсетіңіз Укажите наименование и код согласно Номеклатуре видов экономической деятельности (код по ОКЭД) фактически осуществляемого основного вида экономической деятельности юридического лица (подразделения) 2. Өндірістік жарақат оқиғасының коды (акт №, жазатайым оқиғаның (кәсіптік аурудың, уланудың) болған күні) Код случая производственной травмы (№ акта, дата несчастного случая (профзаболевания, отравления))

Соның ішінде тұрғындар ақы төлейтін ұйықтайтын бөлмелерде В том числе в спальнях, оплачиваемых проживающими

нөмір номер

күн число

ай месяц

жыл год

3. Зардап шегушінің жынысы: Пол пострадавшего:

ер мужской

әйел женский

4. Жасы (жарақат алған сәтіндегі толық жасының санын көрсету керек) Возраст (указать число полных лет на момент получения травмы)

Электрондық пошта мекенжайы Адрес электронной почты ___________________________ _____________________________ аты-жөні фамилия

Отчет о травматизме, связанном с трудовой деятельностью, и профессиональных заболеваниях

БСН коды код БИН

Атауы Мекенжайы Наименование______________________ Адрес __________________________ __________________________ __________________________ Телефон __________________________

Орындаушы Исполнитель

Еңбек қызметімен байланысты жарақаттану және кәсіптік аурулар туралы есеп

Тапсыру мерзімі – есепті кезеңнен кейінгі 25 ақпан. Срок представления - 25 февраля после отчетного периода.

Жауапты «√» белгісімен белгілеңіз Отметьте знаком «√» 5.1.1 Электр қуаты Электричество 5.1.2 Орталықтан жылыту Центральное отопление 5.1.3 Жеке қондырғылардан, қазандықтардан жылыту Отопление от индивидуальных установок, котлов 5.1.4 Пешпен жылыту Печное отопление 5.1.5 Басқа жылу Прочее отопление 5.1.6 Гимараттын су құбыры Водопровод в здании 5.1.7 Кәріз Канализация Ұйықтайтын бөлмелер саны, оларда бар көрсетіңіз: Укажите количество спальных комнат, в которых есть:

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2013 жылғы 27 қыркүйектегі № 227 бұйрығына 9-қосымша Приложение 9 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 27 сентября 2013 года № 227

Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Статистикалық нысанды www.stat.gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

5. Ғимаратты абаттандыру туралы ақпаратты көрсетіңіз Укажите информацию о благоустройстве здания

5.2

«Тұруды қамтамасыз ете отырып әлеуметтік қызмет көрсетуді ұсыну есебі» (коды 1401104, индексі 3-әлеуметтік қамсыздандыру, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. Осы «Тұруды қамтамасыз ете отырып әлеуметтік қызмет көрсетуді ұсыну есебі» (коды 1401104, индексі 3-әлеуметтік қамсыздандыру, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сәйкес әзірленген және «Тұруды қамтамасыз ете отырып әлеуметтік қызмет көрсетуді ұсыну есебі» (код 1401104, индексі 3-әлеуметтік қамсыздандыру, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыруды нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар осы статистикалық нысанды толтыруды мақсатында қолданылады: 1) тұруды қамтамасыз ете отырып арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетуді ұсынатын ұйымдар – мүгедек балаларға, психоневрологиялық аурулары бар 18 жастан асқан мүгедектерге, қарттар мен бірінші және екінші топ мүгедектеріне әлеуметтік көмек көрсетуге бағытталған қызметін тәулік бойы жүзеге асыратын, бірақ емдеу мен білім беру олардың қызметтерінің басты элементі болып табылмайтын ұйымдар; 2) қарттар мен мүгедектерге арналған жалпы үлгідегі интернат үйі – арнаулы әлеуметтiк қызмет көрсететiн, күтiмге, тұрмыстық және медициналық қызмет көрсетуге, әлеуметтік-еңбектік бейімделуге мұқтаж қарттар мен мүгедектердiң уақытша және тұрақты тұруына арналған медициналық-әлеуметтік мекеме; 3) психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекеме – арнаулы әлеуметтiк қызмет көрсететiн, күтiмге, тұрмыстық және медициналық қызмет көрсетуге, әлеуметтік-еңбектік бейімделуге мұқтаж психоневрологиялық аурулары бар мүгедектердiң уақытша және тұрақты тұруына арналған медициналық-әлеуметтік мекеме; 4) балаларға арналған психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекеме – арнаулы әлеуметтiк қызмет көрсететiн, күтiмге, тұрмыстық және медициналық қызмет көрсетуге, әлеуметтік-еңбектік бейімделуге мұқтаж психоневрологиялық ауытқулары бар мүгедек балалардың уақытша және тұрақты тұруына арналған медициналық-әлеуметтік мекеме; 5) тірек-қимыл аппараты бұзылған мүгедек балаларға арналған медициналық-әлеуметтік мекеме – арнаулы әлеуметтiк қызмет көрсететiн, күтiмге, тұрмыстық және медициналық қызмет көрсетуге, әлеуметтік-еңбектік бейімделуге мұқтаж тірек-қимыл аппараты бұзылған мүгедек балалардың уақытша және тұрақты тұруына арналған медициналық-әлеуметтік мекеме. 3. Егер құрылымдық және оқшауланған бөлімшеге заңды тұлға статистикалық нысанды тапсыру бойынша өкілеттік берсе, онда ол өзі орналасқан жері бойынша статистика органдарына осы статистикалық нысанды тапсырады. Егер құрылымдық және оқшауланған бөлімшеде статистикалық нысанды тапсыру бойынша өкілеттігі болмаса, онда заңды тұлға өзі орналасқан жердегі статистика органдарына олардың орналасқан жерін көрсете отырып, құрылымдық бөлімшелері бөлінісінде статистикалық нысанды тапсырады. 4. 2-бөлімнің деректері осы медициналық-әлеуметтік мекемеде тұратын тұлғалардың жеке ісі мен ауру тарихының негізінде толтырылады. Жыл басындағы тұратындардың саны өткен жылдың соңындағы тұратындардың санымен теңестіріледі. Келгендердің санына басқа мекемелерден ауысып келгендер қосылады. Кеткендер санына өлім себебінен, өз бетімен тұру үшін шығарылған және басқа да себептермен кеткендердің саны қосылады. 5. 3-бөлімде қызмет көрсететін персонал туралы мәліметтер толтырылады. Штаттық лауазымдар туралы деректер штат кестесінің негізінде толтырылады. Жұмыс істейтіндердің саны туралы деректер біріздендірілген бірінші рет есепке алу құжаттамасының, қызметкерді жұмысқа қабылдау туралы бұйрықтардың (өкімдердің); басқа жұмысқа ауысқаны туралы; еңбек шартын тоқтату, бұзу; жұмыс уақытын және жалақыны есепке алу табельдері, төлем-есептік тізімдемелер және белгіленгін тәртіп бойынша бекітілген басқа да құжаттардың нысаны негізінде толтырылады. Бір жылға орта есеппен қызметкерлердің тізімдік саны қызметкерлердің есепті жылдың барлық айына орташа санын қосу және алынған соманы 12-ге бөлумен анықталады. 3-бөлімде көрсетілген лауазымдар тізбесі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 28 қазандағы № 1222 қаулысымен бекітілген Халықты әлеуметтік қорғау саласында стационарлық жағдайда арнаулы әлеуметтік қызмет көрсету стандартына сәйкес келеді. 6. 4-бөлімнің деректері бастапқы есептілік (инвентарлық карточкалар, тізімдеме, техникалық паспорттар және құжаттамалар) деректеріне сәйкес есепті жылдың қорытындысы бойынша толтырылады. Медициналық-әлеуметтік мекеменің жалпы ауданы туралы деректер шаршы метр және бүтін сандармен келтіріледі. 7. 5-бөлімде ұйым орналақан ғимаратты абаттандыру түрі көрсетіледі. 8.Осы статистикалық нысанды тапсыру қағаз тасығышта және электронды форматта жүзеге асырылады. Статистикалық нысанды электронды форматта толтыру Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі Интернет-ресурсының (www.stat.gov.kz) «On-line есептер» бөлімінде орналастырылған бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану арқылы іске асырылады. Ескертпе: Х – осы айқындама толтыруға жатпайды. 8. Арифметикалық-логикалық бақылау: 1) 1-бөлім. «Ұйымның типі»: егер 1.1-жол ≠ 0, онда 1.2, 1.3, 1.4, 1.5 жолдар = 0; егер 1.2-жол ≠ 0, онда 1.1, 1.3, 1.4, 1.5 жолдар = 0; егер 1.3-жол ≠ 0, онда 1.1, 1.2, 1.4, 1.5 жолдар = 0; егер 1.4-жол ≠ 0, онда 1.1, 1.2, 1.3, 1.5 жолдар = 0; егер 1.5-жол ≠ 0, онда 1.1, 1.2, 1.3, 1.4 жолдар = 0; 2) 2-бөлім. «Тұратындардың контингент сипаттамасы»: 2 баған < әрбір жол үшін 1-бағаннан; 3 баған < әрбір жол үшін 1-бағаннан; 4 баған < әрбір жол үшін 1-бағаннан; 5 баған < әрбір жол үшін 1-бағаннан; 6 баған < әрбір жол үшін 1-бағаннан; 7 баған < әрбір жол үшін 1-бағаннан; 1.1-жол ≤ әрбір баған үшін 1-жолдан; 2.1-жол ≤ әрбір баған үшін 2-жолдан; 3.1-жол ≤ әрбір баған үшін 3-жолдан; 3-жол = әрбір баған үшін 4.1 – 4.3 жолдар қосындысына; 5-жол = әрбір баған үшін 1-жол + 2-жол – 3-жол; 6-жол = әрбір баған үшін 6.1-6.7 жолдар қосындысынан; 6-жол ≤ әрбір баған үшін 5-жолдан; 8-жол ≤ әрбір баған үшін 5-жолдан; 9-жол = 5-жол = әрбір баған үшін 9.1-9.11 жолдар қосындысынан; егер әрбір баған үшін 5-жол ≠ 0, онда әрбір баған үшін 10 жол да ≠ 0; 11-жол ≤ әрбір баған үшін 5-жолдан; 13-жол ≤ әрбір баған үшін 12-жолдан; 3) 3-бөлім. «Қызмет көрсетуші персонал туралы мәліметтер»: 2-жол ≤ 1-жолдан; 4-жол ≤ 3-жолдан; 5-жол ≥ 5.1- жолдан; 6-жол ≤ 5-жолдан; 6-жол ≥ 6.1 -жолдан; 7-жол ≥ 7.1-7.2 жолдар қосындысынан; 8-жол ≤ 7-жолдан; 8-жол ≥ 8.1-8.2 жолдар қосындысынан; 10-жол ≤ 9-жолдан; 12-жол ≤ 11-жол; 13-жол ≥ 13.1-13.2- жолдар қосындысынан; 14-жол ≤ 13-жолдан; 14-жол ≥ 14.1, 14.2- жолдар қосындысынан; 14.1-жол ≥ 14.1.1-жолдан; 16-жол ≤ 15-жолдан; 18-жол ≤ 17-жолдан; 4) 4-бөлім. «Ұйым сипаттамасы»: 2-жол < әрбір баған үшін 1-жолдан; 5-жол ≤ әрбір баған үшін 4-жолдан; 5) 5-бөлім. «Ғимаратты абаттандыру туралы ақпарат»: егер 5.1.2-жол ≠ 0, онда 5.1.3, 5.1.4, 5.1.5-жолдар = 0; егер 5.1.3-жол ≠ 0, онда 5.1.2, 5.1.4, 5.1.5-жолдар = 0; егер 5.1.4-жол ≠ 0, онда 5.1.2, 5.1.3, 5.1.5-жолдар = 0; егер 5.1.5-жол ≠ 0, онда 5.1.2, 5.1.3, 5.1.4-жолдар = 0; 2-баған ≤ 1 бағаннан 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3 жолдар бойынша; 6) Бөлімдер арасындағы бақылау: егер 5-бөлімнің 5.2.3-жолы ≠ 0, онда 4-бөлімнің 10-жолы ≠ 0; 5-бөлімнің 1 және 2-бағандарының 5.2.1- жолы ≤ 4-бөлімнің 1-бағанының 3- жолынан; 5-бөлімнің 1 және 2-бағандарының 5.2.2- жолы ≤ 4-бөлімнің 1-бағанының 3- жолынан; 5-бөлімнің 1 және 2-бағандарының 5.2.3- жолы ≤ 4-бөлімнің 1-бағанының 3- жолынан. Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики

4.Ұйым сипаттамасын толтырыңыз Заполните характеристику организации

3

____________________________ қолы подпись

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2013 жылғы 27 қыркүйектегі № 227 бұйрығына 8-қосымша

Жол коды Көрсеткіш атауы Код Наименование показателя строки А Б 1 Лауазымдарының штат саны, бірлік Штатное количество должностей, единиц 2 жылына орта есеппен жұмыс істейтіндердің нақты саны, адам фактическая численность работающих в среднем за год, человек 3 әлеуметтiк жұмыс жөнiндегi мамандардың штат саны, бірлік Штатное количество специалистов по социальной работе, единиц 4 жылына орта есеппен әлеуметтiк жұмыс жөнiндегi мамандардың нақты саны, адам фактическая численность специалистов по социальной работе в среднем за год, человек 5 әлеуметтік-тұрмыстық қызмет көрсету жөніндегі лауазымдардың штат саны, бірлік Штатное количество должностей по оказанию социально-бытовых услуг, единиц 5.1 кіші медициналық персонал лауазымдарының штат саны, бірлік штатное количество должностей младшего медицинского персонала, единиц 6 жылына орта есеппен әлеуметтік-тұрмыстық қызмет көрсету жөніндегі персоналдың нақты саны, адам фактическая численность персонала по оказанию социально-бытовых услуг в среднем за год, человек 6.1 кіші медициналық персонал лауазымдарының штат саны, адам фактическая численность младшего медицинского персонала в среднем за год, человек 7 әлеуметтік-медициналық қызмет көрсету жөніндегі лауазымдардың штат саны, бірлік Штатное количество должностей по оказанию социально-медицинских услуг, единиц 7.1 дәрігер лауазымдарының штат саны, бірлік штатное количество должностей врачей, единиц 7.2 орта медициналық персонал лауазымдарының штат саны, бірлік штатное количество должностей среднего медицинского персонала, единиц 8 жылына орта есеппен әлеуметтік-медициналық қызмет көрсету жөніндегі персоналдың нақты саны, адам фактическая численность персонала по оказанию социально-медицинских услуг в среднем за год, человек 8.1 жылына орта есеппен дәрігерлердің нақты саны, адам фактическая численность врачей в среднем за год, человек 8.2 орта медициналық персоналдың жылына орта есеппен нақты саны, адам фактическая численность среднего медицинского персонала в среднем за год, человек 9 әлеуметтік-психологиялық қызмет көрсету жөніндегі лауазымдардың штат саны, бірлік Штатное количество должностей по оказанию социально-психологических услуг, единиц 10 жылына орта есеппен әлеуметтік-психологиялық қызмет көрсету жөніндегі персоналдың нақты саны, адам фактическая численность персонала по оказанию социально-психологических услуг в среднем за год, человек 11 әлеуметтік-еңбек қызметін көрсету жөніндегі лауазымдардың штат саны, бірлік Штатное количество должностей по оказанию социально-трудовых услуг, единиц 12 жылына орта есеппен әлеуметтік-еңбек қызметін көрсету жөніндегі персоналдың нақты саны, адам фактическая численность персонала по оказанию социально-трудовых услуг в среднем за год, человек 13 әлеуметтік-педагогигалық қызмет көрсету жөніндегі лауазымдардың штат саны, бірлік Штатное количество должностей по оказанию социально-педагогических услуг, единиц 13.1 тәрбиеші лауазымдарының штат саны, бірлік штатное количество должностей воспитателей, единиц 13.2 мұғалім лауазымдарының штат саны, бірлік штатное количество должностей учителя, единиц 14 жылына орта есеппен әлеуметтік-педагогикалық қызмет көрсету жөніндегі персоналдың нақты саны, адам фактическая численность персонала по оказанию социально-педагогических услуг в среднем за год, человек 14.1 жылына орта есеппен тәрбиешілердің нақты саны, адам фактическая численность воспитателей в среднем за год, человек 14.1.1 педагогикалық білімі бар тәрбиешілердің нақты саны, адам из числа работающих воспитателей имеют педагогическое образование, человек 14.2 жылына орта есеппен мұғалімдердің нақты саны, адам фактическая численность учителей в среднем за год, человек 15 әлеуметтік-мәдени қызмет көрсету жөніндегі лауазымдардың штат саны, бірлік Штатное количество должностей по оказанию социально-культурных услуг, единиц 16 жылына орта есеппен әлеуметтік мәдени қызмет көрсету жөніндегі персоналдың нақты саны, адам фактическая численность персонала по оказанию социально культурных услуг в среднем за год, человек 17 әлеуметтік-құқықтық қызмет көрсету жөніндегі лауазымдардың штат саны, бірлік Штатное количество должностей по оказанию социально-правовых услуг, единиц 18 жылына орта есеппен әлеуметтік-құқықтық қызмет көрсету жөніндегі персоналдың нақты саны, адам фактическая численность персонала по оказанию социально-правовых услуг в среднем за год, человек

2

____________________________ қолы подпись

Мөрдің орны (бар болған жағдайда) Место для печати (при наличии)

3. Қызмет көрсетуші персонал туралы мәліметтерді көрсетіңіз Укажите сведения об обслуживающем персонале

Жол коды Код строки А 1

_____________________________ тегі, аты және әкесінің аты фамилия, имя и отчество

Бас бухгалтер Главный бухгалтер _____________________________ тегі, аты және әкесінің аты фамилия, имя и отчество

Барлығы Всего

1

6.6

Барлығы Всего

Б Мемлекеттік қорытынды аттестациядан өткендер, барлығы Прошли итоговую государственную аттестацию, всего

Соның ішінде ақылы жағдайларда тұратындар саны В том числе численность проживающих на платных условиях

А 1

3-жол = 3.1-3.5-жолдар қосындысына әрбір баған үшін; 4-жол = 4.1-4.9 -жолдар қосындысына әрбір баған үшін; 6-жол ≤ 1-жолдан әрбір баған үшін; 6.1-жол < 6-жолдан әрбір баған үшін; 6.1.1 –жол < 6.1-жолдан әрбір баған үшін; 2) 5-бөлім. «Бакалавриат және жоғары арнайы білім мамандықтары бойынша оқитын студенттер саны»: 1-жол = ∑ 2, 3, 4, 5, 6, 7-жолдардың әрбір баған үшін; 2-жол = ∑ 2.1, 2.2, 2.3-жолдардың әрбір баған үшін; 3-жол = ∑ 3.1, 3.2, 2.3-жолдардың әрбір баған үшін; 4-жол = ∑ 4.1, 4.2, 4.3-жолдардың әрбір баған үшін; 5-жол = ∑ 5.1, 5.2, 5.3-жолдардың әрбір баған үшін; 6-жол = ∑ 6.1, 6.2, 6.3-жолдардың әрбір баған үшін; 7-жол = ∑ 7.1, 7.2, 7.3-жолдардың әрбір баған үшін; 2.3-жол = ∑ 2.3.1, 2.3.2-жолдардың әрбір баған үшін; 3.3-жол = ∑ 3.3.1, 3.3.2-жолдардың әрбір баған үшін; 4.3-жол = ∑ 4.3.1, 4.3.2 жолдардың әрбір баған үшін; 5.3-жол = ∑ 5.3.1, 5.3.2-жолдардың әрбір баған үшін; 6.3-жол = ∑ 6.3.1, 6.3.2-жолдардың әрбір баған үшін; 7.3-жол = ∑ 7.3.1, 7.3.2-жолдардың әрбір баған үшін; 2-баған ≤ 1-бағаннан әрбір жол үшін; 3-баған ≤ 1-бағаннан әрбір жол үшін; 5-баған ≤ 4-бағаннан әрбір жол үшін; 6-баған ≤ 4-бағаннан әрбір жол үшін; 8-баған ≤ 7-бағаннан әрбір жол үшін; 9-баған ≤ 7-бағаннан әрбір жол үшін; 3) 6-бөлім. «Оқыту курстары бойынша студенттер саны»: 1-баған = ∑ 2-4-бағандардың әрбір жол үшін; 1-жол = ∑ 1.1-1.7-жолдардың әрбір баған үшін; 4) 7-бөлім. «Студенттердің жынысы мен жасы бойынша саны»: 1-жол = ∑ 1-1.15-жолдардың әрбір баған үшін; 2-баған ≤ 1-бағаннан әрбір жол үшін; 5) 8-бөлім. «Студенттердің оқыту тілдері бойынша саны»: 1-баған = ∑ 2-7-бағандардың әрбір жол үшін; 1.1-жол ≤ 1-жолдан әрбір баған үшін; 6) 9-бөлім. «Студенттердің саны ұлттары бойынша бөліністе»: 1-жол = ∑1.1-2-жолдардың әрбір баған үшін; 2-баған ≤ 1-бағаннан әрбір жол үшін; 4-баған ≤ 3-бағаннан әрбір жол үшін; 6-баған ≤ 5-бағаннан әрбір жол үшін; 7) 10-бөлім. «Студенттердің келген елдері бойынша саны»: 1-жол = ∑ 2, 3 және 4-жолдардың әрбір баған үшін; 3-жол = ∑ 3.1 – 3.10-жолдардың әрбір баған үшін; 4-жол = ∑ 4.1-4.4-жолдардың әрбір баған үшін; 8) 11-бөлім. «Квота бойынша деректер»: 2-баған ≤ 1-бағаннан әрбір жол үшін; 4-баған ≤ 3-бағаннан әрбір жол үшін; 6-баған ≤ 5-бағаннан әрбір жол үшін; 9) 12-бөлім. «Түлектердің мемлекеттік аттестациясының қорытындылары бойынша деректер толтырыңыз»: 2-баған ≤ 1 бағаннан әрбір жол үшін; 1.1-жол ≤ 1 жолдан әрбір баған үшін; 1.2-жол ≤ 1 жолдан әрбір баған үшін; 1.3-жол ≤ 1 жолдан әрбір баған үшін; 10) 13-бөлім. «Профессорлық- оқытушылық құрамның саны»: 1-баған > ∑ 2-4 - бағандар әрбір жол үшін; 1-баған > ∑ 5-6 - бағандар әрбір жол үшін; 1-баған > ∑ 7-8 - бағандар әрбір жол үшін; 1-жол = ∑ 2 және 3 - жолдар әрбір баған үшін; 2-жол = ∑ 2.1-2.4 - жолдар әрбір баған үшін; 3-жол = ∑ 3.1-3.4 - жолдар әрбір баған үшін; 11) 14 бөлім. «Материалдық-техникалық базаның бары туралы деректер»: 1-жол = ∑ 1.1-1.2- жолдардың; 1.3-жол < 1 – жолдан; 1-жол > ∑ 1.4-1.5 – жолдардың; 3.1-жол ≤ 3- жолдан. 12) Бөлімдер арасындағы бақылау: 4-бөлімнің 1- бағаны 1-жолы = 5-бөлімнің 4-бағаны 1-жолы = 6-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 7-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 8-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 9-бөлімнің 3-бағаны 1-жолы = 10-бөлімнің 2-бағаны 1-жолы; 4-бөлімнің 2-бағаны 1-жолы = 5-бөлімнің 5-бағаны 1-жолы = 7-бөлімнің 2-бағаны 1-жолы = 8-бөлімнің 1-бағаны 2-жолы = 9-бөлімнің 4-бағаны 1-жолы ≥ 11-бөлімнің 4-бағаны 1-жолы; 4-бөлімнің 1-бағаны 2-жолы = 5-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 9-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы = 10-бөлімнің 1-бағаны 1-жолы; 4-бөлімнің 2-бағаны 2-жолы = 5-бөлімнің 2-бағаны 1-жолы = 9-бөлімнің 2-бағаны 1-жолы; 4-бөлімнің 1-бағаны 5-жолы = 5-бөлімнің 7-бағаны 1-жолы = 9-бөлімнің 5-бағаны 1- жолы = 10-бөлімнің 3- бағаны 1-жолы; 4-бөлімнің 2-бағаны 5-жолы = 5-бөлімнің 8-бағаны 1-жолы = 9-бөлімнің 6-бағаны 1-жолы; 5-бөлімнің 4-бағаны ∑ 2.1, 3.1, 4.1, 5.1, 6.1, 7.1 - жолдардың барлық мамандықтар бойынша = 6-бөлімнің 2-бағаны 1-жолына; 5-бөлімнің 4-бағаны ∑ 2.2, 3.2, 4.2, 5.2, 6.2, 7.2 - жолдардың барлық мамандықтар бойынша = 6-бөлімнің 3- бағаны 1- жолына; 5-бөлімнің 4-бағаны ∑ 2.3, 3.3, 4.3, 5.3, 6.3, 7.3 - жолдардың барлық мамандықтар бойынша = 6-бөлімнің 4-бағаны 1-жолына; 5-бөлімнің 6-бағаны 1-жолы = 8-бөлімнің 2-бағаны 1-жолына. Баланстық бақылау1: «Бұрынғы оқу жылының басындағы студенттердің саны» + «Қабылдау» + «Келгені» - «Кеткені» «Бітіргені» = «Есепті оқу жылының басындағы студенттердің саны». «Оқу жылының басындағы студенттердің саны (әйелдер)» + «Қабылдаған (әйелдер)» + «Келгені (әйелдер)» - «Кеткені (әйелдер) - Бітіргені (әйелдер) = «Есепті оқу жылының басындағы студенттердің (әйелдердің) саны». ________________ 1 Келтірілген бақылаулар рұқсат етілген болып табылады және респонденттердің жаңылысып жазуы және көңіл қоймағандығы себебінен туындаған тіркеудің кездейсоқ қателерінің пайда болу ықтималдылығын төмендету мақсатында қарастырылған.

психикасы бұзылған және мінез-құлқы бұзылған с психичес-кими расстройствами и расстройствами поведения

Студенттер саны Численность студентов барлығы одан әйелдер всего из них женщин

дене мүмкіндігі шектеулі с ограни-ченными физическими возмож-ностями

Көрсеткіш атауы Наименование показателя

Барлығы Всего жасы бойынша зейнет-керлер пенсионеры по возрасту жалғыз басты туыссыздар одинокие безродные Ұлы Отан соғысына қатысқандар мен мүгедектер участники и инвалиды Великой Отечественной войны

(Жалғасы. Басы 17-бетте). Жол коды Код строки

11 желтоқсан 2014 жыл

____________________________ телефон

5. Кәсіптердің тізбесіне сәйкес зардап шегушінің мәртебесі (коды) (статистикалық нысанға 1-қосымша) Статус пострадавшего в соответствии с перечнем занятий (код) (приложение 1 к статистической форме) 6. Сіздің жұмысыңыз ауысымды болып табыла ма, соны көрсетіңіз Укажите, является ли ваша работа сменной Иә Да

7-сұрақ вопрос 7

Жоқ Нет

8-сұрақ вопрос 8

7. Жазатайым оқиға болған ауысымды көрсетіңіз Укажите смену, в которой произошел несчастный случай

(Жалғасы 19-бетте).

1

2

3


9. Статистикалық нысанның 2-қосымшасына сәйкес жарақат түрінің кодын көрсетіңіз Укажите код вида травмы в соответствии с приложением 2 к статистической форме

10. Статистикалық нысанның 3-қосымшасына сәйкес зардап шеккен дене мүшелерінің кодын көрсетіңіз Укажите код пострадавших частей тела в соответствии с приложением 3 к статистической форме

11. Кәсіптік ауру түрінің тиісті кодын белгілеңіз Отметьте соответствующий код вида профессионального заболевания

«Еңбек қызметімен байланысты жарақаттану және кәсіптік аурулар туралы есеп» (коды 1381104, индексі 7-ЖКС, кезеңділігі жылдық) статистикалық нысанына 4-қосымша Жазатайым оқиғаға әкеп соққан оқиға түрлерінің тізбесі* Коды 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 99

12. Статистикалық нысанның 4-қосымшасына сәйкес оқиға түрінің кодын көрсетіңіз Укажите код вида происшествия в соответствии с приложением 4 к статистической форме 13. Статистикалық нысанның 5-қосымшасына сәйкес жазатайым оқиға себебінің кодын көрсетіңіз Укажите код причины несчастного случая в соответствии с приложением 5 к статистической форме 14. Статистикалық нысанның 6-қосымшасына сәйкес зардап шегуші жарақатының ауыртпалық дәрежесінің кодын көрсетіңіз Укажите код степени тяжести травмы пострадавшего в соответствии с приложением 6 к статистической форме 15. Еңбекке қабілеттілігін жоғалтқан күнтізбелік күндерінің саны Число календарных дней потери трудоспособности 16. Еңбекке қабілеттілігін жоғалтқан жұмыс күндерінің саны Число рабочих дней потери трудоспособности 17. Жазатайым оқиғаның материалдық зардаптары: Материальные последствия несчастного случая: 17.1. Еңбекке жарамсыздық парағы бойынша төленді, мың теңге Выплачено по листку нетрудоспособности, тысяч тенге 17.2. Басқа жұмысқа ауыстырғанда бұрынғы табысқа дейінгі қосымша төлемдердің сомасы, мың теңге Сумма доплат до прежнего заработка при переводе на другую работу, тысяч тенге 17.3. Біржолғы жәрдемақылар төленді, мың теңге Выплачено единовременных пособий, тысяч тенге Атауы Мекенжайы Наименование______________________ Адрес __________________________ __________________________ __________________________ Телефон __________________________ Электрондық пошта мекенжайы Адрес электронной почты ___________________________ Орындаушы Исполнитель _____________________________ ____________________________ аты-жөні телефон фамилия Басшы Руководитель _____________________________ ____________________________ тегі, аты және әкесінің аты қолы фамилия, имя и отчество подпись Бас бухгалтер Главный бухгалтер _____________________________ ____________________________ тегі, аты және әкесінің аты қолы фамилия, имя и отчество подпись

Атауы Ұйымның көлігінде болған жол-көлік оқиғасы Қоғамдық көлікте болған жол-көлік оқиғасы Жеке меншік көлікте болған жол-көлік оқиғасы Теміржол көлік оқиғасы Әуежол көлік оқиғасы Сужол көлік оқиғасы Зардап шегушінің құлауы Зардап шегушінің биіктен құлауы Заттардың, материалдардың, жердің және т.б. құлауы, қирауы, опырылуы Қозғалып жүрген, ұшып жүрген, айналмалы заттар мен бөлшектердің әсері Электр тоғымен зақымдану Шектен тыс температуралардың әсері (өрт) Зиянды және қауіпті өндірістік факторлар мен заттардың әсері Иондаушы сәулелердің әсері Шамадан тыс жүктемелер Жануарлармен және жәндіктермен жанасу нәтижесіндегі зақымдану Суға бату Кісі өлтіру немесе денесіне зақым келтіру Сұрапыл зілзала кезінде зақымдану Кәсіби ауыру және улану Оқиғалардың басқа түрі

18 19 20 21 22 23 24 99

Атауы Жұмыс аймағындағы ауаның шамадан тыс тозаңдануы мен газдануы Шудың жоғары деңгейі Тербелістің жоғары деңгейі Иондаушы сәулелердің жоғары деңгейі Жұқпалы ауру көздерімен қарым-қатынас (аурудың атауы көрсетіледі) Шамадан артық жүктің адам организміне әсері Машиналар, тетіктер және жабдықтардың құрылысындағы кемшіліктер Ақаулы машиналарды, тетіктерді және жабдықтарды пайдалану Технологиялық процестердің бұзылуы Көлік құралдарын пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптарының бұзылуы Автожол қозғалысы ережелерінің бұзылуы Теміржол қозғалысы ережелерінің бұзылуы Әуежол қозғалысы ережелерінің бұзылуы Сужол қозғалысы ережелерінің бұзылуы Авариялар Жұмыс жүргізудің қанағаттанғысыз ұйымдастырылуы Ғимараттардың, құрылыстардың техникалық қанағаттанғысыз жай-күйі, аумақтардың ұсталуы, жұмыс орындарының ұйымдастырылуындағы кемшіліктер Еңбек қауіпсіздігі тәсілдерін оқытудағы кемшіліктер Жеке қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етілмеуі немесе қолданбауы Ұжымдық қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етілмеуі Еңбек және өндіріс тәртіптерін бұзу Еңбекті қорғау және еңбек қауіпсіздігі ережелерін бұзу Белгіленген еңбек режимін бұзу Зардап шегушінің өрескел абайсыздығы Өзге де

Жұмыстардың үлкейтілген топтарының, шағын топтарының, құрамалы және базалық топтарының тізбесі Коды Атауы 0 Қарулы күштер 1 Билік органдарының және ұйымдардың басшыларын қоса барлық деңгейдегі басқарма басшылары (өкілдері) 2 Біліктілік деңгейі жоғары мамандар 3 Біліктілік деңгейі орта мамандар 4 Ақпарат дайындаумен, құжаттамаларды ресімдеумен, есеп жүргізумен және қызмет көрсетумен айналысатын 5 Қызмет көрсету, коммуналдық қызмет көрсету, сауда саласының және тектес қызмет түрлерінің қызметкерлері 6 Ауыл, орман, аңшылық, балық шаруашылығының, балық аулау кәсібінің білікті қызметкерлері 7 Ірі және ұсақ өнеркәсіп кәсіпорындарының, көркем кәсіптердің, құрылыстың, көліктің, байланыстың, геологияның және жер қойнауын барлаудың білікті қызметкерлері 7.1 Кен, күрделі таулы, құрылыс-құрастырушы және жөндеу-құрылыс жұмыстарындағы жұмысшылар 7.2 Металл өңдеу және машина жасау өнеркәсібінің, монета өдірісінің жұмысшылары 7.3 Прецизиондық құрал-жабдықтар мен аспаптарды жасаумен айналысатын жұмысшылар, көркемдік өнеркәсібінің көркемдік кәсіп және басқа да өндіріс түрлерінің жұмысшылары, баспа өндірісінің жұмысшылары 7.4 Ірі және ұсақ өнеркәсіп кәсіпорындарының білікті жұмысшыларының басқа да кәсіптері 7.5 Көлік және байланыс жұмысшыларының кәсіптері�* 7.6 Геологиямен және жер қойнауын барлаумен айналысатын жұмысшылардың кәсіптері 8 Қондырғылар мен машиналардың операторлары, аппаратшылары, машинистері және слесарь-құрастырушылары 8.1 Өнеркәсіптік қондырғылар операторлары, аппаратшылары және машинистері 8.2 Стационарлық жабдықтардың операторлары, аппаратшылары, машинистері және слесарьқұрастырушылары 8.3 Қозғалмалы жабдықтардың жүргізушілері мен машинистері 9 Біліктілігі жоқ жұмысшылар 9.1 Қызмет көрсету, коммуналдық қызмет көрсету, сауда саласынының және тектес кәсіптердің білікті емес жұмысшылары 9.2 Ауыл, орман, аңшылық шаруашылықтарының, балық шаруашылығының және балық аулау кәсібінің білікті емес жұмысшылары 9.3 Өнеркәсіпте, құрылыста, көлікте, байланыста, геология және жер қойнауын барлауда жұмыс істейтін білікті емес жұмысшылар 9.4 Экономиканың барлық саласына ортақ білікті емес жұмысшылар «Еңбек қызметімен байланысты жарақаттану және кәсіптік аурулар туралы есеп» (коды 1381104, индексі 7-ЖКС, кезеңділігі жылдық) статистикалық нысанына 2-қосымша Жарақат түрлерінің тізбесі*

T01 S0001 S0002 S0009 T143 T058 T0002 T0003 T0004 T0005 T0006 T0007 A0001 J0001 T67 T68 T70 T71 T74 T750 T751 T752 T754 T0098 T0099

Сипаттама Сыртқы жарақат (тырналу, су көпіршігі (термиялық емес), соғып алу, сыртқы бөтен денеден жарақаттану, (үлкен ашық жараларсыз), жәндіктердің шағып алуы (улы емес) Дененің бірнеше бөліктеріне жайылған ашық жарақат (соның ішінде кесілген, жұлынған, басқа денеге қадалған жарақат, шағып алу, қауып алу) Жабық сынықтар Ашық сынықтар Басқа сынықтар (шығып кетумен, ығысумен) Дененің анықталмаған бөлігінің қаптамалы-байламалық аппаратының шығуы, созылуы және оған артық күш тусуі Әртүрлі комбинацияларда дененің басқа мүшелерін қамтитын травматикалық отау Шайқалудан болған жарақаттар және ішкі ағзалардың жарақаттары (соның ішінде жарылыс толқынынан, қанталаудан, шайқалудан, мылжаланған, шабылғаннан болған жарақаттар, қанды ісік жарақаты, тесілген жарылған және ішкі ағзалардың тесілуі) Күйіктер (термиялық) (электр қыздырғыш приборлардан, электр тогынан, жалыннан, үйкелуден, ыстық ауадан және ыстық газдан, ыстық заттардан, найзағайдан, радиациядан болған) Химиялық күйіктер Ыстық сұйықтықтан және будан болған күйіктер Үсу Жіті улану (кері әсерлер, инъекцияға тез реакция, улы, іріп-шіріген және каустикалық заттарды жұту, сору немесе дем алу; улы сұйықтықтармен байланыстағы удың әсерін қосқанда) Инфекциялар, соның ішінде жұқпалы ішек аурулары, кейбір зооноздар, паразиттік аурулар, вирустық жұқпалар, микоздар) Радиацияның күшті әсері Жоғары температура мен жарық ықпалының әсерлері Гипотермия Атмосфера қысымы мен су қысымының әсері Тұншығу Қатыгез қарау синдромы Найзағайдан зақымдану (найзағайдан зақымданудан болған шок, БДУ найзағайынан зақымдану) Суға бату және батудан өлмеу Дірілдің әсері (бірден естімей қалуды қоса алғанда) Электр тогының әсері (электр тогымен өлімші болып зақымдану, электр тогынан болған шок) Бірқатар басқа да жарақаттар Анықталмаған жарақат түрі «Еңбек қызметімен байланысты жарақаттану және кәсіптік аурулар туралы есеп» (коды 1381104, индексі 7-ЖКС, кезеңділігі жылдық) статистикалық нысанына 3-қосымша Дененің зақымданған мүшелерінің тізбесі

Коды A1 А2 АЗ А4 А5 А6 А7 А8 B1 В8 В9 C1 С8 С9 D1 D2 D3 D4 D7 D8 D9 E1 Е2 ЕЗ Е4 Е5 Е6 Е7 Е8 Е9 F1 F2 F3 F4 F5 F6 F7 F8 G1

1. Ұйымның нақты орналасқан жерін көрсетіңіз (заңды тұлғаның және (немесе) оның құрылымдық және оқшауланған бөлімшесінің тіркелген жеріне қарамастан) - облыс, қала, аудан, селолық округ, елді мекен Укажите фактическое местонахождение организации (независимо от места регистрации юридического лица и (или) его структурного и обособленного подразделения) – область, город, район, сельский округ, населенный пункті

Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішіне сәйкес аумақ коды (статистика органының қызметі толтырады) Код территории согласно Классификатору административно-территориальных объектов (заполняется работником органа статистики) 2. Денсаулық сақтау мен әлеуметтік қызметтер көрсету саласында көрсетілген қызметтердің көлемін көрсетіңіз, мың теңгемен қосымша құн салығынсыз (бұдан әрі - ҚҚС) Укажите объем оказанных услуг в области здравоохранения и предоставления социальных услуг, в тысячах тенге без налога на добавленную стоимость (далее – НДС) Жол Қызметтің атауы коды Наименование услуги Код строки

1

1.1

1.1.1

1.1.2

1.1.3

Зардап шегушінің жарақат ауыртпалығының дәрежесі* Атауы Жеңіл жарақат Орташа жарақат Ауыр жарақат Қайтыс (қаза) болды

1.1.4 1.1.5

________________________ * Машинистар мен жүргізушілерді қоспағанда, олар 83 топта есептелінеді * «Өндірістегі жазатайым оқиғаларға байланысты құжаттардың нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2009 жылғы 3 наурыздағы № 74-ө Бұйрығы

1.1.6

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2013 жылғы 27 қыркүйектегі № 227 бұйрығына 10-қосымша

«Еңбек қызметімен байланысты жарақаттану және кәсіптік аурулар туралы есеп» (коды 1381104, индексі 7-ЖКС, кезеңділігі жылдық) статистикалық нысанына 1-қосымша

Атауы Бастың шаш бөлігі, бас сүйек, ми, бас сүйек нервтері және қан тамырлары Құлақ (құлақтар) Көз (көздер) Тіс, тістер Беттің басқа да белгіленген мүшелері Бас, бастың көптеген зақымдары Бас, бастың басқа бөлімдерде көрсетілмеген басқа да белгіленген мүшелері Бас, анықталмаған бөлігі Мойынның артқы бөлігі және бұғананың үстіңгі жағы Мойын, оның басқа бөлімдерде көрсетілмеген басқа да анықталған мүшелері Мойын, анықталмаған бөлігі Омыртқа және омыртқалар Арқа, оның басқа бөлімдерде көрсетілмеген басқа да анықталған мүшелері Арқа, анықталмаған бөлігі Кеуде клеткасы (қабырға, соның ішінде төс және омыртқаның кеуде бөлігі) Кеуде клеткасының басқа бөліктері, соның ішінде ішкі ағзалар Жамбас пен іштің төменгі бөлігі, соның ішінде ішкі ағзалар Сыртқы жыныс мүшелері Дене, оның көптеген бөліктерін зақымдау Дене, оның басқа бөлімдерде көрсетілмеген басқа да анықталған мүшелері Дене және анықталмаған ішкі ағзалар Иық және иықтың жігі Қол, соның ішінде шынтақ Білезік Қолдың басы Қол басының үлкен саусағы Басқа саусақ (басқа саусақтар) Қолдар, оның көптеген бөліктерін зақымдау Қолдар, оның басқа бөлімдерде көрсетілмеген басқа да анықталған мүшелері Қолдар, анықталмаған Сан және ұршық буыны Тобық, соның ішінде тізе Тобық буыны Табан Табан башпайы (табан башпайлары) Аяқтар, оның көптеген бөліктерін зақымдау Аяқтар, оның басқа бөлімдерде көрсетілмеген басқа да анықталған мүшелері Аяқтар, анықталмаған Жалпы әсері (мысалы, улану немесе жұқпалардан)

«Еңбек қызметімен байланысты жарақаттану және кәсіптік аурулар туралы есеп» (коды 1381104, индексі 7-ЖКС, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқауының статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық 1. «Еңбек қызметімен байланысты жарақаттану және кәсіптік аурулар туралы есеп» (коды 1381104, индексі 7-ЖКС, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқауының статистикалық нысанын толтыру жөніндегі осы нұсқаулық «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 7) тармақшасына сәйкес әзірленді және «Еңбек қызметімен байланысты жарақаттану және кәсіптік аурулар туралы есеп» (коды 1381104, индексі 7-ЖКС, кезеңділігі жылдық) жалпымемлекеттік статистикалық байқауының статистикалық нысанын толтыру тәртібін нақтылайды. 2. Келесі анықтамалар осы статистикалық нысанды толтыру мақсатында қолданылады: 1) адам өліміне әкелген өндірістік жарақат – осы жарақаттың себебі болған өндірістегі жазатайым оқиға күнінен бастап бір жыл ішінде өлімге әкеліп соқтырған өндірістік жарақат; 2) өндірістік (кәсіби) жарақаттар – жұмыс берушілермен еңбек қатынастарында болған қызметкерлермен еңбек міндеттемелерін орындау үдерісінде жазатайым оқиға немесе денсаулыққа өзге де кері әсер ету нәтижесінде болған, ағымдағы жылы тексеріс жүргізілген барлық жарақаттар, кәсіби сырқаттар, уланулар және денсаулыққа өзге де кері әсер етулер. 3. Осы статистикалық нысанды заңды тұлғалар өздерінен бөлек орналасқан барлық құрылымдық бөлімшелері (бағынысты емес, Бизнес сәйкестендіру нөмірі (БСН) жоқ) бойынша тапсырады. 4. Статистикалық нысан Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 15 мамырдағы № 251 Еңбек кодексі «Еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиғаларды және қызметкерлер денсаулығының өзге де зақымдануларын тергеп-тексеру мен есепке алу» 37-тарауының «Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау» 5-бөліміне және Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2009 жылғы 2 сәуірде № 5614 болып тіркелген «Өндірістегі жазайтым оқиғаларға байланысты құжат нысанын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2009 жылғы 3 наурыздағы № 74-ө бұйрығына сәйкес және еңбек қызметімен байланысты жазатайым оқиғалар мен қызметкерлер денсаулығының өзге де зақымдануларын тіркеу журналы негізінде толтырылады. Статистикалық нысанға тергеп-тексеру ережесіне сәйкес жазатайым оқиға тіркелген барлық меншік нысандарындағы кәсіпорындарда, мекемелерде, ұйымдарда тәжірибеден өту немесе жұмыс атқару кезінде өндірісте жұмысшылармен, қызметшілермен оқушылармен және студенттермен болған жазатайым оқиғалар туралы деректер кіреді. Өлімге әкеліп соқтырған өндірістік жарақат осы жарақаттың себебі болған өндірістегі жазатайым оқиға күнінен бастап бір жыл ішінде өлімге әкеліп соқтырған өндірістік жарақат ретінде өлшенеді. Есепке алуға жұмыс берушілермен еңбек қатынастарында болған қызметкерлермен еңбек міндеттемелерін орындау үдерісінде жазатайым оқиға немесе денсаулыққа өзге де кері әсер ету нәтижесінде болған, ағымдағы жылы тексеріс жүргізілген барлық жарақаттар, кәсіби сырқаттар, уланулар және денсаулыққа өзге де кері әсер етулер жатады. Тергеп-тексеру барысында алкогольден немесе есірткіден масаю жағдайында өз денсаулығына қасақана зиян келтірген деп белгіленген, жұмыс берушінің мүддесімен байланысты емес қауіпті және зиянды өндірістік факторлардың әсеріне қатысты емес зардап шегушінің денсаулығының кенеттен нашарлауы нәтижесіндегі еңбек қызметімен байланысты емес жарақаттар және жұмыскер денсаулығының өзге де зақымданулары өндірістік (кәсіптік) ауру болып ресімделмейді. 5. 1-сұрақта заңды тұлғаның (бөлімшенің) (оның тіркелген жеріне қарамастан) нақты орналасқан орны - облыс, қала, аудан, елді мекен, сондай-ақ Экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасына (ЭҚЖЖ бойынша код) сәйкес заңды тұлға (бөлімше) экономикалық қызметінің нақты жүзеге асырылатын негізгі түрінің коды мен атауы көрсетіледі. 2-сұрақта жазатайым оқиғаның акт нөмірі, күні мен айы қойылады - 035250609, яғни 035 - акт нөмірі, жазатайым оқиға 2009 жылғы 25 маусымда болған. 3-сұрақта зардап шегушінің жынысы, 4-сұрақта жарақат алу сәтіндегі зардап шегушінің жасы көрсетіледі (толық жасының саны). 5-сұрақта статистикалық нысанның 1-қосымшасында көрсетілген Кәсіптер жіктеуішінен зардап шегушінің мәртебесі келтіріледі. 6-сұрақта жұмыс ауысымды болған-болмағаны жайлы көрсетіледі. Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 15 мамырдағы №251 Еңбек кодексі «Ауысымдық жұмыс» 84-бабының 1-тармағына сәйкес өндірістік үдерістің ұзақтығы не жұмыс берушінің өндірістік қызметінің режимі күнделікті жұмыс ұзақтығының нормасынан асып кеткен жағдайларда ауысымдық жұмыс белгіленуі мүмкін. «Жоқ» жауабын көрсеткен жағдайда 7-сұрақ толтырылмайды. 7-сұрақта жазатайым оқиға болған ауысым көрсетіледі. Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 15 мамырдағы N 251 Еңбек Кодексі «Күнделікті жұмыстың (жұмыс ауысымының) ұзақтығы» 82-бабының 3-тармағына сәйкес Күнделікті жұмыстың (жұмыс ауысымының) ұзақтығы, күнделікті жұмыстың (жұмыс ауысымының) басталу және аяқталу уақыты, жұмыстағы үзілістер уақыты жұмыс аптасының белгіленген ұзақтығы сақтала отырып, ұйымның еңбек тәртіптемесі ережелерімен, еңбек шартымен, ұжымдық шартпен белгіленеді (бөлім ауысымдық жұмыс кезінде толтырылады). 8-сұрақта сот-медициналық сараптама қорытындысы бойынша жазатайым оқиға сәтіндегі науқастың денсаулық жағдайы толтырылады. 9-сұрақта жарақат түрінің коды көрсетіледі. Осы жіктеуіш статистикалық нысанның 2-қосымшасында келтірілген Аурулар мен денсаулықпен байланысты проблемалардың халықаралық статистикалық жіктеуішіне (АХЖ-10) негізделген. (Жарақат түрі – жабық сынық – коды - В.01 (көптеген жарақаттарда 5-ке дейінгі кодтарды толтыру көзделген). 10-сұрақта статистикалық нысанның 3-қосымшасында келтірілген Аурулар мен денсаулықпен байланысты проблемалардың халықаралық статистикалық жіктеуіші (АХЖ-10) негізінде зардап шеккен дене мүшесінің коды көрсетіледі, (бірінші дене мүшесі зардап шеккен жағдайда 5-ке дейінгі кодтарды толтыру көзделген). 11-сұрақта кәсіптік ауру түрінің коды және оның диагнозы көрсетіледі. Өндірістегі ауыр кәсіптік ауру мен улану жағдайы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2009 жылғы 12 қарашадағы № 705 бұйрығымен бекітілген нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5907 болып тіркелген Кәсіби аурулар мен улануларды тіркеу, тергеп-тексеру, есепке алу және олар бойынша есеп беру ережесіне сәйкес келтірілген материалдар негізінде осы статистикалық нысанның деректері бойынша Өндірістегі жазатайым оқиға туралы актімен ресімделеді (бірнеше кәсіби ауру болған жағдайда 5-ке дейінгі кодтарды толтыру көзделген). 12-сұрақта «Өндірістегі жазатайым оқиғаларға байланысты құжаттардың нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2009 жылғы 3 наурыздағы № 74-ө бұйрығымен бекітілген нормативтік құқықтық актілер мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5614 болып тіркелген статистикалық нысанның 4-қосымшасында көрсетілген оқиға түрлері тізбесінің коды көрсетіледі. (Оқиға түрі – электр тогымен зақымдану – коды – 11). 13-сұрақта «Өндірістегі жазатайым оқиғаларға байланысты құжаттардың нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2009 жылғы 3 наурыздағы № 74-ө бұйрығымен бекітілген статистикалық нысанның 5-қосымшасында келтірілген жазатайым оқиғаның себептер тізбесінің коды көрсетіледі. (Жазатайым оқиғаның себебі -еңбектің қауіпсіз тәсілдеріне оқытудағы кемшіліктер – коды -18). 14-сұрақта «Өндірістегі жазатайым оқиғаларға байланысты құжаттардың нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2009 жылғы 3 наурыздағы № 74-ө бұйрығымен бекітілген статистикалық нысанның 6-қосымшасында көрсетілген зардап шегуші жарақатының ауырлық деңгейінің коды көрсетіледі (ауырлық деңгейі – орташа – коды – 2). (Адам өліміне әкелген жағдайларды қоспағанда кәсіптік аурулардан зардап шеккендер бөлімді толтырмайды). 15, 16-сұрақтарда көрсетілген жоғалған уақыт еңбекке қабілеттілікті уақытша жоғалтуға соғатын өндірістік жарақаттың әрбір жағдайы бойынша жеке өлшенеді. Осы жарақаттың жұмыс күндеріндегі де ауырлығын бағалау үшін ол зардап шеккен адам уақытша жұмысқа жарамсыз болған кездері күнтізбелік күндер саны ретінде өлшенеді. Жоғалған уақыт жазатайым оқиға болған күннен кейінгі бірінші күннен бастап жұмыс орнына оралған күннің алдындағы күнге дейін өлшенеді. Нақты өндірістік жарақат салдарынан жұмыста қайта болмаған жағдайда, әрбір кезең жоғарыда көрсетілгенге сәйкес өлшенеді, ал әрбір кезеңде жоғалтқан күндердің саны осы жарақаттың нәтижесінде жоғалтқан уақыттың жалпы санына қосылады. Жұмыста уақытша болмаған уақыт, егер ол емделу себебіне байланысты бір күннен аспаса, онда ол жоғалған уақытқа қосылмайды. Бір және одан көп күнге еңбек қабілетін жоғалтумен жазатайым оқиғаның материалдық зардаптары (адам өліміне әкеліп соқтырған жазатайым оқиғаның материалдық зардаптарын қосқанда) 17.1, 17.2, 17.3-жолдар бойынша көрсетіледі. Егер зардап шегушінің уақытша еңбекке жарамсыздығы алдыңғы жылдың соңынан бастап созылса, онда мұндай жағдайда есепті жылдағы еңбекке жарамсыз (күнтізбелік және жұмыс) күндері мен (жазатайым оқиғаны сәйкестендіру үшін), мүмкіндігінше тиісті кезеңдегі материалдық зардаптары тек бірінші жолға толтырылады. Осы нысанды тапсыру қағаз тасығышта және электронды форматта жүзеге асырылады. Нысанды электронды форматта толтыру Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі Интернет-ресурсының (www.stat.gov.kz) «On-line есептер» бөлімінде орналастырылған бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану арқылы іске асырылады. Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысаны Статистическая форма общегосударственного статистического наблюдения Аумақтық статистика органына тапсырылады Представляется территориальному органу статистики Статистикалық нысанды www.stat.gov.kz сайтынан алуға болады Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2013 жылғы 27 қыркүйектегі № 227 бұйрығына 11-қосымша Приложение 11 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан по статистике от 27 сентября 2013 года № 227

Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 дейiн артық до 1 часа более 40 часов

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау, дәйексіз деректерді беру «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление, представление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики являются административными правонарушениями, предусмотренными статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 1361102 Код статистической формы 1361102

Денсаулық сақтау мен әлеуметтік қызметтерді көрсету саласындағы көрсетілген қызметтердің көлемі туралы есеп

жыл год

БСН коды код БИН

«Еңбек қызметімен байланысты жарақаттану және кәсіптік аурулар туралы есеп» (коды 1381104, индексі 7-ЖКС, кезеңділігі жылдық) статистикалық нысанына 6-қосымша Коды 1 2 3 4

тоқсан квартал

Тапсыру мерзімі - есепті кезеңнен кейінгі 10-шы күн. Срок представления – 10 числа после отчетного периода.

Жазатайым оқиға себептерінің тізбесі* Коды 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

Есепті кезең Отчетный период

Қызметкерлер санына қарамастан, қызметінің негізгі түрі «Денсаулық сақтау мен әлеуметтік қызметтер» (Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің кодына сәйкес (ЭКЖС) – 86, 87, 88) болып табылатын заңды тұлғалар және (немесе) олардың құрылымдық және оқшауланған бөлімшелері тапсырады. Представляют юридические лица и (или) их структурные и обособленные подразделения с основным видом деятельности «Здравоохранение и социальные услуги» (согласно кодам Общего классификатора видов экономической деятельности (ОКЭД) – 86, 87, 88), независимо от численности работающих.

«Еңбек қызметімен байланысты жарақаттану және кәсіптік аурулар туралы есеп» (коды 1381104, индексі 7-ЖКС, кезеңділігі жылдық) статистикалық нысанына 5-қосымша

Мөрдің орны (бар болған жағдайда) Место для печати (при наличии)

Коды T0001

Жылдық Годовая

Отчет об объеме оказанных услуг в области здравоохранения и предоставления социальных услуг

1.2

1.3

1.4 1.5

2

2.1

2.2

2.3

2.4

3

3.1

3.2 3.3

ЭҚТӨЖ бойынша қызмет түрінің коды Код вида услуг по КПВЭД 1

Есепті кезеңге, барлығы За отчетный период, всего

1

Денсаулық сақтау саласындағы көрсетілген қызметтердің көлемі, барлығы Объем оказанных услуг в области здравоохранения, всего соның ішінде: в том числе: ауруханалардың қызметтері услуги больниц соның ішінде: в том числе: ауруханалардың хирургиялық бөлімшелерінің қызметтері услуги хирургических отделений больниц ауруханалар мен перзентханалардың гинекологиялық бөлімшелерінің қызметтері услуги гинекологических отделений больниц и родильных домов

86

сауықтыру орталықтарының қызметтері услуги центров реабилитации психиатриялық ауруханалардың қызметтері услуги психиатрических больниц дәрігерлердің бақылауымен ұсынылатын ауруханалардың өзге де қызметтері услуги больниц, предоставляемые под контролем врачей, прочие өзге де ауруханалардың қызметтері услуги прочих больниц жалпы дәрігерлік тәжірибе саласындағы қызметтер услуги в области врачебной практики общей мамандандырылған дәрігерлік тәжірибе саласындағы қызметтер услуги в области врачебной практики специализированной стоматология саласындағы қызметтер услуги в области стоматологии адам денсаулығын қорғау бойынша өзге де қызметтер услуги по охране здоровья человека прочие Көрсетілген қызметтердің көлемі әлеуметтік, тұратын орынды қамтамасыз етумен, барлығы Объем оказанных услуг социальных с обеспечением проживания, всего соның ішінде: в том числе: Тұратын орынды қамтамасыз етумен науқастарды күту бойынша қызметтер услуги по уходу за больными с обеспечением проживания ақыл-ой немесе дене кемшіліктері, психикалық аурулар және наркологиялық ауытқулары бар адамдардың тұруымен байланысты қызметтер услуги, связанные с проживанием лиц с умственными или физическими недостатками, психическими заболеваниями и наркологическими расстройствами қарттар мен мүгедектерге арналған тұратын орынмен байланысты қызметтер услуги, связанные с проживанием для престарелых и инвалидов тұрумен байланысты өзге де қызметтер услуги, связанные с проживанием, прочие Көрсетілген қызметтердің көлемі әлеуметтік, тұратын орынды қамтамасыз етусіз, барлығы Объем оказанных услуг социальных без обеспечения проживания, всего соның ішінде: в том числе: тұратын орынмен қамтамасыз етусіз қарттар мен мүгедектерге арналған әлеуметтік қызметтер услуги социальные без обеспечения проживания для престарелых и инвалидов балалардың күндізгі күтімі бойынша қызметтер услуги по дневному уходу за детьми басқа да топтамаларға кірмеген, тұратын орынмен қамтамасыз етусіз көрсетілетін өзге де әлеуметтік қызметтер услуги социальные без обеспечения проживания прочие, не включенные в другие группировки

86.10.13

Соның ішінде қаражаттары есебінен: В том числе за счет средств:

2

3

кәсіпорындар предприятий

8.3. психиканың бұзылуы психическое расстройство

Қызметтер (денсаулық) Услуги (здрав)

Дененің көптеген бөліктерін зақымдау Басқа да зақымданған дене мүшелері Анықталмаған зақымданған дене мүшесі

халық населения

8.2. есірткіден масаю наркотическое опьянение

G8 Y Z

бюджет бюджета

(Жалғасы. Басы 17-18-беттерде). 8. Зардап шегушінің жазатайым оқиға сәтіндегі денсаулық жағдайын (сот-медициналық сараптама қорытындысына сәйкес) белгілеңіз: Отметьте физическое состояние пострадавшего в момент несчастного случая (согласно заключению судебно - медицинской экспертизы): Иә Жоқ Да Нет 8.1. алкогольден масаю алкогольное опьянение

19

www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

4

8

08

9 10 11 12 13 14

09 10 11 12 13 14

15

15

16 17

16 17

18

18

19

19

20

20

21

21

22

22

23 24

23 24

25

25

26 27

26 27

28

28

29 30 31 32

29 30 31 32

33

33

34

34

35

35

Кен өндіру өнеркәсібі саласындағы көмекші қызметтер Тамақ өнімдері Сусындар Темекі өнімдері Тоқыма Киім заттары Былғары және оған қатысты бұйымдар Ағаш және ағаш пен тығындардан жасалған бұйымдар (жиһаздан басқа), сабаннан жасалған бұйымдар және өруге арналған материалдар Қағаз және қағаз бұйымдары Басып шығару және қайта шығару бойынша қызметтер Кокс және мұнайды қайта өңдеу өнімдері Химиялық заттар және химиялық өнімдер Фармацевтикалық өнімдер және негізгі фармацевтикалық препараттар Резеңке және пластмасса бұйымдары Өзге де металл емес минералды бұйымдар Негізгі металдар Машиналар мен жабдықтардан басқа дайын металл өнімдер Компьютерлер, электронды және оптикалық өнімдер Электр жабдықтары Басқа топтамаларға енгізілмеген машиналар мен жабдықтар Автомобильдер, тіркемелер және жартылай тіркемелер Өзге де көлік жабдығы Жиһаз Өзге де дайын бұйымдар Машиналар мен жабдықтарды жөндеу және орнату бойынша қызметтер Электр энергиясы, газ, бу және ыстық су Табиғи су; суды өңдеу және бөлу бойынша қызметтер Кәріз бойынша қызметтер, ағынды су

Қызметтің атауы Наименование услуги

А 1

Б В Көрсетілген қызметтер, х барлығы Оказано услуг, всего

х

2014 жылғы 11 қараша

х

№ 489

86.10.11

03

4 5 6 7

04 05 06 07

Электроэнергия, газ, пар и вода горячая Вода природная, услуги по обработке и распределению воды Услуги по канализации; воды сточные

Астана қаласы

86.10.19 86.21.1

Министр Б.СҰЛТАНОВ. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2014 жылғы 11 қарашадағы №489 бұйрығымен бекітілсін

86.22.1

86.23.1 86.90.1

87

х 87.10.1

87.20.1

87.30.1

87.90.1

88

х 88.10.1

88.91.1 88.99.1

ЭҚТӨЖ бойынша қызмет түрінің коды Код вида услуг по КПВЭД

Есепті жылға, барлығы За отчетный год, всего 1

Соның ішінде қаражаттары есебінен: В том числе за счет средств: бюджет халық кәсіпорындар бюднасе- предприятий жета ления 2 3 4

Қызметтің қосалқы түрлеріне арналған өнімдер жіктеуіші Классификатор продукции для вторичных видов деятельности

3

Оборудование транспортное прочее Мебель Изделия готовые прочие Услуги по ремонту и установке машин и оборудования

86.10.15

Приложение к статистической форме «Отчет об объеме оказанных услуг в области здравоохранения и предоставления социальных услуг» (код 1361102, индекс Услуги (здрав), периодичность квартальная)

02

Изделия минеральные неметаллические прочие Металлы основные Изделия металлические готовые, кроме машин и оборудования Компьютеры, продукция электронная и оптическая Оборудование электрическое Машины и оборудование, не включенные в другие группировки Автомобили, прицепы и полуприцепы

86.10.14

«Денсаулық сақтау мен әлеуметтік қызметтерді көрсету саласындағы көрсетілген қызметтердің көлемі туралы есеп» (коды 1361102, индексі Қызметтер (денсаулық), кезеңділігі тоқсандық) статистикалық нысанына қосымша

2

Изделия резиновые и пластмассовые

86.10.12

__________________________ 1 Мұнда және бұдан әрі ЭҚТӨЖ - экономикалық қызмет түрлері бойынша өнімдер жіктеуіші, Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі Интернет-ресурсының (www.stat.gov.kz) «Жіктеуіштер» бөлімінде орналастырылған. Здесь и далее КПВЭД - классификатор продукции по видам экономической деятельности, размещен на Интернет-ресурсе Агентства Республики Казахстан по статистике (www.stat.gov.kz), в разделе «Классификаторы».

1

Вещества химические и продукты химические Продукты фармацевтические и препараты фармацевтические основные

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті туралы ережені бекіту туралы

Мөрдің орны (бар болған жағдайда) Место для печати (при наличии)

ЭҚТӨЖ бойынша қызмет түрінің коды Код вида услуг по КПВЭД 01

Бумага и изделия бумажные Услуги по печатанию и воспроизведению Кокс и продукция переработки нефти

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің бұйрығы

86.10.1

Атауы Мекенжайы Наименование______________________ Адрес __________________________ __________________________ __________________________ Телефон __________________________ Электрондық пошта мекенжайы Адрес электронной почты ___________________________ Орындаушы Исполнитель _____________________________ ____________________________ аты-жөні телефон фамилия Басшы Руководитель _____________________________ ____________________________ тегі, аты және әкесінің аты қолы фамилия, имя и отчество подпись Бас бухгалтер Главный бухгалтер _____________________________ ____________________________ тегі, аты және әкесінің аты қолы фамилия, имя и отчество подпись

Жол коды Код строки

Древесина и изделия из древесины и пробки (кроме мебели), изделия из соломки и материалов для плетения

(Жалғасы бар).

3. Қызметтің қосалқы түрі бойынша көрсетілген қызметтердің көлемін көрсетіңіз, мың теңгемен, ҚҚС-сыз Укажите объем оказанных услуг по вторичному виду деятельности, в тысячах тенге, без НДС Жол коды Код строки

Услуги вспомогательные в области горнодобывающей промышленности Продукты пищевые Напитки Изделия табачные Текстиль Предметы одежды Кожа и изделия, относящиеся к ней

Қызметтің атауы

Наименование услуги

Ауыл шаруашылығы, аңшылық өнімдері және осылармен байланысты қызметтер Орман шаруашылығының, ағаш дайындаудың өнімдері және осы саладағы қызметтер Балық және басқа да балық аулау өнімдері; аквадақылдар; балық аулау саласындағы көмекші қызметтер Тас көмір және лигнит Шикі мұнай және табиғи газ Металл кендері Кен өндіру өнеркәсібінің өнімдері

Продукция сельского хозяйства, охоты и связанные с этим услуги Продукция лесного хозяйства, лесозаготовок и услуги в этих областях Рыба и продукция рыболовства прочая; аквакультура; услуги вспомогательные в области рыболовства Уголь каменный и лигнит Нефть сырая и газ природный Руды металлические Продукция горнодобывающей промышленности

(Соңы 20-бетте).


www.egemen.kz

11 желтоқсан 2014 жыл

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2014 жылғы 27 тамыздағы № 367 бұйрығына 2-қосымша Приложение 2 к приказу Министра образования и науки Республики Казахстан от 27 августа 2014 года № 367

5

2

оқушылар саны (адам) / численность учащихся (чел)

жобалық қуаты (оқушылар орнының саны, бірлік) / проектная мощность (количество ученических мест, ед)

1 балаға жылдық шығыс (мың теңге) / Расход на 1 ребенка в год (тыс.тенге)

ҚБҰ құрылу жылы / Год создания ОДО

Жергілікті бюджеттен қаржыландыру көлемі (мың теңге) / Объем финасирования из местного бюджета (тыс.тенге)

Электрондық пошта / Электронная почта

ағымдық жөндеуді қажет ететін / требует текущего ремонта

Коды көрсетілген телефондар / Телефоны с указанием кода барлығы (бірлік) / всего (ед)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

барлығы (бірлік) / всего (ед)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

барлығы (бірлік) / всего (ед)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

барлығы (бірлік) / всего (ед)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

барлығы (бірлік) / всего (ед)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

барлығы (бірлік) / всего (ед)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

барлығы (бірлік) / всего (ед)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

барлығы (бірлік) / всего (ед)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

44

45

46

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

59

ақылы үйірмелер саны (бірлік) / количество платных кружков (ед)

қазақ тіліндегі үйірмелер саны (бірлік) / количество кружков на казахском языке (ед)

58

ақысыз үйірмелер саны (бірлік) / количество бесплатных кружков (ед)

оның ішінде / из них

барлық үйірмелер (бірлік) / всего кружков (ед)

барлығы (бірлік) / всего (ед)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

басқалар ы / других

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

барлығы (бірлік) / всего (ед)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

барлығы (бірлік) / всего (ед)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

барлығы (бірлік) / всего (ед)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

47

шахмат- шаш- басқа спорт / ка / шахматно- другие споршашечных* тивны е*

үйірмелердегі барлық балалар (адам) / всего детей в кружках (чел.)

оның ішінде балалар (адам) / в них детей (чел)

теннис / теннис *

барлығы (бірлік) / всего (ед)

әлеуеттік спорт түрлері / силовые виды спорта*

29

барлығы (бірлік) / всего (ед)

зейнеткерлік жаста / пенсионный возраст

55 жастан 64 жасқа дейін / от 55 до 64 лет

45 жастан 54 жасқа дейін / от 45 до 54 лет

35 жастан 44 жасқа дейін / от 35 до 44 лет

25 жастан 34 жасқа дейін /от 25 до 34 лет

25 жасқа дейін / до 25 лет

ғылыми дәрежесі бар / имеют ученую степень

санаты жоқ / без категории

екінші / вторую

футболдық / футбольные*

28

60

61

7

8

9

дербес жылыту жүйесі бар / с автономным отоплением

су өлшейтін құрылғысы бар /с водомерами

жылу есептегіш құрылғысы орнатылған / с установленным тепло счетчиком

кәріз жүйесі жоқ/ без канализации

жеке жылыту жүйесі бар /с индивидуальным отоплением

суды шеттен әкелу / с привозной водой 6

10

11

77

кадрларға қажеттілік / потребность в кадрах

76

санаты жоқтар / без категории

75

2 санат / 2 категория

74

1 санат / 1 категория

73

жоғары санат / высшая категория

72

орта біліммен / со средним образованием

71

арнайы орта кәсіби / со средне-специальным профессиональным

70

арнайы орта педагогикалық / со средне-специальным педагогическим жоғары кәсіби / с высшим профессиональным

барлығы / всего

69

жоғары педагогикалық / с высшим педагогическим

санаты жоқтар / без категории

67 68

2 санат / 2 категория

66

1 санат / 1 категория

64 65

біліктілігі / квалификация

білімі / образование

жоғарғы санат / высшая категория

63

Үйірме жетекшілерінің, мәдени ұйымдастырушылардың, сүйемелдеушілердің саны (адам) / Количество руководителей кружков, культорганизаторов, аккомпаниаторов (чел)

орта біліммен / со средним образованием

62

арнайы орта кәсіби / со средне-специальным профессиональным

ҚБҰ-дағы штаттағы педагогтар саны (үйірмелер жетешілерін, мәдениет ұйымдастырушылары мен сүйемелдеушілерін қоспағанда) (адам) / численность штатных педагогических работников в ОДО (без руководителей кружков, культорганизаторов, аккомпаниаторов) (чел) біліктілігі / білімі / образование квалификация

79

80

81

82

83

84

78

* Бұл көрсеткіштер бойынша мәліметтер жылына 2 рет жиналады (қазан, маусым) / Сведения по данным показателям собираются 2 раза в год (октябрь, июнь) Толтыру бойынша нұсқау /Инструкция по заполнению ¹ - Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің Интернет-ресурсының http:// www.stat.kz/klassifikacii/Pages/default.aspx мекенжайында орналасқан Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішіне сәйкес / Согласно Классификатору административно-территориальных объектов, расположенному на Интернет-ресурсе Комитета по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан по адресу 57-баған 20, 22, 24, 26, 28, 30, 32, 34, 36, 38, 40, 42, 44, 46, 48, 50, 52, 54, 58-бағандардың қосындысына тең болуы керек / Графа 57 должна быть равна сумме граф 20, 22, 24, 26, 28, 30, 32, 34, 36, 38, 40, 42, 44, 46, 48, 50, 52, 54, 58. 58-баған 19, 21, 23, 25, 27, 29, 31, 33, 35, 37, 39, 41, 43, 45, 47, 49, 51, 53, 55-бағандардың қосындысына тең болуы керек / Графа 58 должна быть равна сумме граф 19, 21, 23, 25, 27, 29, 31, 33, 35, 37, 39, 41, 43, 45, 47, 49, 51, 53, 55. 58-баған 60-61-бағандардың қосындысына тең болуы керек / Графа 58 должна быть равна сумме граф 60-61. 64-баған 65-69-бағандардың, сонымен қатар 70-73-бағандардың қосындысына тең болуы керек / Графа 64 должна быть равна сумме граф 65-69, также сумме граф 70-73. 74-баған 75-79-бағандардың, сонымен қатар 80-83-бағандардың қосындысына тең болуы керек / Графа 74 должна быть равна сумме граф 75-79, также сумме граф 80-83. Білім басқармасының басшысы / Начальник Управления образования қолы / подпись М.О. / М.П. Тегі, Аты және Әкесінің аты / Фамилия, Имя и Отчество телефон (бар болса / при наличии) Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2014 жылғы 27 тамыздағы № 367 бұйрығына 6-қосымша Приложение 6 к приказу Министра образования и науки Республики Казахстан от 27 августа 2014 года № 367 Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 27 желтоқсандағы № 570 бұйрығына 19-қосымша Приложение 19 к приказу Министра образования и науки Республики Казахстан от 27 декабря 2012 года № 570 Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Мектепке дейінгі және орта білім, ақпараттық технологиялар департаментіне ұсынылады Представляется в Министерство образования и науки Республики Казахстан Департамент дошкольного и среднего образования, информационных технологий

№ МТМ-3 нысаны респонденттер: облыстық білім басқармалары, ұсынылу мерзімі: қазан респонденттер: аудандық білім бөлімдері, ұсынылу мерзімі: 15 қыркүйек кезеңділігі: жылдық Форма № ВУ-3 респонденты: областные управления образования, сроки представления: октябрь респонденты: районные отделы образования, срок представления: 15 сентября периодичность: годовая

3

4

6

7

8

8

9

10

11

12

13

14

(Жалғасы 21-бетте).

мүшелер саны (адам) / количество членов (человек)

7

кеңестер саны (бірлік) / количество советов (единиц)

6

мүшелер саны (адам) / количество членов (человек)

5

кеңестер саны (бірлік) / количество советов (единиц)

4

барлығы өткізілген бір реттік тәрбие шаралары (бірлік) / всего проведенных разовых воспитательных мероприятий (единиц)

3

барлығы өткізілген ұзақ мерзімді жобалар саны (бірлік) / всего проведенных долговременных проектов (единиц)

2

өткізілген бір реттік тәрбие шараларының саны (бірлік) /количество разовых воспитательных мероприятий (единиц)

1

оның ішінде ұйым мүшелері -1-11 сынып оқушылары / в них членов организации - учащихся 1-11 классов

Мектептегі профилактикалық кеңестер / Школьные советы профилактики

ұзақ мерзімді тәрбиелік жобалар саны (бірлік)/ количество долговременных воспитательных проектов (единиц)

ӘАОЖ коды / код КАТО С

Балалар, балалар-жасөспірімдердің басқа қоғамдық бірлестіктері / Другие детские, детско-юношеские общественные объединения

олардың ішінде ұл балалар (адам) / из них мальчиков (человек)

Аудан, қала / Район, город В

Мүшелер саны (адам) / количество членов (человек) Жетекшілер саны (адам) / количество руководителей (человек)

жол № / № строки

ПДТ2 балаларға арналған барлық мектепке дейінгі ұйымдар / всего дошкольных организаций для детей с ЗПР2 басқа ауытқулары бар балаларға арналған мектепке дейінгі ұйымдар / дошкольных организаций для детей с другими нарушениями

көздері нашар көретін балаларға арналған барлық мектепке дейінгі ұйымдар /всего дошкольных организаций для слабовидящих детей

құлағы естімейтін балаларға арналған барлық мектепке дейінгі ұйымдар / всего дошкольных организаций для глухих детей 5

А

«Жас қыран» республикалық ұйымы / Республиканская организация «Жас кыран»

Мекеме мүшелерінің барлық саны (адам) / Всего членов организации (человек)

«Жас ұлан» ре