Page 1

Бүгінгі нөмірде: Елімізде баламасы жоқ даңғыл 2-бет Тасада тұрып тас атқан 5-бет Жосықсыз əрекет жалғаса бере ме? 11-бет Қыпшақ тіліндегі «Шаһнаме» эпосы 12-бет

№231 (28170) 11 ҚАЗАН ЖҰМА 2013 ЖЫЛ

Алматыны дамытудыѕ маѕызы зор

Ќўттыќтау жеделхатын жолдады

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Əзербайжан Республикасының Президенті лауазымына қайта сайлануына орай Ильхам Əлиевке құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлады Қазақстан Республикасы Президентінің баспасөз қызметі.

Жеделхатта Нұрсұлтан Назарбаев И.Əлиевтің ел Президенті лауазымындағы қызметі Əзербайжанды одан

Кеше Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Алматы қаласының əкімі Ах мет жан Есімовті қабыл дады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

А.Есімов Алматының тоғыз айдағы əлеуметтік-экономикалық дамуы туралы баяндады. Кездесу барысында Қазақстан Президенті қала инфрақұрылымын жетілдіру жөніндегі қызметті жалғастыру қажеттігін атап өтті. – Қала экологиялық ахуалды жақсарту, қоғамдық көлікті газға көшіру, жолдарды жөндеу, көлік жолайрықтары құрылысы жұмыстарын жүргізуде. Сондайақ, мен Алматы төңірегінде айналма жолдар салуды тапсырдым. Мұның бəрі халықтың тұрмысы мен қала экономикасын жақсартуға септігін тигізеді. А л ма т ы ел іміз дің ө ң ір л ер і арасында алда келеді, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Мемлекет басшысы Алматыда қала экономикасының негізгі саласының бірі болуға тиіс туризм индустриясын дамытуға баса назар аударды. – Менің тапсырмам бойынша туризмді дамыту жөнінде біраз жұмыс жүргізілуде, соның ішінде Алматы тауларының əлеуетін пайдаланып, шаңғы спортын дамыту маңызды орын алады. Бұл жаңа жұмыс орындарын ашуға да мүмкіндік береді, – деді Елбасы. Қазақстан Президенті Велосипедшілердің халықаралық одағы бастамасымен жақында болып өткен бірінші велосипедшілер жарысының Алматының халықаралық таныстырылымы үшін

 Президент поштасынан

Ауыл еѕбеккерлері кїшжігер жўмсауєа дайын

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың атына Шығыс Қазақстан облысының əкімі Бердібек Сапарбаевтан хат келді, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Өз хатында Б.Сапарбаев ауыл шаруашылығын жаңғырту мəселесіне баса назар аудара келіп, «Қазақстан-2050» Стратегиясында белгіленген міндеттердің өңірде іске асырылуы туралы баяндаған. Атап айтқанда, Шығыс Қазақстан облысының əкімі өсімдік өнімдері өндірісін ұлғайту жөніндегі шаралардан хабардар еткен. Мысалы, ауыл шаруашылығы

маңызы зор болғанын атап өтті. Сон дай-ақ, қазіргі кезде 2017 жылы Бүкілəлемдік қысқы универсиада өткізуге дайындық жасалуда. – Біз 2022 жылы Алматыда Қысқы Олимпия ойындарын өткізу үшін өтініш бердік. Мұндай маңызды жарысты өткізу қалада спортты дамытуға оң əсер етіп, Алматы арқылы күллі əлемнің еліміз туралы көбірек білуіне мүмкіндік беруге тиіс, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Кездесуде А.Есімов 9 айдың қорытындысы бойынша қала тіршілігінің барлық саласында оң қарқын бар екенін мəлімдеді.

– Өткен жылдар ішінде барлығы 40 білім беру нысаны, 18 ден саулық сақтау нысаны салынды, 1000 шақырымнан астам жолға жөндеу жұмысы жүргізілді, жаңадан 214 шақырымдық жол салынды. Спорттық жəне мəдени іс-шаралар өткізу үшін пайдаланылатын спорт нысандары да қайта жөнделді, – деді Алматы қаласының əкімі. А.Есімов Мемлекет басшысының тапсырмасына сəйкес Алматыны ірі туристік орталық ретінде дамыту жөнінде жұмыстар жүргізіліп жатқанына тоқталды. – Біз Бүкілəлемдік туристік орталық басшылығымен кеңес

өткіздік. Бізге əлемнің барлық елінен қысқы спорт түрлері бойынша мамандар келді, пайдалы келіссөздер өтті жəне олардың қолдауымен бірқатар іс-шаралар өткізу туралы уағдаластыққа қол жеткізілді, – деді Алматы қаласының əкімі. Кездесу қорытындысында Мемлекет басшысы Алматының инфрақұрылымын одан əрі дамыту жəне қала тұрғындарының əл-ауқатын арттыру жөнінде бірқатар нақты тапсырмалар берді.

----------------------------------------Суретті түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

Ақордада Мемлекеттік хатшы Марат Тəжиннің төрағалығымен Ғылым мен техника саласындағы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлықтарын беру жөніндегі комиссияның қорытынды отырысы өтті. «Егемен Қазақстан».

Ғылым мен техника саласындағы Мемлекеттік сыйлықтар ғылым мен техника қайраткерлерінің еңбегін қоғам мен мемлекет алдында жоғары бағалау болып саналады. Ал Қазақстан Президенті Мемлекеттік сыйлықты Қазақстанның азаматтарына еліміздің экономикалық жəне əлеуметтік дамуын айтарлықтай жеделдетуге, қазақстандық ғылым мен техниканың əлемдегі озық жетістіктер деңгейіне шығуына əкелетін іргелі жəне қолданбалы зерттеулер саласындағы аса үздік нəтижелері, қоғамға кеңінен танылған бір саладағы ғылыми жаңалықтар, монографиялар мен ғылыми жұмыстары, сондай-ақ, техниканың, материалдар мен технологиялардың əлемдік аналогтары немесе одан жоғары деңгейдегі жаңа түрлерін əзірлегені жəне өндіруді ұйымдастырғаны үшін беріледі. Осыған орай, Мемлекеттік хатшы Марат Тəжин бұл отырыста

ережеге сəйкес, еңбектерді тағы да сараптап, қорытынды шешім қабылдау қажеттігін атап өтті. «Бұған дейін Білім жəне ғылым министрлігі ұсынған жұмыстарға алдын ала мемлекеттік ғылымитехникалық сараптама жасады. Қоғамдық талқылаудан өткізді. Комиссия ғылым мен техника саласындағы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлықтарын беру туралы Президентке өз ұсынысын береді», деді Марат Тəжин. Мемлекеттік хатшының айтуынша, Комиссияның шешімі құпия дауыс беру үдерісі арқылы жүргізіледі. Сəйкесінше, Мемлекеттік сыйлықтар комиссия мүшелерінің 50 пайыздан төмен емес дауысын жинаған еңбектерге беріледі. Бұл күнгі отырыстың күн тəртібінде екі мəселе қаралды. Олардың біріншісі, 2013 жылғы Қазақстанның Мемлекеттік сыйлықтарын беру жөніндегі конкурсқа ұсынылған Ғылым мен техника саласындағы еңбектерді сараптан өткізу болса, екіншісі, 2013 жылғы Ғылым мен

техника саласындағы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығын беру жөнінде шешім шығару. Бір атап өтерлігі, 2013 жылғы Ғылым мен техника саласындағы Қазақстанның Мемлекеттік сыйлықтарын алуға барлығы 19 жұмыс түсіпті. Биылғы жылдың 12 маусымында бұл жұмыстарға мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама жəне сараптамалықталдау бағалау жүргізу жөнінде отырыс өткізіліп, отырыстың қорытындысы бойынша конкурсқа одан əрі қатысатын жұмыстар тізімі іріктелген екен. Ал аталған жұмыстар жөніндегі мəліметтер қоғамдық талқылау үшін БАҚ-та жарияланыпты. Талқылау кезінде 300-ге жуық пікір (рецензиялар, хаттар, басылымдағы жарияланымдар), сонымен қатар шетел ғалымдарынан 116 пікір келіп түсіпті. Осыған орай, конкурстық жұмыстар ұсынылған пікірлер мен рецензияларды ескере отырып, секциялық-сараптамалық отырыстарда қаралыпты. Комиссияның қорытынды отырысында Мемлекет басшысының қарауына ұсынылатын 3 жұмыс бекітілді. Ал Мемлекеттік сыйлық лауреаттарын марапаттау рəсімі Тəуелсіздік күні қарсаңында өтеді.

Доктрина жобасы съезге ўсынылады

Кеше «Нұр Отан» ХДП-ның Орталық кеңсесінде партия Доктринасы жобасын дайындау жөніндегі жұмыс тобының қорытынды отырысы болып өтті. Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан».

Оны партия Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек ашып, жүргізіп отырды. Отырысқа жұмыс тобының мүшелері, Парламент Мəжілісінің де путаттары, орталық жəне жер гілікті мемлекеттік орган

басшылары, зиялы қауым өкілдері, ғалымдар мен сарапшылар қатысты. Мəжіліс барысында аймақтарда өткен талқылаулардан кейін келіп түскен ұсыныстарды ескере отырып, Доктрина жобасының түзетілген нұсқасы талқыланды. Доктрина бойынша келіп түскен барлық ұсыныстар негізгі бес бағыт бойынша топтастырылды:

жастармен жұмысты күшейту, мемлекеттік тілді дамыту, Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамын құру, аймақтарды дамыту, қоғамдық бақылау мен азаматтық бастама. Мəжіліс барысында Б.Байбек партияның Тұғырнама, Бағдарлама жəне Доктрина сияқты негізгі үш құжаты болатынын айтты. Тұғырнама – партияның бір сайлау мерзіміне арналған қысқа басымдықтары айқындалған негізгі құжат. (Соңы 2-бетте).

дақылдарының егістік алқабы 77,6 мың гектарға, негізгі майлы жəне жемшөп дақылдарының егістік алқабы 62,8 мың гектарға ұлғайтылған. 370 мың гектар алқапта ылғал сақтау технология сы енгізілген, құны 3,5 млрд. теңге болатын 340-тан астам ауыл шаруашылығы техникасы сатып алынған. Мемлекеттік қолдау шаралары арқасында өңірде 1 миллион тоннадан астам астық жиналды, бұл ұн,

нан жəне нан өнімдеріне деген облыс тұрғындары сұранысын толық өтеуге мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта Шығыс Қазақстанда майлы дақылдардың жиын-терін жұмысы жүріп жатыр, оның түсімі гектарына 11,4 центнерді құрайды. Б.Сапарбаев өңірдегі ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорты биылғы 8 айда 4,7 миллиард теңгеге жеткенін, ал бұл көрсеткіш 2012 жылы 2,6 миллиард теңге болғанын атап өткен. Хат соңында Шығыс Қазақстан облысының əкімі өңірдің ауыл шаруашылығы саласының еңбеккерлері еліміздің агроөнеркə сіп кешенін жеделдете дамыту үшін барлық күш-жігерін жұмсайтынына сенім білдірген.

Кґмірдіѕ ґѕірге əсері ќандай?

Сенат Төрағасы Қайрат Мəмидің жетекшілігімен өткен палатаның кешегі жалпы отырысының күн тəртібі бойынша төрт мəселе қаралды. Депутаттар бұл жолы Балқаш жылу электр стансасы мен еңбек көші-қоны мəселелеріне қатысты заң жобаларын қызу талқыдан өткізді. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Күн тəртібінде алдымен палата Қазақстан Президентінің Ұлттық Банк төрағасын тағайындауына келісімін беру мəселесін қарап, ол бойынша тиісті қаулыға қолдау

білдірді. Елбасының Қайрат Келімбетовті тағайындауға келісім беру өтінішін Президент Əкімшілігінің Басшысы Кəрім Мəсімов жеткізді. Бұдан кейін депутаттар Қазақстан Республикасы мен Корея Республикасы үкіметтері

арасындағы Балқаш жылу электр стансасын дамыту, қаржыландыру, жобалау, салу, пайдалану жəне оған техникалық қызмет көрсету саласындағы келісімге өзгерістер енгізу хаттамасын ратификациядан өткізді. Балқаш жылу электр стансасына қатысты келісімге 2 жыл бұрын қол қойылған. Енгізілген өзгерістер Үкіметтің электр энергиясы бағасын белгілейтін құқыққа ие болуын қарастырады. (Соңы 2-бетте).

АҚПАРАТТАР Жасампаз істер аєыны жалєасын табады

Єылыми сараптаудан ґткізілді Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

əрі жан-жақты дамытуға жəне өркендетуге мүмкіндік беретініне сенім білдірген. – Достық пен өзара құрмет

дəстүрлеріне негізделген Қазақстан мен Əзербайжан арасындағы стратегиялық серіктестіктің аясы алдағы уақытта да кеңейіп, халықтарымыздың игілігі жолында нығая түсетін болады, – деп атап өткен Мемлекет басшысы. Қазақстан Президенті И.Əлиевке зор денсаулық, қызметінде жаңа биіктер, ал бауырлас əзербайжан халқына бейбітшілік пен бақбереке тілеген.

Орталық коммуникация қызметінің дəстүрлі шарасына айналған апта сайын өткізілетін баспасөз брифингіне кеше Жамбыл облысының əкімі Қанат Бозымбаев келді. Ол өңірдің əлеуметтік-экономикалық дамуы мен мемлекеттік жəне салалық бағдарламалардың жүзеге асырылуы, сондай-ақ басқа да өзекті мəселелер жөнінде баяндады.

 Биылғы 9 айда өнеркəсіп өнімдерінің нақты көлем индексі 102,1 пайызды құрады. Статистика агенттігінің мəліметі бойынша, бұл уақыт аралығында шикі мұнай, табиғи газ жəне түсті металдар кендерін өндіру артқан. Төмендеу Ақмола, Батыс Қазақстан, Қостанай, Қызылорда жəне Павлодар облыстарында байқалған.  Елімізде денешынықтыру-сауықтыру кешендерін салуға 4,7 млрд. теңге бөлінді. Спорт жəне дене шынықтыру істері агенттігінің төрағасы Ерлан Қожағапановтың айтуынша, қазір спорт кешендеріне сұраныс 1 млн. шаршы метр көлемнен асады.

 Бүгін Алматыда Шығыс Қазақстанның бал жəне ауылшаруашылық өнімдері жəрмеңкесі басталады. Облыс күндері аясында өтетін шара үш күнге созылып, екі өңір кəсіпкерлерінің кездесуіне ұласады.  Кеше Қызылордада республикалық ақындар айтысы мəреге жетті. Қаланың 195 жылдығы мен «Қазгермұнай» БК» АҚтың 20 жылдығы құрметіне өткізілген жыр сайысының бас бəйгесін Дидар Қалиев жеңіп алып, 2 млн. теңгенің сыйлығына қол жеткізді.  Жамбыл облысында ондаған су электр стансалары салынады. Осы туралы мəлімдеген облыс əкімі Қанат Бозымбаев алғашқы мұндай нысанның таяу аралықта Меркі ауданы жерінде пайда болатынын хабарлады. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Жамбыл облысының орталығы – Тараз қаласы Қазақстандағы ең ежелгі қалалардың бірі болып саналатыны белгілі. Содан да болар, ол өңірдің қазақ əдебиеті мен мəдениетінің өрлеп өсуіне қосқан үлесі ұшан-теңіз. Сондайақ, Жамбылдан шыққан спорт саңлақтары қазақ туын əлемнің талай жарыстарында ту биіктен желбіретті. Бұлармен бірге, Жамбыл облысы соңғы үш-төрт жыл көлемінде экономикасы қарыштап дами бастаған өңір. Облыста ауыл шаруашылығы мен жеңіл өнеркəсіп жəне өңдеу саласы қарқынды дамып келеді. Əсіресе, химиялық өнім өндіруші «Қазфосфат» компаниясы күкірт қышқылын жүз пайыз өңдеп, өз елімізбен қатар алысжақын шетелдерге экспорттап жатыр. Дəл бүгінгі күнде аталған кəсіпорынның сары

фосфоры Еуропа елдеріне де жөнелтілуде. Шындығын айтқанда, əкімнің баяндамасынан байқағанымыз, Жамбыл өңірі жасампаз істерімен жаңғыруда. Негізі «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық транзиттік автодəлізінің 495 шақырымы Жамбыл облысының жерімен өтеді. Сондай-ақ, Аманкелді газы еліміздің оңтүстік өңірін көгілдір отынмен қамтамасыз етіп отыр. Осы жылдың мамыр айында, Отан қорғаушылар күні қарсаңында еліміздің тарихында тұңғыш рет Отар əскери базасында Елбасының қатысуымен əскери шеру ұйымдастырылған. Десек те, Жамбыл облысында соңғы уақытта жер сілкіністері орын алып, алапат дауылдар соққаны белгілі. Мұнымен қатар, көршілес Қырғызстан шекарасында да келеңсіз оқиғалар болып тұрды.

----------------------------------------------------Жамбыл облысына арналған айқарма бет материалдарын 6-7-беттерден оқисыздар.

 Ақтауда тағы бір сəулет композициясы қатарға қосылды. Маяк түрінде бой көтерген ол қала мен теңіз портының 50 жылдығына арналып жасалды. Салтанатты ашылу рəсіміне жергілікті атқарушы билік өкілдері, порттың ардагерлері мен қызметкерлері, сонымен бірге, қала тұрғындары қатысты.  Республика кеденшілері 52 млн. теңгені құрайтын контрабандалық тауарды тоқтатты. Дерекке қарағанда, тұтыным тауарлары Түркиядан Қазақстан азаматының атына əкелініп, Жамбыл облысындағы кедендік бақылау департаментінің қызмет аймағында ресімделген. «ҚазАқпарат», «Қазақстан жаңалықтары», Bnews.kz, TengriNews, EgemenNews хабарлары бойынша дайындалды.


2

www.egemen.kz

11 қазан 2013 жыл

Доктрина жобасы съезге ўсынылады

Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов Біріккен Араб Əмірліктерінің Энергетика министрі Сухеил Мұхаммед Альмазруиді қабылдады, деп хабарлады ҚР СІМ-інің баспасөз қызметі.

Əмірліктер министрімен кездесті

Кездесу аясында əңгімелесуші тараптар өзара қызығушылықты білдіретін инвестициялық, сауда-экономикалық жəне саяси саладағы ынтымақтастықтың кең ауқымды мəселелерін талқылады. Біріккен Қазақстан-Эмираттар үкіметаралық комиссияның қызметі, сондай-ақ екі ел арасындағы СІМ-аралық саяси кеңестің даму рөлі атап өтілді. Бұған қоса, тараптар 2020 жылы ЭКСПО көрмесін өткізуге БАƏ-нің үміткерлігін жəне ЭКСПО-2017 Астанада өтетініне байланысты дайындық мəселелерін талқылады.

Финляндияєа сапар

Қазақстан Президенті жанындағы Əйелдер істері жəне отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі комиссияның төрайымы Гүлшара Əбдіқалықованың Финляндияға сапары өтті, деп хабарлады ҚР СІМ-інің баспасөз қызметі.

(Соңы. Басы 1-бетте). Бағдарламада партияның жаңа басымдықтары жазылып, ол ұзақ мерзімге бағытталады. Ал Доктринада партияның мақсат-мұраты мен құндылықтары алдағы бірнеше онжылдықтарға арналып жазылады, деді Б.Байбек. Еске сала кететін болсақ, Доктрина Елбасы, партияның Көшбасшысы Н.Назарбаевтың тапсырмасы бойынша əзірленді. Құжатты дайындау кезінде жетекші шетелдік партиялардың ұқсас партиялық құжаттарының үлгілері қолданылды. Осыған дейін болған жұмыс тобының үш мəжілісінде де Доктрина жобасы талқыланған болатын. Доктрина дайындаудың соңғы кезеңінде оның қазақ тілді мəтінін жетілдіру үшін арнайы редакциялық топ құрылды. Сауытбек Абдрахманов жетекшілік

ететін ол топтың құрамына Жабал Ерғалиев, Алдан Смайыл, Амангелді Мырзабек, Намазалы Омашев сынды зиялы қауым өкілдері кірді. Доктрина жобасында алғаш рет идеялық-дүниетанымдық көзқарастар мен құндылықтар нақты бекітілген. Яғни, құжат жобасында партияның миссиясы, оның құндылықтары, мемлекет пен азамат арасындағы өзара əрекеттестіктің жаңа ұстанымдары, табыстың 7 факторы – бірлік пен келісім, төл мəдениет пен имандылық, күшті экономика, əділетті əлеуметтік саясат, зияткерлік ұлт, əлемге ашық Қазақстан мен тиімді мемлекеттік басқару айқындалған. Доктрина – партия рөлін айқындайтын негізгі құжат. Доктрина жобасы «Нұр Отан» партиясының XV съезінде делегаттардың талқылауына ұсынылады.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

2013 жылғы 10 қазан

Астана, Үкімет Үйі

№1074

Сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар арасында 2013 жылға арналған еттiң жекелеген түрлерiн əкелуге тарифтiк квоталар көлемдерін бөлу туралы (2-кезең)

«Еттiң жекелеген түрлерiн əкелуге арналған тарифтiк квоталар көлемiн бөлудiң кейбiр мəселелерi туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 24 наурыздағы № 269 қаулысына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкiметi қаулы етедi: 1. Қоса беріліп отырған сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар арасында 2013 жылға арналған еттің жекелеген түрлерін əкелуге тарифтiк квоталар көлемдерiн бөлу (2-кезең) бекiтiлсiн. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнiнен бастап күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрi С. АХМЕТОВ. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2013 жылғы 10 қазандағы № 1074 қаулысымен бекiтiлген Сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар арасында 2013 жылға арналған еттің жекелеген түрлерін əкелуге тарифтiк квоталар көлемдерiн бөлу (2-кезең) Р/с № 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Сыртқы экономикалық қызметке ЖСН/БСН қатысушылардың атауы 2 3 Ірі қара малдың еті, мұздатылған (КО СЭҚ ТН коды 0202) «Фахрад» жауапкершiлiгi шектеулi 010640005816 серiктестiгi «Орал Логистик» жауапкершiлiгi шектеулi 061240003014 серiктестiгi «Фирма «Рассвет» жауапкершiлiгi 061140012862 шектеулi серiктестiгi «Etalim Group» жауапкершiлiгi шектеулi 070940016358 серiктестiгi «Заман-PVL» жауапкершiлiгi шектеулi 070340010515 серiктестiгi «Uunited Industries» (Юнайтед Индастриес) 030640005324 жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiгi «Семей ет комбинаты» жауапкершiлiгi 030740002165 шектеулi серiктестiгi «Кромэкспо-А» жауапкершiлiгi шектеулi 020540000764 серiктестiгi «Опт Торг Сompany plus» жауапкершiлiгi 040440009054 шектеулi серiктестiгi «Zaman» жауапкершiлiгi шектеулi 090140017816 серiктестiгi «Юсс Супорт Сервисез» жауапкершiлiгi 020240000802 шектеулi серiктестiгi «Жайық-ет» ет өндіру кəсіпорны» 020140001272 жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiгi «Кублей» жауапкершiлiгi шектеулi 921140000433 серiктестiгi «Food storage logistics» жауапкершiлiгi 110240018696 шектеулi серiктестiгi «Алма-Ата Food» жауапкершiлiгi шектеулi 100440018750 серiктестiгi «Агора-М» жауапкершiлiгi шектеулi 040140009411 серiктестiгi «Constant-A» жауапкершiлiгi шектеулi 000640001544 серiктестiгi «Alaska Seafood» жауапкершiлiгi шектеулi 090240017126 серiктестiгi Дара кəсіпкер Жiгерхан Дəулетханұлы 690522399019 Сүлейманов Жандос Жұмағазыұлы Көмекбаев 640315300144 «Астра» дара кəсіпкері ЖИЫНЫ Шошқаның жас, тоңазытылған немесе мұздатылған еті (КО СЭҚ ТН коды 0203) «Орал Логистик» жауапкершiлiгi шектеулi 061240003014 серiктестiгi «Оптовая Компания» жауапкершiлiгi 041140010357 шектеулi серiктестiгi «Кромэкспо-А» жауапкершiлiгi шектеулi 020540000764 серiктестiгi «Фахрад» жауапкершiлiгi шектеулi 010640005816 серiктестiгi «Еtalim Group» жауапкершiлiгi шектеулi 070940016358 серiктестiгi «Заман-PVL» жауапкершiлiгi шектеулi 070340010515 серiктестiгi «Food Storage Logistics» жауапкершiлiгi 110240018696 шектеулi серiктестiгi «Zaman» жауапкершiлiгi шектеулi 090140017816 серiктестiгi «Беккер и К» жауапкершiлiгi шектеулi 910240000155 серiктестiгi «Артон-kz» жауапкершiлiгi шектеулi 090640015154 серiктестiгi

Тонна 4 2 345,339 1 638,192 1 675,314 889,694 713,725 731,030 722,752 474,348 265,691 359,861 275,139 270,692 85,046 35,649 34,640 35,796 32,642 3,179 945,359 0,912 11 535,000 2 485,778 1 482,259 1 098,233 956,895 425,370 127,276 117,493 65,763 65,982 15,224

Аталған сапар 17-18 сəуірде Финляндияның Президенті Саули Ниинистёнің Қазақстанға жасаған мемлекеттік сапары барысында жеткізілген уағдаластық шеңберінде іске асырылды. Сапар бағдарламасының ресми бөлігіне Білім жəне мəдениет, Əлеуметтік істер жəне денсаулық сақтау, Сыртқы істер министрліктеріндегі, Финляндияның Парламентіндегі, Гендерлік теңдік бойынша кеңестегі келіссөздер кірді. Біздің елімізге деген ерекше құрмет белгісі ретінде Финляндия Президентінің жұбайы Йенни Хаукио ханым комиссияның төрайымы Г.Əбдіқалықованы қабылдады. Бағдарламаның жеке бөлігі теңдік мəселелері бойынша Омбудсменмен кездесу жəне Үкіметтік емес фин əйелдер ұйымдарының коалициясына бару болды. Келіссөздер барысында қазақстандық тарап əлеуметтік саясатты іске асырудың негізгі аспектілері мен гендерлік теңдікті сақтау, соның ішінде заңды қамтамасыз ету, Финляндиядағы отбасылық-демографиялық саясаттың практикалық аспектілері жөнінде хабардар етілді. Комиссияның төрайымы Г.Əбдіқалықова фин тарапына «Қазақстан-2050» Стратегиясы аясында еліміздің əлеуметтік саясатының өзекті аспектілері, сондай-ақ Қазақстандағы гендерлік теңдікті сақтау мен əйелдердің кəсіби өсуінің мүмкіндіктері жөнінде хабарлады.

11 «Юсс Супорт Сервисез» жауапкершiлiгi 020240000802 24,440 шектеулi серiктестiгi 12 Дара кəсіпкер Николай Михайлович 650110300568 376,838 Трубин 13 Дара кəсіпкер Виктор Александрович 590216301467 33,449 Звягинцев ЖИЫНЫ 7 275,000 0105 тауар позициясында көрсетілген жас, тоңазытылған немесе мұздатылған үй құсының еті жəне тағамдық қосымша өнімдері (КО СЭҚ ТН коды 0207) 1 «Орал Логистик» жауапкершiлiгi шектеулi 061240003014 12 133,021 серiктестiгi 2 «Фахрад» жауапкершiлiгi шектеулi 010640005816 8 184,804 серiктестiгi 3 «Фирма «Рассвет» жауапкершiлiгi 061140012862 7 781,939 шектеулi серiктестiгi 4 «АЛТА-ХХI век» жауапкершiлiгi шектеулi 010540002164 5 309,438 серiктестiгi 5 «Компания Айс Фуд. Астана» 080440022663 4 016,034 жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiгi 6 «Голд Фрейк» жауапкершiлiгi шектеулi 081240010675 3 093,473 серiктестiгi 7 «Ұлан-Б» жауапкершiлiгi шектеулi 070340014805 3 672,428 серiктестiгi 8 «Агора-М» жауапкершiлiгi шектеулi 040140009411 3 563,376 серiктестiгi 9 «Алмас-2000» жауапкершiлiгi шектеулi 010340001169 3 055,529 серiктестiгi 10 «Каскад LLC» жауапкершiлiгi шектеулi 030540008197 2 989,855 серiктестiгi 11 «Опт Торг Company plus» жауапкершiлiгi 040440009054 2 845,091 шектеулi серiктестiгi 12 «Казпродукт-2030» жауапкершiлiгi 040540000381 2 458,303 шектеулi серiктестiгi 13 «Заман-PVL» жауапкершiлiгi шектеулi 070340010515 1 650,592 серiктестiгi 14 «Хладоленд» жауапкершiлiгi шектеулi 030940005434 1 927,379 серiктестiгi 15 «Оптовая Компания» жауапкершiлiгi 041140010357 1 313,150 шектеулi серiктестiгi 16 «Береке» жауапкершiлiгi шектеулi 990640004127 1 110,302 серiктестiгi 17 «Торговый дом Казрос-II» жауапкершiлiгi 000740001280 1 107,883 шектеулi серiктестiгi 18 «Фрост КО» жауапкершiлiгi шектеулi 060440012652 1 253,968 серiктестiгi 19 «Престиж» жауапкершiлiгi шектеулi 99024000566 1 136,510 серiктестiгi 20 «ПродСервисАктобе» жауапкершiлiгi 090540002119 1 116,034 шектеулi серiктестiгi 21 «Meat team» жауапкершiлiгi шектеулi 090340003010 572,876 серiктестiгi 22 «Саңылау» жауапкершiлiгi шектеулi 081040007476 608,499 серiктестiгi 23 «Даррыс» жауапкершiлiгi шектеулi 110540009589 380,014 серiктестiгi 24 «Food Expo Service» жауапкершiлiгi 060140028073 449,940 шектеулi серiктестiгi 25 «Талапкер плюс» жауапкершiлiгi шектеулi 081040000224 439,158 серiктестiгi 26 «Zaman» жауапкершiлiгi шектеулi 090140017816 218,547 серiктестiгi 27 «Кромэкспо-А» жауапкершiлiгi шектеулi 020540000764 473,425 серiктестiгi 28 «АқтауИнвестҚұрылыс 1» жауапкершiлiгi 070640009314 312,544 шектеулi серiктестiгi 29 «Фонд Капитал» жауапкершiлiгi шектеулi 091140002583 183,025 серiктестiгi 30 «United Industries» (Юнайтед Индастриес) 030640005324 97,127 жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiгi 31 «Заңғаржан» жауапкершiлiгi шектеулi 101040017740 52,725 серiктестiгi 32 «Стерх» жауапкершiлiгi шектеулi 950440001861 216,415 серiктестiгi 33 «The Caspian international restaurants 070440007370 71,748 company» жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiгi 34 «Рид Ақтау» жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiгi 05104005110 165,631 35 «Компания-Домино» жауапкершiлiгi 990140006254 67,650 шектеулi серiктестiгi 36 «Жайық-Ет» ет өңдеу кəсіпорны» 020140001272 47,312 жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiгi 37 «Актау-Бекнур-Компани» жауапкершiлiгi 080740001861 10,887 шектеулi серiктестiгi 38 «Ата Holding» жауапкершiлiгi шектеулi 120540001436 14,439 серiктестiгi 39 «Аюст» жауапкершiлiгi шектеулi 040540007804 5,024 серiктестiгi 40 «Юсс Супорт Сервисез» жауапкершiлiгi 020240000802 5,102 шектеулi серiктестiгi 41 Дара кəсіпкер Жiгерхан Дəулетханұлы 690522399019 311,960 Сүлейманов 42 Дара кəсіпкер Рахым Рахатұлы Мамешев 431102300343 372,903 43 Дара кəсіпкер «Агропродукт ЛТД» Асан 640414302189 121,003 Мендібайұлы Сұлтанғалиев 44 Дара кəсіпкер Виктор Александрович 590216301467 73,145 Звягинцев 45 Дара кəсіпкер Жарасов Самат 670513301015 9,792 ЖИЫНЫ 75 000,000

Кґмірдіѕ ґѕірге əсері ќандай? (Соңы. Басы 1-бетте). Жалпы, Қазақстан тарапынан бұл инвестициялық жобаға «Самұрық-Қазына» Ұлттық əл-ауқат қоры» АҚ жауапты болса, оны іске асыратын «Самұрық-Энерго» АҚ. Заң жобасы бойынша қысқаша баяндап берген Премьер-Министрдің орынбасары – Индустрия жəне жаңа технологиялар министрі Əсет Исекешевке депутаттар көптеген сұрақтар қойып, өз ойларын ортаға салды. Мəселен, Светлана Жалмағамбетова екібастұздық көмірдің күлділігі жоғары екенін айтып, оны байыту мəселесін алға тартты. «Самұрық-Энерго» АҚ басқармасының төрағасы Алмасадам Сатқалиевтің сөзіне қарағанда, көмірді байыту үшін басқа шығындарды айтпағанның өзінде үлкен көлемдегі су қажет екен. Оның айтуынша, сондайақ, қоршаған ортаға шығатын тастандыларды сүзгіден өткізу талаптары еуропалық

стандарттарға сəйкес жүзеге асырылып отырған көрінеді. Басқарма төрағасының мəліметіне қарағанда, бір жылда жиналатын күл көлемі 1,8 миллион тонна болса, соның 1,36 миллионы күлді-извест цементін шығару технологиялық желісіне бағытталатыны белгілі болып отыр. Бұдан басқа, күлді-керамикалық жəне күлді-бетондық өнімдер шығаруға да қалдықтар пайдаланылады деп жоспарланыпты. Осы ретте сенатор Қожахмет Баймаханов күлді қалдықтардың жоғарыда аталған өнімдерін шығару жарамдылығына өз күмəні бар екенін де жасырмады. Жалпы, қазіргі таңда елімізде қатты қалдықтар көлемі миллиард тон наға жетсе, Балқаш ЖЭСінен шыққан қалдықтар соның 2 пайызын ғана құрайтыны да айтылмай қалмады. Екібастұздық көмірдің күлділігі 40 пайызға дейін жететіндігін көлденең тартқан сенатор Иран Əміров экологиялық тəуекел ескерілмей отырғандығына қынжылыс білдірді.

Ə.Исекешев 2018 жылы оңтүстік өңірлерде электр энергиясының жетіспеушілігі 2 мың мегаватқа жететіндігін айта келіп, инвестицияның 75 пайыздық үлесін корейлік тарап салып отырған жобаның тиімділігімен бөлісті. Салынған инвестиция толық қайтарып алынғаннан кейін ЖЭС тек қазақстандық тарапқа пайда əкеледі. Кешегі отырыста депутаттар «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Люксембург Ұлы Герцогтігінің Үкіметі арасындағы Табыс жəне капиталға салынатын салықтарға қатысты қосарланған салық салуды болдырмау жəне салық салудан жалтаруға жол бермеу туралы конвенцияны жəне осы Конвенцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы хаттаманы ратификациялау туралы» заң жобасын қабылдады. Сонымен қатар, сенаторлар «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне еңбек көші-қоны мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасына бірінші оқылымда қолдау білдіріп, мақұлдады. Заң жобасы еңбекші көшіп келушілерді заңдастыруға жəне көші-қон үдерістерін мемлекеттік реттеуді жетілдіруге бағытталған.

Елімізде баламасы жоќ даѕєыл Депутаттар «Астана – Щучье» аќылы автомобиль жолыныѕ жўмысымен танысты Сенат Төрағасының орынбасары Асқар Бейсенбаев бастаған Қазақстан Республикасы Парламенті Сенаты жəне Мəжілісінің депутаттары ақылы көлік жолының жұмысындағы ерекшеліктермен танысу мақсатында «Астана – Щучье» ақылы автомобиль жолында болды, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі.

Күрежолды жаңғырту жұмыстары 2006 жылы басталып, 2009 жылы аяқталғаны белгілі. Қауіпсіздікті арттыру жөнінде қабылданған шаралардың нəтижесінде, атап айтқанда, жол жиегіне кедергілер қойылғаннан кейін жол техникалық 1 сипаттағы 6 жолақты қозғалыстағы жолға ауыстырылып, апат көп болатын жол қауіпсіз жолдардың біріне айналды. Статистика мəліметтері бойынша, жолдағы адам өміріне қатерлі көлік оқиғалары 8 есеге төмендеді. Мұндай жолдарды ұстап тұрудың шығындары да жоғары болып отыр. Мəселен, ұзындығы 210 шақырым болатын «Астана – Щучье» күрежолының бойындағы қоқысты, қарды тазалау, жарық беру, жасыл желекке бөлеу мен ұсақ-түйек жөндеу жұмыстары жыл сайын 1,3 миллиард теңгені қажет етеді. Бұл жағдайды ескере отырып, жолда жүруден түсетін кіріс күрежолды ұстап тұруға жететіндей болу үшін ең төменгі бағаны белгілеу жəне жолды ақылы етуге шешім қабылданған болатын. Депутаттар автомобильдер жүрісі үшін төлем төлеу барысымен, операторлар мен төлем алу жүйесінің жабдықтарының жұмыстарымен танысты. Депутаттарға берілген ақпарат бойынша, Астанадан Бурабайға дейін (210 шақырым) жеңіл көлік жүргізушісі 200 теңге төлейтін болады. Сөйтіп, 1 шақырымның орташа құны = 1 теңге болып отыр. Салыстыра қарайтын болсақ, көршілес Ресейде жоғары

жылдамдықта жүретін күрежолда жүру ақысы 5 есе қымбат, Испанияда 1 шақырым – 18 теңге, Францияда – 15, Польшада 7,5 теңге тұрады. Жүруге төлем алу жүйесі мен төлем қабылдау терминалдарының жұмыстарын таныстыра келіп, «ҚазАвтожол» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ерік Сұлтанов ««Астана – Щучье» ақылы жолында жергілікті көліктердің жүру жөніндегі төлемге жеңілдіктер енгізілді», деп атап өтті. Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Республикалық маңызы бар «Астана – Петропавл» автомобиль жолының «Астана – Щучье» бөлігін ақылы негізде пайдалану туралы» қаулысына биылғы 1 қазанда тиісті толықтырулар енгізілді. Жергілікті көліктер үшін жеңілдіктер ретінде Ақмола облысындағы 5 (Шортанды, Ақкөл, Бұланды, Еңбекшілдер жəне Бурабай) аудандарында тіркелген көлік құралдарына жүру үшін абоненттік ақы енгізіліп отыр. Абоненттік ақының жылдық мөлшері 1000 теңгені құрайды. Депутаттарға айтылғандай, Қазақстандағы жол жүру құны ең төменгі деңгейде белгіленген. Бұл мөлшерлемені есептеу барысында күрежолдың құрылысына кеткен қаржы емес, тек оны жыл сайынғы ұстап тұру жəне оны жөндеу шығындары ғана ескерілген. «Автомобилшілерге қатысты алғанда, оларға барлық жағдай жасалған. Тіпті, егерде техника

тоқтап қалған жағдайда осындағы инженерлік қызмет жедел түрде оны жоя алады», – деді М.Бортник журналистердің сауалына орай. Ақылы автомобиль жолын пайдалана бастаған 1 шілдеден бері түскен қаржы бүгінгі күні 334 миллион теңгені құрап отыр, сонымен бірге, жыл басынан бері жолдың беткі қабатын жөндеу, қар тазалау, жол белгілерін, жол жиегіндегі кедергілерді қою жəне ауыстыру, телекоммуникация жəне жарық беру қызметі, патрульдеу, арамшөптерді ору жəне маңайдағы аумақтардағы қоқыстарды жинау, сондай-ақ, демалыс алаңдарын жөндеу жəне ұстап тұруды қоса алғанда ағымдағы жөндеу жұмыстары мен жолды ұстап тұруға 895,6 миллион теңге жұмсалды. «Астана – Щучье» автомобиль жолын қыста пайдалануға əзірлік жұмыстары аясында қараша айының соңына дейін 10,1 шақырымға темірбетон қоршаулар орнату жоспарланып отыр. Қазірдің өзінде оның 48 пайызы орнатылды. Сондай-ақ, қар басып қалатын аумақтарда қардан қорғау қалқандары жасалып, жолды пайдалану бөліктері қосымша арнайы техникалармен жабдықталатын болады. Күрежолдың «Астана – Щучье» бөлігінің ақылы болуына байланысты жол қабатының жоғары сапасы ескерілді жəне жүк көліктері белағашына түсетін ауыртпалық 11,5 тоннаға дейін рұқсат етілетін болды, ол жүк тасымалдаушыларға қандай болса да қосымша ақы немесе айыппұл төлемеуге мүмкіндік береді. Бүгінгі таңда жолдың «Астана – Щучье» бөлігінде көлік құралдарының жиілігі тəулігіне 5 500-ден 7 000-ға дейін жеңіл, жүк көліктері жəне автобустарды құрап отыр.

Табысќа жетелейтін кітаптар Əбдірахман ҚЫДЫРБЕК,

«Егемен Қазақстан».

Кеше елордада Ұлттық баспасөз клубында Қазақстанның жас кəсіпкерлері қауымдастығының «Шабыт» жобасы аясында тұңғыш рет қазақ тіліне аударылған əлемге əйгілі жазушы-тренерлер Наполеон Хиллдің «Ойлан жəне байы» жəне Бодо Шефердің «Қаржылық тəуелсіздікке жол» атты кітаптарының тұсаукесері өтті. Оған «Атамекен» одағы» ұлттық экономикалық палатасы» төрағасының бірінші орынбасары Рахым Ошақбаев, Қазақстанның жас кəсіпкерлері қауымдастығының төрағасы Мақсат Қожамбек қатысып, аталған кітаптар жайында БАҚ өкілдері сұрақтарына жауап берді.

«Қазақстанның жас кəсіпкерлері қауымдастығы жастарды табыстылық жолына бастайтын əлемдік деңгейдегі кітаптарды қазақ тіліне аудару арқылы жастардың кəсіпкерлікке деген қызығушылығын арттыру мақсатында «Шабыт» жобасын бастағанды. Оның алғашқы бастамасы ретінде Наполеон Хиллдің «Ойлан жəне байы» кітабы мен Бодо Шефердің «Қаржылық тəуелсіздікке жол» атты танымал еңбектері түпнұсқадан қазақ тіліне аударылып, қолдарыңызға тиіп отыр. Бұл кітапта Н.Хилл оқырмандарына жетістік құпиясын ашып, іс-əрекеттер жоспарын ұсынады. Кітаптың басты құндылығы қанша уақыт өтсе де өзінің өзектілігін жоймай, қазіргі қоғамда да табысқа жетуге бастайтын нұсқаушылардың бірі болып қалуында жатыр. Кітап жастарға табысқа жету үшін не істеу керектігін ғана емес, оған қалай жетуге болатындығын да үйретеді. Ал Б.Шефер өз кітабында қалың оқырманға кəсіп құру мен қолда барды сақтаудың, сонымен бірге, табысты еселеп өсірудің құпияларын ашады, дейді Қазақстанның жас кəсіпкерлері қауымдастығының төрағасы Мақсат Қожамбек. Сондай-ақ, ол БАҚ өкілдеріне осындай игі бастамаларды насихаттауда біріге жұмыс жасауды ұсына келе, мұндай шаралар қауымдастық тарапынан, бұйыртса, əлі де өз жалғасын таба беретіндігін жеткізді. Ендігі таңда жоғарыда аталған қос кітапты Қазақстанның жас кəсіпкерлері қауымдастығы жоғары оқу орындары мен ауыл кітапханаларына, сонымен қатар, жас кəсіпкерлерге таратуды жоспарлап отыр.


ҮКІМЕТ

ҮКІМЕТ

Үржар – облыс орталығы Өскеменнен 500 шақырым шалғайда жатқан, жері құнарлы, шыбық ексе жайқалып тал өсетін, егіні мен көкөнісі бітік өнім беретін қазыналы өлке. Аудан орталығынан 140 шақырым жерде атақты Алакөл демалыс базасы бар, биыл суы шипалы Алакөлде 150 мыңнан астам туристер демалып, денсаулықтарын түзеп қайтыпты. Мақаншыдан таяқ тастам жердегі Бақты кедені де ауданның бюджетіне қомақты қаржы түсіреді екен. Біз Үржарға келгенде аудан əкімі бұрын Катонқарағай, Зайсан аудандарын басқарған Серік Зайнулдиннің жаңа қызметке кіріскеніне 100 күн толыпты.

Аудандаєы серпінді жобалар

экономиканы ґркендетіп, ќосымша жўмыс орындарын ашуда Оңдасын ЕЛУБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Үш айдан асқан уақытта не тындырдыңыз, аудан туралы қандай ойдасыз, деп сауал тастадық. Бұдан екі күн бұрын еліміздің тəуелсіздігінің символы Бəйтеректі орнаттық. Ауданда қазір 8 мектептің құрылысы салынуда. Оның бірі Жанай ауылында жаңа оқу жылы басталар алдында пайдалануға берілді. Жыл аяғына дейін тағы үшеуін іске қосамыз. Облыс əкімі Б.Сапарбаев құрылысы

ақсап тұрған мектептерді қатаң бақылауға алып, оны мерзімінде тапсыру жайлы тапсырма берген. Сонымен бірге, Мақаншыда – 3, Үржарда – 3, Таскескенде 3 көше асфалтталды. «Ақ бұлақ» бағдарламасы бойынша да жұмыстар атқарылып жатыр. Жыл басынан бері өндірілген өнеркəсіп өнімінің көлемі 3 миллиард 107 миллион теңгеден, ал ауыл шаруашылығында 10 миллиард теңгеден асты. Сондай-ақ, «Ерасыл» шаруа қожылығының төрағасы Тайыр Зəкіров күнбағыс майын сығатын жəне ұн зауытын салып жатыр. Туризмді дамыту бағытында көрші Қытаймен үш күндік визасыз сапарды ұйымдастырып жатырмыз, бізге келген туристер кем дегенде 90 мың теңгені тастап кетеді екен.

Үржар ауданының халқына ризамын. Мұнда ауызбірлік, адамдарға деген ыстық ықылас, сыйластық бірден байқалады. Ауданды 19 жыл іскерлікпен басқарып, экономикасын көтерген Дүйсембай Селиханов туралы осы уақытта бірде-бір домалақ арыз жазбау тұрғындардың ірілігі мен кесектігін танытса керек. Ауыл шаруашылығы дамыған өңірде еңбек адамдары жеткілікті. 23400 шаршы шақырымды алып жатқан өңірде егін, күнбағыс, рапс, соя дақылдары өседі. Ауданда 172 мың гектар егістік

алқабы бар, оның 46 мың гектары астық. Өткен жылы гектарынан 10,7 центнерден, ал биыл 20,2 центнерден дəн маржанын бастырып, қамбаларға құйып алдық. 81 мың гектарға күнбағыс егілді, оның шығымы да жақсы, ору науқаны басталды. Мал басы жыл сайын көбейіп келеді, қазіргі таңда ауданда 82 мың ірі қара, 282 мың қой-ешкі, 22 мың жылқы, 365 мың құс бар. Ауданда индустрияландыру картасына енген бірнеше серпінді жобалар бар. Оның ішінде екеуі жайлы ерекше атап өтуге болады, деп жауап қатты аудан əкімі. «Алғабас» шаруа қожалығының төрағасы Мəулетбек Құсманұлы Қалиевпен бұрыннан таныспыз. Жаңалыққа жаны құмар азаматтың асыл тұқымды мал өсіруге бет

бұрғанына бірнеше жылдың жүзі болыпты. 2003 жылы қожалықты құрып, алдымен сауда жасады, май сығатын цехты іске қосты. 2008 жылы мал өсіруге бет бұрды. Жергілікті ірі қара мал мен «шароле» асыл тұқымды мал біртіндеп көбейе берді. Тəулігіне 1,5-2 килограмға дейін таза салмақ қосатын «Əулиекөл» асыл тұқымды ірі қара малын өсірген кезде қиындықтар кездесті, аусыл деген ауру шығып, біраз малы шығынға ұшырады. Алайда қолынан іс келетін, болашаққа көз жүгіртетін азаматтың жігері мұқалмады, алған бетінен қайтпайтынын аңғартты. Кенді Алтайда бірінші болып, айшылық алыстағы Австралиядан «ангус» тұқымды 475 бас ірі қара малын лизингке сатып алды. – Елбасы Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауының 10 бағыты бойынша ет өндірісінің экспорттық əлеуетін дамытуға үлес қосайық, қашанғы шетелдерге қол жая береміз деген ниетпен «ҚазАгроҚаржы» АҚтан лизингке ұзақ мерзімге төмен пайызда 1 миллион 840 мың АҚШ долларын алдық. Одан 7 жылда құтылу керек. Сапалы етті мол беретін «ангус» малы табиғаты қолайлы Үржар өңіріне сіңісіп кететін секілді. Ғалымдар оны дəлелдеген. Қазір асыл тұқымды мал карантинде, ол қатал күзетілуде. Бізде қазір 60 адам жұмыс істейді, жалақыны уақтылы алып тұрады. Асыл тұқымды мал алған екенсің, оның жылы қорасын, жемшөбін сайлап алуға тиіссің. Биыл еуростандартқа сəйкес 300 ірі қара бордақылайтын алаңды салдық. 2014-2015 жылдары 5000 ірі қараға жемшөп базасын дайындап, 20162017 жылы өндірілген өнімді өңдеп, экспортқа шығаратын ет комбинатын салу жоспарланып отыр, – деп Мəулетбек Құсманұлы алдағы жоспарын ортаға салды. Мына қызықты қараңыз, «ангус», қазақтың ақбас сиыры мен француздың «шароле» тұқымын будандастырып, одан «Əулиекөл» асыл тұқымды бұзауы дүниеге келді. Етінің дəмі тіл үйіретін, тəулігіне 2 килограмға дейін салмақ қосатын, екі

жасында тірідей салмағы – 650, сойыс салмағы 370 килограмнан асатын «Əулиекөл» тұқымы өңірге көндігіп алыпты. Ал бұқаның салмағы 900 кг. тартады. Шаруасын шалқытып отырған азамат асыл тұқымды мал өсірумен шұғылданатын адамдарға Үкімет тарапынан қамқорлықтың басым болғанын қалайды. Субсидия бөлуде кемшіліктер бар, арзан жанармай алу да оңай шаруа емес, дейді М.Қалиев. Аудан əкімі Серік Зинабекұлы Индустрияландыру картасына енгізілген «Бəтуа» шаруа қожа лы ғының 315, 410, 615 мм. пластикалық құбыр шығаратын зауытының келешегі туралы ерекше атап өтті. Шынында да, Мақаншы ауылының теріскейіндегі пластикалық құбырлар зауытының ауласына келгенде үлкен өндірістің болашағынан үміт күттіретінін аңғардық. Тау-тау болып үйі ліп жатқан құбырлар су, кəріз жүйелерінде пайдаланыла бастапты. Ауданды былай қойып, көрші облыстардың ауылшаруашылық құры лымдары да тапсырыс бере бастаған. Себебі, пластикалық құбырлар тамшылатып суаруда таптырмайтын құрал болып шықты. Сондықтан болар, оған сұраныс та үлкен. Индустрияландыру картасына енгендіктен құбыр зауытына 742 миллион теңге бөлінген екен. Оның үстіне кəсіпорынның басшылары өз қалталарынан 30 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы салып технологияны жетілдіре түскен. Мал шаруашылығымен айналысып, өңірдің үйлестіру картасына жобасы енген соң биыл 2900 гектарға соя дақылын егіп, одан бітік өнім алған. Сояға деген сұраныс үлкен, Алматы, Павлодар облыстарынан да оны сатып алушылар табылуда. Өңір басшысы жақында Үржар ауданына сапары кезінде «Бəтуа» қожалығының жұмысымен танысып, оған барынша көмек жасайтындарын айтты. Келер жылы соя дақылының көлемін мың гектарға ұлғайту көзделіп отыр. Соя дақылы өсетін телімді қолынан іс келетін іскер азаматтар көркейген ауылға айналдырыпты. Бұл жерде жұмысшыларға арналған тұрғын үйлер мен жатақхана, асхана мен демалатын орын бар, бос уақытта теледидар көріп, спортпен шұғылдануға болады. Жұмысшылар ай сайын 60-70 мың теңге көлемінде жалақы алады. Егін орағы кезінде 100 мың теңге қаратады екен. «Бəтуаның» бəтуалы істерін көріп, ауылды көркейтіп жатқан азаматтардың алдағы уақытта да биік белестерді бағындыра беретініне кəміл сендік.

Оны əзірлеуге бизнес ґкілдері де мїдделі Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Жїгеріден ґнім мол Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Көктем шыға «Родина» агрофирмасының директоры Иван Сауэр жас механизатор Виталий Берганы шақыртып, саған мемлекеттік маңыздағы тапсырма беріледі дегені есімізде. Тапсырманың мəнісі – жүгері өсіру екен. Көп жылдардан бері ұмыт бола бастаған кəсіпке қайта кірісу үлкен жауапкершілікті талап ететіні белгілі. Жуырда Родинада болғанымызда Виталий бастаған топтың сенімді ақтағанына сүйсіндік. Кісі бойынан биік жүгері жайқалып тұр. Əр гектардан 230 центнерден сүрлем жиналуда. «Ягуар» комбайндарынан тұратын агрегаттарда кідіріс жоқ. Шаруашылықтың белді механизаторлары Александр Лещенко мен Василий Жуктің əрқайсысы күндік еңбек өнімділігін 2000 тоннадан кем түсірмеген. Қазірдің өзінде шаруашылық қоймасына 50 мың тонна сүрлем жеткізіліпті. Мұның өзі жемшөптің екі жылдық қоры деген сөз. Бұл Астана тұрғындарына күніне 20 тонна сүт жеткізіп отырған родиналықтардың көрсеткішті еселей түсуіне қосымша мүмкіндік ашылатынын аңғартады.

Суретті түсірген Жанат ТҮГЕЛБАЙ.

Алматыда ұлттық экспорттық стратегияны (ҰЭС) талқылау жөніндегі дөңгелек үстел өтті. Бұл шараға бизнес-қауымдастықтардың өкілдері мен тауар өндірушілер қатысуға мүмкіндік алды. Осынау басқосу «KAZNEX INVEST» экспорт жəне инвестициялар ұлттық агенттігінің ҰЭС-тың негізгі əзірлеушісі ретінде Қазақстан қалаларында өткізуге жоспарланған кездесулер топтамасындағы алғашқысы деп айтуға болады. Сонымен «KAZNEX INVEST» мемлекеттік органдар мен бизнес-қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, Қазақстанның 2020 жылға дейінгі ұлттық экспорттық стратегиясын əзірлеуге кірісті. Бұл құжаттың қажеттілігі Индустрияландыру картасына сəйкес тауарлардың ауқымды өндірісінің күтіліп отырғанына байланысты болып отыр. Стратегияның негізгі мақсаты – экспортты қолдаудың жалпыұлттық жүйесін қалыптастыру, оның нəтижесі шикізаттық емес экспорт үлесінің артуы, оны географиялық жəне тауарлық əртараптандыру болмақ. Бұл өнімнің қосымша құнын арттыруға жəне ел экономикасының интернационалдануын арттыруға бағытталған жаңа индустрияландыру бағдарламасының (ҮИИДМБ) екінші бес жылдығындағы негізгі басымдықтармен өзара тығыз байланысты. Бизнес-қауымдастықты ұлттық экспорттық стратегия жөнінде ауқымды түрде ақпараттандыру үшін «KAZNEX INVEST» агенттігі қалалық əкімдіктердің қолдау көрсетуімен өңірлерде кездесулер өткізеді. Алматылық экспорттаушылармен өткен дөңгелек үстел бизнесмендердің ұсыныстарына құлақ асуды жəне ҰЭС-ты əзірлеу кезінде оларды ескеруді көздейтін ақпа раттықпікірталас жұмысының басын бастап берді.

өз иелеріне жол тартатын болады. Əзірше қостанайлық жүрдек машиналар ішкі нарықты қамтамасыз етеді. Дəл қазір «АгромашХолдингтің» атшаптырым цехында автомобильдерді құрастыру үшін дəнекерлейтін, қапталдарын бояйтын заманауи жабдықтар орналас тырылуда, олар жоғары технологиямен жұмыс ұ істейді. д Бұл ұ цехта ц SsangYong g

Ќазаќстандаєы алєашќы Nomad

Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

Қазір жұрт бұрын астығымен, кенімен аты шыққан Қостанайды машина жасау өнеркəсібімен біле бастады. «АгромашХолдинг» акционерлік қоғамы мен «СарыаркаАвтоПром» жауапкершілігі шек теу лі серіктестігі биыл үшінші жыл машинаның түр-түрін сапқа қойып отыр. Мұнда ауыл шаруашылығына қажетті техникалардан бастап жүк машиналары, жүрдек жеңіл машиналар құрастырылады. Өткен жылы барлығы 2000 машина шығарылды. Ал биыл ол төрт есеге көбеймек. Келер жылы машина он есеге көп құрастырылады. Ал бес жылдан кейін Қостанайдан жылына 75 мың машина

жүрдек жеңіл машинасының Nomad моделі құрастырылатын болады. Жақында ғана цехта бұл темір тұлпардың жалғыз үлгісі пайда болды. Оны қостанайлық машина жасау зауытының мамандары Оңтүстік Кореядағы SsangYong зауытынан өздері құрастырып алып келді. Сонымен қатар, біздің мамандар мен жұмысшылар Оңтүстік Кореяда оқып, тəжірибе жинақтап келді. Цех осы жылдың аяғында машина құрастыруға дайын болмақшы. Қостанайдағы автомобиль құрастыру кəсіпорнындағы шабытты істер еліміздің индустрия саласындағы жобалардың үздіксіз жүзеге асырылуына үлес қосады. Ең бастысы, ол республиканың экспорттық əлеуетін күшейтетін болады.

Іздегенге жўмыс табылады Еңбекпен қамту орта лығының мамандары айт қандай, нарық талабында əйел адамдарға жұмыс табу оңай емес, ал 50-ден асқаннан кейін тіпті қиын. Еліміздің компанияларында, ұжымдарында əртүрлі жастағы адамдар еңбек етеді. Көбінің жасы 30-дар шамасында. Жұмыс берушілер жастарға азғана

келіп, кешір, мен басқа адамды сүйіп қалдым дегенді айтады. Киім-кешегін жинап кетіп қалады. Қызыма көмектесем, бірақ қалта телефоныма қажет дүниелерін жазып жібер, сөйлесіп, көрісуіміздің қажеті жоқ дейді. Мұндай жағдайға тап болам деп ойламаған Əмина бас кезінде ажырасқаны үшін қиналып, жылауға да ша-

ақша төлеп ұстауға болады немесе олар жас болғандықтан жұмысты беріле істейді деген сияқты мысалдарды дəйек етеді. Ал жарнамалық газеттерде «Жұмыс іздеймін» деген айдармен негізінен 50-ден асқан ханымдар құлақтандыру береді екен. – Тіпті еден жуушы болып кіру үшін конкурстан өту керек, – дейді Семей тұрғыны Мерей Асетова, – қырық, елуге келген кезде басқа мамандық табу қиынның қиыны, дегенмен, мем ле кетіміздің «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы бар екендігін білгеннен кейін, əкімдікке арнайы барып едім, іздегенім тура алдымнан шықты. Аталмыш бағдарламаға Семей өңіріндегі əйелдер қауымының тең жартысы қатысып отыр. Олардың барлы ғы да түрлі тағдырдың, түрлі мамандықтың иелері. Бағдарлама арқылы өздерін қоғамға пайдалы деп тауып, еңбекке белсене араласуда. Мəселен, Əмина Түсіпова кезінде педагогикалық колледжді бітірген, жас кезінен бастауыш сынып мұғалімі боламын деп армандаған еді. Бірақ оқуын тəмамдаған соң, мамандығы бойынша жұмысқа кіре алмады. Тіпті жұмысқа кіруге тырыспады десе де жаңылмаспыз. Қонаққа барып отырып, болашақ жұбайымен танысып, тұрмысқа шығып кетеді. Сөйтіп, бір жылдан соң өмірге қыз бала келіп, Əмина қолындағы сəбиін əлдилеп, күйеуін жұмыстан тосып алатын болды. Күйеуі электрик, жалақысы жақсы болды. Бір күні ол Əминаға

масы келмей қалады. Бала өсіп келеді, оны асырау керек. Жұмыс жоқ. Біресе қалта телефондарының сатушысы, біресе əйел адамдарға арналған косметика сатамын деп жүріп, жөнді ақша таба алмай əбден қиналады. Сөйтіп, басқа мамандықты меңгеруге бел буады. Семей қалалық əкімдігінің жұмыспен қамту орталығына келіп, көмек сұрайды. Жұмыспен қамту бағдарламасы бойынша кондитер мамандығын таңдайды. «Жастар» колледжінде қайта оқудан өтіп, маманданады. Оның үстіне күйеуін күтем, тамағын істеп берем деп үйде отырған 8 жылы босқа кетпепті. Жаңа мамандықты тез игерді. Жұмыспен қамту орталығы, оқу орны мен жұмыс беруші жəне Əмина арасында төрт жақты келісімшарт жасалды. Осының нəтижесінде ол қаладағы ЖШС-ге тəжірибе жинақтауға қабылданып, əрі қарай сонда жұмыс істеуге қалдырылады. Бүгінде Əминаның жұмысы бар деуге болады. Ал Нұрсұлу Жобалаева бағдарламаға келмей тұрып, қаладағы бір серіктестікте киім пішуші болып істейді. Бірақ мұнда ақшаны жөнді ала алмай, оның үстіне жұмыс уақыты да көңілінен шықпай, ақыры орталыққа келеді. Сөйтіп, «тігінші-модельер» мамандығын иеленіп, алты ай оқып шығады. Əлеуметтік келісімшарт арқылы жұмысқа тұрып, бүгінде қалаға белгілі

Шығыс Қазақстан облысы, Үржар ауданы. ––––––––––– Суретте: «Ангус» жəне «Əулиекөл» асыл тұқымды сиырлары. Суретті түсірген автор.

Ўлттыќ экспорттыќ стратегия

Ақмола облысы, Целиноград ауданы.

3

www.egemen.kz

11 қазан 2013 жыл

– Біз Ресей, Қырғызстан, Өзбекстан, Тəжікстан, Əзербайжан секілді ТМД елдеріне экспорттаймыз. Осы ретте Ресейге өнімді экспорттау үлкен мəселе болып табылады, бірінші кезекте, бұл көп уақытты алатын жəне шығынды қажет ететін аккредитациямен байланысты қиындық. Екінші мəселе – қаржыландыру, бұған ресейлік банктер ынталы емес. Осыған байланысты экспорттаушылардың қаржыландырылуын кідіртуге болмайтын салалық құрылымдарды нақты белгілеп алу қажет. Бірінші кезекте, экспортқа шығатын, сондай-ақ, республиканың экономикасы мен ІЖӨ-ге əсер ететін көлік құрастыру осындай салаға жатады. Одан қалды, экспортшыларға салықтық жеңілдіктер мен артықшылықтарды беру қажет, – деді «Alageum group» ЖШС бас директоры Нұржан Ыстыбаев. Аталмыш көлік құрастырушы компаниядан кейін сөз алған фармацевтикалық компания өкілі Валентина Полукарова: – Қазіргі таңда біздің компания Қырғызстан, Ауғанстан нарықтарына белсенді түрде шығып отыр. KAZNEX INVEST-тің қолдау көрсетуімен Ауғанстан өкілдері Алматыға сапармен келмек, оның барысында біз серіктестерге өзіміздің өнімімізді, өндірістік үрдісімізді таныстыратын боламыз. Сонымен қатар, бізде Ресейдің фармацевтикалық нарығына шығу бойынша айтарлықтай үлкен жоспарымыз бар. Алайда, бүгінгі күні бұл қиын мəселе болып отыр. Осыған орай біздің өнімімізді жаңа нарықтарға ілгерілету бойынша сервистік қолдау алу қажет деп есептейміз, – деді. Сонымен ұлттық экспорттық стратегияны əзірлеу жөніндегі сараптау тобының бизнесқауымдастық өкілдерімен кездесуі биылғы жылдың қазан-қараша айларында Шымкент, Орал жəне Павлодар қалаларында жалғасатын болады. АЛМАТЫ.

атақты тігінші болып отыр. Нұрсұлу тіккен киімдерді халық тұтына бастады. Тағы бір кейіпкеріміз – Альмира Шідербаева. Университетті «қаржы» мамандығы бойынша үздік аяқтаған ол мамандығы бойынша жұмыс таба алмай, жұмыссыз ретінде тіркеледі. Бірақ 3 жылдан кейін ғана жұмыспен қамту орталығы бар екендігін естіп, құстай ұшып жетеді. Мамандар оған «Жастар тəжірибесі» арқылы тəжірибе жинақтауды ұсынады. Қаладағы банктердің бірінде тəжірибеден өткен ол осы жерде ұжымға жағып, жұмысқа алынады. Жұмыспен қамту бағдарламасы тек қала тұрғындары ғана емес, ауыл əйелдерін де еңбекпен қамтуда. Знаменка ауылының тұрғыны Қорлан Əшімбаева бағдарламаның басқа бағытын таңдапты. Бұл жерге келгенге дейін ол бухгалтер болып жұмыс істеген екен. Кеңшар тараған соң үй тіршілігінде отырып қалады. Ол тəжірибесі бар адам ретінде əрі ауылдастарына да жаны ашып, кəсіпкерлікпен айналыса бастайды. Жаңадан жұмыс орындарын ашты. Биыл жаз несиелеу бағдарламасы бойынша 2 млн. теңге алып, мал өсіруде. Бизнес-жоспары бойынша 3 жылқы жəне 4 сауын сиыр алынып, жем-шөп дайындалған. Бүгінде кəсіпкер қымыз, сүт, қаймақ, ірімшік өндіріп, Семейдің базарларына саудалауда. Ал Гүлназ Уəкиева «аспаз» мамандығы бойынша арнайы орта білімі бар екен. «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасын естігенге дейін жұмыс істемей, үйінде балаларының тəрбиесімен айналысқан. Жұмыспен қамту бағдарламасы беретін мүмкіндіктер туралы біліп алған Гүлназ оларды пайдаланып, жеке ісін ашуға бел бууда. Екінші бағытты іске асыру аясында Гүлназ тұрғылықты жері бойынша кəсіпкерлік негіздеріне оқыту курстарынан өтіп, кондитерлік цех ашу үшін несие алуды жоспарлап отыр. Сосын жабдықтар, құралдарға тапсырыс беру жəне сатып алу, ғимаратты жалға алу үшін келіссөздер жүргізбекші. Гүлназ нантоқаш өнімдерінің түрлерін көбейтіп, жаңа жұмыс орындарын ашпақ. Раушан НҰҒМАНБЕКОВА.

СЕМЕЙ.

1


«Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық көлік дəлізінің 2787 шақырымы еліміздің 4,6 миллион халқы тұратын бес облысының аумағымен өтеді. Осындай үл кен жобаның 628 шақырымы Ақтөбе облысы аумағында салынуы тиіс болатын. Соның 2011 жылы Қарабұтақтан Қызылорда облысының шекарасына дейінгі 215 щақырымдық бөлігі пайдалануға берілген-ді. Енді міне, халықаралық көлік дəлізінің тағы бір бөлігі – «Ақтөбе – Мəртөк – Ресей шекарасы» автомобиль жолының қайта

www.egemen.kz

жақсара түседі. Жүк тасымалы арзандайды. Жолдың сапалылығы көліктің пайдалану мерзімін ұзартуға ықпал етеді. Сапалы жолдың пайдалануға берілуі облыстың дамуына серпін беріп қана қоймайды, тұтастай ел экономикасының ілгерілеуіне ықпал етеді. Жол бойында шағын жəне орта бизнестің дамуына қолайлы жағдай туады. Жалпы, халықтың тұрмыстіршілігіне оң өзгерістер əкеледі, – деді ол жолшыларға құттықтау сөзін арнай отырып. «Қазавтожол» АҚ Ақтөбе

11 қазан 2013 жыл

ҮКІМЕТ Оның айтуынша, жолдың осы бөлігіндегі құрылыс жұмыстарында тапсырысшы мен бас мердігер, қосалқы мердігер компаниялар қоян-қолтық іс-қимыл жасаған. Құрылыстың маусымдық кезеңдерінде жол салуда 1500 адам

Кґршілермен жалєастырєан кїрежол Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

жарақтандырылуы аяқталып, пайдалануға берілді. Күрежолдың қайта жаңғырту жұмыстары 2008 жылы «Дорис» жобалау компаниясының жобалау-сметалық құжаттарын дайындауымен басталып, 2010 жылы бас мердігер ретінде Түркияның «Дженгиз Иншаат Санай Ве Тиджарет А.Ш.» компаниясының жол құрылысын жүргізуімен жалғасты. Жол салу барысында уақыт талабына сай жобаға да бірнеше өзгерістер енгізілді. Соның ішінде Мəртөк селосына Елек өзенінен өтетін көпірді айрықша атап өтуге болады. Қайта жаңартудан кейін жолдың ені бір метрге кеңейтіліп, 9 метр болды. Жүктің білікке түсетін салмағы 14 тоннаға дейін арттырылып, жол жамылғысы құрылымы күшейтілді. Жалпы ұзындығы 891 метр болатын 13 көпір жаңадан салынды. Елек өзені арқылы өтетін көпір мен теміржол өткеліне дейінгі жол бойы жарықтандырылды, жолдың 9,1 шақырымы төрт жолақты, ені 18,5 метр болды. Міне, Ақтөбеден Ресей шекарасына дейінгі 101 шақырым жол бөлігін пайдалануға беру жəне Елек өзенінен өтетін көпірді ашудың тұспа-тұс келуі де сондықтан. «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық көлік дəлізінің облыс аумағындағы 101 шақырымын пайдалануға беру жəне жаңа көпірдің ашылуының салтанатты рəсіміне облыс əкімінің бірінші орынбасары Нұрмұхамбет Əбдібеков қатысып, сөз сөйледі. – Бұл облыс үшін өте маңызды оқиға. Енді алыс-жақын елдермен, соның ішінде іргедегі Ресеймен қарым-қатынас бұрынғыдан да

Өндіріс аумағы, қалдық қоймасын қоса есептегенде, 3 гектарды алып жатыр. Оның құрылысына 2000 адам, 40 кран, 20 мердігер ұйым қатысқан. Мұндайда екпін болатыны анық. Бірақ, құрылыс ісі мен жобалау-сметалық құжаттардың дайындалуы қатар жүргізілгені уақыттан ұтуға септік жасағаны көрініп тұр. Фабрикаға жұмылдырылған инвестиция көлемі де аталған жобаның ұтқырлығы мен ел ауқымындағы стратегиялық маңызын айқындай түседі. Оның құрылысына 425,5 миллион доллар қаржы жұмсалса, қазіргі таңдағы кешенді қайта жаңғырту ісіне 64,1 миллион доллар бөлінді. Бұған қосымша, тау-кен дайындығы жұмыстарына 2017 жылға дейін 65,5 миллион доллар қар жы бағыттау жоспарланып отыр. «Алтынтау-Көкше тау» фабрикасында шетелдік озық 10 фирманың 600 атаулы жабдықтары орна ластырылған. Мұндай жағдайда инвестициялық жобаларды басқару үдерісінің қиындығы мен қызықтылығын безбендеу де оңай еместігі белгілі. Қайтарым қандай дегенде, өндірістік тақтадағы цифрларға назар салғанымыз жөн сияқты. Кəсіпорын 2009-2012 жылдар аралығында 42,3 миллион текше метр тау жынысын өңдеп, 16,3 миллион текше метр руда

Қазір не көп, еліміздің кез келген қалалары мен елді мекендерінде ашылып жатқан кафе-мейрамханалар мен сауда, ойын-сауық орындары көп. Əрине, оның қажеттілігін жоққа шығаруға болмайды. Əйтсе де, жеке бизнес өкілдерінің біріншіден өз пайдаларын көздеп осындай сипаттағы нысандар тұрғызуға бейім тұратыны да жасырын емес. Оның есесіне олар спорт кешендері мен мəдени-демалыс ғимараттарын салып пайдалануға беріпті деген жағымды жаңалықты сирек естиміз. Бұл отандық шағын жəне ірі бизнес құрылымдары арасында меценаттық қозғалыстың əлі де баяу екенін танытқандай. «Егемен Қазақстан».

облыстық филиалының директоры Бағлан Баймағамбетов Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың 2008 жылғы Қазақстан халқына Жолдауында «Біз барлық оңтүстік облыстарды көктей өтіп, Қызылорда мен Ақтөбе арқылы Ресейге шығатын өңірлердің экономикасын жандандыратын Қазақстандағы ең ірі көліктік жобаны қолға алуымыз керек», деген өміршең бастамасын тілге тиек ете келіп, қазір Елбасының бұл тапсырмасын орындаудағы ыждағаттылықты айқын аңғаруға болатынын атап өтті. Соның бір көрінісі мына жаңа көпірдің пайдалануға берілуі арқылы «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық көлік дəлізінің біздің өңірден өтетін соңғы 101 шақырымында қатты жамылғы төсеу жұмыстарының аяқталып, Ресейге баратын күрежолдың қайта жаңартылған бөлігінің іске қосылуы екенін жеткізді. Бұл ақтөбелік жолшылардың «Нұр Отан» ХДП ХV съезіне лайықты тартуы болмақ, деп түйіндеді ойын ол.

Ел мерейін асырєан «Алтынтау-Көкшетау» ЖШС атқарушы директоры.

«Нафатаныѕ» сыйлыєы – спорт кешені

Темір ҚҰСАЙЫН,

Елбасы Н.Ə.Назарбаев 2010 жылдың 28 мамырында Васильков кенішіндегі алтын айыру фабрикасын іске қосып, оған «Алтынтау-Көкшетау» деген ат берді. Бұл Қазақстанның үдемелі индустриялықинновациялық даму бағдарламасы шеңберіндегі озық жоба саналады. Айрықша нысан құрылысы 2008 жылдың ақпанында басталып, екі жылға жетпейтін рекордты уақытта аяқталды. Əлемдік тəжірибеде мұндай дəрежедегі фабриканың бой көтеруіне əдетте бес жыл жұмсалатын көрінеді.

Думан ƏБДІРАМАНОВ,

ҮКІМЕТ

өндірді. Сондай-ақ, 35 миллион тонна темір рудасын байыту фабрикасына жөнелтіп, 21,2 тонна алтын алған. Алтын фабрикасы іске қосылғалы табиғатты қорғау шараларына 13,5 миллион доллар жұмсалыпты. Улы əсердегі заттар 111 мың шаршы метрлік арнайы қоймада сақталады. Оның ауқымын елестету үшін, қоймаға 27 футбол алаңын орналастыруға болатындығын айтуымызға болады. Мұнда 2005 жылдан бері 1700 жаңа жұмыс орны құрылса, жалақы мөлшері Ақмола облысының жиынтық көрсеткішінен 1,26 есе, еліміз бойынша 1,57 есе артық. Жыл сайын 47,5 миллион долларға жуық салық өтемдерін қамтамасыз ететін ұжым өз жұмысшылары үшін 95 пəтерлі жаңа тұрғын үйді пайдалануға берсе, қалалықтарға 320 орындық балалар бақшасын сыйға тартып, бұрын болмаған теннис орталығын игілікке беру қамында. Республика Үкіметі алтын өндірушілер еңбегін лайықты бағалады. Кəсіпорын Қазақстан Президентінің «Алтын сапа» сыйлығы мен халықаралық «Алтын гефест» марапатының иегері атанып отыр.

жұмыс істеген. Жол құрылысына түгелдей қазақстандық матери ал дар пайдаланылған. Басқа өңірлерге қарағанда бір айырмашылығы, жер пайдаланушылардан жер телімдерін сатып алуға бөлінген 145 миллион теңгенің 88,5 миллион теңгесі үнемделіп, бюджетке қайтарылған. Бұл мəселені шешуде облыс, аудан əкімдері жер пайдаланушылармен түсінік жұмыстарын жүргізіп, ортақ тіл табысуға қол жеткізген. Бұл бағытта «Нұр Отан» ХДП облыстық филиалы да бірқатар мəселелерді шешуге мұрындық болған. Үстіміздегі жылдың аяғына таман Ақтөбе қаласының солтүстік айналма жолы іске қосылады деп күтілуде. Сонымен «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық трансқұрлықтық көлік дəлізінің Ақтөбе облысына қарасты 358 шақырым автокөлік жолын қайта жаңарту жұмыстары аяқталады. Ақтөбе облысы.

Орал қаласында осындай əлеуметтік мəні мен маңызы жоғары, бұқаралық спорттың дамуына өз септігін тигізе алатын айрықша нысанның ашылуына «Нафата» сауда үйі» ЖШС бастамашы болып отыр. Бұл құрылым

Суретті түсірген Рафхат ХАЛЕЛОВ.

4

«Конденсат» АҚ компаниясы құрамына кіреді. Оның басшысы Валерий Жүнісов жаңа спорт кешені тек компания қызметкерлері үшін ғана емес, сонымен бірге, барша өңір тұрғындарының спортпен шұғылданулары үшін жасалған баға жетпес сый екенін атап көрсетті. Айнадай жарқыраған су жаңа ғимараттың сыртқы көрінісі қандай сəнді болса, оның ішіндегі спорт залдары көп қырлылығымен ерекшеленеді. Мұнда, бір сөзбен айтқанда, спорттың жеңіл атлетика деп аталатын сапына кіретін – футбол, валейбол, көркем

Ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі үстіміздегі жылдың қаңтар-тамызында 56,6 миллиард теңгені құрады. Бұл өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 106,4 пайызға артық. Оның ішінде өсімдік шаруашылығы өнімінің көлемі 17,0 миллиард теңге болды. Нақты көлем индексі 131,5 пайызға жетті. Мал шаруашылығының өнімі 39,4 миллиард теңгеге тұрақтады. Абдалы НҰРАЛИЕВ,

Жамбыл облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының бастығы.

Агроөнеркəсіп кешенін қолдауға биыл 3321,0 миллион теңге субсидия бөлінді. Оның ішінде республикалық бюджеттен – 1866,4 миллион теңге, облыстық бюджеттен 1454,6 миллион теңге қаралды. Ал үстіміздегі жылдың

1 қыркүйегіне 1352,3 миллион теңге игеріліп отыр. Оның ішінде республикалық бюджеттен игерілгені 457,0 миллион теңге болса, облыстық бюджет қаржысының 895,3 миллион теңгесі жаратылды. Облыс егін шаруашылығында масақты дəнді дақылдарды жинау жұмыстары аяқталды. Масақты дəнді дақылдардың жалпы өнімі 414,9 мың тоннаны

Ауылда қазір күзгі жиын-теріннің нағыз қызған шағы. Елордада күзде жыл сайынғы дəстүрлі жəрмеңке өтеді. Облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының хабарына қарағанда, жəрмеңкеге облыстың 150-ге жуық ауылшаруашылық өнімдерін өсірумен, өндірумен айналысатын шаруа қожалықтары, серіктестіктері қатысты. Күзгі жəрмеңкеге шаруашылықтар 665 тонна азық-түлік, оның ішінде ет, сүт, сары май, күнбағыс майы, картоп, бал, қаймақ, құрт-ірімшік, қоспа, нантоқаш өнімдері, үйрек-қаз, көкөністің түр-түрін, Лебяжінің қарбыздарын алып барған болатын. біздің ауданның брендіне айналды. Лебяжінің қарбызы деген

«Егемен Қазақстан».

ОРАЛ. –––––––––––––– Суретте: жаңа спорт кешенінің сыртқы көрінісі.

Ґрісте – мал, ќырманда – астыќ, алќапта – картоп

Ауыл мен ќала толы ала ќарбыз Фарида БЫҚАЙ,

гимнастика, үстел теннисі, үлкен теннис, бадминтон секілді түрлерімен кез келген тұрғын емін-еркін айналыса алады. Аталған жаңа спорт кешені Орал қаласының қақ орталығында, Кеңес Одағының Батыры Сүндетқали Есқалиев көшесінің бойында орналасқан.

аты нарыққа енді, бүкіл облыс біледі, – дейді аудан əкімі Айзада

құрады. Облыс бойынша дəнді дақылдардың орташа түсімділігі гектарына 18,5 центнерден айналды. Ал мал азығын дайындау, көкөніс, картоп, майлы дақылдарды жинау жұмыстары жалғасуда. Мал шаруашылығында шаруашылықтың барлық санаттары бойынша 56,6 мың тонна ет өндіріліп отыр. Бұл көрсеткіш өткен жылдың тиісті кезеңімен Құрманова. Бұл əрі болашақ қарбыз өсіруші балалар үшін де қажет. Еңбек, пайда, табыс қайдан келетінін түсініп, көріп өседі. Былтыр əр гектардан 115 центнерден өнім алса, биыл əр гектарынан 250-300 центнер өнім алуда. Шаруашылық қарбыздың 36 сортының 25 түрін өсіреді. Көршілес Ресей ауылдарынан да сұраныс түсуде. Биыл жалпы аумағы 500 гектар жерге қарбыз егілді. Қазір өнім мол. Алқап толы ала қарбыз. Қызыға қарайсың. Облыс орталығында тұратын қалалықтар да, өзге аудандар мен ауылдар да Лебя жінің қарбыздарын сатып алуда. Павлодар облысы, Лебяжі ауданы.

Картоп-қарбыз демекші, бұрынғы бір жылдары өңірге бұл өнімдер оңтүстіктен жеткізіліп тұрушы еді. Қазір облыс 320 мың тонна картопты жинап алуға əзірленуде. Лебяжі ауданының бір ғана «Қайрат» шаруашылығы гектарынан 200 центнерден қарбыз алуда. Сондықтан, өсірген өнімдері жыл сайын осылай аста-төк байлыққа кенелсін деген ниетпен жақсы шаралар өткізілді. Жұртшылық облыс орталығында алғаш рет «Павлодар картобы-2013» көрмесін, «Лебяжілік қарбыз-2013» қарбыз фес ти валін қызықтады. Пав ло дар дан Қараөткел жаққа баратын күзгі жəрмеңкенің ойын-сауық қоржыны да əн мен күйге толы болған-ды. Облыстың халық шығар ма шылығы ұжымдары мен қолөнершілері, ұлттық спорт майталмандары да сапарға мықты дайындалды. Қайрат Шапу басқаратын «Қайрат» шаруа қожалығы гектарынан 200 центнерден қарбыз жинауда. Шаруа шылық 15 жыл бойы қарбыз өсіріп келеді. Қарбыз бұл

салыстырғанда 2,6 пайызға артық. Қой мен ешкі басы өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 1,5 пайызға (2762,6 мың бас), жылқы – 2,9 пайызға (98,6 мың бас), түйе – 6,1 пайызға (5,8 мың бас), шошқа – 4,6 пайызға (42,5 мың бас) өсті. «Сыбаға» мемлекеттік бағдарламасының шеңберінде үстіміздегі жылы 4700 аналық мал басын сатып алу қарастырылған. «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ жəне «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ облыс тық филиалдарымен 88 шаруа қожалықтарына 764,7 миллион теңгеге несие беріліп, 4104 сиыр жəне 217 бұқа сатып алынды. Түйіп айтсақ, республика бойын ша ауылшаруашылық өнімінің көлемінде облысымыздың үлесі 6 пайызды құрап отыр.

Нарық заманының талабына орай еңбек ету, жұмыссыздықтың алдын алу, əсіресе, жастардың жұмыспен қамтылуы басты мəселе. «Нұр Отан» ХДП Семей қалалық филиалының саяси менеджмент мектебінде ішкі саясат бөлімінің «Жастар орталығы» мен кəсіпкерлік бөлімінің ұйымдастыруымен «Бизнес ойлар» жəрмеңкесі өтті.

Жастар кəсіпкерлігіне ќолдау Раушан НҰҒМАНБЕКОВА.

Іс-шараның негізгі мақсаты – өз кəсібін бастағалы отырған жастарға бизнес ашу жөнінде мағлұматтар беру. Жəрмеңкеге орай арнайы сараптамалық топ құрылды. Топтың құрамына «Даму» қорынан Жұмагүл Сəдуақасова, кəсіпкерлік бөлімінің өкілі Маржан Куменова кірді. Сараптамалық топтың қорытындысы бойынша Ақтілек Байбазаровтың «Мұз тау» күртеше жасау жобасы таңдалды. Басқа қатысушылар «Даму» қорының 2013 жылғы 17 қазан күні болатын «Бизнес кеңесші» семинарына қатысуға шақырылды. Айта кету керек, осындай талапты жастарға «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры үнемі көмектесіп тұрады. СЕМЕЙ.

Орталыќ мемлекеттік органдардыѕ интернет-сайттары:

2

Қазақстан Республикасының Үкіметі Ішкі істер министрлігі Қорғаныс министрлігі Қоршаған ортаны қорғау министрлігі Білім және ғылым министрлігі Сыртқы істер министрлігі Денсаулық сақтау министрлігі Көлік және коммуникация министрлігі

www.government.kz www.mvd.kz www.mod.kz www.eco.gov.kz www.edu.gov.kz www.mfa.kz www.mz.gov.kz www.mtk.gov.kz

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Қаржы министрлігі Әділет министрлігі Төтенше жағдайлар министрлігі Мәдениет және ақпарат министрлігі Ауыл шаруашылығы министрлігі Экономикалық даму және сауда министрлігі

www.enbek.gov.kz www.minfin.kz www.minjust.kz www.emer.kz www.mk.gov.kz www.minagri.kz www.minplan.kz

Мұнай және газ министрлігі Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі Статистика агенттігі Спорт және дене шынықтыру істері агенттігі

www.memr.gov.kz

wwww.mit.kz www.stat.kz www.mts.gov.kz


 Көкейкесті Бізбен қатар өмір сүріп жатқан бейбіт əлем негізінен халықаралық діни ұйымдардың ортақ жобаларына, жер бетіндегі барша адамзат баласының өзара тату-тəтті, ымыра-бірлікте тұрмыс кешуіне, бейбітшілік пен келісімге құрылған қарым-қатынасқа, адамгершілік құндылықтарын қорғап, қадірлеуге, қоршаған орта мен жер байлықтарының ортақ игілікке жұмсалуына мүдделі болуы заңды. Мұны мақсатты түрде жүзеге асырып, күш-қайрат біріктіруде, табиғи құбылыстар туғызған қауіп-қатерлердің алдын алып, жаһандық шиеленістерді шешуде діни факторлардың орасан зор рөл атқаратыны мəлім. Бұл ретте Қазақстан тарапы шығыс пен батыстың түрлі діни дəстүрлерінің, алуан мəдениет пен өркениеттің өзара тоғысқан торабы іспетті

 Есімі елдің есінде соған қарамастан, қоғамдағы түрлі өзгерістер мен саяси-əлеуметтік жағдайларға байланысты басқа да түрлі қиындықтарға тап болуымыз мүмкін. Соның бір мысалы ретінде айта кету керек, бір кездері Қазақстанда түрлі миссионерлер қаптап кетті. Тоқсаныншы жылдарғы тапшылықтың салдарынан шетелден енген сондай миссионерлік топтардың құрбанына айналған азаматтар аз емес. Олардың көбі өзіміздің қандастарымыз болғаны жанды аяздай қарып өтті. Бұлар баспанасыз, тұрмысы төмен, əлі оңы мен солын ажырата алмаған қазақтың кейбір уыздай жастарын жолдан тайдырып, өздерінің жымысқы əрекеттерін жүзеге асыруға тырысып бақты. Түрлі діни ағымдар пайда болды. Бір шаңырақтың

Тасада тўрып тас атќан Мўныѕ шынайы исламєа їш ќайнаса сорпасы ќосылмайды немесе ќазіргі діни факторлардыѕ халыќаралыќ ќатынастарєа ыќпалы жайында бірер сґз болды жəне əлі де солай болып қала береді деуге толық негіз бар. Оған жарқын мысал ретінде Астанада үш жылда бір рет өтетін Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшылары съезін алсақ та көп мағына білдіреді. Ал діни факторлар мен оның халықаралық қарым-қатынасқа ықпалы туралы əңгіме етілгенде, ең əуелі тəуелсіздік жылдарындағы қоғамымызда орын алған басқа да оң өзгерістер туралы ойлар дың ортаға салынуы заңды құбылыс. Мəселен, біздің елімізде барлық конфессия өкілдеріне белгілі бір дінді тұтуға толық еркіндік берілген, сонымен қатар, діни институттар сандық жəне сапалық тұрғыда айтарлықтай дəрежеге өскен. Солай бола тұрғанмен, қазіргідей діни қақтығыстар мен текетірестердің шарпуы заманында кез келген ой мен сөзге, дін бостандығы мен еркіндігі деген нəрселерге өте мұқият та сақ қарамай тағы болмайды. Бұл орайда Елбасының Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының IV съезінде келтірген мынадай тұжырымын əрқашан есте ұстау керек деп білемін: «Көпконфессиялы қоғамдар ішіне, халықтар мен мемлекеттер арасына іріткі салуға діни нанымды пайдалануға берік қалқа қою маңызды. Халықаралық лаңкестік пен экстремизмнің адамға қарсы өзіндік практикасын дінге қандай да бір сілтеме жасай отырып, күпіршілікпен негіздеуіне жол бермейміз... Бұл ретте қауым мүшелері арасында терроризм мен кез келген пішіндегі экстремизмнің дінге қарсы жəне адамға қарсы болмысын түсіндіру бойынша ыждағатты жұмыс жүргізу аса маңызды». Мұны əрмен қарай ислам діні жайындағы түсініктермен жалғастырар болсақ, дін дегеніміз ежелден адам баласы үшін түрлі халықтар арасында тыныштық пен бірлікті, ынтымақ пен тірлікті қалыптастыру мақсатында жаратылғанын, ал Алланың 99 көркем атының бірі – «ассалам» – «тыныштық», «бейбітшілік» екенін, «ислам» сөзінің арабшадан тікелей аударылғандағы мағынасы «тыныштық, бейбітшілік» дегенді білдіретінін айтқан абзал. Мəдени құндылықтарды құрметтеу, мəдениетаралық, дінаралық үнқатысуды қолдау, ата-бабалардың алтын салтын, бейбітшілік пен келісімді, рух бірлігі мен өзара түсіністікті сақтау маңызды игіліктер санатын толықтыра түседі. Дін ықылым замандардан рухани мəдениеттің негізгі нысандарының бірі десек, адам баласының тарихи даму кезеңдерінде ол қоғамның барлық салаларына ықпалын тигізе алатын рухани əрі əлеуметтік басты факторға айналды. Сол себепті де өзара ынтымақтастыққа жаңадан жол ашатын еларалық үнқатысуларды дамыту қай кезде де зорлық пен діни фанатизмнен, экстремизм мен лаңкестіктен арылуға септігін

астында өмір сүріп жатқан отбасының тыныштығы бұзылып, əп-сəтте ойран-топаны шығуы үйреншікті оқиға санала бастады. Жергілікті ұлт өкілдері бұрын-соңды бастан кешпеген сұмдық оқиғаларға куə болды. Дінді бөлшектеп, іріткі салуды мақсат тұтқан пиғылы жат қаскөйлердің кей ретте арамза ойлары шынымен жүзеге асып кетіп жатқандай да болды. Ата-баба салтынан айдың-күннің аманында бас тартқан қаракөздерімізді қайта оралту өте қиын соғып тұр. Ежелгі діни сенім-нанымдарды сақтау мен дəстүрлі жолды табу ендігі кезекте көп болып жұмылып іс атқаруды талап етеді. Дін туралы ойларды саралай келгенде, бұл саланың шаруасы шаш-етектен. Жалпылама саяси тұрғыдан алып қарағанда, жаңа тұрпатты Қазақстанның келбеті егеменді, тəуелсіз, зайырлы мемлекет ретінде айқын да ашық. Мұндағы діни бірлестіктердің қызметі ұлтаралық келісім мен саяси тұрақтылықты нығайтуға негізделген. Кей деректерге тіл бітірсек, 1989 жылы 30 конфессияға тиесілі 700-ге жуық діни бірлестік болса, 2008 жылы елде 46 конфессияға тиесілі 4000-нан аса діни бірлестік жұмыс істеген екен. Қазіргі таңда мұнда 4551 діни бірлестік бар десек, олардың арасында 2337 исламдық, Қазақстанның аумағында православие шіркеуіне жататын 281 діни бірлестік, олардың 230-ы орыс православие шіркеуі, 7-уі старообрядтық шіркеу, рим-католик шіркеуінің 82 бірлестігі, 1189

Жергілікті ұлт өкілдері бұрын-соңды бастан кешпеген сұмдық оқиғаларға куə болды. Дінді бөлшектеп, іріткі салуды мақсат тұтқан пиғылы жат қаскөйлердің кей ретте арамза ойлары шынымен жүзеге асып кетіп жатқандай да болды. Ата-баба салтынан айдың-күннің аманында бас тартқан қаракөздерімізді қайта оралту өте қиын соғып тұр. тигізеді деп сенеміз. Шынын айту керек, қай діннің негізін алып қарасаңыз да сенім мен сүйіспеншілікті, мейірім мен махаббатты табасыз. Соған қарамастан, кейде «дінаралық шайқас» немесе «ислам экстремизмі» сынды жаппай мұсылман қауымын қаралайтын тосын сөздерді құлағымыз шалып қала береді. Ал енді мұндай қырғи-қабақ соғыстың астарынан діни мүддені емес, саяси, экономикалық, əлеуметтік себептерді іздеген əлдеқайда дұрыс деп пайымдаймыз. Тарихта мұсылман əлемін қанға бөктірген «крест жорығының» түпкі мақсаты баю мен шұрайлы жерлерді иелену болғаны кім-кімге де артық түсіндіруді қажет етпейді. Дінді осылайша толық ұғынбау, əрі əлгінде айтқанымыздай, өзге дінді түсінбеушілік, сыртынан түрлі даурықпа сөздерді ілестіре біржақты ғана пікір түю халықты қашанда қақтығысқа апарып соқтыратын фактор болып табылады. Түрлі діндердің арасына түсіністік көпірі нық орнамай, əлемде ешқашан бейбіт өмір салтанат құрмайды. Сондықтан қай діннің де уағызы мен ұстанымы əділетсіздік пен қақтығысқа қарсы, түрлі келіспеушілікке тоқтам салып, есірткі, ұрпақ азғындығы, экологиялық апат сынды жаһандық мəселелерді жеңуге қызмет етуі тиіс. Күні кешеге дейін діни факторлар бізге халықаралық қатынастарды ірітуші емес, реттеуші күш болып саналып келді. Алайда,

5

www.egemen.kz

11 қазан 2013 жыл

протестанттық бірлестік жұмыс істейді. Дəстүрлі емес діни қауымдарға 5 буддистік, 24 индуистік, 12 кришнаиттік, 23 Бахай, 2 трансценденталдық медитация қауымы енеді. Діни емес ұйымдардан «Йеһова куəгерлері» бірлестігінің миссионерлік қызметі ерекше назар аудартады. «Йеһова куəгерлерінің» діни орталығы Есік қаласында орналасқан. Оның 79 діни бірлестігі ресми тіркелген жəне 30дан аса жергілікті қауымдары бар көрінеді. Ал нақты саны 20 мыңға жуықтайды. Қарағанды жəне Алматы қалаларында орналасқан апостолдар рухындағы Евангелшіл христиандар да өз жұмысын белсенді жүргізіп отырған ұйымның біріне жатады. Қазіргі кезде 3 мыңға жуық адамды біріктіретін 40 қауымдары бар десек, пресветериандық ағым елімізде америкалық, оңтүстіккореялық уағыздаушылардың миссионерлік қызметі салдарынан таралған. Оларды шетелдердегі діни орталықтар қолдап отырады. Елімізде 20дан аса пресветериан бірлестігі жұмыс істейді. «Бірінші пресветериан шіркеуі», «Алматы аймақтық пресветериан шіркеуі» бірлестіктері болып жалғасатын мұндай қаптаған ұйымдардың арасында еліміздің заңына қайшы келетін əрекеттермен айналысқан, Лос-Анджелесте штаб-пəтері бар «ГрейсБлагодать» діни бірлестігіне соқпай кету əсте мүмкін емес. Ал «Мун Сан Мен» діни

бірлестігі халықаралық ұйымдардың атын жамылып, «аңқау елге, арамза молданың» керімен түрлі дəрістер өткізген. Бір сорақысы, миссионерлік ұйымдардың шоқындыру саясаты Африка жəне Азия халықтары арасында үзілмей жалғасып келе жатқан науқан екенін ешкім жоққа шығара алмайды. Осы арада ерекше ескерер жəйт, миссионерлік ұйымдарға жіберетін елдердің қайырымдылық қорлары өте мол көрінеді. Олар өйткені əуелден-ақ, табаны сол жерге тиген күннен бастап жергілікті халықтың дінін, тілін, тарихын, əдет-ғұрпын, психологиясын əбден зерттеп зерделейді. Содан соң негізгі жұмыстарына кіріседі. Жұмысы, қызметі жоқ, өмірден əлі орнын таппаған жандар, рухани күйзеліске душар болғандар, қиындыққа төтеп бере алмай, жүйкесі сыр бергендер т.б. миссионерлер құрған тұзаққа тез түсіп қалады. Алаңсыз жатқан сəбидің тəтті ұйқысына ұқсас тыныштық деген нəрсе де өте қорғауды, көп болып сақтауды қажет ететін ең басты құндылығымыз екені даусыз. Осы тыныштық əуені бұзылмауы үшін алдағы уақытта не істеу керек деген сауал тұрады. Мұның жұртқа ұғынықты қарапайым ғана жолы бар. Дəстүрлі емес діни ағымдардың əдебиеттері, түрлі насихаттары, бейнетаспалары ел ішінде жіті қадағаланып, тіпті таратылмас бұрын сараптан, парасат сүзгісінен өтуі тиіс деп санаймыз. Ислам атын жамылған кейбіреулер халықтың бетін теріс жаққа бұрғысы келеді. Соның арасында атам қазақтың ата дəстүріндегі құндылықтарды құрметтемеу сияқты істер бой көрсетіп қалатыны өкінішті. Мысалы, о

заманда, бұ заман, қаза болған адамды сол заматта тез жерлеп тастау дегендей бұрынсоңды құлағымыз шалмаған жағдай алдымыздан шықты. Ас берілмейді, зират салынбайды, тасы көтерілмейді. Есесіне мүлде басқаша рəсімдерді сыналап ендіру əрекеті қылаң беріп қалады. Шеттен кірген кей діни ағымдар қазақты өзінің бойына дарыған өнер атаулыдан жұрдай етуге дейін тайынбайды. Теледидар көруге тыйым. Оларға салсаңыз, осы дəуірге дейін ата-бабаларымыздың салтдəстүрінде сақталған басты құндылықтардың бəрінен бүгін қол үзіп, өзіміздің тегімізді, түбімізді жылы жауып қоя салуымыз керек сияқты. Өз өмірін мақсатты іске пида еткен адамның өліміне байланысты ойдан небір нəрселер шығарылып, жұртты түзу жолдан тайдырумен айналысады. Мəселен, бұл орайда белгілі қаламгер Уақап Қыдырханұлының: «Ислам террорға, зорлық-зомбылыққа, бейбіт жандарға күш қолдануға қарсы. Бүгінгі таңда əлемнің түкпір-түкпірінде ислам атымен сандаған жазықсыз адамдардың қаны төгіліп жатады. Жаратушы сөзімен қарасақ, бір адамға қиянат жасап, құрбан ету күллі адамзатқа бағытталған амал ретінде түсіндіріледі», деп исламның қақтығыс, лаңкестік, зорлықзомбылық, өктемдік сияқты теріс əрекеттерді айыптап, қоғамдық тұрақтылықты, ізгілікті, ұстамдылықты уағыздаушы дін екеніне көңіл аудартуы бекер емес. Қорыта келгенде, дінді қай елде де екінші, үшінші кезектегі мəселе деп ойлайтындар қателеседі. Ол бірінші орынға шығып тұрған бүгінгі күннің басты тақырыбы. Бүкіл жер бетіндегі тіршіліктің тірегі де, тіні де дін десек, сол сияқты діни факторлардың, оның ішінде рухани құндылықтардың халықаралық қатынастарды нығайтудағы рөлі айрықша екені белгілі. Халықты өзара қақтығыстан қорғайтын, ұлтты бөлінуден сақтайтын қасиетті ұғымның қадірін жаңа кезеңде қалай түсініп жүрміз? Қазақстан əлемге діни-рухани форумның орталығы есебінде танылған уақытта қандай діни ісшараларға көбірек ден бұрған бұрынғыдан да анағұрлым маңызды, анағұрлым ауқымды іс-шаралар күтіп тұрғаны сөзсіз. Себебі, бүгінде əлемді дүр сілкінткен діни төзімсіздік, діни экстремизм мен лаңкестік шарпуының шаңы айналаңдағыны анық көрсетпеуге айналды. Халықаралық қатынастардың ХХІ ғасырдағы діни үнқатысуының маңызы сол себепті де өте маңызды болып саналады. Ал Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың бастама көтеруімен өткізіліп келе жатқан Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының съездері халықаралық қатынастағы заманауи діни факторлардың біріне жатады. Адамзатты тыныштыққа үндейтін жарқын ойлардың осы шараның мінберінен дүниеге тарауы ел үшін үлкен мерей десек, діни құндылықтар қашанда біріктіру мен интеграциялық үдерістердің күшті факторы болып қала береді. Ол үшін діндердің бойынан бір-бірін қырып-жоятын күш пен тоқтатар тоғанды емес, қайта керісінше, бірбірін толықтыратын, біріне бірі қонып тұратын үйлесімділікті табуға тырысып бағуымыз керек. Қазақ елін бүгінде бүкіл əлем сол идеяның отаны, шаңырағына бейбіт ұялаған ғажайып ел ретінде танып отыр. Ардақ БЕКЕНОВА.

Ой əлеміндегі Əбдеш

О, жалған дүние-ай! Əбдеш өмірден өткелі де жылға таяпты. Көңіл жетсе де, көз жетпес зулаған өмір! Қатар жүрген қаншама азамат ортаңды ойсыратып, табиғат тылсымына біржолата сіңіп, көзден ғайып, көңілден тысқары күйге айналғаны ма?! Жүрек сыздайды, көңіл құлазиды. Мұндайда Алланың əмірі дегеннен басқа қолдан келер амал бар ма, адам пендеге. Тек өзек өртеп өмірден өткендерді ұмыта алмай бірауық сағыныш əлеміне бойлайтының бар. Өйткені, өмірден өткендер арасында ой арқалатып кететіндер көп. Олардың қоғамдағы орны, іс-əрекеті, жоражолдас арасындағы қарым-қатынасы сені ойландырмай қоймайды. Өмірзақ АЙТБАЙҰЛЫ, академик.

Өзінің өмірдегі орнықты ісімен, ойшылдығымен, кейінгілерге ой тастап кеткен жанның бірі – Əбдеш Қалмырзаев еді. Адам пенде тірі кезінде бірімен бірі сыйлас, тіпті сырлас болып жүрсе де, күндердің күні болғанда мына жарық дүниені тастап, қоштаса да алмай жүре беретінін ойлап бас ауырта бермейді. Бəлкім, сол да дұрыс шығар. Дегенмен, саған уақытша берілген мына өмірде қадамыңды абайлап басып, өзіңе, ортаңа, қоғамға тигізер пайдаң мен қызметіңді дұрыстап жасау үшін де алды-артыңды тиянақтап, бір-біріңе қарайласа, бейіл білдіре жүргенге не жетеді. Міне, кезінде осылай ойлай білмегендіктен де Əбдеш дүниеден өткен соң, ол туралы нені, қалай жазарымды білмей, тосылыңқырап отырғандаймын. Əйтпесе, ол туралы айтарым бар сияқты еді. Миға салмақ салуға тура келді. Біздің жолымыз ең алғаш рет Алматыда қазақ білімінің бас ордасы – Əл-Фараби атындағы университетте (бұрынғы С.М.Киров атындағы) түйіскен еді. Республиканың түкпір-түкпірінен оқу іздеп келіп жатқан жас өскіннің басы көбінесе осы жалғыз университетте тоқайласатын. Əбдеш университеттің филология факультеті журналистика бөліміне оқуға түсті. Менің бұл факультетте оқып жүргеніме екі жылдан асқан. Бір заманның түлектері болған соң ол кезде студенттер арасында бесон жас айырма ескеріле бермейтін. Жоғары-төменгі курстың балалары бірімен-бірі араласа беретін. Ол əуелі бізбен бірге оқитын Илья Жақановқа келді, жерлес екен. Екеуі де Жамбыл облысы Сарысу ауданынан. Шашы толқын атқан, орта бойлы, ақ сары əдемі жігіт. Аңғарымпаз, жан-жағына байыппен байқастап қарайтын, елгезек жан. Содан былай қарай біздің қарым-қатынасымыз жиілей бастады. Ол кезде қазақ жастарының оқу-білімге ұмтыла жүріп, халықтың байырғы өнеріне (əн, күй, домбыра, қобыз, жыр, терме, т.т.) деген құштарлығы ерен еді. Басымыз қосыла қалса, қазақтың əні мен күйі, композиторлардың жаңа туындылары, ақындардың өлеңдері жайлы пікір қозғап, дуылдасып жататынбыз. Біздің ортамызға Шəмші жиірек келетін болды. Жас атаулының бəрі оның əніне ғашық. Илья да одан қалыспай, өз əндерін шығара бастаған. Екеуінің бірбіріне деген ықыласы бөлек. Əйтеуір бұл ортада ешқайсымыз бейжай отыра алмайтынбыз. Бұл тұстағы Əбдештің қылығы қызық. Əңгімеге көп араласа қоймайды. Бірақ көкейіне көп дүние түйіп, болған əңгімелерді ықыласпен тыңдайды. Оның ешнəрсені елеусіз қалдырмайтынына, естігенін ұмытпайтынына таң қалатынмын. Мəселен, сол студент кезінің өзінде ол Жамбыл облысының көзге көрініп жүрген ауыл, аудан, облыс көлеміндегі барлық қызметкерлерінің атыжөндерін, кімнің қандай жұмыс атқаратынын жатқа білетін. Ол осылайша жадын жаттықтырып жүргендей еді. Жəне қатар жүрген жолдастарының болар-болмас табысының өзін елеусіз, ескерусіз қалдырмай жақсы ниетін білдіріп отыратын. Мəселен, өз басыма байланысты бір оқиғаны еске алғым келіп отыр. Жастықтың алауымен жалындап жүріп, көзіміз түскен қыздарға сағынышты хаттар жазып, өлең арнап жүретін кезіміз. Менің де сондай бір сезім əлдиінде бір əн шығарып, шалқып жүрген шағым еді. Болашақ жарыма деген алабұртқан осы көңіл-күйімді Жұмағали Сайнның «Жар сəлемі» деген өлеңі дөп жеткізгендей екен. Сол өлеңді өз əуеніммен ай тып жүретінмін. Міне, соны естіп алған Əбдеш 1959 жылы

«Лениншіл жас» газетіне жариялап жіберді. Бұл кезде ол осы газетте тəжірибеден (практикадан) өтіп жүрген студент еді. Бір-бірімізге деген ықылас, сыйластық осылай жалғаса берді. Мен 1959 жылы оқуды бітіріп, «Социалистік Қазақстан» газетіне əдеби қызметкер болып орналастым. Əбдеш бұл жерге де келгіштеп жүретін. Азулы қаламгерлер Б.Қыдырбекұлы, Ж.Жұмаханов, Қ.Ұябаев, Ұ.Бағаев, Ə.Жұмабаев, Б.Абдуллин, Н.Шəкеев, Б.Дəуренбеков, М.Машақов тəрізді ағалармен емен-жарқын сəлемдесіп, олардың жазғандарын оқып жүретіндігін білдіріп кететін. Сөйтіп жүріп ол бұл газетте де тəжірибеден өтті. Əр нəрседен хабары мол, қаламының қарымы байқала бастаған жас жорналшы Əбдеш ақыры осы республикалық аға газетке келіп жайғасты. Ол ардақты аға Ұзақ Бағаев басқарып отырған ауылшаруашылық бөлімінің дүрдей қызметкері болып шыға келді. Осы бөлімде жүріп, қаламын шыңдады. Өз ісіне өте ұқыпты Əбдеш ұжымға тез сіңіп кетті. Əбдештің келелі мəселелерді көре білетін, көргенін көсілтіп жаза білетін қабілетін қаламдастары да, Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінде отырған байыпты азаматтар да байқаған болулары керек. 1969 жылы Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің үгіт жəне насихат бөліміне нұсқаушылық қызметке шақырылды. Бұл жерде ол шетелдермен байланыс секторына, баспасөз бөліміне жетекшілік жасап, бөлім меңгерушісінің орынбасары қызметіне дейін көтерілді. Кейінірек Көкшетау облыстық партия комитетінің хатшысы болды. Азаматты орта өсіреді деген сөздің жөні бар. «Социалистік Қазақстан» газетінде қаламгерлігі мен азаматтығы шыңдалған Əбдеш Сəрсенұлы біртіндеп ел, халық мүддесі үшін еңбек етіп, күресе алатын саяси қайраткер дəрежесіне көтеріле бастады. Осы бағытта тынбай еңбектенді. Алайда, ол өзінің журналистік шеберлігі жетіле бастағанмен, жазу-сызуының ғылыми-теориялық негіздемелерінің əлі де олқылау түсіп жататынын байқайтын. «Құланның қасуына...» дегендей, оның көкейінде жүрген бұл игі мақсатын орындаудың сəті түсті. Ол 1976 жылы КОКП Орталық Комитеті жанындағы қоғамдық ғылымдар академиясының аспирантурасына оқуға жіберілді. Онда ол оқу бағдарламасын қанағат етіп қоймай, ғылыми ізденіспен, əсіресе, пəлсапалық қисындармен түбегейлі айналыса бастайды. Нəтижесінде сол оқуды бітірген 1981 жылы философия ғылымдарының кандидаты дəрежесін қорғап шығады. Табиғат, қоғам құбылыстарына, жалпы, өзі өсіп-жетілген айналасына ойлы көзбен қызыға қарау, шамасы оның бала күнінен бойына сіңген қасиет болса керек. Өсіп-жетіле келе ұлы ойшылдар əлеміне тереңдеу арманы осылайша орындала бастаған еді. 1992 жылы сол Мəскеу қаласындағы аталған оқу орнында философия ғылымдарының докторы дəрежесін қорғады. Сол жылы профессор атағын да алды. Міне, бұл толассыз еңбек пен талапшылдықтың үлкен нəтижесі болатын. Енді оған ойшыл ғалым ретінде өзін толғандырып келе жатқан келелі мəселелерді қалың жұртшылыққа ұсынатын кезең келген еді. Міне, сол мақсаттың үдесінен шыға бастады. Ол ең алдымен, қазақ ойшылдарымен тілдесе бастағандай мінез танытады. Əсіресе, ұлы Абайдың эстетикалық көзқарастарына ой жүгіртіп, өзін толғандырған сауалдарға жауап алады. Сондай ізденістер нəтижесі жинақтала келе «Эстетическое в творчестве Абая» (1974) деген кітапқа айналды. Əбдеш ұлт жəне қоғамдық сана туралы толғанды. Оны сол ұлттың негізін қалайтын

адамның болмыс-бітімі де неше алуан ойға жетелейді. 1984 жылы жарық көрген «Нация и общественное сознание» кітабы осы мəселелерді қозғайды. Əбдештің тағы бір ерекшелігі, оның қазақ, орыс тілінде бірдей сөйлеп, бірдей жазатыны. Əбдеш Қалмырзаевтың философ ретінде кемеліне келе бастаған кезі еліміздің тəуелсіздік алуымен тікелей байланысты. Ол əрі журналист, əрі философ ғалым ретінде Қазақстан баспасөзіне мемлекетіміздің қалыптасу дəуіріне ауадай қажет ойларын жаза бастады. Сөйтіп, ойшыл қаламгер тəуелсіздіктің патриот жыршысына айналды. Газет, жур нал беттерінде жарияланып жат қан мақала-толғауларымен қатар «Абай шығармаларының эстетикасы», «Ұлт жəне адам», «Ұлт жəне қоғамдық сана», «Біз қазақ, ежелден еркіндік аңсаған», «Қазақстан патриоттығы», «Заман жəне біз», «Уақытпен сырласу», «Ұлттық идея», «Уақыт жəне адамдар», «Санқырлы демократия» атты кітаптары бірінен соң бірі жұртшылық қолына тиіп жатты. Көпшілік сұранысын қамтамасыз етті. Қаламгердің бұл туындыларын саралай келе оның өзегін тəуелсіздік тағдыры мен ұлттық идея, идеология мəселелері құрайтынын байқайсыз. Ол жалаң ой қуалап, ескі сарынмен отырмайды. Айтар ойын нақты дерек, дə йектермен тұздықтап, ғылыми түйсігінің мығымдығын айғақтайды. Осы ретте, қазақ халқы əлі ұлт тұтастығына жеткен жоқ дейтін жаңсақ пікірлерді жоққа шығаруға тырысқан мына бір түйіндеуін еске ала кетсек дейміз. Ол «өз территориясы, өз Конституциясы, өзінің ішкі тұтастығы бар халықты неге ұлт болып қалыптаспады дей міз. Бұл жаңсақ пікір!» деп өз ойын бұлталақтатпай кесіп айтады. Осыдан келіп ұлттық идея мен идеология деген ұғымдар табиғатын талдап, оның əрқайсысына анықтама беруге тырысады. Бұл біздіңше пəлсапалық түйіндеулердегі жаңаша бастама дерлік қисын. Əбдеш еңбектерінің жас ұрпаққа берері мол деп ойлаймын. Ол осыншама дүниелерін жауапты мемлекеттік жəне қоғамдық қызметтер атқара жүріп жазды, ел жағдайы, ұлт тағдыры туралы тынбай еңбектеніп, көсемсөздің өзіндік үлгісін де жасады. Əбдеш үздіксіз ізденіс жолында жүрді. Соның арқасында өте білімдар азаматтар қатарына қосылды. Үлкен қызметтер атқарып жүрген тұсында біздің араласқұраластығымыз сирей бастады. Бұған уақыт тапшы болатын, соған қарамастан мен оның қазақ қамын терең ойлайтын биік парасат иесі болып қалыптасқанын көріп сырттай сүйсініп жүрдім. Ол өмірінің соңғы жылдарында сүйген жары Үрзада екеуі азамат болған ұлдарынан айырылып, қайғы шекті. Бұл олар үшін оңай болған жоқ. Қайғыны көтеруге тырысты, алайда, Əбдештің денсаулығы сыр бере бастады. Осындай сəттерде Алматыдағы орталық ауруханада қатар жатып емделіп, егде тартқан кезімізде Алла бұйырт қан өмірдің ауыр жүгін арқалап жүрген халімізді айтысып, сырласатынбыз. Ол сырқаттанып жүрсе де, үлгеріп қалайын дегендей, толғандырған ойларын бұрқыратып қағазға түсіріп жататын. Соңғы жылдары ол өте өнімді жұмыс істеді. Оның елді толғандырған мақалалары газеттерде бірінен соң бірі жарияланып жатты. Кездесіп қалғанда не телефонмен «қалай үлгересің?» деп сүйсінгенімді айтып жатушы едім. Өмірдің қайсыбір тұстары жайында ықыластана сыр шертісіп отырушы едік. Осындай мүмкіндіктерден де біртіндеп адаланып келеміз. О Жаратқан, бірімізді бірімізге жоқтатып қойған тағдыр-ай! Мен таныған Əбдеш міне, осындай еді!


6

www.egemen.kz

11 қазан 2013 жыл

ЖАҢАРҒАН АЙМАҚ, Жасампаз істер жалєасын табады (Соңы. Басы 1-бетте). Өткен жылы Жамбыл облысының аумағымен құйындатып өткен дауылдың зардабын бірқатар елді мекендермен бірге Қаратау, Жаңатас қалалары да тартқаны мəлім. Сол кезде ел болып жамбылдықтарға көмек қолын созғаны да есте. Десе де, сол кезде жылу қазандықтары істен шығып, аталған екі қала тұрғындары көп қиналған еді. «Еуразия» телеарнасының тілшісі осы жылу қазандықтарының биылғы қысқа дайындығы туралы сұрады. Облыс əкімі аталған қалаларда таяуда ғана өзі болып қайтқанын айтты. Сол кезде жағдаймен толық таныстым, қазандықтар да назарымнан тыс қалған жоқ. Дəл бүгінгі күнде екі қала да қыс маусымына толық дайын, деп жауап берді. Келесі сауал трансшекаралық өзен сулары туралы болды. Əкімнің сөзіне қарағанда, Жамбыл облысындағы ең түйінді мəселе осы өзен сулары екен. Өңірде өзендердің 80 пайыздан астамының бастауы Қырғыз елінде көрінеді. Кейде шəлкез мінез көрсететін бауырлас елдің кейбір айылдары суды орынсыз себеппен бөгеп тастайды. Оны уақытылы шешіп келеміз. Өткен жылы біздің елдің аумағындағы таудан бастау алатын Быстраток өзенін де он күн бойы байлап отырды. Аймақтың губернаторына, одан көрші елдің премьер-министріне хабарласып, мəселені шешкенімізше он күн өте шықты. «Көктемнің бір күні жылға азық» демекші, көршілердің бұл қылығынан егіншілеріміз əжептəуір зардап шекті. Осыны ескеріп, Үкіметке ұсыныспен шығып, өз өңірімізден бастау алатын Быстраток өзенін ел ішіне арнайы каналмен əкелу жөнінде жоба ұсындық. Бұл жоба Үкіметтің қолдауына ие болып, 5,6 млрд. теңге қаржы бөлінгелі отыр. Бұйыртса, осы айда каналды қазу жұмыстары басталып, келесі жылы ел игілігіне беріледі деген жоспар бар. Канал өз облысымыздың аумағымен өтеді. Нəтижесінде облыстағы егіс алқаптарының көлемі екі есеге ұлғаяды. Біреу білсе, біреу білмес, облыс əкімінің айтуына қарағанда, Қырғыз елінің бірнеше су қоймаларын күрделі жəне орташа жөндеуге Қазақстан жылда қаражат бөліп, көмектесіп отырады екен. Облыстағы тұрғын үй мəселесі туралы да сұрақ қойылды. Бүгінгі күнде облыста 49 мың адам жер учаскесіне кезекте тұр екен. Олардың басым көпшілігі, əрине, облыс орталығы Тараз қаласына таяу маңнан жер телімін алғысы келетіндер. Бірақ біз жер учаскелерін қалай болса солай беріп жатқан жоқпыз. Себебі, əр істі өркениетті түрде атқаруға тырысамыз. Жекеменшікке де жер телімін берерден бұрын, елді мекен орын тебетін жерге əуелі жол салып, электр желісі мен ауыз су құбырын тартып, содан кейін ғана жер учаскелерін үлестіруді жөн санап отырмыз, деді Қ.Бозымбаев. Осыдан үш-төрт жыл бұрын Жамбыл облысында жасөспірімдер жасайтын қылмыстың саны да, түрі де көбейіп, оның дабылы бүкіл республикаға жеткен еді. Журналистердің

бірі облыс əкіміне осы жөнінде сауал қойды. Мен Жамбыл облысына əкім болып алғаш келгенімде жасөспірімдер жасайтын қылмыстар көп болғаны рас. Облыстың құқық қорғау органдарымен бірлесе отырып, келеңсіз жағдайларды болдырмаудың түрлі жоспарларын жасадық. Оған мектеп оқытушылары мен ата-аналарды да қатыстырдық. Өздеріңіз байқап жүргендей, соңғы уақытта біздің облыста жасөспірімдер жасайтын қылмыстар саны жылдан-жылға азайып келеді. Былтырдың өзінде бұрнағы жылдан 23,5 пайызға кеміді, деді əкім. Баспасөз маслихатында Қырғыз елімен көршілік қарымқатынас мəселесі көп сөз болды. Əкім олардың бəріне орнықты жауаптар қайтарды. Қазақстанның аталған елмен ең ұзын шекарасы Жамбыл облысының жерінде екені мəлім. Оның жалпы ұзақтығы 700 шақырымнан асады. Мен өзім əкім болып барғанда, Премьер-Министрдің тапсырмасына орай, бүкіл шекара бойымен жүріп өттім. Байқағаным, керексіз, басы артық өткізу бекеттері көп екен. Сондай-ақ, аралыққа тартылған тікенекті сымдар да сын көтермейтін. Мен олар жөнінде сол кезде-ақ Үкіметке баяндадым. Құдайға шүкір, бүгінде басы артық өткізу бекеттері жабылып, орталықтандырылған өткізу бекеттері өркениетті жабдықтармен толық жабдықталған, деп түйіндеді сөзін Қ.Бозымбаев.

Атќарылєан жўмыстыѕ ауќымы їлкен Қанат БОЗЫМБАЕВ,

Жамбыл облысының əкімі.

Бүгінде өңірдегі халықтың тұрмыс жағдайы жақсарды. Ертеңге деген сенімі артты. Бірлік бар жерде тірлік бар екеніне көздері жетті. Осының барлығы тəуелсіз еліміздің баға жетпес байлығы екенін мойындады. Өңірдегі осы бірлік пен ынтымақ, өзара келісім облыс экономикасының серпінді дамуына оң ықпалын тигізді. Елбасы Н.Назарбаевтың «Қазақстан - 2050» Стратегиясы мен Қазақстанда жалпыға ортақ еңбек қоғамын құру идеясы аймақтың дамуына жаңа серпін берді. Əлбетте, қуанышпен бірге өкініш те жүреді. Облыстың əлеуметтік-экономикалық жəне қоғамдық-саяси өмірінде айтулы табыстарға қол жеткізумен бірге табиғат апаты əкелген өкінішті жағдайлар да болды. Мысалы, жыл басында облыстың 5 ауданы мен Тараз қаласында төтенше жағдай орын алды. Қатты соққан дауылдың салдарынан Қаратау мен Жаңатас қалаларында жарық, газ, жылу, су беру тоқтап, тұрғын үйлер мен мекемелердің шатырлары қирап қалды. Мал басы шығын болды. Бірақ, облыс тұрғындары сын сəтте сабырлылық танытып, табиғат апатынан болған барлық зиянды қысқа мерзім ішінде жоюға қол жеткізді. Əлеуметтік маңызы бар салалардың тоқтаусыз жұмыс істеуі қамтамасыз етілді. Бұл қиын кезде бір жеңнен қол, бір жағадан бас шығара білген жамбылдықтардың үлкен ұйымшылдығын көрсетті. Бірақ, табиғаттың тосын мінезі облыстың экономикалық əлеуетінің нығайып, өнеркəсіп пен ауыл шаруашылығы салаларының дамуына нұқсан келтіре алмады. Облыс орталығы мен аудандарда тұрғын үйлер, əлеуметтік нысандар мен өндірістік аумақтар ұлғайған үстіне ұлғайып, сан түрлі ғажайып құрылыс нысандарымен толыға түсуде. Бұған жақында пайдалануға берілетін «Тараз-Арена» сияқты алып ғимаратпен бірге жыл сайын бой көтеріп жатқан жаңа мектептер, ауруханалар, балабақшалар сияқты тағы басқа да түрлі нысандар айқын дəлел. Бұрынғыдан жаңарып, жақсарып халықаралық дəрежеге ие болғалы отырған əуежайымыз да жергілікті тұрғындардың көзқуанышына айналады деп сенеміз. Егер облысымыздың қаңтар мен тамыз аралығындағы əлеуметтік-экономикалық даму қорытындысына байланысты деректер мен дəйектерге назар аударсақ, осы уақыт ішінде өнеркəсіп кəсіпорындары 155,3 миллиард теңгенің өнімін өндіріпті. Қаржыгерлер тілімен айтсақ, нақты көлем индексі 107,6 пайызды құраған. Бұл еліміз бойынша жақсы көрсеткіш, яғни 102,0 пайыз деген сөз. Сондай-ақ, «жасыл экономиканы» жандандыруды елімізде алғашқылардың бірі болып біздің облыс қолға алды. Мысалы,

биыл Қордай ауданында ерекше электр стансасы іске қосылды. Бұл – еліміздегі күн сəулесінен қуат алатын алғашқы электр стансасы. Жамбыл өңірінде жүзеге асқан бұл қуат көзі Отар кентінің маңайына орналасқан. Өйткені, «Қазгидрометтің» деректері күн қуатын пайдалану үшін бұл жердің ауа райы өте қолайлы екенін растайды. Станса құрылысы өткен жылдың мамыр айында басталған. Бүгінде оның қуаты 504 киловатқа жететін алғашқы кезегі іске қосылды. Станса алғашқы тексеруден өткеннен кейін межелі 7 мегаватқа көшеді. Ерекше жобаға қаржы салып, құрылыс жұмысын өздері қолға алған «ҚазЭкоВатт» ЖШС қаржы көздерін тарту үшін «Самұрық-Қазына» ұлттық əл-ауқат қоры» АҚ-тың еншілес кəсіпорны «СамұрықЭнергомен» іскерлік байланыс орнатқан. Сонымен қатар, 2010 жылы Меркі ауданында 1,5 МВт құрайтын су электр стансасы мен Қордай ауданында 1,5 МВт құрайтын жел электр стансасы іске қосылғанын да айта кеткім келеді. Ал үстіміздегі жылы Шу ауданында қуаты 9,2 МВт құрайтын Тасөткел су электр стансасының жобасы жүзеге асырылды. Тұрар Рысқұлов ауданында орналасқан Каменка ауылында қуаты 2,3 мегаватты құрайтын Қарақыстақ су электр стансасының іске қосылуы да өңір үшін үлкен жетістік. Жəне үстіміздегі жылы «Vista International» ЖШС жалпы қуаты 21 МВт құратын Қордай жел электр стансасының 4 МВт құрайтын алғашқы кезегінің құрылысын аяқтауды жоспарлап отыр. Ал 2013 жəне 2015 жылдарға «Fonroche Energie» француз компаниясы қуаты 24 МВт құрайтын күн электр стансасының құрылысын бастамақ. Биыл ресейлік инвесторлар 19,8 қуаты бар Меркі су электр стансасы каскады құрылысына кірісетін болады. 2014-2015 жылдар аралығында «Central Asia Green Power» компаниясы Сарысу ауданында қуаты 100 МВт құрайтын Жаңатас жел электр стансасының құрылысын жүргізуді жоспарлап отыр. Бұл

«ҚУАТТЫ ҚАЗАҚСТАН – ҚУАТТЫ ӨҢІРЛЕР»

атқарылған жұмыстардың маңыздылығы сол, олар 2017 жылы елімізде өтетін ЭКСПО-ның тақырыбымен, яғни «Болашақтың энергиясы» деген атаумен үндес келіп тұр. Қаратау өңіріндегі фосфор рудасының жалпы жобасы 15 миллиард, яғни əлемде фосфор кені жөнінен 4-ші орында тұрмыз. Мысалы, тоқсаныншы жылдардың басындағы қиын-қыстау кезеңде зауыт жылына бар болғаны 5-6 мың тонна фосфор өндірсе, қазір жылына 100 мың тоннағы жуық сары фосфор шикізатын экспортқа шығарып отыр. «Қазфосфат» ЖШС соңғы жылдары фосфориттерді суспензиялық-флотациялық байыту фабрикасын салу жəне жаңғырту, күкірт қышқылы цехын салу бойынша екі жобаны жүзеге асырды. Бұл химия саласындағы кокс, кальциленген сода, күкірт қышқылы сияқты құрамдастар тапшылығы мəселесін шешуге жəне химия өндірісі көлемдерін арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, «Қазфосфат» ЖШС өздерінің Еуропадағы ірі əріптестерінің бірі, Чехияның «Fosfa» a.s.» атты компаниясымен бірлесіп, гексаметафосфат натрийі мен тағамдық фосфат өндіретін цехты іске қосты. Бүгінде компанияның өнімі əлемнің 27 мемлекетіне жөнелтілуде. Мемлекеттік үдемелі индустриялықинновациялық даму бағдарламасы шеңберінде облыс бойынша бүгінде құны 500 миллиард теңгеге жуық 31 инвестициялық жоба (6,5 мың жаңа жұмыс орны) жүзеге асырылуда. Оның 16,4 миллиард теңгені құрайтын 8 жобасының (646 жұмыс орны) құрылысы үстіміздегі жылы аяқталып, ел экономикасын өркендетудегі алғашқы қадамдарын бастамақ. Бүгінде осы жобалардың алғашқы қарлығашы – «Құрылыс-Полимер» компаниясы өз жобасының тұсауын кесті. Облыстағы бұл ғажайып кəсіпорынның өндірістік кешенінің құрамына 16 инновациялық желі енеді. Бүгінде полимерден жасалған өнімдер құрылыс индустриясында кеңінен қолданылады. Облыстағы 383 елді мекеннің 75-сінде арзан əрі қолайлы отынмен қамтамасыз етілген 149083 абонент, 225 өнеркəсіп кəсіпорны жəне 3415 коммуналдық-тұрмыстық нысан бар. Тұтынушылардың көбеюіне байланысты оларға жеткізілетін газ көлемі де өсе түсуде. Өткен жылы Байзақ, Талас жəне Жамбыл аудандары аумақтарындағы елді мекендерге жеткізілетін газ құбырының құрылысына республикалық жəне облыстық бюджеттен 1,8 миллиард теңге бөлінді. Ал Меркі, Жуалы жəне Т.Рысқұлов атындағы аудандардағы елді мекендерге газ құбырын тартуға 1,44 миллиард теңге қарастырылды. Сондай-ақ, жылдық қуаттылығы 462 миллион текше метрлік Қордай-Шу жоғары қысымды газ құбыры іске қосылды. Аталмыш газ құбыры Шу қаласы мен Төле би ауылының 30 мыңнан астам тұрғындарымен бірге 22 коммуналдықтұрмыстық жəне 10 өнеркəсіптік кəсіпорынды,

18 мектепті, 5 колледжді, 7 аурухананы жəне 10 балабақшаны тауарлық газбен қамтамасыз ететін болады. Сонымен қатар, газ құбыры магистралінің бойына орналасқан 100 мыңнан аса тұрғыны бар 32 елді мекенді газдандыруға да жағдай жасалып отыр. «SUPER PHARM» мен «СК-Фармация» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерінің бірлесе отырып жұмыс істеуі еліміздегі медициналық емдеу-сауықтыру мекемелеріне қажетті бір рет пайдаланылатын бұйымдарға деген сұранысты толық өтей бастады. Тіпті, экспортқа да шығарылуда. Үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы аясында өз жауапкершіліктеріне алған міндеттемеге сəйкес алдағы уақыттарда жыл сайын 15-20 пайыз өнімдерін шетелге де өткере бастайтын болады. Соңғы кезде облыстың мəдениет саласын өркендету мақсатында көптеген жаңашыл жобалар жүзеге асуда. Саланы қаржыландыруға ағымдағы жылы бюджеттен 3,3 миллиард теңге қарастырылды. Бұл 2012 жылдың деңгейінен 12,8 пайызға артық. Польша астанасы Варшавада Жамбыл облысының мəдениет күндері аясында «Алатау» фольклорлық-этнографиялық ансамблі, «Тараз» халық триосы жəне домбырашылар ансамблінің қатысуымен қазақ дəстүрлі музыкасының концерті өтті. Ұлы Жібек жолындағы ортағасырлық қалаларды кешенді зерттеу мақсатында «Көне Тараз», «Тамды» жəне «Бектөбе» көне қалаларында археологиялық қазба жұмыстары жүргізілуде. Бұл мақсатқа облыстық бюджеттен 110 миллион теңге қарастырылып, тиісті жұмыстар атқарылуда. Облыста спортты, оның ішінде бұқаралық спортты дамыту аясында көптеген игі істер атқарылды. Бұл саланы қаржыландыруға биыл бюджеттен 7 миллиард теңге қарастырылды. Шілде айында жалпы құны 504 миллион теңгені құрайтын облыстық спорттағы дарынды балаларға арналған мектеп-интернатына 2 спортзал жəне олимпиада жеткіншектерін даярлайтын спорт мектебі үшін 1 спортзал кешендері пайдалануға берілді. Жыл соңына дейін Жаңатас қаласында тағы да бір спортзал кешенін пайдалануға беріледі. Оның жалпы сомасы 184,0 миллион теңге. Сондайақ, облыстық бюджеттен қосымша бөлінген 1,5 миллиард теңгеге «Тараз-Арена» спорт сарайының құрылысы аяқталып келеді. Дəл осы сияқты сəулетпен Тараз қаласындағы орталық стадионды еуропалық стандарттарға сəйкес жаңғырту жұмыстары да жүргізіледі. Қаратау қаласындағы «Лашын» футбол клубының жатақхана, асхана жəне əкімшілік ғимараттарының құрылысын жүргізу үшін де қаржы бөлініп отыр. Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйінін айтсақ, біз өңірде атқарылған орасан зор жұмыс ауқымының бір парасын ғана сөз еттік. Ал алда тұрған міндет пен мақсат одан да зор.


11 қазан 2013 жыл

www.egemen.kz

7

ЖАСАРҒАН ӨЛКЕ Адам – бар байлыќтыѕ ќайнар кґзі

Тəрбие бесігі – балабаќша

Айболат ДҮЗЕЕВ,

«Қазфосфат» ЖШС №5 цехының жұмысшысы.

Тараз қаласындағы №21 балабақшаның методисі.

«Ел боламын десең, бесігіңді түзе» деген. Сондықтан біз бала тəрбиесінің бір тармағы балабақшадан да басталады деп білеміз. Бұл ретте ел ертеңі – балаларды тəрбиелеуде облыс балабақшаларының атқарып отырған жұмыстарын жан-жақты үлгі етуге болады. Жалпы, балаларды мектепке дейінгі тəрбиемен жəне оқытумен қамтамасыз ету жөніндегі «Балапан» бағдарламасы облыста жоспарға сəйкес жүзеге асырылып келеді. Бүгінгі күні облыста 195 балабақша мен 174 шағын орталықта 37467 бала тəрбиеленіп, мектепке дейінгі тəрбиемен қамтылғандар үлесі 1-6 жас аралығында 46,5 пайызды, 3-6 жас аралығында 64,6 пайызды құрап отыр. Үстіміздегі жылы «Балапан» бағдарламасы аясында 3160 орындық 18 балабақша, 1 шағын орталық ашу жоспарлануда. Ал өткен жылы республикалық бюджет есебінен Меркі, Сарысу, Талас аудандарында 3 балабақшаның құрылысы пайдалануға берілді. Ағымдағы жылдың шілде айында Тараз қаласында республикалық бюджет есебінен салынған 320 орындық балабақша пайдалануға берілді. Қазіргі таңда республикалық бюджет есебінен 2 балабақшаның құрылысы (Байзақ ауданы Сарыкемер ауылында 280 орындық, Жуалы ауданы Бауыржан Момышұлы ауылында 280 орындық), жергілікті бюджет есебінен 1 балабақшаның (Мойынқұм ауданы, Мойынқұм ауылында 140 орындық) құрылысы жүргізілуде. Сондай-ақ, 7 балабақшаның құрылысы 2013 жылы басталып, 2014 жылы пайдалануға беріледі деп күтілуде. Оның ішінде 5-і республикалық бюджет есебінен қаржыландырылған. «Балапан» бағдарламасында көзделген жекеменшік мектепке дейінгі ұйымдар желісін дамыту бойынша атқарылған жұмыстар да мол. Бүгінгі күні облыста жекеменшік 8 балабақша, 3 шағын орталықта (Тараз қаласында – 6 балабақша, 2 шағын орталық, Меркі ауданында – 2 балабақша, Қордай ауданында – 1 шағын орталық) 1095 бала тəрбиеленуде. Өткен жылы Тараз қаласында 280 орындық 1 жекеменшік балабақша, Меркі ауданында 100 орындық 1 жекеменшік балабақша жəне Қордай ауданында 80 орындық 1 жекеменшік шағын орталық ашылды. «Балапан» бағдарламасы бойынша ашылған орындарды қаржыландыруға республикалық бюджет есебінен 2012 жылы 1 миллиард 829 миллион теңге жұмсалса, үстіміздегі жылы 2 миллиард 569 миллион теңге бөлінді. Ендеше, бүлдіршіндерді заман талабына сай тəрбиелеп, оқытуда бізге, балабақша қызметкерлеріне мемлекетіміз барлық жағдайды жасауда деп нық сеніммен айта аламыз.

«Қазфосфат» ЖШС негізінен, өндіріс инновациясына айрықша көңіл бөлгенімен, қам-қаракетінің басты бағыты адамдардың əлеуметтік жағдайын жақсарту екенін біз де түсінеміз. Компания басшылығы біз үшін жұмыс орындарын сақтап қалу, еңбекақыны өсіру, жұмысшылар мен олардың отбасының амандық-саулығын қамтамасыз етуде еш аянған емес. Мысалы, өткен жылдың осы мезгілімен салыстырғанда еңбекақымыздың орташа мөлшері 12,7 пайызға өсіп, 83 650 теңгені құрап отыр. Химия саласы жұмысшыларының алдындағы əлеуметтік жауапкершілігін

Қазір жоғары жəне арнаулы оқу орындарында келісімшарт бойынша компанияның есебінен 115 жұмыскер оқып жатыр, ал 230-ы оқу орындары мен колледждерді тəмамдап үлгерді. Кадрларды оқыту ісіне жыл сайын 24 389,6 мың теңге жұмсалады. Жастарды өндіріске тарту мақсатында 2011 жылдың желтоқсан айынан бері 52 орындық секциялы жастар жатақханасы пайдаланылып келеді. Жатақхананы ұстауға жылына 16 954,0 мың теңге қаржы жұмсалады. «Қазфосфат» ЖШС-нің тəжірибесі жұмысшыларға жұмсалатын қаржының толық ақталатындығын көрсетіп отыр. Сондықтан біз адамдардың əл-ауқатының жақсаруы мен мықты денсаулығы бар байлықтың қайнар көзі деп санаймыз.

Жамбыл облыстық құрылыс, жолаушылар көлігі жəне автомобиль жолдары басқармасының бастығы.

Өңірдің дамуы, қала мен ауылдың көркеюі ондағы жолдардың сапасы мен құры лыс нысандарының əсем бейнесінен анық байқалады. Мұндай өркенді істерді жамбылдықтар да байқап жүр деп білемін. Мысалы, облыстың құрылыс саласы бойынша үстіміздегі жылға 138 нысанның құрылысы үшін 28 593,7 миллион теңге бөлінді. Бұл өңірді дамыту үшін аз қаржы емес. Оның ішінде білім саласындағы 34 нысанның құрылысына 5 049,6 миллион теңге қаралып отыр. Республикалық бюджет есебінен 13 нысанға 2 494,7 миллион теңге қаралып, осы кезге дейін игерілуі тиіс 1764,6 миллион теңгенің 1348,5 миллион теңгесі игерілді. Соның нəтижесінде 4 мектеп, 1 лицей жəне 8 балабақшаның құрылысы басталып, қазіргі күнге оның 1 балабақшасы мен 1 мектебі пайдалануға берілді. Жыл соңына дейін 3 мектеп пен 3 балабақша пайдалануға берілмек. Қалған 7 нысанның құрылыс

жұмысы келесі жылы жалғастырылады. Жергілікті бюджет есебінен 21 нысанның құрылысына 2554,9 миллион теңге қаралып, осы уақытқа дейін игерілуі тиіс 2190,4 миллион теңгенің 1431,1 миллион теңгесі игерілді. Соның арқасында жыл соңына дейін 13 нысанды пайдалануға беріп, қалған 8 нысанды алдағы жылы жалғастыратын боламыз. Денсаулық сақтау саласына ағымдағы жылы 5 670, 5 миллион теңге бөлінді. Соған байланысты игерілуі тиіс 4 130,4 миллион теңгенің 2160,2 миллион теңгесі игерілді. Соның нəтижесінде 11 нысанның құрылысы жүргізіліп, оның ішінде 1 нысан мен Тараз қаласындағы көп салалы 200 төсектік қалалық балалар ауруханасы пайдалануға берілді. Қалған 9 нысан жыл соңына дейін ел игілігіне тапсырылып, 1 нысанның құрылысы келер жылы жалғасын табады деп жоспарлап отырмыз. Республикалық бюджет есебінен 2 нысанның құрылысына 4552,5 миллион теңге қаралды. Оның осы уақытқа дейін игерілуі тиіс 3322,5 миллион теңгесінің 1817,5 миллионы игерілді. Соның нəтижесінде 1 аурухана пайдалануға беріліп отыр. Екінші нысан

● Тараз қаласындағы «Бəйтерек» шағын ауданында жаңа қалалық балалар ауруханасы ашылды. Мемлекетіміздің «100 мектеп, 100 аурухана» бағдарламасы бойынша салынған ауруханада бір мезгілде 200-ден астам бала ем қабылдайды. Ауруханадағы жаңа туған нəрестелер бөліміне – 50, ерте жастағы сəбилер патологиясы бөліміне – 30, пульмонология бөліміне – 30, кардиоревматология бөліміне – 25, неврология бөліміне – 50, отолорингология бөліміне – 15 жəне реанимация бөліміне 6 төсек қойылған.

● Кен өндіру өнеркəсібі жəне ашық кеніштерді игеруде өндіріс көлемдерінің 12,6 пайызға (11,5 млрд. теңге), өңдеу өнеркəсібінде – 6,1 пайызға (116,8 млрд. теңге), электрмен жабдықтау, газ, бу беру жəне ауаны баптауда – 13,1 пайызға (24,7 млрд. теңге), сумен жабдықтау, кəріз жүйесі, қалдықтардың жиналуын жəне таратылуын бақылауда 8,7 пайызға (2,3 млрд. теңге) өсуі байқалып отыр. ● Тамақ өнімдерін өндіру – 1,7, сусындарды өндіру – 1,2, мұнай өнімдерін өңдеу – 1,3, фармацевт өнімдерін өндіру – 4,8, резеңке жəне пластмасса бұйымдарын жасау – 1,4, машина жасау – 1,2, жиһаз жасау – 1,5 есеге, химия өнеркəсібі – 1,0, өзге де металл емес минералды өнімдерді өндіру 12,7 пайызға өсті.

Ќўрылыс барысы ќарќынды Рахманқұл БАЙТЕЛИЕВ,

● Облыс орталығында физика-математика бағытындағы Назарбаев зияткерлік мектебі ашылды. Нысанның жобалық құны – 2,9 миллиард теңге. Мектепте шалғай ауданнан оқуға келген балаларға арналған 120 орындық жатақхана да бар. Конкурстық іріктеудің қорытындысы бойынша 472 үміткер зияткерлік мектепте оқу үшін білім беру грантына ие болды.

● Облыста нанға, сүт өнімдеріне, шұжыққа, тұзға бағалар тұрақты болып тұр. Сонымен қатар, бағалар күнбағыс майына – 2,4 пайызға, қантқа – 1,9 пайызға, жұмыртқаға – 1,3 пайызға, жармаларға 1,1 пайызға төмендеді. Коммуналдық қызметтер тарифтері жəне жанар-жағармай бағалары көтерілген жоқ.

Суретті түсірген Алмас МАНАП.

Күлəш БАЙЖЕКЕЕВА,

сезіне отырып, компания жетекшілері біраз қаражатын өндірістің əлеуметтік саладағы нысандарын дамытуға бөлген. Мысалы, əлеуметтік нысандарды жөндеуден өткізуге өткен 13 жылдың ішінде 752 миллион теңге жұмсалыпты. Сондай-ақ, заманауи санаторий іспетті «Көктал» емдеу-сауықтыру кешені жұмыс істейді. Онда жұмысшылар емдеу-сауықтырудың 17 түрін қабылдайды. Соның нəтижесінде бұл жерден жыл сайын 2000 жұмысшы мен олардың отбасы ем алып, демалып қайтады. Балдырғандардың жазғы демалысы үшін 35 гектар жерді алып жатқан жеміс-жидек бақшасы, көлі, спорт алаңдары бар, маусымына 1000 балаға дейін қабылдай алатын 300 орындық «Жұлдыз» сауықтыру лагері жұмыс істейді.

Дерек пен дəйек

пайдалануға келесі жылы беріледі. Жергілікті бюджет есебінен 9 нысанның құрылысына 1117,2 миллион теңге қаралып, игерілуі тиіс 807,8 миллион теңгенің 342,7 миллионы игерілді. Соның нəтижесінде 9 нысан жыл соңына дейін пайдалануға беріледі. «Ақ бұлақ» бағдарламасы аясында 23 нысанның құрылысына республикалық жəне жергілікті бюджет есебінен 4730,6 миллион теңге бөлінді. Соған байланысты игерілуі тиіс 3279,8 миллион теңгенің 2385,2 миллион теңгесі игерілді. Үстіміздегі жылы осы 23 нысанның 10-ы пайдалануға берілсе, 13 нысан 2014 жылы аяқталады. «Қолжетімді тұрғын үй-2020» мемлекеттік бағдарламасы бойынша барлық қаржыландыру көздерінен 258,3 мың шаршы метр пайдалануға беру көзделуде. Үстіміздегі жылдың 7 айының қорытындысы бойынша оның 122,8 мың шаршы метрі пайдалануға берілді. Арендалық 6 тұрғын үйдің құрылысын салуға 1306,0 миллион теңге қаралып, қаржыландыру жоспарына сəйкес игерілуі тиіс 1166,2 миллион теңгенің 1002,5 миллион теңгесі игерілді. Тараз қаласында 70 пəтерлі 1 тұрғын үй пайдалануға берілсе, 5 тұрғын үй жыл соңына

дейін тапсырылады. Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі жүйесі арқылы салынатын кредиттік тұрғын үйлерге 700,0 миллион теңге бөлініп, 65 пəтерлі 2 тұрғын үй құрылысы басталды. Ол пайдалануға келесі жылы беріледі. «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы шеңберінде 11 дəрігерлік амбулаторияның құрылысына 1163,6 миллион теңге бөлініп, оның игерілуі тиіс 865,2 миллионының 682,8 миллион теңгесі игерілді. Жыл соңына дейін барлық нысан пайдалануға толығымен тапсырылады. Əлеуметтік қамтамасыз ету бағдарламасы бойынша 1782,6 миллион теңге қаралып, игерілуі тиіс 892,0 миллион теңгенің 585,5 миллион теңгесі игерілді. Бөлінген қаржыға Тараз қаласындағы 300 төсектік психоневрологиялық интернат үйінің құрылысы жүргізілуде. Спорт саласына ағымдағы жылы 1 спорт сарайы мен 5 спорт залының құрылыс жұмыстарына жəне орталық стадионды қайта жарақтандыруға 2208,4 миллион теңге бөлініп, қазір соның игерілуі тиіс 1937,0 миллион теңгесінің 1760,4 миллион теңгесі игерілді. Осы аталған нысандардың ішінде 3 спорт залы пайдалануға берілсе, қалған 4 нысан жыл соңына дейін тапсырылады.

● Өткен жылы жергілікті мəндегі автомобиль жолдарына жалпы 6,0 миллиард теңге бөлінсе, үстіміздегі жылға 5,6 миллиард теңге бөлінді. Оның ішінде республикалық бюджет есебінен 1,1 миллиард теңге қаралып отыр. «ЛуговойҚорағатты-Тəтті» жолының – 22, «Бірлік-МойынқұмҰланбел» жолының – 13, «Ақкөл-Ойық-Ұланбел» жолының – 20, «Нововоскресеновка-Аспара» жолының – 14, «ТаразЖетібай-Тегістік-Ойық» жолының – 9, «Тараз-Аса-АқкөлСаудакент» жолының-10, «Төле би-Шоқпар» жолының – 4, «Отар-Сұлутөр-Көктөбе» жолының 17 шақырым аралықтары биыл орта жөндеу жұмыстарынан өтті. «Ақбақай-Мирный» жолының 109 шақырымы бойында былтыр басталған орта жөндеу жұмыстары аяқталу үстінде. Республикалық бюджет есебінен күрделі жөндеу жұмыстары 2012 жылы басталған 28,8 шақырымды құрайтын «Қаракемер-Қарасай батыр» жолының бойында жұмыстар жалғастырылуда.

Дипломмен ауылєа келдім Мейрамбек ЖАМАЙЫЛОВ,

Көкдөнен ауылдық-дəрігерлік емханасының офтолмолог дəрігері.

Əдетте, білікті де білімді дəрігерлердің жетіспеушілігінен ауыл тұрғындары көптеген қиындықтарға кездесіп жатады дейді. Бірақ мен еңбек ететін Тұрар Рысқұлов ауданы Көкдөнен ауылының тұрғындары мұндай қиындық көрген емес. Олай дейтін себебім, мен еңбек ететін ауылдық дəрігерлік емхана бірнеше жылдардан бері осы ауылдың тұрғындарына сапалы медициналық қызметтің барлық түрін көрсетіп келеді. Емхананың бас дəрігері Барлыбай Ұтамұратовтың емдомына жұрт та риза. Тіпті, ауылдың үлкен-кішісі əзілдеп ол кісіні «бас дəрігер» деп атайды. Олай дейтіндей де бар, өйткені басы ауырып, балтыры сыздаған жанның бəрі Бəкеңе жүгінеді. Ал ол болса барлығын да жылы жүзбен қарсы алып, сөзімен де, емімен де көңілдерін табады. «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасы бойынша ауылға келген мен сияқты жас дəрігерлердің үйренері көп. Бұл ретте осы ауылда жиырма жылға жуық еңбек етіп келе жатқан Б. Ұтамұратовты біз тəжірибелі тəлімгер, ұлағатты ұстаз деп білеміз. Өйткені, ол барлығымызға ағалық ақылын, дəрігерлік тəжірибесінің қыр-сырын ерінбей-жалықпай үйретеді.

«ҚУАТТЫ ҚАЗАҚСТАН – ҚУАТТЫ ӨҢІРЛЕР»

сы

Айқарма беттің материалдарын дайындаған «Егемен Қазақстанның» Жамбыл облысындағы меншікті тілшісі Көсемəлі СƏТТІБАЙҰЛЫ. Суреттерді түсірген Ақəділ РЫСМАХАН.


8

www.egemen.kz

11 қазан 2013 жыл

Ќўрбан айт ўлттыќ наќышпен ґтеді

 Өнеге

Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы биылғы Құрбан айт мерекесіне қызу дайындық жүргізу. Айт күндері мешіт аулаларына арнайы дастарқан жайылып, қазақтың ұлттық спорт түрлерінен, мəселен, балуандар күресі, арқан тартыс, гір тасын көтеруден жарыстар ұйымдастырылады. Сонымен қатар, тəлім мен тағылымы мол айтыс өнеріне де мəн берілмек. «Мұсылмандардың ұлық мерекесі əрі мемлекеттік мейрам – Құрбан айтты жоғары деңгейде өткізу үшін мешіттер мен арнайы орындарда баннерлер, плакаттар ілінсін; ұлағатты ұр пақ, иманды жастар буынын қалыптастыру үшін ғибратты кештер, мерекелік ойын-суықтар, арнайы қайырымдылық акциялар ұйымдастырылсын; құрбандық еті мүгедектер, қарттар, жетім мен жесі рлерге, мұқтаж жандармен қатар жатақханада тұратын студенттерге де таратылсын; мерекелік іс-шаралар ұлттық нақышпен өткізілсін, уағыздарда ел бірлігі, мұсылмандар ынтымағы, діни тұрақтылық мəселелері қамтылсын», – делінген Бас мүфти Ержан қажы Малғажыұлы аймақтағы өкіл имамдарға жолдаған бұйрық-хатында. Биыл елімізде Құрбан айт мерекесі 15 қазанда аталып өтіледі. «Егемен-ақпарат».

Жаѕарєан жабдыќ – сенімді энергия жолы Айналаға самаладай жарық шашып, күнделікті тұрмыс үшін өзге де қажеттіліктерді өтейтін электр энергиясының маңызы зор. Маңғыстау облысында қазір электр энергиясын тасымалдайтын негізгі құралжабдықтар, материалдық ресурстар, электр желілерінің ескіруі, оларды жаңартудың қанағаттандырылмай отырғандығы өңірде энергия тапшылығын жою үшін жаңа қуаттарды іске қосуды қажет етеді. Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

«Маңғыстау электр энергиясын бөлу компаниясы» акционерлік қоғамында халық арасына түсіндіру жұмыстарын жүргізу мақсатында инвестициялық жобаларды іске асыру мен негізгі құрал-жабдықтарды жаңғырту мəселелері туралы баспасөз мəжілісі өтті. Ұйымдастырушылар журналистер алдында «Маңғыстау электр энергиясын бөлу компаниясы» АҚ-тың инвестициялық бағдарламаларын іске асыруы, негізгі құрал-жабдықтарын жаңғырту жөніндегі жұмыстарын, сондай-ақ оларды жүзеге асырудан алынған тиімділіктерді кеңінен көрсетуді, тұрғындарды тарифтердің өсімінен алынатын қаражаттың мақсатты пайдаланылып отырғандығы туралы хабардар ету жəне табиғи монополиялар субъектілерінің нормативтік техникалық шығындарды азайтуға бағытталған шараларымен таныстыруды мақсат етті. «Маңғыстау электр энергиясын бөлу компаниясы» АҚ – электр энергиясын «МАЭКҚазатомөнеркəсіп» ЖШС-нан тұтынушыларға тасымалдаумен айналысатын отандық компания. Оның қызметі «Табиғи монополиялар мен реттелетін нарықтар туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен реттеледі. Бұл акционерлік қоғам табиғи монополиялар субъектілерінің арасында Қазақстанның қор нарығында облигациялық займдарды тарту жолымен инвестициялық бағдарламаларын іске асыруды қаржыландырудың баламалы əдістерін қабылдаған бірден-бір ашық компания болып табылады. – Электр энергетикасы кешені ел экономикасының басым секторларының бірі. Маңғыстау облысы – Қазақстандағы қарқынды дамып келе жатқан аймақтардың бірі. Облыстағы көптеген мұнай жəне газ өндіру компанияларының дамуы облыс инфрақұрылымының өркендеуіне, соның ішінде электр энергетикасының дамуына тікелей байланысты, – деген Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу жөніндегі агенттігінің Маңғыстау облысы бойынша департаменті директорының міндетін атқарушы А.Оңаев тарифтік саясат жөніндегі салалық бағдарламаға сəйкес Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу жөніндегі агенттігімен 2012 жылдың 1 қыркүйегінен бастап жаңа ынталандырмалы реттеу əдісі-тарифтер белгілеу үшін салыстырмалы талдау əдісі тəжірибеге енгізілгендігін, аталмыш бағдарлама шеңберінде энергетикалық сектордың

инвестициялық тартымдылығын қамтамасыз ететін «инвестицияға тариф» саясаты қарастырылғандығына тоқталды. Кəсіпорынның 2016 жылға арналған энергия желілерінің жеткілікті өткізгіштігі мен тұтынушыларды сенімді электрлік жабдықтаумен қамтамасыз ету, нормативтік шығындар деңгейін төмендету, электрлік қуат резерві есебінен энергия тапшылығын толық көлемде жою мақсатындағы инвестициялық бағдарламасы аясындағы жұмыстары ортаға салынды. Бағдарламаның негізгі жобалары ретінде Қаражанбас кен орнында тораптық электр энергиясын бөлу қосалқы стансасында 1х125 МВА автотрансформаторлы АқтауҚаражанбас 220 кВ электр беру желісі мен Өзен мұнай кəсіпшілігі кен орындарында 1х250 МВА автотрансформаторлы АқтауӨзен 220 кВ электр беру желісін салу, трансформаторлары мен АС, А теміралюмийнді желілерін СИП энергия тасымалдайтын оқшауланған желілерімен ауыстыра отырып, 6-10 жəне 0,4 желілерін қайта құрылымдау, телемеханика мен телеөлшеулерді енгізе отырып, «Маңғыстау электр энергиясын бөлу компаниясы» акционерлік қоғамының 6-10/0,4 кВ желілерінде энергия ресурстарын бақылау мен есептеудің автоматтандырылған жүйесі жөніндегі жобаны іске асыру, аймақтық диспетчерлік орталық салу, техникалық қайта жарақтану жəне негізгі құрал-жабдықтар мен материалдық емес активтер сатып алу, ОД/ КЗ-110 кВ бөлгіш-қысқа тұйықтағыштарын қосалқы стансаларға ауыстыру жұмыстары жоспарланған. Қазіргі таңда жобалар бойынша бірқатар нүктелерде сыртқа орнатылатын кешенді электр бөлу қондырғыларын блокті кусталық сораптық стансаларына жаңғырту жұмыстары іске асырылды, құжаттары реттеліп жатқан шаруалар да жоқ емес. Баспасөз мəжілісін өткізген АҚ өкілдерінің айтуынша, келешекте «Маңғыстау электр энергиясын бөлу компания сы» АҚ облысымыздың ішкі қажеттіліктерін электр энергиясымен сенімді жəне тұрақты қамтамасыз ету, энергетикалық қауіпсіздігін сақтау, эко номикалық өсімге қол жеткізу үшін энергетикалық база жасау мақсатында инвестициялық тартымдылығын арттырып, заманауи жоғары тиімді технологиялық шешімдерді батыл енгізбек. Жылдан-жылға төсінде өндірісі түлеп, тұрғындар саны артқан, электр энергиясын тұтыну көлемі ұлғайған өңір үшін бұл, əрине, басты қажеттіліктердің бірі. Маңғыстау облысы.

Ќазантаев мектебі Дана халқымыз «Асыл туған адамның баға жетпес нарқы бар» деген нақылды бекер айтпаған. Өмірөзенінің асау толқынымен алысып, қайсарлықпен өзінің бағытын айқындаған, адамгершілік соқпағынан табанын тайдырмаған, жиырма екі жыл үзбестен Тереңөзек (бүгінгі Сырдария ауданы) жəне Жалағаш аудандық партия комитеттерінің бірінші хатшысы болып қызмет атқарып, халқының нағыз қайраткер перзенті атанған Қонысбек Төрешұлы Қазантаевтың үстіміздегі жылы туғанына 90 жыл толып отыр.

Ол жайлы айтарымызды қазақтың ақиық ақыны Сырбай Мəуленовтің: Сыр елінде болыс көп, Мықтысы оның Қонысбек, – деп жырлаған өлең жолдарынан бастау алғанды жөн көріп отырмыз. Себеп 1962 жылы ақын Шиелі ауданында ел адамдарымен кездескен кезде Қонысбек Төрешұлы аудандық кеңес атқару комитетінің төрағасы болатын. Енді азды-кем тарих беттерін парақтасақ. Өткен ғасырдың 60-жылдарының басында Қызылорда облысында күріш алқаптарын игеру ісі қолға алынды. Ирригациялық жəне мелиорациялық жұмыстарға қыруар қаржы бөлініп, жүздеген мың гектар жерлер инженерлік жүйеге келтірілді, шаруашылық орталықтары салынып, жаңа инфрақұрылымдар іске қосыла бастады. Облыс экономикасындағы осынау бетбұрысты кезеңде əлеуметтік-мəдени сала да қарқынды дамыды. 1963 жылдың қаңтарында облыстық партия комитетінің бірінші хатшылығына Мұстахим Білəлұлы Ықсанов сайланды. Ол кісі республикадағы білікті де беделді су шаруашылығы мамандарының бірі болатын, оның облысқа келуі жан-жақты ойластырылған іс болуы керек. Өйткені, облыста жүзеге асырыла бастаған түбегейлі шараларға басшылық жасау үшін шаруаның жайын жетік білетін маман, жігерлі де іскер басшы қажет еді. Мұстахим Білəлұлы біршама уақыт өткен соң аудан басшыларын ауыстыра бастады. Сөйтіп, 1963 жылдың күзінде Сырдария өндірістік басқармасы партия комитетінің хатшысы болып Қонысбек Қазантаев сайланды. Ол кезде бұл аудан экономикасы нашар дамыған, халықтың əл-ауқат дəрежесі төмен өңірлердің бірі болатын. Жаңа хатшының аудан активімен алғашқы өткізген кеңесінде-ақ оның кадрларға қоятын талабының биіктігі, кез келген мəселені терең талдай білетіні, ой-өрісі мен ойлау қабілетінің ауқымдылығы, кемшіліктерге төзгісі келмейтіндігі, тапсырмаларының нақтылығы көзге ұрып тұрды. Көп ұзамай-ақ ауданда тəртіп орныға бастады. Келесі, 1964 жылдың өзінде-ақ төл алу науқаны ойдағыдай өтіп, аудан мал басын өсіру, мал өнімдерін өндіруде əжептəуір табыстарға қол жеткізді. Егін шаруашылығында да ілгері басушылық байқалды. Аудандағы 30-35 мың гектар егістіктің 13-14 мың гектарына күріш егілетін. Ол шілде айында шаруашылықтарды түгел аралап, əрбір күріш звеносындағы егістің шығымын, күтімін өз көзімен көріп шығатын жəне көрген кемшіліктерді жою жөнінде тапсырмалар беріп, олардың орындалуын қатаң бақылауында ұстайтын. Ауданда 1965-1975 жылдары шаруашылықтың басқа салалары да дамыды, əсіресе, құрылыс жұмыстары барынша қарқынды жүрді. Шағын аудан болса да бес жылжымалы мехколонна мен басқа да құрылыс ұйымдарында 1000-ға тарта адам еңбек ететін. Аудандағы орта мектептер мен мəдениет сарайлары, т.б.

ірілі-ұсақты мəдени-тұрмыстық, өндірістік нысандар сол жылдары салынды. Қай жерге барсаң да қайнап жатқан тіршіліктің үстінен түсетінсің. Осыған орай, Қонекең жылына бір рет облыстағы ірі құрылыс трестерінің, басқармалардың жет екш ілерін аудандық партия комитетінің бюро мəжілісіне шақырып, өзіміздегі сол сала басшыларының есептерін тыңдайтын. Ауданға бағынбайтын, облыстық деңгейдегі беделді деген басшылардың өздері бюрода қысылып-қымтырылып отыратын жəне Қонекеңнің əрбір ұсынысы мен ескертуін тиянақты түрде жазып алып, мүлтіксіз орындауға тырысатын. Бірде Константин Маймин (салынып жатқан кəсіпорындар дирекциясының директоры), Виктор Александрович Гончаров (Риссовхозстрой тресінің басқарушысы) өздеріне қаратып айтылған байсалды сын-ескертпелерді мойындағаны есте қалыпты. Қонысбек Төрешұлы 1975-1985 жылдары Жалағаш аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы қызметінде болған кезде де аудан экономикасы мен мəдени-əлеуметтік жағдайы үнемі өсу, өркендеу дəрежесінде болды. Мəселен, аудан бойынша 1975 жылы 17000 гектар жерге күріш егіліп, əр гектардан 48,3 центнерден өнім жиналса, 1985 жылы күріш егісі 17944 гектарға жеткізіліп, əр гектардан 52,2 центнерден өнім алынып, мемлекетке 845120 центнер күріш тапсырылды. Қонекең еліне адал қызмет етіп артына өшпес із қалдырды. Қонекеңді басқалардан дараландыратын үш қасиетін айрықша атауға болады. Олар: іскерлік, тазалық жəне əділдік. Бір адамның, оның ішінде бір басшының басынан осы үшеуінің бірдей табылуы өте сирек. Оның іскерлігінің басты ерекшелігі – кадрларды іріктеу, таңдау, орналастыру жəне тəрбиелеу талабын өзіне тəн ыждағаттылықпен іске асыруында еді. Жұмысқа орналасуда, өсуде тамыр-таныстық, жақындық, жерлестік емес, ең бірінші оның жұмыс қабілеті ескерілетін. Кадрларға əділ талаптар қою арқылы оларды ширататын. Қонекеңнің жұмыс уақытын пайдалануы таңғаларлық еді. Ол кісінің кеңсе жұмысына келіп кету уақытының дəлдігі соншалық, «оған қарап сағат жүрісін дəлдеуге болады», деуші еді жұртшылық. Түрлі жиындар белгіленген уақытында басталатын, шаруашылықтарға айтқан уақытында келетін. Жасыратыны жоқ бастықты тəуір жерлермен жүргізіп, жақсы атты болып қалуға тырысатынбыз. Шаруашылық арал ағанда оның көзінен ештеңені таса қалдыру мүмкін емес еді. Алайда, шаруашылық басшыларының көрмей жүрген немесе көрсеткісі келмеген жерлеріне дейін өзі бастап барып, талай кемшіліктерімізді ашып, ақылкеңесі мен тапсырмасын беретіні көп адамдардың есінде шығар. Қонекеңнің іскерлігіне байланысты айтып тауысу мүмкін емес. Алайда, ол кісінің əрбір істі соның маманындай егжей-тегжейлі білетінін

айтпасқа болмайды. Кез келген маманмен сол саланың кəсіби тілімен сөйлесетін. Сондықтан да істі жанжақты біліп, саралап айтып тұрған Қонекеңнің сөзі үстем, айтқаны өтімді болатын. Екі аудандағы сонша жылғы қызметі кезінде де, кейін де ол кісінің қолының тазалығына күмəн келтіретін бірде-бір сөз айтылған емес. Ол кісінің балаларының елмен бірге нан, сүт кезегінде тұруының өзі біраз жайдан хабар берсе керек. Қонысбек Төрешұлы шаруашылық басшыларынан еңбектің сапалық көрсеткіштеріне көңіл аударуды, талдау, сараптау жұмыстарын тұрақты жүргізуді талап ететін. Иə, Қонекең туралы айта беруге де, жаза беруге де болады. Оның өмірі, жарқын істері ешуақытта ұмытылмайды. «Бедел» ұғымы «басшы» деген ұғыммен бірге жүретіні белгілі. Бедел ақыл-парасат, еңбек, əділдік, адамдарға жақсылық жасау арқылы ұзақ жылдар бойы жинақталып, азаматты ажарландырып тұрады. Қонекеңнің елімізге сіңірген еңбегі зор. Ол көптеген марапаттарды иеленді. Қазақстан Компартиясы, СОКП съездерінің делегаты болды. Үш мəрте Ленин орденінің иегері атанды. Қонысбек Қазантаев өз заманының нағыз қайраткері еді. Бұған ешкімде дау айта алмайды. Оның тағы бір жақсы қасиеті – бойында жылт еткен таланты бар жас ұрпақты көрсе бірден назар аударып, үнемі өз қамқорлығына алатын. Кейбіреулердей туысқандыққа, рушылдыққа бой ұрмайтын, бəріне бірдей қарайтын. Осы тұрғыда еңбек еткен Қонекеңнің еңбегі зая кеткен жоқ, қайта қайраткер «Қазантаев мектебі» өмірге келді. Оның мектебінен шыққан азаматтардың алды облыс басқаруға дейін көтеріліп, мемлекет жəне қоғам қайраткері атанды. Соның ішінде Қонекеңнің ізбасары, мектебінің алғашқы түлектерінің бірі – Талдықорған жəне Қызылорда облыстарын ұзақ жылдар басқарған Сейілбек Шаухамановты айта кеткен жөн. Сондай-ақ Сырдария, Жаңа қорған, Жалағаш аудандарын басқарған, биліктің жоғары сатысында болған тағы бір шəкірті Сəмит Далдабаев та елі үшін абыройлы қызмет атқарды. «Қазантаев мектебінен» шыққан кадрлар облыс аумағынан асып рес публикалық дəрежеде қызмет атқарды. Десе де əйел жолдастарды да тəрбиелеп, ел басқаруға қатыстыру қайраткер ағамыздың еңбегі айтарлықтай. Солардың ішінде Алма Бозжанованы жерлестері ерекше мақтаныш тұтады. Қонекең мектебінен шыққан бір топ кадрлардың аудан əкімі қызметтерін абыроймен атқарғандығын мақтанышпен айтуға болады. Олар – аудан əкімі болған Қожахмет Баймаханов, Жақай Бодықбаев, Нұрлыбек Жолдасбаев, Салхадин Мырзабеков жəне басқалар. Ол туған елінің өркендеп өсуін, мəдениетінің көркеюін, өркениетті ел қатарына қосылуын шексіз сүйе білген қайраткер еді. Енді мына бір оқиғаны еске түсірудің реті келіп тұр. 1955 жылы Қазақстан тарихында тұңғыш рет біздің республикамыз жоғары халықаралық деңгейде аса мəртебелі қонақтарды қабылдады. Есімі дүние жүзіне белгілі мемлекет қайраткерлерінің бірі, Үндістанның премьер-министрі Джавахарлал Неруді қазақ жері құшақ жая қарсы алған-ды. Жер жүзінде саны жағынан да, тарихы жөнінен де, ұлы перзенттері

санатынан да шоқтығы биік тұратын елдің аяулы азаматтарына құрмет айрықша болатыны өзінен-өзі түсінікті.Төселген гүл шоқтарында есеп болмады деседі. Көргенде ел ықыласына риза болған Неру: – Мейірім шуағы мол, пейілі кең халықтың перзенті болудан асқан бақыт жоқ, – деген екен Димаш Ахметұлы Қонаевқа. 1993 жылдың тамыз айы. Аудан халқы үлкен тойға дайындық үстінде. Бұл Бұқарбай батырдың туғанына 180 жыл толуына арналған той болатын. Тойға облыс аудандарымен қатар, Алматыдан да белгілі қонақтар шақырылған-ды. Солардың ішінде, халық ақыны Əбділда Тəжібаев пен академик Мұхамеджан Қаратаев жəне қазақтың белгілі өнер зерттеушісі Мардан Байділдаевтан жастары жағынан да, атақ-даңқы жағынан да үлкендері жоқ еді. Аудан əкімі Сəмит Далдабаев: – Шəке, үш ағаңа өзіңіз қамқорлық жасайтын болыңыз, – деп тапсырды. Сонымен, сол жылдың 20-21 тамыз күндері ардақты ағаларымыз біздің үйдің құрметті қонағы болды. Бұл екі күн ішінде ағаларымызға сəлем беруге келген ауыл азаматтарынан үйіміз бір сəт босаған емес. Осындай бір сəттерде Əбділда ағамыз: – Ел деген осындай болады. Атабабадан қалған дəстүрдің пұшпағы ғой бұл, – деп Мұхамеджан Қаратаевқа қарады. Əңгімеге Мардан Байділдаев араласты. – Бұл сəлем беруге келген жігіттердің барлығы да Қонекеңнің кадрлары ғой Əбеке, – деді ол. – Одан да «Қазантаев мектебінің» түлектері десеңізші, – деп Əбекең əңгімесін одан əрі жалғастыра түсті. – Мұқа, – деді ол, – осы ауданды Қонысбек деген ініміз он жыл басқарды, оған дейін мынау іргелес жатқан Тереңөзек ауданын он екі жыл басқарды. Қай ауданға барса да, жарыстың алдын бермеді. Қазақстанның барлық облыстарында болып, талай аудандық партия комитеттерінің хатшыларымен кездескенім бар. Бірақ, Қонысбектей публицист хатшыны көрген емеспін, – деді. Үнсіз отырған Мұқаң: – Публицист дедің ғой, – деп ар жағын жетілдірмейсің бе, дегендей сыңай аңғартты. Əбекең одан əрі: – Иə, Мұқа, солай ол өзі жазудың жолына түспеген, барлық күш-жігерін ел басқаруға жұм саған. Ал, оның сөйлеген сөздерінен публицистиканың исі аңқып тұратын. Қазір зейнеткерлік демалыс та. Қызылорда қаласында тұрады. Жол түссе ініме соғып денсаулық-жағдайын білсем бе деген ойым бар, – деп Қонекеңнің науқастанып жүргеніне дейін айтып, ол жөнінде бірталай жылы лебізін білдірген еді. «Жақсының аты өшпейді», деген қанатты сөздің астарында адал ойдың ақиқат шындығы бар. Өмірге жақсының аты ісімен, өнегесімен, адамгершілігімен өлшенетінін жақсы білетін жан бұған шүбəсіз сенеді. Өйткені, халықтан асқан көреген жоқ. Қашан да қандай іске болса да, халық өзінің əділ бағасын береді. Бүгінгі таңда бұл халықтық қасиет өмір шындығының асыл көрінісіне айналып отыр. Қайрулла ƏБЕНОВ, Сырдария ауданы ардагерлер кеңесінің төрағасы, Шыңғыс АЙБОСЫНОВ, Қазақстан Журналистер одағының мүшесі.

Қызылорда облысы.


 Зерде

Боралдайдыѕ Баќытжаны

Бақытжанның балалық шағы Қостұраның қойнауында, Теректі əулиенің бойында, Боралдай өзенінің жағасында өтті. Тағдырдың жазуы ғой, Садық көкеміз бен Жамал апамыздың екі сəбиі қатарынан шетінеп, жас жүрегі жараланып, қамкөңіл болып жүргенде дүниеге келген Бақытжаны маңдайы жарқырап өткен-кеткен жаманшылықтың бəрін жуып-шайып, ұмыттырып жібергені рас. Əйтсе де Бақытжанды Садық көкеміздің əпкесі Сусар апамыз бауырына басады. Бір шаңырақтың тəй-тəй басқан тұңғышы, былдырлаған бірінші бүлдіршіні болғандықтан шығар Бақытжанды əрқайсысы еркелетіп, оның алғаш мектепке баруы, əр сыныпты жақсы тəмамдауы, оқуға түсуінің бəрі-бəрі бұл отбасы үшін үлкен мерекеге айналған еді. Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Алла тағала Жамал апамызды алтын құрсақты етіп жаратқан екен. Бақытжаннан кейін Эра, Рақия, Бақыт, Дана, Мұхит, Талғат, Айман мен Шолпан сияқты бауырлары бірінен кейін бірі дүние есігін ашып, Садық көкеміздің қасиетті қара шаңырағын баланың шат күлкісіне толтырып, базар қылып жіберген. Əйтсе де Сусар апамыз Бақытжанды бəрінен оқшаулап ұстайтын. Ең дəмдісін соның аузына тосатын. Үйдегілерге де, сол қонақжай шаңырақтан үзілмейтін қонақтарға да «Бақытқа тимеңдер, ол жақсы оқуы керек, мұның келешегі зор, ол ғалым болады» дегенді айтудан жалықпаушы еді, жарықтық. Əулие кісі екен, апамыздың айтқаны тура келді. Бақытжан шынында үлкен ғалым болды. Бала кезінде Сусар апасы сырқаттанып, төсек тартып жатып қалған сайын Бақытжан «Апа, мен өскенде дəрігер боламын, сөйтіп сені емдеймін» деуші еді. Сол арманы оны алысқа жетеледі. Боралдайдағы Саттар Ерубаев атындағы мектептің табалдырығын аттап, оны 1969 жылы аяқтаған соң Алматы қаласындағы мемлекеттік медицина институтына оқуға түседі. Ақ халатты абзал жан болуды армандаған ол жоғары оқу орнын ойдағыдай тəмамдап, алдымен Шымкент қаласындағы интернатурада, одан кейін Арыста 6 жыл жемісті еңбек етеді. Жалықпай ізденуді, оқуды мақсат тұтып 1982 жылы Ақтөбе медици на институтының аспирантурасына оқуға түседі де, оны 1988 жылы аяқ тайды. Дəл осы жылы осы институт кафедрасының, төрт жылдан кейін ба лалар хирургиясы кафедрасының доценті болып тағайындалады. Өмірлік тəжірибесі мен ұзақ жылғы ізденістері жəне зерттеулерінің нəтижесінде 1997 жылы Мəскеу қаласында Одақтың дарын ды ғалымдарының алдында медицина ғылымдарының докторы диссертациясын қорғады. 1998 жылы Ақмола мемлекеттік медицина академиясы балалар хирургиясы ка федрасының профессорлық лауазымына келген ол аз уақыт ішінде ұжымның үлкен ілтипатына бөленіп үлгереді. Алайда, сұм ажалдың кейде осылай буынсыз жерден пышақ ұрып, жалындап жанып тұрған шырақтың отын қатты үрлеп, жалп еткізетіні өкінішті. Арыс қаласында, одан соң Оңтүстік Қазақстан, Ақтөбе, Қостанай облыстары мен Астана қаласындағы ауруханаларда хирург болып еңбек етіп, ширек ғасыр ішінде сан мыңдаған науқастарды аяқтарынан тұрғызып, алғыстарына бөленген абзал жан, білікті дəрігердің жүрегі өзінің туылған күніне бір күн қалғанда соғуын тоқтатты...

Сұм ажал 2001 жылы 48 жасқа жеткізбей, жалған дүниемен қош айттырды. «Бақытжан ағам кішкентайынан табиғатпен етене араласып өсті. Құдайдың өзі икемдеген шығар, биологиядан оқыған дəрілік шөптерді жинап, оны анықтап, тіпті неше түрлі жыландарды ұстап алып, уын шығарып, қорықпай қайта босатып жіберетін. Алматыда мединститутта оқып жүргенде достарымен ауылға келіп, таң атқанша əсем əннің əуенімен біздің үйдің түндігі желпілдеп тұратын. Достары да Бақыттың өзіне сай, өнерлі, көрікті, сері жігіттер болатын. Сөйтсек, ағам институтта жүргенде «Көктем» атты ансамбльдің əншісі болғанын кейін есіттік. Неге екенін қайдам, аға мақтанып сөйлеуді ұнатпайтын. Үлкендердің қамқорлығы мен аяулы ата-ананың аялы алақанының арқасында ағамыз жап-жас екеніне қарамастан, сол кездің өзінде-ақ, талай белес-шыңдарды бағындырып та үлгерген екен ғой», дейді ақын Эра Орманова. «Бақытжан шынында керемет əнші, сазгерлік қабілеттен де құралақан емес, сондай-ақ саламатты өмір салтын серік еткен өнегелі спортшы болатын. Үстел теннисі, бильярд, футбол, волейболдан ауылдың, мектептің, ауданның, облыстың жəне институттың құрама командасы сапында «жүзден жүйріктердің» қатарынан табылып, лайықты құрметке бөленген жан еді. Білім нəрімен сусындатқан білім ошағын тəмамдағанына он жыл толуына орай əрі мектептің алғашқы түлектері ретінде сыныптастар жиналып, мектепке қандай сый-сияпат жасасақ болады екен деп ойласа келе, С.Ерубаевтың бюстескерткішін қоюды ұйғардық. Содан құрылысты жүргізуге, қадағалауға арнайы комиссия құрып, жұмысты бастап жібердік. Сыныптас досымыз, сол кездегі

Арыс қаласындағы аурухананың дəрігерхирургі Бақытжан Орманов осы жұмыстың басы-қасында күн-түн демей жүріп, өзі танитын жақсы мүсіншімен келісіп, осы істі аяғына дейін жеткізуге барын салды. Əлі есімізде, бюсті жасату барысында ең қиын тигені С.Ерубаевтың суретін табу болды. Ол үшін Түркістанға арнайы барып, мұражайдан суретін алып келіп, мүсіншіге тапсыруды мойнына алған Бақытжанның іскерлігіне, елжандылығына қатты сүйсініп, риза болыстық. Сөйтіп, Саттар Ерубаевтың ескерткіш мүсіні 1979 жылдың 25 мамырында салтанатпен ашылып, бүкіл ауыл, мектеп ұжымы мəре-сəре қуанған. Əсіресе, Бақытжанның қуанышын айтып жеткізу қиын. Міне, біздің сыныптасымыз Бақытжанның мұрындық болуымен жүзеге асқан сол кездегі бастамамызды ту етіп, кейінгі бітіруші түлектер жыл сайын «Туған елге – тағзым» деген ұранмен мектепке тағзым етуді дəстүрге айналдырыпты. Бұл дəстүр əлі де жалғасын таба береді деген сенімдеміз», деп еске алады сыныптастары Ə.Мəмеков, Н.Сманбеков. «Білікті дəрігер, ардақты бауырымыз, аяулы əке, адал жар бола білген Бақытжан Орманов медицина ғылымдарының кандидаты, доцент Аза Мұратбекқызы Қошановамен жарық дүниемен қош айтысып кете барғанша бақытты ғұмыр кешті. Махаббаттарының куəсіндей болған ұлдары Елдос, Дастан, Сұңқарға қарап ардақты бауырымды көргендей боламын. Аза апамыз үш ұлдан тараған 5 немерені тəрбиелеп, олардың қызығына тоймай, шуағына кенеліп отыр. Осындай зерделі ұлды дүниеге əкелген абзал анамыз Жамал Сұлтанбайқызы көзі тірі болғанда бүгінде 85 жасқа толар еді. Жастайынан спортты серік еткен Бақытжан ағамызды еске алып, туған жері Боралдайда волейболдан жарыс өткізіп тұрамыз. Осы дəстүр алдағы сенбі күні жалғасын таппақ. Турнирден соң ауылда анамыз бен ағамыздың рухына бағышталған ас өтеді. Əлі күнге дейін еліміздің түкпір-түкпірінен оның шапағатын көрген жандар алғысын жаудырып жатады. Ағамның қайтыс болғанына бес жылдай уақыт өткенде облыстық газетте бір азаматтың менің ағама рахмет айтқан шағын мақаласы жарық көрді. Сөйтсе кезінде Бақытжан ол кісіге ауыр операция жасап, ажалдан аман алып қалған екен. Міне, «Жақсының өзі өлсе де ісі өлмейді» деген осы болса керек, сірə» дейді Бақытжанның тағы бір бауыры Талғат Садықұлы. Иə, Бақытжан Орманов жайлы өткен шақта əңгіме қозғау оны жақсы білетіндер үшін, қызметтес əрі қатарлас жүргендер мен туған-туыстарына өте ауыр. Өйткені, оның адами қасиеті, сабырлылық пен салмақтылығы, ақыл-ой парасатының жоғарылығы мен қарапайымдығы кімді де болса баурап алып, қайта сөйлесуге құмбыл етіп тұратын. Жан дүниесі жарқын, бекзаттығы мен мейірбандығы басым Бақытжан Садықұлының текті тұлғасы оның рухын құрмет тұтатын досжарандары, əріптестері мен туыстарының көз алдынан ешқашан да кетпек емес. Оңтүстік Қазақстан облысы.

 Жемқорлық – індет, жою – міндет

Пара берген де, алєан да, делдал да сотталады Кеше Экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігінің (қаржы полициясының) ресми өкілі Мұрат Жұманбай хабарлағандай, Қаржы полициясы парақорлықпен, оның ішінде пара берумен күресті күшейте түскен көрінеді. Енді парақорлық сыбайлас жемқорлықтың ең қауіпті көріністерінің бірі болып табылады. Сондықтан қатаң қылмыстық жауапкершілікке пара алатын шенеуніктермен қатар, пара беретін тұлғалар да тартылады. Олар пара бергені үшін ең ауыр жаза ретінде 15 жылға бірден сотталады жəне сыбайластықпен жинаған арам дүниесі де түгі қалмай тəркіленеді. Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Дегенмен, пара берген адам, егер оған қатысты қорқытып пара алу орын алған болса немесе ол адам пара бергені туралы қылмыстық іс қозғауға құқығы бар органға өз еркімен хабарласа, қылмыстық жауаптылықтан босатылатынын естен шығармаған жөн. Өткен жылы пара беру фактілері бойынша қаржы полициясы 97 қылмыстық іс қозғаса, ағымдағы жылдың 8 айында осындай 132 қылмысты анықтады. Мəселен, Оңтүстік Қазақстан облысының Білім беру саласындағы бақылау департаментінің директоры лауазымына тағайындауға жəрдемдесуі үшін Білім жəне ғылым министрлігінің Білім беру саласындағы бақылау комитеті төрағасының орынбасарына 50 мың АҚШ доллары көлемінде пара бергені үшін 10 жылға сотталды. «CGC Overseas Construction CO LTD» кəсіпорыны филиалының директоры ҚХР азаматы Peng Aimin Қарағанды облысы бойынша Энергетикалық қадағалау жəне бақылау комитеті аумақтық департаментінің басшысына делдал арқылы 4 мың АҚШ доллары көлемінде пара бергені үшін 2 500 АЕК мөлшерінде айыппұл төлеуге жауапқа тартылды. Параны ол кəсіпорынның қызметін тексеру кезінде анықталған заң бұзушылықтарды жасыру үшін берген. Қылмыстық жауапкершіліктен жалтару мақсатында қаржы полициясы қызметкерлеріне пара ұсынатын тұлғалар да аз емес. Мұндай жағдайда, оларға қылмыстық жауапкершілік туралы ескертіледі. Егер пара

9

www.egemen.kz

11 қазан 2013 жыл

беру ұсынысы тоқтамаса, оларды қылмыстық жауапкершілікке тарту үшін заңға қайшы ісəрекетті бекіту бойынша жедел-іздестіру шаралары жүргізіледі. Қызылордада Қармақшы аудандық мəслихатының депутаты, «Ақмешіт Мелиоратор» ЖШС директоры Қалмаханов ісі сотқа жолданған. Ол Жалағаш ауданындағы «Бұқарбай батыр» каналын тазалау жəне гидротехникалық құрал жабдықтарын жөндеу бойынша оның фирмасының қызметін тексеру материалы бойынша оң шешім қабылдау үшін қаржы полициясы қызметкеріне 7 мың АҚШ доллары көлемінде пара берді деп айыпталуда. Сол сияқты іздеуде жүрген К.-ні қылмыстық жауапкершілікке тартпау үшін Ақмола облысы қаржы полициясы департаментінің лауазымды тұлғаларына 40 мың АҚШ доллары көлемінде пара беруге əрекеттенді деген айыппен бірнеше адам ісі сотқа тапсырылды. Алматы облысы бойынша қаржы полициясы департаментінің қызметкерлері қаржы полициясының подполковнигі Бабаханов пен қаржы полициясының капитаны Бұқабаев «Қорғас» кедендік бекетінің саудалық емес айналымдағы бақылау бөлімінің бастығы Рыскелдинов пен осы бөлімнің бас маманы Сəдуақасов кеден қызметкерлері мен контрабандистерге қамқорлық жасау үшін ұсынған 3,5 млн.теңге парадан бас тартып, оларды қылмыс үстінде ұстауға көмек жасады. Жалпы, 2012 жылы қаржы полицейлеріне пара ретінде ұсынылған 70 мың АҚШ доллары мен 720 мың теңге тəркіленсе, ағымдағы жылдың 8 айында пара берушілер қаржы полициясы қызметкерлерін жалпы сомасы 284

мың АҚШ долларына жəне 17 млн.теңгеге сатып алмақ болған. Бірінші сот инстанциясымен 10 жылға «Аусар» ЖШС директоры сотталды. Ол тексеріс материалы бойынша оң шешім шығару үшін Маңғыстау облысы қаржы полициясы департаментінің басқарма бастығына 25 мың АҚШ доллары көлемінде пара беруі үстінде ұсталған. Қызылорда облысы бойынша қаржы полициясы департаменті басқарма бастығының орынбасарына 20 мың АҚШ доллары көлемінде пара беріп жатқан жерінде Осоров ұсталды. Ол параны есепке алу-бақылау маркалары сəйкес келмейтін алкоголь өнімін қоймада анықтау фактісі бойынша қылмыстық іс қозғамау үшін берген. Адамдардың басқа тұлғалардың арандатуларына еріп пара беруге келіскен жағдайлары жиі кездесуде. Пара беруге айдап салу фактілері бойынша 2012 жылы 29 қылмыс анықталды, ағымдағы жылғы 8 айда – 44. Азғырушылар азаматтарды пара беруге көндіру арқылы олардың ақшалай қаражатын иемденуді мақсат етеді. Алматы қаласы əкімдігінің бөлім бастығы 2,5 жылға сотталды. Ол Е. деген азаматты алдау арқылы мемлекеттік тұрғын үй алып беремін деген желеумен оны Алматы əкімшілігінің лауазымды тұлғаларына 754 мың теңге көлемінде пара беруге айдап салған. Ақмола облысында мүлкін тəркілеумен 3 жылға Шортанды ІІБ бастығының бұрынғы орынбасары сотталды. Ол К. деген азаматты Шортанды аудандық сотының судьясына іс бойынша керекті үкім шығару үшін 3 мың АҚШ доллары көлемінде пара беруге азғырған. Ағымдағы жылғы 8 айда пара беруде делдалдық фактісі бойынша 18 қылмыстық іс қозғалды. Соттың шешімімен пара беруде делдал болған деп танылып, 1000 АЕК мөлшерінде айыппұл төлеуге Қарағанды облыстық адвокаттар алқасының адвокаты Клейман сотталды. Ол 2012 жылғы 8 тамызда Қарағанды қаласы Октябрь аудандық сотының судьясы Нығметжановқа азаматтық іс бойынша оң шешім шығару үшін 100 мың теңге көлеміндегі параны апарып берген.

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2010 жылғы 20 тамыздағы №422 бұйрығына 2-қосымша Нысан Ұйымның атауы «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ Қайта ұйымдастыру туралы мəлімет Ұйым қызметінің түрі «Болашақ» бағдарламасын іске асыру, үйлестіру жəне бақылау Ұйымдастыру-құқықтық нысаны Акционерлік қоғам Есеп нысаны: топтастырылған/топтастырылмаған (қажетті емесінің астын сызыңыз) Қызметкерлердің орташа жылдық саны 136 адам Кəсіпкерлік субъектісі орта (кіші, орта, ірі) Заңды мекенжайы (ұйымның) 010000, Астана қ., Орынбор к-сі, 18 Бухгалтерлік баланс 2012 жылғы 31 желтоқсандағы жай-күй бойынша Активтер

Жол коды

I. Қысқа мерзімді активтер: Ақша қаражаттары мен олардың баламалары Сату үшін қолда бар қаржы активтері Өндірістік қаржы құралдары Пайда жəне шығындар арқылы əділ құны бойынша есептелетін қаржы активтері Өтеуге дейін ұсталатын қаржы активтері Өзге де қысқа мерзімді қаржы активтері Қысқа мерзімді сауда жəне өзге де дебиторлық қарыз Ағымдағы кіріс салығы Қорлар Өзге де қысқа мерзімді активтер Барлық қысқа мерзімді активтер (010-нан 019-ға дейінгі жолдар сомасы) Сатуға арналған активтер (немесе шығарылатын топтар) II. Ұзақ мерзімді активтер Сату үшін қолда бар қаржы активтері Туынды қаржы құралдары Пайда жəне шығындар арқылы əділ құны бойынша есептелетін қаржы активтері Өтеуге дейін ұсталатын қаржы активтері Өзге де қысқа мерзімді қаржы активтері Қысқа мерзімді сауда жəне өзге де дебиторлық қарыз Үлескерлік қатысу əдісімен есепке алынатын инвестициялар Инвестициялық мүлік Негізгі қаражаттар Биологиялық активтер Барлау жəне бағалау активтері Материалдық емес активтер Кейінге қалдырылған салықтық активтер Өзге де ұзақмерзімді активтер Барлық ұзақ мерзімді активтер (110-нан 123-ке дейінгі жол сомасы) Баланс (жол 100 + жол 101+ жол 200) Міндеттеме жəне капитал III. Қысқа мерзімді міндеттемелер Займдар Туынды қаржылық құралдар Өзге де қысқа мерзімді қаржылық міндеттемелер Қысқа мерзімді сауда жəне өзге де кредиторлық қарыздар Қысқа мерзімді резервтер Кіріс салығы бойынша ағымдағы салықтық міндеттемелер Қызметкерлерді көтермелеу Өзге де қысқа мерзімді міндеттемелер Барлық қысқа мерзімді міндеттемелер (210-нан 217-ге дейінгі жол сомасы ) Сатуға арналған шығатын топтар міндеттемелері IV. Ұзақ мерзімді міндеттемелер Займдар Туынды қаржы құралдары Өзге де ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер Ұзақ мерзімді сауда жəне өзге де кредиторлық қарыз Ұзақ мерзімді резервтер Кейінге қалдырылған салықтық міндеттемелер Өзге де ұзақ мерзімді міндеттемелер Барлық ұзақ мерзімді міндеттемелер ( 310-нан 316-ға дейінгі жол сомасы) V. Капитал Жарғылық (акционерлік) капитал Эмиссиялық табыс Сатып алынған жеке үлескерлік құралдар Резервтер Бөлінбеген табыс (жабылмаған шығын) Басты ұйымдардың меншік иелеріне қатысты барлық капитал (410-нан 414-ке дейінгі жол сомасы) Бақыланбайтын меншік иелерінің үлесі Барлық капитал (жол 420 +/- жол 421) Баланс (жол 300+жол 301+жол 400 + жол 500)

10 11 12 13

мың теңге

Есептік кезең соңына

Есептік кезеңнің басына

1 729 329

1 176 179

14 15 16 17 18 19 100

108 678 30 515 6 628 1 410 119 3 285 269

94 309 142 835 7 234 4 320 670 5 741 227

101

5 445

5 444

110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 200 Жол коды

85 216 219 70 117 804 38 253

26 101

32 892 1 996

10 731 2 106

85 294 805 70 156 742 88 580 074 75 903 413 Есептік Есептік кезеңнің кезеңге соңына дейін

40 130 18 777

22 464 10 528

179 14 691 73 777

266 5 764 39 022

301

88 033 427 75 385 486 88 033 427 75 385 486 88 033 427 75 385 486

410 411 412 413 414 420 421 500

120 000

120 000

352 870 472 870

358 905 478 905

472 870 478 905 88 580 074 75 903 413

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2010 жылғы 20 тамыздағы №422 бұйрығына 3-қосымша Ұйымның атауы «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ Табыстар мен шығындар туралы есеп 2012 жылғы 31 желтоқсанда аяқталатын жыл үшін Көрсеткіштер атауы Түсім Сатылған тауарлар мен қызметтердің өзіндік құны Жалпы пайда (жол 010 – жол 011) сатудан болған шығыстар Əкімшілік шығыстар Өзге де шығыстар Өзге де пайдалар Барлық операциялық пайда (шығын) (+/- 012-ден 016-ға дейінгі жолдар) Қаржыландыру кірістері Қаржыландыру бойынша шығыстар Үлескерлік қатысу əдісі бойынша есепке алынатын ассоцияландырылған ұйымдардың пайдаларындағы (шығындарындағы) ұйым үлесі Өзге де операциялық емес пайдалар Өзге де операциялық емес шығыстар Салық салынғанға дейінгі пайда (шығын) (+/- 020-дан 025-ке дейінгі жол) Кіріс салығы бойынша шығыстар Жалғасатын қызметтен салық салудан кейінгі пайда (шығын) (жол 100 – жол 101) Тоқтатылған қызметтен салық салудан кейінгі пайда (шығын) мыналарға тиісті жылдық пайда (жол 200 + жол 201):

мың теңге

Жол Есептік коды кезең үшін 10 824 000 11 442 651 12 381 349 13 2 442 14 378 418 15 47 300 16 51 363 20 4 553 21 22 23

Өткен кезең үшін 661 221 347 643 313 578 4 186 308 156 41 871 511 -40 123

5 946

78 700

24 25 100

10 499

38 577

101 200

4 365 6 134

14 239 24 338

201 300

6 134

24 338

6 134

24 338

417 418 419 420 500

6 134

24 338

600

0,051

0,203

0,051

0,203

400 410 411 412 413 414 415 416

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2010 жылғы 20 тамыздағы №422 бұйрығына 4-қосымша Нысан Ұйым атауы «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ Ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп (тікелей əдіс) 2011 жылғы 31 желтоқсанда аяқталатын жыл үшін мың тенге Көрсеткіш атаулары

210 211 212 213 214 215 216 217 300

310 311 312 313 314 315 316 400

басты ұйымдардың меншік иелеріне бақыланбайтын меншік иелерінің үлесіне Өзге де жиынтық пайда, барлығы (410-нан 420-ға дейінгі жол сомасы): оның ішінде: Негізі қаржыларды қайта бағалау Сату үшін қолда бар қаржы активтерін қайта бағалау Үлескерлік қатысу əдісі бойынша есепке алынатын ассоцияландырылған ұйымдардың пайдаларындағы (шығындарындағы) ұйым үлесі Зейнеткерлік міндеттемелер бойынша өзекті пайдалар (шығындар) Еншілес ұйымдардың мерзімі өткен салыққа кіріс салығы ставкасындағы өзгерістер əсері Ақша ағымын хеджирлеу Шетелдік ұйымдарға инвестициялар бойынша бағамдық ерекшелік Шетелдік ұйымдарға таза инвестицияларды хеджирлеу Өзге де жиынтық пайданың өзге компоненттері Пайда (шығын) құрамында реклассификация кезіндегі түзету Өзге жиынтық пайданың компоненттерінің салықтық əсері Жалпы жиынтық пайда (жол 300 + жол 400) Мыналарға тиісті жалпы жиынтық пайда: басты ұйым меншік иелеріне бақыланбайтын меншік иелерінің үлесі Акцияға пайда: оның ішінде: Акцияға базалық пайда: жалғасатын қызметтен тоқтатылған қызметтен Акцияға тоғытылған пайда: жалғасатын қызметтен тоқтатылған қызметтен

Жол коды

Есепті кезең үшін I. Операциялық қызметтен ақша қаражаттарының қозғалысы 1. Ақша қаражатының түсуі, барлығы (011-ден 016-ға дейінгі 10 15 542 647 жол сомасы) оның ішінде тауарлар мен қызметтерді сатып алу 11 919 626 өзге де түсім 12 сатып алушылардан, тапсырыс берушілерден алынған аванстар 13 3 267 сақтандыру шарттары бойынша түсімдер 14 алынған көтермелеулер 15 5 054 өзге де түсімдер 16 14 614 700 2. Шығарылған ақша қаражаттары, барлығы ( 021-ден 027-ге 20 14 868 271 дейінгі жол сомасы) оның ішінде тауарлар мен қызметтер үшін жеткізушілерге төлемдер 21 268 900 тауарлар мен қызметтерді жеткізушілерге берілген аванстар 22 8 018 929 еңбек ақы төлемі бойынша төлемдер 23 401 157 көтермелеулер төлемі 24 сақтандыру шарттары бойынша төлемдер 25 кіріс салығы жəне бюджетке басқа да төлемдер 26 44 126 өзге де төлемдер 27 6 135 159 674 377 3. операциялық қызметтен ақша қаражатының таза сомасы (жол 30 010 – жол 020) II. Инвестициялық қызметтен ақша қаражатының қозғалысы 1. Ақша қаражатының түсуі, барлығы (041-ден 051-ге дейінгі 40 жол сомасы) оның ішінде негізгі қаражатты сату 41 материалдық емес активтерді сату 42 басқа да ұзақ мерзімді активтерді сату 43 бірлескен кəсіпкерліктегі қатысу үлесі мен басқа ұйымдардың 44 (еншілестерден басқа) үлескерлік құралдарды сату басқа ұйымдар үшін қарыздық құралдарды сату 45 еншілес ұйымдарды бақылау жойылған кездегі өтеу 46 өзге қаржылық активтерді сату 47 фьючерлік жəне форвардтық байланыстар, опциондар мен 48 своптар алынған дивидендтер 49 алынған көтермелеулер 50 өзге де түсімдер 51 2. Ақша қаражатын шығару (061-ден 071ге дейінгі жол сомасы) 60 52 449 оның ішінде негізгі құралдарды сатып алу 61 25 351 материалдық емес активтерді сатып алу 62 27 098 басқа ұзақ мерзімді активтерді сатып алу 63 басқа ұйымдардың үлестік құралдары (еншілестен басқа) жəне 64 бірлескен кəсіпкерлікте қатысу үлесін сатып алу басқа ұйымдардың қарыздық құралдарын сатып алу 65 еншілес ұйымға бақылауды сатып алу 66 өзге де қаржылық активтерді сатып алу 67 займдарды ұсыну 68 фьючерлік жəне форвардтық байланыстар, опциондар мен 69 своптар ассоциацияландырылған жəне еншілес ұйымдардағы 70 инвестициялар өзге де төлемдер 71 3. Инвестициялық қызметтен ақша қаражаттарының таза 80 -52 449 сомасы (жол 040 – жол 060) III. Қаржылық қызметтен ақша қаражатының қозғалысы 1. Ақша қаражатының түсуі, барлығы (091-ден 094-ке дейінгі 90 жол сомасы) оның ішінде акциялардың жəне басқа қаржылық құралдардың эмиссиясы 91 займдар алу 92 көтермелеулер алу 93 өзге де түсімдер 94 2. Ақша қаражатын шығару, барлығы (101-ден 105-ке дейінгі 100 12 169 жол сомасы) оның ішінде займдарды өтеу 101 көтермелеулер төлеу 102 дивидендтер төлеу 103 12 169 ұйымдар акциялары бойынша меншік иелерінің төлемдері 104 өзге де төлемдер 105 3. Қаржылық қызметтен ақша қаражатының таза сомасы 110 -12 169 (жол 090 – жол 100) 4. валюта айырбастау бағамының теңгеге ықпалы 120 -56 608 5. Ақша қаражатының өсуі +/- азаюы (жол 030 +/- жол 080 130 553 151 +/- жол 110) 6. Есептік кезең басындағы ақша қаражаты жəне олардың 140 1 176 179 баламалары 6. Есептік кезең соңындағы ақша қаражаты жəне олардың 150 1 729 329 баламалары

Өткен кезең үшін

13 041 703 0 732 960 0 12 124 0 66 895 12 229 724 18 401 632 812 396 9 613 677 298 269 74 672 7 602 618 -5 359 929

18 774 0 12 126 6 648

-18 774

223 992

223 992 -223 992 -6 -5 602 699 6 778 878 1 176 179

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2010 жылғы 20 тамыздағы №422 бұйрығына 6-қосымша Нысан Ұйымның атауы «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ 2011 жылғы 31 желтоқсанда аяқталатын жылғы капиталға өзгерістер туралы есеп мың теңге Компоненттер атауы

Жол коды

Өткен жылғы 1 қаңтарға сальдо Есеп саясатындағы өзгеріс Қайта саналған сальдо (жол 010+/жол 011) Жалпы жиынтық табыс, барлығы (жол 210 + жол 220): Жылдық табыс (шығын) Өзге де жиынтық табыс, барлығы (221-ден 229-ға дейінгі жол сомасы): оның ішінде: Негізгі қаражатты қайта бағалаудан өсім (салықтық əрекетті шегергенде) Негізгі қаражатты қайта бағалаудан амортизацияны аудару (салықтық əрекетті шегергенде) Сату үшін қолда бар қаржылық активтерді қайта бағалау (салықтық əрекетті шегергенде) Үлескерлік қатысу əдісі бойынша есептелетін ассоциацияландырылған ұйымдар мен бірлескен қызметтің өзге де жиынтық табысындағы (шығысындағы) үлес Зейнеткерлік міндеттемелер бойынша өзекті табыстар (шығындар) Еншілес ұйымдардың мерзімі ұзартылған салығына кіріс салығы ставкасындағы өзгерістер əсері Ақша ағымдарын хеджирлеу (салықтық əрекетті шегергенде) Шетелдік ұйымдарға инвестициялар бойынша бағамдық ерекшелік Шетелдік операцияларға таза инвестицияларды хеджирлеу Меншік иелерімен операциялар, барлығы (310-нан 318-ге дейінгі жол сомасы): оның ішінде: Қызметкерлерді акциялармен марапаттау: оның ішінде: қызметкерлер қызметінің құны қызметкерлерді акциялармен марапаттау сызбасы бойынша акциялар шығару қызметкерлерді акциялармен марапаттау сызбасына қатысты салықтық пайда Меншік иесінің жарналары Жеке үлескерлік құралдарды (акцияларды) шығару Бизнесті біріктірумен байланысты үлескерлік құралдар шығару Айырбасталынатын құралдардың үлескерлік компоненті (салықтық əрекетті шегергенде) Дивидендтер төлеу Меншік иесінің пайдасына өзге де бөлулер Меншік иелерімен өзге де операциялар Еншілес ұйымдарда бақылауды жоюға əкеп соқпайтын қатысу үлестеріне өзгерістер Есептік жылғы 1 қаңтарға сальдо (жол 100 + жол 200 + жол 300) Есеп саясатындағы өзгеріс Қайта саналған сальдо (жол 400+/жол 401) Жалпы жиынтық табыс, барлығы (жол 610+ жол 620): Жылдық табыс (шығын) Өзге де жиынтық табыс, барлығы (жол сомасы 621-ден 629-ға дейін): оның ішінде: Негізгі қаражатты қайта бағалаудан өсім (салықтық əрекетті шегергенде) Негізгі қаражатты қайта бағалаудан амортизацияны аудару (салықтық əрекетті шегергенде) Сату үшін қолда бар қаржылық активтерді қайта бағалау (салықтық əрекетті шегергенде) Үлескерлік қатысу əдісі бойынша есептелетін ассоцияцияландырылған ұйымдар мен бірлескен қызметтің өзге де жиынтық табысындағы (шығысындағы) үлес Зейнеткерлік міндеттемелер бойынша өзекті табыстар (шығындар) Еншілес ұйымдардың мерзімі ұзартылған салығына кіріс салығы ставкасындағы өзгерістер əсері Ақша ағымдарын хеджирлеу (салықтық əрекетті шегергенде) Шетелдік ұйымдарға инвестициялар бойынша курстық ерекшелік Шетелдік операцияларға таза инвестицияларды хеджирлеу Меншік иелерімен операциялар, барлығы (жол сомасы 710-нан 718-ге дейін) оның ішінде: қызметкерлерді акциялармен марапаттау оның ішінде: қызметкерлер қызметінің құны Қызметкерлерді акциялармен марапаттау сызбасы бойынша акциялар шығару қызметкерлерді акциялармен марапаттау сызбасына қатысты салықтық пайда Меншік иесінің жарналары Жеке үлескерлік құралдарды (акцияларды) шығару Бизнесті біріктірумен байланысты үлескерлік құралдар шығару Айырбасталынатын құралдардың үлескерлік компоненті (салықтық əрекетті шегергенде) Дивидендтер төлеу Меншік иесінің пайдасына өзге де бөлулер Меншік иелерімен өзге де операциялар Еншілес ұйымдарда бақылауды жоюға əкеп соқпайтын қатысу үлестеріне өзгерістер есептік жылғы 31 желтоқсанға сальдо (жол 500 + жол 600 + жол 700)

10 11 100 200 210 220

Басшы

Нұрбек Саясат

________________

Бас бухгалтер Қаратаева Алмагүл Көңілхайырқызы ________________

Басты ұйымның капиталы Жарғылық Эмис- Сатып алынған Резерв- Таратыл(акционер- сиялық жеке үлестік тер маған лік) капитал кіріс құралдар пайда 120 000,00 461 112,00 -38 488,00 120 000,00 422 624,00 24 338,00 24 338,00

Бақыламайтын меншік иелерінің үлесі

Барлығы капитал

581 112,00 -38 488,00 542 624,00 24 338,00 24 338,00

221 222 223 224 225 226 227 228 229 300 310

311 312 313 314 315 316 317 318 400 401 500 600 610 620

-88 057,00

-88 057,00

120 000,00

358 905,00

120 000,00

358 905,00 6 134,00 6 134,00

478 905,00 0,00 478 905,00 6 134,00 6 134,00

-12 169,00

-12 169,00

621 622 623 624 625 626 627 628 629 700 710

711 712 713 714 715 716 717 718 800

-12 169,00

120 000,00

352 870,00

0,00

-12 169,00

472 870,00


10

www.egemen.kz

«Евразия» сақтандыру компаниясы» акционерлiк қоғамының 2013 жылдың 30-шы қыркүйек бойынша қаржы жағдайы туралы есептемесі (мың теңгемен) Есепті Алдыңғы Баптың атауы кезеңнің жылдың аяғында аяғында АКТИВТЕР Ақшалай қаражат жəне оның баламалары 35 435 104 011 Банктегі қаражат 10 178 153 9 007 355 Сатуға арналған қолда бар қаржылық активтер 349 258 350 228 Өтелгенге дейін ұсталатын инвестициялар 63 991 868 58 841 376 Сақтандыру жəне қайта сақтандыру бойынша 5 443 630 4 321 007 дебиторлық борыш Қайта сақтандыру шарттар резервтеріндегі қайта 2 885 006 2 113 167 сақтандырушылардың бөлігі Корпоративтік кіріс салығы бойынша алдын ала 338 675 581 116 төлеуі Инвестициалық мүлік 594 939 601 365 Негізгі құралдар 399 360 400 997 Материалдық емес активтер 69 522 82 260 Кейінге қалдырылған салық активі 96 297 96 297 Басқа активтер 747 179 159 174 АКТИВТЕРДІҢ ЖИЫНТЫҒЫ 85 129 322 76 658 353 МІНДЕТТЕМЕЛЕР ЖƏНЕ КАПИТАЛ МІНДЕТТЕМЕЛЕР Сақтандыру жəне Қайта сақтандыру бойынша 1 213 188 1 278 838 кредиторлық берешек Сақтандыру жəне Қайта сақтандыру бойынша резерв28 338 865 20 711 504 тер Басқа кредиторлық берешек 976 104 1 523 022 Болашақ кезеңдердің кірістері 12 621 2 263 Салықтар жəне төлемдер бойынша міндеттемелер 87 550 71 025 МІНДЕТТЕМЕЛЕРДІҢ ЖИЫНТЫҒЫ 30 628 328 23 586 652 КАПИТАЛ Жарғылық капитал 48 629 160 46 098 000 Тұрақтылықтың қоры 690 495 2 447 993 Сатуға арналған қайта бағалау құнды қағаздары бар -229 601 -248 359 резерві Тiкелей пайда 5 410 940 4 774 067 КАПИТАЛДЫҢ ЖИЫНТЫҒЫ 54 500 994 53 071 701 МІНДЕТТЕМЕЛЕРДІҢ ЖƏНЕ КАПИТАЛДЫҢ 85 129 322 76 658 353 ЖИЫНТЫҒЫ Жиынтық табыс туралы есептемесі Баптың атауы

Ағымдағы жылдың басынан бергі кезең үшін (өспелі жиынтығымен)

(мың теңгемен) Өткен жылдың басынан бергі осындай кезең үшін (өспелі жиынтығымен)

22 034 870 2 127 544

23 284 465 5 784 936

3 518 440

3 247 631

16 388 886

14 251 898

3 337 082 9 218 073 12 555 155

5 171 128 8 223 343 13 394 471

13 314

30 240

3 847 045

887 667

4 708 727 4 708 727 4 306

4 896 300 4 896 300 -200 380

4 704 421 158 458 8 709 924 2 884 989 88 959 2 973 948 5 735 976 325 436 5 410 540

5 096 680 286 573 6 270 920 2 700 819 217 662 2 918 481 3 352 439 290 000 3 062 439

-970

43 814

19 728

24 212

18 758 5 429 298

68 026 3 130 465

113,91

76,30

Есептелген сақтандыру сыйақы, брутто Қайта сақтандыруға тапсырылған сақтандыру сыйақылар Еңбексіз табылған сыйақылар бойынша резервтердегi өзгерiс Еңбекпен тапқан сақтандыру ақылары, нетто Таза сақтандыру резервтерiндегi өзгерiсi Сақтандыру қызметі бойынша шығындар Сақтандыру қызметі бойынша шығындар жиынтығы Сақтандыру қызметі бойынша комиссиялық сыйақы Сақтандыру қызметі бойынша кіріс жиынтығы Инвестициялық кіріс Инвестициялық кіріс жиынтығы Өтеуге дейiн алып қалған қаржы активтердi қамтамасыз ету резервтері Таза инвестициялық кіріс жиынтығы Басқа кірістер Кірістер жиынтығы Жалпы жəне əкiмшiлiк шығындар Басқа шығындар Шығындар жиынтығы Салық салуға дейiнгі (шығын) пайдасы Кіріс салығы бойынша шығындар Кезең ішіндегі пайда (шығын) Басқа кіріс жиынтығы: Сатуда бар қаржы активтердi қайта бағалаудың пайдалары (шығындары ) Өтеуге дейінгі алып қалған, ауыстырылған дəрежедегі бағалы қағаздар дисконттың/ сыйақының амортизациялық пайда (шығын ) реклассификациясы Басқа жиынтық табыстың жиынтығы Корпоративтік табыс салығының шегермесiнің, кезеңдегі жиынтық табысы (шығыны ) Акцияға базалық пайда, теңге Басқарма төрағасы Бас бухгалтер

Уманов Б.Г., Давлетбаева Р.Ж.

11 қазан 2013 жыл

Республикалық мүлікті мүліктік жалға (жалдауға) беру бойынша тендер өткізу туралы ақпараттық хабарлама Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті «Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» мемлекеттік мекемесінің Жетісу филиалы 2013 жылғы 29 қазанда республикалық меншіктегі нысандарды мүліктік жалға (жалдауға) беру бойынша тендер өткізеді Тендер мына мекен-жайда болады: Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 114. Тендер өткізу уақыты: сағат 11.00. Тендерге мына нысандар ұсынылады: 1. Тұрақжайлар, жалпы алаңы 97,6 ш.м., барлық инженерлік-техникалық коммуникацияларымен бірге, Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі «Селденқорғау құрылыс» РМҚК-ның қызметкерлеріне жəне жұмысшыларына қоғамдық тамақ ұйымдастыру үшін (асхана), орналасқан мекенжайы: Алматы облысы, Қарасай ауданы, Ақжар кенті, Жандосов көшесі, 1 А. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі «Селденқорғау құрылыс» республикалық мемлекеттік қазыналық кəсіпорны. Жалдаудың бастапқы мөлшерлемесі айына – 5279,55 теңге. Тендерге қатысу үшін кепілді жарна – 10559 теңге. 2. Тұрақжай, жалпы алаңы 14,55 ш.м., барлық инженерлік-техникалық коммуникацияларымен бірге, банктік жəне есеп айырысу-кассалық қызметтер көрсету үшін, орналасқан мекенжайы: Алматы облысы, Талғар ауданы, Талғар қаласы, Лермонтов көшесі, 53 А. Баланс ұстаушы – «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК-ның Алматы облысы бойынша филиалы. Жалдаудың бастапқы мөлшерлемесі айына – 6296,52 теңге. Тендерге қатысу үшін кепілді жарна – 3148 теңге. Жалдау ақысының мөлшерлемесі өзіне коммуналдық қызметтер мен тұрақжайға қызмет көрсету шығындарын кіргізбейді, олар бөлек төленеді. Тендер өткізу шарты мен жеңімпазды таңдау өлшемдері - Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі «Селденқорғау құрылыс» РМҚК-ның қызметкерлеріне жəне жұмысшыларына қоғамдық тамақ ұйымдастыру үшін нысандарды пайдалану (асхана – жалпы көлемі 97,6 ш.м.) - Банктік жəне есеп айырысу-кассалық қызметтер көрсету үшін нысанды пайдалану; - Тендер комиссиясының шешімі бойынша нысан үшін жалдау ақысының ең жоғары сомасын ұсынған жəне тендерлік құжаттамада қамтылған барлық талаптарға сəйкес келетін тендер қатысушысы тендер жеңімпазы болып танылады. - Мүліктік жалға алу (жалдау) мерзімі – 1 жыл. Тендер қатысушы ретінде тіркеу үшін мыналарды тапсыру қажет: Тендерге қатысуға өтініш, онда тендерге қатысуға үміткердің келісімі жəне тендер шартын орындау бойынша оның міндеттемесі жəне қосарланған конверттерде сəйкесетін шарттың қорытындысы қамтылуы тиіс. - Сыртқы конвертте мына құжаттар қамтылуы қажет: 1) заңды тұлғалар үшін – мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің, құрылтай құжаттарының (құрылтай шарты мен жарғы) көшірмелері жəне салыстыру үшін түпнұсқаны міндетті ұсынумен салық төлеушінің куəлігі немесе аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелері; жеке тұлғалар үшін – жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің, жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, салық төлеуші куəлігінің көшірмелері жəне салыстыру үшін түпнұсқаны міндетті түрде ұсынумен үй кітапшасы немесе аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелері; 2) акционерлік қоғамдар үшін – бағалы қағаздарды ұстаушылардың тізілімінен көшірме үзіндіні; жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер үшін – серіктестік қатысушыларының тізілімінен көшірме үзіндіні (серіктестік қатысушыларының тізілімін жүргізу жағдайында); 3) шетелдік заңды тұлғалар үшін – қазақ жəне орыс тілдеріне аударылып нотариалды расталған құрылтай құжаттары; 4) кепілді жарнаның аударылғандығын растайтын төлем тапсырмасының көшірмесі; 5) өтініш беру сəтінде салықтық берешегінің болмауы туралы салық органынан анықтаманы. Ішкі конвертте үміткердің жапсырылған конверттегі тендер шарты бойынша ұсынысы қамтылуы тиіс. Ішкі конверт өтінімдер беру сəтінде жабық болуы жəне үміткер оны мөрлеуі қажет. Өтініштер қабылдау тігілген түрінде жалға берушінің мекенжайына құжаттардың ұсынылуымен, беттері нөмірленіп жəне соңғы беттеріне қол қойылып жəне мөр басылып расталуы тиіс (жеке тұлғалар үшін – егер мұндай болса). Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-нің депозиттік шотына енгізіледі, ИИК KZ790705012170167006, БИК ККМFKZ2A, БИН 120340000064, КБе 11, мекеме коды 2170167, КНП 171. Тендер жеңімпазымен шарт тендер хаттамасына қол қойылған күннен бастап күнтізбелік 10 күннен кешіктірілмей жасалады. Тендер өткізу туралы хабарлама ресми жарияланған күннен бастап тендер нысанымен танысу үшін барлық сұрақтар жəне тендерлік құжаттаманы алу бойынша Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің Жетісу филиалына мына мекенжайға хабарласу керек: Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 114, 25 жəне 26 бөлмелер. Анықтама алу телефондары: 267-70-26, 267-70-39, 267-70-50. Тендер қатысушыларын тіркеу тендер өткізу туралы хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне тендер өткізуге дейін бір жұмыс күні ішінде, яғни 2013 жылғы 28 қазанда сағат 11.00-де аяқталады.

«Жинақ банкі» АҚ ЕБ Басқармасы, орналасқан жері: Алматы қ., Гоголь/Қалдаяқов к-сі, 30/26, «Жинақ банкі» АҚ ЕБ акционерлеріне сырттай дауыс беру арқылы өткізілетін «Жинақ банкі» АҚ ЕБ акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысы (бұдан əрі – Жиналыс) шақырылатындығы туралы хабарлайды. Жиналыс «Жинақ банкі» АҚ ЕБ Директорлар кеңесінің бастамасы бойынша шақырылады. 2013 жылғы 29 қарашада Алматы уақыты бойынша 18 сағат 00 минутта акционерлердің жалпы жиналысының отырысын өткізбестен сырттай дауыс беру үшін дауыс санау күні болып есептеледі. Акционерлердің жалпы жиналысы өтетін орын: Қазақстан Республикасы, 050010, Алматы қ., Гоголь/Қалдаяқов к-сі, 30/26. Акционерлердің сырттай дауыс беру үшін бюллетень ұсынатын соңғы күні – 2013 жылғы 29 қарашада Алматы уақыты бойынша 18 сағат 00 минутқа дейін. Акционерлердің жиналысына қатысуға жəне дауыс беруге құқығы бар акционерлердің тізімі жасалатын күн – 2013 жылғы 9 қазан. Жиналыстың күн тəртібі: 1) «Жинақ банкі» АҚ ЕБ Жарғысына өзгерістер жəне толықтырулар енгізу туралы. 2) «Жинақ банкі» АҚ ЕБ 2012 жылғы таза кірісін бөлу тəртібін бекіту туралы. Жиналыстың күн тəртібіндегі мəселелер бойынша сырттай дауыс беру үшін бюллетень «Жинақ банкі» АҚ ЕБ акционерлеріне жіберіледі. Жиналыстың күн тəртібіндегі мəселелер бойынша материалдар Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген мерзімде дайындалып, акционерлерге танысу үшін «Жинақ банкі» АҚ ЕБ Басқармасының орналасқан жері бойынша беріледі немесе акционердің сұранымы бойынша «Жинақ банкі» АҚ ЕБ Басқармасының мекенжайына пошта арқылы жіберіледі. Жиналыс өткізу кезінде кворум болмаған жағдайда, акционерлердің жалпы жиналысы қайта өткізілмейді.

«Темірбетон-1» ЖШС 28.10.2013 ж. «Темірбетон-1» ЖШС қатысушыларының жалпы жиналысы болатындығы туралы өз қатысушыларына хабарлайды. Жиналыс Алматы уақыты бойынша сағат 10.00-де мына мекенжайда басталады: ҚР, Алматы қ., Бөкейханов к-сі, 11, акт залында. Қатысушыларды тіркеу сағат 9.30-да. Күн тəртібіне мынадай мəселелер енгізілді: 1. Дəнекерлеу мəшинелерімен автоматты қапсырма игіш станокты қаржылық лизингке Банк қарастырған шартпен сатып алу мақсатында қаржыландыру лимитін алу туралы өтінішпен Банкке жүгіну. 2. Банкке қаржылық лизингке жəне Банктен қаржыландыру алу үшін қажетті барлық құжаттарға, сондай-ақ оған барлық қосымша келісімдерге жəне өзге қажетті құжаттарға байланысты шарттарға қол қоюға бас директорға өкілеттік беру туралы.

«КазСтройСервис» ЖШС «Қазақстан-Қитай» МГ-ның 0-654,3 шақырымда пайдалануға іске қосу кезеңінде қуаттылығын арттыру» табиғат қорғау шаралары жоспары бойынша қоғамдық тыңдау өткізді. Қоғамдық тыңдау 2013 ж. 10 қазанда мына мекенжайда өткізілді: Тараз қ., Ниетқалиев к-сі, 95 сағат 10.00-де жəне Шымкент қ., Қапал батыр к-сі, 50 сағат 10.00-де. Анықтама алу телефондары: 8 (727) 301 71 39; 8 (727) 266 96 96.

ТҮЙТКІЛДІҢ ТҮЙІНІ ШЕШІЛЕДІ Егде тартқан адамдарда іштің қатуы жиі байқалады. Мұндайда іш жүргізетін препаратты дұрыс таңдай білген жөн, сонда ғана түйткілді мəселе шешіледі. Əсіресе, жасыңыз келгенде іштің жұмсақ əрі табиғи босауы өте маңызды. Мұндайда ішті босататын дəрі-дəрмекті өте сақтықпен таңдаған жөн. Сонда ғана түйткілден құтыласыз. Бұл жағдайда жұмсақ əсерімен ықпал ететін табиғи өсімдіктерден жасалған дəрі-дəрмекті пайдалану дұрыс. Осы препаратты қолданғанда ғана ішектегі дерттің алдын алып, əбден сауығып кетуіне көмектеседі. Мұндай қауіпсіз əрі тиімді дəрі-дəрмек ФРУТОЛАКС екендігінде талас жоқ. ФРУТОЛАКС тек табиғи құрамдастардан тұратын бірегей кешен. Ол егде жастағы адамда пайда болатын іш қатуды жазуға арналып жасалды. Оның құрамына қара өріктің, інжірдің, өріктің, фенхельдің, қант қызылшасының жəне басқа да табиғи пайдалы құрамдастардың талшықтары

ФРУТОЛАКС – ЕГДЕ АДАМДАРҒА КӨМЕККЕ КЕЛІП, ТҮЙТКІЛ ТҮЙІНІН ШЕШЕДІ! Дәріханалардан сұраңыз!

кіреді. Олар ішектің қалыпты жұмыс істеуіне мүмкіндік беріп, ішектегі түйілуді жояды, ішектен газ бен уыттарды шығарады. ФРУТОЛАКС препаратын түнге қарай қабылдаған жөн: бұл қолайлы əрі ағзаның табиғи ырғағына сəйкес келеді. Ал қабылдағаннан кейін өзіңізді өте жайлы сезінетін боласыз. Іш қатудан əркез сізді ФРУТОЛАКС құтқарады!

Шұғыл желідегі тегін телефон: 8 (800) 080-59-59 (жұмыс уақыты: 08:00-23:00) Алматы қаласындағы анықтама телефоны: (727) 297-59-59 / www.riapanda.ru

ЖАРНАМА. БАД. Дәрі-дәрмек болып табылмайды. Пайдаланар алдында мамандармен кеңесіңіз. СГР №RU77.99.11.003. Е.003836.12.10 14.12.2010 ж.

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігі «Қазақавтожол» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорынның бас директоры лауазымының бос орнына конкурс жариялайды, мекенжайы: 010000, Астана қаласы, «Сарыарқа» ауданы, Жеңіс даңғылы, 29/1-үй, тел.: +7(7172)44-50-42. «Қазақавтожол» РМК қызметінің мəні: Қазақстан Респуб3) еркiн нысанда жазылған өмірбаян; ликасының автомобиль жолдарын ағымдағы жөндеу, күтіп ұстау 4) бiлiмi туралы құжаттардың көшiрмесi; жəне көгалдандыру бойынша жұмыстарды ұйымдастыруда. 5) еңбек кiтапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары көшiрмесi немесе соңғы жұмыс орнынан жұмысқа қабылданғаны техникалық білімі (автомобиль жолдарының құрылыс саласында). жəне еңбек шартының тоқтатылғаны туралы бұйрықтардың Автомобиль жолдары саласындағы басшылық лауазымдарында көшірмелері; еңбек өтілі 5 жылдан кем болмауы тиіс. Жалпы пайдаланымдағы 6) денсаулығы туралы белгіленген нысандағы анықтама. автомобиль жолдарын күтіп ұстау, көгалдандыру жəне автомоКонкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар осы хабарландыбиль жолдары мен жасанды құрылыстарына ағымдағы жөндеу ру ресми бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған күннен жұмыстарын орындау бойынша тəжірибесінің болуы. Мемлекеттік бастап 15 күнтізбелік күн ішінде, ҚР Көлік жəне коммуникация тілді білу. министрлігіне, мына мекенжай бойынша: 010000, Астана қаласы, Конкурс Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы Қабанбай батыр даңғылы, 32/1, 411-бөлме, тел. 8(7172) 29-90-67 18 қарашадағы № 1353 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік тапсырылуы тиіс. кəсіпорынның басшысын тағайындау жəне аттестаттау, сондайКонкурсқа қатысуға жіберілген кандидаттар құжаттарды ақ оның кандидатурасын келісу қағидалары негізінде өткізіледі. қабылдау мерзімі аяқталған соң он жұмыс күні ішінде, ҚР Көлік Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: жəне коммуникация министрлігінде, мына мекенжай бойынша: 1) конкурсқа қатысу туралы өтiнiш; 010000, Астана қаласы, Қабанбай батыр даңғылы, 32/1, 805-бөлме, 2) мемлекеттiк жəне орыс тiлдерiнде түйiндеме; əңгімелесуден өтеді.

Бос әкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: В-5 санаты үшін: білімі - жоғары; C-1 санаты үшін: білімі - жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес салаларда алты жылдан кем емес, оның ішінде ұйымдардың басшылары жəне олардың орынбасарлары лауазымдарында жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша мемлекеттік тапсырыс негізінде Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда үш жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе ғылыми дəрежесі болған жағдайда осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес. C-3 санаты үшін: білімі - жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес немесе басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес; немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. - «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасы бірінші орынбасарының 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 02-0102/5 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2008 жылы 10 қаңтардағы № 5084 тіркелген). Əкімшілік мемлекеттік қызметкерлердің лауазымдық жалақылары Санат В-5

Еңбек сіңірген жылдарына байланысты min max 121720 164642

Санат С-1 С-3

Еңбек сіңірген жылдарына байланысты max 237033 160157

min 175533 118516

I. Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы (010000, Астана қаласы, Бейбітшілік көшесі, 4) т. 8 (7172) 75-20-26, 8(7172) 75-26-32 сарапшы (В-5 санаты) бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасу үшін конкурс жариялауды сұрайды. Халықаралық қатынастар бөлімінің сарапшысы (В-5 санаты) Функционалдық міндеттері: Халықаралық байланыстарды жоспарлаумен жүзеге асыру үшін қажетті анықтамалық жəне талдамалық материалдарды дайындау, халықаралық байланыстарды жетілдірумен дамыту, халықаралық ұйымдармен жəне шет мемлекеттердің мемлекеттік органдарымен өзара ісқимыл жасау туралы ұсыныстар, шет мемлекеттердің сайлау комиссияларымен өзара түсіністік туралы меморандумдар мен басқа да екіжақты құжаттар жобаларын дайындау. Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігімен, дипломатиялық өкілдіктермен жəне консулдық мекемелермен, басқа да ұйымдармен Орталық сайлау комиссиясының халықаралық қатынастар мəселелері бойынша өзара іс-қимыл жасау. Халықаралық байқаушыларды аккредиттеуді жүзеге асыру, Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес олармен өзара іс-қимыл жасау жəне олармен қызметті үйлестіруге қатысу. Қазақстан Республикасының азаматтарын шет мемлекеттерге халықаралық ұйымдардың байқаушылары ретінде, сайлау мен референдумдарды байқау мəселелері бойынша тренингтерге жəне басқа да іс-шараларға қатысуы үшін іріктеу, оқыту жəне жіберу. Сайлау тақырыбына қатысты материалдарды орыс жəне ағылшын тілдеріне аударуды қамтамасыз ету, халықаралық ұйымдар мен шет мемлекеттерден шет тілдерінде келіп түсетін хат-хабарларды аударуды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Білімі Жоғары гуманитарлық, пəнаралық немесе құқық. Кəсіби құзыреттілігі Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы», «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы», «Республикалық референдум туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау туралы», «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарын, «Қазақстан - 2050» Стратегиясы - қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын. Ағылшын тілін білуі міндетті. Практикалық тəжірибесі Типтік біліктілік талаптарына сай. Компьютерде (Word.Excel) жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істеуге икемдігі II. Қазақстан Республикасы Дін істері агенттігі, 010000 Астана қаласы, Орынбор көшесі 8, Министрліктер үйі, 13-кіреберіс, 908 кабинеті, анықтама үшін телефоны: 8 (7172) 74-09-33, adr@din.gov.kz, «Б» корпусы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əкімшілік департаментінің директоры (С-1 санаты). Функционалдық міндеттері: Департаментті ұйымдастыру жəне оған жалпы басшылық ету, департамент құзыретіне кіретін мəселелер бойынша Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Премьер-Министрі Кеңсесінің қызметтерімен жəне де басқа министрліктер мен мекемелермен өзара іс-қимыл жүргізу, орындаушылық тəртіпті бақылауды ұйымдастыру, орындаушылық тəртіптің жағдайына талдау жүргізуді қамтамасыз ету, Агенттіктің алқа мəжілістері мен кеңестерін дайындауды жəне өткізуді қамтамасыз ету, департаменттің қызметі саласындағы нормативтік актілердің əзірленуін қамтамасыз ету, Агенттікте құжаттамалық айналым бірыңғай тəртібін қамтамасыз етуге, бухгалтерлік есепті ұйымдастыру мен жүргізуге, Агенттіктің орталық аппараты мен оның аумақтық бөлімшелерінің жұмысын материалдық-техникалық жəне ұйымдастырушылық қамтамасыз етуге бақылауды жүзеге асыру, Агенттікте ақпараттық технологиялардың енгізіліп, қолданылуын қамтамасыз ету, Агенттік басшылығымен жүктелген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Құқықтану немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы мамандықтары бойынша жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының Бюджет кодексін, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», «Діни қызмет жəне діни бірлестіктер туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы» заңдарын жəне бюджеттік қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының басқа да нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі, осы санаттың лауазымдары бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқадай міндетті білімі. Мемлекеттік əкімшілік лауазым санаттарына қойылатын үлгілік-біліктілік талаптарына сəйкес. Мүмкіндігінше мемлекеттік органдарда қызмет бағыты бойынша жұмыс тəжірибесінің бар болуы. 2. Баспасөз хатшысы (С-3 санаты). Функционалдық міндеттері: Бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара ісқимыл жасау мəселелері бойынша Агенттіктің құрылымдық бөлімшелерінің жұмысын үйлестіру, ақпараттық-аналитикалық материалдарды дайындау, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының, Мəжілісінің, Тəуелсіз мемлекеттер достастығы елдері Үкіметтерінің Баспасөз қызметтерімен өзара іс-қимыл жасау, БАҚ-қа Агенттіктің қызметіне қатысты материалдар бойынша мониторинг жүргізу, Агенттіктің басшылығы жүктеген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Гуманитарлық немесе журналистика немесе қоғаммен байланыс немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе саясаттану немесе əлеуметтану мамандықтары бойынша жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», «Бұқаралық ақпарат құралдары туралы», «Діни қызмет жəне діни бірлестіктер туралы» заңдарын жəне конфессияаралық келісім, азаматтардың діни сенім бостандығына құқықтарын қамтамасыз ету жəне діни бірлестіктермен өзара іс-қимыл жасау саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының басқа да нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі, осы санаттың лауазымдары бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқадай міндетті білімі. Мемлекеттік əкімшілік лауазым санаттарына қойылатын үлгілік-біліктілік талаптарына сəйкес. 3. Əкімшілік департаментінің Қаржы жəне мемлекеттік сатып алу басқармасының басшысы (С-3 санаты). Функционалдық міндеттері: Басқармаға жалпы басшылық ету жəне жұмысын үйлестіру, бюджетті құру мен нақтылау бойынша жұмысты ұйымдастыру, бухгалтерлік есепті жəне бюджеттің орындалуын ұйымдастыру, мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыруға жəне өткізуге бақылауды жүзеге асыру, қаржыландыру жоспарларының орындалуына мониторинг жүргізу, бюджетті орындау жөнінде уəкілетті органға есептілікті уақтылы ұсынуға

бақылау жүргізу, Агенттіктің штат кестесінің уақтылы құрылуына бақылауды қамтамасыз ету, нормативтік құқықтық актілер жобаларын əзірлеуге жəне оларға сараптама жүргізуге қатысу, Агенттіктің Стратегиялық жəне операциялық жоспарларын əзірлеуге қатысу, бағдарламалық құжаттарға талдау, мониторинг жүргізуге жəне бағалауға қатысу, басшылықтың тапсырмаларын тиімді жəне уақтылы орындалуын қамтамасыз ету жəне Агенттік басшылығы жүктеген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы саласындағы мамандықтары бойынша жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының Бюджет кодексін, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік құқықтық актілер туралы», «Діни қызмет жəне діни бірлестіктер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», «Діни қызмет жəне діни бірлестіктер туралы», «Бухгалтерлік есеп жəне қаржылық есептілік туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы» заңдарын жəне қаржылық саланы реттейтін Қазақстан Республикасының басқа да нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі, осы санаттың лауазымдары бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқадай міндетті білімі. Мемлекеттік əкімшілік лауазым санаттарына қойылатын үлгілік-біліктілік талаптарына сəйкес. Мүмкіндігінше Қазақстан Республикасының əлеуметтікэкономикалық саясатының негізгі бағыттарын; мемлекеттік жоспарлау жүйесін жəне бюджеттік жүйені білуі, қаржы жəне мемлекеттік жоспарлау, талдау материалдарын дайындау жəне нормативтік құқықтық актілерді əзірлеу саласында жұмыс тəжірибесінің бар болуы. 4. Талдау жəне стратегиялық жоспарлау департаментінің халықаралық ынтымақтастық басқармасының басшысы (С-3 санаты). Функционалдық міндеттері: Басқарма қызметіне жалпы басшылық ету, халықаралық ұйымдармен өзара əрекеттесу бойынша жұмысты үйлестіру, конфессияаралық келісім жəне азаматтардың діни сенім бостандығына құқықтарын қамтамасыз ету саласындағы халықаралық тəжірибеге талдау жасау, шет мемлекеттермен діни қызмет саласында халықаралық ынтымақтастықты дамыту мəселелері бойынша ұсыныстарды жасап шығару, Агенттіктің халықаралық ынтымақтастық мəселелері бойынша Үкіметаралық комиссия жұмыстарын ұйымдастыру жəне оларға тікелей қатысу, халықаралық ынтымақтастықты кеңейту саласында нормативтік құқықтық актілер жобаларын əзірлеуге қатысу, өз құзыреті шегінде келісімдерді іске асыруға бақылау жүргізу, басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша Мəдениеттер мен діндердің халықаралық орталығының қызметін үйлестіру, басқарма құзыреті шегінде мемлекеттік органдармен бірлесіп жұмыс жасау, халықаралық ынтымақтастық мəселелері бойынша анықтамалық-талдау жəне өзге де материалдарды дайындауды ұйымдастыру жəне оған тікелей қатысу, лауазымдық нұсқаулыққа сəйкес өзге де міндеттерді жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Халықаралық қатынастар немесе шығыстану немесе аймақтану немесе халықаралық құқық мамандықтары бойынша жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», «Қазақстан Республикасының халықаралық шарттары туралы», «Діни қызмет жəне діни бірлестіктер туралы» заңдарын жəне конфессияаралық келісім, азаматтардың діни сенім бостандығына құқықтарын қамтамасыз ету жəне діни бірлестіктермен өзара іс-қимыл жасау саласындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының басқа да нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі, осы санаттың лауазымдары бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқадай міндетті білімі. Мемлекеттік əкімшілік лауазым санаттарына қойылатын үлгілік-біліктілік талаптарына сəйкес. Мүмкіндігінше қызмет бағыты бойынша жұмыс тəжірибесінің бар болуы, шет тілдерін білуі. III. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі 8, «Министрліктер үйі» əкімшілік ғимараты, № 5 кіреберіс, анықтама үшін телефондар 74-32-45, əкімшілік бос лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1.Электрондық денсаулық сақтауды дамыту департаментінің директоры С-1 санаты Функциялық міндеттері: Электрондық денсаулық сақтауды дамыту жəне стандарттау басқармасының жұмысына жалпы басшылық, үйлестіру жəне жоспарлау. Министрліктің электрондық үкімет, электрондық денсаулық сақтауды дамыту, ақпараттық жəне коммуникациялық технологиялар жəне Министрліктің ақпараттық қауіпсіздігі мəселелері бойынша қызметін үйлестіру . Денсаулық сақтаудың бірыңғай ақпараттық жүйесін енгізу бойынша жұмыстарын, сондай-ақ барлық мүдделі ведомстволармен инвестициялық жобаларды іске асырумен байланысты мəселелерін үйлестіру. Электрондық денсаулық сақтау саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеу бойынша жұмысты үйлестіру. (ДАО)-ның менеджерлерінің, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің құрылымдық бөлімшелерімен ақпараттық əзірлеушілердің, басқару органдары мен денсаулық сақтау ұйымдарының, басқа министрліктер мен ведомстволардың қызметтерін үйлестіру. Денсаулық сақтаудың ақпараттық жүйелерін, денсаулық сақтаудың ақпараттық жүйелерінің ақпараттық өзара іс-қимыл стандарттарын құру жəне дамыту үшін əдістемелік базаның бағдарламалық-ақпараттық құралдарын пайдалануына нормативтер мен стандарттарды əзірлеу мен дамытуға, сондай-ақ жобаларды енгізу бойынша ұйымдастырушылық-техникалық іс-шараларды əзірлеуге қатысу. Дəрi-дəрмекпен қамтамасыз ету, санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау, денсаулық сақтауды қаржыландыру жəне медициналық қызметтерді ұсынушыларға шығындарын өтеу саласында медициналық көмектің сапасын басқару, медициналық көмек көрсетудің стандартталған бизнес-процестерін əзірлеуге қатысу. Денсаулық сақтау бюджетін қалыптастыруда жəне денсаулық сақтау бағдарламаларын жүзеге асыру мəселелері бойынша денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдарының қызметтерін үйлестіруге қатысу. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша денсаулық сақтаудың аумақтық органдарының қызметін үйлестіруге қатысу. Денсаулық сақтау саласына ақпараттық жүйелерді құру, енгізу жəне пайдаланудың тиімділік индикаторларын əзірлеу мен мониторингілеуге қатысу. Қызмет құжаттарын, хаттар мен азаматтардың өтiнiштерiн қарау, орындалуын бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары білім: ақпараттық саласындағы техникалық, медициналық, информатика, физика мамандықтар бойынша табиғи ғылымдар Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес нысандағы өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен осы Қағидаларға 3-қосымшаға сəйкес нысанда толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалдық куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалдық куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде, көрсетілген мекенжай бойынша сəйкесті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Конкурс комиссиясының қарауына құжаттарды қабылдау мерзiмiнде азаматтардың өздерi əкеліп берген немесе поштамен жiберген (қоса тіркелген құжаттардың тізбесі көрсетілген құжат тігілетін папкада орналастырылған) құжаттары қабылданады. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінде немесе ҚР Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: С-1, C-3 санаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтік құқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ) бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi; В-5 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ) бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. Аталмыш лауазымдарға орналасатын үміткерлер үшін көтерме, ақы шығындары, тұрғын үй жəне жеңілдіктер берілмейді. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің сайты: www.kyzmet.kz

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 273-73-97. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

Кайрбаев Рауан Токтар хановичтің атына берген жеке куəлігі (№024644035, берілген күні 03.12.2009 ж., қолдану мерзімі 02.12.2019 ж. дейін) жоғалуына байланысты жарамсыз деп танылсын.


ДҮБІРГЕ

Дґѕгеленген дїние їйіѕізде Дүйсенбі, 14 қазан

7.00 8.00 9.30 9.40 10.45 11.25 12.30 12.45 12.55 13.25 13.55 14.55 15.55 17.00 17.30 17.50 18.10 18.50 19.00 19.30 20.30 21.05 21.50 22.35 23.20 23.50 00.25 00.45 02.20 03.00 03.15 03.55 04.25 7.00 9.00 10.00 11.00 11.50 12.30 13.00 13.10 14.05 14.45 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 18.15 19.10 20.00 20.30 21.00 21.30 22.00 23.00 23.30 00.00 01.3004.00 6.00 7.00 10.00 10.05 11.05 12.05 13.00 14.05 15.00 15.30 16.25 17.20 18.30 18.55 19.00 21.00 21.30 21.35 23.00 00.10 01.10 01.40 02.10 02.40 03.25 03.55 05.25

Сейсенбі, 15 қазан

«Таңшолпан». Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Апта.Kz». «Айтуға оңай...». «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. Жаңалықтар. «Қазақтың қолөнері». «Дауа». «Ақсауыт». «Алғашқы махаббат». Телехикая. «Əйел бақыты». Ток-шоу. «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. «Менің Қазақстаным». Жаңалықтар. «Өзекжарды». «...Үй болу қиын». Телехикая. «Рационализатор.kz». «Заң жəне біз». Тікелей көрсетілім. «Алғашқы махаббат». Телехикая. Жаңалықтар. «Айтуға оңай...». «Олимп шыңы». Телехикая. «Келін». Телехикая. Түнгі шоу Нұрлан Қоянбаевпен. Жаңалықтар. «SPORT.KZ». Бокстан Əлем чемпионаты. «Көкпар». Ұлттық ойын. «Өзекжарды». «...Үй болу қиын». Телехикая. «Кітапхана». Аңдатпа, əнұран.

7.00 9.30 9.45

«Жаңа күн». Таңғы ақпаратты-сазды бағдарлама. «Жеті күн». «Жеті күн». «Бармысың, бауырым!». «Пилоты». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Астана – махаббатым менің». Телехикая. «Білгенге маржан...». «Халық сарапшысы». Жаңалықтар. «Танго с ангелом». Телесериал. «Телефон доверия». Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «Бюро расследований». Жаңалықтар. «Пилоты». Телесериал. «Орталық «Хабар». Футбол. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар.

7.00

«Маруся. Возвращение». «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Күт мені». «Ясмин». Телесериал. «Женский доктор-2». Телесериал. «Кеш жарық, Қазақстан!». «Самый лучший муж». Жаңалықтар. «Судебные истории». «Зверобой». Кино. «Давай поженимся». Жаңалықтар. Ауа райы. «Вероника. Потерянное счастье». Телесериал. Жаңалықтар. Ауа райы. «Пусть говорят». «Станица». Телесериал. «А вы ему кто?». Кино. «Караоке такси». Жаңалықтар. «Контрольная закупка». «Маруся. Возвращение». «Понять. Простить». «Полосатый рейс». Кино. «Контрольная закупка».

11

www.egemen.kz

11 қазан 2013 жыл

10.40 11.25 12.30 12.45 13.10 13.55 17.30 17.50 18.10 18.50 19.00 19.25 20.30 21.05 21.50 22.35 23.20 23.50 00.25 02.00 02.35 02.55 03.25 03.35 03.55 04.30

9.00 9.10 10.00 10.10 11.00 11.10 11.50 12.30 13.00 13.10 14.30 15.00 15.10

17.00 17.15 18.00 18.15 19.10 20.00 20.30 20.50 21.00 21.30 22.10 23.30 00.50 01.20 01.50 02.0004.00 6.00 6.45 8.15 8.45 9.00 9.10 11.10 13.00 17.00 21.00 21.30 21.35 23.00 00.10 01.10 01.40 02.10 02.40 03.25 03.55 05.25

Сəрсенбі, 16 қазан

«Таңшолпан». Мультфильм. «Олимп шыңы». Телехикая. «Айтуға оңай...». «Бір кем дүние». Кино. Жаңалықтар «Ұлттық өнім». «Алаң» ток шоуы. «Кіл жүйрікте, кім жүйрік?». Айтыс. Жаңалықтар. «Ұлы даланың қаһарман қыздары». Арнайы тележоба. «...Үй болу қиын». Телехикая. «Рационализатор.kz». «Тарих толқынында». «Ұлттық шоу». Жаңалықтар. «Айтуға оңай...». «Олимп шыңы». Телехикая. «Келін». Телехикая. Түнгі шоу Нұрлан Қоянбаевпен. Жаңалықтар. Бокстан Əлем чемпионаты. «Жеңіспен өрілген дəстүр». Арнайы тележоба. «Ұлы даланың қаһарман қыздары». Арнайы тележоба. «Тарих толқынында». «Еңселі елорда». «Ұлттық өнім». «...Үй болу қиын». Телехикая. Аңдатпа, əнұран.

7.00 8.00 9.30 9.45

«Жаңа күн». Таңғы ақпаратты-сазды бағдарлама. Жаңалықтар. «Əн – көңілдің ажары». Жаңалықтар. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «Поломники ХХІ века». Деректі фильм. «Пилоты». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Қара шаңырақ». Кино. «Қазақ хандығы: Қасымнан Кенесарыға дейін». Деректі фильм. Жаңалықтар. «Жасай бер, Қазақстаным!». Əнші, композитор Гүлнəр Дəукенованың шығармашылық кеші. Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. Арнайы «Хабар». «Ұлттық тарих». Жаңалықтар. «Пилоты». Телесериал. «Туған жер». Арман Дүйсеновтің шығармашылық əн кеші. Жаңалықтар. Жаңалықтар. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар.

7.00

«Маруся. Возвращение». «Полосатый рейс». Кино. Жаңалықтар. «Смешарики. Пин-код». Жаңалықтар. «Человек у окна». Кино. «Сəлем, Париж!». Дариға Назарбаеваның концерті. «Найденыш-3». Кино. «Золотой граммофон». Жаңалықтар. Ауа райы. «Пусть говорят». «Станица». Телесериал. «А вы ему кто?». Кино. «Караоке такси». Жаңалықтар. «Контрольная закупка». «Маруся. Возвращение». «Понять. Простить». «Рецепт ее молодости». Кино. «Контрольная закупка».

10.40 11.25 12.30 12.45 13.10 13.30 14.00 14.55 15.55 17.00 17.30 17.50 18.10 18.50 19.05 19.30 20.30 21.05 21.50 22.35 23.20 23.50 00.25 00.40 02.15 02.45 03.15 03.45 04.20 04.50

9.00 9.10 9.35 10.00 10.10 11.00 11.10 11.50 12.30 13.00 13.10 14.05 14.45 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 18.15 19.10 20.00 20.30 20.50 21.00 22.10 23.00 23.30 00.00 00.30 01.0004.00 6.00 7.00 10.00 10.05 10.35 11.05 12.05 13.00 14.05 15.00 15.30 16.25 17.20 18.30 18.55 19.00 20.00 21.00 21.30 21.35 23.00 01.10 01.40 02.10 02.40 03.25 03.55 05.25

«Таңшолпан». Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Олимп шыңы». Телехикая. «Айтуға оңай...». «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. Жаңалықтар. «Қатерлі жиһадизм». Деректі фильм. «Тарих толқынында». «Заң жəне біз». «Алғашқы махаббат». Телехикая. «Əйел бақыты». Ток-шоу. «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. «Ұлт мақтанышы». Деректі фильм. Жаңалықтар. «Өзекжарды». «...Үй болу қиын». Телехикая. «Рационализатор.kz»7 «Қылмыс пен жаза». «Алғашқы махаббат». Телехикая. Жаңалықтар. «Айтуға оңай…». «Олимп шыңы». Телехикая. «Келін». Телехикая. Түнгі шоу Нұрлан Қоянбаевпен. Жаңалықтар. «Өзекжарды». Бокстан Əлем чемпионаты. «Олимпиада қаһармандары». Арнайы тележоба. «Сыр-сұхбат». «Ұлт мақтанышы». Деректі фильм. «...Үй болу қиын». Телехикая. «Əлі есімде». Аңдатпа, əнұран. «Жаңа күн». Таңғы ақпаратты-сазды бағдарлама. Жаңалықтар. Арнайы «Хабар». «Табиғи микроəлемдер». Деректі сериал. Жаңалықтар. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «След». Телесериал. «Пилоты». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Астана – махаббатым менің». Телехикая. «Білгенге маржан...». Музыкальные путешествия. Жаңалықтар. «Танго с ангелом». Телесериал. «Телефон доверия». Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «Жаңа қоғам». «Ұлттық тарих». Жаңалықтар. «След». Телесериал. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар.

«Маруся. Возвращение». «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Сапа бақылауда». Жаңалықтар. «Ясмин». Телесериал. «Женский доктор-2». Телесериал. «Модный приговор». «Самый лучший муж». Жаңалықтар. «Судебные истории». «Зверобой». Кино. «Давай поженимся». Жаңалықтар. Ауа райы. «Вероника. Беглянка». Телесериал. «Братство десанта». Телесериал. Жаңалықтар. Ауа райы. «Пусть говорят». «Станица». Телесериал. «Караоке такси». Жаңалықтар. «Контрольная закупка». «Маруся. Возвращение». «Понять. Простить». «Зимний вечер в Гаграх». Кино. «Контрольная закупка».

Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының орынбасары – Шекара қызметінің директоры, генерал-лейтенант Нұрлан Жоламанов республикамыздың оңтүстік өңірлеріндегі шекара шептерінде болып, ондағы əскери-қызметтің ұйымдастырылуымен, жаңа типтегі застава құрылыстарының салыну барысымен танысты. Инспекторлық қадағалауға осы аумақта орналасқан Қарасай, Қордай, Сарыағаш жəне Жетісай шекара отрядтарының нысандары ілікті. Сапар барысында əрбір нысанға нақтылай баға беріліп, олардың жақсы жақтарымен қатар, кемшіліктері де айтылды.

Заставада дайындыќ жоєары Шекара басшысы бұл қадағалауын Қарасай шекара отрядына қарасты «Бұрған» заставасының құрылыс алаңынан бастады. Құрылыстың əрбір нысаны, олардың мерзімінде орындалуы басты назарға алынды. Кемшіліктері бар болғанымен бұл құрылыстың жүргізілуіне шекара басшысы қанағаттанарлық бағасын берді. Бұдан кейін басшылық Қордай шекара отрядына қарасты «Сортөбе» заставасына атбасын тіреді. Мұндағы кешендік нысанның жұмыстары негізінен аяқталған, тек ішкі əрлеу, жиһаздар мен жабдықтар қою секілді жұмыстары ғана қалыпты. Бұл заставаның құрылысы қанағаттанарлық, мұнда мердігерлер белгілінген кестемен жұмыс атқаруда, сапасы да белгіленген стандартқа сəйкес келеді. Тараз қаласының «Промхиммонтаж» мердігерлік АҚ-ты тиянақты құрылыс ұйымы ретінде атап өту керек, бұлармен ертеңгі күні де жұмыс істеуге болады, – деді шекара басшысы ризашылығын білдіріп. Əскери тікұшақтың келесі табан тіреген жері «Өтеген» заставасы болды. Мұндағы құрылыс жұ мыс тарына қатысты көптеген

мəселелердің қордаланып қалғандығы байқалды. Застава аумағының жайландырылуы, жатақхана, казарма жəне спорт залдары ғимараттарының кемшіліктері баса айтылды. Генераллейтенант Н.Жоламанов шымкенттік «Жалғасқұрылыс» ЖШС мердігерлік

Бейсенбі, 17 қазан 7.00 8.00 9.30 9.45

«Таңшолпан». Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Олимп шыңы». Телехикая. «Айтуға оңай...». «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. Жаңалықтар. «Агробизнес». «Біз қазақша сөйлейміз». Реалити-шоу. «Алғашқы махаббат». Телехикая. «Əйел бақыты». «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. «Мың түрлі мамандық». Жаңалықтар. «Қылмыс пен жаза». «...Үй болу қиын». Телехикая. «Рационализатор.kz». «Жаңа Қазақстан-2050». «Алғашқы махаббат». Телехикая. Жаңалықтар. «Айтуға оңай». «Олимп шыңы». Телехикая. «Келін». Телехикая. Түнгі шоу Нұрлан Қоянбаевпен. Жаңалықтар. «Жаңа Қазақстан-2050». Бокстан Əлем чемпионаты. «Бағынған белес». Серік Сəпиев. Арнайы тележоба. «Біз қазақша сөйлейміз». Реалити шоу. «Қылмыс пен жаза». «...Үй болу қиын». Телехикая. «Мың түрлі мамандық». «Қылқалам». Аңдатпа. Əнұран.

10.40 11.25 12.30 12.45 13.10 13.55 14.55 15.55 17.00 17.30 17.50 18.10 18.50 19.05 19.30 20.30 21.05 21.50 22.35 23.20 23.50 00.25 00.45 02.15 02.45 03.25 03.45 04.15 04.45 05.05

Жұма, 18 қазан

7.00 8.00 9.30 9.45 10.40 11.25 12.30 12.45 13.20 13.50 14.55 15.55 17.00 17.25 17.30 17.50 18.10 18.35 19.00 19.30 20.30 21.05 21.50 22.55 23.45 00.15 00.40 02.15 02.35 03.00 03.25 03.50 04.05 04.35 7.00

7.00 9.00 9.10 9.20 10.00 10.10 11.00 11.10 11.50 12.30 13.00 13.10 14.05 14.45 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 18.15 19.10 20.00 20.30 20.50 21.00 21.30 22.10 23.00 23.30 00.00 00.30 01.0004.00 6.00 6.45 7.00 10.00 10.05 10.35 11.05 12.05 13.00 14.05 15.00 15.30 16.25 17.20 18.30 18.55 19.00 20.00 21.00 21.30 21.35 23.00 01.10 01.40 02.10 02.40 03.25 03.55 05.25

«Жаңа күн». Таңғы ақпаратты-сазды бағдарлама. Жаңалықтар. «Жаңа қоғам». «Табиғи микроəлемдер». Деректі сериал. Жаңалықтар. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «След». Телесериал. «Пилоты». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Астана – махаббатым менің». Телехикая. «Білгенге маржан...». Музыкальные путешествия. Жаңалықтар. «Танго с ангелом». Телесериал. «Телефон доверия». Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. Арнайы «Хабар». «Ұлттық тарих». Жаңалықтар. «Пилоты». Телесериал. «След». Телесериал. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар.

«Понять. Простить». Жаңалықтар. «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Сапа бақылауда». Жаңалықтар. «Ясмин». Телесериал. «Женский доктор-2». Телесериал. «Модный приговор». «Самый лучший муж». Жаңалықтар. «Судебные истории». «Зверобой». Телесериал. «Давай поженимся». Жаңалықтар. Ауа райы. «Вероника. Беглянка». Телесериал. «Братство десанта». Телесериал. Жаңалықтар. Ауа райы. «Пусть говорят». «Станица». Телесериал. «Караоке такси». Жаңалықтар. «Контрольная закупка». «Маруся. Возвращение». «Понять. Простить». «Нейлон 100%». Кино. «Контрольная закупка».

9.00 9.10 9.35 10.00 10.15 11.00 11.10 11.50 12.30 13.00 13.10 14.05 14.45 15.00 15.10 16.00 16.50 17.00 17.15 18.00 18.15 19.10 20.00 20.30 20.50 21.00 21.30 23.00 23.30 00.00 00.30 01.0004.00 6.00 6.45 7.00 10.00 10.05 10.35 11.00 11.15 13.05 14.10 15.00 15.30 17.25 18.30 18.55 19.00 20.00 21.00 21.30 21.35 23.00 01.00 02.00 02.30 03.15 03.45 05.25

Сенбі, 19 қазан

«Таңшолпан». Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Олимп шыңы». Телехикая. «Айтуға оңай...» «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. Жаңалықтар. «Менің Қазақстаным!». «Жарқын бейне». «Алғашқы махаббат». Телехикая. «Əйел бақыты». «Тəуіп Хо Жун». Телехикая. «Жан жылуы». «Еңбек түбі – береке». Жаңалықтар. «Өзекжарды». «ЕХРО-2017». Арнайы жоба. «Парламент». «Иман айнасы». «Алғашқы махаббат». Телехикая. Жаңалықтар. «Айтуға оңай...». «Ұлттық шоу». «Келін». Телехикая. Жаңалықтар. «Жайдарман». Үздік əзілдер. Бокстан Əлем чемпионаты. «Парламент». «Иман айнасы». «Жан жылуы». «Жарқын бейне». «Өзекжарды». «Ғасырлар пернесі». Аңдатпа, əнұран. «Жаңа күн». Таңғы ақпаратты-сазды бағдарлама. Жаңалықтар. Арнайы «Хабар». «Табиғи микроəлемдер». Деректі сериал. Жаңалықтар. «Біз». Ток-шоу. Жаңалықтар. «След». Телесериал. «Пилоты». Телесериал. «Көзқарас». Жаңалықтар. «Астана – махаббатым менің». Телехикая. «Білгенге маржан...». Музыкальные путешествия. Жаңалықтар. «Танго с ангелом». Телесериал. «Телефон доверия». Деректі фильм. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. «Біз». Ток шоу. Жаңалықтар. «Вектор развития». «Ұлттық тарих». Жаңалықтар. «Пилоты». Телесериал. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар. Журналдар. Жаңалықтар.

«Понять. Простить». Жаңалықтар. «Қайырлы таң!». Жаңалықтар. «Сапа бақылауда». Жаңалықтар. «Жұма уағызы». «Петля Нестерова». Кино. «Модный приговор». «Самый лучший муж». Жаңалықтар. «Джокер». Кино. «Күт мені». Жаңалықтар. Ауа райы. «Вероника. Беглянка». Телесериал. «Братство десанта». Телесериал. Жаңалықтар. Ауа райы. «Поле чудес». «Антиснайпер-3. Новый уровень». Кино. «Адам жəне заң». Жаңалықтар. «Маруся. Возвращение». «Понять. Простить». «Свой среди чужих, чужой среди своих». Кино. «Контрольная закупка».

 Айбын ұйымының басшысына сапасыз жұмыстары бойынша өзінің сын ескертпелерін айтып, кемшіліктерін түзетуге уақыт белгіледі. Ал «Қазығұрт» заставасының кешендік нысандары директор бастаған шекарашылар тобын өзінің ұқыптылығымен разы етті. Жалпы айтқанда, нысан белгіленген кесте бойынша соғылуда, оның сапалылығына да ешкімнің таласы болмады. Шекара басшысы құрылыс жұмыстарын ойдағыдай атқарғаны үшін «Азат и Ко» ЖШС басшылығына алғысын білдірді. Сөйтіп, құрылыс нысандарына тұрақты бақылау жасауды жүзе ге асырған «Оңтүстік» өңірлік басқармасының жəне шекара отрядтарының офицерлері де ақшалай сыйақымен марапатталды. «Егемен-ақпарат.

ТОЛЫ ДЇНИЕ

7.00 8.20 8.40 9.35 10.00 10.35 11.10 12.35 12.50 13.35 14.05 15.00 15.55 16.30 17.00 17.30 17.50 19.40 20.05 20.30 21.05 22.40 23.10 23.45 01.15 01.40 01.50 02.20 02.50 03.20 04.20 04.40 7.00 8.35 9.55 10.00 10.10 10.30 11.00 11.10 11.40 12.00 12.15 12.30 13.00 13.10 13.50 15.00 15.10 17.00 17.15 18.00 18.15 20.00 20.30 21.00 21.30 22.45 00.45 01.15 01.4504.00 6.00 6.45 8.15 8.45 9.00 9.10 9.55 11.30 11.55 12.00 12.15 12.45 13.00 13.55 15.05 19.20 21.00 21.30 21.35 01.05 02.20 03.15 04.00 04.30

Қазақстан эстрада жұлдыздарының қатысуымен концерт. «Қазақстанның жиырма кереметі». «Еріншектер елі». Мультхикая. «Агробизнес». «Дауа». «Ас мəзірі». «Қазақстан дауысы». «Еңселі елорда». «Телқоңыр». «Мың түрлі мамандық». «Білгірлер отауы». Зияткерлік сайыс. «Туған елдің түтіні». Телехикая. «Жүзден жүйрік». «Келбет». «Ашық күнде адасқандар». Арнайы тележоба. Жаңалықтар. «Келін». Телехикая. «Жан жылуы». «Арнайы репортаж». Жаңалықтар. «Жайдарман». «Сіз не дейсіз?». Жаңалықтар. Бокстан Əлем чемпионаты. «Арнайы репортаж». «Еңселі елорда». «Ашық күнде адасқандар». Арнайы тележоба. «Дауа». «Ас мəзірі». «Ұлттық шоу». «Қазақстанның жиырма кереметі». Аңдатпа, əнұран. «Махаббат мерейі». Телехикая. «Кемпірқосақ». Балалар уақыты. «Балаларға өмір сыйлаңыз...». Жаңалықтар. «Халық сарапшысы». «Ұлт саулығы». Жаңалықтар. «Ас мəзірі». «Азық-түлік мəселесі». «Халық сарапшысы». «Наследие Земли». «Контуры на карте». Жаңалықтар. «Жансарай». Əшірбек Сығай. «Сүйген жүрек». Концерт. Жаңалықтар. «Золотой ключик». Кино. Жаңалықтар. «Бармысың, бауырым?». Жаңалықтар. «Сүлейман сұлтан». Телехикая. Жаңалықтар. «Менің жерім. Өлкетану». Жаңалықтар. «Сол бір кеш...». «Семь жизней». Кино. Жаңалықтар. Жаңалықтар. «Ұйқыдағы ару». Балет.

«Маруся. Возвращение». «Свой среди чужих, чужой среди своих». Кино. Жаңалықтар. «Смешарики. Новые приключения». Жаңалықтар. «Право на качество». «Услышь мое сердце». Кино. «Фабрика грез». Ауа райы. Жаңалықтар. «Тілші түйіні». Жаңалықтар. «Ду қол шоколад». «Куб». «Деревенская история». Кино. «Минута славы. Дорога на олимп». Жаңалықтар. Ауа райы. «Ледниковый период». «Что? Где? Когда?». «Комиссар Монтальбано». Кино. «Котовский». Кино. «Понять. Простить». «Орел и решка». Кино.

Жексенбі, 20 қазан

7.00 8.10 8.35 9.30 11.05 11.35 12.05 12.40 13.45 14.15 15.05 16.00 16.35 17.05 17.25 17.50 19.40 20.30 21.35 23.00 23.50 00.30 02.00 02.40 03.00

Қазақстан эстрада жұлдыздарының қатысуымен концерт. «Жиһанкез». «Еріншектер елі». Мультхикая. «Айгөлек». «Сыр-сұхбат». «Ақсауыт». «Сіз не дейсіз?» «Ұлттық шоу». «Мəлім де беймəлім Қазақстан». «Толағай». «Туған елдің түтіні». Телехикая. «Жүзден жүйрік». «Ұлт мақтанышы». Деректі фильм. «Жайдарман». «Шетелдегі қазақ балалары». «Келін». Телехикая. «Сағындырған əндерай!». Ретроконцерт. «Апта.Kz». «Қазақстан дауысы». «Алаң». Ток-шоу. «Көкпар». Бокстан Əлем чемпионаты. «Телқоңыр». «Жайдарман». Үздік əзілдер. Аңдатпа, əнұран.

7.00

«Махаббат мерейі». Телехикая. 7.50 «Əскери іс». 8.20 «Ас арқау». 8.40 «Айбын». 9.10 «Кішкентай өрт сөндіргіш Финли». Балалар уақыты. 10.00 «Приключения Буратино». Мультфильм. 11.05 «Дюймовочка». Мультфильм. 11.35 «Уж кто бы говорил-3». Кино. 13.00 «Наследие Земли». 13.15 «Ата-анама арнау». Бауыржан Исаев. 14.45 «Битва умов». Отбасылық телевикторина. 15.30 «ТВ Бинго». 16.30 «Шаббона». Кино. 18.00 «Көзкөрген». 18.45 «Сол бір кеш...». 20.00 «Жеті күн». 21.00 «Жеті күн». 22.00 «Любовь». Кино. 00.30- «Қара құлақты ақ Бим». 03.20 Кино.

6.00 6.45 7.10 7.25 7.55 8.10 8.45 9.00 9.10 10.10 10.55 12.00 12.05 12.40 13.10 15.45 16.55 21.00 22.00 00.45 02.25 03.00

«Маруся. Возвращение». «Понять. Простить». Жаңалықтар. «Тілші түйіні». Жаңалықтар. «Сайра, сүйікті сырнай!». «Воскресные беседы». Жаңалықтар. «Денсаулық». «Қазлото». Тікелей көрсетілім. «Народная медицина. Спина». Ауа райы. «Сваты у плиты». «Угадай мелодию». «Каникулы строгого режима». Кино. «Кеш жарық, Қазақстан!». «Мое любимое чудовище». Кино. «Аналитика». «Клуб веселых и находчивых». «Бүгін кешкісін». «Понять. Простить». «Котовский». Кино.

Кґрме ґткізу їдерісі ќўпталды Ереванда өткен Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымына мүше мемлекеттер Əскериэкономикалық ынтымақтастық жөніндегі мемлекетаралық комиссиясының (ƏЭЫМК) 11-отырысына Қазақстан Қорғаныс министрлігінің делегациясы қатысты. Қазақстандық делегацияға Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің орынбасары, генерал-майор Оқас Сапаров жетекшілік етті.

Комиссия жұмысына Армения Республикасы Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің хатшысы Артур Багдасарян, ҰҚШҰның Бас хатшысы Николай Бордюжа, Армения, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей мен Тəжікстан ƏЭЫМК ұлттық бөлімдерінің басшылары қатысты. Комиссия ҰҚШҰға мүше мемлекеттер арасындағы Əскери-техникалық ынтымақтастықтың негізгі принциптері жөніндегі келісімді одан əрі жетілдіру мəселелерін қарастырды. Комиссия отырысының қарсаңында ƏЭЫМК төрағасының жанындағы ұлттық бөлімдерінің жұмыс тобы сарапшыларының ƏЭЫМК жанындағы Іскерлер кеңесінің кеңесі өткізілді. Өткізілген жиналыстың басты тақырыбы, 2014 жылы Қазақстанда өтетін халықаралық қару-жарақ, əскери-техникалық мүлік «KADEX-2014» көрмесі болды. Бұл – Астана қаласында осымен үшінші рет өткізілетін қазақстандық көрме. Алғаш рет ол 2010 жылы жалауын көтерді. «KADEX» көрмесі көрермендер тарапынан, қатысушылар мен қонақтар жағынан құпталды. Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымына мүше мемлекеттер Əскери-экономикалық ынтымақтастық жөніндегі мемлекетаралық комиссиясының 10-шы мерейтойлық отырысы өткен жылы Астана қаласында ұйымдастырылғандығын атап өткен жөн. Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымына мүше мемлекеттер Əскери-экономикалық ынтымақтастық жөніндегі мемлекетаралық комиссиясының биылғы отырысы сыйластық пен сындарлы жағдайда өтіп, келесі отырыста талқыланатын мəселелердің барлығы түгелдей қарастырылды. «Егемен-ақпарат».

Жўрт басќосудан жаќсылыќ кїтеді Мамадияр ЖАҚЫП, «Егемен Қазақстан».

Осы аптадағы ең басты оқиғаның бірі сейсенбі күні жұмысын аяқтаған Индонезияда өткен Азия-Тынық мұхит экономикалық ынтымақтастығының (АТЭЫ) саммиті болды. Ақпарат құралдарының мəлімдеулеріне қарағанда, қабылдаушы ел айрықша қонақжайлық көрсеткен көрінеді.

Жалпы, жыл сайын сол ынтымақтастыққа кіретін 21 елдің бірінде өтетін бұл саммиттің жартылай бейресмилік те сипаты бар. Əдетте галстуксіз деп аталатын кездесулерде жиынға қатысушылардың еркіндеу жүретіні сияқты бұл басқосуда қабылдаушы ел қонақтардың көңілін табуға, еркін жүріп, көңілді демалуына айрықша назар аударады. Бұл – дəстүр. Бір елдер қонақтарына өздерінің ұлттық киімдерін де кигізіп, біздегі шапан жапқандай, құрмет көрсетеді. Содан да болар, осы саммит жұмысын көрсетуге барған ақпарат құралдары басқосудағы талқыланған мəселелер туралы əңгімелерді кейінге қалдырып, алдымен қонақтарға көрсетілген қызмет жайына көбірек тоқталған жəне Индонезия жағының жалпы саммиттің ойдағыдай өтуіне айрықша назар аударғанын атап өткен. Осы жерде журналистердің бұл саммиттің өтуін соңғы кездегі біраз басты халықаралық басқосулармен салыстыруының да өзіндік мəні бар-ау дейсің. Санкт-Петербургте өткен дамыған 20 ел, Солтүстік Ирландияда өткен əлеуетті 8 ел саммиттеріндегі ұйымдастырушылық жұмыспен салыстырғанда, Индонезияның Балу аралындағы АТЭЫ саммиті көш биік тұрғаны атап айтылады. Ресей мен Ұлыбританияда өткен саммит кезінде біраз ескерілмеген жайлар орын

алса, журналистер индонезиялықтардың қызметіне дəн риза. Саммитке келгендер Индонезияның ұлттық өнеріне, дəстүрлеріне тəнті болыпты. Осы бір қонақжайлық басында Индонезия президенті Сусило Бамбанг Юдайононың өзі жүргенін ақпарат құралдары атап көрсеткен. Ол өз əріптестерінің көңілінен шығу үшін гитараның сүйемелдеуімен əн де орындапты. Бір əнін РФ президенті Владимир Путиннің туған күніне арнапты (ол 7 қазанда 61 жасқа толған). Əрине, бұл Путинге ғана емес, жұрттың бəріне ұнаған. Бұл саммиттен жұрттың бір күткені бар еді, бірақ ол болмай қалды. Оған АҚШ президенті Барак Обама келуге тиіс еді, бірақ ол еліндегі жағдайға байланысты келе алмады. Келгенде, Путин екеуі арасында қандай жағдай болатынына жұрт назары ауатыны анық еді. СанктПетербургтегі саммитте Обама Путинмен ресми кездесуден бас тартқан. Əрине, жұрт екі держава басшылары арасындағы тоңның қаншалықты жібігенін білгісі келеді. Бұл жолы оның сəті түспеді. АТЭЫ – аса маңызды құрылым. Оның аумағында əлем халқының 40 пайызы тұрады, сондай-ақ онда əлемдік жалпы ішкі өнімнің 56 пайызы өндіріледі. Саммитте экономикалық өсімнің жайы, оның жолдары, ынтымақтастық, елдердің кірігуі сөз болады, біршама мəселелерде түсіністікке қол жетеді. Бұл оған кіретін қай ел үшін де айрықша маңызды. Біз де Азиядағы елміз. Сол АТЭЫ-ға кірсек, екі жаққа да пайдалы болар еді-ау дейсің. Азияның алыптарына жолымыз ашылса, оларға да біз Еуропаға жеткізетін көпір болар едік қой. Басқалардың ынтымақтастығын көргенде, соларға қосылғың келеді.

Жосыќсыз əрекет жалєаса бере ме? Қырғыз ағайындар жақтан көңілге қонуы қиын оқиғалар туралы хабар естілуі үйреншікті жағдайға айналғандай. Тағы бір сондай хабар естілді – дүйсенбі күні наразылық акциясына қатысушылар өз талаптарын орындату үшін Ыстықкөл облысының губернаторы Емілбек Қаптағаевты кепілдікке алыпты.

Талаптары – Құмтөр алтын-кен орнын мемлекет меншігіне алу жəне осы мəселеге қатысты бұрын қамауға алынғандарды босату. Бұл талап орындалмаса, облыс басшысы босатылмайды екен. Бұл жөнінде сол облыс əкімшілігі үйіне жиналған екі жарым мыңдай наразылық танытушылар атынан оның жетекшілері мəлімдеме жасаған. Əрине, бұл хабардың жедел жалғасы болатыны анық еді. Үкімет өз өкілін қарсылыққа шыққандардың қолына беріп қоя салмас, əрекет жасар десті жұрт. Расында солай болыпты, құқық қорғау орындарының қызметкерлері облыс басшысын босатып алыпты. Оның «қолға түсуі» де қызық. Облыс орталығы – Қарақол қаласында наразылық акциялары басталғанда, Қаптағаев олардың талабын есту үшін сонда барады. Қорғаусыз келген бастықты қарсылыққа шыққандар оп-оңай «тұтқындайды» да, олардың басшылары өз талаптарын алға тартады. Кейде осының барлығы балалардың ойынына ұқсап кетеді. Үлкен, тіпті мемлекеттік мəселелерді жосықсыз əрекеттермен шешкісі келеді. Сол əрекеттердің заңға қайшылығы өз алдына, сол талаптарды орындау да мүмкін емес қой. Дəл осы жолғы талаптарға келер болсақ, Құмтөр алтын кені орнын, ондағы өндірісті мемлекет меншігіне алу бір сəттің ісі ме, ол үшін келіссөздер жүргізіліп, келісімдер жасалып, мемлекеттік деңгейде шешім қабылдануға тиіс. Қысқарта айтқанда, «жарайды» деумен біте қоймайтын шаруа. Тіпті, сол талаптарға көніп, оны жүзеге асырғанда, бұл елге, мемлекетке пайда əкеле ме? Парасат биігінен қарағанда, қып-қызыл зи-

ян. Ең алдымен елдің, мемлекеттің беделі аяққа тапталады. Өзі жасасқан келісімді бұзып, қиянатқа барған елде не абырой, не бедел қалады?! Ондай елмен бұдан кейін кім сыйласып, жұмыс істейді? Бұл – мəселенің саяси əдеп, моральдық жағы. Ал экономикалық жағынан тиімді болатыны да күмəнді. Канадалық компания оны игеруге көп күш жұмсады. Технологиясын пайдаланды. Маман кадрлар əкелді. Соны тастап кете салмасы белгілі. Халықаралық сот арқылы төлем талап ететіні өз алдына, канадалықтар техникасын алып кеткен жағдайда, оны қырғыз ағайындардың бірден игеріп алып кетіп, одан пайда көруі екіталай. Сонда ел бюджетінің сүбелі үлесін беріп отырған өндіріс орнының қожырауы ел экономикасын күйзелте түседі. Бұл жай болжам, ал ел басшылығы оған жол бере қоймас. Бірақ бүгінгі күні орын алып отырған жосықсыз əрекеттердің алдын алуға болмас па еді деген ой да көңілге оралады. Жəне ондай əрекеттер бірінен соң бірі жалғасып жатады. Бір нəрсе жақпаса, күрежолға шыға салып, қозғалысты тоқтатып тастау бұл елде əдетке айналғандай. Арандатуға ерген жай қарапайым халықты былай қойғанда, белгілі қоғам қайраткерлері, партия көсемдері, депутаттары үкімет үйіне басып кіріп, оны «жаулап» алғысы келеді. Олай болуы мүмкін еместігіне олардың өресі жетпейтініне таңданасың. Осының бəрі сонау президент Ақаевты төңкеріп тастаған революциядан бастау алатындай көрінеді. Жосықсыз əрекетпен президентті қууға болғанда, басқаның бəріне жол ашықтай. Билік тарапынан оларды ойландыратын шаралар да бұған дейін көп қолданыла қоймайтын. Тек осы жолы құқық қорғаушылар қаталдау əрекетке барғандай. Арнаулы қызмет адамдары қарсылық əрекетке шыққандарды күшпен таратып, біразын қамауға алған екен, олар қайта бас көтермепті. Оның қаншаға созыларын кім білсін.


12

www.egemen.kz www.egemen.kz

11 қазан 2013 жыл

● Жəдігер

● Табиғат терезесі

Ќыпшаќ тіліндегі «Шаћнаме» эпосы

а ќ ќ а ж у а т ќ А ы д Аќ толќын асыєа

бес єасырдан соѕ ќазаќ топыраєына жетті Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

Суретті түсірген Серік МАЙЕМЕРОВ.

● Жазылған жайдың жалғасы

● Мəселенің мəнісі

Таяу күндерде қашқын олигарх, БТА банктің бұрынғы басшысы Мұхтар Əбілəзовтің құны 250 млн. доллар тұратын екі активі Қазақстанға қайтарылатыны белгілі болды. Бұл республика құқық қорғау органдарының украиналық бизнесмен Сергей Тищенконы іске қосуы арқасында мүмкін болған сияқты.

Ќашќын олигархтыѕ Ќазаќстанєа берешегі

таєы 250 млн. доллардыѕ екі активіне ґсті «Ресейде С.Тищенко негізін қалаған «Фактор» компаниясының тобы қазақ құқық қорғау органдарымен бірлесе əрекет етуінің нəтижесінде Мұхтар Əбілəзовтің жалпы құны 250 млн. долларға бағаланып отырған «Толмачево логопаркі» ЖАҚ мен «Пышма» ЖШҚ активтерін бақылауға алды», – делінген «Фактор» компаниясы баспасөз қызметінің хабарламасында. 2007 жылы «Еуразия логистик» бастамасымен құрылған «Тол мачево логопаркі» ЖАҚ 2007 жылы «Еуразия логистик» бірлесуімен Новосібірдегі Толмачев əуежайының жанынан аумағы 806 мың шаршы метрді құрайтын ірі индустриалды парк құрылысын бастау үшін құрылған болатын. Осылайша, «Толмачево логопаркі» экономиканың əртүрлі секторларындағы «А» класына

жататын компанияларға сапалы қойма алаңдарын жалға береді. «Пышма» ЖШҚ (Екатеринбург) – оның Оралдағы ірі қойма жобасы. Жалпы аумағы 280 мың шаршы метрді құрайды. Қазіргі таңда 190 мың шаршы метрден астам қойма алаңдары пайдалануға берілген. Естеріңізге сала кетейік, 6 млрд. долларды жымқырып кетті деген айып тағылған БТА банк директорлар кеңесінің бұрынғы басшысы Мұхтар Əбілəзов үстіміздегі жылғы 31 шілде күні Францияның түстік беткейіндегі Канн қаласында қолға түскен болатын. Сол уақыттардан бері оны ЭКС-ан-Прованса соты Украина мен Қазақстанның біріне экстрадициялау мəселесін шешіп жатыр. Ал біздің елімізде қашқын олигархты 13 жылдық түрмеде отыру жазасы күтіп тұр. Руслан ИГІЛІК.

Їйі їлкендерге їйдей салыќ Қазақстан Парламенті Мəжілісінде тағы бір игілікті идея көтерілді. Депутаттар бұл жолы «Салық туралы» Заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізу барысында хан сарайындай қымбат бағалы үйлердің салығы басқалардан үш есе көп болуы керектігі туралы ұйғарымға ұйыды. Халық қалаулылары жобаны асқан шапшаңдықпен талқылап, бірінші оқылымда бекітіп берді. Əйткенмен, қазір нағыз қалталы байлар бұл өзгерістердің өзінен айналып өтуі əбден мүмкін, деген қауіп туындап жатыр. Өйткені, адамнан қулық артыла қоймайтыны да белгілі. Енді өзіңіз байқап қараңыз. Астанада шіріген байлар қоныс жайлаған элиталық аудандағы 402 шаршы метрлік коттедждің құны 270 млн. теңгеден асыпжығылады екен. Оның іші де кең, бөлмелері көп. Жатын жайының саны алтаудан кем емес. Соның қабатында саунасы тағы бар. Есігінің алдындағы ауласы да атшаптырым. Ал жаңа мизамның пəрмені бойынша, бағасы 150 млн. теңгеден асатын үйлерге салынатын салық бұрынғы мөлшердегіден үш есеге асып түскелі тұр. Мына үй соның шеңберіне емінеркін енеді де кетеді. Сосын елордадағы элиталық пəтерлердің арасында төрт жəне одан да көп бөлмелерден құралатындары кездеседі. Оның да бөлмелері даңғарадай. Ішінде үлкен футбол болмағанымен, мини-футболды ойнауға əбден болады. Жалпы көлемі жоғарыдағы коттеджден шамалы ғана аз, шамамен 300 шаршы метрдің айналасында. Мұнда да барлық жағдайлар жасалған. Өзі Есілдің

сол жағалауында ендей көлбеп жатыр. Сондықтан оларға қалталары кəдімгідей қалың кəсіпкерлер құмар. Одан қалды, жинаған қорлары бір көсілуіне ырық бере алатын əншілер мен өнерпаздар бұл жаққа жиі көзін салады. Бірақ бағасы алдыңғы аталған сарайға қарағанда үш есеге жуық арзан. Яғни 100 млн. теңгенің төңірегінен тепең етіп шыға келеді. Сондықтан манағы 150 млн. теңге деген өлшемнің өрмегіне түсе қоймайды. Демек, бұрын қалай төлеп келсе, ендігі жолы да салығын солай өтей бермек. Шынтуайтқа келгенде, соңғы аталған пəтерлер үй саудасы кезінде жаңа айтылған мөлшерден əлдеқайда жоғары бағамен таразы басына түсуі əбден ықтимал. Тіпті, өздері уағдаласқан, өздерінің көңілдері қалаған сондай бағалармен сатылып та жатқан болар. Бұл деңгей 150-дің белдеуінен де асып түсуі əбден кəдік. Бірақ ендігі жерде пəтер иелері оның бағасын ешқашанда 100-дің маңайынан жоғарылатып көрсетпейді. Сатылған сəтте де, алынған кезде де саудаға санат қосып, алақан ұрысатындар сол ауада қалқыған астарлы бағаны көлбеңдетіп тұрып алады. Қазіргі жетіп жатқан қауесеттерге қарағанда, осындай пəтерлерде тұратын бай-бағландар мен байшыкештер селебесін суырып келіп қалған салықтың сұсынан жалтарудың алуан түрлі құқайын қарастырып жатқан көрінеді. Ал қалғанын алдағы уақыт көрсетер. Дегенмен, бүгінде жұрт үйдің үлкені салықтан таяқ жегізетінін ұғып қалды. Құрыш НҰРЫМБЕТ.

● Елді елең еткізген

Премьер-министрді ўрлап əкетті Кеше Ливия астанасы – Триполиде алдымен «ішкі істер министрлігінің қызметкерлері Ливия премьер-министрі Али Зейданды қамауға алды», деген хабар тарады. Мұны министрліктің жанындағы қылмыспен күрес басқармасы мəлім етті. Бұдан бұрын БАҚ өкілдері «Қаруланған белгісіз біреулер премьерминистрді штаб-пəтерінде отырған жерінен ұрлап əкетті» деген ақпар жариялаған болатын. Деректі дереу Ливия үкіметі де растады. Алайда,

кейін анықталғанындай, мұның бəрі жергілікті ішкі істер министрлігінің жүргізген өзіндік шарасы болып шықты. «Премьер-министрді ешкім ұрлаған жоқ», – деді Ливия ішкі істер министрлігі жанындағы қылмыспен күрес басқармасының өкілі Абдель Хаким аль-Булязи соңынан. Ол сондай-ақ үкімет басшысы Али Зейдан шынымен қамауға алынғанын айтты. Қамау басқарма бұйрығымен жүзеге асқан.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

«Скай ньюс-Арабия» теле арнасының берген ақпарына қарағанда, Али Зейданға жемқорлық пен АҚШ арнайы жасағының болжамы бойынша «Аль-Каида» тобы жетекшілерінің бірі Абу Анас альЛибиге қатысы бар деген айып тағылған. Осы айыптарға байланысты үкімет басшысы үстінен тергеу амалдары басталды. Ливия үкіметі бұл оқиғаға байланысты шұғыл жиын өткізді. Айдын АРЫС.

Бүгін «Егемен Қазақстанның» интернет-басылымынан (egemennews.kz) мына хабарлармен таныса аласыздар: Украин жігіті «Құранды» өз тіліне аударды. Кувейт енді қызтекелерді босағасынан аттатпайды. Мадонна қалай мұсылман болып жүр? «Қазақ сырасы» Магнитогорскіде ұшып тұр. Қытайда дене мүшелерін сататындар бір баланың көздерін ойып алған. Аймақ əкімдерінің ендігі рейтингілері қандай? Интернеттегі таныстық соңы өлімге барып соқтырды.

Алаш арыстарының өсиетін орындауға бел буып, ұлт руханиятының құндылықтарын, Абайдай алып ақынның мұрасын, өзге де жəдігерлерді əлемге танытып келе жатқан бір айтулы азаматымыз, белгілі қаламгер Роллан Сейсенбаев десек жарасады. Бұл жолы ол төрткүл дүниеге түгел таныс Фирдоусидің қыпшақ тіліне аударылған «Шаһнамесінің» түпнұсқасын əдемі кітап етіп, жақұттай жарқыратып, қазақ топырағына əкеліп, қалың елге ұсынып отыр. Енді осы дүниенің ішіндегі ұшан-теңіз байлықты зиялы зердеден өткізіп зерттесек, нəтижесін ұрпақтың игілігіне жаратсақ ұтылмаймыз, ұтамыз. Дүние жүзінде қыпшақ тіліндегі бір данасы сақталған факсимиле қолжазба кітаптың тұсаукесер рəсімі елордадағы Ұлттық академиялық кітапхананың «Музыкалық мейманжай» залында өтті. Бастау сөзді кітапхананың бас директоры, көрнекті жазушы Əлібек Асқаров алып, ұлт руханиятына қосылған ұлы еңбектің Отанымызға оралуына ерекше үлес қосқан, құмнан алтын іздеген нағыз еңбекқор кейпіндегі Роллан Сейсенбаевтың бұл ісі ерлікке пара-пар екенін жеткізді. Өз кезегінде қыпшақ тіліндегі толық нұсқа туралы жанжақты баян еткен Роллан Сейсенбаев «Егер бұл факсимиле жоғалып кетсе немесе жанып кетсе, қазақ тар өздерінің зор мəдени құндылығынан айырылған болар еді», дей келіп, «Парсы, тəжік əдебиетінің классигі, ұлы ақын Фирдоуси – əлем поэзиясының асқар шыңы, даналық дариясында жүзіп жүрген алып кеме секілді. Бұл дастан иран шахтарының тарихы, тұран-иран шай қастарынан ғана емес, бастан-аяқ батырлық, ізгілік, жақсылық жəне махаббат дастандарынан тұрады», деп, «Шаһнаме» – таусылмайтын күрес кітабы, қайырымдылық пен текетірес кітабы, ұлы кітап, деді. «Кезінде қыпшақ тіліндегі «Шаһнамені» Иранның, Ирактың, Сирияның қолжазба қорларынан көп іздегенбіз. Атақты шығыстанушылар қолжазбаның сақталған даналарын араб елдерінен көргендерін де айтып еді. Кеңес өкіметі кезінде қол қысқа болды. Менің сұрауыммен Палестинаның атақты ақындары да қыпшақ тіліндегі нұсқаны жандарын салып іздеген болатын. Өкінішке орай, Израиль мен Палестина арасындағы ұзақ жылдарға созылған бітіспес майдан кездері, бүтіндей қолжазба қорына Израиль əскерінің бомбасы түсіп, барлық кітаптар мен құжаттар жанып кеткен. Осы оқиғаны маған Палестинаның атақты ақыны Муин Бсису көзіне жас алып айтып еді. Бұл оқиғаға да 40 жыл өтіпті. Осыдан екі жыл бұрын тəжік ғалымы Құрбонали Идрисов маған Фирдоусидің «Шаһнаме» эпосының қыпшақ тіліндегі көшірмесін алып келді. Алыс ғасырлар қойнауынан қыпшақ бабаларымыздың күмбірлеген үндері құлағыма жеткендей болды. Уақыт құшағында ескерусіз қалып ескірген, қағаздары үгітілген көнетоз қолжазбаны ыждағаттықпен бүгінгі техниканың арқасында жөнге келтіруге тырыстық. Қыпшақ тіліндегі көнетоз кітап қазақ мəдениетінің тереңдігі мен байлығын көрсетеді. Уақыт қысымында «тірі» қалған бұл кітап VІІ-VІІІ ғасырда тасқа қашап жазылған Орхон-Енисей дас тандары, Күлтегін мен Тоныкөктің рухани, мəдени жалғасы болып табылады. Сондықтан да бұл кітап қазақ халқының теңдесі жоқ мəдени биіктерінің бірі екені даусыз. Бұл факсимиле қолжазба жер жүзінде біреуақ», деді. Ол сонымен бірге, бұл теңдессіз байлық Мысырда дүниеге келіп, бір данасы тəжік жерінде сақталып қалғанын, енді қазақ топырағына оралғанын айтып, Алланың алдында, қыпшақ тілінің алдында, Дешті Қыпшақ даласының алдында өзінің азаматтық парызын адал атқарғанын жеткізді. Осындай тəуелсіз елдің рухани дүниесіне қосылған өлшеусіз құндылықты ендігі жерде қыпшақ тілінен қазақ тіліне көшіріп, жауһар тілді қазақ поэзиясына үкілеп қоссақ, ұтылмасымыз

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 57-18-09; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

анық. Дастанды қыпшақ тіліне түсірген Саййид Шариф есімін қазақ тарихында жаңғыртып, орнықтырсақ, тағы бір кемнің орны түгенделер еді. Егемен елдің рухани салада мерейін өсіретін, абыройын арттыратын осындай дастанды бүкіл жұрт болып түсініп, түйсігі кем, ұлт руханиятынан гөрі байлықтың құлы болып жүргендердің санасына сіңіріп, ойына ұялатсақ, бізде жер байлығына қоса осындай құндылықтар да жетеді дегенді жастардың көңіліне қондырсақ, қазақ қоғамы қапы қалмас еді. Тұсаукесер рəсімінде сөз алған белгілі қоғам қайраткері, ұлт руханиятының арғы замандарына бүкіл саналы ғұмырын арнаған Мырзатай Жолдасбеков шығыс жұлдыздары туралы тереңнен ой тербеп, Иран мемлекетінде елші болып жүргенде бұл дүниеден хабардар болғанын, енді соны елге оралтқан Роллан Сейсенбаевқа алғысын білдіріп, қаламгердің байлыққа, дəрежеге емес, ұлттық құндылықтар үшін қызмет етіп жүргенін ерекше атап өтіп, соңғы кездері ұлт киелілері туралы жазған еңбектеріне де кеңінен тоқталды. Ал академик Болат Көмеков: «Арғыбергі тарихқа қарап отырсаң алып мемлекеттер де, империялар да, патшалар да өмір сахнасынан кеткен. Ал рухани құндылық мəңгілік. Рухыңды биіктететін қазақ дүниесіне қосылған, осыдан бес ғасыр бұрын жазылған «Шаһнаме» – теңдессіз жəдігер» деп, түркі дүниесінің билік құрған замандарына кеңінен талдау жасады. Сол замандар да ұлы даладан шыққан қыпшақтарды əлем мойындаған. Қыпшақ тілін үйре нуге ұмтылған. Сөйтіп, қыпшақ тілі халықара лық тілге айналған. Мұсылман елінде қыпшақ тіліне арнал ған сөздіктер түзіп, шығару үрдісі бастал ған. Себебі, қыпшақтармен қарым-қатынас жасауға бет бұрған елдер сол тілді білу жолын қарастырған. Қыпшақ тілі Еуразия кеңістігіне кең жайылып, Еділ, Сыр, Хорезмде əдеби, діни шығармалар дүниеге келген. Соның бір көрінісі – осы дастан. Біз мынаны ұғынуға тиістіміз, қыпшақ тілі – қазақ тілі. Осыны өзіміз ғана мойындап қоймай, өзгелерге де түсіндірсек, бойына сіңірсек жөн болар еді. Қаламгердің бұл еңбегі ұлт үшін жасалған жанкешті тірлік, ірілік деп білемін, деді. Сол секілді білімдар ғалым, профессор Тұрсын Жұртбай руханият саласындағы қазақ несібесін арттыру үшін бүкіл күш-жігерін жұмсап, Абай, Шəкəрім, Жамбыл, Сүйінбай – бүкіл қазақтың төрт құбыласын түгендеп, əлем жұртшылығына таныстыра алған Роллан Сейсенбаевтың еңбегін ерекше бағалап, өзінің Иран, Моңғолия мемлекеттеріне жасаған сапарлары туралы толымды əңгіме қозғады. Исі қазақтың күретамыры саналатын дүниелерімізді маржандай тізіп, аталған мемлекеттердегі түркі əлемінің айтулы өкілдері жайлы тебірене сөйледі. Біз қазір ана тілден, мына тілден аударылған деп жүрміз. Шындығында, сол тілдердің түп-тамыры біреу ғой. Соны үлкен жиын өткізіп, анықтауға тиістіміз. Сонда түбі бір түркі дүниесі іркіттей ірімей, айрандай ұйитын болады, деп ана бір жылдары ұлт руханиятының көп дүниесін өзге мемлекеттер тасып кеткенін, енді соны қайтару қиын болып тұрғанын тілге тиек етті. Тұсаукесерді қорытындылаған қарымды қаламгер, ойлы азамат, зерделі де зерек ұлт жоқшысы Роллан Сейсенбаев: «Менің бұл тірлігім қазаққа керек деген ойдан туған. Қай-қайсымыз да ұлт үшін осылай еңбек етіп, үн қатпасақ халық түлемейді, тобырға айналады. Менің қолымда қазір үш-төрт кітап бар. Оны да ұлт игілігіне жаратсам деймін. Мəселе, жаһандану заманында ұлтымызды сақтап қалуда тұр. Оның басты жолы осындай рухани дүниелерді жарқырата жаңғыртып, танытып, тағылым алар тұстарын айнадағыдай көрсетіп, қай ғасырда жасалғанын, қай дəуірде болғанын дəйектеп, біз тақыр жерден шыққан сормаңдай емеспіз, барымыз мынау, нарымыз анау десек тəуелсіз елдің нағыз ұлдарының мойнындағы қарызы мен парызы адал атқарылар еді», деді.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Берік САДЫР.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 6 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №162 ek

Profile for Egemen

11102013  

1110201311102013

11102013  

1110201311102013

Profile for daulet
Advertisement